法Pháp 華Hoa 玄Huyền 義Nghĩa 釋Thích 籤
Quyển 6
唐Đường 湛Trạm 然Nhiên 述Thuật

法Pháp 華Hoa 玄Huyền 義Nghĩa 釋Thích 籤# 卷quyển 第đệ 六lục

天thiên 台thai 沙Sa 門Môn 湛trạm 然nhiên 述thuật

次thứ 釋thích 隨tùy 智trí 。 置trí 於ư 世thế 人nhân 心tâm 所sở 見kiến 者giả 。 獨độc 明minh 聖thánh 人nhân 所sở 見kiến 二nhị 諦đế 。 自tự 為vi 一nhất 番phiên 。 於ư 中trung 為vi 五ngũ 。

初sơ 立lập 相tương/tướng 。 次thứ 。

如như 眼nhãn

下hạ 舉cử 譬thí 。 三tam 。

又hựu 如như

下hạ 引dẫn 事sự 。 四tứ 。

毘tỳ 曇đàm

下hạ 重trùng 以dĩ 譬thí 顯hiển 二nhị 諦đế 深thâm 勝thắng 。 五ngũ 。

故Cố 經Kinh

下hạ 引dẫn 教giáo 結kết 名danh 。 佛Phật 居cư 極cực 位vị 。 故cố 舉cử 極cực 位vị 以dĩ 證chứng 智trí 勝thắng 。 以dĩ 結kết 得đắc 名danh 。 初sơ 文văn 中trung 。

悟ngộ 理lý

是thị 見kiến 真chân 。 復phục 能năng 了liễu 俗tục 諦đế 。 故cố 知tri 隨tùy 智trí 具cụ 有hữu 二nhị 諦đế 。 譬thí 中trung 。

色sắc 空không

即tức 譬thí 二nhị 諦đế 。 引dẫn 事sự 中trung 引dẫn 近cận 事sự 以dĩ 況huống 遠viễn 理lý 。 入nhập 事sự 禪thiền 如như 。

悟ngộ 真chân

身thân 虛hư 心tâm 豁hoát 如như 。

了liễu 俗tục

譬thí 顯hiển 中trung 見kiến 惑hoặc 如như 。

小tiểu 雲vân

思tư 惑hoặc 如như 。

大đại 雲vân

無vô 漏lậu

謂vị 見kiến 真chân 。

世thế 智trí

謂vị 了liễu 俗tục 。 結kết 名danh 中trung 舉cử 凡phàm 失thất 以dĩ 顯hiển 聖thánh 得đắc 。 故cố 知tri 聖thánh 人nhân 二nhị 諦đế 具cụ 也dã 。 第đệ 四tứ 結kết 文văn 。 可khả 見kiến 。

次thứ 正chánh 明minh 二nhị 諦đế 者giả 。 於ư 中trung 為vi 四tứ 。

先tiên 明minh 來lai 意ý 。 次thứ 明minh 功công 能năng 。 三tam 。

所sở 言ngôn

下hạ 廣quảng 釋thích 。 四tứ 。

問vấn 答đáp

下hạ 問vấn 答đáp 料liệu 簡giản 。 初sơ 文văn 者giả 。 凡phàm 諸chư 釋thích 義nghĩa 或hoặc 從tùng 廣quảng 之chi 略lược 。 或hoặc 先tiên 略lược 後hậu 廣quảng 。 從tùng 略lược 即tức 預dự 用dụng 跨khóa 節tiết 。 從tùng 廣quảng 則tắc 教giáo 門môn 當đương 分phần/phân 。 故cố 略lược 言ngôn 之chi 唯duy 一nhất 法pháp 性tánh 以dĩ 對đối 無vô 明minh 。 無vô 明minh 是thị 迷mê 真chân 之chi 始thỉ 。 法pháp 性tánh 則tắc 全toàn 指chỉ 無vô 明minh 無vô 始thỉ 時thời 來lai 。 奚hề 嘗thường 非phi 真chân 。 未vị 發phát 心tâm 前tiền 無vô 真chân 不bất 俗tục 。 秖kỳ 點điểm 一nhất 法pháp 。 二nhị 諦đế 宛uyển 然nhiên 。 俗tục 即tức 百bách 界giới 千thiên 如như 。 真chân 即tức 同đồng 居cư 一nhất 念niệm 。 仍nhưng 顯hiển 相tương/tướng 異dị 。 義nghĩa 理lý 雖tuy 足túc 其kỳ 如như 麁thô 淺thiển 。 聞văn 之chi 墮đọa 苦khổ 。 故cố 佛Phật 於ư 一nhất 代đại 曲khúc 開khai 七thất 重trùng 。 二nhị 十thập 一nhất 重trùng 以dĩ 赴phó 物vật 情tình 。 使sử 佛Phật 本bổn 懷hoài 暢sướng 。 使sử 物vật 宿túc 種chúng 遂toại 故cố 。 以dĩ 下hạ 二nhị 門môn 判phán 之chi 開khai 之chi 。 意ý 如như 前tiền 說thuyết 。

次thứ 功công 能năng 中trung 二nhị 。

先tiên 出xuất 初sơ 番phiên 。 次thứ 以dĩ 後hậu 況huống 初sơ 。 初sơ 又hựu 二nhị 。

法pháp 。 譬thí 。 初sơ 法pháp 者giả 。 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 中trung 。 始thỉ 自tự 迦ca 羅la 。 終chung 至chí 圓viên 著trước 。 無vô 不bất 並tịnh 為vi 初sơ 教giáo 所sở 破phá 。 況huống 復phục 列liệt 後hậu 各các 三tam 番phiên 耶da 。

三tam 正chánh 釋thích 中trung 二nhị 。

先tiên 列liệt 。 次thứ 釋thích 。 初sơ 意ý 者giả 。 一nhất 藏tạng 。 二nhị 通thông 。 三tam 別biệt 接tiếp 通thông 。 四tứ 圓viên 接tiếp 通thông 。 五ngũ 別biệt 。 六lục 圓viên 接tiếp 別biệt 。 七thất 圓viên 。 若nhược 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 中trung 為vi 成thành 理lý 觀quán 。 但đãn 以dĩ 界giới 外ngoại 理lý 以dĩ 接tiếp 界giới 內nội 理lý 。 故cố 藏tạng 通thông 兩lưỡng 教giáo 明minh 界giới 內nội 理lý 。 別biệt 圓viên 二nhị 教giáo 明minh 界giới 外ngoại 理lý 。 通thông 別biệt 兩lưỡng 教giáo 是thị 明minh 兩lưỡng 理lý 之chi 交giao 際tế 。 是thị 故cố 但đãn 明minh 別biệt 接tiếp 通thông 耳nhĩ 。 今kim 前tiền 六lục 重trọng/trùng 仍nhưng 存tồn 教giáo 道đạo 。 於ư 法pháp 華hoa 前tiền 逗đậu 彼bỉ 權quyền 機cơ 。 故cố 有hữu 圓viên 接tiếp 通thông 別biệt 二nhị 義nghĩa 。 實thật 道đạo 秖kỳ 應ưng 圓viên 理lý 接tiếp 權quyền 。 故cố 釋thích 今kim 文văn 。 應ưng 順thuận 教giáo 道đạo 復phục 以dĩ 圓viên 中trung 接tiếp 於ư 但đãn 中trung 。 又hựu 此thử 七thất 名danh 雖tuy 立lập 二nhị 諦đế 。 後hậu 之chi 五ngũ 意ý 義nghĩa 已dĩ 含hàm 三tam 。 幻huyễn 有hữu 即tức 俗tục 。 空không 即tức 是thị 真chân 。 不bất 空không 是thị 中trung 。 但đãn 觀quán 名danh 中trung 空không 。 合hợp 在tại 何hà 諦đế 。 若nhược 合hợp 在tại 俗tục 諦đế 。 即tức 如như 別biệt 教giáo 名danh 含hàm 真chân 入nhập 俗tục 二nhị 諦đế 。 若nhược 合hợp 入nhập 真Chân 諦Đế 。 如như 別biệt 圓viên 入nhập 通thông 名danh 含hàm 中trung 入nhập 真chân 二nhị 諦đế 。 藏tạng 通thông 即tức 名danh 單đơn 俗tục 單đơn 真chân 。 圓viên 教giáo 即tức 名danh 不bất 思tư 議nghị 真chân 俗tục 。 細tế 得đắc 此thử 意ý 。 尋tầm 名danh 釋thích 義nghĩa 不bất 失thất 毫hào 微vi 。

次thứ 解giải 釋thích 中trung 文văn 自tự 為vi 七thất 。 若nhược 欲dục 憑bằng 教giáo 者giả 。 然nhiên 此thử 七thất 文văn 散tán 在tại 諸chư 經kinh 。 無vô 一nhất 處xứ 具cụ 出xuất 。 唯duy 《# 大đại 經kinh 》# 十thập 二nhị 。 四Tứ 諦Đế 文văn 後hậu 列liệt 八bát 二nhị 諦đế 。 章chương 安an 作tác 七thất 二nhị 諦đế 銷tiêu 之chi 。 初sơ 一nhất 是thị 總tổng 。 餘dư 七thất 是thị 別biệt 。 初sơ 云vân 。

如như 出xuất 世thế 人nhân 心tâm 所sở 見kiến 者giả 。 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 。 世thế 人nhân 心tâm 所sở 見kiến 者giả 。 名danh 為vi 世thế 諦đế 。

疏sớ/sơ 云vân 總tổng 冠quan 諸chư 諦đế 。 世thế 情tình 多đa 種chủng 束thúc 為vi 世thế 諦đế 。 聖thánh 智trí 多đa 知tri 束thúc 為vi 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 即tức 是thị 諸chư 教giáo 隨tùy 情tình 智trí 也dã 。 經Kinh 云vân 。

五ngũ 陰ấm 和hòa 合hợp 稱xưng 名danh 某mỗ 甲giáp 。 是thị 名danh 世thế 諦đế 。 解giải 陰ấm 無vô 陰ấm 。 亦diệc 無vô 名danh 字tự 。 離ly 陰ấm 亦diệc 無vô 。 是thị 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。

陰ấm 是thị 實thật 法pháp 。 某mỗ 甲giáp 是thị 假giả 名danh 。 即tức 實thật 有hữu 俗tục 諦đế 也dã 。 無vô 陰ấm 無vô 名danh 即tức 假giả 實thật 空không 。 若nhược 離ly 陰ấm 者giả 名danh 太thái 虛hư 空không 。 是thị 故cố 離ly 陰ấm 亦diệc 無vô 某mỗ 甲giáp 及cập 二nhị 諦đế 名danh 。 疏sớ/sơ 云vân 名danh 無vô 名danh 二nhị 諦đế 也dã 。 世thế 諦đế 有hữu 名danh 。 真Chân 諦Đế 無vô 名danh 。 即tức 生sanh 滅diệt 二nhị 諦đế 也dã 。 經Kinh 云vân 。

或hoặc 有hữu 法pháp 有hữu 名danh 有hữu 實thật 。 是thị 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 或hoặc 有hữu 法pháp 有hữu 名danh 無vô 實thật 。 是thị 名danh 世thế 諦đế 。

幻huyễn 化hóa 假giả 名danh 即tức 空không 。 故cố 實thật 即tức 真Chân 諦Đế 也dã 。 秖kỳ 指chỉ 幻huyễn 化hóa 。 但đãn 有hữu 假giả 名danh 。 故cố 名danh 世thế 諦đế 。 故cố 疏sớ/sơ 云vân 實thật 不bất 實thật 二nhị 諦đế 也dã 。 真chân 實thật 幻huyễn 化hóa 不bất 實thật 也dã 。 即tức 無vô 生sanh 二nhị 諦đế 也dã 。 經Kinh 云vân 。

如như 我ngã 人nhân 眾chúng 生sanh 。 壽thọ 命mạng 知tri 見kiến 。 乃nãi 至chí 如như 龜quy 毛mao 兔thố 角giác 等đẳng 。 陰ấm 界giới 入nhập 是thị 名danh 世thế 諦đế 。 苦Khổ 集Tập 滅Diệt 道Đạo 。 是thị 名danh 真Chân 諦Đế 。

兔thố 角giác 之chi 俗tục 與dữ 前tiền 不bất 殊thù 。 故cố 成thành 單đơn 俗tục 。 四Tứ 諦Đế 義nghĩa 含hàm 共cộng 為vi 真Chân 諦Đế 。 即tức 是thị 含hàm 中trung 真Chân 諦Đế 也dã 。 故cố 疏sớ/sơ 云vân 定định 不bất 定định 二nhị 諦đế 也dã 。 即tức 單đơn 俗tục 。 複phức 真chân 。 俗tục 是thị 不bất 定định 。 中trung 道đạo 名danh 定định 。 經Kinh 云vân 。

世thế 法pháp 有hữu 五ngũ 種chủng 。

謂vị 名danh 世thế 。 句cú 世thế 。 縛phược 世thế 。 法pháp 世thế 。 執chấp 著trước 世thế 。 是thị 名danh 世thế 諦đế 。 經kinh 文văn 廣quảng 解giải 。 於ư 此thử 五ngũ 法pháp 。 心tâm 無vô 顛điên 倒đảo 。 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 。

五ngũ 種chủng 世thế 法pháp 名danh 與dữ 前tiền 異dị 。 大đại 意ý 不bất 別biệt 亦diệc 是thị 單đơn 俗tục 。 於ư 世thế 無vô 倒đảo 謂vị 見kiến 實thật 相tướng 。 教giáo 道đạo 但đãn 中trung 雖tuy 未vị 究cứu 竟cánh 。 此thử 中trung 究cứu 竟cánh 望vọng 前tiền 故cố 實thật 。 故cố 疏sớ/sơ 云vân 法pháp 不bất 法pháp 二nhị 諦đế 也dã 。 法pháp 謂vị 實thật 相tướng 。 不bất 法pháp 謂vị 俗tục 。 亦diệc 是thị 含hàm 中trung 二nhị 諦đế 也dã 。 經Kinh 云vân 。

燒thiêu 割cát 死tử 壞hoại 是thị 名danh 世thế 諦đế 。 無vô 燒thiêu 割cát 死tử 等đẳng 。 是thị 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。

地địa 前tiền 方phương 便tiện 皆giai 屬thuộc 無vô 常thường 故cố 云vân 可khả 燒thiêu 。 登đăng 地địa 見kiến 常thường 故cố 無vô 燒thiêu 等đẳng 。 故cố 疏sớ/sơ 云vân 燒thiêu 不bất 燒thiêu 二nhị 諦đế 也dã 。 無vô 常thường 可khả 燒thiêu 。 常thường 不bất 可khả 燒thiêu 。 複phức 俗tục 單đơn 中trung 二nhị 諦đế 也dã 。 經Kinh 云vân 。

有hữu 八bát 種chủng 苦khổ 是thị 名danh 世thế 諦đế 。 無vô 八bát 種chủng 苦khổ 故cố 。 是thị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。

八bát 苦khổ 無vô 常thường 同đồng 前tiền 燒thiêu 義nghĩa 。 無vô 八bát 苦khổ 真chân 。 即tức 是thị 實thật 相tướng 。 故cố 疏sớ/sơ 云vân 苦khổ 不bất 苦khổ 二nhị 諦đế 。 亦diệc 是thị 複phức 俗tục 單đơn 中trung 。 教giáo 道đạo 有hữu 苦khổ 。 圓viên 中trung 無vô 苦khổ 。 經Kinh 云vân 。

譬thí 如như 一nhất 人nhân 。 有hữu 多đa 名danh 字tự 。 依y 父phụ 母mẫu 生sanh 是thị 名danh 世thế 諦đế 。 依y 十thập 二nhị 緣duyên 和hòa 合hợp 生sanh 者giả 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 。

依y 父phụ 母mẫu 生sanh 即tức 十thập 二nhị 緣duyên 。 而nhi 分phần/phân 二nhị 者giả 。 以dĩ 《# 大đại 經kinh 》# 中trung 明minh 十thập 二nhị 緣duyên 即tức 佛Phật 性tánh 故cố 。 且thả 據cứ 顯hiển 說thuyết 。 即tức 以dĩ 佛Phật 性tánh 。 而nhi 為vi 真Chân 諦Đế 。 依y 父phụ 母mẫu 生sanh 即tức 是thị 無vô 明minh 。 名danh 為vi 世thế 諦đế 。 故cố 疏sớ/sơ 云vân 和hòa 合hợp 二nhị 諦đế 。 真chân 俗tục 不bất 二nhị 故cố 名danh 和hòa 合hợp 。 複phức 俗tục 複phức 中trung 二nhị 諦đế 也dã 。 後hậu 乃nãi 結kết 云vân 今kim 七thất 二nhị 諦đế 來lai 銷tiêu 此thử 文văn 。 佛Phật 旨chỉ 難nan 知tri 且thả 用dụng 一nhất 師sư 意ý 耳nhĩ 。

初sơ 釋thích 三tam 藏tạng 實thật 有hữu 二nhị 諦đế 者giả 。 但đãn 標tiêu 總tổng 名danh 。 以dĩ 解giải 釋thích 直trực 銷tiêu 。 不bất 復phục 列liệt 別biệt 名danh 。 於ư 中trung 為vi 二nhị 。

初sơ 正chánh 釋thích 二nhị 諦đế 。 次thứ 示thị 三tam 意ý 。 初sơ 文văn 又hựu 四tứ 。

初sơ 釋thích 相tương/tướng 。 次thứ 引dẫn 證chứng 。 三tam 述thuật 意ý 。 四tứ 結kết 名danh 。 初sơ 文văn 中trung 言ngôn 。

森sâm 羅la

者giả 。 須tu 指chỉ 三tam 界giới 依y 正chánh 相tương/tướng 也dã 。 次thứ 引dẫn 證chứng 中trung 言ngôn 。

大đại 品phẩm 云vân 色sắc 空không 空không 色sắc

等đẳng 者giả 。 此thử 引dẫn 《# 大đại 品phẩm 《# 以dĩ 證chứng 三tam 藏tạng 。 既ký 不bất 云vân 即tức 。 故cố 且thả 證chứng 藏tạng 。 俗tục 秖kỳ 是thị 色sắc 析tích 滅diệt 色sắc 。 故cố 名danh 為vi 空không 色sắc 。 謂vị 色sắc 實thật 有hữu 。 名danh 為vi 不bất 滅diệt 。 雖tuy 不bất 可khả 滅diệt 。 以dĩ 無vô 常thường 故cố 。 名danh 為vi 色sắc 空không 。 次thứ 述thuật 意ý 中trung 。 以dĩ 能năng 治trị 所sở 治trị 。 俱câu 實thật 有hữu 故cố 是thị 故cố 互hỗ 無vô 。 次thứ 。

約ước 此thử

下hạ 總tổng 釋thích 隨tùy 情tình 等đẳng 三tam 。 歷lịch 下hạ 六lục 重trọng/trùng 。 意ý 應ưng 可khả 見kiến 。 故cố 諸chư 文văn 下hạ 但đãn 略lược 點điểm 而nhi 已dĩ 。 故cố 云vân 。

推thôi 之chi 可khả 知tri

雖tuy 諸chư 教giáo 不bất 同đồng 。 但đãn 約ước 教giáo 異dị 說thuyết 即tức 是thị 隨tùy 情tình 。 約ước 入nhập 理lý 說thuyết 即tức 是thị 隨tùy 智trí 。 二nhị 義nghĩa 相tương 對đối 即tức 隨tùy 情tình 智trí 。 皆giai 以dĩ 當đương 教giáo 定định 之chi 使sử 無vô 雜tạp 亂loạn 。 其kỳ 意ý 可khả 顯hiển 。

次thứ 釋thích 即tức 空không 二nhị 諦đế 者giả 。 亦diệc 二nhị 。

初sơ 釋thích 二nhị 諦đế 。 次thứ 明minh 三tam 意ý 。 初sơ 文văn 為vi 五ngũ 。

初sơ 立lập 名danh 。 次thứ 斥xích 前tiền 。 三tam 正chánh 釋thích 相tương/tướng 。 四tứ 引dẫn 證chứng 。 五ngũ 結kết 名danh 。 並tịnh 可khả 見kiến 。 次thứ 三tam 意ý 中trung 二nhị 。

先tiên 列liệt 。 次thứ 分phân 別biệt 。 此thử 教giáo 三tam 乘thừa 所sở 入nhập 真Chân 諦Đế 不bất 殊thù 三tam 藏tạng 。 然nhiên 所sở 照chiếu 俗tục 二nhị 教giáo 不bất 同đồng 。 故cố 須tu 更cánh 此thử 分phân 別biệt 釋thích 疑nghi 。 於ư 中trung 為vi 二nhị 。

先tiên 標tiêu 。 次thứ 釋thích 。 標tiêu 中trung 云vân 。

小tiểu 當đương

者giả 。 未vị 暇hạ 廣quảng 及cập 。 且thả 略lược 辨biện 異dị 。 故cố 云vân 。

小tiểu

耳nhĩ 。 次thứ 。

何hà 者giả

下hạ 釋thích 。 中trung 四tứ 。

先tiên 出xuất 同đồng 異dị 。 次thứ 釋thích 同đồng 異dị 。 三tam 。

如như 百bách 川xuyên

下hạ 舉cử 譬thí 。 四tứ 。

秖kỳ 就tựu

下hạ 引dẫn 例lệ 。 前tiền 二nhị 可khả 知tri 。 譬thí 中trung 二nhị 。

先tiên 譬thí 。 次thứ 合hợp 。 初sơ 譬thí 中trung 言ngôn 。

復phục 局cục 還hoàn 源nguyên 江giang 河hà 則tắc 異dị

者giả 。 會hội 海hải 如như 真chân 同đồng 。 江giang 河hà 如như 俗tục 異dị 。 由do 觀quán 俗tục 故cố 契khế 真Chân 如Như 。 由do 眾chúng 水thủy 故cố 成thành 海hải 。 會hội 海hải 雖tuy 同đồng 卻khước 尋tầm 本bổn 源nguyên 。 江giang 河hà 則tắc 異dị 。 如như 會hội 真chân 不bất 異dị 卻khước 尋tầm 本bổn 俗tục 。 俗tục 則tắc 不bất 同đồng 。

俗tục 是thị

下hạ 合hợp 譬thí 釋thích 疑nghi 。 次thứ 。

秖kỳ 就tựu

下hạ 將tương 藏tạng 通thông 出xuất 假giả 不bất 同đồng 。 以dĩ 例lệ 藏tạng 通thông 兩lưỡng 俗tục 。 二nhị 人nhân 出xuất 假giả 是thị 一nhất 。 而nhi 三tam 根căn 不bất 同đồng 。 何hà 妨phương 二nhị 教giáo 真chân 同đồng 而nhi 所sở 觀quán 俗tục 各các 異dị 。

次thứ 釋thích 接tiếp 義nghĩa 者giả 。 即tức 含hàm 中trung 入nhập 真chân 也dã 。 於ư 中trung 為vi 三tam 。

初sơ 以dĩ 一nhất 法pháp 標tiêu 。 次thứ 。

俗tục 不bất

下hạ 略lược 以dĩ 三tam 法pháp 示thị 。 三tam 。

其kỳ 相tương/tướng

下hạ 辨biện 相tương/tướng 。 通thông 寄ký 三tam 法pháp 以dĩ 辨biện 其kỳ 相tương/tướng 。 漏lậu 無vô 漏lậu 本bổn 是thị 通thông 法pháp 。 為vi 成thành 接tiếp 義nghĩa 故cố 立lập 雙song 非phi 。 空không 不bất 空không 本bổn 是thị 別biệt 法pháp 。 一nhất 切thiết 法pháp 趣thú 本bổn 是thị 圓viên 法pháp 。 於ư 一nhất 一nhất 法pháp 。 各các 有hữu 三tam 人nhân 取thủ 解giải 不bất 同đồng 者giả 。 良lương 由do 機cơ 發phát 故cố 所sở 聞văn 不bất 同đồng 。 又hựu 通thông 教giáo 菩Bồ 薩Tát 由do 根căn 利lợi 鈍độn 發phát 習tập 不bất 同đồng 。 故cố 鈍độn 同đồng 二Nhị 乘Thừa 。 直trực 至chí 法pháp 華hoa 方phương 乃nãi 被bị 會hội 。 利lợi 者giả 爾nhĩ 前tiền 接tiếp 入nhập 中trung 道đạo 。 故cố 使sử 同đồng 觀quán 幻huyễn 有hữu 之chi 俗tục 而nhi 契khế 真chân 各các 異dị 。 所sở 以dĩ 別biệt 圓viên 機cơ 發phát 對đối 鈍độn 住trụ 空không 。 致trí 成thành 三tam 別biệt 。 是thị 以dĩ 釋thích 後hậu 二nhị 接tiếp 須tu 對đối 通thông 鈍độn 。 共cộng 成thành 三tam 人nhân 同đồng 聞văn 異dị 聽thính 。 故cố 約ước 漏lậu 等đẳng 以dĩ 示thị 解giải 源nguyên 。 若nhược 得đắc 此thử 意ý 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 無vô 礙ngại 自tự 在tại 。 於ư 中trung 為vi 四tứ 。

初sơ 正chánh 釋thích 三tam 相tương/tướng 。 次thứ 。

無vô 量lượng

下hạ 明minh 三tam 意ý 。 三tam 。

何hà 故cố

下hạ 釋thích 疑nghi 。 四tứ 。

大đại 品phẩm

下hạ 引dẫn 證chứng 三tam 人nhân 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

初sơ 正chánh 釋thích 。 次thứ 。

是thị 故cố

下hạ 結kết 。 初sơ 文văn 自tự 有hữu 三tam 別biệt 。 初sơ 文văn 者giả 。 三tam 人nhân 俱câu 作tác 雙song 非phi 之chi 名danh 而nhi 取thủ 解giải 不bất 等đẳng 。 於ư 中trung 為vi 三tam 。

初sơ 依y 教giáo 立lập 。 次thứ 。

初sơ 人nhân

下hạ 明minh 行hành 相tương/tướng 。 三tam 。

何hà 者giả

下hạ 重trọng/trùng 釋thích 。

非phi 無vô 漏lậu 是thị 遣khiển 著trước

者giả 。 無vô 漏lậu 無vô 著trước 。 由do 行hành 者giả 著trước 心tâm 緣duyên 之chi 。 今kim 破phá 其kỳ 著trước 心tâm 。 故cố 名danh 為vi 。

非phi

故cố 云vân 。

非phi 無vô 漏lậu

也dã 。

如như 緣duyên

下hạ 引dẫn 例lệ 釋thích 成thành 。 復phục 宗tông 真Chân 諦Đế 。 離ly 著trước 云vân 非phi 。 還hoàn 歸quy 無vô 漏lậu 。 此thử 初sơ 人nhân 意ý 也dã 。 即tức 通thông 鈍độn 根căn 。

次thứ 人nhân 又hựu 人nhân

即tức 利lợi 根căn 二nhị 人nhân 也dã 。 圓viên 人nhân 亦diệc 云vân 。

雙song 非phi

者giả 。 帶đái 通thông 方phương 便tiện 是thị 故cố 爾nhĩ 耳nhĩ 。 次thứ 引dẫn 《# 大đại 經kinh 》# 空không 不bất 空không 例lệ 漏lậu 無vô 漏lậu 。 可khả 以dĩ 意ý 知tri 。 次thứ 言ngôn 。

三tam 人nhân 聞văn 趣thú

者giả 。 初sơ 人nhân 云vân 。

諸chư 法pháp 不bất 離ly 空không

義nghĩa 當đương 一nhất 切thiết 法pháp 趣thú 空không 。 故cố 引dẫn 例lệ 云vân 。

如như 瓶bình 如như

等đẳng 。 如như 即tức 空không 也dã 。 如như 瓶bình 是thị 空không 。 十thập 方phương 界giới 空không 不bất 異dị 瓶bình 空không 。 故cố 十thập 方phương 空không 皆giai 趣thú 瓶bình 空không 。 即tức 通thông 人nhân 也dã 。 次thứ 人nhân 聞văn 趣thú 知tri 此thử 但đãn 中trung 須tu 脩tu 地địa 前tiền 。 一nhất 切thiết 諸chư 行hành 。 來lai 趣thú 向hướng 後hậu 以dĩ 發phát 初Sơ 地Địa 。 中Trung 道Đạo 之chi 理lý 。 即tức 別biệt 人nhân 也dã 。 第đệ 三tam 人nhân 聞văn 。 即tức 具cụ 一nhất 切thiết 。 名danh 之chi 為vi 趣thú 。 次thứ 結kết 中trung 言ngôn 。

或hoặc 對đối

者giả 。 三tam 真chân 是thị 能năng 對đối 。 一nhất 俗tục 是thị 所sở 對đối 。

次thứ 明minh 三tam 意ý 。 中trung 二nhị 。

初sơ 立lập 。 次thứ 釋thích 。 初sơ 文văn 云vân 。

無vô 量lượng

等đẳng 者giả 。 相tương 接tiếp 已dĩ 成thành 赴phó 機cơ 形hình 勢thế 。 於ư 中trung 復phục 各các 情tình 等đẳng 逗đậu 緣duyên 。 去khứ 取thủ 在tại 地địa 。 故cố 云vân 。

出xuất 沒một 利lợi 物vật

次thứ 釋thích 中trung 二nhị 。

先tiên 釋thích 入nhập 真chân 。 次thứ 釋thích 照chiếu 俗tục 。 初sơ 入nhập 真chân 中trung 云vân 。

若nhược 隨tùy 智trí 證chứng 俗tục 隨tùy 智trí 轉chuyển

等đẳng 者giả 。 若nhược 隨tùy 智trí 證chứng 一nhất 俗tục 隨tùy 三tam 真chân 轉chuyển 也dã 。 以dĩ 此thử 隨tùy 智trí 觀quán 幻huyễn 有hữu 之chi 俗tục 。 由do 隨tùy 智trí 轉chuyển 。 證chứng 真chân 不bất 同đồng 。 故cố 成thành 三tam 種chủng 二nhị 諦đế 之chi 別biệt 。 並tịnh 以dĩ 智trí 證chứng 字tự 為vi 句cú 頭đầu 。 二nhị 諦đế 字tự 為vi 句cú 末mạt 。 從tùng 。

三tam 人nhân 入nhập 智trí

下hạ 卻khước 釋thích 隨tùy 智trí 證chứng 真chân 已dĩ 後hậu 。 重trùng 以dĩ 證chứng 智trí 更cánh 照chiếu 前tiền 俗tục 。 故cố 使sử 三tam 俗tục 相tương/tướng 局cục 不bất 同đồng 。 若nhược 成thành 偏thiên 真chân 。 局cục 照chiếu 幻huyễn 俗tục 。 成thành 不bất 空không 真chân 。 局cục 照chiếu 恆Hằng 沙sa 佛Phật 法Pháp 之chi 俗tục 。 成thành 實thật 相tướng 真chân 。 局cục 照chiếu 界giới 外ngoại 不bất 思tư 議nghị 俗tục 。

三tam 釋thích 疑nghi 中trung 二nhị 。

先tiên 立lập 疑nghi 。 次thứ 釋thích 。 釋thích 中trung 云vân 。

此thử 是thị 不bất 共cộng 般Bát 若Nhã 與dữ 二Nhị 乘Thừa 共cộng 說thuyết

者giả 。 諸chư 部bộ 般Bát 若Nhã 以dĩ 但đãn 不bất 但đãn 二nhị 種chủng 中trung 道đạo 不Bất 共Cộng 之chi 法Pháp 。 與dữ 二Nhị 乘Thừa 共cộng 說thuyết 。 如như 云vân 。

四Tứ 諦Đế 清thanh 淨tịnh 故cố 真Chân 如Như 清thanh 淨tịnh

等đẳng 。 例lệ 方Phương 等Đẳng 部bộ 非phi 無vô 此thử 義nghĩa 。 以dĩ 方Phương 等Đẳng 經kinh 多đa 順thuận 彈đàn 訶ha 。 共cộng 義nghĩa 稍sảo 疎sơ 。 故cố 判phán 在tại 般Bát 若Nhã 。 般Bát 若Nhã 於ư 菩Bồ 薩Tát 則tắc 成thành 共cộng 說thuyết 。 故cố 至chí 下hạ 文văn 判phán 麁thô 妙diệu 中trung 云vân 方Phương 等Đẳng 有hữu 說thuyết 通thông 別biệt 入nhập 通thông 圓viên 入nhập 通thông 。

四tứ

大đại 品phẩm 云vân

去khứ 引dẫn 證chứng 三tam 人nhân 。 所sở 見kiến 不bất 同đồng 。 初sơ 人nhân 元nguyên 在tại 通thông 教giáo 。 乃nãi 至chí 乾can/kiền/càn 慧tuệ 亦diệc 得đắc 義nghĩa 云vân 與dữ 薩Tát 婆Bà 若Nhã 相tương 應ứng 。 若nhược 成thành 別biệt 圓viên 。 縱túng/tung 入nhập 初Sơ 地Địa 初sơ 住trụ 。 亦diệc 得đắc 通thông 為vì 初sơ 發phát 心tâm 也dã 。 以dĩ 望vọng 本bổn 人nhân 。 是thị 初sơ 得đắc 故cố 。 況huống 未vị 入nhập 位vị 而nhi 非phi 初sơ 耶da 。 今kim 文văn 別biệt 教giáo 為vi 。

遊du 戲hí 神thần 通thông

者giả 。 以dĩ 存tồn 教giáo 道đạo 。 讓nhượng 證chứng 屬thuộc 圓viên 故cố 也dã 。 若nhược 入nhập 圓viên 教giáo 。 借tá 使sử 住trụ 前tiền 亦diệc 得đắc 通thông 名danh 坐tọa 道Đạo 場Tràng 也dã 。 即tức 是thị 相tương 似tự 觀quán 行hành 為vi 如như 佛Phật 也dã 。 為vi 異dị 別biệt 教giáo 。 故cố 在tại 初sơ 住trụ 。 引dẫn 文văn 同đồng 異dị 具cụ 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 七thất 記ký 。

次thứ 明minh 別biệt 二nhị 諦đế 。 中trung 二nhị 。

初sơ 正chánh 釋thích 。 次thứ 明minh 三tam 意ý 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

初sơ 正chánh 釋thích 相tương/tướng 。 次thứ 。

二Nhị 乘Thừa

下hạ 斥xích 小tiểu 。 又hựu 二nhị 。

先tiên 斥xích 。 次thứ 引dẫn 證chứng 。 初sơ 文văn 者giả 。 二Nhị 乘Thừa 在tại 彼bỉ 頓đốn 教giáo 。 聞văn 別biệt 尚thượng 自tự 如như 聾lung 瘂á 等đẳng 。 故cố 今kim 斥xích 小tiểu 得đắc 引dẫn 彼bỉ 文văn 。 次thứ 引dẫn 證chứng 中trung 言ngôn 。

五ngũ 百bách 聲Thanh 聞Văn 。 謂vị 說thuyết 真Chân 諦Đế

者giả 。 《# 大đại 經kinh 》# 三tam 十thập 三tam 云vân 。

我ngã 雖tuy 說thuyết 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 悉tất 有hữu 佛Phật 性tánh 。 眾chúng 生sanh 不bất 解giải 佛Phật 自tự 意ý 語ngữ 。

善thiện 男nam 子tử 。 如như 是thị 語ngữ 者giả 。 後hậu 身thân 菩Bồ 薩Tát 。 尚thượng 不bất 能năng 解giải 。 況huống 復phục 二Nhị 乘Thừa 其kỳ 餘dư 菩Bồ 薩Tát 。 我ngã 於ư 一nhất 時thời 。 在tại 耆Kỳ 闍Xà 崛Quật 山Sơn 。 與dữ 彌Di 勒Lặc 共cộng 論luận 世thế 諦đế 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 等đẳng 。 五ngũ 百bách 聲Thanh 聞Văn 。 於ư 是thị 事sự 中trung 。 都đô 無vô 識thức 者giả 。 何hà 況huống 出xuất 世thế 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。

疏sớ/sơ 云vân 。

問vấn 。

何hà 處xứ 為vi 五ngũ 百bách 說thuyết 。 答đáp 。

一nhất 云vân 《# 華hoa 嚴nghiêm 》# 中trung 如như 聾lung 如như 瘂á 。 又hựu 云vân 西tây 方phương 經kinh 何hà 量lượng 。 又hựu 云vân 天thiên 台thai 師sư 云vân 多đa 有hữu 所sở 關quan 。

又hựu 《# 大đại 經kinh 》# 十thập 五ngũ 云vân 。

復phục 次thứ 如Như 來Lai 。 說thuyết 於ư 世thế 諦đế 。 眾chúng 生sanh 謂vị 為vi 第đệ 一nhất 義nghĩa 諦đế 。 有hữu 時thời 說thuyết 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 眾chúng 生sanh 謂vị 為vi 世thế 諦đế 。

是thị 則tắc 諸chư 佛Phật 。 境cảnh 界giới 非phi 二Nhị 乘Thừa 所sở 知tri 。 二Nhị 乘Thừa 既ký 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 之chi 俗tục 為vi 真chân 。 當đương 知tri 菩Bồ 薩Tát 。 真chân 俗tục 並tịnh 非phi 二Nhị 乘Thừa 所sở 測trắc 。

次thứ 圓viên 接tiếp 別biệt 又hựu 二nhị 。

先tiên 正chánh 釋thích 。 次thứ 明minh 三tam 意ý 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

先tiên 略lược 立lập 。 次thứ 。

別biệt 人nhân

下hạ 斥xích 別biệt 釋thích 相tương/tướng 。

圓viên 二nhị 諦đế 者giả 。 又hựu 二nhị 。

先tiên 釋thích 二nhị 諦đế 。 次thứ 明minh 三tam 意ý 。 初sơ 文văn 中trung 又hựu 四tứ 。

一nhất 立lập 。 二nhị 釋thích 相tương/tướng 。 三tam 譬thí 。 四tứ 明minh 諦đế 意ý 。 初sơ 文văn 但đãn 以dĩ 二nhị 諦đế 俱câu 不bất 思tư 議nghị 以dĩ 辨biện 別biệt 。 前tiền 列liệt 名danh 中trung 以dĩ 略lược 有hữu 其kỳ 相tương/tướng 。 如như 云vân 三tam 諦đế 。 各các 言ngôn 趣thú 故cố 。 次thứ 釋thích 相tương/tướng 中trung 但đãn 云vân 相tương/tướng 即tức 言ngôn 濫lạm 於ư 通thông 。 應ưng 從tùng 意ý 說thuyết 。 意ý 以dĩ 一nhất 切thiết 趣thú 中trung 為vi 真chân 。 與dữ 百bách 界giới 千thiên 如như 及cập 千thiên 如như 本bổn 空không 為vi 俗tục 而nhi 相tương/tướng 即tức 。 故cố 知tri 今kim 即tức 即tức 彼bỉ 別biệt 教giáo 次thứ 第đệ 三tam 諦đế 。 次thứ 第đệ 即tức 已dĩ 方phương 成thành 今kim 即tức 。 何hà 者giả 。 彼bỉ 若nhược 未vị 即tức 。 猶do 同đồng 小tiểu 空không 及cập 隨tùy 事sự 假giả 對đối 中trung 論luận 即tức 。 今kim 若nhược 即tức 已dĩ 三tam 俱câu 圓viên 極cực 。 不bất 即tức 而nhi 即tức 。 即tức 而nhi 不bất 即tức 。 故cố 有hữu 理lý 即tức 。 乃nãi 至chí 究cứu 竟cánh 。 良lương 由do 於ư 此thử 。 故cố 知tri 別biệt 二nhị 諦đế 乃nãi 至chí 通thông 藏tạng 本bổn 妙diệu 。 本bổn 即tức 情tình 謂vị 自tự 殊thù 。 故cố 得đắc 汝nhữ 行hành 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 次thứ 譬thí 中trung 。 先tiên 譬thí 。 次thứ 合hợp 。 譬thí 中trung 。

如như 如như 意ý 珠châu

如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 五ngũ 記ký 。 彼bỉ 文văn 具cụ 以dĩ 三tam 譬thí 方phương 顯hiển 。 此thử 譬thí 俱câu 譬thí 初sơ 立lập 及cập 第đệ 二nhị 釋thích 相tương/tướng 。 四tứ 明minh 諦đế 意ý 。 可khả 見kiến 。 用dụng 初sơ 意ý 以dĩ 釋thích 之chi 大đại 途đồ 自tự 顯hiển 。 次thứ 明minh 三tam 意ý 中trung 又hựu 二nhị 。

先tiên 釋thích 。 次thứ 引dẫn 證chứng 。

種chủng 種chủng 緣duyên

即tức 隨tùy 情tình 也dã 。 即tức 指chỉ 法pháp 華hoa 已dĩ 前tiền 。 心tâm 安an 疑nghi 斷đoạn 即tức 是thị 法pháp 華hoa 中trung 意ý 。 即tức 是thị 隨tùy 智trí 。 若nhược 情tình 智trí 相tương 對đối 即tức 第đệ 三tam 意ý 也dã 。

四tứ 料liệu 簡giản 中trung 。 初sơ 。

問vấn 真chân 俗tục 應ưng 相tương 對đối

者giả 。 應ưng 如như 三tam 藏tạng 俗tục 有hữu 真chân 無vô 。 或hoặc 如như 通thông 教giáo 幻huyễn 有hữu 幻huyễn 空không 。 云vân 何hà 別biệt 接tiếp 已dĩ 去khứ 真chân 俗tục 不bất 同đồng 。 答đáp 中trung 先tiên 列liệt 四tứ 句cú 。 次thứ 釋thích 四tứ 句cú 。 初sơ 二nhị 句cú 可khả 解giải 。

別biệt 真chân 俗tục 異dị

者giả 。 俗tục 則tắc 有hữu 無vô 不bất 同đồng 。 真chân 則tắc 唯duy 一nhất 中trung 道đạo 。 圓viên 教giáo 二nhị 諦đế 真chân 俗tục 既ký 融dung 二nhị 諦đế 名danh 同đồng 。 同đồng 異dị 相tướng 對đối 故cố 成thành 四tứ 句cú 。 從tùng 。

七thất 種chủng

下hạ 寄ký 此thử 料liệu 簡giản 。 略lược 撮toát 前tiền 七thất 種chủng 。 使sử 文văn 現hiện 可khả 覽lãm 。 次thứ 。

問vấn 何hà 不bất 接tiếp 三tam 藏tạng

者giả 。 問vấn 三tam 藏tạng 二Nhị 乘Thừa 永vĩnh 入nhập 滅diệt 者giả 。 答đáp 中trung 云vân 界giới 內nội 小Tiểu 乘Thừa 根căn 敗bại 取thủ 證chứng 。 故cố 是thị 昔tích 教giáo 二Nhị 乘Thừa 人nhân 也dã 。

餘dư 六lục 是thị 摩Ma 訶Ha 衍Diên

等đẳng 者giả 。 此thử 置trí 二Nhị 乘Thừa 。 約ước 通thông 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 於ư 法pháp 華hoa 前tiền 得đắc 有hữu 接tiếp 義nghĩa 。 故cố 云vân 。

餘dư 六lục

三tam 藏tạng 菩Bồ 薩Tát 非phi 但đãn 教giáo 拙chuyết 。 以dĩ 未vị 斷đoạn 惑hoặc 接tiếp 義nghĩa 不bất 成thành 。 故cố 一nhất 教giáo 俱câu 廢phế 。 所sở 言ngôn 廢phế 者giả 。 二Nhị 乘Thừa 之chi 人nhân 。 於ư 法pháp 華hoa 前tiền 。 生sanh 滅diệt 度độ 想tưởng 。 菩Bồ 薩Tát 復phục 轉chuyển 成thành 衍diễn 中trung 人nhân 。 又hựu 通thông 教giáo 二Nhị 乘Thừa 於ư 法pháp 華hoa 前tiền 得đắc 二nhị 味vị 益ích 。 亦diệc 名danh 前tiền 進tiến 。 三tam 藏tạng 二Nhị 乘Thừa 據cứ 生sanh 滅diệt 度độ 想tưởng 者giả 。 縱túng/tung 未vị 入nhập 滅diệt 。 以dĩ 根căn 敗bại 故cố 菩Bồ 提Đề 心tâm 死tử 。 此thử 並tịnh 據cứ 於ư 法pháp 華hoa 會hội 前tiền 挫tỏa 言ngôn 根căn 敗bại 。 若nhược 至chí 法pháp 華hoa 根căn 敗bại 復phục 生sanh 。 故cố 云vân 其kỳ 不bất 在tại 此thử 會hội 。 汝nhữ 當đương 為vi 宣tuyên 說thuyết 。 縱túng/tung 已dĩ 入nhập 滅diệt 於ư 彼bỉ 亦diệc 聞văn 。 故cố 云vân 雖tuy 生sanh 滅diệt 度độ 之chi 想tưởng 。 而nhi 於ư 彼bỉ 土độ 。 得đắc 聞văn 是thị 經Kinh 。 無vô 性tánh 宗tông 家gia 不bất 見kiến 此thử 意ý 。

問vấn 。

若nhược 不bất 接tiếp 等đẳng 者giả 既ký 不bất 接tiếp 二Nhị 乘Thừa 。 何hà 故cố 皆giai 會hội 。

答đáp 意ý 者giả 。 二nhị 義nghĩa 不bất 同đồng 。 二Nhị 乘Thừa 之chi 人nhân 。 於ư 法pháp 華hoa 前tiền 不bất 論luận 被bị 接tiếp 。 法pháp 華hoa 被bị 會hội 復phục 非phi 是thị 接tiếp 。 具cụ 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 三tam 記ký 。

問vấn 。

但đãn 云vân 餘dư 六lục 得đắc 去khứ 。 那na 簡giản 通thông 教giáo 二Nhị 乘Thừa 。

答đáp 。

通thông 是thị 衍diễn 教giáo 初sơ 門môn 。 觀quán 境cảnh 俱câu 巧xảo 堪kham 入nhập 不bất 空không 。 故cố 云vân 得đắc 去khứ 。 小tiểu 人nhân 寄ký 此thử 。 是thị 故cố 不bất 論luận 。 餘dư 如như 向hướng 說thuyết 。

問vấn 。

此thử 是thị 法pháp 華hoa 滅diệt 化hóa 之chi 文văn 。 小tiểu 人nhân 正chánh 應ưng 得đắc 去khứ 。

答đáp 。

接tiếp 義nghĩa 本bổn 在tại 《# 法pháp 華hoa 經kinh 》# 前tiền 。 於ư 中trung 仍nhưng 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 今kim 借tá 得đắc 去khứ 之chi 語ngữ 。 以dĩ 證chứng 菩Bồ 薩Tát 迴hồi 心tâm 。 據cứ 教giáo 而nhi 論luận 不bất 必tất 皆giai 去khứ 。

三tam 判phán 中trung 二nhị 。

先tiên 約ước 七thất 重trùng 即tức 是thị 約ước 教giáo 。 次thứ 約ước 五ngũ 味vị 。 前tiền 文văn 又hựu 二nhị 。

先tiên 單đơn 約ước 七thất 重trùng 。 次thứ 約ước 三tam 意ý 。 初sơ 文văn 者giả 自tự 有hữu 七thất 重trùng 。 七thất 重trùng 展triển 轉chuyển 前tiền 麁thô 後hậu 妙diệu 。 未vị 窮cùng 圓viên 極cực 。 故cố 雖tuy 妙diệu 猶do 麁thô 。 初sơ 三tam 藏tạng 中trung 二nhị 。

初sơ 立lập 。 次thứ 。

二nhị 諦đế

去khứ 斥xích 。 然nhiên 前tiền 立lập 中trung 還hoàn 用dụng 後hậu 教giáo 立lập 之chi 。 乃nãi 可khả 得đắc 云vân 。

半bán 字tự 引dẫn 鈍độn 及cập 蠲quyên 除trừ

等đẳng 。

論luận

謂vị 界giới 內nội 愛ái 論luận 見kiến 論luận 。 涉thiệp 此thử 二nhị 者giả 唐đường 喪táng 其kỳ 功công 。 義nghĩa 之chi 如như 戲hí 。 復phục 更cánh 斥xích 云vân 。

二nhị 諦đế 不bất 成thành

意ý 如như 前tiền 說thuyết 。 次thứ 通thông 教giáo 中trung 言ngôn 。

滿mãn 字tự

者giả 。 若nhược 對đối 四tứ 教giáo 即tức 後hậu 三tam 為vi 滿mãn 。 今kim 對đối 七thất 重trùng 故cố 後hậu 六lục 為vi 滿mãn 。 別biệt 教giáo 譚đàm 理lý 不bất 融dung 。 如như 判phán 四Tứ 諦Đế 中trung 說thuyết 。 次thứ 約ước 三tam 意ý 者giả 。 文văn 為vi 二nhị 。

初sơ 離ly 判phán 。 次thứ 。

又hựu 束thúc

下hạ 束thúc 判phán 。 初sơ 中trung 先tiên 標tiêu 。 次thứ 判phán 。 判phán 中trung 教giáo 教giáo 之chi 中trung 皆giai 先tiên 自tự 約ước 情tình 等đẳng 三tam 意ý 以dĩ 判phán 麁thô 妙diệu 。 次thứ 入nhập 後hậu 教giáo 展triển 轉chuyển 漸tiệm 益ích 。 故cố 借tá 五ngũ 味vị 義nghĩa 以dĩ 顯hiển 益ích 相tương/tướng 。 故cố 漸tiệm 廢phế 前tiền 淺thiển 以dĩ 興hưng 後hậu 深thâm 。 初sơ 三tam 藏tạng 又hựu 三tam 。

先tiên 立lập 。 次thứ 判phán 。 三tam 譬thí 。 初sơ 立lập 中trung 四tứ 。

初sơ 立lập 隨tùy 情tình 。 次thứ 。

執chấp 實thật

下hạ 斥xích 情tình 立lập 智trí 。 教giáo 語ngữ 本bổn 實thật 。 凡phàm 情tình 未vị 悟ngộ 執chấp 之chi 成thành 見kiến 。 見kiến 即tức 煩phiền 惱não 。 為vi 因nhân 故cố 果quả 浩hạo 然nhiên 不bất 息tức 。

若nhược 能năng

下hạ 正chánh 明minh 情tình 智trí 。 賢hiền 位vị 二nhị 諦đế 合hợp 為vi 俗tục 。 聖thánh 位vị 二nhị 諦đế 合hợp 為vi 真chân 。 次thứ 。

從tùng 四Tứ 果Quả

去khứ 正chánh 明minh 隨tùy 智trí 。 次thứ 。

隨tùy 情tình

下hạ 判phán 。 即tức 當đương 此thử 教giáo 中trung 智trí 妙diệu 情tình 麁thô 。 若nhược 爾nhĩ 情tình 智trí 則tắc 是thị 亦diệc 妙diệu 亦diệc 麁thô 。 真chân 妙diệu 俗tục 麁thô 故cố 也dã 。 三tam 。

譬thí 如như

下hạ 即tức 鹿lộc 苑uyển 時thời 意ý 也dã 。 次thứ 。

既ký 成thành

下hạ 明minh 下hạ 六lục 重trọng/trùng 。 中trung 二nhị 。

先tiên 釋thích 。 次thứ 結kết 。 六lục 中trung 各các 有hữu 情tình 智trí 。 不bất 細tế 各các 明minh 者giả 。 由do 用dụng 情tình 等đẳng 於ư 諸chư 部bộ 中trung 次thứ 第đệ 調điều 熟thục 。 令linh 鈍độn 根căn 菩Bồ 薩Tát 及cập 二Nhị 乘Thừa 。 人nhân 堪kham 入nhập 法pháp 華hoa 隨tùy 智trí 故cố 也dã 。 故cố 寄ký 生sanh 熟thục 二nhị 蘇tô 。 通thông 總tổng 而nhi 說thuyết 。 初sơ 言ngôn 。

既ký 成thành

者giả 。 得đắc 羅La 漢Hán 已dĩ 。 聞văn 大đại 不bất 謗báng 。 故cố 云vân 。

體thể 信tín

入nhập 聞văn 於ư 大đại 。 出xuất 猶do 住trụ 小tiểu 。 不bất 同đồng 畏úy 懼cụ 王vương 等đẳng 之chi 時thời 。 故cố 云vân 。

無vô 難nạn/nan

即tức 用dụng 情tình 等đẳng 三tam 意ý 說thuyết 通thông 等đẳng 三tam 者giả 。 鹿lộc 苑uyển 以dĩ 成thành 藏tạng 人nhân 。 於ư 其kỳ 不bất 復phục 須tu 藏tạng 。 故cố 但đãn 說thuyết 通thông 。 即tức 於ư 此thử 座tòa 復phục 以dĩ 別biệt 圓viên 而nhi 接tiếp 通thông 者giả 。 並tịnh 對đối 而nhi 說thuyết 。 彈đàn 斥xích 而nhi 說thuyết 。 即tức 當đương 相tương 入nhập 意ý 也dã 。

令linh 其kỳ

下hạ 即tức 明minh 說thuyết 意ý 。 意ý 欲dục 令linh 其kỳ 轉chuyển 成thành 生sanh 蘇tô 。 謂vị 受thọ 彈đàn 斥xích 令linh 歎thán 大đại 自tự 鄙bỉ 即tức 其kỳ 益ích 相tương/tướng 。 通thông 教giáo 利lợi 根căn 及cập 別biệt 圓viên 人nhân 自tự 於ư 一nhất 邊biên 得đắc 益ích 無vô 妨phương 。

是thị 時thời

下hạ 亦diệc 舉cử 譬thí 。 次thứ 。

心tâm 漸tiệm

等đẳng 者giả 。 至chí 般Bát 若Nhã 中trung 不bất 復phục 同đồng 前tiền 悲bi 泣khấp 之chi 時thời 。 故cố 云vân 。

通thông 泰thái

即tức 為vi 三tam 意ý 說thuyết 別biệt

等đẳng 者giả 。 前tiền 於ư 方Phương 等Đẳng 中trung 義nghĩa 已dĩ 成thành 通thông 。 故cố 至chí 般Bát 若Nhã 唯duy 須tu 此thử 二nhị 。

明minh 不bất 共cộng

等đẳng 者giả 。 說thuyết 部bộ 意ý 也dã 。 意ý 雖tuy 不bất 共cộng 。 猶do 有hữu 方Phương 等Đẳng 。 新tân 受thọ 小tiểu 者giả 至chí 此thử 須tu 通thông 。 亦diệc 有hữu 衍diễn 門môn 傍bàng 得đắc 小tiểu 者giả 。 是thị 故cố 兼kiêm 用dụng 。 上thượng 智trí 加gia 被bị 故cố 云vân 。

命mạng 領lãnh

長trưởng 者giả 之chi 宅trạch 為vi 大Đại 乘Thừa 家gia 。 諸chư 珍trân 寶bảo 物vật 。 為vi 不bất 思tư 議nghị 業nghiệp 。 業nghiệp 即tức 金kim 等đẳng 付phó 與dữ 諸chư 子tử 。 化hóa 他tha 為vi 。

出xuất

自tự 行hành 為vi 。

入nhập

又hựu 化hóa 功công 為vi 。

入nhập

皆giai 使sử 令linh 知tri

即tức 熟thục 蘇tô 益ích 相tương/tướng 。 得đắc 此thử 益ích 已dĩ 義nghĩa 成thành 別biệt 人nhân 。 即tức 於ư 此thử 座tòa 以dĩ 圓viên 入nhập 之chi 令linh 堪kham 入nhập 法pháp 華hoa 。

既ký 知tri

下hạ 譬thí 。 故cố 兩lưỡng 味vị 中trung 即tức 是thị 衍diễn 中trung 五ngũ 重trọng/trùng 之chi 相tướng 。

諸chư 佛Phật

下hạ 即tức 是thị 第đệ 六lục 法pháp 華hoa 意ý 也dã 。 雖tuy 純thuần 醍đề 醐hồ 亦diệc 用dụng 情tình 等đẳng 。 如như 三tam 周chu 中trung 。 各các 有hữu 異dị 名danh 。 即tức 其kỳ 事sự 也dã 。

是thị 則tắc

下hạ 總tổng 結kết 六lục 重trọng/trùng 。

次thứ 束thúc 判phán 中trung 。 離ly 謂vị 別biệt 約ước 情tình 等đẳng 諸chư 味vị 不bất 同đồng 。 束thúc 謂vị 總tổng 束thúc 一nhất 代đại 為vi 隨tùy 情tình 等đẳng 三tam 。 如như 前tiền 兩lưỡng 教giáo 雖tuy 有hữu 情tình 等đẳng 三tam 意ý 。 今kim 束thúc 為vi 一nhất 隨tùy 情tình 。 故cố 云vân 。

一nhất 向hướng

別biệt 入nhập 通thông 去khứ

有hữu 中trung 道đạo 故cố 智trí 。 帶đái 方phương 便tiện 故cố 情tình 。 圓viên 雖tuy 三tam 意ý 對đối 前tiền 諸chư 味vị 。 今kim 但đãn 成thành 智trí 。 說thuyết 則tắc 成thành 語ngữ 。 準chuẩn 智trí 可khả 知tri 。

次thứ 料liệu 簡giản 中trung

問vấn 前tiền 二nhị 二nhị 諦đế 一nhất 向hướng 是thị 隨tùy 情tình

等đẳng 者giả 。 問vấn 此thử 中trung 問vấn 文văn 。 判phán 前tiền 兩lưỡng 教giáo 俱câu 屬thuộc 隨tùy 情tình 。 與dữ 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 中trung 判phán 三tam 假giả 文văn 及cập 此thử 文văn 前tiền 第đệ 二nhị 卷quyển 中trung 但đãn 以dĩ 三tam 藏tạng 而nhi 為vi 隨tùy 情tình 。 餘dư 並tịnh 隨tùy 理lý 。 同đồng 異dị 云vân 何hà 。 答đáp 。

此thử 有hữu 三tam 別biệt 。

一nhất 者giả 彼bỉ 以dĩ 小tiểu 衍diễn 相tương 對đối 。 是thị 故cố 三tam 藏tạng 獨độc 屬thuộc 隨tùy 情tình 。 此thử 以dĩ 權quyền 實thật 二nhị 理lý 相tương 對đối 。 是thị 故cố 前tiền 二nhị 俱câu 屬thuộc 隨tùy 情tình 。 二nhị 者giả 彼bỉ 為vi 通thông 申thân 觀quán 門môn 。 且thả 斥xích 三tam 藏tạng 以dĩ 為vi 隨tùy 事sự 。 此thử 為vi 申thân 於ư 《# 法pháp 華hoa 經kinh 》# 意ý 。 須tu 以dĩ 中trung 道đạo 而nhi 為vi 隨tùy 理lý 。 三tam 者giả 彼bỉ 明minh 三tam 假giả 。 三tam 假giả 是thị 俗tục 。 藏tạng 通thông 二nhị 俗tục 即tức 不bất 即tức 異dị 。 故cố 彼bỉ 文văn 判phán 事sự 理lý 不bất 同đồng 。 此thử 判phán 二nhị 諦đế 。 二nhị 諦đế 俱câu 權quyền 不bất 會hội 中trung 理lý 。 是thị 故cố 此thử 判phán 俱câu 屬thuộc 隨tùy 情tình 。 答đáp 中trung 以dĩ 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 對đối 三tam 悉tất 者giả 。 前tiền 二nhị 無vô 中trung 故cố 。 次thứ 約ước 五ngũ 味vị 。 如như 文văn 。

四tứ 開khai 權quyền 。 中trung 二nhị 。

先tiên 標tiêu 。 次thứ 釋thích 。 釋thích 中trung 三tam 。

初sơ 總tổng 舉cử 三tam 世thế 佛Phật 出xuất 世thế 意ý 。 次thứ 舉cử 論luận 以dĩ 證chứng 佛Phật 意ý 。 三tam 。

始thỉ 見kiến

下hạ 正chánh 明minh 開khai 相tương/tướng 。 初sơ 文văn 意ý 者giả 。 非phi 止chỉ 釋thích 尊tôn 。 三tam 世thế 佛Phật 化hóa 皆giai 然nhiên 。 故cố 知tri 三tam 世thế 如Như 來Lai 。 凡phàm 出xuất 世thế 處xứ 。 皆giai 悉tất 為vi 開khai 佛Phật 知tri 見kiến 故cố 。 次thứ 文văn 者giả 又hựu 二nhị 。

先tiên 引dẫn 論luận 。 次thứ 。

必tất 非phi

下hạ 釋thích 論luận 意ý 。 秖kỳ 以dĩ 入nhập 實thật 名danh 為vi 。

華hoa 臺đài

以dĩ 內nội 心tâm 同đồng 佛Phật 入nhập 實thật 故cố 。 故cố 使sử 外ngoại 器khí 同đồng 佛Phật 處xứ 臺đài 。 三tam 正chánh 開khai 中trung 三tam 。

初sơ 略lược 明minh 今kim 日nhật 入nhập 實thật 施thí 權quyền 。 次thứ 。

有hữu 人nhân

下hạ 明minh 久cửu 遠viễn 施thí 權quyền 入nhập 實thật 。 三tam 。

其kỳ 未vị 入nhập

下hạ 正chánh 明minh 今kim 經kinh 開khai 權quyền 顯hiển 實thật 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

初sơ 正chánh 明minh 入nhập 實thật 開khai 權quyền 。 次thứ 明minh 機cơ 感cảm 之chi 相tướng 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

初sơ 明minh 入nhập 實thật 。 次thứ 。

為vi 未vị 入nhập

下hạ 明minh 施thí 權quyền 。 初sơ 謂vị 華hoa 嚴nghiêm 利lợi 根căn 菩Bồ 薩Tát 已dĩ 入nhập 實thật 竟cánh 。 其kỳ 別biệt 菩Bồ 薩Tát 且thả 置trí 不bất 論luận 。 以dĩ 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 猶do 易dị 開khai 故cố 。 其kỳ 難nạn 開khai 者giả 更cánh 以dĩ 小tiểu 起khởi 。 故cố 次thứ 為vi 施thí 鹿lộc 苑uyển 等đẳng 教giáo 。 故cố 名danh 為vi 諸chư 前tiền 。 三tam 藏tạng 單đơn 次thứ 五ngũ 重trọng/trùng 中trung 。 如như 前tiền 七thất 重trùng 中trung 文văn 意ý 亦diệc 可khả 見kiến 。 次thứ 感cảm 應ứng 可khả 見kiến 。 次thứ 明minh 久cửu 遠viễn 中trung 二nhị 。

初sơ 出xuất 舊cựu 。 次thứ 。

今kim 言ngôn

下hạ 正chánh 解giải 也dã 。

弄lộng 引dẫn

秖kỳ 是thị 方phương 便tiện 耳nhĩ 。 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 記ký 。 於ư 中trung 又hựu 二nhị 。

先tiên 明minh 久cửu 遠viễn 施thí 權quyền 。 次thứ 明minh 入nhập 實thật 。 初sơ 又hựu 二nhị 。

先tiên 重trọng/trùng 敘tự 寂tịch 場tràng 為vi 況huống 。 次thứ 展triển 轉chuyển 明minh 久cửu 。 初sơ 文văn 者giả 。 除trừ 已dĩ 入nhập 者giả 及cập 中trung 間gian 入nhập 者giả 。 盡tận 是thị 法pháp 華hoa 方phương 便tiện 。

所sở 以dĩ 光quang 照chiếu 他tha 土thổ/độ

至chí

為vi 頓đốn 開khai 漸tiệm

者giả 。 初sơ 他tha 土thổ/độ 者giả 。 從tùng 。

又hựu 覩đổ 諸chư 佛Phật

下hạ 四tứ 行hành 說thuyết 頓đốn 也dã 。 從tùng 。

若nhược 人nhân 遭tao 苦khổ

下hạ 三tam 行hành 漸tiệm 初sơ 也dã 。 即tức 是thị 鹿lộc 苑uyển 。 從tùng 。

文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 我ngã 住trú 於ư 此thử

下hạ 三tam 十thập 二nhị 行hành 半bán 方Phương 等Đẳng 般Bát 若Nhã 。 此thử 他tha 土thổ/độ 漸tiệm 頓đốn 也dã 。 寂tịch 場tràng 兼kiêm 權quyền 頓đốn 。 後hậu 為vi 一nhất 獨độc 而nhi 施thí 三tam 漸tiệm 。 以dĩ 一nhất 漸tiệm 兼kiêm 頓đốn 取thủ 機cơ 不bất 得đắc 。 故cố 至chí 鹿lộc 苑uyển 及cập 餘dư 二nhị 味vị 。 次thứ 。

文Văn 殊Thù

下hạ 正chánh 展triển 轉chuyển 明minh 久cửu 。 於ư 中trung 又hựu 三tam 。

初sơ 正chánh 明minh 。 次thứ 。

文văn 云vân

下hạ 引dẫn 證chứng 。 三tam 。

當đương 知tri

下hạ 結kết 。 是thị 則tắc 本bổn 迹tích 兩lưỡng 文văn 中trung 施thí 化hóa 。 未vị 入nhập 實thật 者giả 並tịnh 為vi 今kim 日nhật 法pháp 華hoa 弄lộng 引dẫn 。 故cố 知tri 菩Bồ 薩Tát 本bổn 初sơ 發phát 心tâm 。 已dĩ 後hậu 所sở 化hóa 眾chúng 生sanh 。 乃nãi 至chí 成thành 道Đạo 。 已dĩ 後hậu 經kinh 於ư 如như 許hứa 塵trần 界giới 劫kiếp 數số 。 處xứ 處xứ 成thành 熟thục 今kim 方phương 入nhập 實thật 。 當đương 知tri 實thật 道đạo 何hà 易dị 可khả 階giai 。 況huống 復phục 今kim 世thế 猶do 自tự 未vị 入nhập 。 尚thượng 在tại 未vị 來lai 遠viễn 遠viễn 方phương 得đắc 。 豈khởi 非phi 煩phiền 惱não 厚hậu 重trọng 。 根căn 性tánh 難nạn/nan 迴hồi 。 不bất 蒙mông 如Như 來Lai 善thiện 巧xảo 之chi 力lực 。 何hà 有hữu 入nhập 期kỳ 。 故cố 覩đổ 斯tư 妙diệu 旨chỉ 。 應ưng 勤cần 思tư 勤cần 聽thính 。 重trọng/trùng 之chi 。 重trọng/trùng 之chi 。 證chứng 結kết 可khả 知tri 。

次thứ

本bổn 來lai

下hạ 明minh 入nhập 實thật 。 中trung 又hựu 二nhị 。

初sơ 明minh 久cửu 遠viễn 入nhập 實thật 。 次thứ 明minh 今kim 世thế 入nhập 實thật 。 以dĩ 今kim 昔tích 施thí 化hóa 節tiết 節tiết 實thật 益ích 。 豈khởi 待đãi 今kim 耶da 。 今kim 世thế 文văn 云vân 。

與dữ 本bổn 入nhập 者giả 不bất 異dị

者giả 事sự 有hữu 本bổn 迹tích 。 今kim 古cổ 理lý 齊tề 故cố 。 今kim 入nhập 本bổn 入nhập 理lý 無vô 差sai 別biệt 。

三tam 今kim 經kinh 入nhập 。 中trung 二nhị 。

先tiên 正chánh 明minh 開khai 。 次thứ 。

若nhược 如như

下hạ 歎thán 教giáo 斥xích 偏thiên 。 初sơ 文văn 又hựu 五ngũ 。

先tiên 竪thụ 約ước 四tứ 味vị 論luận 開khai 。 次thứ 。

諸chư 教giáo

下hạ 約ước 諸chư 味vị 中trung 諸chư 教giáo 橫hoạnh/hoành 開khai 。 三tam 。

三tam 藏tạng

下hạ 舉cử 難nạn/nan 況huống 易dị 。 四tứ 。

文văn 云vân

下hạ 引dẫn 證chứng 。 五ngũ 。

此thử 即tức

下hạ 總tổng 結kết 。 初sơ 如như 文văn 。 次thứ 文văn 中trung 云vân 。

諸chư 教giáo 之chi 中trung 或hoặc 五ngũ 三tam 二nhị 一nhất 味vị 及cập 全toàn 生sanh 者giả

者giả 。 通thông 指chỉ 四tứ 味vị 。 名danh 為vi 諸chư 教giáo 。 且thả 如như 方Phương 等Đẳng 般Bát 若Nhã 。 初sơ 證chứng 二Nhị 乘Thừa 名danh 為vi 一nhất 味vị 。 若nhược 鹿lộc 苑uyển 已dĩ 證chứng 得đắc 彈đàn 斥xích 益ích 。 名danh 為vi 二nhị 味vị 。 得đắc 洮đào 汰# 益ích 。 名danh 為vi 三tam 味vị 。 若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 於ư 前tiền 諸chư 教giáo 能năng 斷đoạn 見kiến 思tư 。 名danh 住trụ 二nhị 味vị 。 能năng 斷đoạn 無vô 知tri 。 名danh 住trụ 三tam 味vị 。 能năng 伏phục 無vô 明minh 。 名danh 住trụ 四tứ 味vị 。 若nhược 住trụ 四tứ 味vị 已dĩ 成thành 妙diệu 行hạnh 。 故cố 此thử 不bất 論luận 。 全toàn 未vị 伏phục 通thông 惑hoặc 。 名danh 為vi 。

全toàn 生sanh

華hoa 嚴nghiêm 鹿lộc 苑uyển 應ưng 論luận 顯hiển 密mật 。 思tư 之chi 可khả 見kiến 。 此thử 約ước 橫hoạnh/hoành 論luận 不bất 關quan 竪thụ 入nhập 。 若nhược 竪thụ 入nhập 者giả 。 鈍độn 根căn 菩Bồ 薩Tát 及cập 二Nhị 乘Thừa 人nhân 。 依y 次thứ 歷lịch 教giáo 不bất 論luận 增tăng 減giảm 三tam 況huống 可khả 見kiến 。 不bất 改cải 本bổn 位vị 即tức 麁thô 成thành 妙diệu 。 故cố 云vân 。

當đương 門môn

引dẫn 證chứng 中trung 云vân 。

七thất 寶bảo 大đại 車xa

者giả 。 各các 稱xưng 本bổn 習tập 而nhi 入nhập 圓viên 乘thừa 。 本bổn 習tập 不bất 同đồng 圓viên 乘thừa 非phi 一nhất 。 五ngũ 結kết 。 如như 文văn 。

次thứ 歎thán 斥xích 中trung 二nhị 。

先tiên 總tổng 歎thán 。 次thứ 。

人nhân 不bất 見kiến

下hạ 得đắc 失thất 。 初sơ 又hựu 三tam 。

初sơ 約ước 化hóa 儀nghi 。 次thứ 佛Phật 意ý 。 三tam 教giáo 旨chỉ 。 次thứ 得đắc 失thất 又hựu 二nhị 。

先tiên 失thất 。 次thứ 得đắc 。 初sơ 文văn 云vân 。

輕khinh 慢mạn 不bất 止chỉ 舌thiệt 爛lạn 口khẩu 中trung

者giả 。 不bất 了liễu 《# 法pháp 華hoa 》# 宗tông 極cực 之chi 旨chỉ 。 謂vị 記ký 聲Thanh 聞Văn 事sự 相tướng 而nhi 已dĩ 。 不bất 如như 《# 華hoa 嚴nghiêm 》# 。 《# 般Bát 若Nhã 》# 融dung 通thông 無vô 礙ngại 。 如như 此thử 說thuyết 者giả 諫gián 曉hiểu 不bất 止chỉ 。 舌thiệt 爛lạn 何hà 疑nghi 。 如như 彭# 城thành 寺tự 嵩tung 法Pháp 師sư 云vân 。

佛Phật 智trí 流lưu 動động 。 至chí 無vô 常thường 時thời 。 舌thiệt 爛lạn 口khẩu 中trung 。 猶do 不bất 易dị 志chí 。 又hựu 如như 《# 大đại 經kinh 》# 第đệ 五ngũ 云vân 。

我ngã 今kim 為vì 諸chư 聲Thanh 聞Văn 。 諸chư 弟đệ 子tử 等đẳng 。 說thuyết 毘tỳ 伽già 羅la 論luận 。 所sở 謂vị 如Như 來Lai 。 常thường 存tồn 不bất 變biến 。 若nhược 有hữu 說thuyết 言ngôn 。 如Như 來Lai 無vô 常thường 。 云vân 何hà 是thị 人nhân 。 舌thiệt 不bất 墮đọa 落lạc 。

又hựu 云vân 。

若nhược 有hữu 說thuyết 言ngôn 。 如Như 來Lai 許hứa 畜súc 奴nô 婢tỳ 僕bộc 使sử 。 舌thiệt 則tắc 卷quyển 縮súc 。

如như 是thị 乘thừa 戒giới 兩lưỡng 門môn 謗báng 皆giai 舌thiệt 壞hoại 。 故cố 知tri 若nhược 言ngôn 事sự 相tướng 者giả 。 不bất 見kiến 一nhất 代đại 獨độc 顯hiển 之chi 妙diệu 。 不bất 見kiến 般Bát 若Nhã 。 付phó 財tài 之chi 能năng 。 般Bát 若Nhã 融dung 通thông 與dữ 法pháp 華hoa 何hà 異dị 。 二Nhị 乘Thừa 於ư 昔tích 自tự 無vô 悕hy 取thủ 。 至chí 今kim 方phương 云vân 。

不bất 求cầu 自tự 得đắc

已dĩ 今kim 當đương 妙diệu 。 於ư 茲tư 固cố 迷mê 。 舌thiệt 爛lạn 不bất 止chỉ 。 猶do 為vi 華hoa 報báo 。 謗báng 法pháp 之chi 罪tội 苦khổ 流lưu 長trường/trưởng 劫kiếp 。 具cụ 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 四tứ 逆nghịch 流lưu 十thập 心tâm 中trung 說thuyết 。 次thứ 。

若nhược 得đắc

下hạ 。 明minh 得đắc 中trung 又hựu 二nhị 。

先tiên 正chánh 明minh 得đắc 。 次thứ 。

攝nhiếp 大Đại 乘Thừa

下hạ 重trọng/trùng 破phá 教giáo 道đạo 。 初sơ 文văn 又hựu 四tứ 。

初sơ 約ước 法pháp 以dĩ 明minh 得đắc 。 次thứ 約ước 三tam 世thế 佛Phật 以dĩ 明minh 得đắc 。 三tam 舉cử 涅Niết 槃Bàn 以dĩ 釋thích 疑nghi 。 四tứ 結kết 勸khuyến 。 初sơ 文văn 者giả 。 有hữu 一nhất 毫hào 之chi 善thiện 咸hàm 至chí 菩Bồ 提Đề 。 穿xuyên 鑿tạc 權quyền 實thật 。 牢lao 籠lung 本bổn 迹tích 。 故cố 云vân 。

意ý 氣khí 博bác 遠viễn

大đại 小tiểu 互hỗ 入nhập 。 故cố 云vân 。

更cánh 相tương

越việt 教giáo 相tương 接tiếp 。 故cố 云vân 。

間gian 入nhập

從tùng 淺thiển 至chí 深thâm 。 故cố 云vân 。

繡tú 淡đạm

取thủ 機cơ 顯hiển 祕bí 。 故cố 云vân 。

精tinh 微vi

味vị 味vị 益ích 遍biến 。 故cố 云vân 。

橫hoạnh/hoành 周chu

俱câu 至chí 法pháp 華hoa 。 故cố 云vân 。

竪thụ 窮cùng

次thứ 。

二nhị 萬vạn

下hạ 約ước 佛Phật 者giả 。 應ưng 具cụ 如như 五ngũ 佛Phật 章chương 門môn 。 今kim 略lược 指chỉ 燈đăng 明minh 。 彌Di 勒Lặc 等đẳng 耳nhĩ 。 承thừa 上thượng 曰viết 。

仰ngưỡng

雖tuy 佛Phật 無vô 優ưu 劣liệt 。 我ngã 既ký 施thí 權quyền 同đồng 彼bỉ 顯hiển 實thật 。 高cao 尚thượng 實thật 理lý 。 故cố 云vân 。

仰ngưỡng 同đồng

三tam 釋thích 疑nghi 者giả 。 疑nghi 云vân 。

法pháp 華hoa 既ký 已dĩ 顯hiển 實thật 。 涅Niết 槃Bàn 何hà 復phục 施thí 權quyền 。 故cố 即tức 釋thích 之chi 。 釋thích 言ngôn 。

贖thục 命mạng 重trọng/trùng 寶bảo

者giả 。 《# 涅Niết 槃Bàn 》# 十thập 四tứ 云vân 。

如như 人nhân 七thất 寶bảo 不bất 出xuất 外ngoại 用dụng 。 名danh 之chi 為vi 藏tạng 。 是thị 人nhân 所sở 以dĩ 藏tàng 積tích 此thử 寶bảo 。 為vì 未vị 來lai 故cố 。 所sở 謂vị 穀cốc 貴quý 賊tặc 來lai 侵xâm 國quốc 。 值trị 遇ngộ 惡ác 王vương 為vi 用dụng 贖thục 命mạng 。 財tài 難nan 得đắc 時thời 乃nãi 當đương 出xuất 用dụng 。 諸chư 佛Phật 祕bí 藏tạng 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 為vì 未vị 來lai 世thế 。 諸chư 惡ác 比Bỉ 丘Khâu 。 畜súc 不bất 淨tịnh 物vật 。 為vì 四tứ 眾chúng 說thuyết 。 如Như 來Lai 畢tất 竟cánh 。 入nhập 於ư 涅Niết 槃Bàn 。 讀đọc 誦tụng 外ngoại 典điển 。 不bất 教giáo 佛Phật 經Kinh 。 如như 是thị 等đẳng 惡ác 。 出xuất 現hiện 世thế 時thời 。 為vi 滅diệt 諸chư 惡ác 。 為vi 說thuyết 是thị 經Kinh 。 是thị 經Kinh 若nhược 滅diệt 。 佛Phật 法Pháp 則tắc 滅diệt 。

今kim 家gia 引dẫn 意ý 指chỉ 《# 大đại 經kinh 》# 部bộ 以dĩ 為vi 重trọng/trùng 寶bảo 。 若nhược 消tiêu 此thử 文văn 應ưng 有hữu 單đơn 複phức 兩lưỡng 義nghĩa 。 所sở 言ngôn 複phức 者giả 。 謂vị 乘thừa 及cập 戒giới 。 若nhược 言ngôn 不bất 許hứa 。 畜súc 八bát 不bất 淨tịnh 。 此thử 是thị 戒giới 門môn 事sự 門môn 。 若nhược 說thuyết 如Như 來Lai 畢tất 竟cánh 。 涅Niết 槃Bàn 及cập 遮già 外ngoại 典điển 。 此thử 是thị 乘thừa 門môn 理lý 門môn 。 以dĩ 彼bỉ 經kinh 部bộ 前tiền 後hậu 諸chư 文văn 皆giai 扶phù 事sự 說thuyết 常thường 。 若nhược 末mạt 代đại 中trung 諸chư 惡ác 比Bỉ 丘Khâu 。 破phá 戒giới 說thuyết 於ư 如Như 來Lai 無vô 常thường 。 及cập 讀đọc 誦tụng 外ngoại 典điển 。 則tắc 並tịnh 無vô 乘thừa 戒giới 。 失thất 常thường 住trụ 命mạng 。 賴lại 由do 此thử 經Kinh 扶phù 律luật 說thuyết 常thường 則tắc 乘thừa 戒giới 具cụ 足túc 。 故cố 號hiệu 此thử 經Kinh 為vi 贖thục 常thường 住trụ 命mạng 之chi 重trọng/trùng 寶bảo 也dã 。 所sở 言ngôn 單đơn 者giả 。 唯duy 約ước 戒giới 門môn 。 彼bỉ 經kinh 扶phù 律luật 。 律luật 是thị 贖thục 常thường 住trụ 命mạng 之chi 重trọng/trùng 寶bảo 也dã 。 所sở 以dĩ 法pháp 華hoa 明minh 常thường 已dĩ 足túc 更cánh 說thuyết 贖thục 命mạng 者giả 。 為vi 護hộ 圓viên 常thường 。 鄭trịnh 重trọng 殷ân 勤cần 。 如như 人nhân 抵để 掌chưởng 。 重trọng/trùng 叮# 嚀# 耳nhĩ 。 《# 說thuyết 文văn 》# 云vân 。

抵để 掌chưởng 者giả 。 側trắc 手thủ 擊kích 也dã 。

四tứ 結kết 勸khuyến 中trung 云vân

觀quán 此thử

等đẳng 者giả 。 且thả 如như 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 即tức 云vân 百bách 界giới 千thiên 如như 。 心tâm 佛Phật 眾chúng 生sanh 三tam 無vô 差sai 別biệt 。 乃nãi 至chí 本bổn 因nhân 為vi 今kim 弄lộng 引dẫn 。 豈khởi 以dĩ 劣liệt 見kiến 稱xưng 此thử 經Kinh 王vương 。

莫mạc 以dĩ 人nhân 情tình 局cục 彼bỉ 太thái 虛hư

者giả 。 勿vật 以dĩ 世thế 情tình 偏thiên 取thủ 如Như 來Lai 赴phó 機cơ 之chi 說thuyết 。 局cục 彼bỉ 法pháp 華hoa 博bác 遠viễn 意ý 氣khí 太thái 虛hư 之chi 量lượng 。

次thứ 斥xích 教giáo 道đạo 中trung 二nhị 。

初sơ 舉cử 論luận 師sư 謬mậu 謂vị 。 次thứ 。

今kim 試thí

下hạ 明minh 今kim 家gia 斥xích 失thất 。 初sơ 云vân 。

攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 十thập 勝thắng 相tương/tướng

者giả 。 彼bỉ 論luận 始thỉ 終chung 秖kỳ 明minh 十thập 種chủng 勝thắng 相tương/tướng 之chi 義nghĩa 。 分phân 為vi 十thập 品phẩm 。 論luận 初sơ 云vân 。

菩Bồ 薩Tát 欲dục 顯hiển 大Đại 乘Thừa 功công 德đức 。 依y 大Đại 乘Thừa 教giáo 說thuyết 如như 是thị 言ngôn 。 諸chư 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 有hữu 勝thắng 相tương/tướng 義nghĩa 。 所sở 說thuyết 無vô 等đẳng 過quá 於ư 餘dư 教giáo 。 言ngôn 勝thắng 相tương/tướng 者giả 有hữu 十thập 。

一nhất 依y 止chỉ 。 二nhị 應ưng 知tri 。 三tam 入nhập 應ưng 知tri 。 四tứ 因nhân 果quả 。 五ngũ 入nhập 因nhân 果quả 脩tu 差sai 別biệt 。 六lục 於ư 差sai 別biệt 依y 於ư 戒giới 學học 。 七thất 於ư 中trung 依y 心tâm 學học 。 八bát 於ư 中trung 依y 慧tuệ 學học 。 九cửu 學học 果quả 寂tịch 滅diệt 。 十thập 智trí 差sai 別biệt 。

論luận 文văn 先tiên 列liệt 。 次thứ 生sanh 起khởi 。 釋thích 初sơ 勝thắng 相tương/tướng 。 明minh 第đệ 八bát 識thức 生sanh 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 義nghĩa 。 言ngôn 依y 止chỉ 者giả 。 謂vị 所sở 依y 也dã 。 真Chân 諦Đế 所sở 譯dịch 則tắc 依y 菴am 摩ma 羅la 。 後hậu 代đại 諸chư 譯dịch 並tịnh 依y 黎lê 耶da 。 如như 其kỳ 各các 計kế 成thành 自tự 他tha 性tánh 。 一nhất 論luận 二nhị 譯dịch 尚thượng 生sanh 二nhị 計kế 。 況huống 諸chư 部bộ 耶da 。 論luận 師sư 以dĩ 黎lê 耶da 依y 持trì 。 破phá 於ư 《# 地địa 論luận 》# 。 故cố 云vân 。

翻phiên 宗tông

翻phiên

者giả 改cải 也dã 。 令linh 地địa 論luận 宗tông 破phá 歸quy 我ngã 攝nhiếp 宗tông 。 次thứ 明minh 今kim 家gia 斥xích 中trung 為vi 八bát 。

初sơ 總tổng 。 舉cử 迹tích 中trung 十thập 妙diệu 。 次thứ 別biệt 。 以dĩ 初sơ 妙diệu 比tỉ 破phá 。 三tam 。

四tứ 悉tất

下hạ 以dĩ 逗đậu 機cơ 比tỉ 決quyết 。 四tứ 。

彼bỉ 直trực

下hạ 斥xích 偏thiên 。 五ngũ 。

因nhân 緣duyên

下hạ 展triển 轉chuyển 比tỉ 決quyết 。 六lục 。

當đương 知tri

下hạ 結kết 歎thán 。 七thất 。

天Thiên 竺Trúc

下hạ 舉cử 勝thắng 況huống 劣liệt 。 八bát 。

思tư 自tự

下hạ 結kết 。 初sơ 如như 文văn 。 次thứ 文văn 者giả 。 且thả 以dĩ 迹tích 中trung 十thập 妙diệu 之chi 初sơ 境cảnh 妙diệu 少thiểu 分phần 。 比tỉ 彼bỉ 十thập 勝thắng 相tương/tướng 之chi 初sơ 相tương/tướng 全toàn 分phần/phân 。 於ư 少thiểu 分phần 中trung 尚thượng 有hữu 所sở 漏lậu 。 四tứ 句cú 之chi 中trung 但đãn 得đắc 自tự 他tha 一nhất 句cú 而nhi 已dĩ 。 故cố 上thượng 斥xích 云vân 。

有hữu 所sở 漏lậu

也dã 。 況huống 破phá 則tắc 俱câu 破phá 。 立lập 則tắc 俱câu 立lập 。 不bất 同đồng 彼bỉ 論luận 唯duy 計kế 一nhất 句cú 。 故cố 今kim 文văn 云vân 。

不bất 思tư 議nghị 因nhân 緣duyên

豈khởi 同đồng 論luận 文văn 黎lê 耶da 。 摩ma 羅la 自tự 他tha 因nhân 緣duyên 耶da 。 文văn 雖tuy 雙song 舉cử 。 計kế 必tất 偏thiên 執chấp 。 如như 新tân 舊cựu 兩lưỡng 譯dịch 。 亦diệc 如như 地địa 論luận 南nam 北bắc 二nhị 道đạo 還hoàn 成thành 性tánh 過quá 。 各các 計kế 不bất 同đồng 。 今kim 不bất 思tư 議nghị 離ly 四tứ 性tánh 計kế 。 豈khởi 同đồng 彼bỉ 論luận 各các 計kế 不bất 同đồng 耶da 。 三tam 逗đậu 機cơ 中trung 四tứ 悉tất 俱câu 立lập 。 不bất 同đồng 彼bỉ 論luận 唯duy 立lập 一nhất 句cú 。 四tứ 斥xích 偏thiên 中trung 彼bỉ 計kế 一nhất 句cú 為vi 一nhất 道đạo 。

不bất 見kiến

下hạ 舉cử 今kim 得đắc 顯hiển 彼bỉ 失thất 。 四tứ 味vị 增tăng 減giảm 為vi 開khai 合hợp 。 頓đốn 漸tiệm 可khả 知tri 。 由do 教giáo 行hành 別biệt 。 故cố 情tình 智trí 等đẳng 不bất 同đồng 。 第đệ 五ngũ 意ý 者giả 。 境cảnh 妙diệu 有hữu 六lục 。 其kỳ 但đãn 得đắc 一nhất 少thiểu 分phần 故cố 也dã 。 況huống 復phục 餘dư 耶da 。 六lục 。

當đương 知tri

下hạ 結kết 。

鱗lân 沓đạp 重trọng/trùng 積tích

等đẳng 者giả 。 十thập 妙diệu 生sanh 起khởi 如như 鱗lân 。 皆giai 具cụ 諸chư 法pháp 如như 沓đạp 。 於ư 一nhất 一nhất 妙diệu 。 若nhược 鱗lân 若nhược 沓đạp 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 第đệ 七thất 意ý 中trung 。

真chân 丹đan

義nghĩa 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 二nhị 記ký 。 八bát 結kết 文văn 。 可khả 知tri 。

次thứ 明minh 三tam 諦đế 中trung 又hựu 二nhị 。

初sơ 依y 他tha 教giáo 以dĩ 立lập 名danh 義nghĩa 。 次thứ 正chánh 開khai 章chương 解giải 釋thích 。 初sơ 文văn 中trung 又hựu 三tam 。

初sơ 依y 他tha 經kinh 立lập 名danh 。 次thứ 依y 今kim 經kinh 例lệ 立lập 。 三tam 問vấn 答đáp 料liệu 簡giản 。 初sơ 二nhị 如như 文văn 。 三tam 料liệu 簡giản 中trung 先tiên 問vấn 。 次thứ 答đáp 。 答đáp 中trung 三tam 。

初sơ 舉cử 《# 勝thắng 鬘man 》# 以dĩ 例lệ 《# 涅Niết 槃Bàn 》# 用dụng 斥xích 來lai 問vấn 。 次thứ 重trọng/trùng 舉cử 《# 楞lăng 伽già 》# 以dĩ 例lệ 餘dư 經kinh 用dụng 酬thù 來lai 難nạn/nan 。 三tam 結kết 。 初sơ 文văn 二nhị 。

先tiên 總tổng 斥xích 。 次thứ 釋thích 。 次thứ 例lệ 。 三tam 結kết 可khả 知tri 。 次thứ 正chánh 明minh 三tam 諦đế 中trung 自tự 三tam 。

初sơ 又hựu 二nhị 。 先tiên 明minh 去khứ 取thủ 即tức 是thị 來lai 意ý 。 次thứ 正chánh 釋thích 五ngũ 文văn 。 初sơ 文văn 中trung 。

約ước 別biệt 入nhập 通thông 點điểm 非phi 漏lậu 非phi 無vô 漏lậu

者giả 。 於ư 真Chân 諦Đế 中trung 點điểm 示thị 中trung 道đạo 故cố 云vân 雙song 非phi 。 當đương 教giáo 論luận 中trung 既ký 異dị 於ư 空không 。 故cố 有hữu 雙song 非phi 也dã 。

一nhất 三tam 三tam 一nhất 如như 止Chỉ 觀Quán

者giả 。 如như 第đệ 三tam 卷quyển 顯hiển 體thể 中trung 及cập 第đệ 七thất 卷quyển 破phá 橫hoạnh/hoành 竪thụ 中trung 。 判phán 中trung 亦diệc 二nhị 。 約ước 教giáo 約ước 味vị 開khai 。 如như 文văn 。

六lục 明minh 一nhất 諦đế 。 又hựu 為vi 三tam 。

初sơ 分phân 別biệt 。 次thứ 判phán 。 三tam 開khai 。 初sơ 又hựu 二nhị 。

初sơ 法pháp 。 次thứ 譬thí 。 譬thí 中trung 但đãn 通thông 云vân 轉chuyển 不bất 轉chuyển 相tương 對đối 以dĩ 明minh 一nhất 諦đế 。 即tức 一nhất 實thật 諦đế 是thị 不bất 轉chuyển 故cố 也dã 。 所sở 言ngôn 。

如như 醉túy 未vị 吐thổ 見kiến 日nhật 月nguyệt 轉chuyển

等đẳng 者giả 。 第đệ 二nhị 云vân 。

諸chư 比Bỉ 丘Khâu 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 譬thí 如như 醉túy 人nhân 其kỳ 心tâm 眩huyễn 亂loạn 。 視thị 諸chư 山sơn 川xuyên 城thành 郭quách 宮cung 殿điện 。 日nhật 月nguyệt 星tinh 辰thần 。 皆giai 悉tất 迴hồi 轉chuyển 。 若nhược 有hữu 不bất 脩tu 苦khổ 無vô 常thường 想tưởng 。 無vô 我ngã 等đẳng 想tưởng 。 不bất 名danh 為vi 聖thánh 。 佛Phật 便tiện 迴hồi 此thử 醉túy 人nhân 之chi 譬thí 。 反phản 斥xích 比Bỉ 丘Khâu 云vân 。

汝nhữ 向hướng 所sở 引dẫn 醉túy 人nhân 譬thí 者giả 。 但đãn 知tri 文văn 字tự 而nhi 不bất 知tri 義nghĩa 。 何hà 等đẳng 為vi 義nghĩa 。

如như 彼bỉ 醉túy 人nhân 。 見kiến 上thượng 日nhật 月nguyệt 實thật 非phi 迴hồi 轉chuyển 生sanh 轉chuyển 想tưởng 。 眾chúng 生sanh 亦diệc 爾nhĩ 。 為vi 諸chư 煩phiền 惱não 。 無vô 明minh 所sở 覆phú 。 生sanh 顛điên 倒đảo 心tâm 。 我ngã 計kế 無vô 我ngã 等đẳng 。 當đương 知tri 比Bỉ 丘Khâu 。 無vô 明minh 未vị 吐thổ 謂vị 有hữu 二nhị 諦đế 。 本bổn 日nhật 如như 一nhất 諦đế 。 轉chuyển 日nhật 如như 世thế 諦đế 。

此thử 帶đái 實thật 二nhị 諦đế 也dã 。 若nhược 二Nhị 乘Thừa 人nhân 於ư 轉chuyển 日nhật 上thượng 復phục 生sanh 轉chuyển 想tưởng 。 故cố 二Nhị 乘Thừa 人nhân 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 俗tục 。 謂vị 為vi 真Chân 諦Đế 。 故cố 下hạ 文văn 云vân 。

三tam 藏tạng 全toàn 是thị 轉chuyển 二nhị 。 即tức 二Nhị 乘Thừa 二nhị 諦đế 。

也dã 。 是thị 故cố 《# 大đại 經kinh 》# 十thập 二nhị 。 七thất 種chủng 二nhị 諦đế 文văn 末mạt 說thuyết 一nhất 實thật 諦đế 。 文Văn 殊Thù 難nạn/nan 言ngôn 。 即tức 是thị 如Như 來Lai 。 虛hư 空không 。 佛Phật 性tánh 無vô 差sai 別biệt 耶da 。 此thử 難nạn/nan 意ý 者giả 。 若nhược 唯duy 一nhất 實thật 。 如Như 來Lai 。 佛Phật 性tánh 應ưng 同đồng 虛hư 空không 。

佛Phật 言ngôn 。

有hữu 苦khổ 有hữu 諦đế 有hữu 實thật 。 三tam 亦diệc 如như 是thị 。 如Như 來Lai 非phi 苦khổ 非phi 諦đế 是thị 實thật 虛hư 空không 。 佛Phật 性tánh 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 是thị 則tắc 唯duy 一nhất 實thật 諦đế 。 次thứ 判phán 中trung 亦diệc 先tiên 約ước 教giáo 。 次thứ 約ước 味vị 。 文văn 中trung 亦diệc 且thả 通thông 以dĩ 轉chuyển 不bất 轉chuyển 對đối 辨biện 麁thô 妙diệu 。 若nhược 歷lịch 諸chư 教giáo 。 教giáo 教giáo 如như 之chi 。 次thứ 。

三tam 藏tạng

下hạ 約ước 五ngũ 味vị 。 中trung 二nhị 。

先tiên 正chánh 明minh 。 次thứ 借tá 《# 地địa 持trì 》# 以dĩ 顯hiển 一nhất 實thật 。 初sơ 文văn 略lược 無vô 華hoa 嚴nghiêm 教giáo 意ý 者giả 。 合hợp 在tại 下hạ 文văn 。 云vân 。

諸chư 大Đại 乘Thừa

即tức 其kỳ 意ý 也dã 。 不bất 煩phiền 文văn 故cố 。 合hợp 在tại 下hạ 耳nhĩ 。 故cố 知tri 文văn 意ý 以dĩ 證chứng 道đạo 明minh 中trung 為vi 不bất 轉chuyển 妙diệu 。 教giáo 道đạo 亦diệc 屬thuộc 帶đái 轉chuyển 故cố 也dã 。 次thứ 借tá 《# 地địa 持trì 》# 中trung 二nhị 。

初sơ 借tá 《# 地địa 持trì 》# 。 次thứ 寄ký 此thử 文văn 後hậu 約ước 行hành 人nhân 破phá 執chấp 。 初sơ 文văn 二nhị 。

初sơ 引dẫn 文văn 。 次thứ 正chánh 明minh 今kim 意ý 。 初sơ 有hữu 兩lưỡng 番phiên 意ý 者giả 。 前tiền 文văn 約ước 行hành 。 次thứ 文văn 約ước 教giáo 。 初sơ 言ngôn 。

地địa 持trì 明minh 地địa 相tương/tướng

等đẳng 者giả 。 地địa 相tương 謂vị 地địa 前tiền 迴hồi 向hướng 位vị 中trung 道đạo 觀quán 雙song 流lưu 地địa 相tương/tướng 現hiện 前tiền 。 登đăng 地địa 已dĩ 去khứ 明minh 真chân 實thật 法pháp 稱xưng 為vi 地địa 實thật 。 初Sơ 地Địa 即tức 是thị 初sơ 住trụ 故cố 也dã 。 次thứ 文văn 言ngôn 。

又hựu 教giáo 門môn

等đẳng 者giả 。 依y 教giáo 道đạo 義nghĩa 。 以dĩ 四tứ 悉tất 檀đàn 說thuyết 登đăng 地địa 法pháp 名danh 為vi 教giáo 道đạo 。 故cố 知tri 初Sơ 地Địa 已dĩ 上thượng 仍nhưng 存tồn 教giáo 道đạo 。 若nhược 說thuyết 十Thập 地Địa 已dĩ 證chứng 之chi 法pháp 即tức 證chứng 道đạo 也dã 。 凡phàm 釋thích 別biệt 義nghĩa 多đa 用dụng 此thử 意ý 。 具cụ 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 三tam 記ký 。 次thứ 今kim 意ý 者giả 。 借tá 於ư 此thử 文văn 證chứng 權quyền 實thật 部bộ 。 《# 法pháp 華hoa 》# 已dĩ 前tiền 如như 地địa 相tương 教giáo 道đạo 。 至chí 《# 法pháp 華hoa 經kinh 》# 猶do 如như 地địa 實thật 及cập 以dĩ 證chứng 道đạo 。 說thuyết 佛Phật 自tự 證chứng 。 名danh 為vi 地địa 實thật 。 約ước 佛Phật 自tự 行hành 。 故cố 云vân 證chứng 道đạo 。 次thứ 寄ký 此thử 文văn 後hậu 約ước 於ư 行hành 人nhân 破phá 執chấp 等đẳng 者giả 。 破phá 末mạt 代đại 執chấp 者giả 。 諦đế 雖tuy 是thị 妙diệu 執chấp 故cố 成thành 麁thô 。 破phá 其kỳ 執chấp 情tình 不bất 破phá 所sở 執chấp 。 所sở 執chấp 本bổn 妙diệu 非phi 關quan 人nhân 情tình 。 開khai 麁thô 。 如như 文văn 。 無vô 諦đế 者giả 。 秖kỳ 前tiền 諸chư 諦đế 理lý 不bất 可khả 說thuyết 。 故cố 名danh 為vi 無vô 。 若nhược 通thông 論luận 者giả 。 大đại 小tiểu 皆giai 有hữu 無vô 諦đế 。 通thông 即tức 別biệt 故cố 別biệt 乃nãi 成thành 通thông 。 如như 《# 婆bà 沙sa 》# 云vân 。

佛Phật 經Kinh 中trung 說thuyết 一nhất 諦đế 無vô 諦đế 。 問vấn 。

有hữu 四Tứ 諦Đế 義nghĩa 。 云vân 何hà 但đãn 云vân 一nhất 諦đế 等đẳng 耶da 。 尊tôn 者giả 波ba 奢xa 說thuyết 。 一nhất 諦đế 者giả 苦Khổ 諦Đế 。 無vô 第đệ 二nhị 苦khổ 。 乃nãi 至chí 道Đạo 諦Đế 無vô 第đệ 二nhị 道đạo 。

復phục 次thứ 一nhất 諦đế 者giả 。 謂vị 滅Diệt 諦Đế 。 為vi 破phá 外ngoại 道đạo 種chủng 種chủng 解giải 脫thoát 故cố 。

復phục 次thứ 一nhất 諦đế 者giả 。 謂vị 道Đạo 諦Đế 。 能năng 盡tận 惡ác 道đạo 苦khổ 故cố 。 又hựu 佛Phật 說thuyết 二nhị 諦đế 者giả 。 謂vị 世thế 諦đế 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 或hoặc 云vân 世thế 諦đế 謂vị 苦khổ 集tập 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 謂vị 道đạo 滅diệt 。 前tiền 合hợp 四Tứ 諦Đế 為vi 二nhị 。 正chánh 用dụng 此thử 意ý 。

復phục 有hữu 說thuyết 者giả 。 世thế 諦đế 謂vị 苦khổ 集tập 滅diệt 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 謂vị 道Đạo 諦Đế 。 評bình 者giả 曰viết 。

四Tứ 諦Đế 亦diệc 是thị 世thế 諦đế 。 亦diệc 是thị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 。 如như 苦khổ 集tập 是thị 世thế 諦đế 。 苦khổ 空không 無vô 常thường 。 集tập 因nhân 緣duyên 生sanh 。 是thị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 滅diệt 是thị 世thế 諦đế 者giả 。 如như 佛Phật 說thuyết 言ngôn 。 如như 城thành 園viên 林lâm 。 是thị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 者giả 。 盡tận 止chỉ 妙diệu 離ly 。 道đạo 是thị 世thế 諦đế 者giả 。 佛Phật 說thuyết 道Đạo 諦Đế 如như 筏phiệt 如như 山sơn 如như 梯thê 如như 樓lâu 。 是thị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 者giả 。 道đạo 如như 迹tích 乘thừa 。 若nhược 四Tứ 諦Đế 盡tận 是thị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 者giả 。 世thế 諦đế 說thuyết 陰ấm 界giới 入nhập 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 亦diệc 說thuyết 陰ấm 界giới 入nhập 。

彼bỉ 小Tiểu 乘Thừa 中trung 尚thượng 開khai 合hợp 四Tứ 諦Đế 為vi 世thế 諦đế 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 等đẳng 。 況huống 復phục 大Đại 乘Thừa 。

於ư 中trung 先tiên 正chánh 明minh 無vô 諦đế 。 次thứ 問vấn 答đáp 料liệu 簡giản 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

初sơ 別biệt 約ước 極cực 理lý 以dĩ 明minh 無vô 諦đế 。 次thứ 通thông 約ước 諸chư 教giáo 以dĩ 明minh 無vô 諦đế 。 前tiền 明minh 一nhất 諦đế 亦diệc 有hữu 通thông 別biệt 二nhị 義nghĩa 不bất 同đồng 。 故cố 今kim 亦diệc 爾nhĩ 。 理lý 無vô 二nhị 極cực 。 故cố 同đồng 歸quy 一nhất 無vô 。 眾chúng 生sanh 緣duyên 異dị 。 故cố 復phục 歷lịch 教giáo 。 初sơ 中trung 三tam 。

初sơ 正chánh 立lập 無vô 諦đế 。 次thứ 。

一nhất 一nhất

下hạ 判phán 麁thô 妙diệu 。 三tam 。

不bất 可khả 說thuyết 亦diệc 不bất 可khả 說thuyết

下hạ 明minh 絕tuyệt 待đãi 即tức 是thị 開khai 麁thô 。 次thứ 文văn 又hựu 二nhị 。

初sơ 四tứ 教giáo 。 次thứ 五ngũ 味vị 。 初sơ 文văn 二nhị 。

先tiên 列liệt 四tứ 教giáo 。 次thứ 明minh 判phán 開khai 。 初sơ 四tứ 教giáo 如như 文văn 。 次thứ 從tùng 。

前tiền 不bất 可khả 說thuyết

去khứ 判phán 。 次thứ 。

若nhược 麁thô 異dị 妙diệu

下hạ 開khai 。 準chuẩn 上thượng 下hạ 文văn 。 例lệ 應ưng 在tại 五ngũ 味vị 後hậu 開khai 。 今kim 隨tùy 便tiện 各các 明minh 。 於ư 理lý 無vô 失thất 。 次thứ 約ước 五ngũ 味vị 中trung 。 初sơ 判phán 。 次thứ 從tùng 。

開khai 麁thô 如như 前tiền

者giả 例lệ 前tiền 四tứ 教giáo 開khai 。 次thứ 料liệu 簡giản 中trung 有hữu 三tam 重trùng 問vấn 答đáp 。 初sơ 問vấn 者giả 通thông 約ước 諸chư 教giáo 為vi 問vấn 。 所sở 言ngôn 。

無vô 諦đế

者giả 。 秖kỳ 應ưng 如như 前tiền 歷lịch 教giáo 明minh 實thật 別biệt 約ước 極cực 理lý 。 理lý 即tức 一nhất 實thật 。 如như 何hà 諸chư 教giáo 並tịnh 論luận 無vô 諦đế 。 答đáp 意ý 者giả 。 為vi 破phá 執chấp 理lý 而nhi 生sanh 戲hí 論luận 。 是thị 故cố 云vân 。

無vô

大đại 小Tiểu 乘Thừa 教giáo 既ký 並tịnh 有hữu 理lý 。 是thị 故cố 大đại 小tiểu 俱câu 論luận 無vô 諦đế 。 故cố 引dẫn 例lệ 云vân 。 滅diệt 本bổn 無vô 惑hoặc 。 緣duyên 滅diệt 生sanh 惑hoặc 。 如như 三tam 界giới 利lợi 鈍độn 一nhất 十thập 九cửu 使sử 。 但đãn 破phá 能năng 執chấp 。 不bất 破phá 所sở 緣duyên 。 今kim 意ý 亦diệc 爾nhĩ 。 次thứ 問vấn 者giả 。 小Tiểu 乘Thừa 未vị 得đắc 執chấp 成thành 戲hí 論luận 。 是thị 故cố 須tu 破phá 。 若nhược 實thật 證chứng 得đắc 。 理lý 仍nhưng 是thị 權quyền 。 是thị 故cố 亦diệc 破phá 。 今kim 以dĩ 此thử 意ý 例lệ 難nạn/nan 於ư 大đại 。 既ký 得đắc 大đại 小tiểu 通thông 論luận 無vô 諦đế 。 亦diệc 應ưng 大đại 小tiểu 得đắc 否phủ/bĩ 俱câu 破phá 。 答đáp 云vân 。

不bất 例lệ

者giả 。 小Tiểu 乘Thừa 得đắc 否phủ/bĩ 俱câu 皆giai 有hữu 惑hoặc 。 是thị 故cố 俱câu 破phá 。 大Đại 乘Thừa 不bất 得đắc 有hữu 惑hoặc 須tu 破phá 。 得đắc 即tức 無vô 惑hoặc 。 得đắc 何hà 須tu 破phá 。 是thị 故cố 不bất 例lệ 。 次thứ 問vấn 意ý 者giả 。 小Tiểu 乘Thừa 是thị 權quyền 。 破phá 權quyền 名danh 無vô 。 大Đại 乘Thừa 是thị 實thật 。 實thật 諦đế 非phi 無vô 。 何hà 故cố 中trung 道đạo 亦diệc 名danh 無vô 諦đế 。 答đáp 意ý 者giả 。 實thật 如như 所sở 問vấn 。 於ư 實thật 得đắc 者giả 不bất 須tu 云vân 無vô 。 今kim 云vân 無vô 者giả 為vi 未vị 得đắc 者giả 。

次thứ 諸chư 境cảnh 開khai 合hợp 者giả 。 文văn 中trung 二nhị 。

初sơ 明minh 來lai 意ý 。 次thứ 正chánh 明minh 開khai 合hợp 六lục 境cảnh 。 依y 文văn 次thứ 第đệ 。 以dĩ 後hậu 後hậu 境cảnh 。 盡tận 向hướng 上thượng 合hợp 。 十thập 如như 居cư 初sơ 。 是thị 故cố 先tiên 以dĩ 因nhân 緣duyên 合hợp 如như 。 四Tứ 諦Đế 第đệ 三tam 。 是thị 故cố 次thứ 以dĩ 四Tứ 諦Đế 合hợp 二nhị 。 下hạ 去khứ 展triển 轉chuyển 以dĩ 下hạ 合hợp 上thượng 即tức 為vi 六lục 章chương 。 初sơ 文văn 言ngôn 。

命mạng

者giả 召triệu 也dã 。 起khởi 也dã 。 故cố 以dĩ 初sơ 章chương 名danh 為vi 。

命mạng 章chương

絕tuyệt 言ngôn 稱xưng 歎thán

者giả 。 文văn 云vân 。

止chỉ 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 不bất 須tu 復phục 說thuyết 。

絕tuyệt 言ngôn 歎thán 已dĩ 。 次thứ 歎thán 絕tuyệt 言ngôn 之chi 境cảnh 即tức 十thập 如như 也dã 。 故cố 云vân 。

諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 所sở 謂vị 諸chư 法pháp 。 如như 是thị 性tánh 相tướng 體thể 力lực 。

等đẳng 。

今kim 更cánh 說thuyết 五ngũ 境cảnh 云vân 何hà 同đồng 異dị

者giả 。 前tiền 已dĩ 說thuyết 六lục 境cảnh 。 今kim 以dĩ 五ngũ 境cảnh 與dữ 十thập 如như 義nghĩa 名danh 異dị 義nghĩa 同đồng 。 餘dư 下hạ 合hợp 上thượng 。 意ý 亦diệc 如như 是thị 。 故cố 更cánh 明minh 之chi 。 於ư 中trung 有hữu 四tứ 。

先tiên 正chánh 明minh 離ly 合hợp 。 次thứ 準chuẩn 前tiền 例lệ 立lập 隨tùy 情tình 等đẳng 三tam 。 三tam 問vấn 答đáp 釋thích 疑nghi 。 四tứ 問vấn 答đáp 通thông 經kinh 。 以dĩ 此thử 經Kinh 義nghĩa 通thông 於ư 諸chư 境cảnh 。 不bất 同đồng 他tha 人nhân 名danh 義nghĩa 俱câu 塞tắc 。 般Bát 若Nhã 種chủng 種chủng 名danh 。 解giải 脫thoát 。 法Pháp 身thân 亦diệc 爾nhĩ 。 多đa 諸chư 名danh 字tự 等đẳng 。 具cụ 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 三tam 記ký 。 如như 此thử 解giải 者giả 則tắc 使sử 一nhất 切thiết 佛Phật 教giáo 名danh 異dị 義nghĩa 同đồng 。 無vô 不bất 通thông 暢sướng 。 若nhược 得đắc 此thử 意ý 。 無vô 礙ngại 自tự 在tại 。 故cố 有hữu 開khai 合hợp 門môn 來lai 。 初sơ 文văn 因nhân 緣duyên 合hợp 十thập 如như 者giả 。 若nhược 得đắc 前tiền 來lai 十thập 如như 總tổng 釋thích 之chi 意ý 。 相tương/tướng 以dĩ 據cứ 外ngoại 等đẳng 來lai 對đối 銷tiêu 。 因nhân 緣duyên 義nghĩa 同đồng 。 顯hiển 然nhiên 可khả 見kiến 。 於ư 中trung 為vi 二nhị 。

先tiên 開khai 合hợp 意ý 。 次thứ 正chánh 開khai 合hợp 又hựu 二nhị 。

先tiên 正chánh 合hợp 。 次thứ 略lược 指chỉ 。 初sơ 又hựu 二nhị 。 前tiền 合hợp 思tư 議nghị 兩lưỡng 番phiên 。 次thứ 合hợp 不bất 思tư 議nghị 兩lưỡng 番phiên 。 二nhị 文văn 各các 有hữu 總tổng 別biệt 兩lưỡng 對đối 。 初sơ 文văn 者giả 。 先tiên 對đối 。 次thứ 結kết 。 對đối 中trung 先tiên 別biệt 。 如như 文văn 。 次thứ 總tổng 對đối 者giả 。 因nhân 緣duyên 總tổng 而nhi 十thập 如như 別biệt 。 故cố 云vân 。

總tổng

總tổng 以dĩ 因nhân 緣duyên 合hợp 為vi 三tam 道đạo 。 兩lưỡng 番phiên 合hợp 十thập 如như 故cố 云vân 也dã 。

此thử 兩lưỡng

下hạ 結kết 。 如như 文văn 。 次thứ 後hậu 兩lưỡng 番phiên 者giả 。 為vi 二nhị 。

初sơ 正chánh 對đối 。 次thứ 。

若nhược 細tế

下hạ 辨biện 通thông 別biệt 。 初sơ 文văn 先tiên 標tiêu 。 次thứ 對đối 。 對đối 中trung 先tiên 別biệt 。 亦diệc 是thị 別biệt 別biệt 以dĩ 緣duyên 對đối 如như 。 次thứ 總tổng 者giả 。 亦diệc 總tổng 合hợp 以dĩ 為vi 三tam 道đạo 。 三tam 道đạo 即tức 理lý 性tánh 三tam 德đức 。 故cố 云vân 。

在tại 內nội

等đẳng 。 次thứ 文văn 云vân 。

四tứ 聖thánh 節tiết 節tiết 有hữu 異dị

者giả 。 如như 前tiền 釋thích 中trung 四tứ 教giáo 諸chư 聖thánh 。 各các 各các 不bất 同đồng 。 居cư 在tại 界giới 外ngoại 。 莫mạc 不bất 皆giai 有hữu 。 十thập 二nhị 有hữu 支chi 。 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 攝nhiếp 法pháp 中trung 。 因nhân 緣duyên 逆nghịch 順thuận 等đẳng 各các 有hữu 其kỳ 相tương/tướng 。 以dĩ 前tiền 四tứ 聖thánh 同đồng 為vi 圓viên 釋thích 。 如như 前tiền 釋thích 中trung 云vân 。

無vô 明minh 轉chuyển 即tức 變biến 為vi 明minh

等đẳng 。 總tổng 釋thích 中trung 云vân 。

三tam 道đạo 即tức 是thị 性tánh 德đức 三tam 德đức

故cố 云vân 在tại 內nội 成thành 性tánh 。 二Nhị 乘Thừa 菩Bồ 薩Tát 應ưng 從tùng 次thứ 第đệ 。 何hà 故cố 合hợp 耶da 。 且thả 從tùng 久cửu 遠viễn 種chủng 性tánh 邊biên 說thuyết 。 若nhược 從tùng 末mạt 說thuyết 應ưng 須tu 分phần/phân 四tứ 。 次thứ 以dĩ 四Tứ 諦Đế 合hợp 如như 緣duyên 者giả 。 若nhược 知tri 苦khổ 集tập 秖kỳ 是thị 緣duyên 生sanh 。 道đạo 滅diệt 秖kỳ 是thị 緣duyên 滅diệt 。 十thập 如như 自tự 分phần/phân 界giới 內nội 界giới 外ngoại 各các 有hữu 生sanh 滅diệt 等đẳng 。 何hà 俟sĩ 更cánh 合hợp 。 為vi 不bất 了liễu 者giả 謂vị 名danh 義nghĩa 俱câu 異dị 。 故cố 合hợp 令linh 義nghĩa 同đồng 。 皆giai 取thủ 器khí 類loại 大đại 同đồng 總tổng 略lược 而nhi 會hội 。 若nhược 更cánh 縷lũ 碎toái 恐khủng 煩phiền 雜tạp 故cố 。 如như 無vô 量lượng 無vô 作tác 中trung 云vân 。

界giới 外ngoại 四tứ 聖thánh 涅Niết 槃Bàn

者giả 。 涅Niết 槃Bàn 之chi 名danh 通thông 大đại 小tiểu 故cố 。 且thả 用dụng 言ngôn 之chi 。 故cố 云vân 。

亦diệc 是thị 般Bát 若Nhã 解giải 脫thoát 。 亦diệc 是thị 法Pháp 身thân 。

也dã 。 四Tứ 諦Đế 合hợp 因nhân 緣duyên 者giả 。 但đãn 知tri 因nhân 緣duyên 有hữu 生sanh 無vô 生sanh 等đẳng 。 四Tứ 諦Đế 有hữu 世thế 出xuất 世thế 。 各các 各các 合hợp 之chi 。 文văn 相tương/tướng 最tối 顯hiển 。

次thứ 七thất 重trùng 二nhị 諦đế 合hợp 於ư 如như 緣duyên 及cập 四Tứ 諦Đế 者giả 。 若nhược 知tri 俗tục 諦đế 秖kỳ 是thị 苦khổ 集tập 。 真Chân 諦Đế 秖kỳ 是thị 道đạo 滅diệt 。 四tứ 種chủng 相tương/tướng 入nhập 故cố 成thành 七thất 種chủng 。 前tiền 之chi 四Tứ 諦Đế 既ký 已dĩ 與dữ 如như 緣duyên 合hợp 。 則tắc 七thất 二nhị 合hợp 三tam 了liễu 了liễu 可khả 見kiến 。 亦diệc 為vi 未vị 了liễu 。 故cố 重trọng/trùng 合hợp 之chi 。 今kim 亦diệc 不bất 委ủy 細tế 。 但đãn 通thông 總tổng 而nhi 合hợp 。 七thất 中trung 但đãn 是thị 屬thuộc 界giới 內nội 俗tục 。 即tức 對đối 界giới 內nội 二nhị 種chủng 苦khổ 集tập 。 屬thuộc 界giới 內nội 真chân 。 即tức 對đối 界giới 內nội 道đạo 滅diệt 。

復phục 有hữu 一nhất 俗tục 含hàm 於ư 真chân 俗tục 。 故cố 云vân 有hữu 邊biên 無vô 邊biên 。 可khả 對đối 界giới 內nội 四Tứ 諦Đế 。

復phục 有hữu 一nhất 真chân 含hàm 於ư 真chân 中trung 。 故cố 云vân 空không 不bất 空không 邊biên 則tắc 分phần/phân 對đối 兩lưỡng 處xứ 道đạo 滅diệt 。 界giới 外ngoại 苦khổ 集tập 。 例lệ 此thử 可khả 思tư 。 乃nãi 至chí 例lệ 於ư 如như 緣duyên 可khả 見kiến 。

次thứ 五ngũ 三tam 諦đế 合hợp 上thượng 四tứ 文văn 者giả 。 若nhược 得đắc 二nhị 諦đế 三tam 諦đế 離ly 合hợp 之chi 相tướng 。 二nhị 諦đế 既ký 已dĩ 合hợp 上thượng 三tam 竟cánh 。 即tức 知tri 三tam 諦đế 與dữ 上thượng 四tứ 同đồng 。 亦diệc 無vô 俟sĩ 復phục 合hợp 。 亦diệc 為vi 不bất 了liễu 者giả 耳nhĩ 。 又hựu 復phục 更cánh 欲dục 取thủ 器khí 類loại 同đồng 者giả 通thông 總tổng 而nhi 合hợp 。 故cố 重trọng/trùng 合hợp 之chi 。 如như 合hợp 因nhân 緣duyên 中trung 文văn 云vân 今kim 且thả 用dụng 去khứ 。 即tức 其kỳ 相tương/tướng 也dã 。 以dĩ 五ngũ 種chủng 真chân 是thị 思tư 議nghị 滅diệt 。 亦diệc 是thị 不bất 思tư 議nghị 生sanh 等đẳng 。 亦diệc 如như 五ngũ 三tam 合hợp 七thất 二nhị 中trung 前tiền 四tứ 種chủng 不bất 被bị 合hợp 等đẳng 。 亦diệc 如như 二nhị 俗tục 即tức 是thị 五ngũ 俗tục 。 二nhị 真chân 即tức 是thị 五ngũ 真chân 。 即tức 分phần/phân 空không 不bất 空không 邊biên 。 空không 為vi 五ngũ 真chân 。 不bất 空không 為vi 五ngũ 中trung 等đẳng 。 並tịnh 是thị 通thông 總tổng 類loại 例lệ 而nhi 合hợp 。 故cố 重trọng/trùng 明minh 之chi 。

次thứ 一nhất 實thật 合hợp 五ngũ 者giả 。 前tiền 釋thích 一nhất 實thật 有hữu 通thông 有hữu 別biệt 。 今kim 且thả 從tùng 別biệt 故cố 簡giản 權quyền 取thủ 實thật 。 若nhược 依y 通thông 者giả 。 應ưng 云vân 與dữ 四tứ 聖thánh 十thập 如như 同đồng 四tứ 。 十thập 二nhị 緣duyên 滅diệt 同đồng 四tứ 。 四Tứ 諦Đế 中trung 滅diệt 同đồng 七thất 。 二nhị 諦đế 與dữ 七thất 真chân 同đồng 。 五ngũ 三tam 諦đế 中trung 與dữ 五ngũ 中trung 同đồng 。 言ngôn 有hữu 同đồng 不bất 同đồng 者giả 。 與dữ 圓viên 中trung 同đồng 。 不bất 與dữ 別biệt 中trung 同đồng 也dã 。 不bất 與dữ 但đãn 空không 真chân 同đồng 也dã 。

次thứ 無vô 諦đế 中trung 二nhị 。

先tiên 以dĩ 無vô 合hợp 六lục 。 次thứ 以dĩ 無vô 合hợp 無vô 。 初sơ 者giả 。 前tiền 文văn 列liệt 中trung 唯duy 列liệt 六lục 章chương 。 釋thích 中trung 亦diệc 因nhân 一nhất 實thật 便tiện 釋thích 無vô 諦đế 。 今kim 於ư 開khai 合hợp 亦diệc 對đối 前tiền 六lục 。 名danh 異dị 義nghĩa 同đồng 。 別biệt 對đối 何hà 妨phương 。 言ngôn 。

與dữ 十thập 如như 同đồng

者giả 。 約ước 究cứu 竟cánh 等đẳng 邊biên 得đắc 作tác 此thử 說thuyết 。 若nhược 相tương/tướng 性tánh 等đẳng 非phi 無vô 別biệt 異dị 。 如như 六lục 道đạo 相tương/tướng 性tánh 未vị 名danh 無vô 諦đế 。 四tứ 聖thánh 但đãn 得đắc 通thông 名danh 無vô 諦đế 。 若nhược 別biệt 指chỉ 一nhất 實thật 。 唯duy 一nhất 無vô 諦đế 。 然nhiên 諸chư 界giới 中trung 莫mạc 不bất 皆giai 如như 。 故cố 且thả 通thông 取thủ 故cố 。 次thứ 文văn 云vân 諸chư 無vô 明minh 滅diệt 。 諸chư 不bất 可khả 說thuyết 七thất 真chân 五ngũ 中trung 等đẳng 也dã 。

次thứ 以dĩ 無vô 合hợp 無vô 又hựu 二nhị 。

初sơ 合hợp 。 次thứ 結kết 意ý 。 初sơ 文văn 者giả 。 若nhược 無vô 諦đế 不bất 無vô 。 無vô 翻phiên 成thành 有hữu 。 故cố 為vi 破phá 執chấp 立lập 無vô 合hợp 無vô 。 次thứ 明minh 三tam 意ý 。 前tiền 文văn 唯duy 約ước 七thất 二nhị 諦đế 辨biện 。 今kim 以dĩ 七thất 二nhị 諦đế 例lệ 餘dư 五ngũ 境cảnh 。 其kỳ 相tương/tướng 可khả 識thức 故cố 不bất 委ủy 論luận 。

三tam 問vấn 答đáp 釋thích 疑nghi 中trung 。 先tiên 問vấn 境cảnh 意ý 。 既ký 開khai 權quyền 顯hiển 實thật 唯duy 應ưng 一nhất 實thật 。 何hà 故cố 紛phân 葩ba 六lục 相tương/tướng 不bất 同đồng 。 復phục 相tương/tướng 間gian 入nhập 情tình 智trí 出xuất 沒một 。 次thứ 答đáp 中trung 二nhị 。

先tiên 總tổng 明minh 諸chư 紛phân 葩ba 之chi 意ý 。 次thứ 正chánh 約ước 味vị 明minh 紛phân 葩ba 之chi 相tướng 。 於ư 中trung 又hựu 二nhị 。

先tiên 法pháp 。 次thứ 譬thí 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

先tiên 釋thích 。 次thứ 結kết 。 初sơ 者giả 。 此thử 並tịnh 如Như 來Lai 無vô 謀mưu 之chi 巧xảo 。 致trí 使sử 說thuyết 境cảnh 離ly 合hợp 殊thù 途đồ 。 鑒giám 理lý 之chi 智trí 奚hề 嘗thường 增tăng 減giảm 。 然nhiên 同đồng 體thể 妙diệu 用dụng 不bất 動động 而nhi 運vận 。 故cố 能năng 逗đậu 物vật 施thi 設thiết 參tham 差sai 。 照chiếu 彼bỉ 妙diệu 機cơ 。 理lý 藏tạng 平bình 等đẳng 。 不bất 謀mưu 而nhi 感cảm 致trí 益ích 不bất 空không 。 故cố 獲hoạch 諸chư 味vị 。 若nhược 橫hoạnh/hoành 若nhược 竪thụ 。 若nhược 顯hiển 若nhược 密mật 。 雖tuy 種chủng 熟thục 脫thoát 異dị 。 入nhập 祕bí 藏tạng 不bất 殊thù 。 次thứ 結kết 。 可khả 知tri 。 譬thí 中trung 先tiên 譬thí 。 次thứ 況huống 。

四tứ 問vấn 答đáp 通thông 經kinh 者giả 。 問vấn 可khả 知tri 。 答đáp 中trung 意ý 者giả 。 此thử 經Kinh 文văn 狹hiệp 但đãn 略lược 指chỉ 而nhi 已dĩ 。 以dĩ 諸chư 領lãnh 付phó 並tịnh 在tại 般Bát 若Nhã 。 是thị 故cố 此thử 中trung 。 指chỉ 彼bỉ 所sở 付phó 。 今kim 略lược 引dẫn 當đương 文văn 十thập 如như 。 如như 文văn 。 十thập 二nhị 緣duyên 中trung 引dẫn 〈# 譬thí 喻dụ 品phẩm 〉# 者giả 。 虛hư 妄vọng 即tức 是thị 無vô 明minh 故cố 也dã 。 若nhược 已dĩ 有hữu 無vô 明minh 必tất 有hữu 十thập 一nhất 。 〈# 方phương 便tiện 品phẩm 〉# 者giả 。 既ký 不bất 通thông 昔tích 教giáo 。 且thả 約ước 為vi 佛Phật 種chủng 緣duyên 。 故cố 通thông 該cai 二nhị 義nghĩa 。 次thứ 四Tứ 諦Đế 中trung 既ký 有hữu 世thế 間gian 因nhân 果quả 。 必tất 有hữu 出xuất 世thế 能năng 治trị 。 藥dược 草thảo 中trung 四tứ 俱câu 無vô 生sanh 。 故cố 並tịnh 云vân 空không 。

無vô 上thượng 道Đạo

即tức 道Đạo 諦Đế 。

如Như 來Lai 滅diệt

即tức 滅Diệt 諦Đế 。 且thả 從tùng 證chứng 道đạo 以dĩ 攝nhiếp 教giáo 道đạo 。 故cố 與dữ 二nhị 義nghĩa 同đồng 也dã 。

一nhất 實thật 諦đế

者giả 。 即tức 以dĩ 所sở 助trợ 為vi 名danh 。

無vô 諦đế

可khả 見kiến 。

法Pháp 華Hoa 玄Huyền 義Nghĩa 釋Thích 籤# 卷quyển 第đệ 六lục

Print Friendly, PDF & Email