觀Quán 音Âm 義Nghĩa 疏Sớ 記Ký
Quyển 2
宋Tống 知Tri 禮Lễ 述Thuật

觀Quán 音Âm 義Nghĩa 疏Sớ/sơ 記Ký 卷quyển 第đệ 二nhị

宋tống 四tứ 明minh 沙Sa 門Môn 知tri 禮lễ 述thuật

三tam 羅la 剎sát 難nạn/nan 二nhị 。 初sơ 列liệt 義nghĩa 門môn 。 二nhị 隨tùy 門môn 釋thích 三tam 。 初sơ 貼# 文văn 二nhị 。 初sơ 科khoa 經kinh 。 二nhị 人nhân 數số 下hạ 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 明minh 難nạn/nan 五ngũ 。 初sơ 舉cử 數số 二nhị 。 初sơ 釋thích 人nhân 數số 。 若nhược 百bách 若nhược 千thiên 。 或hoặc 萬vạn 或hoặc 億ức 。 以dĩ 其kỳ 泛phiếm 海hải 必tất 乘thừa 大đại 舶bạc 故cố 。 云vân 結kết 伴bạn 不bất 可khả 獨độc 往vãng 。 二nhị 賢hiền 愚ngu 下hạ 明minh 入nhập 海hải 。 二nhị 次thứ 遭tao 下hạ 難nạn/nan 由do 三tam 。 初sơ 正chánh 釋thích 難nạn/nan 由do 二nhị 。 初sơ 證chứng 。 風phong 非phi 證chứng 難nạn/nan 。 以dĩ 古cổ 師sư 足túc 風phong 為vi 八bát 難nạn 故cố 據cứ 結kết 文văn 但đãn 成thành 鬼quỷ 難nạn/nan 。 二nhị 難nạn/nan 由do 下hạ 推thôi 。 風phong 是thị 難nạn/nan 由do 。 若nhược 展triển 轉chuyển 推thôi 之chi 。 皆giai 是thị 難nạn/nan 由do 。 於ư 諸chư 由do 中trung 風phong 由do 最tối 切thiết 。 是thị 故cố 經kinh 文văn 特đặc 言ngôn 風phong 耳nhĩ 。 二nhị 七thất 寶bảo 下hạ 追truy 釋thích 寶bảo 物vật 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 真chân 偽ngụy 。 二nhị 示thị 似tự 真chân 。 三tam 黑hắc 風phong 下hạ 更cánh 釋thích 風phong 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 他tha 解giải 三tam 。 初sơ 舊cựu 師sư 立lập 。 二nhị 有hữu 人nhân 下hạ 他tha 人nhân 彈đàn 。 三tam 今kim 還hoàn 下hạ 今kim 例lệ 難nạn/nan 。 二nhị 請thỉnh 觀quán 下hạ 今kim 釋thích 二nhị 。 初sơ 經kinh 明minh 風phong 色sắc 。 二nhị 風phong 加gia 下hạ 風phong 黑hắc 怖bố 甚thậm 。 三tam 羅la 剎sát 下hạ 遭tao 苦khổ 。 羅la 剎sát 鬼quỷ 者giả 。 本bổn 毘Tỳ 沙Sa 門Môn 天Thiên 王Vương 所sở 管quản 。 有hữu 其kỳ 二nhị 部bộ 。 一nhất 曰viết 夜dạ 叉xoa 。 捷tiệp 疾tật 鬼quỷ 也dã 。 二nhị 曰viết 羅la 剎sát 。 食thực 人nhân 鬼quỷ 也dã 。 遍biến 在tại 諸chư 處xứ 。 然nhiên 其kỳ 本bổn 居cư 海hải 外ngoại 有hữu 國quốc 。 或hoặc 人nhân 飄phiêu 往vãng 其kỳ 國quốc 。 或hoặc 鬼quỷ 來lai 此thử 惱não 人nhân 。 皆giai 由do 惡ác 因nhân 相tương/tướng 關quan 故cố 也dã 。 四tứ 一nhất 人nhân 下hạ 明minh 機cơ 。 五ngũ 明minh 應ưng 。 二nhị 何hà 意ý 下hạ 結kết 名danh 。 二nhị 約ước 事sự 。 三tam 觀quán 釋thích 二nhị 。 初sơ 明minh 風phong 義nghĩa 不bất 局cục 。 世thế 界giới 中trung 風phong 果quả 報báo 風phong 也dã 。 黑hắc 業nghiệp 名danh 風phong 。 至chí 失thất 人nhân 道đạo 善thiện 寶bảo 。 皆giai 惡ác 業nghiệp 風phong 也dã 。 失thất 無vô 漏lậu 財tài 煩phiền 惱não 風phong 也dã 。 以dĩ 下hạ 第đệ 五ngũ 又hựu 明minh 鬼quỷ 難nạn/nan 。 具cụ 明minh 三tam 障chướng 惡ác 鬼quỷ 之chi 義nghĩa 故cố 。 今kim 觀quán 行hành 且thả 從tùng 難nạn/nan 由do 風phong 義nghĩa 。 而nhi 示thị 欲dục 於ư 六lục 種chủng 。 明minh 別biệt 圓viên 觀quán 即tức 是thị 一nhất 切thiết 。 觀quán 境cảnh 之chi 式thức 。 二nhị 從tùng 地địa 下hạ 釋thích 風phong 通thông 三tam 障chướng 三tam 。 初sơ 果quả 報báo 二nhị 。 初sơ 遭tao 苦khổ 二nhị 。 初sơ 上thượng 至chí 三tam 禪thiền 。 二nhị 如như 僧Tăng 下hạ 下hạ 遍biến 諸chư 趣thú 。 僧Tăng 護Hộ 比Bỉ 丘Khâu 。 明minh 四tứ 阿a 含hàm 為vi 眾chúng 知tri 識thức 。 五ngũ 百bách 商thương 人nhân 。 入nhập 海hải 採thải 寶bảo 。 來lai 就tựu 世Thế 尊Tôn 。 請thỉnh 此thử 比Bỉ 丘Khâu 船thuyền 中trung 說thuyết 法Pháp 。 佛Phật 知tri 有hữu 益ích 許hứa 之chi 。 令linh 去khứ 船thuyền 還hoàn 海hải 岸ngạn 登đăng 陸lục 而nhi 行hành 。 夜dạ 宿túc 樹thụ 下hạ 。 商thương 人nhân 早tảo 發phát 忘vong 喚hoán 比Bỉ 丘Khâu 。 因nhân 茲tư 失thất 伴bạn 。 獨độc 行hành 山sơn 林lâm 。 見kiến 僧Tăng 伽già 藍lam 比Bỉ 丘Khâu 住trú 處xứ 。 若nhược 飲ẩm 食thực 若nhược 房phòng 舍xá 若nhược 溫ôn 室thất 。 若nhược 園viên 林lâm 若nhược 田điền 地địa 若nhược 受thọ 用dụng 。 皆giai 是thị 苦khổ 具cụ 日nhật 夜dạ 之chi 間gian 。 受thọ 種chủng 種chủng 苦khổ 。 有hữu 百bách 餘dư 條điều 。 僧Tăng 護hộ 問vấn 故cố 。 皆giai 答đáp 云vân 。 當đương 還hoàn 問vấn 佛Phật 。 自tự 當đương 知tri 之chi 。 既ký 至chí 佛Phật 所sở 。 具cụ 陳trần 所sở 見kiến 。 佛Phật 皆giai 答đáp 之chi 。 悉tất 是thị 比Bỉ 丘Khâu 破phá 諸chư 禁cấm 戒giới 。 毀hủy 壞hoại 常thường 住trụ 侵xâm 用dụng 眾chúng 物vật 。 於ư 彼bỉ 海hải 山sơn 。 受thọ 地địa 獄ngục 苦khổ 。 學học 者giả 覽lãm 之chi 足túc 以dĩ 自tự 誡giới 。 二nhị 當đương 此thử 下hạ 明minh 機cơ 應ưng 。 二nhị 次thứ 明minh 下hạ 惡ác 業nghiệp 二nhị 。 初sơ 遭tao 難nạn/nan 三tam 塗đồ 約ước 果quả 愛ái 見kiến 約ước 因nhân 。 皆giai 由do 宿túc 業nghiệp 。 令linh 起khởi 愛ái 見kiến 墮đọa 於ư 三tam 塗đồ 。 貪tham 欲dục 之chi 心tâm 。 如như 羅la 剎sát 婦phụ 。 破phá 戒giới 定định 善thiện 如như 隨tùy 食thực 子tử 。 失thất 人nhân 天thiên 報báo 如như 食thực 其kỳ 夫phu 。 二nhị 急cấp 須tu 下hạ 機cơ 應ưng 。 三tam 次thứ 明minh 下hạ 煩phiền 惱não 二nhị 。 初sơ 明minh 機cơ 二nhị 。 初sơ 聲Thanh 聞Văn 。 聖thánh 財tài 不bất 出xuất 七thất 種chủng 。 一nhất 聞văn 。 二nhị 信tín 。 三tam 戒giới 。 四tứ 定định 。 五ngũ 進tiến 。 六lục 捨xả 。 七thất 慚tàm 愧quý 。 慧tuệ 行hành 即tức 無vô 常thường 析tích 觀quán 。 行hàng 行hàng 即tức 不bất 淨tịnh 慈từ 心tâm 等đẳng 。 二nhị 行hành 約ước 凡phàm 位vị 所sở 修tu 。 七thất 財tài 約ước 聖thánh 位vị 所sở 得đắc 。 二nhị 次thứ 明minh 下hạ 諸chư 位vị 。 八bát 倒đảo 風phong 者giả 。 支chi 佛Phật 六Lục 度Độ 通thông 別biệt 圓viên 入nhập 空không 之chi 觀quán 。 以dĩ 常thường 等đẳng 為vi 倒đảo 。 假giả 中trung 變biến 易dị 以dĩ 無vô 常thường 等đẳng 為vi 倒đảo 。 用dụng 正chánh 觀quán 一nhất 心tâm 稱xưng 觀quán 世thế 音âm 。 即tức 出xuất 二nhị 邊biên 惡ác 鬼quỷ 境cảnh 界giới 。 即tức 能năng 達đạt 到đáo 中trung 道đạo 寶bảo 渚chử 。 鬼quỷ 義nghĩa 合hợp 前tiền 後hậu 章chương 前tiền 即tức 此thử 章chương 貼# 文văn 約ước 事sự 。 後hậu 即tức 第đệ 五ngũ 鬼quỷ 難nạn/nan 章chương 也dã 。 二nhị 法Pháp 界Giới 下hạ 明minh 應ưng 二nhị 。 初sơ 通thông 示thị 二nhị 觀quán 慈từ 悲bi 。 別biệt 雖tuy 漸tiệm 修tu 果quả 能năng 圓viên 應ưng 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 下hạ 別biệt 明minh 三tam 昧muội 漸tiệm 頓đốn 二nhị 。 初sơ 漸tiệm 二nhị 。 初sơ 修tu 時thời 逐trục 行hành 起khởi 誓thệ 。 二nhị 今kim 入nhập 下hạ 明minh 證chứng 時thời 隨tùy 難nạn/nan 相tương/tướng 關quan 。 二nhị 若nhược 作tác 下hạ 頓đốn 二nhị 。 初sơ 修tu 持trì 三tam 諦đế 圓viên 融dung 。 風phong 字tự 門môn 者giả 。 如như 請thỉnh 觀quán 音âm 疏sớ/sơ 釋thích 六lục 字tự 章chương 句cú 。 以dĩ 六lục 道đạo 等đẳng 為vi 六lục 字tự 門môn 。 良lương 由do 六lục 道đạo 。 體thể 是thị 法Pháp 界Giới 能năng 通thông 實thật 相tướng 。 故cố 名danh 為vi 門môn 今kim 以dĩ 風phong 字tự 為vi 門môn 。 其kỳ 義nghĩa 亦diệc 爾nhĩ 。 字tự 者giả 。 召triệu 法pháp 之chi 辭từ 。 二nhị 若nhược 分phần/phân 下hạ 用dụng 時thời 一nhất 念niệm 差sai 別biệt 。 四tứ 刀đao 杖trượng 難nạn/nan 二nhị 。 初sơ 列liệt 門môn 。 二nhị 解giải 釋thích 三tam 。 初sơ 貼# 文văn 二nhị 。 初sơ 科khoa 經kinh 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 三tam 。 初sơ 遭tao 難nạn/nan 。 二nhị 稱xưng 名danh 。 三tam 今kim 言ngôn 下hạ 蒙mông 應ưng 二nhị 。 初sơ 據cứ 文văn 消tiêu 釋thích 。 二nhị 問vấn 下hạ 對đối 前tiền 料liệu 簡giản 二nhị 。 初sơ 問vấn 。 二nhị 答đáp 。 二nhị 約ước 證chứng 。 三tam 觀quán 行hành 二nhị 。 初sơ 通thông 示thị 三tam 障chướng 。 二nhị 從tùng 地địa 下hạ 別biệt 釋thích 三tam 相tương/tướng 三tam 。 初sơ 果quả 報báo 二nhị 。 初sơ 明minh 遭tao 難nạn/nan 。 娑sa 伽già 龍long 王vương 本bổn 宮cung 安an 住trụ 。 興hưng 雲vân 降giáng 雨vũ 。 六lục 天thiên 四tứ 域vực 修tu 羅la 龍long 鬼quỷ 感cảm 見kiến 不bất 同đồng 。 天thiên 見kiến 華hoa 寶bảo 。 人nhân 得đắc 清thanh 水thủy 。 修tu 見kiến 刀đao 劍kiếm 。 二nhị 若nhược 能năng 下hạ 明minh 機cơ 應ưng 二nhị 。 次thứ 明minh 下hạ 惡ác 業nghiệp 二nhị 。 初sơ 遭tao 難nạn/nan 。 惡ác 業nghiệp 所sở 感cảm 三tam 毒độc 熾sí 然nhiên 。 近cận 障chướng 戒giới 定định 遠viễn 妨phương 三tam 觀quán 。 言ngôn 思tư 絕tuyệt 處xứ 即tức 微vi 妙diệu 心tâm 。 二nhị 起khởi 怖bố 下hạ 機cơ 應ưng 。 三tam 次thứ 明minh 下hạ 煩phiền 惱não 二nhị 。 初sơ 機cơ 二nhị 。 初sơ 聲Thanh 聞Văn 二nhị 。 初sơ 遭tao 苦khổ 二nhị 。 初sơ 釋thích 相tương/tướng 。 二nhị 故cố 大đại 下hạ 引dẫn 證chứng 。 彼bỉ 經Kinh 云vân 。 譬thí 如như 有hữu 王vương 。 以dĩ 四tứ 毒độc 蛇xà 盛thịnh 之chi 一nhất 篋khiếp 。 令linh 人nhân 養dưỡng 飴di 瞻chiêm 視thị 臥ngọa 起khởi 。 若nhược 令linh 一nhất 蛇xà 。 生sanh 瞋sân 恚khuể 者giả 。 我ngã 當đương 準chuẩn 法pháp 。 戮lục 之chi 都đô 市thị 。 其kỳ 人nhân 聞văn 已dĩ 。 捨xả 篋khiếp 逃đào 走tẩu 。 王vương 時thời 復phục 遣khiển 五ngũ 旃chiên 陀đà 羅la 拔bạt 刀đao 隨tùy 之chi 。 密mật 遣khiển 一nhất 人nhân 。 詐trá 為vi 親thân 友hữu 。 而nhi 語ngứ 之chi 言ngôn 。 汝nhữ 可khả 來lai 還hoàn 。 其kỳ 人nhân 不bất 信tín 。 投đầu 一nhất 聚tụ 落lạc 。 都đô 不bất 見kiến 人nhân 求cầu 物vật 不bất 得đắc 。 即tức 便tiện 坐tọa 地địa 。 聞văn 空không 中trung 聲thanh 。 今kim 夜dạ 當đương 有hữu 六lục 大đại 賊tặc 來lai 。 其kỳ 人nhân 惶hoàng 怖bố 復phục 捨xả 之chi 去khứ 。 乃nãi 至chí 路lộ 值trị 一nhất 河hà 截tiệt 流lưu 而nhi 去khứ 云vân 云vân 。 合hợp 云vân 蛇xà 若nhược 害hại 人nhân 。 不bất 墮đọa 惡ác 道đạo 。 無vô 三tam 學học 力lực 。 必tất 為vi 五ngũ 陰ấm 旃chiên 陀đà 羅la 害hại 。 若nhược 不bất 識thức 愛ái 。 為vi 詐trá 親thân 誑cuống 。 觀quán 於ư 六lục 入nhập 。 猶do 如như 空không 聚tụ 。 群quần 賊tặc 住trụ 於ư 六lục 塵trần 六lục 入nhập 。 欲dục 捨xả 復phục 值trị 。 煩phiền 惱não 駛sử 流lưu 應ưng 以dĩ 道Đạo 品Phẩm 船thuyền 栰phạt 。 運vận 手thủ 動động 足túc 過quá 分phân 段đoạn 河hà 。 十thập 住trụ 未vị 免miễn 唯duy 佛Phật 究cứu 竟cánh 。 經kinh 文văn 本bổn 喻dụ 三tam 乘thừa 始thỉ 終chung 。 今kim 喻dụ 聲Thanh 聞Văn 觀quán 法pháp 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 關quan 禁cấm 如như 城thành 。 黑hắc 白bạch 不bất 動động 三tam 種chủng 之chi 業nghiệp 。 繫hệ 屬thuộc 如như 館quán 。 五ngũ 欲dục 為vi 害hại 如như 拔bạt 刀đao 人nhân 。 魔ma 境cảnh 難nan 出xuất 如như 門môn 被bị 守thủ 。 二nhị 爾nhĩ 時thời 下hạ 得đắc 脫thoát 。 二nhị 次thứ 明minh 下hạ 諸chư 位vị 。 各các 以dĩ 本bổn 觀quán 一nhất 心tâm 稱xưng 名danh 。 即tức 時thời 解giải 脫thoát 。 二nhị 復phục 次thứ 下hạ 應ưng 二nhị 。 初sơ 漸tiệm 二nhị 。 初sơ 明minh 本bổn 誓thệ 。 隨tùy 見kiến 隨tùy 修tu 皆giai 起khởi 誓thệ 願nguyện 。 拔bạt 於ư 眾chúng 生sanh 三tam 障chướng 刀đao 杖trượng 。 二nhị 今kim 住trụ 下hạ 明minh 赴phó 機cơ 三tam 。 初sơ 赴phó 機cơ 相tương/tướng 。 三tam 昧muội 神thần 力lực 。 稱xưng 本bổn 諸chư 誓thệ 一nhất 一nhất 能năng 拔bạt 二nhị 刀đao 杖trượng 下hạ 所sở 住trụ 法pháp 。 以dĩ 七thất 種chủng 難nạn/nan 。 表biểu 內nội 六lục 種chủng 對đối 於ư 觀quán 門môn 。 此thử 地địa 種chủng 門môn 今kim 修tu 成thành 也dã 。 三tam 如như 華hoa 下hạ 引dẫn 經kinh 證chứng 。 六lục 種chủng 遍biến 收thu 一nhất 切thiết 觀quán 境cảnh 。 刀đao 杖trượng 堅kiên 礙ngại 屬thuộc 地địa 字tự 門môn 。 故cố 引dẫn 屋ốc 壁bích 地địa 種chủng 能năng 現hiện 諸chư 佛Phật 。 及cập 能năng 發phát 明minh 善thiện 財tài 定định 慧tuệ 。 一nhất 切thiết 功công 德đức 。 當đương 知tri 地địa 門môn 能năng 成thành 普phổ 應ưng 。 二nhị 復phục 次thứ 下hạ 頓đốn 二nhị 。 初sơ 圓viên 修tu 。 地địa 為vi 法Pháp 界Giới 。 生sanh 佛Phật 依y 正chánh 無vô 不bất 趣thú 入nhập 地địa 字tự 法Pháp 門môn 。 當đương 知tri 一nhất 塵trần 無vô 不bất 具cụ 足túc 。 三tam 諦đế 等đẳng 者giả 。 一nhất 塵trần 即tức 空không 。 一nhất 切thiết 皆giai 空không 。 假giả 中trung 亦diệc 爾nhĩ 。 二nhị 圓viên 起khởi 下hạ 頓đốn 應ưng 二nhị 。 初sơ 總tổng 示thị 。 三tam 諦đế 慈từ 悲bi 無vô 不bất 遍biến 攝nhiếp 。 故cố 能năng 一nhất 時thời 遍biến 拔bạt 眾chúng 苦khổ 。 二nhị 若nhược 欲dục 下hạ 分phân 別biệt 。 圓viên 悲bi 該cai 亘tuyên 不bất 可khả 別biệt 論luận 。 若nhược 欲dục 易dị 知tri 對đối 機cơ 分phân 別biệt 。 四tứ 洲châu 四tứ 趣thú 四tứ 王vương 忉Đao 利Lợi 。 此thử 之chi 十thập 有hữu 有hữu 事sự 刀đao 杖trượng 。 能năng 感cảm 一nhất 十thập 王vương 三tam 昧muội 力lực 。 修tu 有hữu 漏lậu 善thiện 遮già 惡ác 。 刀đao 杖trượng 感cảm 二nhị 十thập 四tứ 王vương 三tam 昧muội 力lực 。 四tứ 教giáo 三tam 觀quán 。 一nhất 心tâm 稱xưng 名danh 。 感cảm 二nhị 十thập 五ngũ 。 三tam 昧muội 之chi 力lực 。 第đệ 五ngũ 鬼quỷ 難nạn/nan 二nhị 。 初sơ 列liệt 門môn 。 二nhị 貼# 文văn 下hạ 隨tùy 釋thích 三tam 。 初sơ 貼# 文văn 二nhị 。 初sơ 科khoa 經kinh 。 二nhị 三tam 千thiên 下hạ 釋thích 義nghĩa 四tứ 。 初sơ 標tiêu 處xứ 二nhị 。 初sơ 大Đại 千Thiên 假giả 設thiết 。 二nhị 對đối 上thượng 料liệu 揀giản 。 二nhị 遭tao 難nạn/nan 。 三tam 稱xưng 名danh 。 四tứ 鬼quỷ 所sở 下hạ 蒙mông 應ưng 。 恩ân 威uy 即tức 是thị 折chiết 攝nhiếp 二nhị 門môn 。 以dĩ 恩ân 攝nhiếp 故cố 害hại 心tâm 惡ác 眼nhãn 二nhị 俱câu 休hưu 歇hiết 。 以dĩ 威uy 折chiết 故cố 惡ác 害hại 亦diệc 然nhiên 。 二nhị 約ước 事sự 標tiêu 而nhi 不bất 釋thích 合hợp 注chú 云vân 云vân 。 上thượng 羅la 剎sát 難nạn/nan 已dĩ 彰chương 其kỳ 事sự 。 故cố 不bất 重trùng 說thuyết 。 三tam 觀quán 解giải 三tam 。 初sơ 果quả 報báo 二nhị 。 初sơ 明minh 難nạn/nan 諸chư 天thiên 等đẳng 者giả 。 瞋sân 增tăng 諸chư 惡ác 助trợ 鬼quỷ 之chi 威uy 。 慈từ 為vi 善thiện 本bổn 消tiêu 鬼quỷ 之chi 勢thế 。 行hành 者giả 當đương 知tri 。 若nhược 多đa 瞋sân 恚khuể 。 常thường 與dữ 惡ác 鬼quỷ 同đồng 其kỳ 事sự 業nghiệp 。 若nhược 常thường 慈từ 悲bi 。 與dữ 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 同đồng 其kỳ 出xuất 處xứ 。 二nhị 如như 是thị 下hạ 明minh 感cảm 。 二nhị 次thứ 明minh 下hạ 明minh 惡ác 業nghiệp 二nhị 。 初sơ 明minh 難nạn/nan 二nhị 。 初sơ 鬼quỷ 動động 三tam 毒độc 。 雖tuy 是thị 惡ác 鬼quỷ 使sứ 人nhân 婬dâm 佚# 。 亦diệc 是thị 婬dâm 業nghiệp 所sở 召triệu 。 以dĩ 其kỳ 多đa 起khởi 婬dâm 思tư 。 致trí 令linh 婬dâm 鬼quỷ 得đắc 便tiện 。 瞋sân 恚khuể 邪tà 見kiến 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 又hựu 是thị 宿túc 業nghiệp 互hỗ 相tương 招chiêu 集tập 。 故cố 於ư 今kim 日nhật 同đồng 造tạo 惡ác 因nhân 破phá 於ư 善thiện 業nghiệp 。 二nhị 三tam 毒độc 下hạ 諸chư 惡ác 名danh 鬼quỷ 。 如như 前tiền 業nghiệp 火hỏa 業nghiệp 水thủy 業nghiệp 風phong 。 故cố 今kim 諸chư 惡ác 得đắc 名danh 為vi 鬼quỷ 。 皆giai 以dĩ 三tam 毒độc 而nhi 名danh 惡ác 業nghiệp 。 與dữ 煩phiền 惱não 何hà 異dị 。 任nhậm 運vận 起khởi 者giả 。 名danh 為vi 煩phiền 惱não 。 卒thốt 起khởi 決quyết 定định 能năng 動động 身thân 口khẩu 名danh 三tam 毒độc 業nghiệp 。 今kim 既ký 能năng 破phá 。 五Ngũ 戒Giới 十Thập 善Thiện 。 必tất 非phi 任nhậm 運vận 貪tham 瞋sân 癡si 也dã 。 人nhân 天thiên 散tán 善thiện 名danh 為vi 動động 業nghiệp 。 四tứ 禪thiền 四tứ 定định 名danh 不bất 動động 業nghiệp 。 二nhị 若nhược 能năng 下hạ 明minh 感cảm 。 三tam 次thứ 明minh 下hạ 煩phiền 惱não 二nhị 初sơ 機cơ 二nhị 。 初sơ 明minh 難nạn/nan 二nhị 。 初sơ 所sở 遭tao 難nạn/nan 二nhị 。 初sơ 明minh 滿mãn 大Đại 千Thiên 。 男nam 性tánh 剛cang 利lợi 如như 見kiến 推thôi 劃hoạch 。 女nữ 性tánh 柔nhu 染nhiễm 如như 愛ái 纏triền 綿miên 。 二nhị 何hà 以dĩ 下hạ 遍biến 三tam 界giới 。 二nhị 此thử 鬼quỷ 下hạ 遭tao 難nạn/nan 人nhân 。 小tiểu 草thảo 已dĩ 上thượng 八bát 番phiên 行hành 人nhân 。 俱câu 為vi 煩phiền 惱não 鬼quỷ 之chi 所sở 害hại 。 二nhị 若nhược 稱xưng 下hạ 明minh 感cảm 。 見kiến 愛ái 塵trần 勞lao 即tức 染nhiễm 而nhi 淨tịnh 。 是thị 故cố 淨tịnh 名danh 取thủ 譬thí 。 侍thị 者giả 隨tùy 意ý 所sở 轉chuyển 。 二nhị 次thứ 明minh 下hạ 明minh 應ưng 二nhị 。 初sơ 漸tiệm 二nhị 。 初sơ 隨tùy 修tu 立lập 願nguyện 。 如như 訖ngật 拏noa 迦ca 等đẳng 。 即tức 請thỉnh 觀quán 音âm 經kinh 緣duyên 起khởi 也dã 。 毘tỳ 舍xá 離ly 此thử 翻phiên 廣quảng 嚴nghiêm 。 彼bỉ 國quốc 人nhân 民dân 。 遇ngộ 大đại 惡ác 病bệnh 。 眼nhãn 赤xích 如như 血huyết 兩lưỡng 耳nhĩ 出xuất 膿nùng 。 乃nãi 至chí 六lục 識thức 閉bế 塞tắc 猶do 如như 醉túy 人nhân 。 有hữu 五ngũ 夜dạ 叉xoa 。 名danh 訖ngật 拏noa 迦ca 羅la 。 吸hấp 人nhân 精tinh 氣khí 。 二nhị 於ư 諸chư 下hạ 乘thừa 誓thệ 普phổ 救cứu 三tam 。 初sơ 示thị 相tương/tướng 。 漸tiệm 修tu 頓đốn 證chứng 法Pháp 身thân 自tự 在tại 。 法Pháp 界Giới 眾chúng 生sanh 。 三tam 障chướng 鬼quỷ 難nạn/nan 關quan 於ư 本bổn 誓thệ 。 一nhất 一nhất 救cứu 之chi 。 能năng 令linh 諸chư 鬼quỷ 皆giai 為vi 佛Phật 乘thừa 。 二nhị 如như 華hoa 下hạ 引dẫn 經kinh 。 斯tư 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 住trụ 鬼quỷ 法Pháp 門môn 。 能năng 以dĩ 鬼quỷ 身thân 。 廣quảng 作tác 佛Phật 事sự 。 三tam 障chướng 之chi 鬼quỷ 或hoặc 破phá 。 或hoặc 用dụng 得đắc 自tự 在tại 故cố 。 一nhất 切thiết 鬼quỷ 難nạn/nan 一nhất 時thời 普phổ 救cứu 。 三tam 故cố 知tri 下hạ 結kết 益ích 。 二nhị 若nhược 圓viên 下hạ 頓đốn 二nhị 。 初sơ 明minh 圓viên 觀quán 慈từ 悲bi 。 識thức 種chủng 乃nãi 通thông 今kim 約ước 鬼quỷ 修tu 。 別biệt 從tùng 愛ái 見kiến 識thức 種chủng 為vi 境cảnh 。 一nhất 識thức 一nhất 切thiết 識thức 一nhất 切thiết 識thức 一nhất 識thức 。 非phi 一nhất 非phi 一nhất 切thiết 而nhi 一nhất 而nhi 一nhất 切thiết 。 此thử 是thị 鬼quỷ 門môn 十thập 界giới 。 三tam 諦đế 依y 此thử 妙diệu 境cảnh 。 真chân 正chánh 發phát 心tâm 乃nãi 能năng 遍biến 應ưng 。 二nhị 若nhược 分phần/phân 下hạ 明minh 隨tùy 機cơ 分phân 別biệt 。 事sự 鬼quỷ 既ký 能năng 惱não 於ư 帝Đế 釋Thích 。 故cố 地địa 居cư 天thiên 四tứ 洲châu 四tứ 趣thú 。 感cảm 於ư 十thập 種chủng 王vương 三tam 昧muội 力lực 。 餘dư 義nghĩa 同đồng 前tiền 。 六lục 枷già 鎖tỏa 難nạn/nan 二nhị 。 初sơ 列liệt 門môn 。 二nhị 隨tùy 釋thích 三tam 。 初sơ 貼# 文văn 二nhị 。 初sơ 節tiết 經kinh 。 二nhị 上thượng 臨lâm 下hạ 釋thích 義nghĩa 四tứ 。 初sơ 標tiêu 罪tội 。 二nhị 在tại 手thủ 下hạ 遭tao 難nạn/nan 。 三tam 鳥điểu 死tử 下hạ 稱xưng 名danh 。 曾tằng 子tử 云vân 。 鳥điểu 之chi 將tương 死tử 其kỳ 鳴minh 也dã 哀ai 。 人nhân 之chi 將tương 死tử 其kỳ 言ngôn 也dã 善thiện 。 四tứ 蒙mông 應ưng 。 二nhị 約ước 事sự 。 三tam 觀quán 釋thích 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 枷già 鎖tỏa 三tam 。 初sơ 果quả 報báo 二nhị 。 初sơ 明minh 難nạn/nan 。 事sự 繫hệ 唯duy 在tại 四tứ 趣thú 三tam 洲châu 。 二nhị 若nhược 能năng 下hạ 明minh 感cảm 。 二nhị 次thứ 明minh 下hạ 惡ác 業nghiệp 三tam 。 初sơ 明minh 難nạn/nan 。 二nhị 若nhược 欲dục 下hạ 明minh 感cảm 。 三tam 故cố 經kinh 下hạ 引dẫn 經kinh 。 廷đình 尉úy 檢kiểm 繫hệ 可khả 有hữu 散tán 時thời 。 妻thê 子tử 錢tiền 財tài 繫hệ 無vô 脫thoát 日nhật 。 望vọng 現hiện 在tại 等đẳng 者giả 。 只chỉ 今kim 妻thê 子tử 及cập 錢tiền 財tài 等đẳng 亦diệc 業nghiệp 亦diệc 報báo 。 何hà 者giả 。 若nhược 從tùng 現hiện 說thuyết 名danh 之chi 為vi 報báo 。 從tùng 過quá 去khứ 說thuyết 名danh 之chi 為vi 業nghiệp 。 應ưng 知tri 障chướng 善thiện 皆giai 是thị 宿túc 惡ác 。 此thử 之chi 宿túc 惡ác 或hoặc 已dĩ 成thành 報báo 。 乃nãi 附phụ 報báo 為vi 障chướng 。 即tức 今kim 妻thê 子tử 及cập 自tự 身thân 依y 報báo 等đẳng 也dã 。 若nhược 未vị 成thành 報báo 今kim 在tại 業nghiệp 道đạo 。 亦diệc 自tự 有hữu 力lực 令linh 善thiện 不bất 成thành 。 又hựu 今kim 妻thê 等đẳng 不bất 定định 為vi 障chướng 。 若nhược 於ư 往vãng 世thế 同đồng 營doanh 善thiện 因nhân 。 今kim 則tắc 能năng 為vi 修tu 道Đạo 助trợ 緣duyên 。 如như 妙Diệu 莊Trang 嚴Nghiêm 王Vương 。 因nhân 妻thê 子tử 故cố 。 見kiến 佛Phật 悟ngộ 道đạo 。 現hiện 見kiến 有hữu 人nhân 妻thê 子tử 勸khuyến 善thiện 畜súc 財tài 能năng 施thí 。 今kim 從tùng 惡ác 因nhân 所sở 感cảm 。 妻thê 等đẳng 名danh 鎖tỏa 名danh 獄ngục 。 若nhược 歸quy 觀quán 音âm 則tắc 成thành 報báo 之chi 業nghiệp 。 及cập 未vị 成thành 者giả 是thị 惡ác 皆giai 息tức 。 三tam 次thứ 明minh 下hạ 煩phiền 惱não 二nhị 。 初sơ 明minh 機cơ 二nhị 。 初sơ 約ước 聲Thanh 聞Văn 二nhị 。 初sơ 約ước 小tiểu 釋thích 二nhị 。 初sơ 明minh 難nạn/nan 。 凡phàm 夫phu 見kiến 思tư 全toàn 在tại 。 初sơ 二nhị 三tam 果quả 思tư 惑hoặc 未vị 盡tận 。 皆giai 名danh 有hữu 罪tội 。 羅La 漢Hán 思tư 盡tận 名danh 為vi 無vô 罪tội 。 大đại 品phẩm 經kinh 指chỉ 學học 無Vô 學Học 。 名danh 為vi 大đại 龍long 。 故cố 云vân 摩ma 訶ha 那na 伽già 。 學học 人nhân 殘tàn 思tư 名danh 為vi 有hữu 罪tội 。 無Vô 學Học 斷đoạn 盡tận 名danh 無vô 罪tội 俱câu 未vị 無vô 餘dư 。 名danh 同đồng 在tại 獄ngục 。 既ký 有hữu 果quả 身thân 寧ninh 逃đào 五ngũ 陰ấm 及cập 以dĩ 三tam 相tương/tướng 。 乃nãi 名danh 檢kiểm 繫hệ 。 權quyền 實thật 等đẳng 者giả 。 此thử 約ước 有hữu 罪tội 示thị 也dã 。 礙ngại 於ư 二nhị 智trí 提đề 拔bạt 名danh 杻nữu 。 妨phương 於ư 二nhị 行hành 進tiến 趣thú 名danh 械giới 。 小tiểu 以dĩ 斷đoạn 常thường 為vi 中trung 道đạo 枷già 。 能năng 障chướng 五ngũ 分phân 為vi 法Pháp 身thân 鎖tỏa 。 只chỉ 是thị 見kiến 思tư 對đối 於ư 所sở 障chướng 。 得đắc 杻nữu 等đẳng 名danh 。 二nhị 稱xưng 名danh 下hạ 明minh 感cảm 。 二nhị 此thử 復phục 下hạ 明minh 通thông 大đại 。 若nhược 就tựu 通thông 惑hoặc 論luận 杻nữu 械giới 等đẳng 。 即tức 藏tạng 通thông 人nhân 。 若nhược 就tựu 別biệt 惑hoặc 明minh 杻nữu 械giới 等đẳng 。 即tức 別biệt 圓viên 人nhân 。 二nhị 次thứ 明minh 下hạ 例lệ 諸chư 位vị 。 二nhị 若nhược 論luận 下hạ 明minh 應ưng 。 因nhân 中trung 漸tiệm 頓đốn 慈từ 悲bi 。 果quả 上thượng 圓viên 普phổ 與dữ 拔bạt 。 皆giai 如như 上thượng 說thuyết 。 二nhị 若nhược 三tam 下hạ 兼kiêm 明minh 空không 識thức 二nhị 。 初sơ 普phổ 應ưng 指chỉ 前tiền 。 二nhị 論luận 其kỳ 下hạ 本bổn 觀quán 。 今kim 說thuyết 二nhị 。 初sơ 漸tiệm 二nhị 。 初sơ 本bổn 觀quán 慈từ 悲bi 二nhị 。 初sơ 隨tùy 觀quán 示thị 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 是thị 識thức 所sở 為vi 。 識thức 最tối 是thị 難nạn/nan 。 空không 雖tuy 非phi 難nạn/nan 能năng 來lai 難nạn/nan 。 故cố 空không 亦diệc 名danh 難nạn/nan 。 空không 為vi 業nghiệp 者giả 。 亦diệc 是thị 業nghiệp 由do 身thân 內nội 有hữu 空không 故cố 。 能năng 動động 作tác 造tạo 於ư 業nghiệp 因nhân 。 外ngoại 空không 亦diệc 然nhiên 。 空không 為vi 惑hoặc 者giả 。 於ư 境cảnh 迷mê 悟ngộ 成thành 障chướng 成thành 理lý 。 一nhất 切thiết 法pháp 邪tà 一nhất 切thiết 法pháp 正chánh 。 而nhi 於ư 節tiết 節tiết 起khởi 誓thệ 與dữ 拔bạt 。 二nhị 故cố 淨tịnh 下hạ 引dẫn 經kinh 證chứng 。 入nhập 不bất 二nhị 法Pháp 門môn 品phẩm 。 明minh 相tướng 菩Bồ 薩Tát 曰viết 。 四tứ 種chủng 異dị 空không 種chủng 異dị 為vi 二nhị 。 四tứ 種chủng 性tánh 即tức 是thị 空không 種chủng 性tánh 。 如như 前tiền 際tế 後hậu 際tế 空không 故cố 。 中trung 際tế 亦diệc 空không 。 若nhược 能năng 如như 是thị 知tri 。 諸chư 種chủng 性tánh 者giả 。 是thị 為vi 入nhập 不bất 二nhị 法Pháp 門môn 。 既ký 云vân 四tứ 種chủng 性tánh 。 即tức 是thị 空không 種chủng 性tánh 。 就tựu 性tánh 明minh 空không 空không 是thị 中trung 理lý 。 此thử 以dĩ 中trung 理lý 不bất 於ư 事sự 二nhị 。 彼bỉ 約ước 五ngũ 種chủng 即tức 性tánh 故cố 不bất 二nhị 。 今kim 明minh 六lục 種chủng 豈khởi 不bất 即tức 性tánh 得đắc 經kinh 意ý 故cố 加gia 於ư 識thức 種chủng 。 彌di 顯hiển 不bất 二nhị 。 若nhược 其kỳ 空không 識thức 不bất 即tức 中trung 道đạo 。 將tương 何hà 以dĩ 為vi 王vương 三tam 昧muội 體thể 。 二nhị 成thành 王vương 下hạ 乘thừa 誓thệ 應ưng 赴phó 二nhị 。 初sơ 示thị 相tương/tướng 。 二nhị 華hoa 嚴nghiêm 下hạ 引dẫn 證chứng 。 見kiến 空không 實thật 相tướng 。 能năng 於ư 虛hư 空không 立lập 種chủng 種chủng 事sự 。 利lợi 諸chư 眾chúng 生sanh 。 二nhị 若nhược 作tác 下hạ 頓đốn 二nhị 。 初sơ 空không 識thức 圓viên 修tu 。 諸chư 門môn 觀quán 法pháp 多đa 推thôi 心tâm 識thức 。 從tùng 近cận 從tùng 要yếu 初sơ 心tâm 易dị 故cố 。 人nhân 根căn 不bất 等đẳng 。 有hữu 宜nghi 觀quán 外ngoại 而nhi 得đắc 益ích 者giả 。 四tứ 念niệm 處xứ 中trung 。 下hạ 界giới 眾chúng 生sanh 多đa 著trước 於ư 外ngoại 。 故cố 令linh 攝nhiếp 境cảnh 觀quán 於ư 內nội 心tâm 。 上thượng 界giới 眾chúng 生sanh 多đa 著trước 內nội 心tâm 。 故cố 令linh 觀quán 色sắc 奪đoạt 於ư 內nội 著trước 。 今kim 觀quán 空không 種chủng 。 亦diệc 是thị 色sắc 類loại 。 唯duy 是thị 一nhất 色sắc 空không 外ngoại 無vô 法pháp 故cố 。 一nhất 切thiết 十thập 界giới 悉tất 趣thú 空không 門môn 。 空không 即tức 三tam 諦đế 故cố 。 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 即tức 三tam 諦đế 。 三tam 諦đế 慈từ 悲bi 無vô 生sanh 不bất 攝nhiếp 。 二nhị 起khởi 無vô 下hạ 慈từ 悲bi 普phổ 應ưng 。 第đệ 七thất 怨oán 賊tặc 難nạn/nan 二nhị 。 初sơ 列liệt 門môn 。 二nhị 貼# 文văn 下hạ 隨tùy 釋thích 三tam 。 初sơ 貼# 文văn 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 怨oán 賊tặc 二nhị 。 初sơ 科khoa 經kinh 。 二nhị 難nạn 處xứ 下hạ 釋thích 義nghĩa 四tứ 。 初sơ 標tiêu 難nạn 處xứ 二nhị 。 初sơ 明minh 處xứ 。 二nhị 次thứ 明minh 下hạ 明minh 難nạn/nan 二nhị 。 初sơ 釋thích 滿mãn 中trung 。 二nhị 怨oán 者giả 下hạ 釋thích 怨oán 賊tặc 。 二nhị 二nhị 標tiêu 下hạ 遭tao 難nạn/nan 人nhân 二nhị 。 初sơ 示thị 四tứ 義nghĩa 。 二nhị 商thương 者giả 下hạ 釋thích 四tứ 義nghĩa 四tứ 。 初sơ 釋thích 商thương 主chủ 。 二nhị 既ký 有hữu 下hạ 釋thích 商thương 人nhân 。 三tam 既ký 涉thiệp 遠viễn 下hạ 釋thích 重trọng/trùng 寶bảo 。 以dĩ 人nhân 眾chúng 路lộ 遠viễn 顯hiển 所sở 齎tê 寶bảo 貴quý 。 四tứ 險hiểm 路lộ 下hạ 釋thích 險hiểm 路lộ 。 以dĩ 處xứ 以dĩ 人nhân 二nhị 事sự 釋thích 險hiểm 。 三tam 機cơ 者giả 下hạ 明minh 有hữu 機cơ 二nhị 。 初sơ 示thị 經kinh 四tứ 義nghĩa 。 二nhị 所sở 以dĩ 下hạ 通thông 釋thích 四tứ 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 明minh 前tiền 三tam 助trợ 進tiến 二nhị 。 初sơ 釋thích 二nhị 。 初sơ 明minh 設thiết 三tam 所sở 以dĩ 。 一nhất 心tâm 稱xưng 名danh 。 為vi 計kế 策sách 者giả 。 更cánh 無vô 過quá 此thử 知tri 德đức 可khả 憑bằng 其kỳ 膽đảm 則tắc 定định 。 二nhị 若nhược 不bất 下hạ 明minh 無vô 三tam 不bất 進tiến 。 二nhị 故cố 知tri 下hạ 結kết 。 二nhị 三tam 義nghĩa 下hạ 明minh 後hậu 一nhất 能năng 感cảm 二nhị 。 初sơ 明minh 因nhân 三tam 故cố 唱xướng 。 二nhị 南Nam 無mô 下hạ 翻phiên 梵Phạm 就tựu 華hoa 。 四tứ 明minh 蒙mông 應ưng 。 二nhị 次thứ 結kết 下hạ 寄ký 結kết 口khẩu 機cơ 二nhị 。 初sơ 舉cử 經kinh 。 二nhị 今kim 言ngôn 下hạ 釋thích 意ý 二nhị 。 初sơ 約ước 威uy 力lực 明minh 。 二nhị 巍nguy 巍nguy 下hạ 約ước 字tự 義nghĩa 顯hiển 。 二nhị 約ước 事sự 證chứng 。 三tam 觀quán 釋thích 三tam 。 初sơ 果quả 報báo 。 二nhị 修tu 善thiện 下hạ 惡ác 業nghiệp 。 修tu 善thiện 治trị 惡ác 。 若nhược 惡ác 多đa 善thiện 少thiểu 惡ác 即tức 怨oán 賊tặc 。 若nhược 善thiện 多đa 惡ác 少thiểu 惡ác 為vi 僕bộc 從tùng 。 氷băng 炭thán 之chi 勢thế 多đa 能năng 滅diệt 少thiểu 。 繫hệ 念niệm 成thành 機cơ 惡ác 銷tiêu 善thiện 立lập 。 三tam 次thứ 明minh 下hạ 煩phiền 惱não 二nhị 。 初sơ 略lược 明minh 機cơ 二nhị 。 初sơ 通thông 明minh 四tứ 行hành 遭tao 賊tặc 。 以dĩ 前tiền 六lục 遍biến 。 備bị 明minh 八bát 番phiên 破phá 惑hoặc 感cảm 應ứng 。 故cố 今kim 怨oán 賊tặc 但đãn 明minh 四tứ 行hành 。 遭tao 煩phiền 惱não 賊tặc 將tương 歷lịch 四tứ 教giáo 。 自tự 攝nhiếp 八bát 番phiên 。 言ngôn 四tứ 行hành 者giả 。 一nhất 戒giới 法pháp 受thọ 持trì 。 二nhị 聽thính 習tập 教giáo 理lý 。 三tam 研nghiên 修tu 正chánh 觀quán 。 四tứ 正chánh 助trợ 合hợp 行hành 。 出xuất 世thế 行hành 人nhân 要yếu 先tiên 稟bẩm 戒giới 。 隨tùy 境cảnh 護hộ 持trì 持trì 心tâm 習tập 教giáo 。 憑bằng 教giáo 顯hiển 理lý 稱xưng 理lý 修tu 觀quán 。 以dĩ 正chánh 導đạo 助trợ 。 若nhược 非phi 此thử 四tứ 入nhập 聖thánh 何hà 期kỳ 。 初sơ 商thương 主chủ 下hạ 戒giới 中trung 三tam 句cú 明minh 受thọ 一nhất 句cú 明minh 持trì 。 五ngũ 塵trần 能năng 殺sát 持trì 護hộ 之chi 心tâm 。 名danh 戒giới 怨oán 賊tặc 。 次thứ 或hoặc 法pháp 下hạ 聽thính 法Pháp 中trung 。 師sư 徒đồ 說thuyết 聽thính 皆giai 欲dục 依y 教giáo 而nhi 顯hiển 至chí 理lý 。 此thử 二nhị 俱câu 得đắc 名danh 重trọng/trùng 寶bảo 者giả 。 以dĩ 其kỳ 詮thuyên 旨chỉ 得đắc 則tắc 俱câu 得đắc 失thất 則tắc 俱câu 失thất 。 其kỳ 猶do 識thức 指chỉ 方phương 乃nãi 見kiến 月nguyệt 。 故cố 知tri 解giải 教giáo 誠thành 為vi 不bất 易dị 。 何hà 況huống 理lý 乎hồ 。 而nhi 其kỳ 徒đồ 主chủ 兩lưỡng 喜hỷ 雜tạp 魔ma 。 二nhị 寶bảo 俱câu 失thất 。 師sư 為vi 利lợi 故cố 說thuyết 。 徒đồ 為vi 名danh 故cố 學học 。 斯tư 之chi 兩lưỡng 人nhân 皆giai 成thành 魔ma 業nghiệp 。 或hoặc 師sư 瞋sân 弟đệ 子tử 。 或hoặc 弟đệ 子tử 恨hận 師sư 。 亦diệc 是thị 二nhị 人nhân 值trị 於ư 魔ma 事sự 。 或hoặc 心tâm 下hạ 修tu 觀quán 中trung 。 心tâm 王vương 若nhược 正chánh 心tâm 數số 亦diệc 正chánh 。 王vương 數số 同đồng 求cầu 正chánh 智trí 之chi 寶bảo 。 三tam 毒độc 覺giác 觀quán 能năng 劫kiếp 此thử 寶bảo 。 最tối 為vi 怨oán 賊tặc 。 或hoặc 般bát 下hạ 正chánh 助trợ 中trung 。 正chánh 觀quán 般Bát 若Nhã 導đạo 五ngũ 助trợ 行hành 。 共cộng 顯hiển 理lý 寶bảo 。 般Bát 若Nhã 如như 知tri 金kim 藏tạng 。 五ngũ 度độ 如như 用dụng 功công 掘quật 出xuất 。 六lục 蔽tế 之chi 賊tặc 害hại 此thử 二nhị 因nhân 。 還hoàn 今kim 藏tàng 隱ẩn 。 是thị 名danh 怨oán 賊tặc 。 二nhị 將tương 此thử 下hạ 歷lịch 諸chư 教giáo 明minh 感cảm 。 四tứ 教giáo 行hành 人nhân 一nhất 一nhất 須tu 四tứ 。 若nhược 遇ngộ 怨oán 賊tặc 。 一nhất 心tâm 稱xưng 名danh 。 四tứ 行hành 皆giai 就tựu 。 二nhị 例lệ 明minh 應ưng 。 例lệ 前tiền 六lục 種chủng 故cố 略lược 不bất 說thuyết 。 第đệ 二nhị 意ý 業nghiệp 機cơ 二nhị 。 初sơ 列liệt 門môn 。 二nhị 貼# 文văn 下hạ 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 貼# 文văn 二nhị 。 初sơ 科khoa 經kinh 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 意ý 機cơ 二nhị 。 初sơ 總tổng 示thị 經kinh 文văn 。 二nhị 通thông 稱xưng 下hạ 通thông 釋thích 經kinh 義nghĩa 三tam 。 初sơ 依y 經kinh 論luận 釋thích 三tam 毒độc 二nhị 。 初sơ 通thông 釋thích 二nhị 。 初sơ 明minh 單đơn 複phức 。 云vân 貪tham 瞋sân 癡si 。 此thử 三tam 單đơn 也dã 。 今kim 從tùng 複phức 列liệt 。 故cố 云vân 婬dâm 欲dục 瞋sân 恚khuể 愚ngu 癡si 。 大đại 本bổn 疏sớ/sơ 云vân 。 自tự 愛ái 為vi 欲dục 愛ái 他tha 為vi 婬dâm 。 自tự 忿phẫn 為vi 恚khuể 忿phẫn 他tha 為vi 瞋sân 。 自tự 惑hoặc 為vi 愚ngu 惑hoặc 他tha 為vi 癡si 。 二nhị 有hữu 人nhân 下hạ 明minh 多đa 少thiểu 二nhị 。 初sơ 他tha 明minh 少thiểu 。 二nhị 意ý 謂vị 下hạ 今kim 明minh 多đa 二nhị 。 初sơ 立lập 少thiểu 乖quai 經kinh 。 二nhị 今kim 明minh 下hạ 明minh 多đa 能năng 感cảm 。 毒độc 之chi 多đa 少thiểu 由do 習tập 重trọng 輕khinh 。 求cầu 之chi 進tiến 不bất 由do 機cơ 有hữu 無vô 。 無vô 機cơ 者giả 毒độc 多đa 毒độc 少thiểu 俱câu 不bất 求cầu 離ly 。 若nhược 其kỳ 有hữu 機cơ 毒độc 之chi 多đa 少thiểu 俱câu 能năng 求cầu 離ly 。 古cổ 人nhân 不bất 解giải 執chấp 多đa 不bất 求cầu 。 今kim 明minh 能năng 念niệm 任nhậm 多đa 亦diệc 離ly 。 二nhị 大đại 論luận 下hạ 別biệt 釋thích 二nhị 。 初sơ 正chánh 別biệt 釋thích 三tam 。 初sơ 貪tham 欲dục 四tứ 。 初sơ 大đại 論luận 明minh 宿túc 因nhân 。 意ý 同đồng 此thử 經Kinh 。 謗báng 經kinh 之chi 罪tội 歷lịch 諸chư 惡ác 道đạo 。 縱túng 得đắc 人nhân 身thân 。 婬dâm 欲dục 熾sí 盛thịnh 。 不bất 擇trạch 禽cầm 獸thú 。 若nhược 不bất 求cầu 離ly 。 復phục 淪luân 苦khổ 趣thú 。 無vô 解giải 脫thoát 期kỳ 。 二nhị 不bất 擇trạch 下hạ 現hiện 事sự 明minh 過quá 患hoạn 。 術thuật 婆bà 伽già 緣duyên 略lược 如như 玄huyền 記ký 。 褒bao 姒# 者giả 。 褒bao 國quốc 之chi 女nữ 也dã 。 周chu 幽u 王vương 伐phạt 褒bao 。 褒bao 人nhân 以dĩ 姒# 獻hiến 之chi 。 王vương 甚thậm 惑hoặc 之chi 。 初sơ 幽u 王vương 與dữ 諸chư 侯hầu 約ước 。 有hữu 寇khấu 即tức 擊kích 鼓cổ 舉cử 烽phong 。 諸chư 侯hầu 來lai 赴phó 。 及cập 惑hoặc 褒bao 姒# 褒bao 姒# 無vô 笑tiếu 。 王vương 欲dục 其kỳ 笑tiếu 。 乃nãi 擊kích 鼓cổ 舉cử 烽phong 。 諸chư 侯hầu 皆giai 至chí 而nhi 無vô 寇khấu 。 姒# 乃nãi 笑tiếu 。 又hựu 好hảo/hiếu 聞văn 裂liệt 繒tăng 之chi 聲thanh 。 發phát 繒tăng 裂liệt 之chi 以dĩ 適thích 其kỳ 意ý 。 及cập 申thân 侯hầu 與dữ 犬khuyển 戎nhung 兵binh 至chí 。 擊kích 鼓cổ 舉cử 烽phong 。 諸chư 侯hầu 以dĩ 為vi 如như 前tiền 見kiến 欺khi 。 無vô 復phục 至chí 者giả 遂toại 敗bại 。 三tam 淨tịnh 住trụ 下hạ 二nhị 經kinh 明minh 蟲trùng 鬼quỷ 。 各các 是thị 有hữu 情tình 。 以dĩ 共cộng 業nghiệp 故cố 資tư 人nhân 倒đảo 惑hoặc 。 又hựu 阿a 含hàm 云vân 。 婬dâm 亦diệc 有hữu 鬼quỷ 。 鬼quỷ 入nhập 心tâm 則tắc 使sử 婬dâm 佚# 無vô 度độ 。 四tứ 如như 大đại 下hạ 大đại 經kinh 明minh 多đa 少thiểu 。 習tập 果quả 若nhược 成thành 報báo 果quả 在tại 即tức 。 故cố 云vân 熟thục 也dã 。 如như 人nhân 災tai 至chí 合hợp 當đương 王vương 憲hiến 。 即tức 有hữu 惡ác 人nhân 獎tưởng 助trợ 為vi 惡ác 蟲trùng 鬼quỷ 如như 助trợ 者giả 。 地địa 獄ngục 如như 王vương 憲hiến 。 此thử 多đa 欲dục 相tương 也dã 。 若nhược 反phản 此thử 者giả 名danh 為vi 少thiểu 相tương/tướng 。 二nhị 瞋sân 恚khuể 四tứ 。 初sơ 約ước 喻dụ 明minh 瞋sân 相tương/tướng 。 二nhị 故cố 遺di 下hạ 二nhị 經kinh 明minh 障chướng 道đạo 。 慈từ 是thị 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 根căn 本bổn 。 瞋sân 既ký 乖quai 慈từ 名danh 劫kiếp 名danh 障chướng 。 百Bách 法Pháp 明Minh 門Môn 者giả 。 即tức 障chướng 別biệt 圓viên 地địa 住trụ 所sở 證chứng 之chi 法Pháp 也dã 。 仁nhân 王vương 云vân 。 初Sơ 地Địa 得đắc 百Bách 法Pháp 明Minh 門Môn 。 二nhị 地địa 得đắc 千thiên 法pháp 等đẳng 。 地địa 論luận 云vân 。 入nhập 百Bách 法Pháp 明Minh 門Môn 。 增tăng 長trưởng 智trí 慧tuệ 。 思tư 惟duy 種chủng 種chủng 法Pháp 門môn 義nghĩa 。 故cố 百bách 法pháp 者giả 。 應ưng 如như 百bách 法pháp 論luận 所sở 明minh 。 三tam 大đại 集tập 下hạ 二nhị 經kinh 明minh 魔ma 業nghiệp 。 佛Phật 以dĩ 慈từ 定định 能năng 伏phục 天thiên 魔ma 。 是thị 知tri 瞋sân 心tâm 為vi 魔ma 所sở 降giáng/hàng 。 習tập 近cận 瞋sân 恚khuể 是thị 報báo 熟thục 時thời 。 四tứ 若nhược 例lệ 下hạ 例lệ 上thượng 有hữu 蟲trùng 鬼quỷ 。 若nhược 蟲trùng 鬼quỷ 潛tiềm 伏phục 是thị 瞋sân 少thiểu 相tương/tướng 。 三tam 愚ngu 癡si 二nhị 。 初sơ 明minh 過quá 患hoạn 。 三tam 句cú 明minh 於ư 邪tà 癡si 之chi 相tướng 。 如như 大đại 經kinh 者giả 。 合hợp 云vân 習tập 近cận 愚ngu 癡si 是thị 報báo 熟thục 時thời 。 此thử 乃nãi 邪tà 癡si 習tập 報báo 二nhị 果quả 。 癡si 心tâm 習tập 成thành 。 地địa 獄ngục 報báo 熟thục 也dã 。 二nhị 例lệ 前tiền 下hạ 例lệ 蟲trùng 鬼quỷ 。 多đa 少thiểu 隨tùy 人nhân 。 二nhị 三tam 毒độc 下hạ 總tổng 結kết 過quá 。 二nhị 欲dục 離ly 下hạ 約ước 伏phục 斷đoạn 明minh 得đắc 離ly 三tam 。 初sơ 示thị 念niệm 得đắc 離ly 。 二nhị 有hữu 人nhân 下hạ 斥xích 非phi 顯hiển 正chánh 二nhị 。 初sơ 他tha 解giải 非phi 滅diệt 離ly 。 以dĩ 由do 他tha 師sư 不bất 解giải 常thường 念niệm 。 致trí 令linh 三tam 毒độc 不bất 得đắc 滅diệt 離ly 。 二nhị 今kim 謂vị 下hạ 二nhị 經kinh 明minh 盡tận 淨tịnh 。 經kinh 直trực 言ngôn 離ly 。 那na 專chuyên 伏phục 釋thích 。 若nhược 以dĩ 念niệm 故cố 唯duy 能năng 伏phục 者giả 繫hệ 念niệm 六lục 字tự 能năng 淨tịnh 毒độc 根căn 。 至chí 成thành 佛Phật 道Đạo 。 亦diệc 只chỉ 伏phục 邪tà 。 三tam 今kim 作tác 下hạ 正chánh 明minh 伏phục 斷đoạn 果quả 報báo 修tu 因nhân 。 三tam 藏tạng 菩Bồ 薩Tát 。 此thử 三tam 伏phục 惑hoặc 。 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 通thông 別biệt 圓viên 菩Bồ 薩Tát 方phương 便tiện 。 土thổ/độ 人nhân 實thật 報báo 土thổ/độ 人nhân 。 此thử 七thất 斷đoạn 惑hoặc 。 三tam 問vấn 離ly 下hạ 約ước 問vấn 答đáp 明minh 常thường 念niệm 二nhị 。 初sơ 約ước 念niệm 非phi 離ly 惑hoặc 難nạn/nan 。 二nhị 答đáp 經kinh 下hạ 約ước 念niệm 即tức 智trí 慧tuệ 釋thích 二nhị 。 初sơ 略lược 明minh 正chánh 念niệm 之chi 德đức 二nhị 。 初sơ 即tức 念niệm 明minh 慧tuệ 之chi 功công 。 念niệm 想tưởng 觀quán 智trí 。 等đẳng 諸chư 名danh 字tự 。 有hữu 過quá 有hữu 德đức 有hữu 偏thiên 有hữu 圓viên 須tu 約ước 六lục 句cú 定định 其kỳ 法pháp 體thể 。 故cố 圓viên 中trung 念niệm 破phá 偏thiên 小tiểu 智trí 。 圓viên 中trung 之chi 智trí 破phá 偏thiên 小tiểu 念niệm 。 偏thiên 小tiểu 之chi 念niệm 修tu 圓viên 中trung 智trí 。 偏thiên 小tiểu 之chi 智trí 修tu 圓viên 中trung 念niệm 。 圓viên 中trung 之chi 念niệm 即tức 圓viên 中trung 智trí 。 圓viên 中trung 之chi 智trí 即tức 圓viên 中trung 念niệm 。 以dĩ 此thử 六lục 句cú 評bình 法pháp 是thị 非phi 。 方phương 解giải 一nhất 切thiết 經kinh 論luận 名danh 相tướng 。 問vấn 家gia 昧muội 此thử 。 故cố 使sử 非phi 念niệm 而nhi 是thị 於ư 智trí 。 今kim 此thử 圓viên 文văn 既ký 云vân 常thường 念niệm 。 顯hiển 非phi 二nhị 邊biên 有hữu 生sanh 滅diệt 念niệm 。 雙song 遮già 雙song 照chiếu 中trung 正chánh 之chi 念niệm 也dã 。 體thể 煩phiền 惱não 性tánh 是thị 觀quán 音âm 身thân 。 不bất 破phá 煩phiền 惱não 不bất 立lập 觀quán 音âm 。 破phá 立lập 既ký 忘vong 能năng 所sở 斯tư 絕tuyệt 是thị 為vi 常thường 念niệm 。 恭cung 敬kính 觀quán 音âm 。 不bất 離ly 三tam 毒độc 而nhi 離ly 三tam 毒độc 。 若nhược 有hữu 觀quán 音âm 可khả 生sanh 緣duyên 念niệm 。 若nhược 見kiến 三tam 毒độc 須tu 滅diệt 離ly 者giả 。 此thử 乃nãi 增tăng 毒độc 非phi 離ly 毒độc 也dã 。 二nhị 若nhược 如như 下hạ 離ly 念niệm 說thuyết 慧tuệ 之chi 過quá 。 二nhị 今kim 此thử 下hạ 委ủy 明minh 修tu 觀quán 之chi 相tướng 二nhị 。 初sơ 忘vong 照chiếu 各các 論luận 四tứ 句cú 。 此thử 之chi 正chánh 念niệm 染nhiễm 體thể 既ký 絕tuyệt 忘vong 照chiếu 不bất 妨phương 。 即tức 照chiếu 三tam 諦đế 即tức 忘vong 三tam 觀quán 。 雖tuy 約ước 四tứ 句cú 唯duy 忘vong 三tam 觀quán 。 以dĩ 雙song 非phi 雙song 。 亦diệc 只chỉ 是thị 中trung 故cố 不bất 以dĩ 色sắc 念niệm 忘vong 俗tục 也dã 。 以dĩ 色sắc 例lệ 於ư 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 不bất 以dĩ 非phi 色sắc 念niệm 忘vong 真chân 也dã 。 合hợp 云vân 。 不bất 以dĩ 非phi 色sắc 非phi 非phi 色sắc 念niệm 。 忘vong 雙song 遮già 中trung 也dã 。 不bất 以dĩ 亦diệc 色sắc 亦diệc 非phi 色sắc 念niệm 。 忘vong 雙song 照chiếu 中trung 也dã 。 約ước 照chiếu 三tam 諦đế 復phục 成thành 四tứ 句cú 。 亦diệc 以dĩ 色sắc 念niệm 照chiếu 俗tục 也dã 。 亦diệc 以dĩ 非phi 色sắc 念niệm 照chiếu 真chân 也dã 。 亦diệc 以dĩ 非phi 色sắc 非phi 非phi 色sắc 念niệm 。 照chiếu 雙song 遮già 中trung 也dã 。 亦diệc 以dĩ 亦diệc 色sắc 亦diệc 非phi 色sắc 念niệm 。 照chiếu 雙song 照chiếu 中trung 也dã 。 應ưng 知tri 善thiện 忘vong 假giả 者giả 方phương 善thiện 照chiếu 假giả 。 善thiện 忘vong 空không 者giả 方phương 善thiện 照chiếu 空không 。 善thiện 忘vong 雙song 非phi 方phương 照chiếu 雙song 非phi 。 善thiện 忘vong 雙song 亦diệc 方phương 照chiếu 雙song 亦diệc 。 不bất 須tu 以dĩ 空không 忘vong 假giả 以dĩ 假giả 忘vong 空không 。 雙song 非phi 雙song 亦diệc 皆giai 悉tất 爾nhĩ 也dã 。 此thử 就tựu 圓viên 論luận 念niệm 。 即tức 法Pháp 界Giới 無vô 德đức 不bất 備bị 。 故cố 作tác 四tứ 句cú 說thuyết 之chi 自tự 在tại 。 終chung 日nhật 忘vong 四tứ 終chung 日nhật 照chiếu 四tứ 。 如như 此thử 方phương 是thị 常thường 念niệm 觀quán 音âm 。 二nhị 或hoặc 次thứ 下hạ 漸tiệm 頓đốn 有hữu 諸chư 四tứ 句cú 。 次thứ 第đệ 非phi 念niệm 忘vong 四tứ 句cú 也dã 。 次thứ 第đệ 論luận 念niệm 照chiếu 四tứ 句cú 也dã 。 忘vong 照chiếu 本bổn 求cầu 。 離ly 於ư 三tam 毒độc 。 故cố 次thứ 第đệ 離ly 亦diệc 有hữu 四tứ 句cú 。 若nhược 得đắc 別biệt 教giáo 三tam 觀quán 之chi 意ý 諸chư 句cú 可khả 見kiến 。 何hà 者giả 。 如như 照chiếu 空không 時thời 。 必tất 須tu 忘vong 空không 以dĩ 遣khiển 著trước 。 故cố 忘vong 照chiếu 成thành 者giả 必tất 離ly 見kiến 思tư 。 故cố 此thử 空không 觀quán 有hữu 忘vong 有hữu 照chiếu 有hữu 離ly 。 次thứ 觀quán 假giả 後hậu 觀quán 中trung 。 皆giai 須tu 論luận 於ư 忘vong 照chiếu 離ly 三tam 若nhược 不bất 次thứ 第đệ 忘vong 照chiếu 及cập 離ly 。 斯tư 是thị 圓viên 觀quán 如như 向hướng 四tứ 句cú 。 二nhị 次thứ 就tựu 下hạ 觀quán 釋thích 二nhị 。 初sơ 前tiền 七thất 番phiên 指chỉ 上thượng 。 果quả 報báo 已dĩ 上thượng 至chí 通thông 菩Bồ 薩Tát 。 皆giai 不bất 能năng 破phá 無vô 作tác 之chi 集tập 。 別biệt 人nhân 雖tuy 破phá 而nhi 在tại 後hậu 心tâm 。 今kim 從tùng 初sơ 心tâm 故cố 同đồng 前tiền 指chỉ 。 二nhị 今kim 但đãn 下hạ 後hậu 三tam 番phiên 當đương 說thuyết 二nhị 。 初sơ 三tam 毒độc 逆nghịch 順thuận 委ủy 示thị 二nhị 。 初sơ 約ước 界giới 外ngoại 雙song 標tiêu 。 二nhị 今kim 取thủ 下hạ 依y 法pháp 相tướng 廣quảng 釋thích 二nhị 。 初sơ 逆nghịch 順thuận 各các 示thị 二nhị 。 初sơ 順thuận 約ước 煩phiền 惱não 釋thích 。 初sơ 明minh 毒độc 害hại 二nhị 。 初sơ 二Nhị 乘Thừa 三tam 毒độc 二nhị 。 初sơ 明minh 毒độc 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 合hợp 明minh 三tam 毒độc 。 二nhị 開khai 三tam 下hạ 開khai 成thành 八bát 萬vạn 。 既ký 有hữu 三tam 毒độc 須tu 論luận 等đẳng 分phần/phân 。 四tứ 分phần/phân 各các 具cụ 二nhị 萬vạn 一nhất 千thiên 。 是thị 故cố 成thành 於ư 。 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 。 界giới 內nội 既ký 爾nhĩ 界giới 外ngoại 亦diệc 然nhiên 。 何hà 者giả 。 以dĩ 大Đại 乘Thừa 說thuyết 諸chư 法pháp 不bất 滅diệt 。 云vân 斷đoạn 惑hoặc 者giả 。 但đãn 轉chuyển 有hữu 漏lậu 而nhi 成thành 無vô 漏lậu 。 入nhập 假giả 入nhập 中trung 。 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 。 隨tùy 觀quán 而nhi 轉chuyển 。 至chí 果quả 乃nãi 名danh 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 。 波Ba 羅La 蜜Mật 也dã 。 二nhị 淨tịnh 名danh 下hạ 引dẫn 經kinh 證chứng 。 觀quán 眾chúng 生sanh 品phẩm 。 天thiên 女nữ 以dĩ 天thiên 華hoa 散tán 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 大đại 弟đệ 子tử 上thượng 。 華hoa 至chí 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 即tức 皆giai 墮đọa 落lạc 。 至chí 大đại 弟đệ 子tử 。 便tiện 著trước 不bất 墮đọa 。 一nhất 切thiết 弟đệ 子tử 。 神thần 力lực 去khứ 華hoa 。 不bất 能năng 令linh 去khứ 。

爾nhĩ 時thời 天thiên 女nữ 。 問vấn 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 何hà 故cố 去khứ 華hoa 。

答đáp 曰viết 。

此thử 華hoa 不bất 如như 法Pháp 。 是thị 以dĩ 去khứ 之chi 。 天thiên 曰viết 。 勿vật 謂vị 此thử 華hoa 。 為vi 不bất 如như 法Pháp 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 是thị 華hoa 無vô 所sở 分phân 別biệt 。 仁Nhân 者Giả 自tự 生sanh 。 分phân 別biệt 想tưởng 耳nhĩ 。 乃nãi 至chí 云vân 。 結kết 習tập 未vị 盡tận 。 華hoa 著trước 身thân 耳nhĩ 。 結kết 習tập 盡tận 者giả 。 華hoa 不bất 著trước 也dã 。 彼bỉ 疏sớ/sơ 解giải 云vân 。 華hoa 至chí 菩Bồ 薩Tát 皆giai 墮đọa 落lạc 。 者giả 表biểu 菩Bồ 薩Tát 住trụ 不bất 思tư 議nghị 解giải 脫thoát 。 生sanh 實thật 報báo 土thổ/độ 已dĩ 離ly 別biệt 惑hoặc 。 彼bỉ 妙diệu 五ngũ 欲dục 。 所sở 不bất 能năng 動động 。 故cố 華hoa 不bất 著trước 身thân 。 皆giai 自tự 墮đọa 落lạc 。 至chí 大đại 弟đệ 子tử 。 便tiện 著trước 不bất 墮đọa 者giả 。 二Nhị 乘Thừa 但đãn 斷đoạn 界giới 內nội 五ngũ 欲dục 故cố 。 世thế 間gian 五ngũ 欲dục 。 所sở 不bất 能năng 動động 。 別biệt 惑hoặc 未vị 除trừ 故cố 。 為vi 界giới 外ngoại 上thượng 妙diệu 色sắc 聲thanh 。 之chi 所sở 染nhiễm 污ô 。 故cố 訶ha 言ngôn 。 結kết 習tập 未vị 盡tận 。 華hoa 則tắc 著trước 身thân 。

下hạ 文văn 料liệu 簡giản 云vân 。 結kết 習tập 未vị 盡tận 。 華hoa 則tắc 著trước 身thân 。 何hà 關quan 別biệt 惑hoặc 。

答đáp 。 大đại 論luận 云vân 。 於ư 聲Thanh 聞Văn 經kinh 說thuyết 為vi 習tập 氣khí 。 於ư 摩Ma 訶Ha 衍Diên 。 說thuyết 為vi 正chánh 使sử 。 即tức 是thị 別biệt 惑hoặc 二nhị 未vị 斷đoạn 下hạ 菩Bồ 薩Tát 三tam 毒độc 。 同đồng 有hữu 此thử 三tam 毒độc 者giả 。 望vọng 前tiền 二Nhị 乘Thừa 名danh 同đồng 義nghĩa 異dị 。 前tiền 但đãn 貪tham 空không 。 今kim 貪tham 俗tục 中trung 前tiền 瞋sân 生sanh 死tử 。 今kim 瞋sân 涅Niết 槃Bàn 。 前tiền 不bất 達đạt 真chân 。 即tức 是thị 中trung 道đạo 為vi 癡si 。 今kim 見kiến 中trung 道đạo 未vị 得đắc 了liễu 了liễu 為vi 癡si 。 如như 大đại 樹thụ 折chiết 枝chi 之chi 譬thí 者giả 。 大đại 論luận 三tam 十thập 云vân 。 譬thí 如như 澤trạch 有hữu 樹thụ 。 名danh 奢xa 摩ma 黎lê 。 枝chi 觚cô 廣quảng 。 大đại 眾chúng 鳥điểu 集tập 宿túc 。 一nhất 鴿cáp 後hậu 至chí 住trụ 一nhất 枝chi 上thượng 。 枝chi 觚cô 即tức 時thời 為vi 之chi 而nhi 折chiết 。 澤trạch 神thần 問vấn 其kỳ 故cố 。 樹thụ 神thần 答đáp 云vân 。 此thử 鳥điểu 從tùng 我ngã 怨oán 家gia 樹thụ 來lai 。 食thực 彼bỉ 尼ni 俱câu 類loại 樹thụ 子tử 來lai 棲tê 我ngã 上thượng 。 或hoặc 當đương 放phóng 糞phẩn 。 子tử 墮đọa 地địa 者giả 惡ác 樹thụ 復phục 生sanh 。 為vi 害hại 必tất 大đại 。 是thị 故cố 懷hoài 憂ưu 。 寧ninh 折chiết 一nhất 枝chi 所sở 全toàn 者giả 大đại 。 彼bỉ 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 畏úy 於ư 二Nhị 乘Thừa 壞hoại 滅diệt 佛Phật 乘thừa 心tâm 也dã 。 二nhị 欲dục 除trừ 下hạ 明minh 機cơ 應ưng 二nhị 。 初sơ 明minh 正chánh 念niệm 機cơ 應ưng 。 二nhị 永vĩnh 離ly 下hạ 明minh 上thượng 土thổ/độ 全toàn 分phần/phân 。 生sanh 身thân 菩Bồ 薩Tát 若nhược 未vị 得đắc 入nhập 別biệt 圓viên 地địa 住trụ 。 生sanh 方phương 便tiện 土thổ/độ 。 故cố 於ư 變biến 易dị 論luận 全toàn 未vị 離ly 無vô 明minh 之chi 惑hoặc 。 若nhược 在tại 生sanh 身thân 入nhập 地địa 住trụ 者giả 。 即tức 生sanh 實thật 報báo 。 故cố 於ư 變biến 易dị 除trừ 殘tàn 別biệt 惑hoặc 。 一nhất 變biến 易dị 土thổ/độ 分phần/phân 於ư 方phương 便tiện 實thật 報báo 。 異dị 者giả 只chỉ 由do 生sanh 身thân 於ư 無vô 明minh 惑hoặc 。 有hữu 侵xâm 未vị 侵xâm 不bất 同đồng 故cố 也dã 。 二nhị 次thứ 明minh 下hạ 逆nghịch 約ước 法Pháp 門môn 釋thích 。 以dĩ 煩phiền 惱não 名danh 立lập 觀quán 法pháp 稱xưng 。 不bất 順thuận 常thường 塗đồ 故cố 云vân 逆nghịch 說thuyết 。 然nhiên 若nhược 不bất 知tri 性tánh 惡ác 之chi 義nghĩa 。 云vân 何hà 三tam 毒độc 而nhi 為vi 三tam 觀quán 。 於ư 中trung 二nhị 。 初sơ 明minh 毒độc 觀quán 欲dục 成thành 二nhị 。 初sơ 明minh 凡phàm 小tiểu 毒độc 少thiểu 。 法pháp 略lược 於ư 癡si 人nhân 略lược 菩Bồ 薩Tát 。 癡si 隨tùy 貪tham 恚khuể 亦diệc 名danh 為vi 少thiểu 。 菩Bồ 薩Tát 偏thiên 假giả 三tam 毒độc 非phi 多đa 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 下hạ 示thị 圓viên 人nhân 毒độc 多đa 二nhị 。 初sơ 就tựu 毒độc 名danh 論luận 大đại 。 語ngữ 稍sảo 同đồng 前tiền 意ý 則tắc 永vĩnh 異dị 。 前tiền 在tại 二nhị 諦đế 偏thiên 論luận 取thủ 捨xả 。 是thị 可khả 離ly 法pháp 。 今kim 就tựu 三tam 諦đế 說thuyết 貪tham 瞋sân 癡si 。 是thị 究cứu 竟cánh 道đạo 。 理lý 性tánh 之chi 毒độc 莫mạc 不bất 遍biến 周chu 。 故cố 皆giai 名danh 大đại 。 五ngũ 不bất 受thọ 者giả 。 謂vị 受thọ 亦diệc 不bất 受thọ 。 不bất 受thọ 亦diệc 不bất 受thọ 。 亦diệc 受thọ 亦diệc 不bất 受thọ 亦diệc 不bất 受thọ 。 非phi 受thọ 非phi 不bất 受thọ 亦diệc 不bất 受thọ 。 不bất 受thọ 亦diệc 不bất 受thọ 。 皆giai 言ngôn 不bất 受thọ 者giả 。 即tức 無vô 生sanh 觀quán 蕩đãng 於ư 取thủ 著trước 也dã 。 前tiền 四tứ 即tức 離ly 四tứ 句cú 也dã 。 後hậu 一nhất 謂vị 觀quán 亦diệc 自tự 亡vong 也dã 故cố 大đại 品phẩm 第đệ 三tam 。 身thân 子tử 問vấn 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 何hà 故cố 不bất 受thọ 。 答đáp 云vân 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 空không 。 故cố 自tự 性tánh 不bất 受thọ 。 無vô 明minh 下hạ 明minh 癡si 毒độc 須tu 論luận 即tức 性tánh 異dị 前tiền 唯duy 修tu 。 又hựu 癡si 下hạ 明minh 癡si 等đẳng 。 若nhược 非phi 即tức 性tánh 。 豈khởi 皆giai 如như 空không 不bất 可khả 盡tận 邪tà 。 二nhị 如như 此thử 下hạ 約ước 法Pháp 門môn 明minh 妙diệu 三tam 。 初sơ 標tiêu 列liệt 三tam 門môn 。 理lý 性tánh 之chi 法pháp 德đức 過quá 一nhất 際tế 。 或hoặc 稱xưng 毒độc 害hại 。 或hoặc 稱xưng 功công 用dụng 。 今kim 明minh 三tam 毒độc 是thị 三tam 法Pháp 門môn 。 則tắc 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 無vô 不bất 修tu 證chứng 。 二nhị 大đại 慈từ 下hạ 解giải 釋thích 三tam 相tương/tướng 圓viên 觀quán 見kiến 思tư 三tam 毒độc 之chi 境cảnh 即tức 三tam 法Pháp 門môn 攝nhiếp 一nhất 切thiết 德đức 三tam 。 初sơ 大đại 貪tham 法Pháp 門môn 。 大đại 慈từ 大đại 悲bi 者giả 。 諸chư 佛Phật 以dĩ 無vô 緣duyên 慈từ 。 悲bi 普phổ 熏huân 三tam 業nghiệp 。 於ư 十thập 方phương 世thế 界giới 。 普phổ 現hiện 色sắc 身thân 。 而nhi 作tác 佛Phật 事sự 。 慈từ 悲bi 之chi 名danh 雖tuy 同đồng 四Tứ 無Vô 量Lượng 中trung 。 而nhi 體thể 永vĩnh 異dị 。 四tứ 攝nhiếp 。 一nhất 布bố 施thí 攝nhiếp 。 二nhị 愛ái 語ngữ 攝nhiếp 。 三tam 利lợi 行hành 攝nhiếp 。 四tứ 同đồng 事sự 攝nhiếp 。 眾chúng 生sanh 情tình 所sở 愛ái 者giả 即tức 是thị 此thử 之chi 四tứ 法pháp 以dĩ 四tứ 接tiếp 引dẫn 導đạo 以dĩ 正Chánh 道Đạo 。 而nhi 度độ 脫thoát 之chi 。 十Thập 力Lực 者giả 。 一nhất 是thị 處xứ 非phi 處xứ 力lực 。 二nhị 業nghiệp 力lực 。 三tam 定định 力lực 。 四tứ 根căn 力lực 。 五ngũ 欲dục 力lực 。 六lục 性tánh 力lực 。 七thất 至chí 處xứ 道Đạo 力lực 。 八bát 宿túc 命mạng 力lực 。 九cửu 天thiên 眼nhãn 力lực 。 十thập 漏lậu 盡tận 力lực 。 無vô 畏úy 者giả 。 即tức 四Tứ 無Vô 所Sở 畏Úy 。 一nhất 一Nhất 切Thiết 智Trí 無vô 所sở 畏úy 。 二nhị 漏lậu 盡tận 無vô 所sở 畏úy 。 三tam 說thuyết 障chướng 道đạo 無vô 所sở 畏úy 。 四tứ 說thuyết 盡tận 苦khổ 道đạo 無vô 所sở 畏úy 。 於ư 八bát 眾chúng 中trung 廣quảng 說thuyết 自tự 他tha 智trí 斷đoạn 既ký 。 決quyết 定định 無vô 失thất 。 則tắc 無vô 微vi 致trí 恐khủng 懼cụ 之chi 相tướng 。 故cố 稱xưng 無vô 所sở 畏úy 。 三tam 昧muội 即tức 百bách 八bát 三tam 昧muội 解giải 釋thích 並tịnh 如như 法Pháp 界giới 次thứ 第đệ 也dã 。 二nhị 大đại 瞋sân 門môn 。 般Bát 若Nhã 即tức 三tam 般Bát 若Nhã 。 四tứ 邊biên 不bất 可khả 取thủ 者giả 。 觀quán 照chiếu 般Bát 若Nhã 即tức 寂tịch 而nhi 照chiếu 。 不bất 可khả 以dĩ 有hữu 取thủ 也dã 。 方phương 便tiện 般Bát 若Nhã 。 即tức 照chiếu 而nhi 寂tịch 。 不bất 可khả 以dĩ 空không 取thủ 也dã 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 非phi 寂tịch 非phi 照chiếu 。 不bất 可khả 以dĩ 雙song 亦diệc 取thủ 也dã 。 而nhi 寂tịch 而nhi 照chiếu 不bất 可khả 以dĩ 雙song 非phi 取thủ 也dã 。 迦Ca 毘Tỳ 羅La 城Thành 如như 玄huyền 記ký 。 三tam 大đại 癡si 法Pháp 門môn 。 前tiền 取thủ 捨xả 二nhị 門môn 雖tuy 具cụ 中trung 道đạo 。 而nhi 取thủ 門môn 終chung 以dĩ 立lập 法pháp 為vi 宗tông 。 捨xả 門môn 終chung 以dĩ 蕩đãng 相tương/tướng 為vi 主chủ 。 今kim 兩lưỡng 捨xả 門môn 豈khởi 不bất 具cụ 於ư 二nhị 邊biên 。 而nhi 終chung 以dĩ 雙song 非phi 為vi 體thể 。 不bất 三tam 而nhi 三tam 三tam 門môn 宛uyển 然nhiên 。 三tam 而nhi 不bất 三tam 門môn 門môn 絕tuyệt 妙diệu 。 初sơ 約ước 無vô 緣duyên 直trực 示thị 。 二nhị 舉cử 鑑giám 像tượng 難nan 思tư 。 三tam 引dẫn 淨tịnh 名danh 杜đỗ 口khẩu 。 三tam 引dẫn 人nhân 證chứng 結kết 。 諸chư 法pháp 無vô 行hành 經Kinh 云vân 。 諸chư 天thiên 子tử 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 名danh 為vi 無vô 礙ngại 尸thi 利lợi 。 上thượng 尸thi 利lợi 無vô 上thượng 尸thi 利lợi 。 文Văn 殊Thù 語ngữ 諸chư 天thiên 子tử 言ngôn 。 止chỉ 止chỉ 諸chư 天thiên 子tử 。 汝nhữ 等đẳng 勿vật 取thủ 。 相tương/tướng 分phân 別biệt 我ngã 不bất 見kiến 諸chư 法pháp 。 是thị 上thượng 中trung 下hạ 。 如như 汝nhữ 所sở 說thuyết 。 文Văn 殊Thù 義nghĩa 者giả 。 我ngã 是thị 貪tham 欲dục 尸thi 利lợi 。 瞋sân 恚khuể 尸thi 利lợi 。 愚ngu 癡si 尸thi 利lợi 。 是thị 故cố 我ngã 名danh 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 乃nãi 至chí 云vân 。 我ngã 是thị 凡phàm 夫phu 。 從tùng 貪tham 欲dục 起khởi 。 從tùng 瞋sân 恚khuể 起khởi 。 從tùng 愚ngu 癡si 起khởi 。 我ngã 是thị 外ngoại 道đạo 是thị 邪tà 行hành 人nhân 。 諸chư 天thiên 子tử 言ngôn 。 以dĩ 何hà 事sự 故cố 。 自tự 言ngôn 我ngã 是thị 凡phàm 夫phu 等đẳng 。 文Văn 殊Thù 言ngôn 。 是thị 貪tham 欲dục 瞋sân 恚khuể 愚ngu 癡si 性tánh 。 十thập 方phương 求cầu 不bất 可khả 得đắc 。 我ngã 以dĩ 不bất 住trụ 是thị 性tánh 中trung 故cố 。 說thuyết 我ngã 是thị 凡phàm 夫phu 。 文Văn 殊Thù 。 汝nhữ 云vân 何hà 名danh 外ngoại 道đạo 。 文Văn 殊Thù 言ngôn 。 我ngã 終chung 不bất 到đáo 外ngoại 道đạo 。 諸chư 道đạo 性tánh 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 我ngã 於ư 一nhất 切thiết 道đạo 為vi 外ngoại 。 諸chư 天thiên 子tử 言ngôn 。 汝nhữ 云vân 何hà 是thị 邪tà 見kiến 行hành 人nhân 。 文Văn 殊Thù 言ngôn 。 我ngã 已dĩ 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 是thị 邪tà 虛hư 妄vọng 不bất 實thật 。 是thị 故cố 我ngã 是thị 邪tà 行hành 人nhân 。 說thuyết 是thị 法Pháp 時thời 。 萬vạn 天thiên 子tử 得đắc 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 二nhị 欲dục 滿mãn 下hạ 常thường 念niệm 感cảm 應ứng 四tứ 。 初sơ 明minh 機cơ 成thành 德đức 滿mãn 。 二nhị 一nhất 切thiết 下hạ 明minh 諸chư 聖thánh 所sở 依y 。 三tam 故cố 無vô 下hạ 引dẫn 無vô 行hành 經kinh 證chứng 。 四tứ 一nhất 切thiết 下hạ 結kết 成thành 佛Phật 法pháp 。 二nhị 此thử 三tam 下hạ 逆nghịch 順thuận 合hợp 談đàm 二nhị 。 初sơ 被bị 物vật 雙song 示thị 。 就tựu 三tam 煩phiền 惱não 常thường 念niệm 求cầu 離ly 。 名danh 為vi 順thuận 說thuyết 。 約ước 三tam 法Pháp 門môn 常thường 念niệm 求cầu 滿mãn 。 名danh 為vi 逆nghịch 說thuyết 。 滿mãn 離ly 俱câu 時thời 。 但đãn 約ước 悉tất 檀đàn 去khứ 取thủ 說thuyết 耳nhĩ 。 二nhị 如như 華hoa 嚴nghiêm 下hạ 引dẫn 經kinh 委ủy 證chứng 三tam 。 初sơ 證chứng 貪tham 欲dục 逆nghịch 順thuận 。 說thuyết 離ly 欲dục 際tế 順thuận 也dã 。 隨tùy 類loại 見kiến 女nữ 逆nghịch 也dã 。 欲dục 是thị 煩phiền 惱não 是thị 故cố 說thuyết 離ly 。 欲dục 是thị 法Pháp 門môn 是thị 故cố 說thuyết 住trụ 。 即tức 離ly 即tức 住trụ 唯duy 離ly 唯duy 住trụ 。 離ly 深thâm 住trụ 深thâm 。 離ly 極cực 住trụ 極cực 。 今kim 觀Quán 世Thế 音Âm 。 乃nãi 是thị 際tế 極cực 住trụ 離ly 貪tham 欲dục 故cố 。 一nhất 切thiết 機cơ 求cầu 離ly 求cầu 住trụ 。 皆giai 須tu 常thường 念niệm 。 二nhị 又hựu 四tứ 下hạ 證chứng 瞋sân 恚khuể 逆nghịch 順thuận 。 以dĩ 調điều 一nhất 切thiết 順thuận 也dã 。 苦khổ 楚sở 治trị 罪tội 逆nghịch 也dã 。 恚khuể 害hại 煩phiền 惱não 是thị 故cố 須tu 調điều 。 瞋sân 恚khuể 法Pháp 門môn 是thị 故cố 須tu 行hành 。 逆nghịch 順thuận 無vô 二nhị 調điều 行hành 不bất 偏thiên 例lệ 前tiền 貪tham 欲dục 其kỳ 義nghĩa 是thị 同đồng 。 但đãn 欲dục 是thị 樂nhạo 法Pháp 故cố 作tác 實thật 事sự 接tiếp 物vật 令linh 離ly 。 恚khuể 害hại 是thị 苦khổ 。 故cố 以dĩ 幻huyễn 事sự 調điều 他tha 令linh 離ly 。 若nhược 其kỳ 機cơ 緣duyên 宜nghi 以dĩ 實thật 殺sát 。 而nhi 得đắc 益ích 者giả 。 即tức 如như 仙tiên 豫dự 殺sát 婆Bà 羅La 門Môn 為vi 瞋sân 法Pháp 門môn 。 此thử 乃nãi 假giả 實thật 互hỗ 現hiện 例lệ 於ư 貪tham 癡si 。 亦diệc 可khả 幻huyễn 設thiết 。 但đãn 得đắc 逆nghịch 順thuận 相tương/tướng 即tức 之chi 意ý 。 不bất 拘câu 假giả 實thật 也dã 。 三tam 方phương 便tiện 下hạ 證chứng 愚ngu 癡si 假giả 實thật 。 如như 前tiền 火hỏa 難nạn 。 具cụ 引dẫn 經kinh 文văn 逆nghịch 順thuận 滿mãn 離ly 。 例lệ 前tiền 二nhị 毒độc 其kỳ 義nghĩa 不bất 殊thù 。 二nhị 次thứ 此thử 下hạ 明minh 二nhị 觀quán 慈từ 悲bi 。 例lệ 前tiền 大Đại 士Sĩ 。 本bổn 修tu 三tam 毒độc 滿mãn 離ly 之chi 觀quán 。 復phục 見kiến 眾chúng 生sanh 。 為vi 三tam 毒độc 過quá 。 之chi 所sở 惱não 害hại 。 亦diệc 見kiến 欲dục 滿mãn 三tam 毒độc 法Pháp 門môn 。 故cố 起khởi 慈từ 悲bi 。 誓thệ 令linh 眾chúng 生sanh 。 離ly 三tam 毒độc 過quá 滿mãn 三tam 毒độc 德đức 。 今kim 成thành 補bổ 處xứ 隣lân 極cực 三tam 毒độc 。 故cố 能năng 任nhậm 運vận 遍biến 法Pháp 界Giới 應ưng 。 普phổ 令linh 眾chúng 生sanh 。 滿mãn 離ly 成thành 就tựu 。 然nhiên 漸tiệm 頓đốn 觀quán 皆giai 觀quán 三tam 毒độc 。 頓đốn 則tắc 滿mãn 離ly 不bất 二nhị 而nhi 觀quán 。 漸tiệm 則tắc 初sơ 心tâm 但đãn 觀quán 於ư 離ly 。 後hậu 乃nãi 滿mãn 離ly 相tương/tướng 即tức 而nhi 照chiếu 。 二nhị 結kết 意ý 機cơ 。 經kinh 文văn 可khả 見kiến 。

觀Quán 音Âm 義Nghĩa 疏Sớ/sơ 記Ký 卷quyển 第đệ 二nhị

Print Friendly, PDF & Email