觀Quán 音Âm 玄Huyền 義Nghĩa 記Ký
Quyển 2
宋Tống 知Tri 禮Lễ 述Thuật

觀Quán 音Âm 玄Huyền 義Nghĩa 記Ký 卷quyển 第đệ 二nhị

宋tống 四tứ 明minh 沙Sa 門Môn 知tri 禮lễ 述thuật

三tam 福phước 慧tuệ 三tam 。 初sơ 標tiêu 示thị 異dị 名danh 。 福phước 中trung 之chi 勝thắng 不bất 過quá 於ư 定định 。 舉cử 勝thắng 攝nhiếp 劣liệt 。 則tắc 五ngũ 度độ 備bị 矣hĩ 。 二nhị 定định 名danh 下hạ 依y 名danh 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 明minh 二nhị 法pháp 功công 能năng 四tứ 。 初sơ 定định 慧tuệ 之chi 功công 。 靜tĩnh 愛ái 觀quán 策sách 者giả 。 由do 寂tịch 靜tĩnh 故cố 。 能năng 愛ái 攝nhiếp 諸chư 行hành 。 由do 觀quán 照chiếu 故cố 能năng 策sách 進tiến 諸chư 行hành 。 愛ái 而nhi 不bất 策sách 則tắc 生sanh 凝ngưng 滯trệ 之chi 心tâm 。 策sách 而nhi 不bất 愛ái 則tắc 成thành 散tán 越việt 之chi 慧tuệ 。 愛ái 策sách 具cụ 足túc 方phương 有hữu 趣thú 果quả 之chi 功công 。 二nhị 寂tịch 照chiếu 下hạ 福phước 智trí 之chi 德đức 。 寂tịch 照chiếu 之chi 智trí 者giả 。 即tức 權quyền 實thật 二nhị 智trí 也dã 無vô 幽u 不bất 朗lãng 者giả 。 即tức 無vô 三tam 惑hoặc 之chi 暗ám 也dã 。 福phước 德đức 禪thiền 定định 必tất 含hàm 諸chư 度Độ 及cập 大đại 小tiểu 諸chư 禪thiền 。 以dĩ 福phước 資tư 智trí 如như 油du 助trợ 燈đăng 也dã 。 三tam 亦diệc 稱xưng 下hạ 目mục 足túc 之chi 稱xưng 。 清thanh 涼lương 池trì 即tức 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 涅Niết 槃Bàn 必tất 須tu 三tam 德đức 具cụ 足túc 。 極cực 在tại 妙diệu 覺giác 。 分phần/phân 通thông 初sơ 住trụ 。 四tứ 涅Niết 槃Bàn 下hạ 莊trang 嚴nghiêm 之chi 名danh 。 二nhị 嚴nghiêm 屬thuộc 修tu 法Pháp 身thân 是thị 性tánh 。 性tánh 有hữu 闕khuyết 具cụ 。 故cố 使sử 二nhị 修tu 有hữu 真chân 緣duyên 之chi 異dị 。 如như 下hạ 所sở 辯biện 。 二nhị 釋thích 此thử 下hạ 約ước 四tứ 教giáo 解giải 釋thích 二nhị 。 初sơ 明minh 四tứ 教giáo 。 三tam 藏tạng 菩Bồ 薩Tát 雖tuy 云vân 觀quán 理lý 。 伏phục 而nhi 未vị 斷đoạn 。 且thả 舉cử 諸chư 禪thiền 實thật 兼kiêm 餘dư 度độ 。 發phát 真chân 必tất 在tại 三tam 十thập 四tứ 心tâm 。 若nhược 通thông 菩Bồ 薩Tát 體thể 法pháp 巧xảo 慧tuệ 理lý 度độ 助trợ 之chi 。 因nhân 即tức 發phát 真chân 至chí 佛Phật 方phương 竟cánh 。 別biệt 人nhân 雖tuy 信tín 能năng 造tạo 之chi 心tâm 。 即tức 是thị 佛Phật 性tánh 。 性tánh 不bất 具cụ 九cửu 為vi 惑hoặc 所sở 覆phú 。 故cố 須tu 別biệt 緣duyên 真chân 中trung 二nhị 理lý 。 破phá 通thông 別biệt 惑hoặc 。 是thị 故cố 名danh 為vi 。 緣duyên 修tu 智trí 慧tuệ 。 乃nãi 以dĩ 俗tục 諦đế 諸chư 禪thiền 三tam 昧muội 。 助trợ 顯hiển 法Pháp 身thân 。 圓viên 談đàm 性tánh 惡ác 。 了liễu 惑hoặc 實thật 相tướng 即tức 為vi 能năng 觀quán 。 名danh 實thật 相tướng 觀quán 。 定định 亦diệc 如như 是thị 名danh 實thật 相tướng 定định 。 復phục 以dĩ 實thật 相tướng 名danh 所sở 顯hiển 身thân 。 即tức 一nhất 而nhi 三tam 名danh 定định 慧tuệ 身thân 。 即tức 三tam 而nhi 一nhất 同đồng 名danh 實thật 相tướng 。 若nhược 昧muội 性tánh 惡ác 何hà 預dự 初sơ 心tâm 。 二nhị 今kim 圓viên 下hạ 示thị 圓viên 六lục 即tức 如như 文văn 。 三tam 觀quán 音âm 下hạ 結kết 指chỉ 經kinh 題đề 二nhị 。 初sơ 指chỉ 經kinh 文văn 。 言ngôn 智trí 光quang 照chiếu 苦khổ 者giả 。 經kinh 無vô 此thử 文văn 。 而nhi 有hữu 其kỳ 義nghĩa 。 無vô 量lượng 眾chúng 生sanh 。 遭tao 苦khổ 稱xưng 名danh 。 菩Bồ 薩Tát 即tức 時thời 。 觀quán 其kỳ 音âm 聲thanh 。 皆giai 得đắc 解giải 脫thoát 。 觀quán 是thị 智trí 照chiếu 照chiếu 即tức 光quang 也dã 。 觀quán 音âm 妙diệu 智trí 即tức 是thị 眾chúng 生sanh 。 三tam 道đạo 之chi 體thể 。 眾chúng 生sanh 迷mê 故cố 顛điên 倒đảo 乃nãi 生sanh 。 觀quán 音âm 照chiếu 之chi 解giải 脫thoát 斯tư 在tại 。 頻tần 引dẫn 三tam 經kinh 放phóng 光quang 文văn 者giả 。 若nhược 非phi 色sắc 者giả 。 安an 得đắc 云vân 放phóng 。 若nhược 定định 是thị 色sắc 那na 名danh 智trí 慧tuệ 。 故cố 知tri 色sắc 心tâm 其kỳ 體thể 不bất 二nhị 。 色sắc 性tánh 即tức 智trí 智trí 性tánh 即tức 色sắc 。 豈khởi 惟duy 光quang 然nhiên 。 一nhất 切thiết 色sắc 然nhiên 。 普phổ 現hiện 色sắc 身thân 。 義nghĩa 準chuẩn 可khả 識thức 。 又hựu 豈khởi 獨độc 果quả 事sự 實thật 存tồn 因nhân 理lý 。 良lương 由do 理lý 具cụ 方phương 有hữu 事sự 用dụng 。 二nhị 良lương 以dĩ 下hạ 結kết 歸quy 題đề 目mục 。 四tứ 真chân 應ưng 三tam 。 初sơ 標tiêu 名danh 示thị 義nghĩa 。 二nhị 身thân 皆giai 有hữu 集tập 藏tạng 之chi 義nghĩa 。 真chân 集tập 一nhất 切thiết 。 智trí 慧tuệ 藏tạng 於ư 一nhất 心tâm 。 應ưng 集tập 一nhất 切thiết 神thần 通thông 。 藏tạng 於ư 一nhất 色sắc 。 色sắc 心tâm 不bất 二nhị 通thông 慧tuệ 一nhất 如như 。 唯duy 色sắc 唯duy 心tâm 。 斯tư 之chi 謂vị 也dã 。 二nhị 若nhược 契khế 下hạ 對đối 揀giản 是thị 非phi 二nhị 。 初sơ 約ước 法pháp 示thị 三tam 。 初sơ 法pháp 實thật 相tướng 之chi 體thể 。 即tức 是thị 法Pháp 身thân 。 能năng 契khế 之chi 智trí 即tức 自tự 受thọ 用dụng 報báo 。 此thử 二nhị 於ư 今kim 皆giai 名danh 真chân 身thân 。 法pháp 報báo 既ký 冥minh 則tắc 能năng 稱xưng 機cơ 。 起khởi 勝thắng 劣liệt 等đẳng 應ưng 。 二nhị 譬thí 如như 下hạ 喻dụ 。 攬lãm 鏡kính 譬thí 證chứng 真chân 。 即tức 形hình 譬thí 起khởi 應ưng 。 三tam 此thử 之chi 下hạ 結kết 。 三tam 千thiên 俱câu 體thể 為vi 真chân 。 三tam 千thiên 俱câu 用dụng 為vi 應ưng 。 此thử 之chi 真chân 應ưng 方phương 不bất 相tương 離ly 。 無vô 謀mưu 之chi 說thuyết 義nghĩa 顯hiển 今kim 宗tông 。 諸chư 家gia 所sở 談đàm 難nạn/nan 逃đào 作tác 意ý 。 二nhị 若nhược 外ngoại 下hạ 說thuyết 人nhân 簡giản 二nhị 。 初sơ 簡giản 小tiểu 外ngoại 。 根căn 本bổn 有hữu 漏lậu 禪thiền 境cảnh 不bất 明minh 。 縱túng/tung 少thiểu 現hiện 通thông 不bất 能năng 益ích 物vật 。 此thử 簡giản 非phi 應ưng 。 尚thượng 未vị 下hạ 簡giản 非phi 真chân 也dã 。 若nhược 二Nhị 乘Thừa 等đẳng 者giả 。 且thả 舉cử 二Nhị 乘Thừa 。 必tất 兼kiêm 兩lưỡng 教giáo 。 及cập 二nhị 菩Bồ 薩Tát 。 準chuẩn 妙diệu 玄huyền 意ý 。 藏tạng 通thông 二nhị 教giáo 皆giai 是thị 作tác 意ý 神thần 通thông 。 以dĩ 須tu 灰hôi 滅diệt 無vô 常thường 住trụ 本bổn 不bất 能năng 起khởi 應ưng 。 若nhược 別biệt 接tiếp 通thông 別biệt 惑hoặc 未vị 斷đoạn 。 亦diệc 不bất 得đắc 應ưng 。 縱túng/tung 令linh 赴phó 物vật 皆giai 名danh 麁thô 應ưng 若nhược 別biệt 初sơ 心tâm 亦diệc 不bất 能năng 應ưng 。 初Sơ 地Địa 初sơ 得đắc 三tam 觀quán 現hiện 前tiền 。 證chứng 二nhị 十thập 五ngũ 王vương 三tam 昧muội 。 法Pháp 身thân 清thanh 淨tịnh 。 無vô 思tư 無vô 念niệm 。 隨tùy 機cơ 即tức 對đối 。 是thị 不bất 思tư 議nghị 妙diệu 應ưng 也dã 。 二nhị 大Đại 乘Thừa 下hạ 示thị 圓viên 人nhân 二nhị 。 初sơ 明minh 二nhị 身thân 。 得đắc 實thật 相tướng 真chân 者giả 。 正chánh 語ngữ 圓viên 住trụ 義nghĩa 該cai 別biệt 地địa 。 與dữ 真chân 不bất 殊thù 者giả 。 名danh 質chất 為vi 真chân 。 聖thánh 人nhân 應ưng 像tượng 同đồng 機cơ 體thể 質chất 。 已dĩ 證chứng 眾chúng 生sanh 本bổn 覺giác 之chi 性tánh 。 用dụng 機cơ 百bách 界giới 應ưng 百bách 界giới 機cơ 。 體thể 本bổn 不bất 二nhị 安an 得đắc 少thiểu 殊thù 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 下hạ 示thị 六lục 即tức 。 三tam 今kim 經kinh 下hạ 結kết 指chỉ 經kinh 目mục 二nhị 。 初sơ 指chỉ 經kinh 文văn 。 二nhị 良lương 以dĩ 下hạ 結kết 題đề 目mục 。 五ngũ 藥dược 珠châu 三tam 。 初sơ 標tiêu 名danh 示thị 教giáo 。 柰nại 女nữ 經kinh 者giả 。 具cụ 云vân 佛Phật 說thuyết 柰nại 女nữ 祇kỳ 域vực 經kinh 。 一nhất 卷quyển 。 柰nại 女nữ 即tức 維Duy 耶Da 離Ly 國Quốc 。 梵Phạm 志Chí 家gia 柰nại 樹thụ 所sở 生sanh 。 顏nhan 色sắc 端đoan 正chánh 。 宣tuyên 聞văn 遠viễn 國quốc 。 因nhân 蓱bình 沙sa 王vương 往vãng 娉phinh 。 後hậu 生sanh 一nhất 男nam 。 名danh 曰viết 祇Kỳ 域Vực 。 生sanh 時thời 手thủ 把bả 針châm 筒đồng 藥dược 囊nang 。 至chí 年niên 八bát 歲tuế 。 廣quảng 通thông 醫y 術thuật 。 遍biến 行hành 治trị 病bệnh 。 後hậu 逢phùng 小tiểu 兒nhi 擔đảm 樵tiều 。 祇kỳ 域vực 視thị 之chi 。 悉tất 見kiến 此thử 兒nhi 。 五ngũ 臟tạng 腸tràng 胃vị 。 祇kỳ 域vực 心tâm 念niệm 。 本bổn 草thảo 經kinh 說thuyết 。 有hữu 藥dược 王vương 樹thụ 。 從tùng 外ngoại 照chiếu 內nội 。 見kiến 人nhân 腹phúc 臟tạng 。 此thử 兒nhi 樵tiều 中trung 。 得đắc 無vô 有hữu 藥dược 王vương 樹thụ 邪tà 。 即tức 往vãng 問vấn 兒nhi 。 賣mại 樵tiều 幾kỷ 錢tiền 。 兒nhi 曰viết 。 十thập 錢tiền 。 便tiện 雇cố 錢tiền 取thủ 樵tiều 。 下hạ 樵tiều 置trí 地địa 。 闇ám 冥minh 不bất 見kiến 腹phúc 中trung 。 祇kỳ 域vực 思tư 惟duy 。 不bất 知tri 束thúc 中trung 。 何hà 所sở 為vi 是thị 藥dược 王vương 。 便tiện 解giải 兩lưỡng 束thúc 。 一nhất 一nhất 取thủ 之chi 。 以dĩ 著trước 小tiểu 兒nhi 腹phúc 上thượng 。 無vô 所sở 照chiếu 見kiến 。 輒triếp 復phục 更cánh 取thủ 。 如như 是thị 盡tận 兩lưỡng 束thúc 樵tiều 。 最tối 後hậu 有hữu 一nhất 小tiểu 枝chi 。 裁tài 長trường 尺xích 餘dư 。 試thí 取thủ 以dĩ 照chiếu 。 具cụ 見kiến 腹phúc 內nội 。 祇Kỳ 域Vực 大đại 喜hỷ 。 知tri 此thử 小tiểu 枝chi 。 定định 是thị 藥dược 王vương 。 悉tất 還hoàn 兒nhi 樵tiều 。 兒nhi 既ký 得đắc 錢tiền 。 樵tiều 又hựu 如như 故cố 。 歡hoan 喜hỷ 而nhi 去khứ 。 祇kỳ 域vực 於ư 國quốc 遍biến 治trị 病bệnh 人nhân 。 皆giai 以dĩ 藥dược 王vương 照chiếu 視thị 。 悉tất 見kiến 病bệnh 本bổn 。 然nhiên 後hậu 治trị 之chi 無vô 不bất 愈dũ 者giả 。 今kim 取thủ 譬thí 真chân 身thân 拔bạt 苦khổ 。 如như 藥dược 王vương 之chi 治trị 病bệnh 也dã 。 珠châu 是thị 如như 意ý 之chi 寶bảo 者giả 。 如như 華hoa 嚴nghiêm 中trung 得đắc 摩ma 尼ni 珠châu 。 十thập 種chủng 瑩oánh 治trị 。 能năng 雨vũ 眾chúng 寶bảo 。 今kim 取thủ 譬thí 應ưng 身thân 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 如như 摩ma 尼ni 之chi 雨vũ 寶bảo 也dã 。 二nhị 廣quảng 歷lịch 下hạ 約ước 教giáo 辯biện 能năng 二nhị 。 初sơ 略lược 指chỉ 三tam 。 隨tùy 教giáo 淺thiển 深thâm 益ích 物vật 廣quảng 狹hiệp 。 以dĩ 明minh 治trị 病bệnh 得đắc 寶bảo 之chi 相tướng 。 二nhị 今kim 約ước 下hạ 廣quảng 明minh 圓viên 二nhị 。 初sơ 釋thích 二nhị 身thân 二nhị 。 初sơ 藥dược 樹thụ 身thân 二nhị 。 初sơ 喻dụ 。 根căn 深thâm 喻dụ 真chân 妙diệu 。 四tứ 布bố 喻dụ 應ưng 廣quảng 示thị 理lý 行hành 果quả 教giáo 。 如như 根căn 等đẳng 次thứ 第đệ 。 信tín 行hành 修tu 四tứ 如như 聞văn 獲hoạch 益ích 。 法pháp 行hành 修tu 四tứ 如như 觸xúc 獲hoạch 益ích 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 下hạ 法pháp 。 今kim 品phẩm 初sơ 段đoạn 專chuyên 明minh 拔bạt 苦khổ 。 即tức 是thị 大đại 悲bi 熏huân 於ư 真chân 身thân 。 與dữ 治trị 病bệnh 義nghĩa 齊tề 也dã 。 形hình 聲thanh 利lợi 物vật 且thả 就tựu 通thông 說thuyết 。 若nhược 據cứ 經kinh 文văn 須tu 在tại 冥minh 益ích 。 不bất 以dĩ 形hình 聲thanh 合hợp 前tiền 聞văn 觸xúc 。 意ý 亦diệc 在tại 茲tư 。 二nhị 又hựu 如như 下hạ 珠châu 王vương 身thân 二nhị 。 初sơ 喻dụ 。 如như 文văn 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 下hạ 法pháp 。 即tức 以dĩ 大đại 慈từ 熏huân 於ư 應ưng 身thân 。 普phổ 令linh 得đắc 樂lạc 。 與dữ 寶bảo 義nghĩa 同đồng 也dã 。

問vấn 。 大đại 悲bi 熏huân 真chân 其kỳ 相tương/tướng 如như 何hà 。

答đáp 。 真chân 是thị 妙diệu 智trí 能năng 破phá 妄vọng 惑hoặc 。 悲bi 名danh 愍mẫn 傷thương 能năng 拔bạt 他tha 苦khổ 。 同đồng 是thị 法Pháp 身thân 一nhất 清thanh 淨tịnh 用dụng 耳nhĩ 。 欲dục 彰chương 照chiếu 理lý 有hữu 利lợi 他tha 益ích 。 故cố 立lập 拔bạt 苦khổ 之chi 悲bi 熏huân 於ư 破phá 惑hoặc 之chi 智trí 。 即tức 顯hiển 有hữu 悲bi 之chi 智trí 。 普phổ 除trừ 眾chúng 生sanh 妄vọng 惑hoặc 之chi 苦khổ 。 例lệ 於ư 大đại 慈từ 熏huân 應ưng 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 同đồng 是thị 法Pháp 身thân 一nhất 自tự 在tại 用dụng 。 一nhất 用dụng 二nhị 能năng 。 故cố 有hữu 能năng 熏huân 所sở 熏huân 之chi 義nghĩa 。 良lương 由do 應ưng 身thân 本bổn 是thị 自tự 行hành 證chứng 得đắc 之chi 法pháp 。 以dĩ 慈từ 熏huân 故cố 。 方phương 遍biến 益ích 他tha 。 然nhiên 則tắc 慈từ 心tâm 非phi 不bất 熏huân 真chân 。 悲bi 心tâm 非phi 不bất 熏huân 應ưng 。 真chân 身thân 非phi 不bất 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 應ưng 身thân 非phi 不bất 拔bạt 苦khổ 。 欲dục 令linh 易dị 解giải 。 是thị 故cố 經kinh 文văn 寄ký 兩lưỡng 問vấn 答đáp 。 分phân 別biệt 說thuyết 也dã 。 二nhị 此thử 亦diệc 下hạ 辯biện 六lục 即tức 。 博bác 地địa 已dĩ 具cụ 治trị 病bệnh 雨vũ 寶bảo 二nhị 種chủng 之chi 理lý 。 與dữ 佛Phật 不bất 殊thù 。 名danh 字tự 已dĩ 上thượng 隨tùy 淺thiển 隨tùy 深thâm 。 能năng 治trị 能năng 雨vũ 。 三tam 就tựu 前tiền 下hạ 結kết 指chỉ 經kinh 目mục 二nhị 。 初sơ 指chỉ 經kinh 文văn 。 二nhị 故cố 知tri 下hạ 結kết 題đề 目mục 。 六lục 冥minh 顯hiển 三tam 。 初sơ 釋thích 名danh 。 二nhị 大đại 聖thánh 下hạ 辯biện 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 明minh 二nhị 益ích 三tam 。 初sơ 示thị 相tương/tướng 。 大đại 聖thánh 常thường 以dĩ 真chân 智trí 冥minh 熏huân 。 妙diệu 色sắc 顯hiển 被bị 。 無vô 明minh 隔cách 故cố 益ích 而nhi 不bất 知tri 。 二nhị 譬thí 如như 下hạ 舉cử 譬thí 。 兩lưỡng 曜diệu 喻dụ 二nhị 益ích 。 盲manh 者giả 喻dụ 無vô 明minh 。 凡phàm 小tiểu 全toàn 在tại 下hạ 地địa 分phân 隔cách 。 眼nhãn 膜mô 既ký 有hữu 厚hậu 薄bạc 之chi 殊thù 故cố 。 不bất 見kiến 之chi 相tướng 。 不bất 可khả 一nhất 揆quỹ 。 三tam 故cố 藥dược 下hạ 引dẫn 證chứng 。 三tam 草thảo 二nhị 木mộc 而nhi 皆giai 不bất 知tri 一nhất 地địa 一nhất 雨vũ 。 下hạ 不bất 測trắc 上thượng 亦diệc 通thông 圓viên 人nhân 。 故cố 引dẫn 妙diệu 德đức 不bất 知tri 妙diệu 音âm 。 言ngôn 以dĩ 不bất 知tri 故cố 。 名danh 為vi 冥minh 益ích 者giả 。 此thử 明minh 二nhị 身thân 於ư 不bất 知tri 者giả 。 皆giai 稱xưng 冥minh 益ích 。 即tức 彰chương 真chân 應ưng 於ư 其kỳ 知tri 者giả 。 皆giai 稱xưng 顯hiển 益ích 。 發phát 智trí 見kiến 理lý 於ư 真chân 顯hiển 益ích 。 見kiến 身thân 不bất 識thức 但đãn 荷hà 冥minh 利lợi 。 真chân 冥minh 應ưng 顯hiển 可khả 以dĩ 意ý 思tư 。 二nhị 此thử 亦diệc 下hạ 明minh 六lục 即tức 。 理lý 同đồng 極cực 聖thánh 此thử 則tắc 不bất 論luận 。 名danh 字tự 即tức 人nhân 所sở 有hữu 智trí 行hành 。 兼kiêm 他tha 之chi 益ích 。 彼bỉ 七thất 方phương 便tiện 受thọ 而nhi 不bất 知tri 。 況huống 內nội 外ngoại 凡phàm 二nhị 益ích 非phi 薄bạc 。 皆giai 知tri 即tức 性tánh 故cố 離ly 我ngã 能năng 。 三tam 若nhược 就tựu 下hạ 結kết 指chỉ 二nhị 。 初sơ 指chỉ 經kinh 文văn 。 前tiền 論luận 真chân 應ưng 各các 有hữu 冥minh 顯hiển 。 斯tư 為vi 盡tận 理lý 。 今kim 以dĩ 人nhân 法pháp 別biệt 對đối 二nhị 益ích 。 且thả 隨tùy 文văn 爾nhĩ 。 二nhị 故cố 知tri 下hạ 結kết 題đề 目mục 。 七thất 權quyền 實thật 三tam 。 初sơ 釋thích 名danh 。 暫tạm 用dụng 則tắc 權quyền 宜nghi 。 非phi 暫tạm 則tắc 究cứu 竟cánh 。 二nhị 略lược 言ngôn 下hạ 辯biện 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 泛phiếm 明minh 三tam 種chủng 二nhị 初sơ 總tổng 示thị 三tam 種chủng 。 即tức 唯duy 自tự 唯duy 他tha 及cập 自tự 他tha 共cộng 。 以dĩ 諸chư 經kinh 論luận 所sở 談đàm 權quyền 實thật 。 其kỳ 相tương/tướng 不bất 同đồng 。 或hoặc 言ngôn 自tự 行hành 有hữu 權quyền 有hữu 實thật 。 或hoặc 許hứa 化hóa 他tha 有hữu 權quyền 有hữu 實thật 。 或hoặc 經kinh 論luận 說thuyết 自tự 行hành 之chi 法pháp 皆giai 名danh 為vi 實thật 。 化hóa 他tha 之chi 法pháp 皆giai 名danh 為vi 權quyền 。 是thị 故cố 今kim 家gia 凡phàm 論luận 權quyền 實thật 。 須tu 明minh 此thử 三tam 。 若nhược 不bất 然nhiên 者giả 。 稟bẩm 學học 之chi 徒đồ 。 則tắc 不bất 盡tận 知tri 權quyền 實thật 之chi 相tướng 。 於ư 諸chư 經kinh 論luận 不bất 免miễn 生sanh 疑nghi 。 復phục 應ưng 了liễu 知tri 權quyền 實thật 法pháp 相tướng 。 或hoặc 約ước 理lý 事sự 或hoặc 約ước 理lý 教giáo 。 教giáo 行hành 縛phược 脫thoát 因nhân 果quả 體thể 用dụng 。 漸tiệm 頓đốn 開khai 合hợp 通thông 別biệt 悉tất 檀đàn 。 皆giai 通thông 自tự 他tha 及cập 自tự 他tha 共cộng 。 今kim 以dĩ 中trung 觀quán 對đối 於ư 二nhị 觀quán 為vi 權quyền 實thật 者giả 。 似tự 用dụng 因nhân 果quả 而nhi 辯biện 三tam 番phiên 。 自tự 修tu 三tam 觀quán 為vi 自tự 行hành 權quyền 實thật 。 若nhược 約ước 化hóa 他tha 但đãn 隨tùy 他tha 意ý 。 四tứ 悉tất 適thích 時thời 不bất 可khả 定định 判phán 。 若nhược 第đệ 三tam 番phiên 自tự 行hành 三tam 觀quán 。 有hữu 權quyền 有hữu 實thật 。 以dĩ 順thuận 智trí 故cố 只chỉ 稱xưng 為vi 實thật 。 化hóa 他tha 之chi 法pháp 雖tuy 有hữu 權quyền 實thật 。 以dĩ 順thuận 情tình 故cố 唯duy 稱xưng 為vi 權quyền 。 二nhị 用dụng 此thử 下hạ 遍biến 歷lịch 諸chư 教giáo 二nhị 。 初sơ 略lược 指chỉ 四tứ 教giáo 。 隨tùy 教giáo 淺thiển 深thâm 明minh 理lý 事sự 等đẳng 。 約ước 自tự 約ước 他tha 及cập 自tự 他tha 共cộng 。 義nghĩa 皆giai 不bất 闕khuyết 。 二nhị 復phục 就tựu 下hạ 明minh 圓viên 六lục 即tức 。 六Lục 通Thông 三tam 教giáo 即tức 唯duy 在tại 圓viên 。 復phục 就tựu 自tự 行hành 。 明minh 六lục 權quyền 實thật 從tùng 因nhân 至chí 果quả 。 義nghĩa 便tiện 故cố 也dã 。 二nhị 尋tầm 此thử 下hạ 別biệt 用dụng 第đệ 三tam 。 前tiền 番phiên 問vấn 答đáp 有hữu 權quyền 實thật 。 七thất 難nạn/nan 二nhị 求cầu 在tại 權quyền 。 永vĩnh 離ly 三tam 毒độc 是thị 實thật 。 以dĩ 由do 大Đại 士Sĩ 用dụng 於ư 自tự 行hành 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 。 觀quán 其kỳ 音âm 聲thanh 。 令linh 皆giai 解giải 脫thoát 。 故cố 都đô 判phán 為vi 實thật 。 後hậu 番phiên 問vấn 答đáp 。 十thập 界giới 身thân 說thuyết 顯hiển 有hữu 權quyền 實thật 。 以dĩ 是thị 大Đại 士Sĩ 隨tùy 差sai 別biệt 機cơ 示thị 種chủng 種chủng 應ưng 。 故cố 覩đổ 判phán 為vi 權quyền 。 此thử 乃nãi 判phán 於ư 自tự 行hành 化hóa 他tha 。 以dĩ 為vi 權quyền 實thật 無vô 第đệ 三tam 番phiên 。 如như 何hà 分phần/phân 經kinh 兩lưỡng 段đoạn 而nhi 對đối 權quyền 實thật 。 三tam 前tiền 問vấn 下hạ 結kết 歸quy 二nhị 。 初sơ 結kết 指chỉ 經kinh 文văn 。 前tiền 後hậu 皆giai 云vân 自tự 行hành 化hóa 他tha 者giả 。 簡giản 異dị 單đơn 自tự 行hành 單đơn 化hóa 他tha 權quyền 實thật 。 意ý 云vân 。 前tiền 番phiên 是thị 自tự 他tha 相tương 對đối 之chi 實thật 。 後hậu 番phiên 是thị 自tự 他tha 相tương 對đối 之chi 權quyền 。 二nhị 故cố 知tri 下hạ 結kết 歸quy 題đề 目mục 。 八bát 本bổn 述thuật 三tam 。 初sơ 名danh 義nghĩa 。 淨tịnh 名danh 玄huyền 義nghĩa 云vân 。 所sở 言ngôn 本bổn 跡tích 者giả 。 本bổn 即tức 所sở 依y 之chi 理lý 。 跡tích 是thị 能năng 依y 之chi 事sự 。 事sự 理lý 合hợp 明minh 故cố 稱xưng 本bổn 跡tích 。 譬thí 如như 人nhân 依y 住trú 處xứ 。 則tắc 有hữu 行hành 往vãng 蹤tung 跡tích 也dã 。 住trú 處xứ 是thị 所sở 依y 。 能năng 依y 之chi 人nhân 有hữu 行hành 往vãng 之chi 跡tích 。 由do 處xứ 有hữu 跡tích 尋tầm 跡tích 得đắc 處xứ 。 當đương 知tri 若nhược 高cao 若nhược 下hạ 。 實thật 得đắc 皆giai 本bổn 。 若nhược 高cao 若nhược 下hạ 。 應ưng 現hiện 皆giai 跡tích 。 二nhị 若nhược 通thông 下hạ 解giải 釋thích 二nhị 。 初sơ 通thông 凡phàm 漸tiệm 。 世thế 智trí 高cao 者giả 諸chư 有hữu 施thi 作tác 。 但đãn 見kiến 蹤tung 跡tích 莫mạc 知tri 本bổn 意ý 。 二nhị 教giáo 賢hiền 聖thánh 至chí 別biệt 似tự 位vị 。 本bổn 所sở 證chứng 得đắc 下hạ 位vị 焉yên 知tri 。 節tiết 節tiết 皆giai 可khả 通thông 論luận 本bổn 跡tích 。 二nhị 局cục 圓viên 聖thánh 二nhị 。 初sơ 局cục 分phần/phân 滿mãn 二nhị 。 初sơ 略lược 示thị 。 的đích 論luận 其kỳ 本bổn 。 須tu 破phá 無vô 明minh 證chứng 法Pháp 身thân 體thể 。 所sở 垂thùy 之chi 跡tích 或hoặc 九cửu 界giới 身thân 或hoặc 現hiện 八bát 相tương/tướng 。 二nhị 若nhược 一nhất 下hạ 簡giản 判phán 二nhị 。 初sơ 簡giản 一nhất 往vãng 。 二nhị 今kim 細tế 下hạ 取thủ 細tế 明minh 二nhị 。 初sơ 約ước 義nghĩa 明minh 二nhị 。 初sơ 明minh 本bổn 跡tích 通thông 高cao 下hạ 。 若nhược 知tri 四tứ 句cú 釋thích 之chi 方phương 盡tận 。 一nhất 本bổn 下hạ 跡tích 高cao 。 初sơ 住trụ 法Pháp 身thân 跡tích 為vi 八bát 相tương/tướng 。 上thượng 位vị 菩Bồ 薩Tát 。 八bát 相tương/tướng 元nguyên 是thị 妙diệu 覺giác 威uy 儀nghi 。 故cố 云vân 跡tích 高cao 。 二nhị 本bổn 高cao 跡tích 下hạ 。 妙diệu 覺giác 法Pháp 身thân 跡tích 為vi 下hạ 地địa 及cập 九cửu 界giới 相tương/tướng 。 三tam 俱câu 高cao 。 妙diệu 覺giác 法Pháp 身thân 跡tích 為vi 八bát 相tương/tướng 。 四tứ 俱câu 下hạ 。 初sơ 住trụ 法Pháp 身thân 跡tích 為vi 九cửu 界giới 。 中trung 四tứ 十thập 位vị 本bổn 跡tích 高cao 下hạ 。 可khả 以dĩ 意ý 知tri 。 二nhị 何hà 以dĩ 下hạ 明minh 實thật 得đắc 辯biện 是thị 非phi 。 二nhị 故cố 壽thọ 下hạ 引dẫn 文văn 證chứng 。 自tự 意ý 是thị 本bổn 他tha 意ý 是thị 跡tích 。 二nhị 就tựu 本bổn 下hạ 通thông 六lục 即tức 。 五ngũ 位vị 本bổn 跡tích 理lý 皆giai 具cụ 足túc 。 三tam 就tựu 前tiền 下hạ 結kết 歸quy 二nhị 。 初sơ 指chỉ 經kinh 文văn 。 前tiền 以dĩ 實thật 本bổn 益ích 他tha 。 後hậu 以dĩ 垂thùy 跡tích 益ích 他tha 。 二nhị 故cố 知tri 下hạ 結kết 題đề 目mục 。 九cửu 緣duyên 了liễu 三tam 初sơ 標tiêu 示thị 名danh 義nghĩa 三tam 。 初sơ 示thị 名danh 義nghĩa 。 此thử 之chi 名danh 義nghĩa 修tu 性tánh 皆giai 然nhiên 。 二nhị 了liễu 者giả 下hạ 辯biện 流lưu 類loại 。 類loại 至chí 極cực 果quả 。 節tiết 節tiết 名danh 異dị 其kỳ 體thể 不bất 殊thù 。 三tam 大đại 論luận 下hạ 引dẫn 論luận 釋thích 。 緣duyên 了liễu 之chi 相tướng 實thật 同đồng 耘vân 種chủng 。 非phi 此thử 二nhị 力lực 性tánh 田điền 不bất 豐phong 。 二nhị 通thông 論luận 下hạ 依y 教giáo 解giải 釋thích 二nhị 。 初sơ 諸chư 教giáo 皆giai 具cụ 。 藏tạng 通thông 義nghĩa 立lập 全toàn 乖quai 性tánh 種chủng 。 別biệt 教giáo 雖tuy 有hữu 初sơ 心tâm 別biệt 修tu 。 唯duy 有hữu 圓viên 教giáo 修tu 性tánh 不bất 二nhị 。 雖tuy 云vân 皆giai 具cụ 須tu 辯biện 此thử 殊thù 。 二nhị 今kim 正chánh 下hạ 剋khắc 就tựu 圓viên 論luận 二nhị 。 初sơ 剋khắc 辯biện 二nhị 因nhân 二nhị 。 初sơ 明minh 二nhị 種chủng 因nhân 果quả 。 此thử 中trung 二nhị 因nhân 且thả 在tại 修tu 類loại 。 二nhị 原nguyên 此thử 下hạ 討thảo 二nhị 種chủng 根căn 本bổn 三tam 。 初sơ 總tổng 明minh 性tánh 德đức 。 前tiền 之chi 因nhân 果quả 猶do 在tại 修tu 中trung 。 今kim 窮cùng 其kỳ 源nguyên 性tánh 具cụ 緣duyên 了liễu 。 淨tịnh 名danh 云vân 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 本bổn 涅Niết 槃Bàn 相tương/tướng 不bất 可khả 復phục 滅diệt 。 本bổn 菩Bồ 提Đề 相tương/tướng 不bất 可khả 復phục 得đắc 。 起khởi 信tín 論luận 明minh 真Chân 如Như 二nhị 德đức 。 謂vị 如như 實thật 空không 如như 實thật 不bất 空không 。 當đương 宗tông 明minh 三tam 千thiên 即tức 空không 三tam 千thiên 即tức 假giả 。 皆giai 是thị 性tánh 德đức 緣duyên 了liễu 文văn 也dã 。 二nhị 大đại 經kinh 下hạ 別biệt 引dẫn 文văn 釋thích 二nhị 。 初sơ 證chứng 釋thích 了liễu 因nhân 。 不bất 明minh 三tam 千thiên 徒đồ 消tiêu 一nhất 切thiết 。 非phi 空không 假giả 中trung 莫mạc 辯biện 自tự 空không 。 如như 實thật 空không 性tánh 與dữ 一nhất 切thiết 染nhiễm 本bổn 不bất 相tương 應ứng 。 一nhất 切thiết 染nhiễm 者giả 。 不bất 出xuất 三tam 惑hoặc 。 自tự 非phi 本bổn 性tánh 即tức 空không 假giả 中trung 。 豈khởi 能năng 不bất 應ưng 一nhất 切thiết 染nhiễm 邪tà 。 乃nãi 畢tất 竟cánh 空không 為vi 了liễu 因nhân 性tánh 。 亦diệc 用dụng 等đẳng 者giả 。 全toàn 性tánh 起khởi 修tu 方phương 見kiến 本bổn 空không 。 二nhị 又hựu 云vân 下hạ 證chứng 釋thích 緣duyên 因nhân 。 經Kinh 云vân 眾chúng 生sanh 即tức 菩Bồ 提Đề 相tướng 。 及cập 涅Niết 槃Bàn 相tướng 。 或hoặc 謂vị 理lý 中trung 獨độc 具cụ 佛Phật 德đức 。 今kim 文văn 眾chúng 生sanh 有hữu 初Sơ 地Địa 味vị 禪thiền 及cập 滅diệt 盡tận 定định 。 豈khởi 非phi 性tánh 具cụ 天thiên 法pháp 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 邪tà 。 既ký 具cụ 此thử 二nhị 。 餘dư 諸chư 法Pháp 界Giới 那na 不bất 具cụ 邪tà 。 又hựu 具cụ 二nhị 定định 者giả 。 從tùng 二nhị 習tập 果quả 及cập 報báo 果quả 說thuyết 。 豈khởi 不bất 各các 具cụ 性tánh 相tướng 等đẳng 邪tà 。 不bất 以dĩ 理lý 具cụ 而nhi 消tiêu 此thử 文văn 。 如như 何hà 欲dục 散tán 便tiện 是thị 滅diệt 定định 。 性tánh 德đức 緣duyên 因nhân 於ư 茲tư 驗nghiệm 矣hĩ 。 三tam 以dĩ 此thử 下hạ 依y 性tánh 立lập 修tu 。 以dĩ 此thử 二nhị 種chủng 者giả 。 性tánh 種chủng 也dã 。 方phương 便tiện 等đẳng 者giả 。 智trí 行hành 也dã 。 毫hào 末mạt 者giả 。 類loại 種chủng 也dã 。 由do 斯tư 性tánh 類loại 。 修tu 成thành 智trí 行hành 乃nãi 至chí 二nhị 嚴nghiêm 。 二nhị 此thử 一nhất 下hạ 不bất 論luận 六lục 即tức 。 此thử 科khoa 正chánh 意ý 但đãn 明minh 理lý 即tức 非phi 論luận 五ngũ 位vị 。 三tam 前tiền 問vấn 下hạ 結kết 指chỉ 經kinh 題đề 二nhị 。 初sơ 指chỉ 經kinh 文văn 。 明minh 今kim 二nhị 嚴nghiêm 必tất 有hữu 其kỳ 本bổn 。 故cố 從tùng 二nhị 種chủng 受thọ 名danh 。 二nhị 故cố 知tri 下hạ 結kết 題đề 目mục 。 十thập 智trí 斷đoạn 三tam 。 初sơ 略lược 標tiêu 二nhị 通thông 途đồ 下hạ 廣quảng 釋thích 二nhị 。 初sơ 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 明minh 智trí 斷đoạn 二nhị 。 初sơ 約ước 通thông 途đồ 明minh 二nhị 德đức 。 言ngôn 通thông 途đồ 者giả 。 此thử 解giải 兼kiêm 別biệt 。 以dĩ 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 對đối 智trí 斷đoạn 故cố 。 若nhược 唯duy 圓viên 說thuyết 。 苦khổ 集tập 尚thượng 無vô 作tác 智trí 德đức 豈khởi 有hữu 為vi 。 然nhiên 名danh 雖tuy 借tá 別biệt 其kỳ 意ý 唯duy 在tại 圓viên 。 以dĩ 修tu 妙diệu 三tam 觀quán 得đắc 成thành 圓viên 斷đoạn 功công 。 因nhân 時thời 立lập 此thử 能năng 至chí 果quả 須tu 休hưu 息tức 。 故cố 將tương 無vô 作tác 行hành 暫tạm 立lập 有hữu 為vi 名danh 。 斷đoạn 德đức 稱xưng 無vô 為vi 別biệt 從tùng 道đạo 後hậu 立lập 。 此thử 猶do 教giáo 道đạo 設thiết 。 是thị 故cố 曰viết 通thông 途đồ 。 此thử 文văn 自tự 二nhị 。 初sơ 智trí 德đức 二nhị 。 初sơ 列liệt 異dị 名danh 。 圓viên 淨tịnh 等đẳng 者giả 。 智trí 極cực 故cố 圓viên 惑hoặc 盡tận 故cố 淨tịnh 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 名danh 為vi 涅Niết 槃Bàn 。 二nhị 言ngôn 有hữu 下hạ 釋thích 有hữu 為vi 。 智trí 雖tuy 無vô 作tác 有hữu 斷đoạn 證chứng 功công 。 故cố 借tá 別biệt 教giáo 立lập 有hữu 為vi 稱xưng 。 因nhân 雖tuy 無vô 常thường 等đẳng 者giả 。 涅Niết 槃Bàn 經kinh 中trung 。 因nhân 外ngoại 道đạo 輩bối 執chấp 因nhân 是thị 常thường 成thành 無vô 常thường 果quả 。 佛Phật 用dụng 別biệt 教giáo 以dĩ 無vô 常thường 因nhân 感cảm 常thường 住trụ 果quả 。 而nhi 對đối 破phá 之chi 。 故cố 因nhân 無vô 常thường 猶do 在tại 別biệt 教giáo 。 將tương 因nhân 等đẳng 者giả 。 由do 惑hoặc 未vị 斷đoạn 故cố 起khởi 智trí 照chiếu 。 一nhất 分phần/phân 惑hoặc 滅diệt 一nhất 分phần/phân 智trí 忘vong 。 故cố 智trí 無vô 常thường 。 既ký 有hữu 照chiếu 用dụng 故cố 名danh 有hữu 為vi 。 果quả 既ký 惑hoặc 盡tận 稱xưng 理lý 常thường 住trụ 。 更cánh 無vô 為vi 作tác 。 將tương 因nhân 名danh 果quả 故cố 令linh 智trí 滿mãn 受thọ 有hữu 為vi 名danh 。 二nhị 斷đoạn 即tức 下hạ 斷đoạn 德đức 二nhị 。 初sơ 列liệt 異dị 名danh 。 解giải 脫thoát 者giả 。 不bất 繫hệ 名danh 解giải 。 自tự 在tại 為vi 脫thoát 。 在tại 染nhiễm 不bất 染nhiễm 名danh 之chi 解giải 脫thoát 。 方phương 便tiện 等đẳng 者giả 。 機cơ 生sanh 則tắc 生sanh 。 是thị 生sanh 不bất 生sanh 。 機cơ 滅diệt 則tắc 滅diệt 。 是thị 滅diệt 不bất 滅diệt 。 權quyền 示thị 生sanh 滅diệt 不bất 被bị 染nhiễm 礙ngại 。 故cố 此thử 涅Niết 槃Bàn 名danh 方phương 便tiện 淨tịnh 。 二nhị 言ngôn 無vô 下hạ 釋thích 斷đoạn 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 簡giản 小tiểu 。 不bất 知tri 三tam 種chủng 世thế 間gian 常thường 住trụ 。 謂vị 煩phiền 惱não 滅diệt 便tiện 無vô 身thân 心tâm 。 安an 能năng 自tự 在tại 名danh 無vô 體thể 斷đoạn 。 但đãn 於ư 虛hư 妄vọng 見kiến 思tư 解giải 脫thoát 。 未vị 得đắc 三tam 千thiên 三tam 諦đế 自tự 在tại 。 二nhị 大Đại 乘Thừa 下hạ 明minh 大đại 二nhị 。 初sơ 正chánh 示thị 。 妙diệu 覺giác 三tam 脫thoát 名danh 有hữu 體thể 斷đoạn 。 所sở 言ngôn 斷đoạn 者giả 。 任nhậm 運vận 斷đoạn 也dã 。 已dĩ 有hữu 智trí 德đức 了liễu 三tam 惑hoặc 空không 。 故cố 處xứ 九cửu 道đạo 惡ác 自tự 相tương 離ly 。 眾chúng 生sanh 之chi 心tâm 。 如như 塗đồ 膠giao 手thủ 捉tróc 物vật 皆giai 粘niêm 。 諸chư 佛Phật 之chi 心tâm 如như 淨tịnh 洗tẩy 手thủ 捉tróc 物vật 不bất 粘niêm 。 已dĩ 有hữu 智trí 水thủy 洗tẩy 其kỳ 膠giao 故cố 。 致trí 令linh 淨tịnh 用dụng 自tự 然nhiên 不bất 著trước 。 此thử 智trí 斷đoạn 德đức 說thuyết 有hữu 次thứ 第đệ 。 用dụng 無vô 前tiền 後hậu 。 以dĩ 三tam 千thiên 法pháp 究cứu 竟cánh 即tức 空không 。 名danh 今kim 智trí 德đức 。 三tam 千thiên 之chi 法pháp 究cứu 竟cánh 即tức 假giả 。 為vi 今kim 斷đoạn 德đức 。 三tam 千thiên 之chi 法pháp 究cứu 竟cánh 即tức 中trung 。 是thị 法Pháp 身thân 德đức 。 道đạo 前tiền 道đạo 後hậu 悉tất 是thị 一nhất 心tâm 。 通thông 教giáo 尚thượng 是thị 雙song 流lưu 。 圓viên 果quả 豈khởi 當đương 分phân 隔cách 。 二nhị 故cố 淨tịnh 下hạ 引dẫn 證chứng 。 證chứng 有hữu 體thể 斷đoạn 。 見kiến 受thọ 業nghiệp 報báo 全toàn 體thể 即tức 是thị 性tánh 惡ác 法Pháp 門môn 。 如như 富phú 豪hào 人nhân 七thất 寶bảo 家gia 業nghiệp 。 凡phàm 夫phù 生sanh 盲manh 轉chuyển 動động 罣quái 礙ngại 。 為vi 寶bảo 所sở 傷thương 。 二Nhị 乘Thừa 熱nhiệt 病bệnh 見kiến 是thị 鬼quỷ 虎hổ 避tị 走tẩu 遠viễn 去khứ 。 圓viên 人nhân 之chi 眼nhãn 不bất 盲manh 不bất 病bệnh 。 明minh 見kiến 是thị 寶bảo 自tự 在tại 用dụng 與dữ 。 非phi 觸xúc 不bất 被bị 損tổn 傷thương 恐khủng 怖bố 。 而nhi 能năng 以dĩ 此thử 自tự 給cấp 惠huệ 他tha 。 於ư 此thử 證chứng 理lý 名danh 為vi 自tự 給cấp 。 以dĩ 此thử 利lợi 物vật 即tức 是thị 惠huệ 他tha 。 今kim 之chi 斷đoạn 德đức 正chánh 在tại 惠huệ 他tha 。 此thử 等đẳng 皆giai 由do 體thể 達đạt 修tu 惡ác 即tức 是thị 性tánh 惡ác 。 今kim 明minh 究cứu 竟cánh 體thể 達đạt 位vị 也dã 。 二nhị 寂tịch 而nhi 下hạ 約ước 寂tịch 照chiếu 簡giản 非phi 德đức 。 常thường 住trụ 寂tịch 照chiếu 妙diệu 色sắc 妙diệu 心tâm 。 方phương 名danh 智trí 斷đoạn 。 莊trang 嚴nghiêm 之chi 相tướng 。 小Tiểu 乘Thừa 灰hôi 斷đoạn 身thân 智trí 俱câu 忘vong 。 將tương 何hà 永vĩnh 度độ 眾chúng 生sanh 。 將tương 何hà 常thường 照chiếu 寂tịch 理lý 。 二nhị 如như 此thử 下hạ 二nhị 而nhi 不bất 二nhị 明minh 三tam 德đức 二nhị 。 初sơ 約ước 即tức 三Tam 明Minh 理lý 極cực 二nhị 。 初sơ 明minh 二nhị 三tam 不bất 殊thù 。 而nhi 寂tịch 而nhi 照chiếu 即tức 是thị 智trí 斷đoạn 。 非phi 寂tịch 非phi 照chiếu 。 即tức 是thị 法Pháp 身thân 。 二nhị 德đức 既ký 窮cùng 法Pháp 身thân 乃nãi 極cực 。 亦diệc 名danh 究cứu 竟cánh 。 三tam 種chủng 佛Phật 性tánh 。 二nhị 法Pháp 身thân 下hạ 明minh 因nhân 果quả 無vô 別biệt 二nhị 。 初sơ 別biệt 示thị 三tam 法pháp 因nhân 果quả 二nhị 。 初sơ 法Pháp 身thân 隱ẩn 顯hiển 。 法Pháp 身thân 一nhất 德đức 體thể 非phi 因nhân 果quả 。 而nhi 有hữu 隱ẩn 顯hiển 者giả 。 斯tư 由do 緣duyên 了liễu 逆nghịch 順thuận 故cố 也dã 。 緣duyên 了liễu 逆nghịch 性tánh 而nhi 成thành 惑hoặc 業nghiệp 。 故cố 使sử 正chánh 因nhân 非phi 隱ẩn 而nhi 隱ẩn 。 名danh 如Như 來Lai 藏tạng 。 緣duyên 了liễu 順thuận 性tánh 而nhi 成thành 智trí 斷đoạn 。 故cố 使sử 正chánh 因nhân 非phi 顯hiển 而nhi 顯hiển 。 名danh 為vi 法Pháp 身thân 。 雖tuy 有hữu 隱ẩn 顯hiển 體thể 無vô 增tăng 減giảm 。 故cố 大đại 經Kinh 云vân 非phi 因nhân 非phi 果quả 。 二nhị 又hựu 云vân 下hạ 二nhị 德đức 修tu 性tánh 。 是thị 因nhân 非phi 果quả 復phục 名danh 佛Phật 性tánh 。 佛Phật 是thị 果quả 稱xưng 。 豈khởi 非phi 果quả 法pháp 而nhi 為vi 因nhân 種chủng 。 是thị 果quả 非phi 因nhân 復phục 名danh 佛Phật 性tánh 。 性tánh 是thị 因nhân 稱xưng 。 豈khởi 非phi 因nhân 法pháp 而nhi 為vi 果quả 德đức 。 不bất 以dĩ 修tu 性tánh 緣duyên 了liễu 銷tiêu 之chi 。 此thử 文văn 安an 解giải 。 二nhị 佛Phật 性tánh 下hạ 總tổng 示thị 三tam 法pháp 因nhân 果quả 二nhị 。 初sơ 約ước 義nghĩa 示thị 。 前tiền 雖tuy 因nhân 果quả 互hỗ 是thị 互hỗ 非phi 。 而nhi 皆giai 稱xưng 佛Phật 性tánh 。 驗nghiệm 知tri 緣duyên 了liễu 通thông 因nhân 通thông 果quả 。 又hựu 言ngôn 。 佛Phật 性tánh 非phi 因nhân 非phi 果quả 。 良lương 以dĩ 正chánh 因nhân 不bất 即tức 我ngã 陰ấm 。 故cố 曰viết 非phi 因nhân 。 緣duyên 了liễu 不bất 離ly 我ngã 陰ấm 。 故cố 曰viết 是thị 因nhân 。 不bất 即tức 故cố 一nhất 點điểm 在tại 上thượng 。 不bất 離ly 故cố 二nhị 點điểm 在tại 下hạ 。 是thị 故cố 性tánh 三tam 不bất 縱túng/tung 不bất 橫hoạnh/hoành 又hựu 正chánh 因nhân 不bất 即tức 智trí 斷đoạn 。 故cố 曰viết 非phi 果quả 。 緣duyên 了liễu 不bất 離ly 智trí 斷đoạn 故cố 曰viết 是thị 果quả 。 不bất 即tức 故cố 一nhất 點điểm 在tại 上thượng 。 不bất 離ly 故cố 二nhị 點điểm 在tại 下hạ 。 是thị 故cố 果quả 三tam 不bất 縱túng/tung 不bất 橫hoạnh/hoành 。 故cố 知tri 妙diệu 三tam 貫quán 通thông 因nhân 果quả 。 方phương 得đắc 名danh 修tu 性tánh 不bất 二nhị 。 二nhị 故cố 普phổ 下hạ 引dẫn 文văn 證chứng 不bất 達đạt 妙diệu 三tam 始thỉ 終chung 該cai 亘tuyên 。 普phổ 賢hiền 觀quán 文văn 如như 何hà 可khả 解giải 。 二nhị 智trí 德đức 下hạ 復phục 就tựu 二nhị 符phù 經kinh 文văn 。 若nhược 匪phỉ 智trí 德đức 常thường 照chiếu 。 何hà 能năng 即tức 稱xưng 即tức 脫thoát 。 若nhược 非phi 斷đoạn 德đức 遍biến 調điều 。 安an 得đắc 身thân 說thuyết 普phổ 應ưng 三tam 前tiền 問vấn 下hạ 結kết 歸quy 二nhị 。 初sơ 指chỉ 經kinh 文văn 。 二nhị 故cố 知tri 下hạ 結kết 題đề 目mục 。 三tam 問vấn 此thử 下hạ 貼# 文văn 為vi 證chứng 二nhị 。 初sơ 約ước 無vô 文văn 立lập 難nạn/nan 。 攬lãm 乎hồ 別biệt 文văn 立lập 其kỳ 總tổng 目mục 。 釋thích 題đề 十thập 義nghĩa 名danh 出xuất 餘dư 經kinh 。 今kim 經kinh 全toàn 無vô 此thử 文văn 。 何hà 名danh 攬lãm 別biệt 為vi 總tổng 邪tà 。 二nhị 答đáp 大đại 下hạ 約ước 有hữu 義nghĩa 答đáp 通thông 三tam 。 初sơ 明minh 衍diễn 義nghĩa 眾chúng 經kinh 共cộng 用dụng 二nhị 。 初sơ 約ước 法pháp 義nghĩa 明minh 。 大Đại 乘Thừa 諸chư 部bộ 皆giai 談đàm 中trung 道đạo 。 故cố 使sử 義nghĩa 門môn 可khả 以dĩ 共cộng 用dụng 。 二nhị 若nhược 不bất 下hạ 以dĩ 人nhân 師sư 驗nghiệm 。 諸chư 師sư 說thuyết 釋thích 諸chư 大Đại 乘Thừa 經Kinh 顯hiển 理lý 則tắc 須tu 論luận 佛Phật 性tánh 。 指chỉ 惑hoặc 則tắc 莫mạc 非phi 五ngũ 住trụ 。 豈khởi 以dĩ 當đương 經kinh 無vô 文văn 為vi 責trách 。 二nhị 此thử 品phẩm 下hạ 以dĩ 二nhị 問vấn 答đáp 貼# 義nghĩa 無vô 虧khuy 。 十thập 種chủng 別biệt 名danh 文văn 雖tuy 不bất 列liệt 。 以dĩ 二nhị 問vấn 答đáp 總tổng 貼# 十thập 義nghĩa 。 明minh 如như 目mục 擊kích 。 故cố 曰viết 宛uyển 然nhiên 。 三tam 今kim 已dĩ 下hạ 別biệt 點điểm 句cú 句cú 。 證chứng 十thập 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 結kết 前tiền 有hữu 義nghĩa 開khai 後hậu 有hữu 文văn 。 前tiền 云vân 在tại 文văn 無vô 十thập 名danh 者giả 。 但đãn 無vô 次thứ 第đệ 明minh 示thị 十thập 名danh 。 若nhược 於ư 品phẩm 中trung 散tán 取thủ 諸chư 句cú 。 則tắc 有hữu 文văn 有hữu 義nghĩa 也dã 。 二nhị 如như 文văn 下hạ 約ước 句cú 對đối 義nghĩa 。 自tự 在tại 之chi 業nghiệp 。 即tức 法Pháp 身thân 者giả 。 真chân 應ưng 二nhị 身thân 亦diệc 稱xưng 色sắc 法pháp 。 應ưng 則tắc 現hiện 色sắc 真chân 則tắc 冥minh 法pháp 。 名danh 從tùng 所sở 契khế 故cố 曰viết 法Pháp 身thân 。 理lý 具cụ 一nhất 切thiết 一nhất 一nhất 融dung 通thông 。 最tối 自tự 在tại 也dã 。 業nghiệp 是thị 德đức 業nghiệp 即tức 智trí 德đức 也dã 。 真chân 身thân 契khế 法pháp 名danh 自tự 在tại 業nghiệp 巍nguy 巍nguy 是thị 重trọng/trùng 明minh 高cao 累lũy/lụy/luy 之chi 貌mạo 。 高cao 明minh 如như 是thị 即tức 滿mãn 足túc 也dã 。 此thử 等đẳng 理lý 智trí 相tương/tướng 合hợp 。 皆giai 真chân 身thân 名danh 義nghĩa 也dã 。 若nhược 運vận 三tam 業nghiệp 無vô 顯hiển 應ưng 者giả 其kỳ 福phước 不bất 失thất 。 須tu 知tri 密mật 有hữu 與dữ 拔bạt 之chi 功công 。 即tức 冥minh 益ích 也dã 常thường 捨xả 行hành 者giả 。 畢tất 竟cánh 空không 智trí 無vô 所sở 受thọ 著trước 。 故cố 屬thuộc 智trí 德đức 。 又hựu 以dĩ 即tức 觀quán 音âm 聲thanh 屬thuộc 智trí 。 皆giai 得đắc 解giải 脫thoát 。 為vi 斷đoạn 此thử 彰chương 二nhị 德đức 同đồng 時thời 而nhi 用dụng 。 應ưng 知tri 句cú 句cú 證chứng 義nghĩa 不bất 獨độc 示thị 其kỳ 十thập 義nghĩa 有hữu 文văn 。 亦diệc 顯hiển 十thập 重trọng/trùng 二nhị 二nhị 互hỗ 具cụ 。 四tứ 料liệu 簡giản 二nhị 。 初sơ 別biệt 料liệu 簡giản 十thập 。 初sơ 簡giản 人nhân 法pháp 二nhị 。 初sơ 問vấn 。 彼bỉ 經kinh 具cụ 明minh 十thập 法Pháp 王Vương 子Tử 。 觀quán 世thế 音âm 法Pháp 王Vương 子Tử 外ngoại 。 自tự 有hữu 普phổ 門môn 法Pháp 王Vương 子Tử 。 既ký 以dĩ 普phổ 門môn 而nhi 名danh 於ư 人nhân 。 今kim 釋thích 普phổ 門môn 那na 定định 屬thuộc 法pháp 。 二nhị 答đáp 二nhị 。 初sơ 立lập 句cú 二nhị 。 初sơ 泛phiếm 立lập 四tứ 句cú 。 句cú 雖tuy 有hữu 四tứ 義nghĩa 實thật 唯duy 二nhị 。 不bất 出xuất 相tương/tướng 非phi 及cập 相tương/tướng 即tức 故cố 。 如như 此thử 二nhị 義nghĩa 皆giai 通thông 大đại 小tiểu 。 今kim 意ý 在tại 大đại 。 而nhi 論luận 小Tiểu 乘Thừa 即tức 離ly 句cú 者giả 。 欲dục 示thị 名danh 言ngôn 須tu 將tương 理lý 定định 。 所sở 辯biện 人nhân 法pháp 。 若nhược 其kỳ 不bất 以dĩ 二nhị 諦đế 中trung 道đạo 。 甄chân 其kỳ 權quyền 實thật 但đãn 言ngôn 即tức 離ly 。 何hà 能năng 的đích 顯hiển 今kim 之chi 相tướng 即tức 。 二nhị 若nhược 約ước 下hạ 以dĩ 部bộ 對đối 句cú 二nhị 。 初sơ 明minh 諸chư 部bộ 人nhân 法pháp 即tức 離ly 四tứ 。 初sơ 華hoa 嚴nghiêm 。 彼bỉ 經kinh 別biệt 教giáo 。 緣duyên 實thật 相tướng 法pháp 。 修tu 次thứ 第đệ 行hành 。 未vị 能năng 即tức 以dĩ 實thật 相tướng 之chi 法pháp 。 為vi 觀quán 行hành 人nhân 。 是thị 故cố 人nhân 法pháp 互hỗ 不bất 相tương 即tức 。 圓viên 觀quán 不bất 次thứ 。 即tức 以dĩ 實thật 相tướng 為vi 觀quán 行hành 人nhân 。 是thị 故cố 人nhân 法pháp 更cánh 互hỗ 相tương 即tức 。 別biệt 則tắc 證chứng 道đạo 方phương 即tức 。 圓viên 則tắc 始thỉ 終chung 不bất 二nhị 。 二nhị 三tam 藏tạng 。 此thử 教giáo 有hữu 門môn 。 人nhân 如như 兔thố 角giác 故cố 無vô 。 陰ấm 有hữu 生sanh 滅diệt 故cố 實thật 。 此thử 唯duy 非phi 句cú 。 空không 門môn 兩lưỡng 向hướng 。 攬lãm 實thật 為vi 假giả 假giả 實thật 不bất 同đồng 。 名danh 互hỗ 非phi 句cú 。 既ký 不bất 相tương 離ly 復phục 名danh 互hỗ 即tức 。 此thử 教giáo 兩lưỡng 門môn 雖tuy 談đàm 即tức 離ly 。 人nhân 之chi 與dữ 法pháp 俱câu 非phi 中trung 道đạo 。 三tam 方Phương 等Đẳng 。 四tứ 教giáo 並tịnh 談đàm 。 藏tạng 通thông 唯duy 二nhị 諦đế 。 別biệt 圓viên 同đồng 華hoa 嚴nghiêm 。 四tứ 般Bát 若Nhã 下hạ 例lệ 餘dư 。 般Bát 若Nhã 蕩đãng 相tương/tướng 鈍độn 謂vị 但đãn 空không 。 同đồng 前tiền 二nhị 諦đế 。 利lợi 分phần/phân 二nhị 種chủng 同đồng 前tiền 別biệt 圓viên 涅Niết 槃Bàn 四tứ 教giáo 雖tuy 俱câu 知tri 常thường 。 初sơ 心tâm 用dụng 觀quán 不bất 無vô 差sai 別biệt 。 藏tạng 通thông 且thả 須tu 順thuận 於ư 二nhị 諦đế 。 別biệt 初sơ 心tâm 人nhân 未vị 即tức 圓viên 法pháp 。 二nhị 今kim 方phương 下hạ 明minh 難nạn/nan 屬thuộc 方Phương 等Đẳng 即tức 句cú 。 二nhị 今kim 明minh 下hạ 通thông 難nạn/nan 三tam 。 初sơ 正chánh 約ước 即tức 句cú 通thông 難nạn/nan 。 今kim 品phẩm 前tiền 問vấn 答đáp 觀quán 音âm 屬thuộc 人nhân 。 能năng 觀quán 所sở 觀quán 豈khởi 非phi 法pháp 邪tà 。 若nhược 後hậu 問vấn 答đáp 既ký 以dĩ 普phổ 門môn 為vi 所sở 證chứng 法pháp 此thử 法pháp 豈khởi 無vô 能năng 證chứng 人nhân 邪tà 。 方Phương 等Đẳng 既ký 以dĩ 普phổ 門môn 目mục 人nhân 。 能năng 目mục 普phổ 門môn 豈khởi 可khả 非phi 法pháp 。 論luận 其kỳ 大đại 意ý 。 觀quán 音âm 普phổ 門môn 皆giai 中trung 道Đạo 法Pháp 。 隨tùy 悉tất 檀đàn 益ích 將tương 何hà 目mục 人nhân 。 唯duy 圓viên 始thỉ 終chung 即tức 攬lãm 實thật 相tướng 。 而nhi 為vi 假giả 人nhân 。 二nhị 例lệ 如như 下hạ 傍bàng 取thủ 人nhân 物vật 例lệ 顯hiển 二nhị 。 初sơ 以dĩ 人nhân 顯hiển 。 二nhị 譬thí 如như 下hạ 舉cử 物vật 喻dụ 。 三tam 今kim 普phổ 下hạ 以dĩ 人nhân 法pháp 互hỗ 具cụ 結kết 示thị 三tam 。 初sơ 明minh 法pháp 具cụ 人nhân 。 二nhị 若nhược 併tinh 下hạ 明minh 人nhân 具cụ 法pháp 。 三tam 如như 身thân 下hạ 以dĩ 身thân 為vi 例lệ 。 皆giai 可khả 見kiến 矣hĩ 。 二nhị 簡giản 慈từ 悲bi 二nhị 。 初sơ 簡giản 慈từ 悲bi 名danh 相tướng 三tam 。 初sơ 明minh 與dữ 拔bạt 同đồng 異dị 二nhị 。 初sơ 與dữ 拔bạt 相tương/tướng 兼kiêm 問vấn 。 苦khổ 除trừ 即tức 樂nhạo/nhạc/lạc 。 如như 夕tịch 盡tận 即tức 曉hiểu 。 樂nhạo/nhạc/lạc 至chí 苦khổ 除trừ 。 如như 燈đăng 來lai 闇ám 滅diệt 。 趣thú 舉cử 一nhất 種chủng 即tức 有hữu 二nhị 能năng 。 何hà 以dĩ 慈từ 悲bi 而nhi 分phần/phân 兩lưỡng 法pháp 。 二nhị 答đáp 通thông 下hạ 與dữ 拔bạt 不bất 俱câu 答đáp 。 一nhất 能năng 兼kiêm 二nhị 。 此thử 就tựu 通thông 論luận 對đối 境cảnh 發phát 心tâm 。 實thật 須tu 別biệt 說thuyết 。 故cố 舉cử 二nhị 喻dụ 以dĩ 彰chương 別biệt 相tướng 。 二nhị 明minh 喜hỷ 捨xả 闕khuyết 具cụ 二nhị 。 初sơ 問vấn 。 二nhị 答đáp 二nhị 。 初sơ 不bất 二nhị 是thị 捨xả 。 四Tứ 無Vô 量Lượng 心Tâm 。 捨xả 無vô 別biệt 體thể 。 奢Xa 摩Ma 他Tha 觀quán 。 體thể 既ký 是thị 定định 。 定định 能năng 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 毘Tỳ 婆Bà 舍Xá 那Na 。 觀quán 體thể 既ký 是thị 慧tuệ 。 慧tuệ 能năng 拔bạt 苦khổ 。 二nhị 觀quán 不bất 二nhị 即tức 憂ưu 畢tất 叉xoa 。 亦diệc 名danh 平bình 等đẳng 捨xả 。 故cố 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 則tắc 立lập 慈từ 悲bi 。 二nhị 而nhi 不bất 二nhị 即tức 是thị 於ư 捨xả 。 今kim 既ký 明minh 於ư 不bất 二nhị 慈từ 悲bi 。 則tắc 已dĩ 含hàm 捨xả 故cố 不bất 別biệt 立lập 。 二nhị 喜hỷ 者giả 下hạ 苦khổ 在tại 闕khuyết 喜hỷ 二nhị 。 初sơ 約ước 法pháp 釋thích 。 今kim 明minh 慈từ 悲bi 是thị 立lập 誓thệ 願nguyện 。 運vận 慈từ 與dữ 樂nhạo 生sanh 既ký 苦khổ 重trọng/trùng 。 即tức 須tu 運vận 悲bi 。 二nhị 俱câu 未vị 遂toại 何hà 喜hỷ 之chi 有hữu 。 福phước 慧tuệ 滿mãn 時thời 藥dược 珠châu 功công 畢tất 。 方phương 與dữ 眾chúng 生sanh 生sanh 乎hồ 慶khánh 喜hỷ 。 二nhị 如như 阿a 下hạ 引dẫn 事sự 例lệ 。 阿a 輸du 加gia 王vương 即tức 育dục 王vương 弟đệ 。 不bất 歸quy 三Tam 寶Bảo 見kiến 兄huynh 飯phạn 僧Tăng 乃nãi 生sanh 嫌hiềm 謗báng 。 育dục 王vương 見kiến 愍mẫn 設thiết 計kế 勸khuyến 之chi 。 王vương 入nhập 溫ôn 室thất 詐trá 言ngôn 已dĩ 崩băng 。 策sách 之chi 紹thiệu 位vị 。 方phương 登đăng 御ngự 座tòa 育dục 王vương 出xuất 怒nộ 。 其kỳ 罪tội 當đương 死tử 。 乃nãi 令linh 七thất 日nhật 受thọ 王vương 五ngũ 欲dục 。 使sử 旃chiên 陀đà 羅la 逐trục 日nhật 唱xướng 死tử 。 過quá 已dĩ 王vương 問vấn 。 受thọ 樂lạc 否phủ/bĩ 邪tà 。

答đáp 言ngôn 。

我ngã 聞văn 幾kỷ 日nhật 當đương 死tử 。 唯duy 苦khổ 無vô 樂lạc 。 王vương 言ngôn 。 沙Sa 門Môn 觀quán 念niệm 念niệm 滅diệt 。 雖tuy 受thọ 供cúng 養dường 寧ninh 有hữu 著trước 心tâm 阿a 輸du 知tri 已dĩ 。 出xuất 家gia 修tu 道Đạo 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 少thiểu 痛thống 奪đoạt 樂nhạo/nhạc/lạc 近cận 事sự 可khả 驗nghiệm 。 眾chúng 生sanh 若nhược 此thử 。 故cố 菩Bồ 薩Tát 心tâm 未vị 生sanh 喜hỷ 也dã 。 三tam 問vấn 禪thiền 下hạ 明minh 支chi 等đẳng 前tiền 後hậu 二nhị 。 初sơ 約ước 前tiền 後hậu 問vấn 。 今kim 論luận 四Tứ 等Đẳng 慈từ 悲bi 喜hỷ 捨xả 。 慈từ 能năng 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 則tắc 樂nhạo/nhạc/lạc 前tiền 喜hỷ 後hậu 。 何hà 故cố 禪thiền 支chi 喜hỷ 前tiền 樂nhạo/nhạc/lạc 後hậu 。 初sơ 禪thiền 五ngũ 支chi 。 謂vị 覺giác 觀quán 喜hỷ 樂lạc 一nhất 心tâm 。 二nhị 禪thiền 四tứ 支chi 。 謂vị 內nội 淨tịnh 喜hỷ 樂lạc 一nhất 心tâm 。 三tam 禪thiền 無vô 喜hỷ 。 四tứ 禪thiền 無vô 樂nhạo/nhạc/lạc 。 今kim 約ước 初sơ 二nhị 。 皆giai 喜hỷ 在tại 前tiền 樂nhạo/nhạc/lạc 支chi 在tại 後hậu 。 其kỳ 意ý 何hà 邪tà 。 二nhị 答đáp 禪thiền 下hạ 約ước 自tự 他tha 答đáp 。 自tự 證chứng 禪thiền 支chi 從tùng 麁thô 至chí 細tế 。 前tiền 喜hỷ 後hậu 樂nhạo/nhạc/lạc 。 利lợi 他tha 四Tứ 等Đẳng 先tiên 與dữ 其kỳ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 後hậu 方phương 慶khánh 喜hỷ 。 故cố 其kỳ 次thứ 異dị 。 二nhị 復phục 次thứ 下hạ 簡giản 與dữ 拔bạt 有hữu 無vô 三tam 。 初sơ 外ngoại 道đạo 虛hư 想tưởng 。 四tứ 禪thiền 四tứ 空không 及cập 四tứ 無vô 量lượng 十thập 二nhị 門môn 禪thiền 。 根căn 本bổn 定định 也dã 。 通thông 於ư 內nội 外ngoại 小tiểu 大đại 聖thánh 賢hiền 。 而nhi 修tu 證chứng 之chi 。 若nhược 諸chư 外ngoại 道đạo 。 及cập 正chánh 信tín 凡phàm 夫phu 修tu 。 慈từ 悲bi 喜hỷ 捨xả 。 自tự 證chứng 此thử 定định 。 虛hư 想tưởng 眾chúng 生sanh 。 離ly 苦khổ 得đắc 樂lạc 。 於ư 他tha 無vô 益ích 。 自tự 雖tuy 暫tạm 益ích 不bất 免miễn 退thoái 失thất 。 二nhị 若nhược 二nhị 下hạ 明minh 二Nhị 乘Thừa 自tự 利lợi 。 二Nhị 乘Thừa 修tu 此thử 雖tuy 不bất 益ích 他tha 。 自tự 拔bạt 分phân 段đoạn 得đắc 小tiểu 涅Niết 槃Bàn 。 三tam 今kim 菩bồ 下hạ 明minh 菩Bồ 薩Tát 遍biến 益ích 二nhị 。 初sơ 明minh 行hành 超siêu 凡phàm 聖thánh 。 不bất 同đồng 凡phàm 外ngoại 隨tùy 禪thiền 受thọ 生sanh 。 異dị 小tiểu 聖thánh 賢hiền 但đãn 自tự 拔bạt 苦khổ 。 蓋cái 非phi 生sanh 法pháp 二nhị 種chủng 緣duyên 慈từ 。 乃nãi 以dĩ 無vô 緣duyên 法Pháp 界Giới 與dữ 拔bạt 。 令linh 諸chư 眾chúng 生sanh 。 離ly 一nhất 切thiết 苦khổ 。 得đắc 究cứu 竟cánh 樂nhạo/nhạc/lạc 。 二nhị 明minh 同đồng 時thời 與dữ 拔bạt 。 無vô 緣duyên 慈từ 悲bi 。 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 。 用dụng 不bất 異dị 時thời 。 分phân 別biệt 令linh 解giải 故cố 各các 說thuyết 耳nhĩ 。 言ngôn 前tiền 明minh 拔bạt 苦khổ 等đẳng 者giả 。 從tùng 本bổn 懷hoài 故cố 先tiên 標tiêu 於ư 慈từ 。 若nhược 從tùng 用dụng 次thứ 先tiên 拔bạt 後hậu 與dữ 。 是thị 故cố 四tứ 誓thệ 從tùng 用dụng 為vi 次thứ 。 三tam 簡giản 福phước 慧tuệ 二nhị 。 初sơ 定định 福phước 智trí 與dữ 拔bạt 所sở 以dĩ 二nhị 。 初sơ 問vấn 。 二nhị 答đáp 。 因nhân 修tu 福phước 慧tuệ 。 至chí 果quả 則tắc 成thành 智trí 斷đoạn 二nhị 德đức 。 此thử 德đức 與dữ 生sanh 體thể 性tánh 無vô 二nhị 。 故cố 稱xưng 觀quán 音âm 智trí 德đức 人nhân 名danh 。 即tức 能năng 顯hiển 召triệu 本bổn 性tánh 了liễu 種chủng 。 是thị 故cố 能năng 除trừ 暗ám 惑hoặc 苦khổ 也dã 。 若nhược 對đối 普phổ 門môn 斷đoạn 德đức 應ưng 身thân 。 即tức 能năng 引dẫn 起khởi 本bổn 性tánh 緣duyên 種chủng 。 是thị 故cố 獲hoạch 於ư 因nhân 果quả 之chi 樂lạc 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 。 何hà 名danh 感cảm 應ứng 道đạo 交giao 。 二nhị 問vấn 福phước 下hạ 辯biện 福phước 慧tuệ 一nhất 異dị 是thị 非phi 二nhị 。 初sơ 約ước 隔cách 異dị 難nạn/nan 。 備bị 舉cử 相tương/tướng 資tư 難nạn/nan 今kim 隔cách 異dị 。 二nhị 自tự 有hữu 下hạ 約ước 偏thiên 圓viên 答đáp 二nhị 。 初sơ 立lập 即tức 離ly 四tứ 句cú 。 大đại 小tiểu 皆giai 四tứ 故cố 。 知tri 即tức 離ly 名danh 同đồng 義nghĩa 異dị 。 二nhị 如như 六lục 下hạ 通thông 偏thiên 圓viên 諸chư 教giáo 二nhị 。 初sơ 明minh 三tam 教giáo 即tức 離ly 俱câu 非phi 二nhị 。 初sơ 明minh 小tiểu 衍diễn 二nhị 。 初sơ 三tam 藏tạng 。 菩Bồ 薩Tát 一nhất 位vị 得đắc 兩lưỡng 即tức 句cú 。 羅La 漢Hán 白bạch 象tượng 得đắc 二nhị 離ly 句cú 。 雖tuy 有hữu 即tức 離ly 同đồng 在tại 三tam 藏tạng 。 二nhị 若nhược 大đại 下hạ 大Đại 乘Thừa 。 約ước 別biệt 地địa 前tiền 論luận 於ư 四tứ 句cú 。 初sơ 以dĩ 行hàng 行hàng 對đối 於ư 慧tuệ 行hành 而nhi 為vi 福phước 慧tuệ 。 不bất 破phá 無vô 明minh 故cố 俱câu 名danh 福phước 。 即tức 此thử 二nhị 福phước 能năng 破phá 取thủ 相tương/tướng 。 復phục 受thọ 智trí 名danh 故cố 。 此thử 福phước 智trí 當đương 兩lưỡng 即tức 句cú 。 又hựu 地địa 前tiền 福phước 智trí 無vô 明minh 全toàn 在tại 。 故cố 皆giai 名danh 福phước 。 地địa 上thượng 福phước 智trí 分phần/phân 破phá 無vô 明minh 。 故cố 皆giai 名danh 智trí 。 此thử 之chi 福phước 智trí 當đương 兩lưỡng 非phi 句cú 。 故cố 兩lưỡng 四tứ 句cú 非phi 今kim 福phước 智trí 。 二nhị 方Phương 等Đẳng 下hạ 例lệ 二nhị 部bộ 。 二nhị 今kim 此thử 下hạ 明minh 圓viên 教giáo 開khai 合hợp 俱câu 是thị 二nhị 。 初sơ 釋thích 二nhị 。 初sơ 二nhị 而nhi 不bất 二nhị 三tam 。 初sơ 明minh 相tướng 即tức 。 一nhất 心tâm 三tam 止chỉ 為vi 福phước 。 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 為vi 慧tuệ 。 始thỉ 從tùng 理lý 性tánh 終chung 乎hồ 極cực 果quả 。 定định 慧tuệ 不bất 二nhị 是thị 今kim 兩lưỡng 即tức 也dã 。 二nhị 故cố 大đại 下hạ 明minh 互hỗ 具cụ 。 般Bát 若Nhã 既ký 是thị 尊tôn 妙diệu 人nhân 見kiến 。 驗nghiệm 慧tuệ 具cụ 福phước 。 尊tôn 妙diệu 即tức 是thị 上thượng 定định 故cố 也dã 。 論luận 即tức 大đại 論luận 。 彼bỉ 翻phiên 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 為vi 健kiện 相tương/tướng 也dã 。 三tam 昧muội 既ký 能năng 破phá 彼bỉ 強cường 敵địch 。 驗nghiệm 福phước 具cụ 慧tuệ 。 強cường 敵địch 即tức 是thị 無vô 明minh 故cố 也dã 。 三tam 大đại 經kinh 下hạ 明minh 異dị 名danh 。 五ngũ 名danh 之chi 中trung 。 般Bát 若Nhã 師sư 子tử 吼hống 是thị 慧tuệ 。 楞lăng 嚴nghiêm 金kim 剛cang 是thị 定định 。 佛Phật 性tánh 是thị 通thông 名danh 也dã 。 既ký 是thị 異dị 名danh 彌di 彰chương 體thể 一nhất 。 是thị 故cố 此thử 五ngũ 皆giai 雙song 具cụ 之chi 稱xưng 。 復phục 以dĩ 無vô 妨phương 禪thiền 慧tuệ 以dĩ 結kết 不bất 二nhị 。 二nhị 不bất 二nhị 下hạ 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 。 法pháp 雖tuy 不bất 二nhị 。 不bất 妨phương 分phần/phân 門môn 各các 作tác 名danh 數số 而nhi 為vi 解giải 釋thích 。 二nhị 此thử 是thị 下hạ 結kết 。 論luận 雖tuy 分phần/phân 門môn 別biệt 相tướng 而nhi 說thuyết 。 須tu 知tri 禪thiền 慧tuệ 畢tất 竟cánh 不bất 二nhị 。 四tứ 簡giản 真chân 應ưng 二nhị 。 初sơ 正chánh 簡giản 真chân 應ưng 二nhị 。 初sơ 立lập 句cú 。 二nhị 若nhược 非phi 下hạ 簡giản 示thị 二nhị 。 初sơ 簡giản 前tiền 三tam 句cú 非phi 。 且thả 簡giản 凡phàm 小tiểu 實thật 兼kiêm 通thông 別biệt 。 通thông 教giáo 灰hôi 斷đoạn 同đồng 藏tạng 二Nhị 乘Thừa 。 地địa 前tiền 作tác 意ý 非phi 不bất 謀mưu 應ưng 。 圓viên 六lục 根căn 淨tịnh 雖tuy 全toàn 性tánh 發phát 。 別biệt 惑hoặc 在tại 故cố 未vị 名danh 真chân 應ưng 。 二nhị 亦diệc 真chân 下hạ 示thị 後hậu 一nhất 句cú 。 是thị 即tức 真chân 而nhi 應ưng 世thế 之chi 常thường 談đàm 。 自tự 捨xả 今kim 宗tông 莫mạc 窮cùng 其kỳ 妙diệu 。 都đô 為vi 他tha 師sư 不bất 知tri 性tánh 惡ác 。 致trí 令linh 起khởi 應ưng 不bất 得đắc 無vô 謀mưu 。 徒đồ 說thuyết 無vô 緣duyên 之chi 慈từ 。 不bất 究cứu 無vô 緣duyên 之chi 旨chỉ 。 二nhị 今kim 依y 下hạ 兼kiêm 定định 常thường 間gian 三tam 。 初sơ 一nhất 往vãng 且thả 分phần/phân 。 以dĩ 經kinh 二nhị 段đoạn 別biệt 對đối 常thường 間gian 。 二nhị 常thường 間gian 下hạ 二nhị 往vãng 互hỗ 具cụ 二nhị 。 初sơ 立lập 。 二nhị 鳥điểu 者giả 。 大đại 經kinh 第đệ 八bát 鳥điểu 喻dụ 品phẩm 云vân 。

善thiện 男nam 子tử 。 鳥điểu 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 名danh 迦ca 隣lân 提đề 。 二nhị 名danh 鴛uyên 鴦ương 。 遊du 止chỉ 共cộng 俱câu 。 不bất 相tương 捨xả 離ly 。 此thử 品phẩm 答đáp 前tiền 。 云vân 何hà 共cộng 聖thánh 行hành 。 娑sa 羅la 迦ca 隣lân 提đề 。 舊cựu 解giải 或hoặc 云vân 。 娑sa 羅la 一nhất 雙song 隣lân 提đề 一nhất 雙song 。 或hoặc 云vân 。 娑sa 羅la 一nhất 隻chỉ 。 隣lân 提đề 一nhất 隻chỉ 。 或hoặc 云vân 娑sa 羅la 翻phiên 為vi 鴛uyên 鴦ương 。 章chương 安an 云vân 。 然nhiên 漢hán 不bất 善thiện 梵Phạm 音âm 。 只chỉ 增tăng 諍tranh 競cạnh 。 意ý 在tại 況huống 喻dụ 。 取thủ 其kỳ 雌thư 雄hùng 共cộng 遊du 止chỉ 息tức 。 以dĩ 喻dụ 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 。 中trung 俱câu 有hữu 常thường 無vô 常thường 。 在tại 下hạ 在tại 高cao 雙song 飛phi 雙song 息tức 。 即tức 事sự 而nhi 理lý 即tức 理lý 而nhi 事sự 。 廣quảng 如như 彼bỉ 疏sớ/sơ 。 今kim 喻dụ 二nhị 身thân 常thường 間gian 兩lưỡng 益ích 不bất 得đắc 相tương 離ly 者giả 。 乃nãi 是thị 觀quán 音âm 分phần/phân 證chứng 涅Niết 槃Bàn 中trung 常thường 無vô 常thường 二nhị 用dụng 也dã 。 二nhị 若nhược 小tiểu 下hạ 釋thích 二nhị 。 初sơ 小tiểu 真chân 理lý 天thiên 然nhiên 是thị 佛Phật 法Pháp 體thể 。 善thiện 吉cát 觀quán 見kiến 常thường 無vô 間gian 然nhiên 。 於ư 蓮liên 華hoa 尼ni 似tự 如như 有hữu 間gian 。 故cố 於ư 二nhị 聖thánh 明minh 常thường 無vô 常thường 。 斯tư 乃nãi 真chân 身thân 自tự 有hữu 二nhị 益ích 。 丈trượng 六lục 之chi 相tướng 於ư 有hữu 緣duyên 者giả 常thường 得đắc 覩đổ 之chi 。 若nhược 其kỳ 無vô 緣duyên 同đồng 處xứ 不bất 見kiến 。 豈khởi 非phi 應ưng 身thân 亦diệc 有hữu 二nhị 益ích 。 二nhị 大Đại 乘Thừa 下hạ 大đại 。 佛Phật 法Pháp 界giới 身thân 未vị 嘗thường 不bất 益ích 。 於ư 情tình 執chấp 者giả 而nhi 成thành 間gian 滅diệt 。 真chân 具cụ 二nhị 也dã 。 佛Phật 應ứng 化hóa 身thân 隨tùy 機cơ 生sanh 熟thục 出xuất 沒một 無vô 間gian 。 應ưng 身thân 常thường 益ích 也dã 。 見kiến 不bất 見kiến 異dị 令linh 應ưng 不bất 常thường 。 又hựu 成thành 間gian 益ích 也dã 。 故cố 知tri 二nhị 身thân 各các 具cụ 二nhị 益ích 。 三tam 而nhi 今kim 下hạ 順thuận 文văn 別biệt 對đối 。 前tiền 文văn 即tức 稱xưng 即tức 感cảm 。 別biệt 對đối 真chân 身thân 常thường 益ích 之chi 義nghĩa 。 後hậu 文văn 現hiện 相tướng 生sanh 滅diệt 。 別biệt 對đối 應ưng 身thân 間gian 益ích 之chi 義nghĩa 。 五ngũ 簡giản 藥dược 珠châu 二nhị 。 初sơ 依y 義nghĩa 互hỗ 具cụ 。 但đãn 就tựu 譬thí 說thuyết 即tức 顯hiển 真chân 應ưng 各các 能năng 與dữ 拔bạt 。 斯tư 為vi 盡tận 理lý 矣hĩ 。 二nhị 若nhược 別biệt 下hạ 就tựu 文văn 別biệt 對đối 。 前tiền 文văn 除trừ 苦khổ 名danh 為vi 藥dược 身thân 。 後hậu 文văn 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 名danh 為vi 珠châu 身thân 。 且thả 順thuận 經kinh 文văn 作tác 斯tư 別biệt 對đối 。 六lục 簡giản 冥minh 顯hiển 。 三tam 十thập 六lục 句cú 者giả 。 冥minh 顯hiển 機cơ 應ưng 各các 論luận 四tứ 句cú 。 冥minh 機cơ 者giả 。 過quá 去khứ 善thiện 能năng 感cảm 也dã 。 顯hiển 機cơ 者giả 。 現hiện 在tại 善thiện 能năng 感cảm 也dã 。 亦diệc 冥minh 亦diệc 顯hiển 機cơ 者giả 。 過quá 現hiện 善thiện 業nghiệp 共cộng 能năng 感cảm 也dã 。 非phi 冥minh 非phi 顯hiển 機cơ 者giả 。 過quá 現hiện 無vô 善thiện 當đương 能năng 生sanh 善thiện 而nhi 能năng 感cảm 也dã 。 冥minh 應ưng 者giả 。 法Pháp 身thân 也dã 。 顯hiển 應ưng 者giả 。 應ưng 身thân 也dã 。 亦diệc 冥minh 亦diệc 顯hiển 應ưng 者giả 。 二nhị 身thân 俱câu 應ưng 也dã 。 非phi 冥minh 非phi 顯hiển 應ưng 者giả 。 亦diệc 法Pháp 身thân 。 但đãn 以dĩ 不bất 見kiến 不bất 聞văn 。 而nhi 知tri 而nhi 覺giác 為vi 冥minh 應ưng 。 不bất 見kiến 不bất 聞văn 。 不bất 知tri 不bất 覺giác 。 即tức 雙song 非phi 應ưng 。 故cố 此thử 二nhị 應ưng 皆giai 果quả 中trung 法Pháp 身thân 也dã 。 識thức 此thử 八bát 已dĩ 。 相tương 對đối 互hỗ 對đối 具cụ 足túc 而nhi 言ngôn 成thành 十thập 六lục 句cú 。 約ước 機cơ 感cảm 應ứng 約ước 應ưng 赴phó 機cơ 。 各các 成thành 十thập 六lục 。 加gia 根căn 本bổn 四tứ 即tức 三tam 十thập 六lục 。 若nhược 解giải 此thử 意ý 。 則tắc 無vô 生sanh 不bất 感cảm 無vô 時thời 不bất 應ưng 。 除trừ 諸chư 邪tà 見kiến 深thâm 荷hà 聖thánh 恩ân 。 亦diệc 知tri 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 無vô 一nhất 不bất 成thành 佛Phật 也dã 。 七thất 簡giản 權quyền 實thật 二nhị 。 初sơ 定định 文văn 立lập 難nạn/nan 。 真chân 即tức 是thị 實thật 假giả 即tức 是thị 權quyền 。 答đáp 文văn 備bị 見kiến 四tứ 種chủng 相tương/tướng 也dã 。 二nhị 立lập 句cú 答đáp 通thông 二nhị 。 初sơ 詳tường 論luận 互hỗ 具cụ 。 真chân 智trí 冥minh 應ưng 脫thoát 有hữu 淺thiển 深thâm 。 七thất 難nạn/nan 二nhị 求cầu 免miễn 事sự 中trung 之chi 苦khổ 。 脫thoát 權quyền 也dã 。 離ly 三tam 毒độc 根căn 。 成thành 佛Phật 無vô 疑nghi 。 脫thoát 障chướng 實thật 惑hoặc 也dã 。 權quyền 智trí 顯hiển 應ưng 得đắc 度độ 不bất 同đồng 。 見kiến 身thân 聞văn 法Pháp 破phá 惑hoặc 顯hiển 理lý 。 度độ 實thật 也dã 。 事sự 中trung 怖bố 難nan 得đắc 無vô 畏úy 者giả 。 度độ 權quyền 處xứ 也dã 。 機cơ 熟thục 之chi 者giả 。 對đối 此thử 二nhị 智trí 得đắc 權quyền 實thật 理lý 。 名danh 俱câu 度độ 。 離ly 淺thiển 深thâm 障chướng 名danh 俱câu 脫thoát 。 機cơ 生sanh 返phản 此thử 。 是thị 故cố 俱câu 名danh 不bất 度độ 不bất 脫thoát 。 二nhị 據cứ 說thuyết 且thả 分phần/phân 。 八bát 簡giản 本bổn 跡tích 二nhị 。 初sơ 本bổn 跡tích 俱câu 與dữ 拔bạt 二nhị 。 初sơ 各các 具cụ 二nhị 用dụng 。 二nhị 非phi 本bổn 下hạ 相tương/tướng 由do 貼# 文văn 。 非phi 脫thoát 眾chúng 苦khổ 之chi 跡tích 。 不bất 顯hiển 一nhất 真chân 之chi 本bổn 。 故cố 前tiền 問vấn 答đáp 是thị 明minh 跡tích 本bổn 。 非phi 證chứng 千thiên 如như 之chi 本bổn 。 莫mạc 垂thùy 十thập 界giới 之chi 跡tích 。 故cố 後hậu 問vấn 答đáp 是thị 明minh 本bổn 跡tích 。 二nhị 問vấn 本bổn 下hạ 本bổn 跡tích 。 異dị 真chân 應ưng 二nhị 。 初sơ 問vấn 。 二nhị 答đáp 。 諸chư 經kinh 所sở 說thuyết 始thỉ 從tùng 地địa 住trụ 終chung 至chí 等đẳng 妙diệu 。 一nhất 分phần/phân 真chân 明minh 一nhất 分phần/phân 應ưng 起khởi 。 豈khởi 唯duy 一nhất 世thế 實thật 居cư 當đương 念niệm 。 是thị 名danh 橫hoạnh/hoành 辯biện 。 別biệt 明minh 本bổn 跡tích 如như 壽thọ 量lượng 品phẩm 。 即tức 今kim 說thuyết 久cửu 遠viễn 為vi 本bổn 。 諸chư 經kinh 及cập 跡tích 門môn 名danh 已dĩ 說thuyết 。 近cận 成thành 為vi 跡tích 。 既ký 約ước 久cửu 近cận 。 是thị 故cố 名danh 就tựu 三tam 世thế 竪thụ 論luận 。 前tiền 明minh 觀quán 音âm 多đa 就tựu 體thể 用dụng 。 而nhi 論luận 本bổn 跡tích 。 今kim 彰chương 部bộ 故cố 約ước 久cửu 近cận 。 而nhi 明minh 本bổn 跡tích 。 九cửu 簡giản 緣duyên 了liễu 二nhị 。 初sơ 約ước 當đương 宗tông 問vấn 答đáp 四tứ 。 初sơ 明minh 善thiện 惡ác 法Pháp 門môn 性tánh 德đức 皆giai 具cụ 二nhị 。 初sơ 問vấn 。 緣duyên 能năng 資tư 了liễu 了liễu 顯hiển 正chánh 因nhân 。 正chánh 因nhân 究cứu 顯hiển 則tắc 成thành 果quả 佛Phật 。 今kim 明minh 性tánh 具cụ 緣duyên 了liễu 二nhị 因nhân 。 乃nãi 是thị 性tánh 德đức 具cụ 於ư 成thành 佛Phật 之chi 善thiện 。 若nhược 造tạo 九cửu 界giới 亦diệc 須tu 因nhân 緣duyên 。 九cửu 界giới 望vọng 佛Phật 皆giai 名danh 為vi 惡ác 。 此thử 等đẳng 諸chư 惡ác 性tánh 本bổn 具cụ 不phủ 。 二nhị 答đáp 。 只chỉ 一nhất 具cụ 字tự 彌di 顯hiển 今kim 宗tông 。 以dĩ 性tánh 具cụ 善thiện 諸chư 師sư 亦diệc 知tri 。 具cụ 惡ác 緣duyên 了liễu 他tha 皆giai 莫mạc 測trắc 。 故cố 摩ma 訶ha 止Chỉ 觀Quán 明minh 性tánh 三tam 千thiên 。 妙diệu 玄huyền 文văn 句cú 皆giai 示thị 千thiên 法pháp 。 徹triệt 乎hồ 修tu 性tánh 。 其kỳ 文văn 既ký 廣quảng 且thả 義nghĩa 難nạn/nan 彰chương 。 是thị 故cố 此thử 中trung 。 略lược 談đàm 善thiện 惡ác 。 明minh 性tánh 本bổn 具cụ 不bất 可khả 改cải 易dị 。 名danh 言ngôn 既ký 略lược 學học 者giả 易dị 尋tầm 。 若nhược 知tri 善thiện 惡ác 皆giai 是thị 性tánh 具cụ 性tánh 無vô 不bất 融dung 。 則tắc 十thập 界giới 百bách 界giới 一nhất 千thiên 三tam 千thiên 。 故cố 得đắc 意ý 者giả 以dĩ 此thử 所sở 談đàm 。 望vọng 止Chỉ 觀Quán 文văn 不bất 多đa 不bất 少thiểu 。 二nhị 明minh 提đề 佛Phật 但đãn 斷đoạn 修tu 中trung 善thiện 惡ác 二nhị 。 初sơ 問vấn 。 一nhất 闡xiển 提đề 者giả 。 此thử 翻phiên 無vô 欲dục 。 以dĩ 於ư 涅Niết 槃Bàn 無vô 樂nhạo 欲dục 故cố 。 又hựu 翻phiên 信tín 不bất 具cụ 。 以dĩ 其kỳ 不bất 信tín 善thiện 惡ác 因nhân 果quả 故cố 。 既ký 無vô 欲dục 無vô 信tín 名danh 斷đoạn 善thiện 盡tận 。 佛Phật 已dĩ 永vĩnh 離ly 五ngũ 住trụ 二nhị 死tử 名danh 斷đoạn 惡ác 盡tận 。 善thiện 惡ác 既ký 是thị 理lý 性tánh 本bổn 具cụ 。 則tắc 不bất 可khả 斷đoạn 是thị 何hà 善thiện 惡ác 提đề 佛Phật 斷đoạn 盡tận 。 二nhị 答đáp 。 夫phu 一nhất 切thiết 法pháp 不bất 出xuất 善thiện 惡ác 。 皆giai 性tánh 本bổn 具cụ 。 非phi 適thích 今kim 有hữu 。 故cố 云vân 法pháp 住trụ 法pháp 位vị 世thế 間gian 相tương/tướng 常thường 。 若nhược 因nhân 修tu 有hữu 安an 得đắc 常thường 住trụ 。 大đại 經Kinh 云vân 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 非phi 佛Phật 修tu 羅la 人nhân 天thiên 等đẳng 造tạo 。 不bất 是thị 性tánh 具cụ 何hà 得đắc 非phi 造tạo 。 起khởi 信tín 云vân 。 一nhất 切thiết 法pháp 真chân 不bất 可khả 遣khiển 故cố 。 若nhược 非phi 正chánh 具cụ 那na 得đắc 皆giai 真chân 。 以dĩ 皆giai 本bổn 具cụ 故cố 得đắc 名danh 為vi 性tánh 善thiện 性tánh 惡ác 。 復phục 以dĩ 性tánh 具cụ 染nhiễm 淨tịnh 因nhân 緣duyên 。 起khởi 作tác 修tu 中trung 染nhiễm 淨tịnh 因nhân 緣duyên 。 乃nãi 有hữu 所sở 生sanh 世thế 出xuất 世thế 法pháp 。 若nhược 具cụ 言ngôn 者giả 。 本bổn 具cụ 三tam 千thiên 為vi 性tánh 善thiện 惡ác 。 緣duyên 起khởi 三tam 千thiên 為vi 修tu 善thiện 惡ác 。 修tu 既ký 善thiện 惡ác 。 乃nãi 論luận 染nhiễm 淨tịnh 逆nghịch 順thuận 之chi 事sự 。 闡xiển 提đề 是thị 染nhiễm 逆nghịch 之chi 極cực 。 故cố 云vân 斷đoạn 修tu 善thiện 盡tận 。 佛Phật 是thị 淨tịnh 順thuận 之chi 極cực 。 故cố 云vân 斷đoạn 修tu 惡ác 盡tận 。 若nhược 其kỳ 性tánh 具cụ 三tam 千thiên 善thiện 惡ác 。 闡xiển 提đề 與dữ 佛Phật 莫mạc 斷đoạn 纖tiêm 毫hào 。 三Tam 明Minh 性tánh 中trung 善thiện 惡ác 不bất 斷đoạn 所sở 以dĩ 二nhị 。 初sơ 問vấn 。 二nhị 答đáp 二nhị 。 初sơ 約ước 理lý 答đáp 。 善thiện 惡ác 是thị 性tánh 性tánh 不bất 可khả 改cải 安an 可khả 斷đoạn 邪tà 。 既ký 不bất 可khả 改cải 。 但đãn 是thị 善thiện 惡ác 之chi 法pháp 門môn 也dã 。 法pháp 名danh 可khả 軌quỹ 。 軌quỹ 持trì 自tự 體thể 。 不bất 失thất 不bất 壞hoại 。 復phục 能năng 軌quỹ 物vật 而nhi 生sanh 於ư 解giải 。 門môn 者giả 能năng 通thông 。 可khả 出xuất 可khả 入nhập 。 諸chư 佛Phật 向hướng 門môn 而nhi 入nhập 則tắc 修tu 善thiện 滿mãn 足túc 修tu 惡ác 斷đoạn 盡tận 。 闡xiển 提đề 背bối/bội 門môn 而nhi 出xuất 。 則tắc 修tu 惡ác 滿mãn 足túc 修tu 善thiện 斷đoạn 盡tận 。 人nhân 有hữu 向hướng 背bối/bội 門môn 終chung 不bất 改cải 。 二nhị 譬thí 如như 下hạ 舉cử 譬thí 類loại 。 魔ma 燒thiêu 佛Phật 經Kinh 如như 提đề 斷đoạn 修tu 善thiện 。 性tánh 善thiện 不bất 盡tận 以dĩ 法pháp 合hợp 也dã 。 佛Phật 燒thiêu 惡ác 譜# 如như 斷đoạn 修tu 惡ác 。 惡ác 法Pháp 門môn 存tồn 即tức 是thị 合hợp 也dã 。 焚phần 典điển 坑khanh 儒nho 雙song 喻dụ 二nhị 人nhân 斷đoạn 修tu 善thiện 惡ác 。 豈khởi 能năng 等đẳng 合hợp 也dã 。 四tứ 明minh 提đề 佛Phật 迷mê 達đạt 起khởi 不bất 起khởi 異dị 二nhị 。 初sơ 問vấn 二nhị 人nhân 善thiện 惡ác 既ký 皆giai 斷đoạn 修tu 而nhi 存tồn 於ư 性tánh 。 何hà 故cố 闡xiển 提đề 後hậu 起khởi 修tu 善thiện 。 如Như 來Lai 何hà 故cố 。 不bất 起khởi 修tu 惡ác 。 二nhị 答đáp 二nhị 。 初sơ 以dĩ 了liễu 達đạt 故cố 不bất 起khởi 實thật 惡ác 。 提đề 以dĩ 邪tà 癡si 斷đoạn 於ư 修tu 善thiện 。 既ký 不bất 能năng 達đạt 性tánh 善thiện 本bổn 空không 。 故cố 為vi 善thiện 染nhiễm 修tu 善thiện 得đắc 起khởi 。 佛Phật 以dĩ 空không 慧tuệ 斷đoạn 於ư 修tu 惡ác 。 了liễu 達đạt 性tánh 惡ác 。 本bổn 來lai 清thanh 淨tịnh 。 惡ác 不bất 能năng 染nhiễm 故cố 泯mẫn 修tu 惡ác 。 二nhị 以dĩ 自tự 下hạ 。 以dĩ 自tự 在tại 故cố 。 能năng 起khởi 權quyền 惡ác 。 佛Phật 能năng 達đạt 惡ác 於ư 惡ác 自tự 在tại 。 現hiện 惡ác 攝nhiếp 生sanh 不bất 染nhiễm 不bất 起khởi 。 闡xiển 提đề 若nhược 爾nhĩ 則tắc 名danh 佛Phật 矣hĩ 。 二nhị 若nhược 依y 下hạ 破phá 他tha 義nghĩa 顯hiển 正chánh 二nhị 。 初sơ 敘tự 他tha 非phi 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 明minh 他tha 得đắc 修tu 失thất 性tánh 。 他tha 即tức 陳trần 梁lương 已dĩ 前tiền 相tương/tướng 州châu 北bắc 道đạo 。 弘hoằng 地địa 論luận 師sư 也dã 。 又hựu 有hữu 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 師sư 。 亦diệc 同đồng 地địa 人nhân 之chi 解giải 。 他tha 明minh 梨lê 耶da 是thị 無vô 記ký 無vô 明minh 善thiện 惡ác 所sở 依y 。 能năng 持trì 一nhất 切thiết 。 善thiện 惡ác 種chủng 子tử 。 闡xiển 提đề 但đãn 斷đoạn 現hiện 行hành 之chi 善thiện 。 後hậu 為vi 種chủng 子tử 熏huân 起khởi 於ư 善thiện 。 佛Phật 斷đoạn 此thử 識thức 無vô 惡ác 種chủng 熏huân 。 永vĩnh 不bất 起khởi 惡ác 。 仍nhưng 釋thích 伏phục 難nạn/nan 。 佛Phật 斷đoạn 惡ác 種chủng 。 如như 何hà 現hiện 惡ác 。 化hóa 諸chư 眾chúng 生sanh 。 故cố 釋thích 云vân 但đãn 以dĩ 神thần 變biến 現hiện 惡ác 化hóa 眾chúng 生sanh 耳nhĩ 。 二nhị 問vấn 若nhược 下hạ 難nạn/nan 他tha 作tác 意ý 同đồng 外ngoại 。 斷đoạn 惡ác 既ký 盡tận 神thần 變biến 現hiện 惡ác 。 全toàn 是thị 作tác 意ý 。 非phi 同đồng 明minh 鑑giám 無vô 念niệm 而nhi 形hình 。 雖tuy 相tương/tướng 州châu 南nam 道đạo 弘hoằng 地địa 論luận 者giả 。 以dĩ 法pháp 性tánh 為vi 依y 持trì 。 然nhiên 不bất 明minh 性tánh 具cụ 諸chư 惡ác 法Pháp 門môn 。 現hiện 惡ác 度độ 生sanh 亦diệc 未vị 能năng 逃đào 作tác 意ý 之chi 咎cữu 。 二nhị 今kim 明minh 下hạ 明minh 今kim 妙diệu 旨chỉ 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 由do 性tánh 具cụ 善thiện 惡ác 起khởi 權quyền 實thật 善thiện 惡ác 二nhị 。 初sơ 正chánh 示thị 今kim 義nghĩa 。 闡xiển 提đề 成thành 佛Phật 諸chư 佛Phật 現hiện 惡ác 。 若nhược 非phi 不bất 斷đoạn 性tánh 善thiện 性tánh 惡ác 。 則tắc 義nghĩa 不bất 成thành 。 二nhị 以dĩ 有hữu 下hạ 結kết 成thành 妙diệu 旨chỉ 。 斷đoạn 常thường 名danh 通thông 別biệt 人nhân 緣duyên 理lý 斷đoạn 九cửu 。 以dĩ 定định 斷đoạn 九cửu 故cố 昧muội 性tánh 惡ác 。 名danh 為vi 斷đoạn 見kiến 。 不bất 能năng 忘vong 緣duyên 是thị 存tồn 修tu 惡ác 。 名danh 為vi 常thường 見kiến 。 涅Niết 槃Bàn 已dĩ 前tiền 皆giai 名danh 邪tà 見kiến 。 斯tư 之chi 謂vị 歟# 。 斷đoạn 修tu 存tồn 性tánh 既ký 離ly 斷đoạn 常thường 。 乃nãi 絕tuyệt 一nhất 切thiết 邊biên 邪tà 之chi 義nghĩa 及cập 種chủng 種chủng 思tư 。 斯tư 是thị 妙diệu 旨chỉ 庶thứ 去khứ 滯trệ 情tình 。 二nhị 如Như 來Lai 下hạ 重trọng/trùng 明minh 由do 達đạt 不bất 達đạt 故cố 。 自tự 在tại 不bất 自tự 在tại 。 現hiện 惡ác 達đạt 惡ác 豈khởi 能năng 染nhiễm 惡ác 。 惡ác 際tế 實thật 際tế 縛phược 相tương/tướng 脫thoát 相tương/tướng 。 非phi 道đạo 佛Phật 道Đạo 。 以dĩ 了liễu 達đạt 故cố 。 無vô 有hữu 罣quái 礙ngại 。 闡xiển 提đề 不bất 爾nhĩ 故cố 永vĩnh 異dị 也dã 。 十thập 簡giản 智trí 斷đoạn 二nhị 。 初sơ 明minh 二nhị 德đức 同đồng 時thời 二nhị 。 初sơ 舉cử 一nhất 法pháp 難nạn/nan 與dữ 拔bạt 二nhị 用dụng 。 既ký 是thị 一nhất 法pháp 而nhi 立lập 異dị 名danh 。 必tất 無vô 所sở 局cục 。 何hà 故cố 拔bạt 與dữ 。 定định 屬thuộc 智trí 斷đoạn 。 二nhị 然nhiên 而nhi 下hạ 約ước 身thân 心tâm 。 從tùng 二nhị 嚴nghiêm 立lập 稱xưng 。 名danh 從tùng 義nghĩa 立lập 不bất 無vô 親thân 疎sơ 。 心tâm 解giải 通thông 融dung 屬thuộc 智trí 。 身thân 力lực 自tự 在tại 屬thuộc 斷đoạn 。 心tâm 則tắc 智trí 慧tuệ 莊trang 嚴nghiêm 。 身thân 則tắc 福phước 德đức 莊trang 嚴nghiêm 。 此thử 之chi 二nhị 嚴nghiêm 宜nghi 對đối 拔bạt 與dữ 。 二nhị 今kim 經kinh 下hạ 示thị 兩lưỡng 文văn 互hỗ 舉cử 。 智trí 斷đoạn 二nhị 德đức 何hà 曾tằng 相tương 離ly 。 今kim 且thả 各các 說thuyết 互hỗ 相tương 映ánh 顯hiển 。 前tiền 段đoạn 明minh 智trí 後hậu 段đoạn 明minh 斷đoạn 。 二nhị 若nhược 深thâm 下hạ 總tổng 結kết 益ích 。 舉cử 此thử 十thập 雙song 以dĩ 為vi 義nghĩa 例lệ 。 庶thứ 乎hồ 行hành 者giả 遍biến 通thông 一nhất 切thiết 。 若nhược 其kỳ 然nhiên 者giả 。 釋thích 今kim 題đề 目mục 無vô 邊biên 際tế 也dã 。 第đệ 二nhị 別biệt 釋thích 二nhị 。 初sơ 標tiêu 列liệt 。 謂vị 分phần/phân 文văn 人nhân 法pháp 各các 自tự 解giải 釋thích 也dã 。 二nhị 以dĩ 何hà 下hạ 解giải 釋thích 二nhị 。 初sơ 釋thích 觀quán 世thế 音âm 二nhị 。 初sơ 結kết 前tiền 生sanh 後hậu 二nhị 段đoạn 。 二nhị 云vân 何hà 下hạ 依y 別biệt 委ủy 釋thích 二nhị 初sơ 。 簡giản 示thị 境cảnh 智trí 二nhị 。 初sơ 標tiêu 科khoa 。 思tư 議nghị 中trung 理lý 外ngoại 理lý 內nội 者giả 。 此thử 與dữ 餘dư 文văn 所sở 說thuyết 有hữu 異dị 。 若nhược 四tứ 教giáo 義nghĩa 以dĩ 藏tạng 通thông 二nhị 諦đế 為vi 理lý 外ngoại 。 別biệt 圓viên 二nhị 諦đế 為vi 理lý 內nội 。 蓋cái 約ước 真Chân 諦Đế 非phi 是thị 佛Phật 性tánh 。 故cố 云vân 理lý 外ngoại 。 若nhược 淨tịnh 名danh 玄huyền 義nghĩa 以dĩ 衍diễn 門môn 三tam 教giáo 。 皆giai 為vi 理lý 內nội 二nhị 諦đế 。 蓋cái 由do 通thông 教giáo 真Chân 諦Đế 含hàm 中trung 故cố 也dã 。 今kim 文văn 通thông 以dĩ 外ngoại 道đạo 及cập 四tứ 教giáo 起khởi 見kiến 之chi 徒đồ 。 皆giai 名danh 思tư 議nghị 理lý 外ngoại 境cảnh 智trí 。 故cố 引dẫn 中trung 論luận 以dĩ 為vi 能năng 破phá 。 若nhược 思tư 議nghị 理lý 內nội 境cảnh 智trí 者giả 。 既ký 破phá 四tứ 性tánh 觀quán 理lý 證chứng 真chân 。 正chánh 在tại 通thông 教giáo 義nghĩa 兼kiêm 三tam 藏tạng 。 若nhược 不bất 思tư 議nghị 境cảnh 智trí 者giả 。 正chánh 唯duy 圓viên 教giáo 亦diệc 兼kiêm 別biệt 教giáo 。 圓viên 該cai 六lục 即tức 別biệt 在tại 後hậu 心tâm 二nhị 。 一nhất 天thiên 下hạ 釋thích 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 明minh 思tư 議nghị 二nhị 。 初sơ 約ước 理lý 外ngoại 二nhị 。 初sơ 立lập 四tứ 。 謂vị 天thiên 然nhiên 相tương 待đãi 因nhân 緣duyên 絕tuyệt 待đãi 。 此thử 四tứ 即tức 是thị 四tứ 性tánh 異dị 名danh 。 用dụng 此thử 名danh 者giả 。 略lược 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 示thị 名danh 言ngôn 通thông 於ư 邪tà 正chánh 。 須tu 以dĩ 理lý 惑hoặc 定định 其kỳ 是thị 非phi 。 且thả 如như 天thiên 然nhiên 及cập 以dĩ 絕tuyệt 待đãi 。 本bổn 圓viên 極cực 名danh 今kim 在tại 理lý 外ngoại 。 故cố 知tri 不bất 可khả 以dĩ 名danh 定định 理lý 。 二nhị 明minh 理lý 外ngoại 不bất 全toàn 外ngoại 外ngoại 。 意ý 令linh 內nội 人nhân 勿vật 於ư 正Chánh 法Pháp 生sanh 於ư 性tánh 計kế 。 故cố 立lập 此thử 名danh 定định 其kỳ 見kiến 過quá 。 又hựu 四tứ 句cú 中trung 皆giai 雙song 檢kiểm 者giả 。 蓋cái 以dĩ 境cảnh 智trí 俱câu 有hữu 自tự 生sanh 等đẳng 過quá 故cố 也dã 。 初sơ 天thiên 然nhiên 中trung 。 言ngôn 由do 智trí 故cố 境cảnh 由do 境cảnh 故cố 智trí 者giả 。 借tá 彼bỉ 相tương 待đãi 顯hiển 此thử 天thiên 然nhiên 。 二nhị 相tương 待đãi 者giả 。 境cảnh 待đãi 智trí 成thành 智trí 待đãi 境cảnh 立lập 也dã 。 三tam 因nhân 緣duyên 者giả 。 非phi 是thị 單đơn 自tự 單đơn 他tha 。 而nhi 成thành 於ư 境cảnh 。 乃nãi 自tự 他tha 和hòa 合hợp 方phương 成thành 於ư 境cảnh 。 因nhân 緣duyên 即tức 是thị 自tự 他tha 故cố 也dã 。 智trí 亦diệc 如như 是thị 。 此thử 即tức 共cộng 性tánh 。 四tứ 絕tuyệt 待đãi 者giả 單đơn 自tự 單đơn 他tha 及cập 自tự 他tha 共cộng 。 此thử 待đãi 皆giai 絕tuyệt 。 約ước 無vô 三tam 句cú 情tình 謂vị 。 一nhất 往vãng 立lập 絕tuyệt 待đãi 名danh 全toàn 非phi 絕tuyệt 理lý 。 二nhị 並tịnh 是thị 下hạ 破phá 二nhị 。 初sơ 總tổng 約ước 性tánh 執chấp 斥xích 三tam 。 初sơ 約ước 理lý 外ngoại 斥xích 。 上thượng 之chi 境cảnh 智trí 既ký 屬thuộc 四tứ 性tánh 不bất 入nhập 三tam 諦đế 故cố 云vân 理lý 外ngoại 。 二nhị 故cố 中trung 下hạ 引dẫn 中trung 論luận 斥xích 。 法pháp 離ly 四tứ 性tánh 那na 計kế 四tứ 邪tà 。 三tam 計kế 執chấp 下hạ 約ước 起khởi 過quá 斥xích 。 理lý 外ngoại 妄vọng 想tưởng 於ư 四tứ 計kế 中trung 。 自tự 執chấp 者giả 是thị 實thật 。 他tha 語ngữ 者giả 皆giai 妄vọng 。 見kiến 惑hoặc 既ký 盛thịnh 愛ái 使sử 亦diệc 增tăng 。 見kiến 愛ái 相tương/tướng 添# 即tức 九cửu 十thập 八bát 。 因nhân 茲tư 造tạo 業nghiệp 。 受thọ 苦khổ 無vô 窮cùng 。 二nhị 云vân 何hà 下hạ 別biệt 示thị 。 四tứ 性tánh 過quá 二nhị 。 初sơ 自tự 生sanh 二nhị 。 初sơ 舉cử 過quá 二nhị 。 初sơ 約ước 能năng 迷mê 所sở 迷mê 二nhị 。 初sơ 能năng 迷mê 諸chư 惑hoặc 。 隨tùy 執chấp 一nhất 種chủng 即tức 生sanh 十thập 使sử 。 利lợi 中trung 有hữu 鈍độn 即tức 背bội 上thượng 使sử 。 歷lịch 三tam 界giới 四Tứ 諦Đế 。 成thành 八bát 十thập 八bát 。 雖tuy 遍biến 三tam 界giới 及cập 以dĩ 四Tứ 諦Đế 。 隨tùy 生sanh 一nhất 見kiến 即tức 能năng 具cụ 起khởi 一nhất 處xứ 理lý 顯hiển 頓đốn 能năng 除trừ 滅diệt 。 是thị 名danh 通thông 名danh 利lợi 使sử 煩phiền 惱não 。 若nhược 思tư 惟duy 惑hoặc 界giới 繫hệ 不bất 同đồng 。 既ký 非phi 迷mê 理lý 不bất 對đối 四Tứ 諦Đế 但đãn 歷lịch 三tam 界giới 而nhi 成thành 十thập 使sử 。 足túc 前tiền 乃nãi 成thành 。 九cửu 十thập 八bát 使sử 。 二nhị 此thử 則tắc 下hạ 所sở 迷mê 諸chư 法pháp 。 即tức 四tứ 四Tứ 諦Đế 四tứ 三Tam 寶Bảo 也dã 。 二nhị 若nhược 作tác 下hạ 約ước 能năng 執chấp 所sở 執chấp 二nhị 。 初sơ 能năng 執chấp 性tánh 計kế 二nhị 。 初sơ 正chánh 判phán 屬thuộc 計kế 。 縱túng/tung 學học 佛Phật 法Pháp 。 若nhược 執chấp 境cảnh 智trí 自tự 天thiên 而nhi 然nhiên 。 若nhược 照chiếu 不bất 照chiếu 常thường 是thị 境cảnh 智trí 。 我ngã 見kiến 不bất 忘vong 者giả 唯duy 增tăng 生sanh 死tử 。 惑hoặc 業nghiệp 既ký 盛thịnh 。 與dữ 彼bỉ 外ngoại 外ngoại 輪luân 迴hồi 一nhất 等đẳng 也dã 。 二nhị 故cố 大đại 下hạ 引dẫn 大đại 論luận 證chứng 。 彼bỉ 論luận 明minh 三tam 種chủng 我ngã 義nghĩa 云vân 。 凡phàm 夫phu 三tam 種chủng 我ngã 。 謂vị 見kiến 慢mạn 名danh 字tự 。 學học 人nhân 二nhị 種chủng 。 無Vô 學Học 一nhất 種chủng 。 見kiến 即tức 利lợi 使sử 初sơ 果quả 頓đốn 斷đoạn 。 故cố 云vân 學học 人nhân 二nhị 種chủng 。 慢mạn 即tức 頓đốn 使sử 四Tứ 果Quả 方phương 盡tận 。 故cố 云vân 無Vô 學Học 一nhất 種chủng 。 但đãn 隨tùy 世thế 俗tục 分phân 別biệt 彼bỉ 此thử 。 有hữu 名danh 字tự 我ngã 言ngôn 三tam 種chủng 語ngữ 者giả 。 即tức 三tam 種chủng 語ngứ 我ngã 不bất 同đồng 也dã 。 二nhị 今kim 凡phàm 下hạ 所sở 執chấp 正chánh 教giáo 。 以dĩ 見kiến 慢mạn 心tâm 用dụng 經kinh 論luận 語ngữ 。 如như 蟲trùng 蝕thực 字tự 不bất 知tri 是thị 非phi 。 唯duy 增tăng 見kiến 慢mạn 即tức 不bất 知tri 非phi 。 以dĩ 此thử 障chướng 理lý 名danh 不bất 知tri 是thị 。 昧muội 是thị 非phi 故cố 。 服phục 不bất 死tử 藥dược 而nhi 致trí 早tảo 夭yểu 。 二nhị 今kim 不bất 下hạ 結kết 非phi 。 二nhị 自tự 生sanh 下hạ 例lệ 三tam 。 若nhược 增tăng 見kiến 慢mạn 。 於ư 百bách 千thiên 句cú 起khởi 過quá 皆giai 然nhiên 。 二nhị 二nhị 明minh 下hạ 約ước 理lý 內nội 二nhị 。 初sơ 示thị 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 明minh 理lý 內nội 。 於ư 上thượng 四tứ 種chủng 境cảnh 智trí 之chi 中trung 。 隨tùy 用dụng 一nhất 種chủng 。 而nhi 知tri 本bổn 為vi 除trừ 於ư 見kiến 慢mạn 。 遂toại 加gia 精tinh 進tấn 研nghiên 境cảnh 成thành 智trí 。 於ư 惑hoặc 能năng 破phá 名danh 為vi 畢tất 故cố 。 於ư 智trí 不bất 著trước 名danh 不bất 造tạo 新tân 。 乃nãi 成thành 似tự 解giải 而nhi 發phát 真chân 證chứng 。 譬thí 如như 盲manh 人nhân 等đẳng 者giả 。 大đại 經kinh 如Như 來Lai 性tánh 品phẩm 云vân 。 譬thí 如như 百bách 盲manh 人nhân 為vi 治trị 目mục 故cố 。 造tạo 詣nghệ 良lương 醫y 。 是thị 時thời 良lương 醫y 即tức 以dĩ 金kim 錍bề 抉# 其kỳ 眼nhãn 膜mô 。 以dĩ 一nhất 指chỉ 示thị 之chi 。 問vấn 言ngôn 見kiến 否phủ/bĩ 。 盲manh 人nhân 答đáp 言ngôn 。 我ngã 猶do 未vị 見kiến 。 復phục 以dĩ 二nhị 指chỉ 三tam 指chỉ 示thị 之chi 。 乃nãi 言ngôn 少thiểu 見kiến 。 彼bỉ 經kinh 所sở 譬thí 具cụ 示thị 三tam 諦đế 方phương 云vân 少thiểu 見kiến 。 今kim 文văn 但đãn 喻dụ 抉# 見kiến 思tư 之chi 膜mô 示thị 真Chân 諦Đế 之chi 指chỉ 。 雖tuy 非phi 佛Phật 性tánh 且thả 約ước 見kiến 空không 得đắc 稱xưng 理lý 內nội 。 二nhị 雖tuy 見kiến 下hạ 斥xích 作tác 意ý 。 斯tư 境cảnh 智trí 者giả 雖tuy 滅diệt 惑hoặc 證chứng 真chân 。 非phi 唯duy 境cảnh 唯duy 智trí 。 思tư 議nghị 不bất 絕tuyệt 非phi 今kim 所sở 論luận 。 二nhị 今kim 明minh 下hạ 結kết 非phi 。 二nhị 次thứ 明minh 下hạ 不bất 思tư 議nghị 二nhị 。 初sơ 據cứ 前tiền 破phá 性tánh 難nạn/nan 。 四tứ 句cú 境cảnh 智trí 若nhược 非phi 。 云vân 何hà 立lập 於ư 境cảnh 智trí 況huống 諸chư 經kinh 論luận 所sở 明minh 境cảnh 智trí 不bất 過quá 此thử 四tứ 。 二nhị 答đáp 經kinh 下hạ 離ly 性tánh 四tứ 悉tất 答đáp 二nhị 。 初sơ 辯biện 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 四tứ 悉tất 檀đàn 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 明minh 赴phó 機cơ 四tứ 悉tất 二nhị 。 初sơ 明minh 四tứ 相tương/tướng 。 聖thánh 人nhân 境cảnh 智trí 永vĩnh 袪# 四tứ 執chấp 。 若nhược 其kỳ 眾chúng 生sanh 於ư 自tự 然nhiên 境cảnh 智trí 。 有hữu 歡hoan 喜hỷ 生sanh 善thiện 破phá 惡ác 入nhập 理lý 機cơ 者giả 。 聖thánh 乃nãi 隨tùy 機cơ 。 說thuyết 言ngôn 境cảnh 智trí 自tự 天thiên 而nhi 然nhiên 。 眾chúng 生sanh 若nhược 於ư 相tương 待đãi 境cảnh 智trí 。 因nhân 緣duyên 境cảnh 智trí 。 絕tuyệt 待đãi 境cảnh 智trí 。 有hữu 四tứ 悉tất 檀đàn 機cơ 。 聖thánh 人nhân 一nhất 一nhất 隨tùy 彼bỉ 機cơ 緣duyên 。 為vi 作tác 相tương 待đãi 等đẳng 三tam 種chủng 說thuyết 也dã 。 各các 令linh 獲hoạch 益ích 。 是thị 故cố 經Kinh 中trung 。 作tác 此thử 四tứ 種chủng 說thuyết 境cảnh 智trí 也dã 。 二nhị 雖tuy 作tác 下hạ 辯biện 離ly 情tình 。 聖thánh 說thuyết 境cảnh 智trí 天thiên 然nhiên 等đẳng 相tương/tướng 。 永vĩnh 無vô 四tứ 執chấp 愛ái 見kiến 不bất 生sanh 。 故cố 令linh 聞văn 者giả 破phá 惑hoặc 入nhập 道đạo 。 得đắc 真chân 境cảnh 智trí 。 三tam 悉tất 境cảnh 智trí 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 二nhị 如như 是thị 下hạ 明minh 能năng 顯hiển 正Chánh 法Pháp 若nhược 知tri 四tứ 種chủng 執chấp 著trước 過quá 患hoạn 。 名danh 識thức 苦khổ 集tập 。 若nhược 知tri 四tứ 悉tất 被bị 機cơ 獲hoạch 益ích 。 名danh 識thức 道đạo 滅diệt 四Tứ 諦Đế 既ký 明minh 三Tam 寶Bảo 則tắc 立lập 。 諸chư 佛Phật 之chi 法Pháp 。 無vô 不bất 現hiện 前tiền 。 二nhị 若nhược 以dĩ 下hạ 不bất 思tư 議nghị 相tướng 二nhị 。 初sơ 再tái 明minh 思tư 議nghị 。 於ư 四tứ 境cảnh 智trí 離ly 計kế 而nhi 修tu 。 四tứ 性tánh 既ký 空không 入nhập 空không 取thủ 證chứng 。 雖tuy 成thành 理lý 內nội 未vị 泯mẫn 言ngôn 思tư 。 二nhị 若nhược 不bất 下hạ 正chánh 明minh 不bất 思tư 議nghị 三tam 。 初sơ 約ước 義nghĩa 示thị 。

問vấn 。 摩ma 訶ha 止Chỉ 觀Quán 破phá 見kiến 思tư 假giả 節tiết 節tiết 皆giai 明minh 性tánh 相tướng 二nhị 空không 。 不bất 思tư 議nghị 境cảnh 中trung 約ước 法pháp 性tánh 無vô 明minh 。 檢kiểm 四tứ 性tánh 過quá 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 本bổn 自tự 二nhị 空không 為vi 性tánh 德đức 境cảnh 推thôi 檢kiểm 二nhị 空không 為vi 修tu 德đức 境cảnh 。 是thị 則tắc 思tư 議nghị 。 及cập 不bất 思tư 議nghị 。 各các 須tu 性tánh 相tướng 二nhị 空không 之chi 觀quán 。 今kim 文văn 何hà 故cố 頓đốn 乖quai 諸chư 說thuyết 。 乃nãi 以dĩ 二nhị 空không 分phần/phân 對đối 兩lưỡng 處xứ 。

答đáp 。 通thông 別biệt 二nhị 惑hoặc 同đồng 障chướng 中trung 道đạo 。 委ủy 論luận 觀quán 法pháp 皆giai 須tu 二nhị 空không 。 今kim 既ký 略lược 談đàm 名danh 有hữu 存tồn 沒một 。 通thông 惑hoặc 破phá 處xứ 雖tuy 具cụ 二nhị 空không 。 小tiểu 人nhân 得đắc 之chi 住trụ 涅Niết 槃Bàn 相tương/tướng 。 是thị 故cố 且thả 沒một 相tương/tướng 空không 之chi 名danh 。 若nhược 破phá 別biệt 惑hoặc 從tùng 勝thắng 而nhi 說thuyết 。 但đãn 存tồn 空không 相tướng 而nhi 於ư 其kỳ 中trung 。 含hàm 二nhị 空không 義nghĩa 。 何hà 者giả 。 以dĩ 觀quán 四tứ 種chủng 境cảnh 智trí 名danh 字tự 。 不bất 住trụ 四tứ 句cú 亦diệc 不bất 不bất 住trụ 。 四tứ 句cú 屬thuộc 性tánh 不bất 住trụ 屬thuộc 相tương/tướng 。 既ký 了liễu 四tứ 種chủng 境cảnh 智trí 之chi 名danh 。 無vô 說thuyết 無vô 聞văn 。 不bất 起khởi 分phân 別biệt 。 不bất 作tác 思tư 量lượng 。 豈khởi 於ư 別biệt 理lý 猶do 計kế 性tánh 實thật 。 今kim 分phần/phân 二nhị 空không 破phá 通thông 別biệt 惑hoặc 。 且thả 順thuận 諸chư 論luận 教giáo 道đạo 之chi 說thuyết 。 小tiểu 但đãn 人nhân 空không 大đại 得đắc 二nhị 空không 。 先tiên 人nhân 後hậu 法pháp 。 良lương 由do 今kim 文văn 未vị 論luận 觀quán 法pháp 。 且thả 寄ký 次thứ 第đệ 示thị 妙diệu 境cảnh 智trí 也dã 。 二nhị 金kim 光quang 下hạ 引dẫn 經kinh 證chứng 。 三tam 此thử 且thả 下hạ 指chỉ 大đại 本bổn 。 二nhị 龍long 樹thụ 下hạ 引dẫn 類loại 。 大đại 論luận 釋thích 經kinh 皆giai 先tiên 破phá 計kế 。 後hậu 方phương 示thị 義nghĩa 。 今kim 明minh 境cảnh 智trí 亦diệc 類loại 彼bỉ 文văn 。 先tiên 破phá 理lý 外ngoại 見kiến 慢mạn 惑hoặc 心tâm 。 次thứ 斥xích 小Tiểu 乘Thừa 思tư 議nghị 之chi 證chứng 。 後hậu 方phương 顯hiển 示thị 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 四tứ 悉tất 境cảnh 智trí 。 二nhị 夫phu 依y 下hạ 正chánh 釋thích 境cảnh 智trí 二nhị 。 初sơ 定định 先tiên 後hậu 。 二nhị 世thế 者giả 下hạ 依y 義nghĩa 釋thích 二nhị 。 初sơ 釋thích 境cảnh 二nhị 。 初sơ 釋thích 世thế 二nhị 。 初sơ 釋thích 名danh 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 示thị 世thế 分phần/phân 三tam 種chủng 二nhị 。 初sơ 直trực 列liệt 三tam 種chủng 。 大đại 論luận 釋thích 百bách 八bát 三tam 昧muội 中trung 。 至chí 釋thích 能năng 照chiếu 一nhất 切thiết 。 世thế 間gian 三tam 昧muội 云vân 。 得đắc 是thị 三tam 昧muội 故cố 。 能năng 照chiếu 三tam 種chủng 世thế 間gian 。 謂vị 眾chúng 生sanh 世thế 間gian 。 住trú 處xứ 世thế 間gian 。 五ngũ 陰ấm 世thế 間gian 。 故cố 一nhất 家gia 用dụng 義nghĩa 。 準chuẩn 彼bỉ 論luận 之chi 三tam 世thế 。 演diễn 法pháp 華hoa 之chi 十thập 如như 。 妙diệu 談đàm 三tam 千thiên 。 固cố 非phi 常thường 情tình 之chi 所sở 企xí 及cập 。 二nhị 既ký 有hữu 下hạ 義nghĩa 須tu 至chí 三tam 。 二nhị 世thế 是thị 下hạ 辯biện 三tam 通thông 十thập 界giới 二nhị 。 初sơ 約ước 依y 正chánh 明minh 世thế 間gian 。 二nhị 各các 各các 下hạ 約ước 因nhân 果quả 明minh 法Pháp 界Giới 。 二nhị 今kim 就tựu 下hạ 示thị 妙diệu 境cảnh 二nhị 。 初sơ 示thị 妙diệu 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 明minh 三tam 千thiên 緣duyên 起khởi 。 界giới 有hữu 相tương/tướng 性tánh 至chí 究cứu 竟cánh 等đẳng 。 因nhân 果quả 方phương 備bị 。 十thập 界giới 皆giai 爾nhĩ 則tắc 成thành 百bách 法pháp 。 十thập 界giới 互hỗ 具cụ 既ký 成thành 百bách 界giới 。 則tắc 使sử 因nhân 果quả 成thành 於ư 千thiên 法pháp 。 如như 是thị 千thiên 法pháp 不bất 出xuất 解giải 惑hoặc 因nhân 緣duyên 。 及cập 以dĩ 所sở 生sanh 世thế 出xuất 世thế 法pháp 。 小tiểu 說thuyết 無vô 漏lậu 因nhân 緣duyên 但đãn 能năng 滅diệt 法pháp 。 故cố 令linh 四tứ 聖thánh 終chung 歸quy 灰hôi 斷đoạn 。 大đại 說thuyết 無vô 漏lậu 因nhân 緣duyên 則tắc 能năng 顯hiển 法pháp 。 故cố 使sử 四tứ 聖thánh 終chung 歸quy 常thường 住trụ 。 故cố 引dẫn 大đại 經kinh 證chứng 大Đại 乘Thừa 義nghĩa 。 須tu 了liễu 緣duyên 起khởi 修tu 性tánh 皆giai 然nhiên 。 皆giai 由do 理lý 具cụ 方phương 有hữu 事sự 用dụng 故cố 也dã 。 然nhiên 復phục 應ưng 知tri 今kim 明minh 千thiên 法pháp 即tức 是thị 三tam 千thiên 。 以dĩ 約ước 三tam 種chủng 釋thích 世thế 間gian 故cố 。 且thả 一nhất 界giới 報báo 須tu 論luận 依y 正chánh 。 正chánh 復phục 假giả 實thật 。 又hựu 如như 初sơ 相tương/tướng 。 如như 世thế 日nhật 者giả 記ký 於ư 此thử 世thế 。 夭yểu 壽thọ 賢hiền 愚ngu 實thật 法pháp 也dã 。 僧Tăng 俗tục 仕sĩ 庶thứ 假giả 名danh 也dã 。 衣y 食thực 田điền 宅trạch 依y 報báo 也dã 。 豈khởi 非phi 初sơ 相tương/tướng 能năng 表biểu 三tam 邪tà 。 初sơ 後hậu 既ký 爾nhĩ 中trung 可khả 例lệ 知tri 。 故cố 千thiên 法pháp 三tam 千thiên 但đãn 廣quảng 略lược 爾nhĩ 。 今kim 文văn 前tiền 明minh 三tam 種chủng 世thế 間gian 。 今kim 說thuyết 一nhất 千thiên 因nhân 果quả 之chi 法pháp 。 前tiền 後hậu 相tương/tướng 顯hiển 其kỳ 義nghĩa 圓viên 足túc 。 二nhị 是thị 諸chư 下hạ 示thị 三tam 諦đế 妙diệu 境cảnh 。 以dĩ 三tam 千thiên 法pháp 皆giai 因nhân 緣duyên 生sanh 。 是thị 故cố 一nhất 一nhất 即tức 空không 假giả 中trung 。 三tam 諦đế 互hỗ 具cụ 非phi 縱túng/tung 非phi 橫hoạnh/hoành 。 故cố 荊kinh 溪khê 云vân 。 三tam 德đức 三tam 諦đế 三tam 千thiên 。 皆giai 絕tuyệt 言ngôn 思tư 是thị 為vi 妙diệu 境cảnh 。 二nhị 此thử 境cảnh 下hạ 該cai 三tam 法pháp 二nhị 。 初sơ 約ước 三tam 人nhân 分phần/phân 二nhị 境cảnh 。 一nhất 家gia 明minh 觀quán 不bất 出xuất 二nhị 境cảnh 。 四tứ 念niệm 處xứ 心tâm 對đối 陰ấm 色sắc 。 而nhi 分phần/phân 內nội 外ngoại 。 此thử 文văn 心tâm 對đối 生sanh 佛Phật 。 而nhi 分phần/phân 自tự 他tha 。 十thập 不bất 二nhị 門môn 以dĩ 心tâm 對đối 彼bỉ 依y 正chánh 色sắc 心tâm 而nhi 分phần/phân 內nội 外ngoại 。 則tắc 依y 正chánh 生sanh 佛Phật 及cập 己kỷ 色sắc 陰ấm 。 皆giai 名danh 為vi 外ngoại 。 荊kinh 溪khê 特đặc 會hội 兩lưỡng 處xứ 之chi 文văn 。 立lập 外ngoại 境cảnh 也dã 。 應ưng 知tri 生sanh 佛Phật 依y 正chánh 。 及cập 己kỷ 色sắc 心tâm 皆giai 是thị 法Pháp 界Giới 。 無vô 不bất 具cụ 足túc 。 三tam 千thiên 三tam 諦đế 。 故cố 內nội 外ngoại 自tự 地địa 皆giai 是thị 妙diệu 境cảnh 。 但đãn 為vi 觀quán 境cảnh 近cận 而nhi 復phục 要yếu 。 莫mạc 若nhược 內nội 心tâm 。 故cố 諸chư 經kinh 論luận 多đa 明minh 心tâm 法pháp 遍biến 攝nhiếp 一nhất 切thiết 。 須tu 知tri 遍biến 攝nhiếp 由do 乎hồ 不bất 二nhị 。 故cố 四tứ 念niệm 處xứ 云vân 。 唯duy 是thị 一nhất 識thức 。 唯duy 是thị 一nhất 色sắc 。 萬vạn 象tượng 之chi 色sắc 既ký 許hứa 心tâm 具cụ 。 千thiên 差sai 之chi 心tâm 何hà 妨phương 色sắc 具cụ 。 眾chúng 生sanh 成thành 佛Phật 是thị 依y 報báo 成thành 。 國quốc 土độ 廢phế 興hưng 豈khởi 是thị 他tha 事sự 。 有hữu 不bất 達đạt 者giả 。 但đãn 執chấp 唯duy 心tâm 不bất 許hứa 色sắc 具cụ 。 而nhi 立lập 難nạn/nan 云vân 。 色sắc 具cụ 三tam 千thiên 應ưng 自tự 成thành 佛Phật 。 何hà 處xứ 曾tằng 見kiến 草thảo 木mộc 受thọ 記ký 。 是thị 何hà 言ngôn 歟# 。 是thị 何hà 言ngôn 歟# 。 以dĩ 說thuyết 心tâm 具cụ 義nghĩa 則tắc 易dị 明minh 。 於ư 色sắc 示thị 具cụ 。 相tương/tướng 則tắc 難nạn/nan 顯hiển 。 故cố 使sử 教giáo 文văn 多đa 明minh 心tâm 具cụ 欲dục 稟bẩm 教giáo 者giả 因nhân 易dị 解giải 難nạn/nan 。 以dĩ 心tâm 例lệ 色sắc 。 乃nãi 顯hiển 諸chư 法pháp 一nhất 一nhất 圓viên 具cụ 。 故cố 云vân 唯duy 色sắc 唯duy 聲thanh 唯duy 香hương 唯duy 味vị 唯duy 觸xúc 。 況huống 唯duy 心tâm 之chi 說thuyết 有hữu 實thật 有hữu 權quyền 。 唯duy 色sắc 之chi 言ngôn 非phi 權quyền 唯duy 實thật 。 是thị 故cố 大đại 師sư 。 為vi 立lập 圓viên 宗tông 。 特đặc 宣tuyên 唯duy 色sắc 。 乃nãi 是thị 吾ngô 祖tổ 獨độc 拔bạt 之chi 談đàm 。 固cố 隱ẩn 圓viên 宗tông 唯duy 同đồng 他tha 說thuyết 。 其kỳ 意ý 何hà 邪tà 。 唯duy 心tâm 之chi 義nghĩa 。 今kim 非phi 不bất 談đàm 。 以dĩ 明minh 自tự 心tâm 及cập 依y 正chánh 色sắc 。 此thử 之chi 三tam 處xứ 各các 具cụ 諸chư 法pháp 。 則tắc 令linh 唯duy 心tâm 不bất 與dữ 他tha 共cộng 。 何hà 者giả 。 忽hốt 若nhược 不bất 明minh 萬vạn 法pháp 互hỗ 具cụ 。 如như 何hà 可khả 立lập 心tâm 具cụ 三tam 千thiên 。 金kim 光quang 明minh 云vân 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 含hàm 受thọ 一nhất 切thiết 。 斯tư 之chi 密mật 義nghĩa 深thâm 可khả 依y 憑bằng 。

問vấn 。 大đại 意ý 云vân 。 色sắc 由do 心tâm 造tạo 全toàn 體thể 是thị 心tâm 。 何hà 教giáo 文văn 云vân 。 心tâm 由do 色sắc 造tạo 。 全toàn 體thể 是thị 色sắc 。 又hựu 義nghĩa 例lệ 說thuyết 。 心tâm 具cụ 三tam 千thiên 。 是thị 於ư 無vô 情tình 立lập 佛Phật 乘thừa 義nghĩa 。 亦diệc 是thị 心tâm 攝nhiếp 何hà 關quan 色sắc 邪tà 。

答đáp 。 約ước 能năng 造tạo 心tâm 攝nhiếp 法pháp 易dị 解giải 。 故cố 順thuận 經kinh 論luận 以dĩ 心tâm 攝nhiếp 法pháp 。 而nhi 為vi 觀quán 境cảnh 。 故cố 云vân 色sắc 由do 等đẳng 也dã 。 大đại 師sư 既ký 云vân 。 唯duy 是thị 一nhất 色sắc 而nhi 分phần/phân 二nhị 種chủng 。 謂vị 有hữu 分phân 別biệt 。 色sắc 無vô 分phân 別biệt 色sắc 。 意ý 指chỉ 識thức 心tâm 為vi 分phân 別biệt 色sắc 。 此thử 色sắc 造tạo 心tâm 有hữu 何hà 數số 量lượng 。 那na 云vân 。 一nhất 向hướng 色sắc 不bất 造tạo 心tâm 。 既ký 云vân 。 唯duy 是thị 一nhất 色sắc 。 那na 云vân 。 不bất 云vân 全toàn 體thể 是thị 色sắc 。 又hựu 至chí 果quả 時thời 。 依y 中trung 現hiện 正chánh 正chánh 中trung 現hiện 依y 。 剎sát 說thuyết 塵trần 說thuyết 因nhân 果quả 理lý 同đồng 依y 正chánh 何hà 別biệt 。 理lý 性tánh 名danh 字tự 已dĩ 有hữu 依y 正chánh 不bất 二nhị 之chi 相tướng 。 何hà 緣duyên 堅kiên 執chấp 一nhất 邊biên 具cụ 邪tà 。 無vô 情tình 佛Phật 乘thừa 約ước 心tâm 具cụ 說thuyết 。 元nguyên 是thị 一nhất 體thể 從tùng 易dị 而nhi 觀quán 。 勿vật 引dẫn 此thử 文văn 證chứng 色sắc 不bất 具cụ 大đại 。 師sư 此thử 說thuyết 令linh 知tri 皆giai 具cụ 。 而nhi 今kim 據cứ 此thử 唯duy 局cục 在tại 心tâm 。 是thị 得đắc 意ý 邪tà 為vi 失thất 意ý 邪tà 。 欲dục 人nhân 生sanh 解giải 邪tà 為vi 符phù 我ngã 見kiến 邪tà 。 二nhị 問vấn 自tự 下hạ 引dẫn 二nhị 經kinh 明minh 各các 具cụ 二nhị 。 初sơ 問vấn 。 前tiền 以dĩ 十thập 界giới 而nhi 為vi 世thế 境cảnh 。 次thứ 明minh 世thế 境cảnh 有hữu 自tự 有hữu 他tha 。 他tha 即tức 生sanh 佛Phật 自tự 即tức 己kỷ 心tâm 。 乃nãi 引dẫn 華hoa 嚴nghiêm 心tâm 如như 畫họa 師sư 。 造tạo 種chủng 種chủng 陰ấm 。 種chủng 種chủng 之chi 言ngôn 豈khởi 非phi 生sanh 佛Phật 。 故cố 據cứ 此thử 文văn 而nhi 設thiết 今kim 問vấn 。 能năng 造tạo 之chi 心tâm 可khả 具cụ 十thập 界giới 。 所sở 造tạo 生sanh 佛Phật 云vân 何hà 各các 能năng 具cụ 十thập 界giới 邪tà 。 以dĩ 知tri 世thế 人nhân 不bất 解giải 三tam 法pháp 無vô 差sai 之chi 義nghĩa 。 謂vị 心tâm 為vi 理lý 生sanh 佛Phật 是thị 事sự 。 理lý 能năng 造tạo 事sự 心tâm 隨tùy 解giải 緣duyên 造tạo 佛Phật 。 心tâm 隨tùy 迷mê 緣duyên 造tạo 生sanh 。 三tam 不bất 相tương 離ly 名danh 無vô 差sai 別biệt 。 此thử 解giải 違vi 經kinh 隱ẩn 覆phú 圓viên 義nghĩa 。 故cố 興hưng 此thử 問vấn 以dĩ 生sanh 後hậu 答đáp 。 二nhị 答đáp 。 先tiên 引dẫn 淨tịnh 名danh 實thật 相tướng 者giả 。 即tức 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 也dã 。 約ước 今kim 經kinh 意ý 。 十thập 界giới 諸chư 法pháp 皆giai 實thật 相tướng 也dã 。 觀quán 身thân 觀quán 佛Phật 實thật 相tướng 既ký 然nhiên 。 豈khởi 不bất 各các 具cụ 十thập 法Pháp 界Giới 邪tà 。 復phục 引dẫn 華hoa 嚴nghiêm 三tam 無vô 差sai 文văn 。 以dĩ 證chứng 各các 具cụ 。 彼bỉ 經kinh 如Như 來Lai 林lâm 菩Bồ 薩Tát 云vân 。 心tâm 如như 工công 畫họa 師sư 造tạo 種chủng 種chủng 五ngũ 陰ấm 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 中trung 。 莫mạc 不bất 從tùng 心tâm 造tạo 。 如như 心tâm 佛Phật 亦diệc 爾nhĩ 。 如như 佛Phật 眾chúng 生sanh 然nhiên 。 心tâm 佛Phật 及cập 眾chúng 生sanh 。 是thị 三tam 無vô 差sai 別biệt 。 經kinh 文văn 先tiên 示thị 心tâm 造tạo 一nhất 切thiết 。 便tiện 以dĩ 此thử 心tâm 而nhi 例lệ 於ư 佛Phật 。 示thị 佛Phật 權quyền 造tạo 同đồng 心tâm 實thật 造tạo 。 次thứ 復phục 以dĩ 佛Phật 而nhi 例lệ 眾chúng 生sanh 。 示thị 生sanh 實thật 造tạo 同đồng 佛Phật 權quyền 造tạo 。 權quyền 實thật 雖tuy 異dị 因nhân 果quả 暫tạm 殊thù 。 三tam 皆giai 能năng 造tạo 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 故cố 得đắc 結kết 云vân 三tam 無vô 差sai 別biệt 。 云vân 何hà 卻khước 謂vị 一nhất 是thị 能năng 造tạo 二nhị 為vi 所sở 造tạo 。 何hà 得đắc 此thử 三tam 無vô 差sai 別biệt 邪tà 。 此thử 是thị 今kim 家gia 消tiêu 彼bỉ 經kinh 文văn 。 若nhược 明minh 其kỳ 義nghĩa 更cánh 匪phỉ 他tha 知tri 。 以dĩ 今kim 經kinh 說thuyết 。 因nhân 緣duyên 果quả 報báo 。 即tức 是thị 實thật 相tướng 。 因nhân 緣duyên 是thị 能năng 造tạo 果quả 報báo 是thị 所sở 造tạo 。 此thử 之chi 造tạo 義nghĩa 既ký 在tại 實thật 相tướng 。 是thị 故cố 造tạo 義nghĩa 理lý 本bổn 具cụ 足túc 。 以dĩ 此thử 理lý 造tạo 方phương 有hữu 事sự 造tạo 。 三tam 法pháp 皆giai 爾nhĩ 。 是thị 故cố 得đắc 云vân 理lý 事sự 不bất 二nhị 本bổn 末mạt 相tương/tướng 映ánh 。 理lý 既ký 互hỗ 融dung 事sự 寧ninh 隔cách 異dị 。 三tam 法pháp 互hỗ 具cụ 互hỗ 變biến 互hỗ 攝nhiếp 。 深thâm 有hữu 所sở 以dĩ 。 圓viên 頓đốn 之chi 旨chỉ 終chung 極cực 於ư 斯tư 。 荊kinh 溪khê 歎thán 云vân 。 不bất 解giải 今kim 文văn 。 如như 何hà 消tiêu 偈kệ 心tâm 造tạo 一nhất 切thiết 三tam 無vô 差sai 別biệt 。 前tiền 問vấn 那na 得đắc 自tự 他tha 各các 具cụ 十thập 界giới 。 今kim 答đáp 豈khởi 不bất 各các 具cụ 三tam 諦đế 。 故cố 知tri 十thập 界giới 若nhược 通thông 若nhược 別biệt 。 皆giai 是thị 三tam 諦đế 。 二nhị 釋thích 音âm 二nhị 。 初sơ 約ước 口khẩu 業nghiệp 正chánh 釋thích 。 十thập 法Pháp 界Giới 中trung 佛Phật 者giả 。 今kim 既ký 明minh 機cơ 。 須tu 除trừ 極cực 果quả 自tự 分phần/phân 證chứng 還hoàn 但đãn 是thị 圓viên 機cơ 皆giai 名danh 佛Phật 界giới 。 悉tất 可khả 稱xưng 名danh 。 二nhị 問vấn 下hạ 明minh 三tam 業nghiệp 俱câu 機cơ 二nhị 。 初sơ 問vấn 起khởi 。 二nhị 然nhiên 通thông 下hạ 答đáp 釋thích 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 俱câu 通thông 。 真chân 寂tịch 常thường 照chiếu 豈khởi 簡giản 身thân 意ý 。 唯duy 赴phó 口khẩu 機cơ 。 二nhị 而nhi 今kim 下hạ 對đối 偏thiên 顯hiển 圓viên 二nhị 。 初sơ 明minh 古cổ 遍biến 局cục 六lục 。 初sơ 趣thú 舉cử 。 二nhị 隨tùy 俗tục 。 三tam 互hỗ 舉cử 三tam 。 初sơ 正chánh 釋thích 。 聖thánh 標tiêu 於ư 觀quán 必tất 照chiếu 生sanh 之chi 色sắc 心tâm 。 即tức 身thân 意ý 也dã 。 生sanh 標tiêu 於ư 音âm 。 必tất 對đối 聖thánh 之chi 耳nhĩ 識thức 。 既ký 聞văn 音âm 聲thanh 復phục 觀quán 色sắc 心tâm 。 則tắc 是thị 聖thánh 應ưng 三tam 業nghiệp 機cơ 也dã 。 二nhị 舊cựu 問vấn 下hạ 通thông 難nạn/nan 二nhị 。 初sơ 他tha 難nạn/nan 。 一nhất 等đẳng 互hỗ 舉cử 。 何hà 不bất 名danh 為vi 聞văn 色sắc 心tâm 邪tà 。 二nhị 舊cựu 答đáp 下hạ 古cổ 通thông 三tam 。 初sơ 敘tự 古cổ 通thông 。 舉cử 觀quán 為vi 應ưng 。 既ký 色sắc 心tâm 兩lưỡng 字tự 則tắc 彰chương 應ưng 廣quảng 。 舉cử 音âm 為vi 機cơ 音âm 但đãn 一nhất 字tự 。 則tắc 是thị 機cơ 狹hiệp 。 機cơ 狹hiệp 應ưng 廣quảng 。 深thâm 顯hiển 聖thánh 德đức 也dã 。 二nhị 今kim 更cánh 下hạ 今kim 載tái 。 難nạn/nan 若nhược 逐trục 字tự 者giả 。 則tắc 彰chương 感cảm 應ứng 有hữu 可khả 有hữu 不phủ 。 若nhược 俱câu 應ưng 俱câu 感cảm 。 則tắc 不bất 應ưng 云vân 應ưng 二nhị 感cảm 一nhất 也dã 。 三tam 今kim 不bất 下hạ 今kim 為vi 通thông 聖thánh 三tam 俱câu 應ưng 凡phàm 三tam 俱câu 感cảm 。 但đãn 約ước 與dữ 奪đoạt 互hỗ 舉cử 口khẩu 意ý 。 四tứ 義nghĩa 攝nhiếp 。 獨độc 有hữu 言ngôn 音âm 具cụ 於ư 三tam 業nghiệp 。 故cố 云vân 義nghĩa 攝nhiếp 。 五ngũ 隱ẩn 顯hiển 。 六lục 難nan 易dị 二nhị 。 初sơ 難nạn/nan 急cấp 口khẩu 機cơ 易dị 。 二nhị 又hựu 第đệ 下hạ 誓thệ 深thâm 宜nghi 急cấp 稱xưng 。 二nhị 今kim 明minh 下hạ 引dẫn 論luận 圓viên 釋thích 二nhị 。 初sơ 以dĩ 覺giác 觀quán 況huống 音âm 聲thanh 。 且thả 引dẫn 釋thích 論luận 。 三tam 業nghiệp 之chi 事sự 無vô 不bất 圓viên 具cụ 。 覺giác 觀quán 纔tài 動động 與dữ 息tức 共cộng 俱câu 。 已dĩ 成thành 身thân 行hành 。 既ký 是thị 語ngữ 本bổn 又hựu 成thành 口khẩu 行hành 。 意ý 業nghiệp 隱ẩn 細tế 尚thượng 能năng 具cụ 三tam 。 身thân 口khẩu 麁thô 顯hiển 各các 具cụ 可khả 知tri 。 二nhị 但đãn 舉cử 下hạ 明minh 觀quán 音âm 圓viên 感cảm 應ứng 。 大đại 聖thánh 一nhất 觀quán 非phi 獨độc 具cụ 於ư 一nhất 種chủng 三tam 業nghiệp 。 須tu 知tri 具cụ 足túc 百bách 界giới 三tam 業nghiệp 。 以dĩ 全toàn 法Pháp 界Giới 而nhi 為vi 應ưng 故cố 。 眾chúng 生sanh 一nhất 音âm 圓viên 具cụ 亦diệc 爾nhĩ 。 以dĩ 全toàn 法Pháp 界Giới 而nhi 為vi 機cơ 故cố 。 斯tư 由do 大đại 聖thánh 照chiếu 窮cùng 正chánh 性tánh 。 察sát 其kỳ 本bổn 末mạt 。 難nan 思tư 感cảm 應ứng 。 豈khởi 以dĩ 人nhân 師sư 凡phàm 見kiến 測trắc 邪tà 。

觀Quán 音Âm 玄Huyền 義Nghĩa 記Ký 卷quyển 第đệ 二nhị

Print Friendly, PDF & Email