法Pháp 華Hoa 玄Huyền 義Nghĩa 釋Thích 籤
Quyển 3
唐Đường 湛Trạm 然Nhiên 述Thuật

法Pháp 華Hoa 玄Huyền 義Nghĩa 釋Thích 籤# 卷quyển 第đệ 三tam

天thiên 台thai 沙Sa 門Môn 湛trạm 然nhiên 述thuật

次thứ 解giải 四tứ 悉tất 中trung 列liệt 章chương 別biệt 釋thích 。 初sơ 標tiêu 列liệt 十thập 章chương 通thông 亘tuyên 一nhất 代đại 。 於ư 中trung 為vi 二nhị 。

前tiền 七thất 章chương 通thông 約ước 諸chư 經kinh 。 後hậu 之chi 三tam 章chương 獨độc 今kim 經kinh 意ý 。 前tiền 七thất 又hựu 四tứ 。

初sơ 二nhị 正chánh 明minh 悉tất 檀đàn 。 次thứ 二nhị 名danh 義nghĩa 同đồng 異dị 。 次thứ 二nhị 所sở 起khởi 功công 能năng 。 次thứ 一nhất 自tự 證chứng 與dữ 利lợi 他tha 得đắc 失thất 。 初sơ 二nhị 者giả 。 前tiền 總tổng 名danh 。 次thứ 別biệt 相tướng 。 次thứ 二nhị 名danh 義nghĩa 同đồng 異dị 中trung 。 初sơ 一nhất 名danh 有hữu 同đồng 異dị 。 義nghĩa 一nhất 向hướng 同đồng 。 次thứ 一nhất 名danh 一nhất 向hướng 。 異dị 而nhi 義nghĩa 同đồng 。 次thứ 二nhị 初sơ 凡phàm 夫phu 起khởi 觀quán 。 聖thánh 人nhân 起khởi 教giáo 。 次thứ 唯duy 聖thánh 人nhân 說thuyết 默mặc 。 次thứ 一nhất 凡phàm 聖thánh 得đắc 失thất 。 次thứ 後hậu 三tam 中trung 初sơ 二nhị 明minh 今kim 經kinh 意ý 。 後hậu 一nhất 明minh 今kim 經kinh 文văn 。 於ư 前tiền 二nhị 中trung 初sơ 一nhất 判phán 權quyền 實thật 。 次thứ 一nhất 開khai 權quyền 實thật 。 得đắc 此thử 意ý 已dĩ 。 方phương 知tri 一nhất 代đại 悉tất 檀đàn 不bất 同đồng 。 雖tuy 前tiền 七thất 門môn 義nghĩa 及cập 今kim 經kinh 妙diệu 未vị 獨độc 顯hiển 。 別biệt 明minh 當đương 部bộ 故cố 有hữu 後hậu 三tam 。 思tư 之chi 思tư 之chi 。

初sơ 釋thích 名danh 中trung 三tam 。

初sơ 汎# 引dẫn 古cổ 師sư 。 次thứ 引dẫn 論luận 破phá 。 三tam 引dẫn 南nam 嶽nhạc 正chánh 解giải 。 初sơ 如như 文văn 。 次thứ 文văn 者giả 先tiên 引dẫn 《# 地địa 持trì 》# 證chứng 謬mậu 。 次thứ 正chánh 破phá 謬mậu 。 初sơ 引dẫn 《# 地địa 持trì 》# 四tứ 優ưu 檀đàn 那na 者giả 。 彼bỉ 第đệ 十thập 七thất 〈# 菩Bồ 提Đề 分phần/phân 品phẩm 〉# 云vân 。

餘dư 之chi 一nhất 切thiết 所sở 行hành 。 所sở 學học 悉tất 入nhập 三tam 三tam 昧muội 門môn 。 所sở 謂vị 聲Thanh 聞Văn 所sở 行hành 。 所sở 學học 有hữu 四tứ 優ưu 檀đàn 那na 法pháp 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 為vì 眾chúng 生sanh 故cố 。 亦diệc 說thuyết 此thử 四tứ 。 謂vị 一nhất 切thiết 行hành 。 苦khổ 是thị 優ưu 檀đàn 那na 法pháp 。 乃nãi 至chí 涅Niết 槃Bàn 。 寂tịch 滅diệt 是thị 優ưu 檀đàn 那na 法pháp 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 具cụ 足túc 此thử 法Pháp 。 復phục 以dĩ 此thử 法Pháp 。 轉chuyển 授thọ 眾chúng 生sanh 是thị 名danh 優ưu 檀đàn 那na 。 過quá 去khứ 寂tịch 默mặc 諸chư 牟Mâu 尼Ni 尊Tôn 。 展triển 轉chuyển 相tương 傳truyền 。 是thị 名danh 優ưu 檀đàn 那na 。 增tăng 上thượng 涌dũng 出xuất 乃nãi 至chí 具cụ 足túc 。 出xuất 第đệ 一nhất 有hữu 。 是thị 名danh 優ưu 檀đàn 那na 。

論luận 文văn 無vô 經Kinh 字tự 。 但đãn 題đề 云vân 。

地địa 持trì 經Kinh

故cố 今kim 引dẫn 云vân 經kinh 也dã 。 《# 地địa 持trì 》# 此thử 四tứ 名danh 為vi 印ấn 者giả 。 如như 下hạ 所sở 引dẫn 《# 大đại 論luận 》# 所sở 明minh 法pháp 印ấn 不bất 同đồng 。 大Đại 乘Thừa 一nhất 印ấn 。 小Tiểu 乘Thừa 三tam 印ấn 。 此thử 《# 地địa 持trì 》# 文văn 雖tuy 是thị 大Đại 乘Thừa 。 欲dục 明minh 所sở 攝nhiếp 之chi 法pháp 。 及cập 為vì 初sơ 行hành 菩Bồ 薩Tát 。 且thả 脩tu 此thử 四tứ 。 四tứ 秖kỳ 是thị 三tam 。 更cánh 立lập 苦khổ 印ấn 故cố 為vi 四tứ 也dã 。 二nhị 印ấn 印ấn 生sanh 死tử 。 一nhất 印ấn 印ấn 涅Niết 槃Bàn 。 生sanh 死tử 以dĩ 無vô 常thường 為vi 初sơ 印ấn 。 無vô 我ngã 為vi 後hậu 印ấn 。 又hựu 名danh 為vi 宗tông 。 故cố 知tri 此thử 與dữ 四tứ 悉tất 名danh 義nghĩa 全toàn 別biệt 。

印ấn 是thị

下hạ 釋thích 印ấn 義nghĩa 。 教giáo 行hành 兩lưỡng 文văn 不bất 同đồng 。 說thuyết 屬thuộc 世thế 智trí 故cố 云vân 。

世thế 智trí 所sở 說thuyết

問vấn 。

約ước 教giáo 約ước 行hành 俱câu 云vân 傳truyền 授thọ 。 有hữu 何hà 差sai 別biệt 。

答đáp 。

教giáo 是thị 所sở 傳truyền 之chi 法pháp 。 故cố 云vân 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 具cụ 此thử 法pháp 行hành 。 是thị 能năng 傳truyền 之chi 功công 。 故cố 云vân 經kinh 過quá 去khứ 寂tịch 默mặc 諸chư 牟Mâu 尼Ni 。 秖kỳ 是thị 佛Phật 佛Phật 皆giai 有hữu 化hóa 他tha 傳truyền 教giáo 之chi 行hành 。

增tăng 上thượng

等đẳng 者giả 。 並tịnh 是thị 歎thán 釋thích 宗tông 義nghĩa 故cố 也dã 。 言ngôn 。

第đệ 一nhất 有hữu

者giả 。 謂vị 三tam 界giới 頂đảnh 。 此thử 有hữu 難nan 出xuất 。 故cố 云vân 。

第đệ 一nhất

居cư 極cực 頂đảnh 。 故cố 復phục 云vân 。

第đệ 一nhất

次thứ 。

彼bỉ 明minh 文văn

下hạ 正chánh 破phá 。

如như 此thử

下hạ 例lệ 破phá 。

南nam 嶽nhạc

下hạ 正chánh 釋thích 。 可khả 見kiến 。

二nhị 辨biện 相tương/tướng 中trung 二nhị 。

先tiên 引dẫn 大đại 師sư 釋thích 。 次thứ 私tư 釋thích 。 初sơ 文văn 四tứ 悉tất 自tự 為vi 四tứ 段đoạn 。 初sơ 文văn 二nhị 。

初sơ 釋thích 。 次thứ 料liệu 簡giản 。 初sơ 文văn 中trung 言ngôn 。

世thế 界giới

者giả 。 謂vị 五ngũ 陰ấm 差sai 別biệt 。 界giới 入nhập 亦diệc 然nhiên 。 次thứ 文văn 者giả 。

若nhược 無vô

下hạ 問vấn 。

人nhân 者giả

下hạ 答đáp 。

第Đệ 一Nhất 義Nghĩa

下hạ 問vấn 。

答đáp

下hạ 答đáp 也dã 。

外ngoại 人nhân

下hạ 因nhân 釋thích 。 外ngoại 人nhân 橫hoạnh/hoành 計kế 。 不bất 名danh 世thế 界giới 。 不bất 達đạt 差sai 別biệt 。 但đãn 總tổng 計kế 我ngã 。 無vô 因nhân 謂vị 自tự 然nhiên 。 邪tà 因nhân 謂vị 梵Phạm 天Thiên 等đẳng 。 此thử 四tứ 悉tất 文văn 全toàn 出xuất 《# 大đại 論luận 》# 。 為vi 人nhân 中trung 三tam 。

標tiêu 。 釋thích 。 結kết 。 釋thích 中trung 二nhị 。

初sơ 正chánh 釋thích 。 次thứ 。

如như 雜tạp 業nghiệp

下hạ 立lập 傍bàng 正chánh 相tương/tướng 以dĩ 釋thích 疑nghi 。 初sơ 文văn 云vân 。

或hoặc 聽thính 不bất 聽thính

者giả 。

聽thính

謂vị 聽thính 許hứa 。 雖tuy 復phục 雙song 舉cử 。 意ý 在tại 於ư 聽thính 。 聽thính 是thị 所sở 宜nghi 。 宜nghi 即tức 生sanh 善thiện 。 次thứ 釋thích 疑nghi 者giả 。 恐khủng 引dẫn 此thử 為vi 疑nghi 。

生sanh 善thiện 文văn 中trung 復phục 有hữu 破phá 惡ác 者giả 何hà 耶da 。 於ư 中trung 先tiên 出xuất 相tướng 狀trạng 。 次thứ 正chánh 判phán 。 初sơ 文văn 言ngôn 。

如như 雜tạp 業nghiệp

等đẳng 者giả 。 文văn 引dẫn 二nhị 經Kinh 云vân 。

如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 以dĩ 雜tạp 業nghiệp 故cố 雜tạp 生sanh 世thế 間gian 。 及cập 更cánh 有hữu 破phá 群quần 那na 經kinh 。

問vấn 。

此thử 二nhị 經Kinh 云vân 何hà 通thông 。

答đáp 。

有hữu 人nhân 不bất 信tín 罪tội 福phước 。 墮đọa 於ư 斷đoạn 見kiến 。 斷đoạn 彼bỉ 疑nghi 故cố 說thuyết 雜tạp 業nghiệp 等đẳng 。 若nhược 計kế 有hữu 神thần 我ngã 墮đọa 於ư 常thường 見kiến 。 如như 破phá 群quần 那na 來lai 問vấn 佛Phật 言ngôn 誰thùy 受thọ 。 若nhược 佛Phật 說thuyết 言ngôn 某mỗ 受thọ 。 更cánh 增tăng 其kỳ 邪tà 。 是thị 故cố 不bất 說thuyết 。 受thọ 者giả 觸xúc 者giả 。 但đãn 說thuyết 無vô 觸xúc 無vô 受thọ 。 此thử 之chi 二nhị 人nhân 雖tuy 有hữu 此thử 疑nghi 。 機cơ 在tại 生sanh 善thiện 。

次thứ

此thử 意ý

下hạ 正chánh 判phán 。 傍bàng 為vi 二nhị 人nhân 不bất 信tín 罪tội 福phước 。 破phá 其kỳ 斷đoạn 常thường 。 正chánh 為vi 二nhị 人nhân 。 令linh 生sanh 善thiện 根căn 。 故cố 為vi 人nhân 中trung 非phi 無vô 破phá 惡ác 。 但đãn 有hữu 傍bàng 正chánh 。 故cố 云vân 正chánh 為vi 生sanh 善thiện 。 傍bàng 為vi 破phá 惡ác 。

三tam 對đối 治trị 中trung 亦diệc 標tiêu 。 釋thích 。 結kết 。 釋thích 中trung 二nhị 。

初sơ 辨biện 有hữu 無vô 。 次thứ 。

對đối 治trị

下hạ 正chánh 釋thích 相tương/tướng 。 初sơ 文văn 中trung 云vân 。

有hữu 法pháp 對đối 治trị 則tắc 有hữu

等đẳng 者giả 。 有hữu 能năng 治trị 所sở 治trị 。 故cố 名danh 為vi 。

有hữu

第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 中trung 。 既ký 無vô 能năng 所sở 。 故cố 云vân 。

則tắc 無vô

此thử 中trung 實thật 性tánh 伹# 是thị 對đối 辨biện 。 為vi 顯hiển 對đối 治trị 有hữu 能năng 所sở 耳nhĩ 。 次thứ 結kết 中trung 云vân 。

說thuyết 此thử 法pháp 藥dược

等đẳng 者giả 。 通thông 論luận 四tứ 悉tất 無vô 非phi 法pháp 藥dược 。 今kim 從tùng 別biệt 說thuyết 。 從tùng 對đối 治trị 邊biên 立lập 名danh 便tiện 故cố 且thả 作tác 此thử 說thuyết 。

次thứ 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 中trung 亦diệc 標tiêu 。 釋thích 。 結kết 。 釋thích 中trung 二nhị 。

初sơ 立lập 二nhị 種chủng 不bất 同đồng 。 次thứ 。

不bất 可khả

下hạ 釋thích 二nhị 種chủng 相tương/tướng 。 初sơ 文văn 言ngôn 。

有hữu 二nhị

者giả 。 意ý 說thuyết 今kim 文văn 言ngôn 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 者giả 。 從tùng 教giáo 法pháp 邊biên 正chánh 當đương 可khả 說thuyết 。 不bất 可khả 說thuyết 者giả 。 當đương 內nội 證chứng 邊biên 。 非phi 今kim 文văn 意ý 。 故cố 須tu 辨biện 異dị 。 初sơ 釋thích 不bất 可khả 說thuyết 中trung 。 初sơ 正chánh 出xuất 相tương/tướng 。 次thứ 引dẫn 論luận 證chứng 。 初sơ 文văn 者giả 。 證chứng 法pháp 無vô 憑bằng 須tu 寄ký 人nhân 辨biện 。 故cố 云vân 。

諸chư 佛Phật 等đẳng 所sở 得đắc 之chi 法Pháp

所sở 引dẫn 偈kệ 者giả 亦diệc 是thị 論luận 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 文văn 中trung 引dẫn 之chi 。 初sơ 之chi 二nhị 句cú 明minh 證chứng 法pháp 功công 能năng 。 能năng 離ly 言ngôn 說thuyết 妄vọng 想tưởng 故cố 也dã 。 次thứ 二nhị 句cú 者giả 明minh 所sở 證chứng 法pháp 體thể 。 上thượng 句cú 正chánh 明minh 法pháp 體thể 。 次thứ 句cú 引dẫn 例lệ 況huống 釋thích 。 如như 過quá 去khứ 諸chư 佛Phật 。 所sở 得đắc 涅Niết 槃Bàn 。 不bất 生sanh 滅diệt 法pháp 在tại 我ngã 身thân 中trung 。

說thuyết 諸chư

下hạ 一nhất 偈kệ 與dữ 世thế 界giới 互hỗ 辨biện 。 前tiền 明minh 世thế 界giới 亦diệc 與dữ 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 互hỗ 辨biện 。 故cố 今kim 亦diệc 然nhiên 。 次thứ 可khả 說thuyết 者giả 。 正chánh 明minh 今kim 意ý 四tứ 句cú 皆giai 實thật 。 故cố 無vô 非phi 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 也dã 。

佛Phật 於ư

下hạ 引dẫn 證chứng 。

此thử 亦diệc 是thị 一nhất 家gia 明minh 四tứ 門môn 入nhập 實thật

者giả 。 判phán 也dã 。 謂vị 一nhất 切thiết 實thật 等đẳng 四tứ 句cú 。 次thứ 第đệ 以dĩ 對đối 有hữu 等đẳng 四tứ 門môn 。 上thượng 皆giai 名danh 。

等đẳng

者giả 。 入nhập 實thật 也dã 。

故cố 中trung 論luận

下hạ 證chứng 入nhập 實thật 意ý 。 謂vị 為vi 利lợi 根căn 故cố 也dã 。

快khoái 馬mã 見kiến 鞭tiên 影ảnh

如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 二nhị 記ký 。

若nhược 聞văn

下hạ 結kết 。 反phản 以dĩ 無vô 結kết 有hữu 。 故cố 云vân 。

豈khởi 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 耶da

十thập 五ngũ 番phiên 者giả 。 又hựu 二nhị 。

初sơ 正chánh 釋thích 。 次thứ 。

問vấn

下hạ 料liệu 簡giản 。 初sơ 文văn 者giả 。 總tổng 十thập 五ngũ 番phiên 。 謂vị 一nhất 事sự 理lý 。 二nhị 假giả 實thật 。 三tam 善thiện 惡ác 人nhân 。 四tứ 善thiện 惡ác 陰ấm 。 五ngũ 善thiện 惡ác 法pháp 。 六lục 三tam 世thế 。 七thất 內nội 外ngoại 凡phàm 。 八bát 見kiến 脩tu 聖thánh 。 九cửu 凡phàm 及cập 聖thánh 。 非phi 學học 非phi 無Vô 學Học 即tức 凡phàm 位vị 也dã 。 十thập 至chí 十thập 三tam 四tứ 悉tất 各các 為vi 一nhất 番phiên 。 十thập 四tứ 以dĩ 四tứ 悉tất 通thông 為vi 一nhất 番phiên 。 十thập 五ngũ 別biệt 約ước 四Tứ 諦Đế 。 此thử 十thập 五ngũ 番phiên 為vi 欲dục 令linh 人nhân 了liễu 四tứ 悉tất 義nghĩa 遍biến 一nhất 切thiết 法pháp 。 若nhược 得đắc 此thử 意ý 觸xúc 境cảnh 皆giai 成thành 自tự 行hành 化hóa 他tha 。 法Pháp 皆giai 具cụ 足túc 。 然nhiên 須tu 細tế 釋thích 此thử 十thập 五ngũ 番phiên 。 皆giai 使sử 順thuận 於ư 歡hoan 喜hỷ 生sanh 善thiện 破phá 惡ác 入nhập 真chân 。 又hựu 此thử 十thập 五ngũ 番phiên 雖tuy 趣thú 舉cử 一nhất 法pháp 。 不bất 無vô 次thứ 第đệ 。 於ư 中trung 為vi 四tứ 。

初sơ 之chi 六lục 番phiên 約ước 所sở 觀quán 人nhân 法pháp 。 次thứ 內nội 外ngoại 凡phàm 下hạ 三tam 番phiên 約ước 能năng 觀quán 凡phàm 聖thánh 。 三tam 五ngũ 番phiên 約ước 所sở 施thí 方phương 法pháp 。 四tứ 一nhất 番phiên 約ước 所sở 觀quán 諦đế 。 非phi 所sở 觀quán 法pháp 無vô 以dĩ 成thành 能năng 觀quán 人nhân 。 非phi 能năng 觀quán 人nhân 無vô 以dĩ 用dụng 所sở 施thí 法pháp 。 非phi 上thượng 三tam 故cố 不bất 成thành 於ư 諦đế 。 諦đế 是thị 所sở 觀quán 。 義nghĩa 通thông 能năng 所sở 人nhân 法pháp 迷mê 悟ngộ 故cố 也dã 。 今kim 略lược 出xuất 相tướng 狀trạng 。 不bất 可khả 具cụ 記ký 。

初sơ 事sự 理lý 者giả 。 名danh 通thông 迷mê 悟ngộ 因nhân 果quả 等đẳng 法pháp 。 今kim 且thả 在tại 迷mê 為vi 迷mê 說thuyết 於ư 事sự 中trung 有hữu 理lý 而nhi 理lý 異dị 於ư 事sự 。 直trực 聞văn 此thử 法pháp 心tâm 生sanh 歡hoan 喜hỷ 屬thuộc 世thế 界giới 。 聞văn 能năng 生sanh 善thiện 破phá 惡ác 入nhập 真chân 即tức 屬thuộc 後hậu 三tam 。 假giả 實thật 異dị 故cố 聞văn 復phục 歡hoan 喜hỷ 。 即tức 屬thuộc 世thế 界giới 。 輪luân 等đẳng 譬thí 實thật 法pháp 。 車xa 即tức 譬thí 假giả 名danh 。 五ngũ 陰ấm 及cập 人nhân 共cộng 譬thí 和hòa 合hợp 有hữu 人nhân 也dã 。 從tùng 人nhân 邊biên 說thuyết 即tức 為vi 人nhân 。 論luận 既ký 云vân 。

或hoặc 說thuyết 有hữu 人nhân 無vô 人nhân

人nhân 能năng 生sanh 善thiện 故cố 也dã 。 單đơn 說thuyết 實thật 法pháp 。 實thật 法pháp 虛hư 幻huyễn 。 可khả 以dĩ 觀quán 治trị 。

雙song 非phi

下hạ 明minh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 論luận 中trung 既ký 云vân 。

言ngôn 語ngữ 道đạo 斷đoạn

故cố 云vân 雙song 非phi 即tức 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 故cố 一nhất 一nhất 悉tất 並tịnh 引dẫn 論luận 證chứng 。 此thử 假giả 實thật 相tướng 對đối 為vi 一nhất 番phiên 。 次thứ 單đơn 約ước 假giả 人nhân 。 次thứ 單đơn 約ước 實thật 法pháp 。 從tùng 外ngoại 凡phàm 陰ấm 生sanh 內nội 凡phàm 陰ấm 。 以dĩ 內nội 外ngoại 凡phàm 陰ấm 破phá 三tam 界giới 陰ấm 。 無vô 漏lậu 即tức 初sơ 果quả 等đẳng 。 陰ấm 雖tuy 有hữu 內nội 外ngoại 等đẳng 不bất 同đồng 。 然nhiên 陰ấm 終chung 是thị 所sở 觀quán 之chi 境cảnh 。

次thứ

問vấn

下hạ 略lược 料liệu 簡giản 。 初sơ 問vấn 者giả 。 人nhân 名danh 既ký 通thông 。 何hà 故cố 生sanh 善thiện 獨độc 得đắc 人nhân 名danh 。 答đáp 意ý 者giả 。 惡ác 是thị 所sở 破phá 。 非phi 所sở 為vi 故cố 不bất 立lập 人nhân 名danh 。 人nhân 能năng 生sanh 善thiện 。 非phi 無vô 惡ác 人nhân 。 次thứ 問vấn 者giả 。 生sanh 善thiện 唯duy 在tại 為vi 人nhân 。 何hà 故cố 令linh 人nhân 破phá 惡ác 。 答đáp 意ý 者giả 。 有hữu 傍bàng 正chánh 故cố 得đắc 名danh 不bất 同đồng 。 次thứ 約ước 三tam 世thế 中trung 來lai 世thế 是thị 為vi 人nhân 者giả 。 為vi 人nhân 本bổn 生sanh 其kỳ 宿túc 善thiện 。 現hiện 種chủng 微vi 善thiện 當đương 來lai 可khả 生sanh 。 以dĩ 當đương 望vọng 現hiện 故cố 現hiện 名danh 宿túc 。 若nhược 治trị 現hiện 惡ác 名danh 為vi 對đối 治trị 。 可khả 見kiến 。 次thứ 約ước 凡phàm 位vị 者giả 。 以dĩ 四tứ 善thiện 根căn 內nội 用dụng 對đối 於ư 外ngoại 凡phàm 。 名danh 內nội 外ngoại 異dị 。 煗noãn 法pháp 已dĩ 去khứ 。 善thiện 陰ấm 漸tiệm 生sanh 。 義nghĩa 當đương 生sanh 善thiện 。 總tổng 別biệt 念niệm 中trung 以dĩ 無vô 常thường 等đẳng 治trị 。 故cố 云vân 對đối 治trị 。 以dĩ 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 通thông 初sơ 後hậu 故cố 。 凡phàm 位vị 中trung 亦diệc 得đắc 通thông 用dụng 。 次thứ 約ước 聖thánh 位vị 者giả 。 見kiến 道đạo 生sanh 理lý 善thiện 。 脩tu 道Đạo 治trị 事sự 惡ác 。 既ký 純thuần 約ước 聖thánh 位vị 。 故cố 聖thánh 位vị 中trung 極cực 方phương 。 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 次thứ 凡phàm 聖thánh 共cộng 立lập 雙song 非phi 即tức 是thị 內nội 外ngoại 凡phàm 位vị 。

次thứ

世thế 界giới

下hạ 料liệu 簡giản 釋thích 疑nghi 。 非phi 十thập 五ngũ 番phiên 數số 。 由do 前tiền 文văn 云vân 世thế 界giới 中trung 無vô 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 今kim 問vấn 。

為vi 人nhân 。 對đối 治trị 為vi 有hữu 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 有hữu 三tam 耶da 。 故cố 今kim 文văn 云vân 。 展triển 轉chuyển 相tương 生sanh 。 由do 觀quán 世thế 界giới 故cố 生sanh 善thiện 。 由do 生sanh 善thiện 故cố 破phá 惡ác 。 由do 惡ác 破phá 故cố 見kiến 理lý 。 理lý 中trung 則tắc 無vô 世thế 界giới 等đẳng 也dã 。 是thị 則tắc 善thiện 生sanh 惡ác 滅diệt 。 若nhược 互hỗ 有hữu 無vô 終chung 不bất 見kiến 理lý 。 次thứ 約ước 四tứ 悉tất 。 各các 立lập 四tứ 悉tất 者giả 。 還hoàn 引dẫn 前tiền 《# 大đại 論luận 》# 本bổn 文văn 。 文văn 自tự 各các 具cụ 。 故cố 作tác 此thử 釋thích 。 次thứ 通thông 以dĩ 四tứ 悉tất 作tác 者giả 。

問vấn 。

今kim 四tứ 悉tất 相tương/tướng 異dị 。 以dĩ 為vi 世thế 界giới 容dung 可khả 異dị 前tiền 。 下hạ 三tam 通thông 三tam 與dữ 前tiền 何hà 別biệt 。

答đáp 。

前tiền 一nhất 悉tất 各các 四tứ 逗đậu 十thập 六lục 人nhân 。 今kim 四tứ 通thông 四tứ 但đãn 對đối 四tứ 人nhân 。 法pháp 相tướng 雖tuy 爾nhĩ 在tại 人nhân 不bất 定định 或hoặc 通thông 或hoặc 別biệt 。 或hoặc 一nhất 人nhân 具cụ 四tứ 。 或hoặc 三tam 二nhị 一nhất 。 或hoặc 多đa 人nhân 共cộng 一nhất 。 或hoặc 二nhị 三tam 四tứ 。 若nhược 隨tùy 所sở 宜nghi 始thỉ 終chung 而nhi 論luận 何hà 人nhân 不bất 假giả 聞văn 法Pháp 歡hoan 喜hỷ 。 生sanh 善thiện 破phá 惡ác 見kiến 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 耶da 。 俱câu 根căn 有hữu 利lợi 鈍độn 。 或hoặc 超siêu 或hoặc 次thứ 耳nhĩ 。 約ước 諦đế 中trung 能năng 治trị 屬thuộc 人nhân 故cố 。 料liệu 簡giản 如như 文văn 。

三tam 釋thích 成thành 者giả 。

問vấn 。

大đại 師sư 《# 淨tịnh 名danh 疏sớ/sơ 》# 中trung 云vân 。

世thế 人nhân 多đa 以dĩ 經kinh 釋thích 論luận 。 令linh 人nhân 謂vị 論luận 富phú 經kinh 貧bần 。 今kim 以dĩ 論luận 釋thích 經kinh 。 令linh 知tri 經kinh 富phú 論luận 貧bần 。 此thử 中trung 何hà 以dĩ 將tương 經kinh 釋thích 論luận 。

答đáp 。

言ngôn 釋thích 成thành 者giả 。 以dĩ 義nghĩa 同đồng 故cố 引dẫn 來lai 相tương/tướng 成thành 。 令linh 論luận 意ý 可khả 識thức 。 非phi 謂vị 將tương 經kinh 解giải 釋thích 論luận 也dã 。 況huống 復phục 此thử 是thị 申thân 經kinh 別biệt 論luận 。 於ư 理lý 無vô 傷thương 。

於ư 中trung 為vi 三tam 。

初sơ 來lai 意ý 。 次thứ 列liệt 經kinh 。 三tam 。

樂nhạo 欲dục

下hạ 正chánh 釋thích 成thành 。 初sơ 。 二nhị 如như 文văn 。 正chánh 釋thích 成thành 中trung 前tiền 二nhị 名danh 異dị 義nghĩa 同đồng 須tu 會hội 。 後hậu 二nhị 名danh 義nghĩa 俱câu 同đồng 不bất 會hội 。 初sơ 二nhị 為vi 二nhị 。 初sơ 世thế 界giới 為vi 三tam 。

初sơ 明minh 得đắc 名danh 不bất 同đồng 。 即tức 是thị 名danh 異dị 。 次thứ 引dẫn 證chứng 。 三tam 。

佛Phật 經Kinh

下hạ 正chánh 明minh 相tướng 成thành 。 初sơ 如như 文văn 。 引dẫn 證chứng 二nhị 文văn 。 文văn 雖tuy 似tự 因nhân 。 意ý 兼kiêm 因nhân 果quả 。 善thiện 惡ác 果quả 也dã 。 欲dục 即tức 因nhân 也dã 。 果quả 以dĩ 因nhân 為vi 本bổn 。 佛Phật 道Đạo 果quả 也dã 。 《# 淨tịnh 名danh 》# 本bổn 文văn 謂vị 。

行hành 於ư 非phi 道đạo

今kim 以dĩ 欲dục 名danh 通thông 於ư 深thâm 淺thiển 。 道đạo 體thể 無vô 欲dục 。 欲dục 能năng 為vi 因nhân 。 三tam 釋thích 成thành 中trung 因nhân 必tất 得đắc 果quả 。 故cố 以dĩ 因nhân 成thành 果quả 。

次thứ 為vi 人nhân 中trung 四tứ 。

初sơ 名danh 異dị 。 次thứ 。

論luận 云vân

下hạ 引dẫn 證chứng 。 文văn 似tự 單đơn 證chứng 化hóa 主chủ 。 意ý 兼kiêm 行hành 者giả 所sở 宜nghi 。 聽thính 不bất 聽thính 屬thuộc 化hóa 主chủ 。 宜nghi 不bất 宜nghi 屬thuộc 行hành 者giả 。 三tam 。

如như 金kim 師sư

下hạ 引dẫn 事sự 。

金kim 師sư 之chi 子tử

等đẳng 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 五ngũ 記ký 。 四tứ 。

經kinh 舉cử

下hạ 應ưng 必tất 待đãi 機cơ 故cố 以dĩ 機cơ 釋thích 應ưng 。

四tứ 對đối 諦đế 中trung 二nhị 。

先tiên 別biệt 。 次thứ 總tổng 。 別biệt 中trung 二nhị 。

先tiên 略lược 。 次thứ 廣quảng 。 略lược 中trung 言ngôn 。

如như 前tiền

者giả 。 如như 前tiền 私tư 釋thích 。 次thứ 廣quảng 者giả 。 前tiền 不bất 分phân 教giáo 故cố 略lược 。 今kim 教giáo 教giáo 具cụ 故cố 廣quảng 。 總tổng 者giả 。 以dĩ 一nhất 一nhất 悉tất 同đồng 對đối 四Tứ 諦Đế 。

五ngũ 起khởi 觀quán 教giáo 中trung 二nhị 。

先tiên 觀quán 。 次thứ 教giáo 。 觀quán 中trung 二nhị 。

先tiên 敘tự 意ý 。 次thứ 正chánh 起khởi 。 初sơ 文văn 者giả 。 觀quán 假giả 悉tất 成thành 理lý 由do 觀quán 顯hiển 。 次thứ 文văn 者giả 又hựu 二nhị 。

先tiên 次thứ 第đệ 。 次thứ 一nhất 心tâm 。 次thứ 第đệ 中trung 三tam 觀quán 為vi 三tam 。 初sơ 空không 觀quán 廣quảng 。 餘dư 二nhị 觀quán 略lược 。 初sơ 中trung 二nhị 。

先tiên 釋thích 。 次thứ 結kết 。 釋thích 四tứ 悉tất 為vi 四tứ 。

初sơ 世thế 界giới 中trung 六lục 。

初sơ 標tiêu 。 次thứ 。

先tiên 觀quán

下hạ 觀quán 境cảnh 。 三tam 。

此thử 法pháp

下hạ 明minh 用dụng 世thế 界giới 所sở 以dĩ 。 因nhân 內nội 緣duyên 外ngoại 。 因nhân 親thân 緣duyên 疎sơ 。 親thân 疎sơ 隔cách 別biệt 即tức 顯hiển 世thế 界giới 意ý 也dã 。 四tứ 。

若nhược 不bất

下hạ 正chánh 明minh 觀quán 意ý 。 五ngũ 。

必tất 須tu

下hạ 勸khuyến 忻hãn 。

斁#

字tự 音âm 易dị 。 亦diệc 音âm 度độ 也dã 。 厭yếm 也dã 。 六lục 結kết 。 如như 文văn 。

為vi 人nhân 中trung 三tam 。

初sơ 明minh 為vi 人nhân 意ý 。 次thứ 。

若nhược 宜nghi

下hạ 正chánh 明minh 生sanh 善thiện 。 止Chỉ 觀Quán 各các 三tam 隨tùy 一nhất 可khả 辦biện 。 三tam 。

是thị 為vi

下hạ 結kết 。

三tam 對đối 治trị 中trung 三tam 。

初sơ 明minh 治trị 意ý 。 次thứ 正chánh 明minh 用dụng 治trị 。 亦diệc 隨tùy 一nhất 可khả 辦biện 。 三tam 。

若nhược 善thiện 用dụng

下hạ 與dữ 為vi 人nhân 對đối 辨biện 。 四tứ 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 中trung 二nhị 。

初sơ 正chánh 明minh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 不bất 得đắc 三tam 悉tất 之chi 相tướng 故cố 云vân 。

如như 失thất

此thử 是thị 證chứng 前tiền 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 相tướng 。 次thứ 。

即tức 依y

下hạ 由do 此thử 是thị 證chứng 前tiền 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 相tướng 。 故cố 云vân 。

發phát 真chân

餘dư 二nhị 觀quán 及cập 一nhất 心tâm 並tịnh 略lược 。 次thứ 起khởi 教giáo 中trung 二nhị 。

先tiên 不bất 可khả 說thuyết 約ước 理lý 。 理lý 即tức 向hướng 來lai 脩tu 觀quán 所sở 證chứng 。 故cố 不bất 可khả 說thuyết 。 次thứ 。

又hựu

下hạ 明minh 可khả 說thuyết 。 說thuyết 即tức 教giáo 也dã 。 初sơ 不bất 可khả 說thuyết 中trung 二nhị 。

先tiên 通thông 。 次thứ 。

大Đại 經Kinh

下hạ 別biệt 。 先tiên 通thông 文văn 中trung 初sơ 引dẫn 《# 大đại 論luận 》# 義nghĩa 通thông 諸chư 教giáo 。 次thứ 。

淨tịnh 名danh

下hạ 彼bỉ 經kinh 義nghĩa 在tại 於ư 圓viên 。 雖tuy 有hữu 此thử 義nghĩa 。 以dĩ 不bất 分phân 對đối 諸chư 教giáo 直trực 言ngôn 不bất 可khả 說thuyết 。 故cố 屬thuộc 通thông 也dã 。

生sanh 生sanh

等đẳng 十thập 因nhân 緣duyên 。 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 五ngũ 記ký 。 次thứ 可khả 說thuyết 者giả 為vi 二nhị 。

先tiên 明minh 說thuyết 因nhân 。 即tức 十thập 因nhân 緣duyên 所sở 成thành 眾chúng 生sanh 。 次thứ 正chánh 明minh 說thuyết 。 又hựu 二nhị 。

先tiên 經kinh 。 次thứ 論luận 。 先tiên 經kinh 中trung 復phục 二nhị 。

先tiên 四tứ 教giáo 。 次thứ 十thập 二nhị 部bộ 。 初sơ 四tứ 教giáo 者giả 。 起khởi 教giáo 秖kỳ 是thị 轉chuyển 法Pháp 輪luân 耳nhĩ 。 即tức 是thị 四tứ 佛Phật 當đương 分phần/phân 各các 轉chuyển 當đương 教giáo 法Pháp 輪luân 。 亦diệc 應ưng 對đối 於ư 頓đốn 漸tiệm 祕bí 密mật 不bất 定định 。 伹# 是thị 文văn 略lược 。 次thứ 約ước 十thập 二nhị 部bộ 中trung 三tam 。

先tiên 標tiêu 。 次thứ 釋thích 。 三tam 。

大đại 論luận

下hạ 指chỉ 論luận 證chứng 成thành 。 釋thích 中trung 先tiên 四tứ 教giáo 。 次thứ 五ngũ 時thời 。 先tiên 四tứ 教giáo 中trung 文văn 相tương/tướng 可khả 見kiến 。 細tế 論luận 不bất 可khả 具cụ 盡tận 。 前tiền 別biệt 教giáo 中trung 言ngôn 。

仰ngưỡng 覆phú 世thế 界giới

等đẳng 者giả 。 具cụ 如như 《# 華hoa 嚴nghiêm 》# 。

常thường 寂tịch 光quang

者giả 。 《# 普phổ 賢hiền 觀quán 》# 云vân 。

有hữu 佛Phật 世thế 界giới 。 名danh 常Thường 寂Tịch 光Quang 。 毘Tỳ 盧Lô 遮Già 那Na 。 之chi 所sở 住trú 處xứ 。

眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 。 皆giai 是thị 寂tịch 靜tĩnh 門môn

如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 二nhị 記ký 。 次thứ 起khởi 論luận 中trung 四tứ 。

初sơ 明minh 所sở 依y 三tam 昧muội 。 次thứ 。

菩Bồ 薩Tát

下hạ 造tạo 論luận 意ý 。 三tam 。

天thiên 親thân

下hạ 正chánh 出xuất 論luận 相tương/tướng 。 四tứ 。

又hựu 五ngũ 通thông

下hạ 明minh 論luận 所sở 攝nhiếp 。 初sơ 文văn 云vân 。

摩ma 得đắc 勒lặc 伽già

此thử 云vân 智trí 母mẫu 。 菩Bồ 薩Tát 入nhập 此thử 。 智trí 母mẫu 三tam 昧muội 作tác 論luận 申thân 經kinh 。 令linh 法Pháp 久cửu 住trụ 。 故cố 云vân 。

正Chánh 法Pháp 得đắc 久cửu 住trụ 禪thiền

故cố 《# 地địa 持trì 》# 九cửu 種chủng 大đại 禪thiền 中trung 第đệ 八bát 此thử 世thế 他tha 世thế 。 禪thiền 復phục 有hữu 九cửu 種chủng 。 第đệ 七thất 造tạo 不bất 顛điên 倒đảo 論luận 微vi 妙diệu 讚tán 頌tụng 摩ma 得đắc 勒lặc 伽già 。 為vi 令linh 正Chánh 法Pháp 得đắc 久cửu 住trụ 禪thiền 。 次thứ 造tạo 論luận 意ý 。 可khả 見kiến 。 《# 地địa 持trì 》# 釋thích 《# 華hoa 嚴nghiêm 。 十Thập 地Địa 品phẩm 》# 。 此thử 下hạ 一nhất 代đại 四tứ 時thời 皆giai 有hữu 論luận 申thân 。 唯duy 方Phương 等Đẳng 部bộ 未vị 有hữu 別biệt 論luận 。 可khả 以dĩ 唯duy 識thức 通thông 用dụng 申thân 之chi 。 無vô 性tánh 之chi 文văn 全toàn 同đồng 敗bại 種chủng 故cố 也dã 。

五ngũ 百bách 羅La 漢Hán 。 造tạo 毘tỳ 婆bà 沙sa

如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 六lục 記ký 。 通thông 攝nhiếp 世thế 間gian 有hữu 漏lậu 法Pháp 輪luân 中trung 云vân 。

五ngũ 通thông

等đẳng 者giả 。 明minh 服phục 餌nhị 長trường 生sanh 等đẳng 。 釋thích 居cư 欲dục 界giới 唯duy 說thuyết 十Thập 善Thiện 。 梵Phạm 居cư 色sắc 天thiên 故cố 說thuyết 出xuất 欲dục 。 此thử 且thả 據cứ 迹tích 文văn 。 依y 《# 華hoa 嚴nghiêm 》# 等đẳng 經kinh 本bổn 是thị 菩Bồ 薩Tát 云vân 云vân )# 。

文văn 行hành 誠thành 信tín

者giả 。 孔khổng 子tử 四tứ 德đức 也dã 。 定định 禮lễ 樂nhạo/nhạc/lạc 刪san 詩thi 書thư 。

裕#

猶do 益ích 也dã 。 饒nhiêu 也dã 。

昆côn

者giả 。 《# 爾nhĩ 雅nhã 》# 云vân 。

後hậu 也dã 。

周chu 人nhân 謂vị 兄huynh 弟đệ 為vi 昆côn 季quý 。 昆côn 兄huynh 。 季quý 弟đệ 。 裕# 字tự 亦diệc 作tác 䘱# 。 有hữu 德đức 者giả 賞thưởng 。 義nghĩa 同đồng 生sanh 善thiện 。 背bối/bội 叛bạn 者giả 罰phạt 。 義nghĩa 同đồng 斷đoạn 惡ác 。 君quân 臣thần 道đạo 合hợp 。 似tự 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。

六lục 說thuyết 默mặc 中trung 二nhị 。

初sơ 明minh 默mặc 。 次thứ 問vấn 答đáp 料liệu 簡giản 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

先tiên 明minh 來lai 意ý 。 次thứ 正chánh 釋thích 。 初sơ 文văn 三tam 。

初sơ 引dẫn 教giáo 雙song 立lập 。 次thứ 。

聖thánh 說thuyết

下hạ 簡giản 示thị 。 三tam 。

假giả 令linh

下hạ 明minh 默mặc 意ý 。 以dĩ 自tự 證chứng 法pháp 不bất 可khả 。 為vì 他tha 說thuyết 故cố 。 次thứ 正chánh 說thuyết 中trung 具cụ 約ước 五ngũ 時thời 。 並tịnh 約ước 當đương 部bộ 具cụ 教giáo 多đa 少thiểu 。 以dĩ 大đại 經kinh 四tứ 不bất 可khả 說thuyết 而nhi 帖# 釋thích 之chi 。 初sơ 文văn 可khả 解giải 。 次thứ 三tam 藏tạng 中trung 云vân 。

陳trần 如như

等đẳng 者giả 。 《# 大đại 集tập 》# 云vân 。

甚thậm 深thâm 之chi 理lý 不bất 可khả 說thuyết 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 無vô 聲thanh 字tự 。

陳trần 如như 比Bỉ 丘Khâu 於ư 諸chư 法pháp 獲hoạch 得đắc 真chân 實thật 之chi 知tri 見kiến 。

大đại 集tập 無vô 言ngôn 菩Bồ 薩Tát

者giả 。 第đệ 十thập 三tam 云vân 。

王Vương 舍Xá 城Thành 中trung 。 師Sư 子Tử 將Tướng 軍Quân 。 產sản 生sanh 一nhất 子tử 。 尋tầm 有hữu 天thiên 來lai 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。

善thiện 男nam 子tử 。 常thường 應ưng 念niệm 法pháp 。 守thủ 口khẩu 慎thận 言ngôn 。 童đồng 子tử 聞văn 已dĩ 。 不bất 復phục 啼đề 泣khấp 。 無vô 嬰anh 兒nhi 相tương/tướng 。 乃nãi 至chí 七thất 日nhật 。 眼nhãn 不bất 視thị 瞬thuấn 。 是thị 時thời 有hữu 人nhân 。 語ngứ 父phụ 母mẫu 言ngôn 。

是thị 兒nhi 不bất 祥tường 瘂á 不bất 能năng 言ngôn 。 父phụ 母mẫu 答đáp 言ngôn 。

是thị 兒nhi 雖tuy 復phục 瘂á 不bất 能năng 言ngôn 。 身thân 相tướng 具cụ 足túc 。 當đương 知tri 是thị 兒nhi 必tất 有hữu 福phước 德đức 。 因nhân 為vi 立lập 字tự 名danh 曰viết 無vô 言ngôn 。 年niên 至chí 八bát 歲tuế 。 人nhân 所sở 樂nhạo 見kiến 。 以dĩ 佛Phật 力lực 故cố 。 與dữ 父phụ 母mẫu 眷quyến 屬thuộc 。 往vãng 至chí 欲dục 色sắc 二nhị 界giới 中trung 間gian 寶bảo 坊phường 之chi 中trung 。 見kiến 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 。 并tinh 見kiến 十thập 方phương 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 因nhân 身thân 子tử 問vấn 。 廣quảng 現hiện 神thần 變biến 。 說thuyết 偈kệ 讚tán 佛Phật 。

等đẳng 。 今kim 謂vị 此thử 之chi 無vô 言ngôn 即tức 是thị 契khế 理lý 。 《# 大đại 品phẩm 》# 。

不bất 可khả 得đắc

者giả 。 第đệ 十thập 經kinh 。

憍kiêu 尸thi 迦ca 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

菩Bồ 薩Tát 行hành 般Bát 若Nhã 時thời 。 知tri 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 心tâm 不bất 可khả 得đắc 。 乃nãi 至chí 知tri 者giả 見kiến 者giả 。 色sắc 乃nãi 至chí 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 悉tất 不bất 可khả 得đắc 。

何hà 以dĩ 故cố 。 般Bát 若Nhã 不bất 為vi 得đắc 法Pháp 故cố 。

一nhất 一nhất 文văn 中trung 皆giai 云vân 諦đế 者giả 。 諸chư 佛Phật 所sở 說thuyết 。 無vô 不bất 依y 諦đế 。 以dĩ 四Tứ 諦Đế 中trung 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 因nhân 果quả 具cụ 故cố 。 縱túng/tung 長trường/trưởng 途đồ 散tán 說thuyết 四Tứ 諦Đế 之chi 中trung 必tất 在tại 一nhất 諦đế 。

料liệu 簡giản 中trung 二nhị 問vấn 答đáp 。 初sơ 問vấn 可khả 知tri 。 由do 前tiền 文văn 云vân 並tịnh 是thị 三tam 乘thừa 。 所sở 證chứng 之chi 法Pháp 。 以dĩ 自tự 利lợi 利lợi 他tha 。 俱câu 有hữu 默mặc 故cố 。 故cố 須tu 問vấn 起khởi 。 答đáp 中trung 具cụ 出xuất 四tứ 悉tất 。

脇hiếp 比Bỉ 丘Khâu 對đối 破phá 馬mã 鳴minh

者giả 。 相tương/tướng 傳truyền 釋thích 云vân 。

馬mã 鳴minh 未vị 有hữu 大đại 信tín 之chi 時thời 來lai 至chí 脇hiếp 比Bỉ 丘Khâu 所sở 。 自tự 立lập 宗tông 云vân 。

有hữu 言ngôn 者giả 屈khuất 。 斬trảm 首thủ 以dĩ 謝tạ 。 比Bỉ 丘Khâu 便tiện 默mặc 。 馬mã 鳴minh 久cửu 久cửu 乃nãi 至chí 云vân 。

比Bỉ 丘Khâu 於ư 我ngã 有hữu 屈khuất 。 故cố 默mặc 不bất 言ngôn 。 比Bỉ 丘Khâu 猶do 默mặc 。 於ư 是thị 馬mã 鳴minh 便tiện 出xuất 其kỳ 門môn 。 自tự 思tư 惟duy 曰viết 。

本bổn 我ngã 立lập 默mặc 。 彼bỉ 竟cánh 不bất 言ngôn 。 而nhi 我ngã 有hữu 言ngôn 乃nãi 成thành 我ngã 屈khuất 。 卻khước 至chí 比Bỉ 丘Khâu 所sở 。 求cầu 自tự 斬trảm 首thủ 。 比Bỉ 丘Khâu 曰viết 。

我ngã 法pháp 仁nhân 慈từ 不bất 斬trảm 汝nhữ 首thủ 。 汝nhữ 當đương 剃thế 髮phát 為vi 我ngã 弟đệ 子tử 。

若nhược 準chuẩn 《# 付phó 法Pháp 藏tạng 傳truyền 》# 。 脇hiếp 比Bỉ 丘Khâu 法pháp 付phó 富phú 那na 奢xa 。 奢xa 論luận 勝thắng 馬mã 鳴minh 剃thế 髮phát 為vi 弟đệ 子tử 。 馬mã 鳴minh 初sơ 於ư 閑nhàn 林lâm 之chi 中trung 。 自tự 思tư 惟duy 言ngôn 。

智trí 慧tuệ 殊thù 絕tuyệt 有hữu 難nạn/nan 能năng 通thông 。 計kế 實thật 有hữu 我ngã 。 甚thậm 自tự 貢cống 高cao 來lai 至chí 奢xa 所sở 。 奢xa 言ngôn 。

諸chư 法pháp 無vô 我ngã 。 馬mã 鳴minh 言ngôn 。

所sở 有hữu 言ngôn 論luận 我ngã 皆giai 能năng 破phá 。 此thử 言ngôn 若nhược 虛hư 要yếu 當đương 斬trảm 首thủ 。 奢xa 言ngôn 。

佛Phật 法Pháp 之chi 中trung 。 凡phàm 有hữu 二nhị 諦đế 。 世thế 諦đế 有hữu 我ngã 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 無vô 我ngã 。 鳴minh 猶do 未vị 伏phục 。 奢xa 云vân 。

汝nhữ 諦đế 思tư 惟duy 。 無vô 出xuất 虛hư 言ngôn 。 定định 為vi 誰thùy 勝thắng 。 鳴minh 思tư 惟duy 二nhị 諦đế 然nhiên 後hậu 乃nãi 伏phục 。 欲dục 自tự 斬trảm 首thủ 。 奢xa 令linh 剃thế 髮phát 。 以dĩ 為vi 弟đệ 子tử 。 若nhược 準chuẩn 傳truyền 意ý 。 但đãn 以dĩ 二nhị 諦đế 破phá 非phi 默mặc 破phá 也dã 。 若nhược 《# 婆bà 沙sa 》# 中trung 云vân 。

曾tằng 聞văn 有hữu 大đại 論luận 師sư 。 名danh 奢xa 提đề 羅la 。 至chí 罽kế 賓tân 國quốc 。 於ư 時thời 佛Phật 跡tích 林lâm 。 中trung 有hữu 阿A 羅La 漢Hán 。 名danh 婆bà 夷di 秀tú 羅la 。 具cụ 足túc 三Tam 明Minh 。 通thông 達đạt 三Tam 藏Tạng 。

時thời 奢xa 提đề 羅la 聞văn 彼bỉ 林lâm 中trung 有hữu 大đại 論luận 師sư 。 即tức 往vãng 其kỳ 所sở 。 到đáo 已dĩ 慰úy 問vấn 。 在tại 一nhất 面diện 坐tọa 。

時thời 奢xa 提đề 羅la 語ngữ 尊tôn 者giả 曰viết 。

誰thùy 先tiên 立lập 論luận 。 答đáp 。

我ngã 是thị 舊cựu 應ưng 先tiên 立lập 論luận 。 奢xa 提đề 羅la 言ngôn 。

一nhất 切thiết 論luận 有hữu 報báo 。

時thời 婆bà 夷di 秀tú 羅la 。 默mặc 然nhiên 而nhi 坐tọa 。 婆bà 夷di 秀tú 羅la 諸chư 弟đệ 子tử 輩bối 唱xướng 言ngôn 。

汝nhữ 師sư 若nhược 是thị 奢xa 提đề 羅la 者giả 自tự 當đương 知tri 。 從tùng 林lâm 起khởi 去khứ 。 展triển 轉chuyển 前tiền 行hành 。 其kỳ 師sư 作tác 是thị 思tư 惟duy 。

沙Sa 門Môn 釋Thích 子tử 。 何hà 故cố 作tác 是thị 言ngôn 。 汝nhữ 師sư 若nhược 是thị 奢xa 提đề 羅la 者giả 自tự 當đương 知tri 。 即tức 便tiện 自tự 憶ức 。 我ngã 作tác 是thị 言ngôn 。 一nhất 切thiết 論luận 有hữu 報báo 。 彼bỉ 沙Sa 門Môn 默mặc 然nhiên 。 便tiện 是thị 我ngã 論luận 無vô 報báo 。 沙Sa 門Môn 已dĩ 勝thắng 。 即tức 報báo 弟đệ 子tử 言ngôn 。

我ngã 還hoàn 往vãng 彼bỉ 。 弟đệ 子tử 曰viết 。

已dĩ 於ư 眾chúng 中trung 得đắc 勝thắng 。 何hà 故cố 更cánh 往vãng 。 師sư 言ngôn 。

我ngã 寧ninh 於ư 智trí 者giả 邊biên 負phụ 。 不bất 於ư 愚ngu 者giả 邊biên 勝thắng 。 即tức 時thời 詣nghệ 彼bỉ 作tác 如như 是thị 言ngôn 。

汝nhữ 是thị 勝thắng 者giả 。 我ngã 是thị 負phụ 者giả 。 汝nhữ 是thị 我ngã 師sư 。 我ngã 是thị 弟đệ 子tử 。

此thử 婆bà 夷di 秀tú 羅la 正chánh 當đương 默mặc 破phá 。 但đãn 與dữ 今kim 文văn 。 名danh 字tự 不bất 同đồng 。

次thứ 問vấn 者giả 。 準chuẩn 《# 大đại 論luận 》# 云vân 。

四tứ 悉tất 攝nhiếp 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 法Pháp 藏tạng 。 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh

攝nhiếp 十thập 二nhị 部bộ 已dĩ 如như 上thượng 說thuyết 。 攝nhiếp 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 。 其kỳ 相tương/tướng 如như 何hà 。 答đáp 中trung 引dẫn 經kinh 具cụ 出xuất 數số 相tương/tướng 。 既ký 云vân 初sơ 心tâm 乃nãi 至chí 舍xá 利lợi 。 故cố 知tri 四tứ 悉tất 攝nhiếp 一nhất 期kỳ 教giáo 。 故cố 云vân 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 也dã 。 於ư 中trung 初sơ 引dẫn 《# 賢Hiền 劫Kiếp 經kinh 》# 。 次thứ 引dẫn 異dị 說thuyết 。 初sơ 文văn 二nhị 。

初sơ 引dẫn 《# 賢Hiền 劫Kiếp 》# 通thông 難nạn/nan 。 次thứ 。

若nhược 作tác

下hạ 廣quảng 集tập 諸chư 教giáo 別biệt 對đối 四tứ 悉tất 。 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 文văn 中trung 用dụng 對đối 四Tứ 諦Đế 。 今kim 對đối 四tứ 悉tất 者giả 。 以dĩ 四tứ 悉tất 義nghĩa 同đồng 四Tứ 諦Đế 。 故cố 具cụ 如như 對đối 諦đế 中trung 說thuyết 。 餘dư 諸chư 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 。 更cánh 有hữu 不bất 同đồng 之chi 相tướng 。 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 一nhất 記ký 。

度Độ 無Vô 極Cực

者giả 。 《# 賢Hiền 劫Kiếp 經kinh 》# 中trung 列liệt 三tam 百bách 五ngũ 。 十Thập 度Độ 無Vô 極Cực 。 然nhiên 後hậu 對đối 六Lục 度Độ 四tứ 分phần/phân 煩phiền 惱não 為vi 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 法Pháp 門môn 。 亦diệc 在tại 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 一nhất 記ký 。 又hựu 《# 大đại 纓anh 珞lạc 經kinh 》# 六Lục 度Độ 皆giai 云vân 度Độ 無Vô 極Cực 。 故cố 晉tấn 宋tống 譯dịch 經kinh 皆giai 翻phiên 波Ba 羅La 蜜Mật 為vi 度Độ 無Vô 極Cực 。

七thất 得đắc 用dụng 不bất 得đắc 用dụng 者giả 。

得đắc

謂vị 自tự 證chứng 。

用dụng

利lợi 他tha 也dã 。 於ư 中trung 為vi 二nhị 。

先tiên 標tiêu 。 次thứ 釋thích 。 釋thích 中trung 又hựu 二nhị 。

初sơ 舉cử 極cực 果quả 。 次thứ 舉cử 因nhân 人nhân 。 因nhân 人nhân 中trung 二nhị 。

先tiên 標tiêu 列liệt 四tứ 句cú 。 次thứ 解giải 釋thích 。 釋thích 中trung 凡phàm 夫phu 及cập 四tứ 教giáo 不bất 同đồng 。 初sơ 藏tạng 通thông 兩lưỡng 教giáo 各các 分phần/phân 二Nhị 乘Thừa 與dữ 菩Bồ 薩Tát 別biệt 釋thích 。 初sơ 三tam 藏tạng 二Nhị 乘Thừa 中trung 先tiên 聲Thanh 聞Văn 。 次thứ 支chi 佛Phật 。 初sơ 聲Thanh 聞Văn 中trung 二nhị 。

初sơ 明minh 得đắc 而nhi 不bất 能năng 用dụng 。 次thứ 。

假giả 令linh

下hạ 明minh 用dụng 而nhi 不bất 當đương 同đồng 不bất 能năng 用dụng 。 初sơ 文văn 可khả 解giải 。 次thứ 文văn 具cụ 明minh 不bất 能năng 用dụng 四tứ 悉tất 之chi 相tướng 。 能năng 稱xưng 機cơ 故cố 方phương 名danh 能năng 用dụng 。 聲Thanh 聞Văn 借tá 使sử 欲dục 利lợi 於ư 他tha 而nhi 差sai 機cơ 故cố 不bất 能năng 用dụng 。 故cố 云vân 。

假giả 令linh

於ư 中trung 初sơ 舉cử 滿mãn 願nguyện 通thông 明minh 差sai 機cơ 。 次thứ 。

如như 富phú 樓lâu 那na

下hạ 約ước 四tứ 悉tất 。 一nhất 一nhất 皆giai 先tiên 出xuất 入nhập 。 次thứ 結kết 不bất 能năng 用dụng 。 初sơ 文văn 云vân 。

如như 富phú 樓lâu 那na 九cửu 旬tuần 化hóa 外ngoại 道đạo

如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 六lục 記ký 。 身thân 子tử 差sai 機cơ 。 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 七thất 記ký 。 迦ca 絺hy 那na 。 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 九cửu 記ký 。

如như 身thân 子tử 不bất 度độ 福phước 增tăng

者giả 。 論luận 云vân 。

此thử 比Bỉ 丘Khâu 宿túc 生sanh 為vi 魚ngư 。 身thân 長trường 七thất 百bách 由do 旬tuần 。 宿túc 曾tằng 聞văn 法Pháp 。 雖tuy 墮đọa 魚ngư 中trung 宿túc 種chúng 猶do 在tại 。

時thời 有hữu 商thương 主chủ 。 將tương 諸chư 商thương 人nhân 。 入nhập 海hải 採thải 寶bảo 。 忽hốt 見kiến 流lưu 急cấp 船thuyền 向hướng 白bạch 山sơn 。 兼kiêm 見kiến 三tam 日nhật 並tịnh 現hiện 。 即tức 白bạch 海hải 師sư 。 海hải 師sư 曰viết 。

禍họa 哉tai 非phi 三tam 日nhật 也dã 。 二nhị 是thị 魚ngư 目mục 。 一nhất 是thị 天thiên 日nhật 。 白bạch 山sơn 者giả 魚ngư 齒xỉ 也dã 。 必tất 入nhập 魚ngư 腹phúc 。 船thuyền 中trung 諸chư 人nhân 各các 稱xưng 所sở 事sự 。 中trung 有hữu 優Ưu 婆Bà 塞Tắc 。 稱xưng 南nam 謨mô 佛Phật 。 魚ngư 聞văn 佛Phật 名danh 。 即tức 自tự 念niệm 言ngôn 。

此thử 佛Phật 弟đệ 子tử 。 我ngã 昔tích 亦diệc 佛Phật 弟đệ 子tử 。 即tức 忍nhẫn 死tử 合hợp 口khẩu 。 水thủy 流lưu 便tiện 退thoái 。 魚ngư 因nhân 捨xả 命mạng 。 風phong 吹xuy 屍thi 上thượng 岸ngạn 。 神thần 生sanh 值trị 佛Phật 。 身thân 子tử 及cập 五ngũ 百bách 皆giai 不bất 度độ 。 佛Phật 度độ 得đắc 果quả 。 佛Phật 令linh 按án 行hành 海hải 畔bạn 。 見kiến 骨cốt 山sơn 高cao 。 七thất 千thiên 由do 旬tuần 。 山sơn 北bắc 日nhật 所sở 不bất 照chiếu 。 迴hồi 來lai 白bạch 佛Phật 。

佛Phật 言ngôn 。

是thị 汝nhữ 身thân 骨cốt 。

問vấn 曰viết 。

魚ngư 身thân 長trường 七thất 百bách 由do 旬tuần 。 所sở 見kiến 骨cốt 山sơn 高cao 。 七thất 千thiên 由do 旬tuần 。 何hà 故cố 身thân 小tiểu 而nhi 骨cốt 山sơn 大đại 耶da 。

答đáp 。

或hoặc 恐khủng 字tự 誤ngộ 。 應ưng 是thị 七thất 十thập 耳nhĩ 。

大đại 醫y

等đẳng 者giả 。 身thân 子tử 為vi 大đại 醫y 。 五ngũ 百bách 為vi 小tiểu 醫y 。

支chi 佛Phật 亦diệc 然nhiên

者giả 。 據cứ 理lý 既ký 不bất 知tri 機cơ 。 明minh 知tri 不bất 能năng 用dụng 四tứ 。 雖tuy 有hữu 部bộ 行hành 但đãn 是thị 悲bi 心tâm 。 如như 身thân 子tử 云vân 。

我ngã 非phi 知tri 機cơ 。 但đãn 憐lân 愍mẫn 故cố 。 而nhi 為vi 說thuyết 法Pháp 。

可khả 以dĩ 比tỉ 聲Thanh 聞Văn 知tri 也dã 。

次thứ 明minh 三tam 藏tạng 菩Bồ 薩Tát 未vị 得đắc 滅Diệt 諦Đế 。 名danh 未vị 得đắc 一nhất 。 具cụ 能năng 用dụng 四tứ 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà

下hạ 釋thích 。 不bất 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 稱xưng 。

病bệnh 導đạo 師sư

通thông 教giáo 菩Bồ 薩Tát 六lục 地địa 未vị 巧xảo 者giả 。 與dữ 羅La 漢Hán 齊tề 。 雖tuy 亦diệc 說thuyết 法Pháp 。 不bất 能năng 稱xưng 機cơ 。 故cố 云vân 。

未vị 巧xảo

別biệt 教giáo 十thập 向hướng 既ký 進tiến 脩tu 中trung 道đạo 。 故cố 相tương 似tự 中trung 道đạo 其kỳ 用dụng 勝thắng 前tiền 。 登đăng 地địa 已dĩ 去khứ 任nhậm 運vận 真chân 應ưng 。

八bát 明minh 權quyền 實thật 者giả 。 先tiên 標tiêu 。 次thứ 釋thích 。 釋thích 中trung 二nhị 。

先tiên 正chánh 釋thích 。 次thứ 料liệu 簡giản 。 先tiên 正chánh 釋thích 中trung 二nhị 。

初sơ 重trọng/trùng 指chỉ 前tiền 對đối 諦đế 未vị 判phán 權quyền 實thật 。 故cố 云vân 。

通thông 途đồ

次thứ 正chánh 釋thích 中trung 二nhị 。

初sơ 四tứ 教giáo 。 次thứ 五ngũ 味vị 。 初sơ 文văn 自tự 四tứ 。

初sơ 三tam 藏tạng 中trung 又hựu 四tứ 。

初sơ 引dẫn 論luận 總tổng 判phán 。 言ngôn 。

釋Thích 論Luận 云Vân 諸Chư 經Kinh 多Đa 說Thuyết 三Tam 悉Tất 檀Đàn

等đẳng 者giả 。 此thử 是thị 大đại 小tiểu 相tương 對đối 而nhi 說thuyết 。 即tức 指chỉ 三tam 藏tạng 經kinh 為vi 諸chư 經kinh 。 般Bát 若Nhã 為vi 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 各các 有hữu 其kỳ 意ý 。 次thứ 。

三tam 藏tạng

下hạ 示thị 教giáo 觀quán 體thể 。 非phi 無vô 空không 理lý 。 但đãn 非phi 即tức 空không 。 故cố 云vân 。

少thiểu

耳nhĩ 。 三tam 。

就tựu 三tam 藏tạng 菩Bồ 薩Tát

下hạ 且thả 許hứa 當đương 教giáo 以dĩ 論luận 三tam 四tứ 。 言ngôn 。

約ước 三tam 悉tất 以dĩ 明minh 四tứ

者giả 。 非phi 但đãn 無vô 中trung 道đạo 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 亦diệc 無vô 真Chân 諦Đế 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 且thả 據cứ 緣duyên 真chân 伏phục 惑hoặc 邊biên 說thuyết 立lập 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 名danh 耳nhĩ 。 故cố 云vân 。

約ước 三Tam 明Minh 四tứ

又hựu 明minh 四tứ 者giả 能năng 為vì 他tha 說thuyết 四tứ 。 故cố 云vân 。

明minh 四tứ

自tự 行hành 但đãn 得đắc 三tam 耳nhĩ 。 四tứ 。

雖tuy 爾nhĩ

下hạ 正chánh 判phán 屬thuộc 權quyền 。 次thứ 通thông 教giáo 中trung 亦diệc 四tứ 。

初sơ 形hình 前tiền 立lập 名danh 。 次thứ 。

故cố

下hạ 引dẫn 論luận 證chứng 巧xảo 。 且thả 約ước 即tức 空không 明minh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 三tam 。

就tựu 佛Phật

下hạ 當đương 教giáo 判phán 得đắc 。 四tứ 。

而nhi 約ước

下hạ 正chánh 判phán 屬thuộc 權quyền 。 次thứ 別biệt 教giáo 中trung 三tam 。

初sơ 形hình 前tiền 。 次thứ 。

而nhi 猶do

下hạ 望vọng 後hậu 。 三tam 。

教giáo 道đạo

下hạ 正chánh 判phán 屬thuộc 權quyền 。 次thứ 圓viên 教giáo 中trung 二nhị 。

初sơ 亦diệc 形hình 前tiền 。 次thứ 。

故cố 四tứ 悉tất

下hạ 正chánh 判phán 是thị 妙diệu 。 次thứ 約ước 五ngũ 味vị 中trung 可khả 見kiến 。

次thứ 料liệu 簡giản 中trung 五ngũ 重trùng 問vấn 答đáp 。 初sơ 問vấn 中trung 云vân 。

菩Bồ 薩Tát 雖tuy 得đắc 四tứ 。 此thử 亦diệc 約ước 三tam 論luận 四tứ 。 如như 前tiền 。 答đáp 中trung 通thông 教giáo 既ký 無vô 中trung 道đạo 。 義nghĩa 當đương 無vô 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 三tam 藏tạng 菩Bồ 薩Tát 不bất 斷đoạn 惑hoặc 者giả 。 若nhược 以dĩ 二Nhị 乘Thừa 望vọng 通thông 即tức 同đồng 得đắc 四tứ 。 言ngôn 從tùng 證chứng 則tắc 四tứ 從tùng 教giáo 則tắc 權quyền 。 而nhi 不bất 云vân 從tùng 教giáo 則tắc 三tam 者giả 。 教giáo 道đạo 證chứng 道đạo 俱câu 說thuyết 有hữu 四tứ 。 但đãn 權quyền 實thật 不bất 同đồng 故cố 不bất 云vân 三tam 。 若nhược 取thủ 地địa 前tiền 為vi 教giáo 道đạo 者giả 。 既ký 有hữu 。

若nhược 取thủ

之chi 言ngôn 。 當đương 知tri 初Sơ 地Địa 以dĩ 去khứ 仍nhưng 有hữu 教giáo 道đạo 之chi 義nghĩa 。 具cụ 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 三tam 記ký 。

九cửu 開khai 顯hiển 中trung 二nhị 。

初sơ 標tiêu 。 次thứ 釋thích 。 釋thích 中trung 二nhị 。

初sơ 正chánh 開khai 。 次thứ 料liệu 簡giản 。 初sơ 正chánh 開khai 中trung 二nhị 。

初sơ 明minh 施thí 開khai 之chi 意ý 。 次thứ 正chánh 約ước 前tiền 四tứ 時thời 論luận 開khai 以dĩ 會hội 法pháp 華hoa 。 初sơ 文văn 又hựu 三tam 。

初sơ 通thông 明minh 諸chư 法pháp 本bổn 實thật 。 次thứ 。

大đại 悲bi

下hạ 施thí 權quyền 。 三tam 。

今kim 開khai

下hạ 顯hiển 實thật 。 初sơ 文văn 者giả 。 法pháp 既ký 本bổn 妙diệu 。 麁thô 由do 物vật 情tình 。 故cố 知tri 但đãn 開khai 其kỳ 情tình 理lý 自tự 復phục 本bổn 。 施thí 權quyền 中trung 二nhị 。

初sơ 正chánh 施thí 。 次thứ 。

無vô 量lượng 義nghĩa

下hạ 引dẫn 證chứng 。 三tam 。

今kim 開khai

下hạ 正chánh 開khai 。 開khai 中trung 又hựu 二nhị 。

初sơ 約ước 法pháp 通thông 開khai 明minh 施thí 化hóa 本bổn 意ý 。 次thứ 。

除trừ 滅diệt

下hạ 寄ký 二Nhị 乘Thừa 難nạn/nan 開khai 以dĩ 明minh 開khai 相tương/tướng 。 麁thô 既ký 即tức 是thị 妙diệu 。 化hóa 城thành 即tức 是thị 寶bảo 所sở 故cố 也dã 。 次thứ 。

若nhược 乳nhũ

下hạ 正chánh 約ước 四tứ 時thời 明minh 開khai 又hựu 二nhị 。

初sơ 正chánh 開khai 。 次thứ 。

方Phương 等Đẳng

下hạ 明minh 開khai 分phân 齊tề 。 乳nhũ 及cập 二nhị 蘇tô 中trung 別biệt 教giáo 四tứ 悉tất 雖tuy 有hữu 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 並tịnh 約ước 教giáo 道đạo 。 故cố 云vân 。

唯duy 決quyết 四tứ 權quyền 。 生sanh 蘇tô 十thập 二nhị 權quyền 。 熟thục 蘇tô 八bát 權quyền 皆giai 得đắc 入nhập 妙diệu 。

生sanh 熟thục 蘇tô 中trung 決quyết 權quyền 引dẫn 證chứng 但đãn 云vân 。

千thiên 二nhị 百bách 羅La 漢Hán 。 及cập 決quyết 了liễu 聲Thanh 聞Văn 法Pháp

者giả 。 前tiền 證chứng 乳nhũ 教giáo 已dĩ 引dẫn 菩Bồ 薩Tát 。 菩Bồ 薩Tát 義nghĩa 同đồng 。 不bất 繁phồn 文văn 故cố 不bất 重trọng/trùng 引dẫn 之chi 。 既ký 云vân 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 除trừ 疑nghi 網võng 。 驗nghiệm 知tri 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 須tu 會hội 三tam 。

方Phương 等Đẳng 般Bát 若Nhã

至chí

在tại 此thử

者giả 。 開khai 分phân 齊tề 中trung 亦diệc 應ưng 云vân 華hoa 嚴nghiêm 。 文văn 無vô 者giả 略lược 。 驗nghiệm 彼bỉ 三tam 部bộ 圓viên 教giáo 無vô 殊thù 法pháp 華hoa 之chi 圓viên 。 判phán 頓đốn 獨độc 在tại 華hoa 嚴nghiêm 。 信tín 是thị 妄vọng 生sanh 疣vưu 贅# 。 況huống 法pháp 本bổn 妙diệu 隔cách 在tại 物vật 情tình 。 法pháp 華hoa 已dĩ 開khai 翻phiên 降giáng/hàng 為vi 漸tiệm 。 十thập 如như 實thật 境cảnh 妙diệu 卻khước 為vi 麁thô 。 佛Phật 之chi 知tri 見kiến 。 貶biếm 歸quy 菩Bồ 薩Tát 。 藥dược 王vương 十thập 譬thí 歎thán 教giáo 聖thánh 說thuyết 成thành 虛hư 。 法Pháp 師sư 三tam 世thế 校giảo 量lượng 通thông 為vi 不bất 實thật 。 分phân 身thân 佛Phật 集tập 寶bảo 塔tháp 涌dũng 空không 徒đồ 屈khuất 來lai 儀nghi 。 證chứng 斯tư 漸tiệm 教giáo 。 同đồng 異dị 之chi 相tướng 不bất 可khả 具cụ 論luận 。 一nhất 家gia 教giáo 門môn 足túc 堪kham 搜sưu 撿kiểm 。 如như 何hà 獨độc 異dị 黜truất 茲tư 妙diệu 經kinh 。

次thứ 料liệu 簡giản 中trung

問vấn 決quyết 諸chư 權quyền 悉tất 檀đàn

至chí

不bất 爾nhĩ

者giả 。 問vấn 意ý 者giả 。 若nhược 決quyết 麁thô 入nhập 妙diệu 為vi 決quyết 諸chư 麁thô 四tứ 悉tất 同đồng 入nhập 妙diệu 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 悉tất 。 為vi 自tự 決quyết 世thế 界giới 入nhập 世thế 界giới 。 乃nãi 至chí 決quyết 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 入nhập 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 耶da 。 云vân 。

不bất 爾nhĩ

者giả 。 若nhược 不bất 如như 此thử 為vi 如như 後hậu 意ý 耶da 。 亦diệc 有hữu 本bổn 云vân 。

為vi 當đương 爾nhĩ 不bất

恐khủng 人nhân 誤ngộ 改cải 耳nhĩ 。 答đáp 意ý 者giả 。 二nhị 意ý 俱câu 通thông 故cố 云vân 。

自tự 在tại

言ngôn 。

假giả 令linh

者giả 。 如như 初sơ 問vấn 意ý 縱túng/tung 令linh 盡tận 入nhập 妙diệu 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 妙diệu 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 既ký 不bất 隔cách 三tam 。 與dữ 第đệ 二nhị 義nghĩa 亦diệc 何hà 別biệt 。 故cố 云vân 一nhất 三tam 自tự 在tại 。 今kim 文văn 且thả 作tác 一nhất 種chủng 解giải 者giả 。 順thuận 第đệ 二nhị 意ý 對đối 開khai 五ngũ 章chương 。 名danh 義nghĩa 順thuận 故cố 。 若nhược 唯duy 入nhập 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 但đãn 得đắc 對đối 體thể 。 餘dư 義nghĩa 則tắc 闕khuyết 。

若nhược 決quyết

下hạ 用dụng 第đệ 二nhị 意ý 。 一nhất 一nhất 別biệt 對đối 。 初sơ 世thế 界giới 中trung 二nhị 。

初sơ 正chánh 會hội 。 次thứ 。

亦diệc 是thị

下hạ 示thị 相tương/tướng 會hội 入nhập 。 世thế 界giới 秖kỳ 是thị 諸chư 法pháp 。 決quyết 彼bỉ 諸chư 麁thô 同đồng 入nhập 此thử 妙diệu 故cố 成thành 妙diệu 名danh 。 次thứ 示thị 相tương/tướng 會hội 入nhập 中trung 二nhị 。

初sơ 約ước 法pháp 說thuyết 周chu 意ý 。 次thứ 譬thí 說thuyết 周chu 意ý 。 初sơ 法pháp 說thuyết 中trung 七thất 方phương 便tiện 同đồng 成thành 佛Phật 乘thừa 。 譬thí 說thuyết 中trung 二Nhị 乘Thừa 之chi 名danh 同đồng 稱xưng 菩Bồ 薩Tát 。

汝nhữ 等đẳng 所sở 行hành 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 道Đạo

所sở 行hành 既ký 成thành 。 菩Bồ 薩Tát 之chi 道Đạo 。 行hành 人nhân 豈khởi 獨độc 猶do 名danh 二Nhị 乘Thừa 。 次thứ 決quyết 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 中trung 。 以dĩ 四tứ 悉tất 義nghĩa 隨tùy 於ư 五ngũ 章chương 。 故cố 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 居cư 次thứ 。 佛Phật 所sở 知tri 見kiến 及cập 所sở 至chí 寶bảo 所sở 並tịnh 屬thuộc 理lý 故cố 。 次thứ 會hội 為vi 人nhân 中trung 引dẫn 證chứng 云vân 。

大đại 車xa

者giả 。 車xa 方phương 為vi 因nhân 。 道Đạo 場Tràng 為vi 果quả 。 次thứ 會hội 對đối 治trị 中trung 引dẫn 證chứng 云vân 。

以dĩ 此thử 寶bảo 珠châu 用dụng 貿mậu 所sở 須tu

者giả 。 方phương 便tiện 教giáo 中trung 法pháp 有hữu 限hạn 量lượng 。 非phi 即tức 非phi 妙diệu 。 是thị 故cố 艱gian 難nan 。 如như 勤cần 力lực 求cầu 索sách 。 實thật 理lý 無vô 竭kiệt 疑nghi 盡tận 信tín 全toàn 。 如như 寶bảo 珠châu 無vô 價giá 貿mậu 物vật 無vô 盡tận 。 究cứu 除trừ 貧bần 苦khổ 莫mạc 若nhược 如như 意ý 。

此thử 良lương 藥dược

等đẳng 。 思tư 之chi 可khả 知tri 。 是thị 故cố 貿mậu 麁thô 病bệnh 差sai 。 並tịnh 是thị 對đối 治trị 之chi 別biệt 名danh 。 此thử 中trung 判phán 教giáo 以dĩ 辨biện 同đồng 異dị 。 本bổn 顯hiển 於ư 同đồng 。 故cố 本bổn 迹tích 二nhị 門môn 爾nhĩ 前tiền 未vị 說thuyết 。 因nhân 茲tư 開khai 廢phế 莫mạc 不bất 咸hàm 聞văn 。

十thập 通thông 經kinh 者giả 又hựu 二nhị 。

初sơ 問vấn 。 次thứ 答đáp 。 答đáp 中trung 二nhị 。

先tiên 總tổng 舉cử 。 次thứ 別biệt 釋thích 。 釋thích 中trung 。 先tiên 釋thích 。 次thứ 結kết 。 釋thích 中trung 二nhị 。 先tiên 迹tích 。 次thứ 本bổn 。 迹tích 中trung 二nhị 。

先tiên 列liệt 經kinh 。 次thứ 釋thích 。 本bổn 文văn 亦diệc 然nhiên 。 迹tích 之chi 與dữ 本bổn 俱câu 以dĩ 性tánh 為vi 生sanh 善thiện 。 善thiện 性tánh 在tại 往vãng 故cố 也dã 。 俱câu 以dĩ 進tiến 力lực 及cập 行hành 為vi 對đối 治trị 。 並tịnh 舉cử 能năng 治trị 行hành 也dã 。 根căn 舉cử 能năng 悟ngộ 之chi 人nhân 。 想tưởng 舉cử 能năng 見kiến 之chi 心tâm 。 此thử 少thiểu 異dị 耳nhĩ 。 故cố 同đồng 有hữu 四tứ 悉tất 。

兩lưỡng 處xứ

下hạ 結kết 。 可khả 知tri 。

次thứ 第đệ 二nhị 別biệt 解giải 者giả 。 初sơ 重trọng/trùng 略lược 標tiêu 五ngũ 章chương 。 前tiền 已dĩ 列liệt 竟cánh 。 今kim 於ư 五ngũ 中trung 初sơ 廣quảng 釋thích 名danh 中trung 二nhị 。

初sơ 開khai 章chương 。 次thứ 解giải 釋thích 。 釋thích 中trung 自tự 四tứ 。

初sơ 釋thích 初sơ 門môn 中trung 為vi 三tam 。

初sơ 於ư 今kim 經kinh 自tự 立lập 。 次thứ 。

立lập 此thử

下hạ 明minh 立lập 名danh 意ý 。 三tam 。

問vấn

下hạ 料liệu 簡giản 。 初sơ 文văn 者giả 。 雖tuy 在tại 今kim 經kinh 與dữ 他tha 對đối 辨biện 不bất 無vô 通thông 別biệt 。 若nhược 妙diệu 法Pháp 蓮liên 華hoa 名danh 之chi 與dữ 義nghĩa 俱câu 異dị 他tha 經kinh 。 經kinh 之chi 一nhất 字tự 名danh 與dữ 他tha 同đồng 。 義nghĩa 與dữ 他tha 異dị 。 今kim 從tùng 名danh 通thông 故cố 云vân 通thông 耳nhĩ 。 次thứ 立lập 名danh 意ý 者giả 。 以dĩ 何hà 緣duyên 故cố 。 立lập 此thử 經Kinh 名danh 。 名danh 既ký 該cai 乎hồ 一nhất 部bộ 。 一nhất 部bộ 意ý 不bất 逾du 三tam 。 故cố 名danh 既ký 通thông 別biệt 不bất 同đồng 。 三tam 意ý 亦diệc 隨tùy 名danh 通thông 別biệt 。 故cố 釋thích 此thử 三tam 意ý 。

麁thô 妙diệu 甄chân 分phần/phân 。 教giáo 行hành 理lý 殊thù 。 通thông 別biệt 異dị 轍triệt 。 今kim 釋thích 此thử 三tam 。 又hựu 為vi 四tứ 意ý 。

初sơ 標tiêu 。 次thứ 列liệt 。 三tam 釋thích 。 四tứ 結kết 。 初sơ 二nhị 如như 文văn 。 三tam 釋thích 中trung 二nhị 。

先tiên 通thông 解giải 通thông 別biệt 。 次thứ 別biệt 解giải 通thông 別biệt 。 通thông 謂vị 通thông 於ư 諸chư 經kinh 教giáo 行hành 及cập 理lý 。 別biệt 謂vị 別biệt 在tại 圓viên 詮thuyên 之chi 教giáo 。 初sơ 通thông 釋thích 中trung 二nhị 。

先tiên 略lược 。 次thứ 廣quảng 。 初sơ 略lược 者giả 。 一nhất 代đại 聖thánh 教giáo 諸chư 名danh 之chi 下hạ 。 無vô 不bất 具cụ 此thử 教giáo 行hành 理lý 三tam 。 無vô 不bất 以dĩ 別biệt 而nhi 契khế 於ư 通thông 。 無vô 不bất 以dĩ 通thông 而nhi 應ưng 於ư 別biệt 。 故cố 此thử 三tam 中trung 通thông 攝nhiếp 佛Phật 法Pháp 。 故cố 教giáo 則tắc 機cơ 應ưng 相tương 對đối 。 行hành 則tắc 因nhân 果quả 相tương 對đối 。 理lý 則tắc 名danh 實thật 相tướng 對đối 。 亦diệc 是thị 事sự 理lý 相tương 對đối 。 若nhược 無vô 此thử 三tam 雙song 。 通thông 別biệt 虛hư 設thiết 。

次thứ 廣quảng 釋thích 中trung 自tự 三tam 。

初sơ 約ước 教giáo 中trung 二nhị 。

釋thích 。 結kết 。 釋thích 中trung 二nhị 。

初sơ 明minh 別biệt 。 次thứ 。

金kim 口khẩu

下hạ 通thông 。 次thứ 。

故cố 通thông

下hạ 結kết 也dã 。 次thứ 約ước 行hành 中trung 亦diệc 二nhị 。

釋thích 。 結kết 。 釋thích 中trung 初sơ 別biệt 。 次thứ 。

大đại 論luận

下hạ 引dẫn 小tiểu 以dĩ 例lệ 。 初sơ 別biệt 中trung 又hựu 二nhị 。

先tiên 立lập 。 次thứ 引dẫn 證chứng 。 並tịnh 是thị 約ước 通thông 論luận 別biệt 。 且thả 從tùng 別biệt 以dĩ 明minh 別biệt 。 如như 云vân 。

法Pháp 寶bảo

即tức 通thông 種chủng 種chủng 故cố 別biệt 。 次thứ 引dẫn 證chứng 中trung 先tiên 寄ký 小tiểu 。 各các 說thuyết 即tức 別biệt 俱câu 正chánh 故cố 通thông 。 言ngôn 。

各các 說thuyết 身thân 因nhân

者giả 。 《# 涅Niết 槃Bàn 》# 三tam 十thập 二nhị 釋thích 隨tùy 自tự 意ý 語ngữ 中trung 云vân 。

如như 五ngũ 百bách 比Bỉ 丘Khâu 。 問vấn 身thân 子tử 云vân 。

佛Phật 說thuyết 身thân 因nhân 。 何hà 者giả 是thị 耶da 。 身thân 子tử 答đáp 云vân 。

汝nhữ 等đẳng 亦diệc 各các 。 得đắc 正chánh 解giải 脫thoát 。 自tự 應ưng 知tri 之chi 。 何hà 緣duyên 方phương 更cánh 。 作tác 如như 是thị 問vấn 。 有hữu 比Bỉ 丘Khâu 言ngôn 。

我ngã 等đẳng 未vị 得đắc 正chánh 解giải 脫thoát 時thời 。 意ý 謂vị 無vô 明minh 即tức 是thị 身thân 因nhân 。 作tác 是thị 觀quán 時thời 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 果Quả 。 有hữu 說thuyết 愛ái 。 有hữu 說thuyết 行hành 乃nãi 至chí 飲ẩm 食thực 五ngũ 欲dục 。 如như 是thị 五ngũ 百bách 各các 各các 說thuyết 己kỷ 所sở 解giải 已dĩ 。 共cộng 往vãng 佛Phật 所sở 。 稽khể 首thủ 右hữu 遶nhiễu 而nhi 坐tọa 。 各các 說thuyết 己kỷ 解giải 。 身thân 子tử 曰viết 。

誰thùy 為vi 正chánh 說thuyết 。

佛Phật 言ngôn 。

無vô 非phi 正chánh 說thuyết 。

次thứ 寄ký 大đại 中trung 各các 入nhập 故cố 別biệt 。 不bất 二nhị 故cố 通thông 。

三tam 十thập 二nhị 菩Bồ 薩Tát 。 入nhập 不bất 二nhị 法Pháp 門môn

者giả 。 既ký 有hữu 能năng 入nhập 之chi 門môn 。 門môn 皆giai 趣thú 理lý 。 準chuẩn 例lệ 五ngũ 百bách 。 三tam 十thập 二nhị 亦diệc 無vô 非phi 正chánh 說thuyết 。 此thử 舉cử 大đại 小tiểu 兩lưỡng 乘thừa 能năng 趣thú 之chi 行hành 。 次thứ 例lệ 中trung 不bất 可khả 得đắc 即tức 是thị 理lý 也dã 。 舉cử 劣liệt 況huống 勝thắng 。 觀quán 息tức 尚thượng 即tức 是thị 理lý 。 況huống 大đại 小tiểu 兩lưỡng 乘thừa 能năng 趣thú 之chi 行hành 。

當đương 知tri

下hạ 結kết 。 又hựu 二nhị 。

先tiên 結kết 。 次thứ 引dẫn 證chứng 。 次thứ 理lý 中trung 三tam 。

初sơ 立lập 。 次thứ 引dẫn 證chứng 。 三tam 結kết 。 初sơ 文văn 不bất 二nhị 故cố 通thông 。 非phi 一nhất 故cố 別biệt 。 證chứng 中trung 二nhị 文văn 例lệ 立lập 可khả 知tri 。 先tiên 引dẫn 《# 大đại 論luận 》# 。 次thứ 引dẫn 《# 大đại 經kinh 》# 中trung 言ngôn 。

解giải 脫thoát 亦diệc 爾nhĩ 。 多đa 諸chư 名danh 字tự 。

者giả 。 大đại 師sư 在tại 靈linh 石thạch 寺tự 。 一nhất 夏hạ 講giảng 百bách 句cú 解giải 脫thoát 。 每mỗi 於ư 一nhất 句cú 作tác 百bách 句cú 解giải 釋thích 。 是thị 則tắc 解giải 脫thoát 。 有hữu 萬vạn 名danh 字tự 。

如như 天Thiên 帝Đế 釋Thích 。 有hữu 千thiên 種chủng 名danh

者giả 。 亦diệc 名danh 憍Kiều 尸Thi 迦Ca 。 亦diệc 名danh 婆bà 蹉sa 婆bà 。 亦diệc 名danh 婆bà 佉khư 婆bà 。 亦diệc 名danh 因Nhân 陀Đà 羅La 。 亦diệc 名danh 千thiên 眼nhãn 天thiên 。 亦diệc 名danh 舍xá 脂chi 夫phu 。 亦diệc 名danh 金kim 剛cang 寶bảo 頂đảnh 。 亦diệc 名danh 寶bảo 幢tràng 等đẳng 。

名danh 異dị

下hạ 結kết 。 名danh 異dị 故cố 別biệt 。 禮lễ 一nhất 故cố 通thông 。 別biệt 中trung 云vân 。

今kim 稱xưng

等đẳng 者giả 。 妙diệu 法Pháp 是thị 別biệt 。 異dị 餘dư 經kinh 故cố 。 經kinh 即tức 是thị 通thông 。 通thông 名danh 經kinh 故cố 。 故cố 知tri 今kim 經kinh 通thông 別biệt 始thỉ 自tự 如như 是thị 。 終chung 乎hồ 而nhi 退thoái 。 莫mạc 非phi 佛Phật 說thuyết 。 俱câu 是thị 妙diệu 法Pháp 。 從tùng 始thỉ 至chí 終chung 。 咸hàm 別biệt 並tịnh 通thông 。 於ư 此thử 教giáo 通thông 別biệt 中trung 詮thuyên 於ư 行hành 理lý 通thông 別biệt 。 故cố 知tri 本bổn 迹tích 無vô 非phi 因nhân 果quả 及cập 名danh 實thật 故cố 。 不bất 可khả 遍biến 引dẫn 。 故cố 略lược 示thị 方phương 隅ngung 。 麁thô 引dẫn 譬thí 喻dụ 以dĩ 示thị 行hành 之chi 通thông 別biệt 。 及cập 方phương 便tiện 中trung 實thật 相tướng 等đẳng 為vi 理lý 通thông 別biệt 。 譬thí 喻dụ 中trung 者giả 。 諸chư 子tử 習tập 因nhân 不bất 同đồng 即tức 是thị 行hành 別biệt 。 等đẳng 賜tứ 大đại 車xa 直trực 至chí 道Đạo 場Tràng 。 即tức 是thị 行hành 通thông 。 大đại 車xa 是thị 所sở 乘thừa 通thông 。 理lý 道Đạo 場Tràng 是thị 所sở 契khế 實thật 相tướng 。 乃nãi 至chí 大đại 慧tuệ 之chi 名danh 亦diệc 是thị 名danh 別biệt 。 一nhất 一nhất 別biệt 名danh 咸hàm 從tùng 理lý 立lập 即tức 是thị 理lý 通thông 。 此thử 是thị 今kim 經kinh 理lý 之chi 通thông 別biệt 。 具cụ 如như 下hạ 釋thích 中trung 更cánh 廣quảng 明minh 之chi 。 四tứ 。

約ước 此thử

下hạ 結kết 。

次thứ 料liệu 簡giản 中trung 先tiên 問vấn 。 次thứ 答đáp 。 問vấn 中trung 所sở 以dĩ 但đãn 問vấn 教giáo 者giả 。 教giáo 行hành 理lý 三tam 展triển 轉chuyển 互hỗ 通thông 。 教giáo 既ký 居cư 初sơ 。 但đãn 從tùng 教giáo 問vấn 。 餘dư 之chi 二nhị 種chủng 憑bằng 教giáo 自tự 顯hiển 。 初sơ 廣quảng 略lược 二nhị 解giải 汎# 通thông 諸chư 教giáo 。 是thị 故cố 通thông 以dĩ 一nhất 佛Phật 為vi 通thông 。 今kim 即tức 離ly 為vi 四tứ 佛Phật 不bất 同đồng 。 佛Phật 佛Phật 自tự 有hữu 諸chư 門môn 教giáo 別biệt 。 故cố 云vân 。

教giáo 主chủ 不bất 同đồng 設thiết 教giáo 亦diệc 異dị

云vân 何hà

下hạ 難nạn/nan 者giả 。 以dĩ 前tiền 通thông 途đồ 難nạn/nan 今kim 四tứ 別biệt 。 次thứ 答đáp 中trung 意ý 者giả 。 即tức 具cụ 當đương 分phần/phân 。 跨khóa 節tiết 兩lưỡng 義nghĩa 。 應ưng 知tri 兩lưỡng 義nghĩa 即tức 與dữ 待đãi 絕tuyệt 二nhị 妙diệu 不bất 殊thù 。 又hựu 前tiền 二nhị 釋thích 亦diệc 具cụ 二nhị 義nghĩa 。 何hà 者giả 。 若nhược 依y 施thí 權quyền 即tức 當đương 分phần/phân 義nghĩa 。 若nhược 據cứ 佛Phật 意ý 即tức 跨khóa 節tiết 義nghĩa 。 雖tuy 具cụ 二nhị 義nghĩa 不bất 譚đàm 其kỳ 意ý 而nhi 以dĩ 此thử 意ý 汎# 釋thích 。 復phục 未vị 甄chân 衡hành 二nhị 途đồ 。 其kỳ 意ý 以dĩ 通thông 而nhi 未vị 灼chước 然nhiên 開khai 顯hiển 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 故cố 須tu 分phần/phân 於ư 二nhị 義nghĩa 而nhi 答đáp 。

當đương 分phần/phân 通thông 於ư 一nhất 代đại 。 於ư 今kim 便tiện 成thành 相tương 待đãi 。 跨khóa 節tiết 唯duy 在tại 今kim 經kinh 。 佛Phật 意ý 非phi 適thích 今kim 也dã 。 釋thích 此thử 二nhị 義nghĩa 。 先tiên 標tiêu 。 次thứ 列liệt 。 三tam 釋thích 。 釋thích 中trung 先tiên 當đương 分phần/phân 。 次thứ 跨khóa 節tiết 。 一nhất 一nhất 皆giai 約ước 教giáo 行hành 理lý 三tam 。 初sơ 當đương 分phần/phân 者giả 。 順thuận 前tiền 問vấn 意ý 。 為vi 顯hiển 跨khóa 節tiết 。 以dĩ 當đương 分phần/phân 難nạn/nan 四tứ 教giáo 當đương 分phần/phân 皆giai 具cụ 三tam 意ý 。 於ư 中trung 先tiên 正chánh 釋thích 。 次thứ 融dung 會hội 。 不bất 可khả 即tức 具cụ 。 故cố 與dữ 後hậu 義nghĩa 俱câu 立lập 難nan 易dị 。 初sơ 文văn 三tam 藏tạng 廣quảng 。 餘dư 三tam 例lệ 。 初sơ 三tam 藏tạng 中trung 三tam 。

初sơ 正chánh 釋thích 相tương/tướng 。 次thứ 。

經kinh 言ngôn

下hạ 引dẫn 證chứng 。 三tam 。

此thử 則tắc

下hạ 明minh 當đương 分phần/phân 意ý 。 初sơ 文văn 可khả 見kiến 。 引dẫn 證chứng 中trung 言ngôn 。

即tức 脫thoát 瓔anh 珞lạc 等đẳng

者giả 。 報báo 身thân 四tứ 十thập 一nhất 地địa 。 戒giới 定định 慧tuệ 陀đà 羅la 尼ni 。 以dĩ 為vi 瓔anh 珞lạc 。 寂tịch 滅diệt 忍nhẫn 為vi 柔nhu 軟nhuyễn 上thượng 服phục 。 大đại 小tiểu 相tương/tướng 海hải 為vi 。 嚴nghiêm 飾sức 之chi 具cụ 。 丈trượng 六lục 相tướng 好hảo 為vi 麁thô 。 生sanh 空không 法pháp 空không 為vi 弊tệ 。 現hiện 有hữu 煩phiền 惱não 。 有hữu 為vi 有hữu 漏lậu 。 為vi 塵trần 土thổ 坌bộn 身thân 。 實thật 無vô 生sanh 死tử 煩phiền 惱não 。 似tự 有hữu 生sanh 死tử 煩phiền 惱não 。 為vi 狀trạng 有hữu 所sở 畏úy 。 如như 《# 成thành 論luận 。 無vô 畏úy 品phẩm 》# 云vân 。

如như 經Kinh 云vân 。 善thiện 來lai 比Bỉ 丘Khâu 。 隨tùy 順thuận 我ngã 法pháp 。 我ngã 則tắc 歡hoan 喜hỷ 者giả 。 此thử 似tự 有hữu 貪tham 。 如như 語ngữ 調Điều 達Đạt 。

汝nhữ 為vi 癡si 人nhân 。 食thực 人nhân 涕thế 唾thóa 。 此thử 似tự 有hữu 瞋sân 。 自tự 言ngôn 。

我ngã 是thị 人nhân 中trung 師sư 子tử 。 此thử 似tự 有hữu 慢mạn 。 善thiện 持trì 我ngã 法pháp 。 如như 擎kình 油du 鉢bát 。 又hựu 如như 語ngứ 調Điều 達Đạt 言ngôn 。

我ngã 尚thượng 不bất 以dĩ 法pháp 付phó 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 等đẳng 。 況huống 當đương 與dữ 汝nhữ 。 此thử 似tự 有hữu 見kiến 也dã 。

文văn 中trung 但đãn 略lược 舉cử 垢cấu 衣y 一nhất 句cú 耳nhĩ 。

語ngữ 言ngôn 勤cần 作tác

等đẳng 者giả 。 即tức 是thị 小Tiểu 乘Thừa 。 七thất 科khoa 道Đạo 品Phẩm 即tức 除trừ 見kiến 思tư 糞phẩn 之chi 法Pháp 器khí 也dã 。

語ngữ 言ngôn

即tức 念niệm 處xứ 。

勤cần 作tác

即tức 正chánh 勤cần 。

咄đốt 男nam 子tử

等đẳng 即tức 如như 意ý 。

好hảo 自tự 安an 意ý

即tức 五ngũ 根căn 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà

等đẳng 即tức 五Ngũ 力Lực 。

更canh 與dữ 作tác 字tự

即tức 八bát 正chánh 。

雖tuy 忻hãn 此thử 遇ngộ

即tức 七thất 覺giác 。

當đương 加gia 汝nhữ 價giá

即tức 煗noãn 法pháp 不bất 能năng 發phát 真chân 。 如như 意ý 能năng 發phát 。 故cố 云vân 。

加gia 價giá

今kim 文văn 甚thậm 略lược 。 言ngôn 。

塗đồ 足túc 油du

者giả 。 下hạ 偈kệ 文văn 中trung 得đắc 如như 意ý 足túc 觀quán 。 如như 油du 塗đồ 足túc 則tắc 能năng 履lý 水thủy 。 能năng 得đắc 神thần 通thông 。 又hựu 油du 能năng 除trừ 風phong 。 如như 定định 除trừ 亂loạn 。 廣quảng 如như 〈# 信tín 解giải 品phẩm 〉# 疏sớ/sơ 釋thích 。 此thử 則tắc 唯duy 譬thí 三tam 藏tạng 說thuyết 教giáo 行hành 理lý 可khả 知tri 。 次thứ 三tam 教giáo 例lệ 中trung 云vân 。

通thông 別biệt 圓viên 等đẳng 亦diệc 爾nhĩ

者giả 。 具cụ 如như 下hạ 本bổn 門môn 果quả 妙diệu 中trung 釋thích 四tứ 種chủng 身thân 相tướng 不bất 同đồng 。 融dung 會hội 可khả 知tri 。

次thứ 跨khóa 節tiết 中trung 四tứ 。

先tiên 斥xích 當đương 分phần/phân 。 次thứ 。

若nhược 開khai

下hạ 立lập 跨khóa 節tiết 相tương/tướng 。 三tam 。

如như 此thử

下hạ 結kết 意ý 。 四tứ 。

作tác 如như 此thử

下hạ 融dung 會hội 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

初sơ 正chánh 斥xích 。 次thứ 。

秖kỳ 隱ẩn

下hạ 明minh 當đương 分phần/phân 意ý 。 立lập 當đương 分phần/phân 者giả 以dĩ 施thí 權quyền 竟cánh 。 權quyền 實thật 相tướng 對đối 故cố 有hữu 四tứ 主chủ 。 各các 各các 不bất 同đồng 。 故cố 明minh 意ý 者giả 無vô 別biệt 當đương 分phần/phân 。 秖kỳ 是thị 隱ẩn 實thật 施thí 權quyền 且thả 云vân 當đương 分phần/phân 。 初sơ 至chí 。

金kim 輝huy

現hiện 當đương 分phân 身thân 也dã 。

不bất 說thuyết

下hạ 說thuyết 當đương 分phần/phân 法pháp 也dã 。 略lược 語ngữ 身thân 法pháp 。 餘dư 二nhị 略lược 無vô 。

不bất 說thuyết 甘cam 甜điềm 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 之chi 味vị 。 說thuyết 於ư 醎hàm 酢tạc 無vô 常thường 辛tân 辣lạt 。

者giả 。 《# 大đại 經kinh 》# 第đệ 四tứ 云vân 。

苦khổ 為vi 酢tạc 味vị 。 無vô 常thường 鹹hàm 味vị 。 無vô 我ngã 苦khổ 味vị 。 樂nhạo/nhạc/lạc 為vi 甜điềm 味vị 。 我ngã 為vi 辛tân 味vị 。 常thường 為vi 淡đạm 味vị 。 煩phiền 惱não 為vi 薪tân 。 智trí 慧tuệ 為vi 火hỏa 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 成thành 涅Niết 槃Bàn 食thực 。 彼bỉ 破phá 三tam 脩tu 。 故cố 但đãn 三tam 味vị 。 勝thắng 劣liệt 相tương 對đối 。 故cố 成thành 六lục 味vị 。 故cố 略lược 不bất 說thuyết 。 淨tịnh 及cập 不bất 淨tịnh 。

今kim 文văn 從tùng 劣liệt 。 故cố 云vân 。

不bất 說thuyết 甘cam 甜điềm

等đẳng 也dã 。

棄khí 王vương 者giả 服phục 飾sức

重trọng/trùng 語ngữ 隱ẩn 妙diệu 現hiện 麁thô 。 亦diệc 與dữ 前tiền 隱ẩn 功công 德đức 現hiện 丈trượng 六lục 意ý 同đồng 。 如như 窮cùng 子tử 見kiến 父phụ 。 豪hào 貴quý 尊tôn 嚴nghiêm 等đẳng 。 無vô 量lượng 功công 德đức 。 莊trang 嚴nghiêm 纓anh 珞lạc 為vi 王vương 者giả 服phục 飾sức 。 當đương 知tri 秖kỳ 是thị 一nhất 種chủng 身thân 口khẩu 行hành 理lý 更cánh 無vô 別biệt 途đồ 。 今kim 棄khí 此thử 服phục 飾sức 。 即tức 當đương 分phần/phân 義nghĩa 施thí 權quyền 意ý 也dã 。 言ngôn 。

糞phẩn 器khí

者giả 。 生sanh 滅diệt 道Đạo 品Phẩm 。

若nhược 開khai 方phương 便tiện

下hạ 正chánh 明minh 跨khóa 節tiết 相tương/tướng 。 此thử 句cú 總tổng 開khai 。 即tức 向hướng 身thân 向hướng 法pháp 向hướng 行hành 等đẳng 者giả 。 指chỉ 前tiền 方phương 便tiện 身thân 口khẩu 行hành 理lý 等đẳng 也dã 。 三tam 結kết 意ý 中trung 歷lịch 三tam 意ý 結kết 。 初sơ 言ngôn 。

通thông 是thị 一nhất 音âm 之chi 教giáo 。 而nhi 小tiểu 大đại 差sai 別biệt 。

者giả 。 今kim 此thử 是thị 法pháp 華hoa 跨khóa 節tiết 一nhất 音âm 。 不bất 同đồng 小Tiểu 乘Thừa 當đương 分phần/phân 一nhất 音âm 。 具cụ 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 一nhất 記ký 。 故cố 依y 《# 婆bà 沙sa 》# 但đãn 三tam 藏tạng 佛Phật 一nhất 音âm 耳nhĩ 。 準chuẩn 例lệ 通thông 別biệt 。 皆giai 應ưng 有hữu 當đương 分phần/phân 一nhất 音âm 。 前tiền 當đương 分phần/phân 義nghĩa 中trung 分phần/phân 四tứ 教giáo 主chủ 。 各các 有hữu 所sở 說thuyết 所sở 行hành 理lý 體thể 。 故cố 義nghĩa 易dị 解giải 。 理lý 無vô 種chủng 種chủng 。 何hà 故cố 四tứ 教giáo 各các 有hữu 所sở 詮thuyên 。 所sở 詮thuyên 異dị 故cố 理lý 不bất 應ưng 異dị 。 故cố 云vân 難nạn/nan 融dung 。 跨khóa 節tiết 義nghĩa 中trung 不bất 分phân 四tứ 教giáo 各các 別biệt 詮thuyên 理lý 。 故cố 云vân 易dị 明minh 。 諸chư 經kinh 所sở 說thuyết 因nhân 果quả 各các 別biệt 。 今kim 越việt 彼bỉ 別biệt 義nghĩa 唯duy 論luận 一nhất 理lý 。 故cố 相tương/tướng 難nan 解giải 。 若nhược 二nhị 義nghĩa 相tương/tướng 成thành 則tắc 理lý 相tương/tướng 俱câu 易dị 。 若nhược 二nhị 義nghĩa 隔cách 越việt 則tắc 二nhị 俱câu 難nạn/nan 明minh 。 是thị 故cố 二nhị 義nghĩa 相tương/tướng 須tu 。 當đương 分phần/phân 乃nãi 成thành 今kim 經kinh 相tương 待đãi 義nghĩa 邊biên 。 跨khóa 節tiết 乃nãi 成thành 今kim 經kinh 開khai 權quyền 義nghĩa 邊biên 。 又hựu 若nhược 方Phương 等Đẳng 般Bát 若Nhã 及cập 華hoa 嚴nghiêm 等đẳng 當đương 分phần/phân 義nghĩa 者giả 。 仍nhưng 是thị 施thí 權quyền 。 若nhược 來lai 至chí 法pháp 華hoa 。 當đương 分phần/phân 義nghĩa 邊biên 成thành 判phán 權quyền 實thật 。 判phán 已dĩ 即tức 廢phế 。 廢phế 已dĩ 即tức 開khai 。 開khai 廢phế 相tương/tướng 即tức 不bất 可khả 異dị 時thời 。

二nhị 定định 妙diệu 法Pháp 先tiên 後hậu 。 中trung 四tứ 。

初sơ 標tiêu 。 次thứ 。

若nhược 從tùng 義nghĩa

下hạ 辨biện 先tiên 後hậu 。 三tam 。

從tùng 今kim 題đề

下hạ 正chánh 明minh 今kim 意ý 。 四tứ 。

雖tuy 復phục

下hạ 融dung 通thông 二nhị 途đồ 。 初sơ 如như 文văn 。 次thứ 文văn 者giả 。 從tùng 義nghĩa 從tùng 名danh 各các 有hữu 其kỳ 致trí 。 從tùng 義nghĩa 中trung 先tiên 立lập 。 次thứ 引dẫn 證chứng 。 從tùng 名danh 中trung 亦diệc 先tiên 立lập 。 次thứ 引dẫn 事sự 。 事sự 中trung 二nhị 。

先tiên 證chứng 從tùng 名danh 。 次thứ 。

篤đốc 論luận

下hạ 復phục 順thuận 從tùng 義nghĩa 。 言ngôn 。

篤đốc

者giả 。 《# 爾nhĩ 雅nhã 》# 云vân 。

固cố 也dã 。

《# 老lão 子tử 》# 云vân 。

守thủ 靜tĩnh 曰viết 篤đốc

篤đốc

貞trinh 正chánh 也dã 。

三Tam 明Minh 今kim 意ý 者giả 。 應ưng 知tri 題đề 名danh 須tu 從tùng 名danh 便tiện 。 故cố 先tiên 妙diệu 。 次thứ 法pháp 。 已dĩ 如như 題đề 中trung 。 今kim 欲dục 解giải 義nghĩa 故cố 須tu 從tùng 義nghĩa 。

所sở 以dĩ

下hạ 正chánh 釋thích 中trung 先tiên 法pháp 。 次thứ 妙diệu 。

四tứ 融dung 通thông 者giả 。 秖kỳ 緣duyên 前tiền 後hậu 無vô 乖quai 。 故cố 解giải 釋thích 中trung 則tắc 從tùng 義nghĩa 便tiện 。 故cố 知tri 前tiền 後hậu 並tịnh 不bất 乖quai 理lý 。 舊cựu 解giải 中trung 二nhị 。

初sơ 出xuất 諸chư 師sư 。 次thứ 今kim 家gia 難nạn/nan 。 初sơ 文văn 中trung 前tiền 三tam 師sư 大đại 師sư 不bất 破phá 者giả 。 以dĩ 下hạ 文văn 云vân 。

餘dư 者giả 望vọng 風phong 故cố

也dã 。 若nhược 欲dục 薄bạc 知tri 得đắc 失thất 者giả 。 例lệ 光quang 宅trạch 意ý 破phá 。 無vô 非phi 不bất 遣khiển 。 如như 道Đạo 場Tràng 觀quán 云vân 。

三tam 非phi 真chân 實thật 。 不bất 知tri 何hà 教giáo 之chi 三tam 為vi 非phi 真chân 實thật 。 既ký 不bất 知tri 三tam 外ngoại 別biệt 有hữu 菩Bồ 薩Tát 。 歸quy 一nhất 與dữ 無vô 上thượng 。 顯hiển 妙diệu 未vị 彰chương 。 若nhược 引dẫn 今kim 經kinh 以dĩ 證chứng 妙diệu 者giả 。 理lý 稍sảo 可khả 然nhiên 。 其kỳ 如như 所sở 證chứng 。 無vô 妙diệu 可khả 論luận 。 餘dư 皆giai 不bất 了liễu 。

無vô 上thượng 故cố 妙diệu

者giả 。 引dẫn 經kinh 。

是thị 乘thừa 微vi 妙diệu 。 清thanh 淨tịnh 第đệ 一nhất 。

具cụ 足túc 應ưng 云vân 於ư 諸chư 世thế 間gian 。 為vi 無vô 有hữu 上thượng 。 有hữu 本bổn 無vô 第đệ 三tam 句cú 。 并tinh 前tiền 二nhị 句cú 。 方phương 可khả 證chứng 無vô 上thượng 故cố 妙diệu 也dã 。 又hựu 云vân 。

寄ký 言ngôn 譚đàm 於ư 像tượng 外ngoại

等đẳng 者giả 。 意ý 云vân 。

妙diệu 理lý 無vô 形hình 言ngôn 譚đàm 託thác 像tượng 。 寄ký 有hữu 形hình 言ngôn 以dĩ 譚đàm 像tượng 表biểu 。 像tượng 表biểu 為vi 妙diệu 。 有hữu 形hình 為vi 麁thô 。 但đãn 像tượng 表biểu 之chi 理lý 精tinh 麁thô 是thị 亡vong 。 亡vong 精tinh 麁thô 故cố 故cố 名danh 為vi 妙diệu 。 亦diệc 不bất 知tri 像tượng 表biểu 絕tuyệt 精tinh 絕tuyệt 麁thô 為vi 何hà 所sở 詣nghệ 。 引dẫn 經kinh 文văn 證chứng 義nghĩa 亦diệc 如như 前tiền 。

會hội 稽khể 基cơ

即tức 法pháp 華hoa 寺tự 基cơ 也dã 。 言ngôn 。

表biểu 同đồng

者giả 。 不bất 知tri 昔tích 何hà 教giáo 三tam 為vi 異dị 。 表biểu 會hội 何hà 教giáo 令linh 同đồng 。 亦diệc 不bất 知tri 指chỉ 何hà 為vi 昔tích 三tam 因nhân 。 故cố 亦diệc 令linh 妙diệu 不bất 成thành 。 北bắc 地địa 師sư 三tam 。 意ý 趣thú 亦diệc 爾nhĩ 。 三tam 師sư 之chi 三tam 並tịnh 不bất 出xuất 光quang 宅trạch 之chi 見kiến 。 故cố 云vân 。

望vọng 風phong

如như 順thuận 風phong 破phá 陣trận 。 陣trận 首thủ 既ký 破phá 。 餘dư 者giả 望vọng 風phong 。 次thứ 光quang 宅trạch 師sư 者giả 。 所sở 感cảm 天thiên 華hoa 志chí 公công 尚thượng 云vân 嚙giảo 蚤tảo 。 武võ 帝đế 欲dục 請thỉnh 雨vũ 。 問vấn 志chí 公công 。 志chí 公công 云vân 。

雲vân 能năng 致trí 雨vũ 。 便tiện 請thỉnh 雲vân 公công 講giảng 《# 法pháp 華hoa 經kinh 》# 。 至chí 其kỳ 雨vũ 普phổ 等đẳng 。 四tứ 方phương 俱câu 下hạ 。 降giáng 雨vũ 便tiện 足túc 。 又hựu 雲vân 法Pháp 師sư 未vị 生sanh 之chi 前tiền 有hữu 人nhân 於ư 水thủy 中trung 得đắc 《# 法pháp 華hoa 疏sớ/sơ 》# 。 題đề 云vân 。

寄ký 與dữ 雲vân 法Pháp 師sư

廣quảng 如như 別biệt 傳truyền 。 感cảm 應ứng 若nhược 斯tư 猶do 不bất 稱xưng 理lý 。 況huống 他tha 人nhân 乎hồ 。 驗nghiệm 靈linh 山sơn 親thân 承thừa 理lý 無vô 差sai 忒thất 。 然nhiên 三tam 師sư 稍sảo 同đồng 光quang 宅trạch 。 而nhi 不bất 及cập 光quang 宅trạch 菩Bồ 薩Tát 用dụng 三tam 僧Tăng 祇kỳ 。 故cố 知tri 光quang 宅trạch 有hữu 三tam 可khả 會hội 。 但đãn 無vô 一nhất 可khả 歸quy 。 無vô 一nhất 可khả 歸quy 故cố 破phá 不bất 成thành 妙diệu 。 指chỉ 昔tích 通thông 漫mạn 故cố 破phá 麁thô 非phi 麁thô 。 所sở 以dĩ 招chiêu 於ư 二nhị 十thập 四tứ 難nạn/nan 。 良lương 有hữu 以dĩ 也dã 。

於ư 中trung 先tiên 總tổng 立lập 。 次thứ 廣quảng 釋thích 。 釋thích 中trung 先tiên 釋thích 昔tích 日nhật 因nhân 果quả 各các 有hữu 三tam 麁thô 。 次thứ 釋thích 今kim 日nhật 因nhân 果quả 各các 有hữu 三tam 妙diệu 。 初sơ 文văn 者giả 。 先tiên 因nhân 。 次thứ 果quả 。 初sơ 因nhân 中trung 先tiên 標tiêu 。 次thứ 釋thích 。 次thứ 結kết 。 初sơ 如như 文văn 。 釋thích 中trung 體thể 則tắc 具cụ 列liệt 三tam 乘thừa 位vị 。 用dụng 則tắc 但đãn 舉cử 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 舉cử 勝thắng 兼kiêm 劣liệt 。 以dĩ 三tam 祇kỳ 菩Bồ 薩Tát 不bất 斷đoạn 惑hoặc 因nhân 與dữ 二Nhị 乘Thừa 凡phàm 位vị 似tự 同đồng 。 故cố 名danh 因nhân 同đồng 。 並tịnh 是thị 初sơ 明minh 諦đế 等đẳng 為vi 體thể 。 位vị 中trung 言ngôn 。

第đệ 九cửu 無vô 礙ngại

者giả 。 三tam 祇kỳ 之chi 內nội 伏phục 惑hoặc 時thời 長trường/trưởng 。 乃nãi 至chí 非phi 想tưởng 。 第đệ 九cửu 品phẩm 並tịnh 伏phục 而nhi 未vị 斷đoạn 。 位vị 未vị 出xuất 界giới 況huống 復phục 變biến 易dị 。 故cố 名danh 為vi 下hạ 。 用dụng 短đoản 。 可khả 知tri 。 當đương 知tri 二Nhị 乘Thừa 位vị 用dụng 下hạ 短đoản 。 比tỉ 此thử 可khả 知tri 。 昔tích 果quả 三tam 義nghĩa 者giả 。 初sơ 標tiêu 列liệt 。 次thứ 釋thích 。 後hậu 結kết 。 釋thích 中trung 體thể 者giả 。 縱túng/tung 至chí 佛Phật 果Quả 亦diệc 但đãn 有hữu 餘dư 無vô 餘dư 。 故cố 與dữ 二Nhị 乘Thừa 其kỳ 體thể 是thị 狹hiệp 。 佛Phật 果Quả 亦diệc 同đồng 位vị 在tại 化hóa 城thành 。 佛Phật 果Quả 亦diệc 同đồng 止chỉ 除trừ 四tứ 住trụ 。

又hựu

下hạ 重trọng/trùng 釋thích 用dụng 耳nhĩ 。

八bát 十thập

等đẳng 者giả 。 以dĩ 壽thọ 量lượng 意ý 用dụng 斥xích 昔tích 果quả 。 本bổn 行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 時thời 。 所sở 成thành 壽thọ 命mạng 。 為vi 前tiền 過quá 恆Hằng 沙sa 。 今kim 猶do 未vị 盡tận 。 復phục 倍bội 上thượng 數số 。 名danh 之chi 為vi 後hậu 。 八bát 十thập 年niên 佛Phật 無vô 此thử 壽thọ 故cố 。 故cố 名danh 為vi 短đoản 。 次thứ 明minh 今kim 因nhân 果quả 各các 三tam 義nghĩa 者giả 。 為vi 二nhị 。

先tiên 釋thích 。 次thứ 結kết 。 釋thích 中trung 二nhị 。

先tiên 因nhân 。 次thứ 果quả 。 因nhân 中trung 三tam 。

列liệt 。 釋thích 。 結kết 。 釋thích 中trung 言ngôn 。

界giới 外ngoại 行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo

者giả 。 若nhược 自tự 行hành 者giả 必tất 在tại 界giới 外ngoại 。 若nhược 兼kiêm 化hóa 物vật 則tắc 。 自tự 在tại 受thọ 生sanh 。 次thứ 果quả 中trung 亦diệc 先tiên 標tiêu 列liệt 。 次thứ 釋thích 。 三tam 結kết 。 言ngôn 。

神thần 通thông

者giả 。 在tại 因nhân 則tắc 以dĩ 伏phục 斷đoạn 為vi 用dụng 。 在tại 果quả 則tắc 以dĩ 利lợi 物vật 為vi 用dụng 。 光quang 宅trạch 意ý 以dĩ 〈# 壽thọ 量lượng 品phẩm 〉# 為vi 神thần 通thông 延diên 壽thọ 。 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 。

即tức 是thị

下hạ 總tổng 結kết 。

次thứ

今kim 古cổ

下hạ 破phá 。 中trung 三tam 。

先tiên 舉cử 難nạn/nan 例lệ 易dị 。 次thứ 。

因nhân 體thể

下hạ 正chánh 破phá 。 三tam 。

彼bỉ 作tác

下hạ 結kết 成thành 難nạn/nan 勢thế 。 初sơ 文văn 中trung 。

南nam 方phương

者giả 。 南nam 朝triêu 即tức 江giang 東đông 是thị 。 舊cựu 總tổng 云vân 南nam 朝triêu 。 後hậu 分phần/phân 兩lưỡng 道đạo 。 故cố 云vân 江giang 東đông 。

承thừa 肇triệu 什thập

者giả 。 取thủ 語ngữ 便tiện 耳nhĩ 。 關quan 中trung 四tứ 子tử 即tức 生sanh 。 肇triệu 。 融dung 。 叡duệ 。 後hậu 人nhân 承thừa 用dụng 四tứ 子tử 之chi 義nghĩa 。 故cố 時thời 人nhân 語ngữ 曰viết 。

生sanh 肇triệu 發phát 天thiên 真chân

若nhược 以dĩ 今kim 意ý 望vọng 之chi 。 多đa 附phụ 於ư 通thông 。 不bất 必tất 全toàn 是thị 。 故cố 云vân 。

多đa 附phụ

附phụ

謂vị 附phụ 近cận 。 光quang 宅trạch 亦diệc 附phụ 近cận 肇triệu 什thập 。 故cố 云vân 。

寧ninh 遠viễn

時thời 人nhân 以dĩ 為vi 光quang 宅trạch 得đắc 旨chỉ 。 故cố 抑ức 云vân 不bất 遠viễn 。 先tiên 破phá 得đắc 旨chỉ 之chi 難nạn/nan 。 餘dư 易dị 自tự 啟khải 。 次thứ 正chánh 破phá 中trung 二nhị 。

先tiên 因nhân 。 次thứ 果quả 。 因nhân 中trung 三tam 重trọng/trùng 。 謂vị 體thể 。 位vị 。 用dụng 。 一nhất 一nhất 各các 以dĩ 。 四tứ 一nhất 難nạn/nan 之chi 。 初sơ 破phá 因nhân 體thể 中trung 先tiên 通thông 責trách 光quang 宅trạch 。 昔tích 言ngôn 通thông 漫mạn 復phục 汎# 許hứa 之chi 。 故cố 云vân 。

可khả 然nhiên

何hà 者giả

下hạ 正chánh 破phá 。 中trung 三tam 。

初sơ 舉cử 昔tích 有hữu 四tứ 一nhất 。 次thứ 舉cử 今kim 無vô 四tứ 一nhất 。 三tam 結kết 難nạn/nan 。 初sơ 昔tích 中trung 二nhị 。

先tiên 列liệt 。 次thứ 結kết 。 初sơ 文văn 者giả 。 般Bát 若Nhã 舉cử 乘thừa 。 乘thừa 即tức 是thị 教giáo 。 故cố 云vân 。

運vận 載tái

既ký 言ngôn 一nhất 切thiết 靡mĩ 不bất 遍biến 行hành 。 及cập 法Pháp 界Giới 等đẳng 。 當đương 知tri 體thể 廣quảng 。 《# 般Bát 若Nhã 》# 有hữu 教giáo 一nhất 。 《# 思tư 益ích 》# 有hữu 行hành 一nhất 。 《# 華hoa 嚴nghiêm 》# 有hữu 人nhân 一nhất 。 《# 淨tịnh 名danh 》# 有hữu 理lý 一nhất 。

昔tích 因nhân 如như 此thử

下hạ 結kết 。

若nhược 言ngôn

下hạ 責trách 今kim 經kinh 無vô 四tứ 一nhất 。 又hựu 二nhị 。

先tiên 列liệt 。 次thứ 釋thích 。 列liệt 中trung 並tịnh 是thị 光quang 宅trạch 疏sớ/sơ 意ý 。 下hạ 去khứ 例lệ 知tri 。

當đương 知tri

下hạ 難nạn/nan 勢thế 。 還hoàn 以dĩ 彼bỉ 義nghĩa 而nhi 難nạn/nan 於ư 彼bỉ 。 次thứ 難nạn/nan 位vị 中trung 四tứ 。

先tiên 來lai 意ý 。 次thứ 標tiêu 。 三tam 釋thích 。 四tứ 結kết 。 初sơ 二nhị 可khả 知tri 。 釋thích 中trung 亦diệc 二nhị 。

先tiên 昔tích 。 次thứ 今kim 。 昔tích 中trung 亦diệc 先tiên 釋thích 。 次thứ 結kết 。 釋thích 中trung 初sơ 文văn 云vân 。

無vô 上thượng

是thị 法pháp 。 舉cử 法pháp 取thủ 人nhân 。 言ngôn 。

般Bát 若Nhã 是thị 無vô 上thượng 明minh 咒chú

者giả 。 《# 大đại 論luận 》# 。

問vấn 釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 。 何hà 故cố 以dĩ 般Bát 若Nhã 為vi 無vô 上thượng 明minh 咒chú 。 答đáp 。

諸chư 外ngoại 道đạo 聖thánh 人nhân 有hữu 種chủng 種chủng 咒chú 術thuật 。 利lợi 益ích 人nhân 民dân 。 誦tụng 是thị 咒chú 者giả 能năng 隨tùy 意ý 所sở 欲dục 。 使sử 諸chư 鬼quỷ 神thần 。 諸chư 僊tiên 有hữu 咒chú 得đắc 大đại 名danh 聲thanh 。 人nhân 民dân 歸quy 伏phục 。 貴quý 是thị 咒chú 故cố 。 故cố 名danh 般Bát 若Nhã 以dĩ 之chi 為vi 咒chú 。 帝Đế 釋Thích 白bạch 佛Phật 。

是thị 般Bát 若Nhã 咒chú 常thường 與dữ 眾chúng 生sanh 。 道Đạo 德đức 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 。 餘dư 諸chư 咒chú 術thuật 能năng 增tăng 長trưởng 惡ác 。 般Bát 若Nhã 神thần 咒chú 能năng 滅diệt 諸chư 禪thiền 涅Niết 槃Bàn 之chi 著trước 。 何hà 況huống 貪tham 等đẳng 。 是thị 故cố 名danh 為vi 。 大đại 明minh 咒chú 也dã 。

無vô 上thượng 明minh

者giả 。 大đại 或hoặc 有hữu 上thượng 。 故cố 次thứ 名danh 無vô 上thượng 。

無vô 等đẳng 等đẳng

者giả 。 等đẳng 此thử 無vô 等đẳng 。 名danh 無vô 等đẳng 等đẳng 。 皆giai 破phá 無vô 明minh 。 故cố 並tịnh 云vân 。

明minh

又hựu 外ngoại 道đạo 有hữu 咒chú 。 能năng 知tri 他tha 心tâm 。 有hữu 咒chú 能năng 飛phi 變biến 。 有hữu 咒chú 能năng 住trụ 壽thọ 。 於ư 諸chư 咒chú 中trung 。 般Bát 若Nhã 出xuất 過quá 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 故cố 云vân 。

無vô 等đẳng

又hựu 諸chư 佛Phật 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 中trung 無vô 等đẳng 。 故cố 般Bát 若Nhã 名danh 。

無vô 等đẳng

又hựu

無vô 等đẳng 等đẳng

者giả 。 妙diệu 覺giác 位vị 也dã 。 無vô 能năng 等đẳng 此thử 無vô 等đẳng 之chi 位vị 。 故cố 云vân 。

無vô 等đẳng 等đẳng

故cố 《# 淨tịnh 名danh 》# 中trung 所sở 歎thán 菩Bồ 薩Tát 皆giai 是thị 等đẳng 覺giác 。 位vị 隣lân 妙diệu 覺giác 。 故cố 云vân 。

近cận 無vô 等đẳng 等đẳng 。 佛Phật 自tự 在tại 慧tuệ

此thử 咒chú 無vô 上thượng 義nghĩa 同đồng 妙diệu 覺giác 。 故cố 云vân 。

無vô 等đẳng 等đẳng

是thị 為vi 咒chú 義nghĩa 無vô 等đẳng 等đẳng 故cố 也dã 。 次thứ 引dẫn 《# 大đại 論luận 》# 中trung 應ưng 云vân 。

因nhân 行hành

而nhi 言ngôn 。

位vị

者giả 。 恐khủng 誤ngộ 。 受thọ 法pháp 性tánh 身thân 。 行hành 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 如như 前tiền 釋thích 。 引dẫn 《# 淨tịnh 名danh 》# 中trung 。

近cận 無vô 等đẳng 等đẳng

者giả 。 佛Phật 名danh 無vô 等đẳng 。 無vô 等đẳng 中trung 最tối 。 故cố 云vân 。

等đẳng 等đẳng

等đẳng 覺giác 近cận 之chi 。 舉cử 彼bỉ 所sở 近cận 。 故cố 云vân 。

佛Phật 自tự 在tại 慧tuệ

十thập 方phương 魔ma 王vương

者giả 。 〈# 不bất 思tư 議nghị 品phẩm 〉# 文văn 。 入nhập 地địa 菩Bồ 薩Tát 能năng 作tác 魔ma 王vương 。 魔ma 王vương 不bất 盡tận 是thị 彼bỉ 入nhập 地địa 菩Bồ 薩Tát 。 故cố 但đãn 云vân 。

多đa

以dĩ 實thật 行hạnh 者giả 不bất 能năng 惱não 於ư 深thâm 位vị 菩Bồ 薩Tát 。 故cố 云vân 。

非phi 驢lư 所sở 堪kham

所sở 以dĩ 今kim 云vân 。

皆giai 是thị

等đẳng 也dã 。 次thứ 。

淨tịnh 名danh 文văn

者giả 。 初sơ 住trụ 八bát 相tương/tướng 未vị 是thị 極cực 位vị 故cố 名danh 為vi 。

雖tuy

是thị 故cố 仍nhưng 須tu 。 行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 自tự 行hành 化hóa 他tha 以dĩ 進tiến 後hậu 位vị 。 此thử 由do 初sơ 住trụ 見kiến 理lý 故cố 也dã 。 故cố 舉cử 理lý 以dĩ 顯hiển 德đức 。 祕bí 藏tạng 正chánh 當đương 所sở 見kiến 之chi 理lý 。

如như 是thị 。

下hạ 結kết 。 次thứ 。

若nhược 言ngôn

下Hạ 明Minh 今Kim 經Kinh 中Trung 亦Diệc 應Ưng 云Vân

行hành

亦diệc 但đãn 云vân

位vị

者giả 。 應ưng 是thị 以dĩ 位vị 顯hiển 行hành 。 前tiền 文văn 亦diệc 然nhiên 。

當đương 知tri

下hạ 結kết 。

次thứ 明minh 用dụng 中trung 三tam 。

謂vị 標tiêu 。 釋thích 。 結kết 。 釋thích 中trung 二nhị 。

先tiên 昔tích 。 次thứ 今kim 。 先tiên 昔tích 者giả 又hựu 二nhị 。

釋thích 。 結kết 。 初sơ 。 教giáo 。 次thứ 明minh 行hành 長trường/trưởng 中trung 初sơ 云vân 。

無vô 明minh

舉cử 失thất 顯hiển 得đắc 。

一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí

正chánh 明minh 能năng 知tri 之chi 行hành 。

一nhất 切thiết 法pháp

即tức 兼kiêm 舉cử 所sở 觀quán 以dĩ 顯hiển 能năng 觀quán 。

明minh 無vô 明minh

下hạ 出xuất 觀quán 相tương/tướng 。

若nhược 知tri

下hạ 釋thích 觀quán 相tương/tướng 。

是thị 為vi

下hạ 結kết 觀quán 相tương/tướng 者giả 。 並tịnh 是thị 中trung 道đạo 觀quán 故cố 。 亦diệc 應ưng 合hợp 有hữu 用dụng 字tự 。 但đãn 是thị 文văn 略lược 。 次thứ 明minh 人nhân 一nhất 中trung 云vân 。

一nhất 日nhật

等đẳng 者giả 。 並tịnh 是thị 斥xích 奪đoạt 之chi 辭từ 。 舉cử 能năng 奪đoạt 所sở 以dĩ 明minh 人nhân 勝thắng 。 初sơ 云vân 。

一nhất 日nhật 行hành 般Bát 若Nhã 。 如như 日nhật 照chiếu 世thế

等đẳng 者giả 。 《# 大đại 品phẩm 。 習tập 應ưng 品phẩm 》# 云vân 。

菩Bồ 薩Tát 行hành 般Bát 若Nhã 一nhất 日nhật 。 出xuất 過quá 二Nhị 乘Thừa 之chi 上thượng 。 二Nhị 乘Thừa 如như 螢huỳnh 火hỏa 蟲trùng 。 不bất 作tác 是thị 念niệm 。

我ngã 力lực 能năng 照chiếu 閻Diêm 浮Phù 提Đề 。 普phổ 令linh 大đại 明minh 。 二Nhị 乘Thừa 亦diệc 爾nhĩ 。 不bất 作tác 是thị 念niệm 。

我ngã 行hành 六Lục 度Độ 乃nãi 至chí 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 照chiếu 世thế 。 洞đỗng 照chiếu 法Pháp 界Giới 如như 照chiếu 三tam 千thiên 。 故cố 云vân 如như 日nhật 照chiếu 世thế 。 故cố 勝thắng 二Nhị 乘Thừa 一Nhất 切Thiết 智Trí 光quang 。

拙chuyết 度độ 菩Bồ 薩Tát 尚thượng 未vị 見kiến 空không 。 故cố 如như 螢huỳnh 火hỏa 。

若nhược 入nhập 薝chiêm 蔔bặc

等đẳng 者giả 。 若nhược 入nhập 淨tịnh 名danh 常Thường 寂Tịch 光Quang 土thổ/độ 之chi 室thất 。 故cố 唯duy 聞văn 諸chư 佛Phật 法Pháp 界Giới 。 萬vạn 德đức 之chi 香hương 。 尚thượng 不bất 嗅khứu 地địa 前tiền 教giáo 道đạo 之chi 香hương 。 豈khởi 樂nhạo/nhạc/lạc 拙chuyết 度độ 小tiểu 行hành 功công 德đức 。 故cố 法Pháp 身thân 菩Bồ 薩Tát 立lập 種chủng 智trí 之chi 身thân 。 如như 實thật 相tướng 之chi 座tòa 。 不bất 假giả 燈đăng 王vương 之chi 威uy 。 見kiến 思tư 塵trần 沙sa 諸chư 習tập 先tiên 盡tận 。 故cố 分phân 段đoạn 方phương 便tiện 二nhị 土thổ/độ 五ngũ 塵trần 不bất 能năng 染nhiễm 於ư 實thật 報báo 法Pháp 身thân 。 故cố 知tri 此thử 等đẳng 皆giai 是thị 。 法Pháp 身thân 念niệm 不bất 退thoái 類loại 。 故cố 云vân 。

阿a 越việt

理lý 一nhất 中trung 云vân 。

色sắc 無vô 邊biên 故cố

等đẳng 者giả 。 五ngũ 陰ấm 是thị 理lý 故cố 。 即tức 陰ấm 是thị 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 。 故cố 皆giai 無vô 邊biên 。 以dĩ 由do 理lý 故cố 令linh 法pháp 無vô 邊biên 。

當đương 知tri

下hạ 結kết 。 次thứ 。

若nhược 謂vị

下hạ 破phá 。 今kim 教giáo 無vô 四tứ 一nhất 故cố 麁thô 。 文văn 闕khuyết 人nhân 一nhất 。 以dĩ 行hành 兼kiêm 之chi 。 行hành 必tất 有hữu 人nhân 故cố 也dã 。 言ngôn 。

覆phú 相tương/tướng

者giả 。 覆phú 卻khước 常thường 住trụ 真chân 實thật 。 之chi 相tướng 而nhi 用dụng 於ư 權quyền 。 亦diệc 略lược 用dụng 字tự 。 如như 前tiền 可khả 知tri 。

次thứ 果quả 體thể 廣quảng 狹hiệp 四tứ 難nạn/nan 者giả 。 亦diệc 標tiêu 。 釋thích 。 結kết 。 釋thích 中trung 二nhị 。

先tiên 昔tích 。 次thứ 今kim 。 初sơ 又hựu 二nhị 。

初sơ 難nạn/nan 。 次thứ 結kết 。 初sơ 難nạn/nan 中trung 全toàn 具cụ 四tứ 一nhất 。 文văn 且thả 引dẫn 《# 般Bát 若Nhã 》# 。 《# 淨tịnh 名danh 》# 。 但đãn 是thị 理lý 一nhất 教giáo 一nhất 。 餘dư 二nhị 比tỉ 於ư 上thượng 下hạ 諸chư 文văn 。 類loại 之chi 可khả 知tri 。 故cố 略lược 不bất 說thuyết 。 次thứ 從tùng 。

若nhược 謂vị 今kim 果quả

去khứ 難nạn/nan 今kim 經kinh 果quả 上thượng 四tứ 一nhất 不bất 成thành 。 初sơ 不bất 滿mãn 不bất 了liễu 教giáo 一nhất 不bất 成thành 。 光quang 宅trạch 疏sớ/sơ 中trung 云vân 。

明minh 一Nhất 乘Thừa 故cố 滿mãn 了liễu 。 不bất 明minh 佛Phật 性tánh 故cố 不bất 滿mãn 不bất 了liễu 。

從tùng 。

何hà 故cố 復phục 言ngôn

去khứ 行hành 一nhất 不bất 成thành 。 從tùng 。

若nhược 體thể 廣quảng

去khứ 人nhân 一nhất 不bất 成thành 。 此thử 等đẳng 並tịnh 是thị 光quang 宅trạch 疏sớ/sơ 意ý 。 言ngôn 。

七thất 百bách 阿a 僧tăng 祇kỳ

者giả 。 《# 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 》# 下hạ 卷quyển 。

堅kiên 首thủ 菩Bồ 薩Tát 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 佛Phật 壽thọ 幾kỷ 何hà 。 何hà 時thời 入nhập 滅diệt 。

佛Phật 告cáo 堅kiên 首thủ 。

東đông 方phương 去khứ 此thử 。 三tam 萬vạn 二nhị 千thiên 。 佛Phật 土độ 國quốc 名danh 莊trang 嚴nghiêm 。 佛Phật 號hiệu 照chiếu 明minh 莊trang 嚴nghiêm 自tự 在tại 王vương 。 十thập 號hiệu 具cụ 足túc 。 今kim 現hiện 說thuyết 法Pháp 。 如như 彼bỉ 佛Phật 所sở 有hữu 壽thọ 量lượng 。 我ngã 壽thọ 亦diệc 爾nhĩ 。

又hựu 問vấn 。

彼bỉ 佛Phật 壽thọ 命mạng 幾kỷ 何hà 。

佛Phật 言ngôn 。

汝nhữ 自tự 往vãng 問vấn 。 彼bỉ 自tự 當đương 答đáp 。 堅kiên 首thủ 承thừa 佛Phật 神thần 力lực 。 於ư 一nhất 念niệm 頃khoảnh 。 即tức 往vãng 彼bỉ 國quốc 。 頂đảnh 禮lễ 遶nhiễu 佛Phật 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 壽thọ 命mạng 幾kỷ 何hà 。 幾kỷ 時thời 入nhập 滅diệt 。 彼bỉ 佛Phật 答đáp 言ngôn 。

如như 釋Thích 迦Ca 壽thọ 。 我ngã 亦diệc 如như 是thị 。 汝nhữ 欲dục 知tri 者giả 。 我ngã 壽thọ 七thất 百bách 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 釋Thích 迦Ca 亦diệc 爾nhĩ 。 堅kiên 首thủ 還hoàn 白bạch 佛Phật 竟cánh 。 阿A 難Nan 言ngôn 。

如như 我ngã 解giải 佛Phật 所sở 說thuyết 。 彼bỉ 佛Phật 是thị 釋Thích 迦Ca 異dị 名danh 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

汝nhữ 承thừa 佛Phật 力lực 。 乃nãi 知tri 是thị 事sự 。 乃nãi 至chí 上thượng 方phương 。 有hữu 土thổ/độ 名danh 一nhất 燈đăng 明minh 等đẳng 。 並tịnh 釋Thích 迦Ca 分phân 身thân 。

從tùng

若nhược 言ngôn

去khứ 理lý 一nhất 不bất 成thành 。 言ngôn 應ưng 備bị 五ngũ 眼nhãn 見kiến 佛Phật 性tánh 者giả 。 據cứ 不bất 見kiến 佛Phật 性tánh 則tắc 無vô 佛Phật 眼nhãn 。

當đương 知tri

下hạ 結kết 。 次thứ 果quả 位vị 中trung 亦diệc 三tam 。

標tiêu 。 釋thích 。 結kết 。 釋thích 中trung 亦diệc 應ưng 先tiên 舉cử 昔tích 有hữu 。 次thứ 斥xích 今kim 無vô 。 文văn 中trung 從tùng 略lược 直trực 舉cử 今kim 無vô 。 準chuẩn 前tiền 諸chư 釋thích 。 驗nghiệm 知tri 昔tích 破phá 。 次thứ 果quả 用dụng 中trung 亦diệc 三tam 。

標tiêu 。 釋thích 。 結kết 。 釋thích 中trung 亦diệc 不bất 出xuất 昔tích 直trực 舉cử 今kim 文văn 。 準chuẩn 前tiền 可khả 知tri 。 於ư 中trung 二nhị 。

先tiên 正chánh 破phá 無vô 四tứ 一nhất 。 次thứ 廣quảng 破phá 神thần 通thông 。 初sơ 文văn 二nhị 。

先tiên 破phá 。 次thứ 結kết 。 可khả 知tri 。

法Pháp 華Hoa 玄Huyền 義Nghĩa 釋Thích 籤# 卷quyển 第đệ 三tam

Print Friendly, PDF & Email