法Pháp 華Hoa 玄Huyền 義Nghĩa 釋Thích 籤
Quyển 17
唐Đường 湛Trạm 然Nhiên 述Thuật

法Pháp 華Hoa 玄Huyền 義Nghĩa 釋Thích 籤# 卷quyển 第đệ 十thập 七thất

天thiên 台thai 沙Sa 門Môn 湛trạm 然nhiên 述thuật

五ngũ 約ước 譬thí 中trung 二nhị 。

初sơ 敘tự 傍bàng 正chánh 意ý 。 次thứ 正chánh 明minh 用dụng 譬thí 。 初sơ 言ngôn 。

兼kiêm 明minh

等đẳng 者giả 。 三tam 獸thú 二nhị 珠châu 約ước 開khai 合hợp 為ví 喻dụ 。 黃hoàng 石thạch 中trung 金kim 約ước 破phá 會hội 為vi 譬thí 。 雖tuy 此thử 二nhị 意ý 。 正chánh 為vi 顯hiển 體thể 。 次thứ 正chánh 明minh 用dụng 譬thí 中trung 二nhị 。

先tiên 正chánh 釋thích 三tam 譬thí 。 次thứ 。

引dẫn 此thử

下hạ 明minh 用dụng 三tam 譬thí 意ý 。 初sơ 釋thích 中trung 文văn 自tự 為vi 三tam 。 初sơ 借tá 三tam 獸thú 中trung 三tam 。

初sơ 正chánh 釋thích 。 次thứ 。

如như 是thị 。

下hạ 示thị 體thể 。 三tam 。

此thử 約ước

下hạ 結kết 示thị 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

初sơ 三tam 獸thú 之chi 譬thí 本bổn 譬thí 於ư 通thông 。 通thông 真Chân 諦Đế 中trung 有hữu 空không 有hữu 中trung 。 取thủ 象tượng 不bất 空không 為vi 今kim 經kinh 體thể 。 次thứ 從tùng 。

到đáo 又hựu 二nhị 種chủng

去khứ 亦diệc 約ước 教giáo 道đạo 重trọng/trùng 簡giản 。 但đãn 中trung 仍nhưng 為vi 小tiểu 象tượng 。 圓viên 教giáo 不bất 空không 方phương 名danh 大đại 象tượng 。 次thứ 。

如như 是thị 。

下hạ 示thị 於ư 圓viên 中trung 異dị 於ư 通thông 別biệt 。 正chánh 顯hiển 今kim 經kinh 不bất 思tư 議nghị 體thể 。 三tam 從tùng 。

此thử 約ước

下hạ 結kết 譬thí 本bổn 意ý 。 本bổn 借tá 三tam 獸thú 以dĩ 譬thí 通thông 教giáo 。 故cố 重trọng/trùng 結kết 云vân 。

約ước 共cộng 真Chân 諦Đế

真Chân 諦Đế 既ký 含hàm 一nhất 真chân 二nhị 中trung 。 是thị 故cố 須tu 簡giản 偏thiên 真chân 但đãn 中trung 非phi 今kim 經kinh 體thể 。 此thử 約ước 圓viên 別biệt 入nhập 通thông 以dĩ 簡giản 經kinh 體thể 。 故cố 知tri 他tha 人nhân 解giải 釋thích 尚thượng 不bất 識thức 小tiểu 象tượng 不bất 空không 。 況huống 能năng 辨biện 於ư 大đại 象tượng 不bất 空không 。 況huống 能năng 知tri 於ư 二nhị 中trung 合hợp 在tại 真Chân 諦Đế 中trung 耶da 。 但đãn 知tri 大đại 象tượng 一nhất 概khái 大Đại 乘Thừa 。 次thứ 更cánh 借tá 二nhị 珠châu 譬thí 者giả 。 又hựu 二nhị 。

先tiên 正chánh 約ước 二nhị 珠châu 。 次thứ 復phục 獨độc 約ước 一nhất 如như 意ý 珠châu 譬thí 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

初sơ 正chánh 釋thích 。 次thứ 結kết 示thị 經kinh 體thể 。 初sơ 云vân 不bất 能năng 雨vũ 寶bảo 名danh 為vi 但đãn 空không 。 能năng 雨vũ 寶bảo 者giả 名danh 一nhất 切thiết 法pháp 空không 。 空không 含hàm 二nhị 義nghĩa 是thị 故cố 須tu 簡giản 。 空không 名danh 不bất 殊thù 故cố 云vân 。

相tương 似tự

但đãn 空không 唯duy 空không 故cố 云vân 。

但đãn 空không

此thử 是thị 通thông 教giáo 偏thiên 真chân 但đãn 空không 。 對đối 別biệt 教giáo 俗tục 諦đế 中trung 空không 不bất 具cụ 諸chư 法pháp 。 故cố 云vân 。

但đãn 空không 不bất 能năng 雨vũ 寶bảo

亦diệc 空không 亦diệc 雨vũ 即tức 是thị 即tức 中trung 即tức 假giả 故cố 也dã 。 但đãn 空không 非phi 空không 教giáo 道đạo 權quyền 說thuyết 。 故cố 以dĩ 能năng 雨vũ 正chánh 譬thí 實thật 中trung 。 此thử 是thị 圓viên 教giáo 入nhập 別biệt 之chi 說thuyết 。 別biệt 教giáo 有hữu 無vô 共cộng 為vi 俗tục 諦đế 。 圓viên 入nhập 即tức 以dĩ 兩lưỡng 中trung 為vi 真chân 。 是thị 故cố 真chân 中trung 。 簡giản 卻khước 但đãn 中trung 非phi 今kim 經kinh 體thể 。 是thị 故cố 重trọng/trùng 喻dụ 。 如như 意ý 摩ma 尼ni 。 以dĩ 辨biện 得đắc 失thất 。 是thị 則tắc 前tiền 三tam 獸thú 喻dụ 約ước 別biệt 圓viên 入nhập 通thông 。 故cố 須tu 於ư 其kỳ 能năng 入nhập 之chi 中trung 簡giản 卻khước 次thứ 第đệ 中trung 也dã 。 約ước 能năng 所sở 合hợp 說thuyết 。 故cố 云vân 空không 中trung 合hợp 為vi 真Chân 諦Đế 簡giản 也dã 。 今kim 亦diệc 如như 是thị 。 約ước 所sở 入nhập 邊biên 即tức 別biệt 教giáo 中trung 道đạo 。 但đãn 簡giản 所sở 入nhập 能năng 入nhập 盡tận 妙diệu 。 正chánh 是thị 經Kinh 體thể 。 今kim 亦diệc 能năng 所sở 合hợp 論luận 。 所sở 入nhập 仍nhưng 語ngữ 俗tục 者giả 為vi 辨biện 異dị 前tiền 。 故cố 云vân 有hữu 無vô 合hợp 為vi 俗tục 簡giản 。

次thứ 更cánh 約ước 如như 意ý 為vi 譬thí 。 亦diệc 二nhị 。 先tiên 釋thích 。 次thứ 結kết 。 釋thích 中trung 亦diệc 是thị 如như 意ý 名danh 同đồng 。 如như 二nhị 空không 名danh 同đồng 。 故cố 云vân 含hàm 中trung 真Chân 諦Đế 簡giản 也dã 。 與dữ 前tiền 二nhị 象tượng 大đại 意ý 不bất 殊thù 。 今kim 重trọng/trùng 顯hiển 耳nhĩ 。 向hướng 借tá 二nhị 喻dụ 。 並tịnh 約ước 教giáo 道đạo 。 故cố 分phần/phân 二nhị 象tượng 及cập 以dĩ 二nhị 珠châu 。 此thử 中trung 約ước 理lý 。 理lý 本bổn 無vô 二nhị 。 由do 機cơ 緣duyên 取thủ 。 致trí 有hữu 真chân 中trung 。 故cố 知tri 真chân 中trung 本bổn 同đồng 一nhất 實thật 。 故cố 喻dụ 如như 意ý 珠châu 體thể 不bất 殊thù 。 此thử 重trọng/trùng 約ước 前tiền 別biệt 圓viên 入nhập 通thông 。 真Chân 諦Đế 之chi 中trung 含hàm 二nhị 中trung 者giả 。 人nhân 有hữu 得đắc 失thất 。 非phi 理lý 爾nhĩ 也dã 。 雖tuy 復phục 重trùng 約ước 如như 意ý 為vi 譬thí 。 同đồng 成thành 第đệ 二nhị 珠châu 譬thí 義nghĩa 耳nhĩ 。

第đệ 三tam 譬thí 者giả 。 教giáo 理lý 共cộng 論luận 。 是thị 故cố 通thông 約ước 一nhất 切thiết 凡phàm 聖thánh 及cập 以dĩ 教giáo 法pháp 。 於ư 中trung 為vi 二nhị 。

初sơ 約ước 機cơ 異dị 。 次thứ 判phán 同đồng 異dị 。 初sơ 機cơ 異dị 又hựu 三tam 。

初sơ 譬thí 。 次thứ 合hợp 。 三tam 結kết 示thị 經kinh 體thể 。 此thử 四tứ 人nhân 中trung 第đệ 二nhị 含hàm 於ư 兩lưỡng 教giáo 二Nhị 乘Thừa 及cập 通thông 菩Bồ 薩Tát 。 三tam 藏tạng 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 同đồng 凡phàm 夫phu 故cố 也dã 。 次thứ 文văn 中trung 二nhị 。

先tiên 判phán 。 次thứ 結kết 意ý 。 言ngôn 。

與dữ 奪đoạt 破phá 會hội

者giả 。 金kim 體thể 不bất 殊thù 。 故cố 云vân 。

與dữ

也dã 。 凡phàm 夫phu 其kỳ 實thật 未vị 得đắc 果quả 理lý 。 與dữ 而nhi 言ngôn 之chi 。 云vân 理lý 不bất 二nhị 。 是thị 故cố 云vân 。

與dữ

理lý 雖tuy 不bất 二nhị 。 凡phàm 實thật 未vị 有hữu 果quả 上thượng 之chi 用dụng 。 是thị 故cố 云vân 。

奪đoạt

估cổ 客khách 金kim 匠tượng 。 準chuẩn 此thử 說thuyết 之chi 。 所sở 言ngôn 。

破phá

者giả 。 若nhược 廢phế 權quyền 立lập 實thật 。 丹đan 尚thượng 異dị 器khí 。 何hà 況huống 金kim 石thạch 。 若nhược 會hội 權quyền 歸quy 實thật 。 體thể 既ký 不bất 殊thù 。 豈khởi 簡giản 金kim 石thạch 。 凡phàm 夫phu 亦diệc 然nhiên 。 準chuẩn 說thuyết 可khả 見kiến 。

次thứ 明minh 用dụng 譬thí 意ý 中trung 又hựu 三tam 。

初sơ 正chánh 明minh 三tam 意ý 。 次thứ 。

今kim 明minh

下hạ 結kết 成thành 三tam 法pháp 。 三tam 。

如như 此thử

下hạ 結kết 成thành 一Nhất 乘Thừa 三tam 軌quỹ 。 初sơ 文văn 中trung 三tam 。

初sơ 意ý 云vân

約ước 根căn 性tánh

等đẳng 者giả 。 二Nhị 乘Thừa 淺thiển 。 菩Bồ 薩Tát 深thâm 。 其kỳ 利lợi 根căn 者giả 。 又hựu 得đắc 其kỳ 中trung 。 次thứ 言ngôn 。

三tam 情tình

者giả 。 亦diệc 約ước 三tam 人nhân 。 三tam 情tình 各các 別biệt 。 故cố 初sơ 人nhân 從tùng 假giả 入nhập 空không 但đãn 求cầu 出xuất 苦khổ 。 次thứ 別biệt 人nhân 地địa 前tiền 歷lịch 別biệt 。 後hậu 人nhân 方phương 能năng 於ư 別biệt 但đãn 中trung 見kiến 一nhất 切thiết 法pháp 中trung 。 故cố 云vân 。

後hậu 者giả 廣quảng 大đại

後hậu 喻dụ 三tam 方phương 便tiện 者giả 。 凡phàm 夫phu 全toàn 無vô 。 置trí 而nhi 不bất 說thuyết 。

次thứ 結kết 成thành 三tam 法pháp 中trung 。

問vấn 。

前tiền 三tam 譬thí 中trung 皆giai 云vân 今kim 經kinh 體thể 也dã 。 又hựu 復phục 三tam 義nghĩa 本bổn 為vi 顯hiển 體thể 。 何hà 得đắc 此thử 中trung 乃nãi 云vân 三tam 譬thí 以dĩ 對đối 三tam 法pháp 。

答đáp 。

義nghĩa 有hữu 傍bàng 正chánh 。 正chánh 顯hiển 體thể 已dĩ 復phục 順thuận 此thử 三tam 。 若nhược 爾nhĩ 即tức 是thị 用dụng 所sở 依y 體thể 。 體thể 能năng 成thành 用dụng 。 亦diệc 宗tông 所sở 顯hiển 體thể 。 體thể 能năng 成thành 宗tông 。 故cố 以dĩ 三tam 譬thí 。 復phục 對đối 三tam 法pháp 。

第đệ 三tam 意ý 中trung 云vân

如như 此thử 三tam 譬thí 即tức 是thị 三tam 德đức

者giả 。 象tượng 譬thí 法Pháp 身thân 以dĩ 得đắc 底để 故cố 。 珠châu 譬thí 解giải 脫thoát 以dĩ 能năng 雨vũ 故cố 。 仙tiên 譬thí 般Bát 若Nhã 住trụ 妙diệu 空không 故cố 。 此thử 約ước 別biệt 說thuyết 故cố 作tác 此thử 對đối 。 若nhược 一nhất 一nhất 譬thí 各các 為vi 三tam 者giả 。

得đắc 堅kiên

譬thí 法Pháp 身thân 。

以dĩ 水thủy

譬thí 般Bát 若Nhã 。

至chí 岸ngạn

譬thí 解giải 脫thoát 。 珠châu 體thể 譬thí 法Pháp 身thân 。 珠châu 空không 譬thí 般Bát 若Nhã 。 雨vũ 寶bảo 譬thí 解giải 脫thoát 。

脩tu 治trị

譬thí 般Bát 若Nhã 。

金kim 體thể

譬thí 法Pháp 身thân 。

成thành 仙tiên

譬thí 解giải 脫thoát 。 皆giai 取thủ 法Pháp 身thân 以dĩ 為vi 經kinh 體thể 。 恐khủng 體thể 濫lạm 故cố 。 故cố 約ước 三tam 德đức 簡giản 出xuất 二nhị 德đức 剋khắc 取thủ 法Pháp 身thân 。 若nhược 據cứ 顯hiển 體thể 。 亦diệc 秖kỳ 應ưng 是thị 法Pháp 身thân 德đức 耳nhĩ 。 今kim 言ngôn 三tam 德đức 。 意ý 亦diệc 如như 前tiền 。 思tư 之chi 可khả 見kiến 。

約ước 悟ngộ 簡giản 者giả 。 所sở 以dĩ 須tu 此thử 悟ngộ 簡giản 者giả 。 如như 釋thích 十thập 妙diệu 自tự 有hữu 從tùng 因nhân 至chí 果quả 自tự 行hành 化hóa 他tha 。 故cố 不bất 須tu 論luận 悟ngộ 。 尚thượng 一nhất 一nhất 文văn 下hạ 皆giai 須tu 觀quán 心tâm 。 及cập 至chí 釋thích 經kinh 亦diệc 立lập 觀quán 心tâm 一nhất 門môn 。 經kinh 是thị 教giáo 法pháp 故cố 也dã 。 今kim 明minh 體thể 中trung 須tu 約ước 悟ngộ 者giả 。 體thể 通thông 凡phàm 鄙bỉ 。 其kỳ 名danh 猶do 通thông 是thị 故cố 須tu 簡giản 。 下hạ 文văn 明minh 用dụng 。 用dụng 是thị 果quả 上thượng 之chi 法pháp 。 宗tông 是thị 因nhân 果quả 。 不bất 悟ngộ 無vô 果quả 。 故cố 並tịnh 不bất 須tu 約ước 悟ngộ 簡giản 也dã 。 是thị 故cố 約ước 悟ngộ 唯duy 在tại 此thử 中trung 。 於ư 中trung 為vi 二nhị 。

初sơ 斥xích 非phi 。 次thứ 顯hiển 是thị 。 初sơ 又hựu 二nhị 。

初sơ 總tổng 斥xích 。 次thứ 。

徒đồ 勞lao

下hạ 別biệt 明minh 非phi 相tướng 。 又hựu 二nhị 。

初sơ 別biệt 明minh 非phi 相tướng 。 即tức 四tứ 執chấp 不bất 同đồng 。 即tức 是thị 橫hoạnh/hoành 計kế 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 準chuẩn 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 中trung 意ý 。 亦diệc 是thị 橫hoạnh/hoành 計kế 四tứ 門môn 差sai 別biệt 。 具cụ 如như 彼bỉ 記ký 。 次thứ 。

情tình 闇ám

下hạ 重trọng/trùng 斥xích 。 先tiên 譬thí 。 次thứ 合hợp 。 可khả 知tri 。 次thứ 顯hiển 是thị 中trung 二nhị 。

初sơ 明minh 凡phàm 位vị 未vị 悟ngộ 。 次thứ 明minh 聖thánh 位vị 方phương 悟ngộ 。 初sơ 文văn 二nhị 。

法pháp 。 譬thí 。 初sơ 文văn 是thị 從tùng 觀quán 行hành 位vị 初sơ 入nhập 六lục 根căn 淨tịnh 。 故cố 云vân 。

明minh 淨tịnh

等đẳng 。 苦khổ 到đáo 是thị 五ngũ 品phẩm 之chi 前tiền 修tu 於ư 五ngũ 悔hối 。 開khai 發phát 之chi 言ngôn 且thả 通thông 說thuyết 耳nhĩ 。 以dĩ 行hành 五ngũ 悔hối 能năng 感cảm 諸chư 佛Phật 加gia 被bị 。 令linh 發phát 五ngũ 品phẩm 乃nãi 至chí 初sơ 住trụ 故cố 也dã 。 觀quán 心tâm 明minh 淨tịnh 入nhập 五ngũ 品phẩm 。 信tín 解giải 虛hư 隔cách 是thị 六lục 根căn 。 喻dụ 中trung 云vân 。

人nhân 木mộc

等đẳng 者giả 。 上thượng 句cú 文văn 略lược 。 應ưng 更cánh 云vân 水thủy 中trung 觀quán 塵trần 。 下hạ 雙song 結kết 云vân 人nhân 木mộc 等đẳng 不bất 了liễu 。 次thứ 。

若nhược 能năng

下hạ 明minh 聖thánh 位vị 。 從tùng 相tương 似tự 位vị 入nhập 初sơ 住trụ 位vị 。 於ư 中trung 為vi 四tứ 。

初sơ 通thông 明minh 智trí 斷đoạn 。 次thứ 。

清thanh 淨tịnh

下hạ 明minh 境cảnh 智trí 。 三tam 。

論luận 云vân

下hạ 引dẫn 證chứng 。 四tứ 。

略lược 而nhi

下hạ 示thị 經kinh 體thể 。 初sơ 又hựu 二nhị 。

先tiên 法pháp 。 次thứ 譬thí 。 初sơ 住trụ 之chi 始thỉ 分phần/phân 得đắc 經kinh 體thể 。 鏡kính 水thủy 明minh 淨tịnh 譬thí 無vô 明minh 滅diệt 。 魚ngư 像tượng 自tự 現hiện 譬thí 法Pháp 身thân 顯hiển 。 次thứ 文văn 又hựu 三tam 。

先tiên 智trí 。 次thứ 境cảnh 。 三tam 功công 能năng 。 即tức 境cảnh 智trí 相tương 應ứng 也dã 。 所sở 顯hiển 之chi 體thể 由do 能năng 契khế 智trí 。 智trí 由do 人nhân 也dã 。 故cố 云vân 。

如như 是thị 尊tôn 妙diệu 人nhân 。 則tắc 能năng 見kiến 般Bát 若Nhã 。

次thứ 所sở 見kiến 境cảnh 中trung 云vân 。

一nhất 指chỉ 二nhị 指chỉ

等đẳng 。 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 五ngũ 記ký 。 三tam 指chỉ 分phân 明minh 。 真chân 經kinh 體thể 也dã 。

三tam 功công 能năng 中trung 二nhị 。

先tiên 立lập 。 次thứ 釋thích 。 如như 文văn 。

三tam 引dẫn 證chứng 中trung 二nhị 。

初sơ 引dẫn 論luận 明minh 所sở 通thông 之chi 實thật 。 實thật 即tức 體thể 也dã 。 次thứ 。

如như 舍xá 利lợi

下hạ 明minh 能năng 見kiến 之chi 人nhân 。 又hựu 三tam 。

初sơ 引dẫn 此thử 經Kinh 。 正chánh 明minh 見kiến 體thể 。 次thứ 引dẫn 《# 涅Niết 槃Bàn 》# 明minh 得đắc 體thể 行hành 息tức 。 又hựu 二nhị 。

初sơ 引dẫn 。 次thứ 釋thích 。 釋thích 中trung 約ước 理lý 教giáo 等đẳng 三tam 。 且thả 約ước 一nhất 分phần/phân 。 未vị 為vi 全toàn 息tức 。 三tam 總tổng 指chỉ 廣quảng 。 乃nãi 至chí 五ngũ 妙diệu 五ngũ 即tức 。 明minh 無vô 所sở 作tác 。 四tứ 示thị 經kinh 體thể 中trung 二nhị 。

初sơ 正chánh 示thị 體thể 。 次thứ 歷lịch 諸chư 法pháp 。

○# 三Tam 明Minh 一nhất 法pháp 異dị 名danh 中trung 。 文văn 開khai 四tứ 意ý 。 初sơ 出xuất 異dị 名danh 中trung 為vi 三tam 。

初sơ 來lai 意ý 。 次thứ 列liệt 。 三tam 。

無vô 量lượng

下hạ 破phá 計kế 。 初sơ 如như 文văn 。 次thứ 列liệt 名danh 中trung 。 始thỉ 從tùng 妙diệu 有hữu 。 終chung 至chí 寂tịch 滅diệt 。 合hợp 十thập 二nhị 名danh 。 所sở 言ngôn 。

等đẳng

者giả 。 此thử 十thập 二nhị 名danh 覽lãm 諸chư 經kinh 論luận 。 今kim 略lược 列liệt 之chi 。 以dĩ 例lệ 可khả 知tri 。 初sơ 三tam 是thị 有hữu 門môn 。 次thứ 。

畢tất 竟cánh

下hạ 三tam 是thị 空không 門môn 。 次thứ 。

虛hư 空không

下hạ 三tam 是thị 空không 有hữu 門môn 。 次thứ 。

非phi 有hữu 非phi 無vô

下hạ 三tam 是thị 非phi 空không 非phi 有hữu 門môn 。 為vi 欲dục 分phần/phân 對đối 名danh 義nghĩa 體thể 故cố 。 每mỗi 一nhất 門môn 中trung 且thả 引dẫn 三tam 名danh 以dĩ 之chi 為vi 式thức 。 今kim 文văn 意ý 者giả 。 此thử 之chi 四tứ 門môn 。 圓viên 別biệt 教giáo 共cộng 若nhược 不bất 簡giản 之chi 名danh 體thể 不bất 分phân 。 圓viên 人nhân 初sơ 心tâm 即tức 觀quán 四tứ 門môn 。 四tứ 門môn 相tương/tướng 攝nhiếp 體thể 同đồng 名danh 異dị 正chánh 顯hiển 經kinh 體thể 。 別biệt 則tắc 遠viễn 期kỳ 果quả 地địa 。 仰ngưỡng 信tín 居cư 初sơ 。 先tiên 用dụng 方phương 便tiện 一nhất 十thập 二nhị 門môn 。 向hướng 後hậu 方phương 觀quán 此thử 之chi 四tứ 意ý 。 既ký 存tồn 教giáo 道đạo 。 諍tranh 訟tụng 易dị 生sanh 。 縱túng/tung 當đương 門môn 體thể 與dữ 名danh 義nghĩa 同đồng 。 然nhiên 與dữ 他tha 門môn 互hỗ 相tương 吞thôn 噉đạm 。 故cố 此thử 學học 者giả 非phi 法pháp 毀hủy 人nhân 。 良lương 由do 不bất 知tri 。 體thể 同đồng 名danh 異dị 。 故cố 云vân 不bất 識thức 天thiên 主chủ 千thiên 名danh 。 而nhi 謂vị 憍kiêu 尸thi 不bất 是thị 帝Đế 釋Thích 。 故cố 弘hoằng 教giáo 者giả 失thất 旨chỉ 於ư 茲tư 。 將tương 恐khủng 弘hoằng 法pháp 利lợi 他tha 之chi 功công 不bất 補bổ 非phi 法pháp 毀hủy 人nhân 之chi 失thất 。 三tam 破phá 計kế 中trung 二nhị 。

初sơ 總tổng 破phá 。 次thứ 。

小Tiểu 乘Thừa

下hạ 示thị 偏thiên 計kế 之chi 失thất 。 又hựu 二nhị 。

初sơ 斥xích 大đại 小tiểu 兩lưỡng 乘thừa 各các 於ư 其kỳ 教giáo 法Pháp 門môn 互hỗ 非phi 。 次thứ 。

皆giai 不bất

下hạ 以dĩ 失thất 佛Phật 法Pháp 大đại 意ý 斥xích 之chi 。 如như 天Thiên 帝Đế 釋Thích 。 有hữu 千thiên 種chủng 名danh 。 此thử 中trung 即tức 是thị 千thiên 中trung 之chi 四tứ 。 雖tuy 黨đảng 其kỳ 門môn 。 所sở 斥xích 失thất 大đại 。

實thật 相tướng

下hạ 合hợp 譬thí 。 可khả 知tri 。

次thứ 解giải 釋thích 中trung 三tam 。

初sơ 去khứ 小Tiểu 乘Thừa 八bát 門môn 不bất 與dữ 大đại 濫lạm 。 故cố 置trí 不bất 論luận 。 次thứ 例lệ 四tứ 句cú 。 三tam 。

初sơ 句cú 者giả

下hạ 正chánh 解giải 。 解giải 釋thích 中trung 二nhị 。

先tiên 釋thích 。 次thứ 。

前tiền 三tam 句cú

下hạ 判phán 前tiền 所sở 列liệt 。 前tiền 三tam 屬thuộc 別biệt 。 後hậu 一nhất 屬thuộc 圓viên 。 初sơ 文văn 初sơ 句cú 。 先tiên 釋thích 。 次thứ 結kết 。 次thứ 判phán 中trung 二nhị 。

先tiên 斥xích 。 次thứ 判phán 中trung 二nhị 。

先tiên 略lược 明minh 諍tranh 由do 。 次thứ 示thị 諍tranh 相tương/tướng 。 初sơ 中trung 云vân 。

最tối 不bất 融dung

者giả 。 初sơ 句cú 俱câu 同đồng 。 但đãn 在tại 當đương 門môn 尚thượng 是thị 不bất 融dung 。 今kim 於ư 當đương 門môn 三tam 自tự 不bất 融dung 。 是thị 故cố 云vân 。

最tối

言ngôn 。

不bất 得đắc 意ý

者giả 。 通thông 論luận 謂vị 地địa 前tiền 乃nãi 至chí 博bác 地địa 初sơ 心tâm 。 別biệt 論luận 若nhược 已dĩ 入nhập 十thập 住trụ 終chung 不bất 生sanh 諍tranh 。 諍tranh 相tương/tướng 中trung 二nhị 。

初sơ 略lược 明minh 諍tranh 相tương/tướng 。 次thứ 。

何hà 者giả

下hạ 釋thích 諍tranh 意ý 。 初sơ 言ngôn 。

或hoặc 小tiểu 陵lăng 盜đạo 大đại 奪đoạt

者giả 。 明minh 此thử 四tứ 門môn 雖tuy 即tức 大đại 小tiểu 名danh 同đồng 體thể 異dị 。 然nhiên 有hữu 強cường 弱nhược 致trí 諍tranh 不bất 同đồng 。 釋thích 諍tranh 意ý 中trung 二nhị 。

初sơ 明minh 半bán 奪đoạt 。 次thứ 明minh 俱câu 奪đoạt 。 初sơ 文văn 者giả 。 大đại 小tiểu 二nhị 門môn 更cánh 互hỗ 陵lăng 奪đoạt 。 是thị 以dĩ 小Tiểu 乘Thừa 諍tranh 他tha 大Đại 乘Thừa 二nhị 四tứ 兩lưỡng 門môn 。 謂vị 為vì 己kỷ 典điển 。 大Đại 乘Thừa 奪đoạt 小tiểu 初sơ 三tam 兩lưỡng 門môn 。 謂vị 非phi 小tiểu 教giáo 。 是thị 故cố 大đại 小tiểu 各các 互hỗ 輸du 二nhị 而nhi 存tồn 於ư 二nhị 。 次thứ 從tùng 。

若nhược 知tri

去khứ 大Đại 乘Thừa 俱câu 奪đoạt 小Tiểu 乘Thừa 四tứ 門môn 。 又hựu 二nhị 。

初sơ 正chánh 明minh 俱câu 奪đoạt 。 次thứ 俱câu 奪đoạt 意ý 。 初sơ 文văn 者giả 。 可khả 由do 大Đại 乘Thừa 知tri 於ư 空không 門môn 為vi 不bất 但đãn 空không 。 雙song 非phi 以dĩ 為vi 第đệ 一nhất 義nghĩa 諦đế 。 則tắc 謂vị 小Tiểu 乘Thừa 都đô 無vô 能năng 通thông 。 故cố 四tứ 門môn 俱câu 奪đoạt 。 小tiểu 既ký 被bị 奪đoạt 。 終chung 不bất 敢cảm 諍tranh 亦diệc 空không 亦diệc 有hữu 及cập 以dĩ 有hữu 門môn 。 而nhi 但đãn 苦khổ 諍tranh 第đệ 二nhị 第đệ 四tứ 。 以dĩ 並tịnh 不bất 知tri 大đại 小tiểu 各các 四tứ 。 是thị 故cố 生sanh 諍tranh 。 次thứ 從tùng 。

又hựu 大Đại 乘Thừa

去khứ 釋thích 俱câu 奪đoạt 之chi 意ý 。 又hựu 二nhị 。

先tiên 釋thích 。 次thứ 譬thí 。 初sơ 釋thích 中trung 別biệt 教giáo 不bất 融dung 當đương 教giáo 四tứ 門môn 尚thượng 互hỗ 相tương 噬phệ 。 況huống 復phục 小Tiểu 乘Thừa 。 故cố 譬thí 意ý 云vân 。 若nhược 小tiểu 奪đoạt 大đại 猶do 如như 野dã 干can 而nhi 奪đoạt 師sư 子tử 。 寧ninh 不bất 俱câu 噉đạm 汝nhữ 四tứ 門môn 耶da 。 二nhị 門môn 先tiên 輸du 今kim 又hựu 失thất 二nhị 。 野dã 干can 不bất 奪đoạt 師sư 子tử 。 師sư 子tử 尚thượng 欲dục 噉đạm 之chi 。 今kim 野dã 干can 輒triếp 奪đoạt 師sư 子tử 。 師sư 子tử 豈khởi 不bất 噉đạm 耶da 。 故cố 曰viết 。

寧ninh 當đương

合hợp 譬thí 可khả 知tri 。 次thứ 從tùng 。

三tam 句cú

去khứ 。 結kết 前tiền 三tam 句cú 屬thuộc 於ư 教giáo 道đạo 。 非phi 今kim 經kinh 體thể 。 唯duy 第đệ 四tứ 句cú 為vi 經kinh 體thể 也dã 。 名danh 義nghĩa 雖tuy 異dị 。 四tứ 門môn 體thể 同đồng 。 體thể 既ký 互hỗ 融dung 不bất 諍tranh 名danh 義nghĩa 。 故cố 第đệ 四tứ 屬thuộc 圓viên 。 於ư 中trung 又hựu 二nhị 。

初sơ 明minh 諸chư 名danh 諸chư 義nghĩa 並tịnh 是thị 實thật 相tướng 之chi 名danh 。 次thứ 。

復phục 次thứ

下hạ 互hỗ 為vi 名danh 體thể 。 初sơ 文văn 又hựu 三tam 。

初sơ 略lược 標tiêu 門môn 意ý 。 次thứ 。

其kỳ 相tương/tướng

下hạ 略lược 釋thích 門môn 相tương/tướng 。 三tam 。

如như 是thị 。

下hạ 結kết 歸quy 經kinh 體thể 。 初sơ 如như 文văn 。 次thứ 文văn 又hựu 二nhị 。

初sơ 引dẫn 經kinh 立lập 體thể 。 次thứ 。

實thật 相tướng 之chi 相tướng

下hạ 列liệt 前tiền 十thập 二nhị 名danh 。 並tịnh 是thị 實thật 相tướng 異dị 名danh 。 其kỳ 名danh 既ký 異dị 不bất 妨phương 名danh 異dị 而nhi 體thể 是thị 同đồng 。 不bất 可khả 圓viên 理lý 不bất 異dị 而nhi 諸chư 名danh 盡tận 同đồng 。 將tương 何hà 以dĩ 為vi 四tứ 隨tùy 之chi 巧xảo 。 此thử 中trung 最tối 後hậu 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 準chuẩn 前tiền 理lý 亦diệc 合hợp 有hữu 三tam 名danh 。 文văn 中trung 但đãn 有hữu 中trung 道đạo 。 及cập 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 文văn 闕khuyết 微vi 妙diệu 寂tịch 滅diệt 一nhất 句cú 。 此thử 中trung 諸chư 名danh 既ký 盡tận 以dĩ 實thật 相tướng 為vi 體thể 。 名danh 數số 多đa 少thiểu 於ư 理lý 未vị 妨phương 。 故cố 闕khuyết 一nhất 無vô 妨phương 。

次thứ 互hỗ 為vi 名danh 體thể 中trung 四tứ 。

初sơ 略lược 示thị 互hỗ 立lập 。 次thứ 。

妙diệu 有hữu 不bất 可khả

下hạ 略lược 示thị 互hỗ 立lập 之chi 相tướng 。 且thả 以dĩ 妙diệu 有hữu 當đương 體thể 為vi 式thức 他tha 皆giai 仿# 之chi 。 三tam 。

隨tùy 以dĩ

下hạ 例lệ 結kết 。 四tứ 。

大Đại 經Kinh

下hạ 引dẫn 證chứng 。 又hựu 二nhị 。

初sơ 正chánh 引dẫn 證chứng 。 次thứ 。

若nhược 得đắc

下hạ 結kết 引dẫn 證chứng 意ý 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

先tiên 證chứng 諸chư 名danh 並tịnh 是thị 解giải 脫thoát 之chi 別biệt 名danh 。 次thứ 明minh 諸chư 名danh 並tịnh 是thị 涅Niết 槃Bàn 之chi 異dị 稱xưng 。 涅Niết 槃Bàn 亦diệc 然nhiên 。 故cố 云vân 。

即tức 一nhất 相tương/tướng

也dã 。

三tam 譬thí 顯hiển 中trung 二nhị 。

先tiên 釋thích 。 次thứ 。

譬thí 顯hiển

下hạ 判phán 同đồng 異dị 。 初sơ 正chánh 釋thích 中trung 。 前tiền 之chi 三tam 句cú 尋tầm 之chi 可khả 知tri 。 第đệ 四tứ 句cú 中trung 三tam 。

初sơ 舉cử 事sự 。 次thứ 引dẫn 證chứng 。 三tam 。

工công 遍biến

下hạ 以dĩ 所sở 引dẫn 事sự 而nhi 示thị 圓viên 相tương/tướng 。 初sơ 引dẫn 事sự 中trung 二nhị 。

初sơ 引dẫn 事sự 。 次thứ 結kết 同đồng 。 初sơ 云vân 。

譬thí 如như 一nhất 人nhân 。 遭tao 亂loạn 家gia 禍họa 。 如như 張trương 儀nghi 范phạm 蠡lễ 之chi 類loại 。

者giả 。 歷lịch 多đa 官quan 職chức 如như 用dụng 異dị 。 身thân 備bị 眾chúng 位vị 如như 名danh 異dị 。 換hoán 姓tánh 變biến 名danh 如như 名danh 異dị 。 歷lịch 職chức 備bị 位vị 如như 用dụng 異dị 。

張trương 儀nghi

者giả 。 《# 史sử 記ký 。 世thế 家gia 》# 云vân 。

本bổn 魏ngụy 人nhân 也dã 。 嘗thường 與dữ 蘇tô 秦tần 事sự 於ư 鬼quỷ 谷cốc 。 而nhi 秦tần 先tiên 達đạt 已dĩ 相tương/tướng 於ư 趙triệu 。 儀nghi 往vãng 見kiến 之chi 。 秦tần 欲dục 擊kích 而nhi 誡giới 之chi 。 乃nãi 坐tọa 之chi 堂đường 下hạ 。 以dĩ 僕bộc 妾thiếp 之chi 食thực 而nhi 飯phạn 之chi 。 儀nghi 乃nãi 謝tạ 而nhi 去khứ 之chi 。 秦tần 乃nãi 使sử 舍xá 人nhân 以dĩ 車xa 馬mã 幣tệ 帛bạch 而nhi 陰ấm 奉phụng 之chi 。 儀nghi 遂toại 入nhập 秦tần 。 惠huệ 王vương 見kiến 之chi 以dĩ 客khách 卿khanh 。 於ư 是thị 檄# 楚sở 說thuyết 秦tần 。 相tương/tướng 秦tần 四tứ 歲tuế 而nhi 免miễn 。 乃nãi 相tương/tướng 魏ngụy 以dĩ 說thuyết 哀ai 王vương 。 哀ai 王vương 背bối/bội 縱túng/tung 復phục 歸quy 相tương/tướng 秦tần 。 秦tần 欲dục 伐phạt 楚sở 。 復phục 入nhập 楚sở 而nhi 說thuyết 懷hoài 王vương 。 及cập 聞văn 蘇tô 秦tần 死tử 。 又hựu 說thuyết 於ư 楚sở 。 令linh 楚sở 和hòa 秦tần 。 復phục 入nhập 說thuyết 韓# 。 令linh 歸quy 事sự 秦tần 。 於ư 是thị 惠huệ 王vương 封phong 其kỳ 五ngũ 邑ấp 。 號hiệu 武võ 信tín 君quân 。 又hựu 說thuyết 齊tề 趙triệu 及cập 燕yên 昭chiêu 王vương 。 並tịnh 令linh 事sự 秦tần 。 諸chư 王vương 咸hàm 許hứa 而nhi 歸quy 報báo 秦tần 。 會hội 惠huệ 王vương 卒thốt 。 武võ 王vương 為vì 太thái 子tử 。 時thời 不bất 悅duyệt 之chi 。 而nhi 儀nghi 懼cụ 誅tru 請thỉnh 說thuyết 於ư 魏ngụy 。 遂toại 又hựu 相tương/tướng 魏ngụy 一nhất 歲tuế 而nhi 卒thốt 。

范phạm 蠡lễ

者giả 。 〈# 列liệt 傳truyền 〉# 云vân 。

本bổn 南nam 陽dương 人nhân 。 事sự 越việt 王vương 勾# 踐tiễn 。 苦khổ 身thân 勠# 力lực 。 深thâm 謀mưu 二nhị 十thập 餘dư 年niên 。 滅diệt 吳ngô 報báo 恥sỉ 。 以dĩ 尊tôn 周chu 室thất 。 勾# 踐tiễn 已dĩ 霸# 。 稱xưng 為vi 大đại 將tướng 軍quân 。 自tự 以dĩ 為vi 大đại 名danh 之chi 下hạ 難nạn/nan 立lập 。 置trí 書thư 辭từ 勾# 踐tiễn 而nhi 請thỉnh 誅tru 。 王vương 不bất 然nhiên 之chi 。 乃nãi 與dữ 徒đồ 屬thuộc 浮phù 舟chu 於ư 海hải 。 於ư 是thị 勾# 踐tiễn 表biểu 會hội 稽khể 山sơn 為vi 其kỳ 俸bổng 邑ấp 。 乃nãi 出xuất 於ư 齊tề 。 變biến 名danh 鴟si 夷di 子tử 。 勠# 力lực 治trị 生sanh 。 數số 至chí 千thiên 萬vạn 。 齊tề 人nhân 聞văn 其kỳ 賢hiền 。 請thỉnh 而nhi 為vi 相tương/tướng 。 後hậu 喟vị 然nhiên 歎thán 曰viết 。

居cư 家gia 則tắc 致trí 千thiên 金kim 。 宦# 至chí 卿khanh 相tương/tướng 。 此thử 布bố 衣y 之chi 極cực 矣hĩ 。 久cửu 居cư 尊tôn 名danh 而nhi 不bất 祥tường 也dã 。 乃nãi 歸quy 相tương/tướng 印ấn 。 散tán 財tài 帛bạch 間gian 行hành 止chỉ 於ư 陶đào 。 自tự 謂vị 朱chu 公công 。 居cư 無vô 何hà 間gian 。 又hựu 致trí 財tài 巨cự 萬vạn 。

彼bỉ 二nhị 人nhân 者giả 。 名danh 用dụng 雖tuy 殊thù 而nhi 其kỳ 體thể 是thị 一nhất 。

儒nho 林lâm

等đẳng 文văn 官quan 名danh 。

雄hùng 渠cừ

等đẳng 武võ 官quan 名danh 。 次thứ 。

隨tùy 處xứ

下hạ 結kết 同đồng 。 次thứ 引dẫn 證chứng 。 如như 文văn 。 三tam 示thị 相tương/tướng 中trung 二nhị 。

初sơ

工công 遍biến

下hạ 總tổng 示thị 。 次thứ 從tùng 。

是thị 不bất 可khả 壞hoại 人nhân

去khứ 歷lịch 十thập 二nhị 名danh 。 此thử 中trung 從tùng 初sơ 至chí 頂đảnh 蓋cái 人nhân 。 合hợp 有hữu 十thập 二nhị 名danh 。 譬thí 體thể 同đồng 名danh 異dị 。 文văn 但đãn 有hữu 十thập 一nhất 。 恐khủng 欠khiếm 人nhân 字tự 。 應ưng 云vân 中trung 庶thứ 人nhân 。 信tín 直trực 人nhân 。 初sơ 三tam 名danh 。 譬thí 有hữu 門môn 中trung 三tam 。 次thứ 三tam 名danh 。 譬thí 空không 門môn 中trung 三tam 。 次thứ 三tam 名danh 。 譬thí 空không 有hữu 門môn 中trung 三tam 。 次thứ 三tam 名danh 。 譬thí 非phi 空không 非phi 有hữu 。 門môn 中trung 三tam 名danh 。 義nghĩa 理lý 甚thậm 便tiện 。 意ý 甚thậm 分phân 明minh 。 故cố 圓viên 教giáo 四tứ 門môn 雖tuy 即tức 名danh 等đẳng 。 亦diệc 有hữu 十thập 二nhị 而nhi 體thể 不bất 別biệt 。 故cố 圓viên 義nghĩa 易dị 融dung 。 次thứ 判phán 同đồng 異dị 。 如như 文văn 。

四tứ 約ước 四tứ 隨tùy 中trung 二nhị 。

初sơ 問vấn 起khởi 。 次thứ 答đáp 。 答đáp 中trung 五ngũ 。

初sơ 總tổng 出xuất 四tứ 隨tùy 。 明minh 如Như 來Lai 赴phó 機cơ 之chi 法pháp 。 次thứ 。

例lệ 如như

下hạ 引dẫn 例lệ 示thị 失thất 。 三tam 。

如Như 來Lai

下hạ 正chánh 明minh 佛Phật 赴phó 機cơ 異dị 名danh 之chi 相tướng 。 四tứ 。

故cố 求cầu 那na

下hạ 引dẫn 證chứng 。 五ngũ 。

故cố 四tứ 隨tùy

下hạ 結kết 意ý 。 初sơ 如như 文văn 。 次thứ 例lệ 中trung 三tam 。

初sơ 通thông 舉cử 異dị 執chấp 之chi 相tướng 。 次thứ 。

既ký 不bất

下hạ 示thị 失thất 四tứ 悉tất 之chi 相tướng 。 三tam 。

各các 於ư

下hạ 結kết 失thất 成thành 得đắc 。 雖tuy 現hiện 在tại 無vô 益ích 得đắc 為vi 後hậu 世thế 聞văn 法Pháp 之chi 緣duyên 。 初sơ 如như 文văn 。 次thứ 文văn 者giả 。

既ký 不bất 欲dục 聞văn

去khứ 失thất 四tứ 隨tùy 益ích 物vật 意ý 也dã 。 初sơ 是thị 無vô 樂nhạo 欲dục 。 次thứ 無vô 心tâm 信tín 受thọ 是thị 無vô 為vi 人nhân 。 次thứ 不bất 滅diệt 煩phiền 惱não 。 是thị 無vô 對đối 治trị 。 次thứ 不bất 發phát 道Đạo 心tâm 。 是thị 無vô 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 三tam 結kết 失thất 成thành 得đắc 如như 文văn 。 三tam 正chánh 明minh 如Như 來Lai 赴phó 機cơ 之chi 相tướng 中trung 三tam 。

先tiên 總tổng 舉cử 說thuyết 法Pháp 之chi 相tướng 。 次thứ 。

為vi 有hữu

下hạ 別biệt 明minh 四tứ 門môn 四tứ 悉tất 之chi 相tướng 。 三tam 。

隨tùy 此thử

下hạ 結kết 意ý 。 初sơ 如như 文văn 。 次thứ 文văn 四tứ 門môn 不bất 同đồng 。 初sơ 從tùng 。

為vi 有hữu 根căn 性tánh

去khứ 有hữu 門môn 。 明minh 如Như 來Lai 逗đậu 機cơ 得đắc 四tứ 悉tất 益ích 。 初sơ 是thị 樂nhạo 欲dục 益ích 。 次thứ 信tín 戒giới 忍nhẫn 進tiến 是thị 為vi 人nhân 益ích 。 次thứ 蕩đãng 除trừ 空không 見kiến 是thị 對đối 治trị 益ích 。 次thứ 即tức 能năng 去khứ 是thị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 益ích 。 有hữu 門môn 既ký 爾nhĩ 。 餘dư 三tam 可khả 知tri 。

○# 第đệ 四tứ 明minh 入nhập 實thật 相tướng 門môn 中trung 為vi 二nhị 。

初sơ 明minh 來lai 意ý 。 次thứ 正chánh 開khai 章chương 解giải 釋thích 。 初sơ 文văn 二nhị 。

初sơ 正chánh 明minh 來lai 意ý 。 次thứ 。

下hạ 文văn

下hạ 引dẫn 證chứng 。 又hựu 三tam 。

初sơ 正chánh 教giáo 門môn 。 次thứ 。

佛Phật 子tử

下hạ 明minh 行hành 門môn 功công 能năng 。 教giáo 能năng 通thông 行hành 。 使sử 行hành 入nhập 理lý 。 故cố 云vân 。

成thành 佛Phật

此thử 中trung 具cụ 明minh 十thập 六lục 皆giai 為vi 實thật 門môn 。 文văn 中trung 雖tuy 無vô 開khai 廢phế 等đẳng 文văn 。 意ý 在tại 第đệ 九cửu 卷quyển 。 故cố 此thử 不bất 論luận 。 三tam 結kết 名danh 。

次thứ 釋thích 中trung 二nhị 。

列liệt 。 釋thích 。 初sơ 明minh 門môn 相tương/tướng 中trung 乃nãi 至chí 歷lịch 四tứ 教giáo 。 教giáo 教giáo 之chi 中trung 皆giai 初sơ 先tiên 明minh 用dụng 門môn 之chi 意ý 及cập 引dẫn 教giáo 證chứng 。 是thị 故cố 不bất 同đồng 。 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 中trung 文văn 。 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 但đãn 為vi 令linh 知tri 諸chư 教giáo 四tứ 門môn 皆giai 破phá 見kiến 思tư 。 此thử 為vi 並tịnh 堪kham 入nhập 於ư 實thật 相tướng 。 於ư 中trung 為vi 二nhị 。

初sơ 總tổng 釋thích 。 次thứ 歷lịch 教giáo 別biệt 釋thích 。 初sơ 文văn 五ngũ 。

初sơ 釋thích 門môn 名danh 。 謂vị 能năng 通thông 也dã 。 次thứ 。

大đại 論luận

下hạ 總tổng 示thị 四tứ 相tương/tướng 。 三tam 。

又hựu 云vân

下hạ 明minh 功công 能năng 。 四tứ 。

又hựu 云vân 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật

下hạ 明minh 門môn 中trung 得đắc 失thất 。 五ngũ 。

若nhược 以dĩ

下hạ 辨biện 教giáo 行hành 不bất 同đồng 。 初sơ 二nhị 如như 文văn 。 三tam 功công 能năng 中trung 二nhị 。

初sơ 明minh 能năng 攝nhiếp 根căn 性tánh 功công 能năng 。 次thứ 。

又hựu 云vân

下hạ 有hữu 能năng 通thông 至chí 實thật 相tướng 功công 能năng 。 既ký 云vân 入nhập 般Bát 若Nhã 門môn 。 般Bát 若Nhã 即tức 是thị 所sở 入nhập 之chi 理lý 。 理lý 謂vị 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 。 亦diệc 得đắc 是thị 種chủng 智trí 般Bát 若Nhã 。 四tứ 得đắc 失thất 者giả 。 此thử 並tịnh 通thông 論luận 四tứ 教giáo 四tứ 門môn 悉tất 有hữu 得đắc 失thất 故cố 也dã 。 五ngũ 教giáo 行hành 者giả 。 行hành 秖kỳ 是thị 觀quán 。 於ư 中trung 又hựu 二nhị 。

初sơ 通thông 立lập 教giáo 行hành 二nhị 門môn 。 次thứ 。

藉tạ 教giáo

下hạ 明minh 根căn 性tánh 悟ngộ 入nhập 不bất 同đồng 。 又hựu 五ngũ 。

初sơ 明minh 一nhất 向hướng 根căn 性tánh 。 次thứ 。

若nhược 聞văn

下hạ 明minh 迴hồi 轉chuyển 根căn 性tánh 。 三tam 。

聞văn 教giáo

下hạ 相tương/tướng 資tư 根căn 性tánh 。 四tứ 。

教giáo 觀quán 合hợp

下hạ 明minh 門môn 數số 。 五ngũ 。

經Kinh 云vân

下hạ 明minh 門môn 意ý 。

次thứ 正chánh 釋thích 中trung 四tứ 四tứ 十thập 六lục 相tương/tướng 別biệt 不bất 同đồng 。 初sơ 三tam 藏tạng 四tứ 門môn 中trung 二nhị 。

標tiêu 。 釋thích 。 釋thích 中trung 四tứ 別biệt 。 初sơ 有hữu 門môn 為vi 二nhị 。

先tiên 明minh 門môn 中trung 四Tứ 諦Đế 。 次thứ 。

此thử 是thị

下hạ 明minh 申thân 門môn 之chi 論luận 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

先tiên 苦khổ 集tập 。 次thứ 滅diệt 道đạo 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

初sơ 破phá 邪tà 。 次thứ 。

乃nãi 是thị

下hạ 立lập 正chánh 。 又hựu 二nhị 。

初sơ 略lược 舉cử 煩phiền 惱não 及cập 業nghiệp 。 次thứ 。

煩phiền 惱não

下hạ 明minh 三tam 道đạo 結kết 成thành 有hữu 門môn 。 苦khổ 道đạo 即tức 苦Khổ 諦Đế 。 餘dư 二nhị 即tức 集tập 。 次thứ 。

一nhất 切thiết 有hữu

下hạ 明minh 道đạo 滅diệt 。 又hựu 二nhị 。

先tiên 道đạo 。 次thứ 滅diệt 。 初sơ 道Đạo 諦Đế 又hựu 三tam 。

初sơ 明minh 門môn 觀quán 。 次thứ 。

能năng 發phát

下hạ 明minh 門môn 中trung 功công 能năng 。 三tam 。

此thử 則tắc

下hạ 結kết 門môn 。 次thứ 。

子tử 果quả

下hạ 滅Diệt 諦Đế 。 又hựu 三tam 。

初sơ 正chánh 明minh 滅diệt 。 次thứ 引dẫn 證chứng 。 三tam 。

此thử 則tắc

下hạ 結kết 門môn 。 引dẫn 證chứng 中trung 以dĩ 真chân 實thật 證chứng 有hữu 。 次thứ 空không 門môn 中trung 三tam 。

先tiên 正chánh 明minh 四Tứ 諦Đế 。 次thứ 。

故cố 須Tu 菩Bồ 提Đề

下hạ 引dẫn 證chứng 。 三tam 。

恐khủng

下hạ 明minh 申thân 門môn 之chi 論luận 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

先tiên 四Tứ 諦Đế 。 次thứ 。

發phát 真chân

下hạ 功công 能năng 。 初sơ 又hựu 二nhị 。

先tiên 苦khổ 集tập 。 次thứ 。

三tam 假giả

下hạ 道đạo 滅diệt 。 此thử 門môn 不bất 言ngôn 破phá 邪tà 者giả 。 破phá 邪tà 之chi 用dụng 事sự 在tại 有hữu 門môn 。 無vô 明minh 與dữ 老lão 死tử 略lược 標tiêu 二nhị 諦đế 。 三tam 假giả 是thị 道Đạo 諦Đế 之chi 觀quán 。 入nhập 空không 是thị 滅Diệt 諦Đế 大đại 意ý 。 次thứ 功công 能năng 中trung 二nhị 。

先tiên 明minh 功công 能năng 。 次thứ 。

因nhân 空không

下hạ 結kết 門môn 。 次thứ 引dẫn 證chứng 中trung 二nhị 。

先tiên 正chánh 引dẫn 。 次thứ 。

因nhân 空không

下hạ 結kết 門môn 。 亦diệc 空không 亦diệc 有hữu 門môn 。 略lược 云vân 正chánh 因nhân 緣duyên 。 即tức 是thị 略lược 舉cử 四Tứ 諦Đế 之chi 相tướng 。 於ư 中trung 為vi 四tứ 。

先tiên 略lược 明minh 四Tứ 諦Đế 。 次thứ 略lược 結kết 門môn 。 諦đế 相tướng 不bất 殊thù 故cố 略lược 而nhi 不bất 辨biện 。 三tam 。

若nhược 稟bẩm

下hạ 明minh 門môn 功công 能năng 。 能năng 有hữu 所sở 通thông 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 也dã 。 四tứ 。

此thử 是thị

下hạ 門môn 中trung 通thông 門môn 之chi 論luận 。 次thứ 第đệ 四tứ 門môn 中trung 分phần/phân 文văn 不bất 殊thù 三tam 門môn 。 加gia 斥xích 第đệ 四tứ 門môn 中trung 異dị 解giải 。 有hữu 人nhân 云vân 已dĩ 去khứ 是thị 也dã 。 次thứ 通thông 教giáo 四tứ 門môn 中trung 二nhị 。

初sơ 總tổng 。 次thứ 別biệt 。 初sơ 又hựu 二nhị 。

初sơ 明minh 衍diễn 門môn 所sở 通thông 長trường 遠viễn 。 次thứ 。

今kim

下hạ 與dữ 三tam 藏tạng 辨biện 異dị 。 又hựu 二nhị 。

初sơ 體thể 析tích 不bất 同đồng 。 次thứ 。

三tam 藏tạng

下hạ 明minh 觀quán 生sanh 法pháp 二nhị 空không 不bất 同đồng 。 又hựu 二nhị 。

初sơ 正chánh 明minh 二nhị 空không 不bất 同đồng 。 次thứ 。

有hữu 人nhân 云vân

下hạ 破phá 古cổ 釋thích 疑nghi 。 初sơ 文văn 中trung 云vân 。

生sanh 法pháp 二nhị 空không

者giả 。 見kiến 惑hoặc 若nhược 破phá 得đắc 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 名danh 得đắc 生sanh 空không 。 後hậu 進tiến 斷đoạn 思tư 方phương 得đắc 法Pháp 空không 。 次thứ 文văn 三tam 。 先tiên 破phá 古cổ 。 次thứ 。

大đại 品phẩm

下hạ 釋thích 。 三tam 引dẫn 論luận 重trọng/trùng 立lập 門môn 。 又hựu 三tam 。

初sơ 略lược 總tổng 立lập 。 次thứ 。

論luận 云vân

下hạ 正chánh 引dẫn 論luận 立lập 。 三tam 。

佛Phật 於ư

下hạ 明minh 四tứ 門môn 通thông 意ý 。

次thứ 別biệt 釋thích 中trung 四tứ 。

先tiên 釋thích 。 次thứ 結kết 。 三tam 。

若nhược 三tam 乘thừa

下hạ 明minh 根căn 性tánh 不bất 同đồng 。 四tứ 。

故cố 青thanh 目mục

下hạ 引dẫn 證chứng 。 初sơ 文văn 自tự 四tứ 。 初sơ 有hữu 門môn 者giả 為vi 二nhị 。

初sơ 正chánh 釋thích 。 次thứ 。

如như 鏡kính 像tượng

下hạ 結kết 門môn 。 初sơ 中trung 略lược 舉cử 三tam 諦đế 。 略lược 無vô 道Đạo 諦Đế 。 故cố 云vân 。

乃nãi 至chí

也dã 。 初sơ 業nghiệp 是thị 集tập 。 若nhược 果quả 是thị 苦khổ 。 涅Niết 槃Bàn 是thị 滅diệt 。 知tri 法pháp 幻huyễn 是thị 道đạo 。 法pháp 還hoàn 屬thuộc 於ư 因nhân 果quả 二nhị 義nghĩa 。 次thứ 空không 門môn 中trung 二nhị 。

先tiên 釋thích 。 次thứ 。

如như 鏡kính

下hạ 結kết 門môn 。 大đại 意ý 如như 前tiền 。 此thử 中trung 文văn 略lược 。 三tam 四tứ 二nhị 門môn 。 例lệ 前tiền 可khả 見kiến 。 別biệt 教giáo 門môn 中trung 為vi 五ngũ 。

初sơ 總tổng 依y 教giáo 建kiến 立lập 。 次thứ 。

所sở 言ngôn

下hạ 釋thích 名danh 立lập 相tương/tướng 辨biện 異dị 。 三tam 。

此thử 意ý

下hạ 別biệt 依y 教giáo 立lập 門môn 。 四tứ 判phán 功công 能năng 。 五ngũ 判phán 圓viên 別biệt 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

初sơ 依y 《# 中trung 論luận 》# 第đệ 三tam 句cú 。 次thứ 。

而nhi 辨biện

下hạ 明minh 亦diệc 用dụng 《# 大đại 論luận 》# 一nhất 切thiết 實thật 等đẳng 四tứ 句cú 。 故cố 初sơ 文văn 所sở 引dẫn 今kim 且thả 從tùng 別biệt 通thông 於ư 四tứ 教giáo 。 言ngôn 。

七thất 別biệt

者giả 。 準chuẩn 四tứ 教giáo 本bổn 。 應ưng 有hữu 八bát 別biệt 。 謂vị 教giáo 。 理lý 。 智trí 。 斷đoạn 。 行hành 。 位vị 。 因nhân 。 果quả 。 今kim 不bất 取thủ 教giáo 者giả 。 謂vị 一nhất 教giáo 之chi 下hạ 有hữu 此thử 七thất 故cố 。 故cố 不bất 論luận 教giáo 。 別biệt 依y 教giáo 立lập 門môn 中trung 二nhị 。

初sơ 總tổng 明minh 門môn 相tương/tướng 。 次thứ 別biệt 釋thích 。 初sơ 明minh 當đương 教giáo 四tứ 門môn 多đa 依y 《# 大đại 經kinh 》# 。 別biệt 釋thích 中trung 四tứ 。

初sơ 從tùng

文văn 云vân

下hạ 有hữu 門môn 中trung 言ngôn

乳nhũ 中trung 酪lạc 性tánh

者giả 。 《# 大đại 經kinh 》# 出xuất 處xứ 非phi 一nhất 。 今kim 應ưng 約ước 乳nhũ 略lược 出xuất 相tướng 狀trạng 。 從tùng 緣duyên 故cố 有hữu 。 無vô 性tánh 故cố 無vô 。 兩lưỡng 存tồn 即tức 第đệ 三tam 。 雙song 非phi 即tức 第đệ 四tứ 。 細tế 對đối 佛Phật 性tánh 由do 緣duyên 脩tu 顯hiển 以dĩ 合hợp 乳nhũ 譬thí 。 對đối 於ư 四tứ 門môn 其kỳ 意ý 則tắc 顯hiển 。 石thạch 中trung 有hữu 金kim 。 具cụ 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 六lục 記ký 。 《# 佛Phật 藏tạng 》# 十thập 喻dụ 為vi 有hữu 。 力lực 士sĩ 額ngạch 珠châu 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 三tam 記ký 。 此thử 別biệt 四tứ 門môn 亦diệc 約ước 略lược 示thị 相tương/tướng 不bất 暇hạ 委ủy 悉tất 。 若nhược 委ủy 論luận 者giả 。 應ưng 如như 三tam 藏tạng 有hữu 門môn 中trung 。 具cụ 明minh 諦đế 相tướng 引dẫn 證chứng 及cập 得đắc 益ích 之chi 人nhân 功công 能năng 辨biện 異dị 等đẳng 。 次thứ 圓viên 教giáo 四tứ 門môn 指chỉ 在tại 第đệ 九cửu 卷quyển 論luận 之chi 。

次thứ 示thị 入nhập 門môn 觀quán 者giả 。 亦diệc 有hữu 一nhất 十thập 六lục 門môn 入nhập 觀quán 不bất 同đồng 。 文văn 自tự 為vi 二nhị 。

處xứ 論luận 所sở 通thông 。 觀quán 論luận 能năng 入nhập 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

先tiên 釋thích 。 次thứ 料liệu 簡giản 。 初sơ 文văn 二nhị 。

初sơ 略lược 立lập 所sở 通thông 偏thiên 圓viên 二nhị 理lý 。 次thứ 。

何hà 故cố

下hạ 以dĩ 理lý 問vấn 門môn 。 問vấn 中trung 雖tuy 但đãn 舉cử 一nhất 偏thiên 真chân 為vi 問vấn 意ý 。 則tắc 通thông 於ư 圓viên 真chân 。 故cố 後hậu 釋thích 圓viên 真chân 。 不bất 復phục 更cánh 問vấn 。 但đãn 直trực 列liệt 而nhi 已dĩ 。 次thứ 。

三tam 藏tạng

下hạ 釋thích 。 先tiên 釋thích 所sở 通thông 偏thiên 真chân 八bát 門môn 。 中trung 二nhị 。

先tiên 法pháp 。 次thứ 譬thí 。 次thứ 。

別biệt 教giáo

下hạ 釋thích 所sở 通thông 圓viên 真chân 亦diệc 有hữu 八bát 門môn 者giả 。 意ý 亦diệc 同đồng 前tiền 。 次thứ 料liệu 簡giản 中trung 先tiên 問vấn 意ý 者giả 。 衍diễn 應ưng 通thông 圓viên 。 門môn 但đãn 應ưng 八bát 。 何hà 故cố 十thập 二nhị 。 答đáp 中trung 有hữu 譬thí 有hữu 合hợp 。 如như 文văn 。

二nhị 示thị 入nhập 門môn 觀quán 者giả 。 具cụ 足túc 應ưng 如như 。 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 五ngũ 至chí 第đệ 七thất 末mạt 。 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 但đãn 明minh 圓viên 教giáo 空không 門môn 。 餘dư 之chi 三tam 門môn 略lược 而nhi 不bất 說thuyết 。 乃nãi 至chí 三tam 教giáo 一nhất 十thập 二nhị 門môn 。 門môn 門môn 並tịnh 應ưng 明minh 其kỳ 相tướng 狀trạng 。 但đãn 此thử 中trung 文văn 意ý 在tại 教giáo 相tương/tướng 。 故cố 觀quán 法pháp 存tồn 略lược 。 於ư 中trung 初sơ 三tam 藏tạng 四tứ 門môn 。 初sơ 有hữu 門môn 中trung 二nhị 。

先tiên 立lập 信tín 法pháp 兩lưỡng 行hành 。 次thứ 於ư 法pháp 行hành 即tức 立lập 觀quán 法pháp 。 於ư 中trung 又hựu 三tam 。

初sơ 列liệt 。 次thứ 稱xưng 歎thán 以dĩ 斥xích 舊cựu 。 三tam 正chánh 釋thích 。 為vi 三tam 。

初sơ 正chánh 釋thích 十thập 觀quán 。 次thứ 重trọng/trùng 指chỉ 本bổn 論luận 。 三tam 。

五ngũ 百bách

下hạ 破phá 計kế 。

正chánh 釋thích 中trung 十thập 。 初sơ 明minh 正chánh 境cảnh 中trung 五ngũ 。

初sơ 略lược 立lập 。 次thứ 。

若nhược 謂vị

下hạ 簡giản 邪tà 濫lạm 。 三tam 。

故cố 大đại 論luận

下hạ 正chánh 出xuất 正chánh 境cảnh 之chi 相tướng 。 四tứ 。

如như 阿a 毘tỳ 曇đàm

下hạ 指chỉ 論luận 。 五ngũ 。

是thị 名danh

下hạ 結kết 顯hiển 正chánh 辨biện 異dị 。 初sơ 如như 文văn 。 次thứ 文văn 二nhị 。

先tiên 明minh 邪tà 。 次thứ 明minh 濫lạm 。 初sơ 又hựu 二nhị 。

先tiên 列liệt 邪tà 境cảnh 。 次thứ 總tổng 非phi 。 初sơ 又hựu 二nhị 。

初sơ 邪tà 因nhân 。 次thứ 無vô 因nhân 。 次thứ 明minh 濫lạm 中trung 二nhị 。

初sơ 略lược 斥xích 。 次thứ 。

何hà 者giả

下hạ 釋thích 濫lạm 意ý 。 又hựu 二nhị 。

先tiên 正chánh 釋thích 。 次thứ 斥xích 結kết 。 次thứ 明minh 發phát 心tâm 中trung 三tam 。

初sơ 重trọng/trùng 明minh 境cảnh 。 次thứ 。

欲dục 休hưu

下hạ 明minh 能năng 發phát 心tâm 。 三tam 。

其kỳ 心tâm

下hạ 簡giản 邪tà 。 此thử 中trung 所sở 以dĩ 不bất 辨biện 菩Bồ 薩Tát 心tâm 而nhi 獨độc 語ngữ 二Nhị 乘Thừa 心tâm 者giả 。 以dĩ 二Nhị 乘Thừa 偏thiên 於ư 一nhất 門môn 。 從tùng 門môn 義nghĩa 便tiện 故cố 耳nhĩ 。 非phi 無vô 菩Bồ 薩Tát 。 但đãn 菩Bồ 薩Tát 四tứ 門môn 遍biến 學học 。 觀quán 同đồng 二Nhị 乘Thừa 。 復phục 未vị 斷đoạn 惑hoặc 。 故cố 不bất 論luận 之chi 。 一nhất 門môn 既ký 爾nhĩ 。 餘dư 門môn 準chuẩn 知tri 。

次thứ 明minh 安an 心tâm 中trung 六lục 。

初sơ 總tổng 明minh 不bất 安an 。 次thứ 。

為vi 脩tu

下hạ 略lược 明minh 治trị 法pháp 。 三tam 。

又hựu 定định

下hạ 依y 德đức 立lập 名danh 。 四tứ 。

行hành 者giả

下hạ 正chánh 明minh 用dụng 治trị 。 五ngũ 。

是thị 名danh

下hạ 結kết 功công 能năng 。 六lục 。

不bất 同đồng

下hạ 簡giản 斥xích 邪tà 偽ngụy 。 初sơ 二nhị 如như 文văn 。 三tam 依y 德đức 立lập 名danh 中trung 四tứ 。

初sơ 略lược 出xuất 法pháp 名danh 人nhân 。 次thứ 舉cử 世thế 賢hiền 為vi 例lệ 。 三tam 。

若nhược 多đa

下hạ 非phi 賢hiền 。 四tứ 。

賢hiền 名danh

下hạ 結kết 得đắc 名danh 。

四tứ 正chánh 明minh 用dụng 治trị 中trung 二nhị 。

先tiên 重trọng/trùng 總tổng 舉cử 。 次thứ 。

云vân 何hà

下hạ 別biệt 明minh 。 文văn 自tự 為vi 五ngũ 。 四tứ 明minh 破phá 法pháp 遍biến 又hựu 五ngũ 。

初sơ 立lập 二nhị 根căn 性tánh 。 次thứ 。

佛Phật 初sơ

下hạ 引dẫn 佛Phật 化hóa 儀nghi 。 明minh 觀quán 功công 能năng 。 三tam 。

今kim 阿a

下hạ 救cứu 彼bỉ 論luận 師sư 誤ngộ 被bị 他tha 破phá 。 四tứ 。

故cố 五ngũ 百bách

下hạ 引dẫn 人nhân 證chứng 正chánh 。 五ngũ 。

當đương 知tri

下hạ 結kết 正chánh 斥xích 邪tà 。 初sơ 文văn 二nhị 。

初sơ 正chánh 立lập 。 次thứ 。

破phá 見kiến

下hạ 指chỉ 教giáo 可khả 憑bằng 。 初sơ 文văn 即tức 慧tuệ 俱câu 二nhị 種chủng 初sơ 心tâm 不bất 同đồng 之chi 相tướng 也dã 。 次thứ 正chánh 指chỉ 教giáo 。 次thứ 引dẫn 佛Phật 化hóa 儀nghi 中trung 言ngôn 。

六lục 十thập 二nhị 見kiến

如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 二nhị 第đệ 五ngũ 記ký 。

世thế 間gian

即tức 是thị 國quốc 土độ 及cập 五ngũ 陰ấm 也dã 。

神thần

即tức 神thần 我ngã 。 計kế 此thử 神thần 我ngã 與dữ 陰ấm 即tức 離ly 等đẳng 。

四tứ 引dẫn 人nhân 中trung 云vân

五ngũ 百bách 語ngữ 達đạt 兜đâu

者giả 。 調Điều 達Đạt 從tùng 於ư 五ngũ 百bách 學học 通thông 皆giai 悉tất 不bất 教giáo 。 但đãn 云vân 。

但đãn 脩tu 無vô 常thường 。 可khả 以dĩ 得đắc 通thông 。 可khả 以dĩ 得đắc 道Đạo 。

後hậu 時thời 有hữu 一nhất 比Bỉ 丘Khâu 。 名danh 曰viết 脩tu 陀đà 。 不bất 知tri 因nhân 通thông 而nhi 起khởi 逆nghịch 罪tội 。 依y 世thế 間gian 禪thiền 教giáo 其kỳ 通thông 法pháp 。 六lục 群quần 雖tuy 復phục 麁thô 獷quánh 。 凡phàm 所sở 說thuyết 法Pháp 。 不bất 違vi 聖thánh 旨chỉ 。 乃nãi 至chí 不bất 違vi 佛Phật 之chi 所sở 制chế 。

識thức 通thông 塞tắc 中trung 四tứ 。

初sơ 略lược 示thị 通thông 塞tắc 意ý 。 次thứ 。

若nhược 有hữu 見kiến

下hạ 示thị 通thông 塞tắc 法pháp 。 三tam 。

若nhược 不bất

下hạ 斥xích 失thất 以dĩ 示thị 通thông 塞tắc 之chi 觀quán 。 四tứ 。

如như 是thị 。

下hạ 結kết 正chánh 辨biện 非phi 。 初sơ 如như 文văn 。 次thứ 文văn 中trung 言ngôn 。

八bát 十thập 八bát 使sử

者giả 。 具cụ 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 五ngũ 記ký 。 餘dư 並tịnh 如như 文văn 。

次thứ 道Đạo 品Phẩm 中trung 七thất 。

初sơ 略lược 明minh 須tu 道Đạo 品Phẩm 意ý 。 次thứ 正chánh 明minh 道Đạo 品Phẩm 。 三tam 。

今kim 非phi

下hạ 簡giản 示thị 。 四tứ 。

若nhược 一nhất

下hạ 略lược 例lệ 。 五ngũ 示thị 教giáo 門môn 。 六lục 。

此thử 三tam 十thập 七thất

下hạ 明minh 道Đạo 品Phẩm 後hậu 三tam 空không 門môn 。 七thất 。

故cố 佛Phật

下hạ 辨biện 正chánh 簡giản 邪tà 。

對đối 治trị 中trung 三tam 。

初sơ 明minh 須tu 助trợ 道Đạo 意ý 。 次thứ 。

論luận 云vân

下hạ 示thị 對đối 治trị 相tương/tướng 。 三tam 。

如như 是thị 。

等đẳng 下hạ 顯hiển 正chánh 辨biện 非phi 。

次thứ 位vị 中trung 三tam 。

初sơ 明minh 須tu 次thứ 位vị 意ý 。 次thứ 。

今kim 明minh

下hạ 略lược 辨biện 位vị 及cập 功công 能năng 。 三tam 。

不bất 同đồng

下hạ 辨biện 非phi 。

安an 忍nhẫn 中trung 四tứ 。

初sơ 正chánh 明minh 轉chuyển 外ngoại 凡phàm 入nhập 內nội 凡phàm 。 次thứ 引dẫn 證chứng 。 三tam 。

又hựu 若nhược

下hạ 明minh 須tu 意ý 。 四tứ 。

不bất 同đồng

下hạ 辨biện 非phi 。

無vô 法pháp 愛ái 中trung 三tam 。

初sơ 明minh 須tu 無vô 法pháp 愛ái 意ý 。 次thứ 。

是thị 則tắc

下hạ 正chánh 明minh 觀quán 法pháp 。 三tam 。

若nhược 利lợi

下hạ 判phán 至chí 第đệ 十thập 之chi 人nhân 。

通thông 教giáo 中trung 十thập 。

初sơ 是thị 境cảnh 。

三tam 人nhân

下hạ 發phát 心tâm 。 次thứ 破phá 古cổ 。 餘dư 如như 文văn 。

次thứ 別biệt 十thập 法pháp 有hữu 四tứ 門môn 。 於ư 中trung 初sơ 有hữu 門môn 十thập 中trung 。 初sơ 境cảnh 中trung 二nhị 。

初sơ 辨biện 非phi 顯hiển 正chánh 。 次thứ 結kết 功công 能năng 等đẳng 。

次thứ 發phát 心tâm 中trung 四tứ 。

初sơ 明minh 所sở 緣duyên 境cảnh 。 次thứ 。

菩Bồ 薩Tát

下hạ 明minh 發phát 心tâm 。 三tam 。

思tư 益ích

下hạ 引dẫn 證chứng 誓thệ 相tương/tướng 。 四tứ 。

如như 是thị 。

下hạ 結kết 。 初sơ 文văn 中trung 言ngôn 。

金kim 藏tạng 草thảo 穢uế

如như 前tiền 所sở 引dẫn 貧bần 女nữ 金kim 藏tạng 大đại 小tiểu 不bất 知tri 。

思tư 益ích 三tam 十thập 二nhị 大đại 悲bi

者giả 。 《# 思tư 益ích 》# 第đệ 二nhị 。

佛Phật 告cáo 思tư 益ích 梵Phạm 天Thiên 。

能năng 知tri 如Như 來Lai 。 五Ngũ 力Lực 說thuyết 法Pháp 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 能năng 作tác 佛Phật 事sự 。 一nhất 說thuyết 。 二nhị 隨tùy 宜nghi 。 三tam 方phương 便tiện 。 四tứ 法Pháp 門môn 。 五ngũ 大đại 悲bi 。

前tiền 四tứ 如như 經kinh 。 大đại 悲bi 者giả 有hữu 三tam 十thập 二nhị 。 救cứu 護hộ 眾chúng 生sanh 。 一nhất 一nhất 大đại 悲bi 皆giai 為vi 眾chúng 生sanh 。 不bất 知tri 不bất 解giải 。 而nhi 起khởi 大đại 悲bi 。 如như 云vân 諸chư 法pháp 無vô 我ngã 。 眾chúng 生sanh 不bất 解giải 。 而nhi 起khởi 大đại 悲bi 。 無vô 眾chúng 生sanh 。 無vô 壽thọ 命mạng 。 無vô 人nhân 。 無vô 所sở 有hữu 。 無vô 住trụ 。 無vô 歸quy 等đẳng 。

次thứ 通thông 塞tắc 中trung 三tam 。

初sơ 總tổng 標tiêu 。 次thứ 。

菩Bồ 薩Tát

下hạ 明minh 通thông 塞tắc 法pháp 。 三tam 。

於ư 苦khổ 集tập

下hạ 明minh 通thông 塞tắc 觀quán 。

次thứ 道Đạo 品Phẩm 中trung 三tam 。

初sơ 總tổng 標tiêu 。 次thứ 。

破phá 倒đảo

下hạ 正chánh 明minh 道Đạo 品Phẩm 。 三tam 。

離ly 十thập 相tương/tướng

下hạ 明minh 三tam 脫thoát 。 十thập 相tương/tướng 者giả 。 《# 大đại 經kinh 》# 二nhị 十thập 三tam 云vân 。

色sắc 香hương 味vị 觸xúc 。 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 男nam 相tương/tướng 女nữ 相tương/tướng 。

《# 俱câu 舍xá 》# 文văn 同đồng 。 《# 大đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 》# 離ly 此thử 十thập 相tương/tướng 。 所sở 離ly 同đồng 小tiểu 。 約ước 能năng 觀quán 所sở 證chứng 以dĩ 簡giản 偏thiên 圓viên 。

對đối 治trị 中trung 三tam 。

初sơ 總tổng 標tiêu 。 次thứ 。

所sở 謂vị 。

下hạ 正chánh 明minh 治trị 相tương/tướng 。 三tam 。

常thường 樂nhạo/nhạc/lạc

下hạ 明minh 開khai 三tam 脫thoát 。

若nhược 修tu 諸chư 法pháp 等đẳng

者giả 。 此thử 別biệt 教giáo 修tu 治trị 助trợ 開khai 實thật 相tướng 。 實thật 相tướng 既ký 在tại 初Sơ 地Địa 已dĩ 上thượng 。 治trị 法pháp 並tịnh 在tại 十thập 向hướng 已dĩ 前tiền 。 此thử 引dẫn 《# 大đại 經kinh 》# 列liệt 優Ưu 婆Bà 塞Tắc 眾chúng 云vân 。

無vô 垢cấu 稱xưng 王vương 優Ưu 婆Bà 塞Tắc 等đẳng 。 常thường 樂nhạo 觀quán 察sát 。 如như 是thị 諸chư 對đối 治trị 門môn 。

章chương 安an 解giải 云vân 。

味vị 俗tục 為vi 苦khổ 。 沈trầm 空không 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 沈trầm 空không 為vi 苦khổ 。 分phân 別biệt 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 常thường 我ngã 淨tịnh 等đẳng 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 乃nãi 簡giản 云vân 。 恆hằng 與dữ 常thường 云vân 何hà 異dị 。 不bất 從tùng 因nhân 緣duyên 為vi 常thường 。 始thỉ 終chung 不bất 異dị 為vi 恆hằng 。 餘dư 文văn 不bất 釋thích 。 準chuẩn 例lệ 應ưng 知tri 。 釋thích 名danh 辨biện 異dị 雖tuy 爾nhĩ 。 釋thích 義nghĩa 應ưng 從tùng 一nhất 例lệ 。 皆giai 以dĩ 空không 假giả 相tương 對đối 而nhi 釋thích 。 真chân 理lý 為vi 安an 。 果quả 為vi 增tăng 上thượng 。

次thứ 位vị 中trung 二nhị 。

初sơ 正chánh 明minh 。 次thứ 功công 能năng 。

安an 忍nhẫn 中trung 二nhị 。

初sơ 正chánh 安an 忍nhẫn 。 次thứ 。

以dĩ 忍nhẫn

下hạ 功công 能năng 。

法pháp 愛ái 中trung 四tứ 。

初sơ 正chánh 明minh 離ly 愛ái 。 次thứ 。

生sanh 名danh

下hạ 明minh 離ly 意ý 。 三tam 。

破phá 無vô 明minh

下hạ 功công 能năng 。 四tứ 。

是thị 為vi

下hạ 結kết 。 餘dư 門môn 準chuẩn 知tri 。

次thứ 明minh 圓viên 教giáo 入nhập 門môn 觀quán 者giả 。 文văn 自tự 二nhị 。 初sơ 文văn 簡giản 中trung 二nhị 。

先tiên 敘tự 簡giản 意ý 。 次thứ 正chánh 簡giản 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

初sơ 明minh 簡giản 意ý 。 次thứ 。

上thượng 兩lưỡng 門môn

下hạ 簡giản 上thượng 藏tạng 通thông 門môn 理lý 全toàn 別biệt 不bất 須tu 對đối 簡giản 。 別biệt 門môn 理lý 同đồng 故cố 須tu 簡giản 卻khước 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

初sơ 通thông 對đối 三tam 門môn 以dĩ 顯hiển 圓viên 妙diệu 。 次thứ 引dẫn 文văn 證chứng 圓viên 。 初sơ 言ngôn 。

示thị 人nhân 無vô 諍tranh

者giả 。 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 六lục 記ký 。 故cố 般Bát 若Nhã 中trung 以dĩ 通thông 教giáo 等đẳng 能năng 通thông 之chi 門môn 為vi 無vô 諍tranh 法pháp 。 今kim 以dĩ 義nghĩa 推thôi 通thông 教giáo 即tức 是thị 界giới 內nội 無vô 諍tranh 。 圓viên 門môn 即tức 是thị 內nội 外ngoại 無vô 諍tranh 。 故cố 云vân 。

三tam 藏tạng 滅diệt 於ư 實thật 色sắc

別biệt 教giáo 次thứ 第đệ 滅diệt 於ư 法pháp 性tánh 之chi 色sắc 。 法pháp 性tánh 之chi 色sắc 實thật 不bất 可khả 滅diệt 。 初sơ 緣duyên 法pháp 性tánh 先tiên 滅diệt 分phân 段đoạn 。 次thứ 滅diệt 變biến 易dị 入nhập 地địa 方phương 乃nãi 見kiến 於ư 法pháp 性tánh 。 故cố 今kim 義nghĩa 云vân 。

次thứ 第đệ 滅diệt 於ư 法pháp 性tánh 色sắc

耳nhĩ 。 總tổng 而nhi 言ngôn 之chi 。 前tiền 三tam 未vị 融dung 通thông 名danh 為vi 諍tranh 。 至chí 圓viên 方phương 名danh 無vô 諍tranh 法pháp 也dã 。

次thứ 正chánh 對đối 別biệt 教giáo 簡giản 中trung 二nhị 。

初sơ 略lược 明minh 簡giản 意ý 。 次thứ 正chánh 簡giản 。 又hựu 二nhị 。

先tiên 列liệt 十thập 門môn 。 次thứ 釋thích 。 然nhiên 此thử 十thập 意ý 。 前tiền 之chi 七thất 意ý 皆giai 有hữu 三tam 段đoạn 。

先tiên 正chánh 釋thích 。 次thứ 判phán 圓viên 別biệt 。 三tam 從tùng 。

復phục 次thứ

下hạ 判phán 諸chư 經kinh 文văn 。 前tiền 後hậu 約ước 位vị 以dĩ 判phán 圓viên 別biệt 。 唯duy 第đệ 一nhất 文văn 加gia 於ư 破phá 會hội 一nhất 復phục 次thứ 也dã 。 第đệ 八bát 意ý 約ước 諸chư 經kinh 文văn 序tự 正chánh 流lưu 通thông 。 及cập 正chánh 說thuyết 中trung 諸chư 會hội 所sở 說thuyết 。 觀quán 初sơ 中trung 後hậu 而nhi 辨biện 圓viên 別biệt 。 以dĩ 判phán 前tiền 七thất 及cập 以dĩ 後hậu 二nhị 。 第đệ 九cửu 第đệ 十thập 略lược 無vô 復phục 次thứ 。 直trực 觀quán 經kinh 文văn 問vấn 答đáp 舉cử 譬thí 。 以dĩ 顯hiển 圓viên 別biệt 。 以dĩ 判phán 前tiền 八bát 。 故cố 云vân 。

融dung 即tức

乃nãi 至chí

譬thí 喻dụ

若nhược 其kỳ 直trực 明minh 圓viên 別biệt 之chi 相tướng 。 恐khủng 人nhân 不bất 曉hiểu 經kinh 文văn 前tiền 後hậu 明minh 位vị 不bất 同đồng 。 或hoặc 文văn 相tương/tướng 雖tuy 融dung 。 位vị 在tại 向hướng 後hậu 定định 屬thuộc 別biệt 義nghĩa 。 或hoặc 文văn 雖tuy 次thứ 第đệ 。 位vị 在tại 住trụ 前tiền 定định 屬thuộc 圓viên 義nghĩa 。 即tức 不bất 即tức 三tam 等đẳng 。 乃nãi 至chí 能năng 詮thuyên 教giáo 之chi 初sơ 後hậu 。 意ý 亦diệc 可khả 知tri 。

釋thích 中trung 二nhị 。

先tiên 總tổng 明minh 釋thích 意ý 。 為vi 令linh 識thức 於ư 別biệt 圓viên 八bát 門môn 二nhị 四tứ 不bất 同đồng 故cố 也dã 。 次thứ 正chánh 釋thích 。 於ư 中trung 又hựu 三tam 。

初sơ 正chánh 釋thích 十thập 門môn 。 次thứ 約ước 五ngũ 味vị 分phân 別biệt 。 三tam 。

今Kim 經Kinh

下hạ 辨biện 今kim 經kinh 文văn 十thập 相tương 及cập 四tứ 門môn 相tương/tướng 不bất 同đồng 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

先tiên 正chánh 釋thích 十thập 門môn 。 次thứ 。

今kim 以dĩ

下hạ 結kết 示thị 。 初sơ 文văn 自tự 為vi 十thập 釋thích 。 初sơ 門môn 中trung 三tam 。

初sơ 正chánh 約ước 融dung 不bất 融dung 以dĩ 辨biện 兩lưỡng 教giáo 。 次thứ 。

復phục 次thứ

下hạ 更cánh 寄ký 破phá 會hội 辨biện 融dung 不bất 融dung 。 三tam 。

復Phục 次Thứ 經Kinh 文Văn 前Tiền 後Hậu

下hạ 明minh 融dung 不bất 融dung 。 初sơ 文văn 二nhị 。

先tiên 舉cử 別biệt 教giáo 。 次thứ 明minh 圓viên 教giáo 。 初sơ 別biệt 教giáo 中trung 二nhị 。

初sơ 明minh 執chấp 門môn 生sanh 過quá 。 次thứ 從tùng 。

然nhiên 別biệt 門môn

下hạ 釋thích 疑nghi 。 初sơ 文văn 二nhị 。

初sơ 明minh 彼bỉ 論luận 生sanh 過quá 。 次thứ 。

今kim 時thời

下hạ 明minh 此thử 方phương 學học 者giả 生sanh 過quá 。 初sơ 文văn 又hựu 二nhị 。

初sơ 明minh 執chấp 門môn 。 次thứ 。

四tứ 門môn

下hạ 明minh 生sanh 過quá 。 又hựu 二nhị 。

初sơ 明minh 過quá 體thể 不bất 同đồng 。 次thứ 。

周chu 璞#

下hạ 舉cử 譬thí 。 初sơ 又hựu 二nhị 。

初sơ 正chánh 明minh 過quá 相tương/tướng 。 由do 不bất 得đắc 意ý 豈khởi 關quan 法pháp 體thể 。 次thứ 。

前tiền 三tam 藏tạng

下hạ 簡giản 。 前tiền 云vân 。

殆đãi 濫lạm 冥minh 初sơ 生sanh 覺giác

者giả 。 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 七thất 記ký 。

殆đãi

者giả 危nguy 也dã 。 亦diệc 幾kỷ 也dã 。 巨cự 希hy 反phản 。 上thượng 人nhân 均quân 下hạ 名danh 。

濫lạm

下hạ 人nhân 行hành 上thượng 名danh 。

僣#

次thứ 簡giản 中trung 為vi 展triển 轉chuyển 相tướng 形hình 。 故cố 須tu 出xuất 彼bỉ 。 於ư 中trung 又hựu 二nhị 。

初sơ 簡giản 。 次thứ 。

妙diệu 有hữu

下hạ 結kết 勸khuyến 。 初sơ 文văn 者giả 。 然nhiên 破phá 冥minh 初sơ 。 功công 在tại 三tam 藏tạng 有hữu 門môn 而nhi 已dĩ 。 別biệt 門môn 與dữ 彼bỉ 永vĩnh 異dị 。 故cố 不bất 可khả 得đắc 等đẳng 也dã 。 次thứ 譬thí 中trung 云vân 。

周chu 璞# 鄭trịnh 璞#

如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 十thập 記ký 。 周chu 都đô 東đông 京kinh 。 鄭trịnh 都đô 鄭trịnh 州châu 。 次thứ 明minh 此thử 方phương 生sanh 過quá 者giả 。 偷thâu 此thử 藏tạng 理lý 種chủng 子tử 之chi 名danh 。 以dĩ 助trợ 自tự 然nhiên 之chi 計kế 。 以dĩ 地địa 人nhân 釋thích 地địa 義nghĩa 偷thâu 安an 莊trang 老lão 。 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 五ngũ 記ký 。

混hỗn 淆#

者giả 。 子tử 書thư 云vân 。

濁trược 水thủy 也dã 。 涇kính 濁trược 。 渭# 清thanh 。

次thứ 明minh 圓viên 教giáo 又hựu 三tam 。

初sơ 略lược 明minh 門môn 融dung 。 次thứ 。

有hữu 無vô

下hạ 明minh 立lập 門môn 意ý 。 三tam 。

而nhi 此thử

下hạ 正chánh 明minh 融dung 相tương/tướng 。

次thứ 約ước 破phá 會hội 中trung 二nhị 。

標tiêu 。 釋thích 。 釋thích 中trung 二nhị 。

先tiên 別biệt 。 次thứ 圓viên 。 初sơ 別biệt 中trung 二nhị 。

先tiên 約ước 破phá 。 次thứ 約ước 會hội 。 初sơ 文văn 者giả 。 法pháp 華hoa 已dĩ 前tiền 諸chư 教giáo 中trung 如như 諸chư 部bộ 方Phương 等Đẳng 般Bát 若Nhã 等đẳng 。 無vô 處xứ 不bất 破phá 諸chư 外ngoại 道đạo 。 而nhi 存tồn 二Nhị 乘Thừa 及cập 三tam 教giáo 菩Bồ 薩Tát 。 次thứ 。

雖tuy 會hội 而nhi 不bất 圓viên

者giả 。 如như 文văn 引dẫn 《# 淨tịnh 名danh 》# 。 《# 般Bát 若Nhã 》# 可khả 見kiến 。

次thứ 圓viên 門môn 中trung 二nhị 。

先tiên 破phá 。 次thứ 會hội 。 初sơ 破phá 中trung 三tam 。

初sơ 破phá 別biệt 。 次thứ 以dĩ 二Nhị 乘Thừa 凡phàm 夫phu 況huống 。 三tam 結kết 歸quy 。 初sơ 文văn 中trung 云vân 。

自tự 此thử 之chi 前tiền 我ngã 等đẳng 皆giai 名danh 邪tà 見kiến 人nhân

者giả 。 《# 大đại 經kinh 》# 第đệ 七thất 。

迦Ca 葉Diếp 聞văn 常thường 乃nãi 自tự 述thuật 云vân 。

自tự 此thử 未vị 聞văn 常thường 住trụ 之chi 前tiền 。 我ngã 等đẳng 皆giai 名danh 邪tà 見kiến 人nhân 也dã 。

當đương 知tri 偏thiên 教giáo 皆giai 名danh 為vi 邪tà 。

次thứ 圓viên 會hội 中trung 三tam 。

初sơ 會hội 凡phàm 夫phu 。 以dĩ 二Nhị 乘Thừa 菩Bồ 薩Tát 況huống 。 次thứ 。

汝nhữ 等đẳng

下hạ 會hội 析tích 法pháp 二Nhị 乘Thừa 。 以dĩ 通thông 別biệt 三tam 乘thừa 況huống 。 三tam 。

汝nhữ 是thị

下hạ 總tổng 結kết 會hội 一nhất 切thiết 人nhân 法pháp 。 初sơ 文văn 云vân 。

龍long 畜súc 等đẳng 皆giai 授thọ 記ký

者giả 。 如như 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 領lãnh 解giải 中trung 天thiên 龍long 八bát 部bộ 。 皆giai 自tự 領lãnh 解giải 云vân 。

大Đại 智trí 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 今kim 得đắc 受thọ 尊Tôn 記ký 。 我ngã 等đẳng 亦diệc 如như 是thị 。 必tất 當đương 得đắc 作tác 佛Phật 。

三tam 約ước 經kinh 文văn 中trung 二nhị 。

先tiên 明minh 別biệt 。 次thứ 明minh 圓viên 。 若nhược 識thức 此thử 意ý 。 不bất 以dĩ 融dung 不bất 融dung 言ngôn 能năng 顯hiển 圓viên 別biệt 。 復phục 須tu 更cánh 約ước 經kinh 文văn 前tiền 後hậu 寄ký 行hành 位vị 判phán 方phương 能năng 顯hiển 之chi 。 但đãn 地địa 向hướng 相tương 對đối 明minh 融dung 不bất 融dung 。 此thử 定định 屬thuộc 別biệt 。 若nhược 住trụ 信tín 相tương 對đối 。 此thử 定định 屬thuộc 圓viên 。 由do 經kinh 中trung 赴phó 機cơ 便tiện 宜nghi 說thuyết 位vị 不bất 定định 。 前tiền 後hậu 但đãn 約ước 位vị 判phán 自tự 了liễu 別biệt 圓viên 。 此thử 一nhất 門môn 意ý 不bất 專chuyên 在tại 於ư 此thử 。 遍biến 下hạ 諸chư 門môn 。 下hạ 文văn 但đãn 言ngôn 。

或hoặc 前tiền 或hoặc 後hậu

皆giai 是thị 此thử 第đệ 三tam 門môn 意ý 。 但đãn 言ngôn 。

遍biến 不bất 遍biến

等đẳng 。 即tức 第đệ 二nhị 門môn 意ý 。 下hạ 去khứ 闕khuyết 此thử 第đệ 二nhị 門môn 。 二nhị 三tam 兩lưỡng 門môn 俱câu 有hữu 圓viên 別biệt 二nhị 意ý 。 準chuẩn 初sơ 融dung 不bất 融dung 門môn 。 可khả 知tri 。 下hạ 去khứ 準chuẩn 知tri 。 皆giai 別biệt 門môn 云vân 。

說thuyết

圓viên 門môn 云vân 。

證chứng

或hoặc 時thời 略lược 證chứng 但đãn 注chú 。

云vân 云vân

即tức 不bất 即tức 法pháp 中trung 從tùng 。

復phục 次thứ

去khứ 亦diệc 有hữu 三tam 意ý 。

初sơ 即tức 不bất 即tức 。 次thứ 遍biến 不bất 遍biến 。 三tam 約ước 經kinh 文văn 前tiền 後hậu 。 約ước 五ngũ 住trụ 文văn 猶do 屬thuộc 第đệ 二nhị 。 最tối 後hậu 復phục 次thứ 方phương 屬thuộc 後hậu 意ý 。 初sơ 門môn 中trung 二nhị 。

先tiên 別biệt 。 次thứ 圓viên 。 初sơ 別biệt 中trung 四tứ 門môn 不bất 即tức 。 三tam 諦đế 不bất 即tức 。 或hoặc 一nhất 即tức 二nhị 即tức 或hoặc 三tam 即tức 而nhi 復phục 不bất 融dung 。 三tam 法pháp 相tướng 即tức 乃nãi 名danh 為vi 遍biến 。 於ư 一nhất 念niệm 中trung 。 圓viên 破phá 五ngũ 住trụ 名danh 之chi 為vi 遍biến 。 次thứ 第đệ 破phá 者giả 名danh 為vi 不bất 遍biến 。 佛Phật 智trí 非phi 佛Phật 智trí 分phần/phân 文văn 同đồng 前tiền 。 次thứ 第đệ 不bất 次thứ 第đệ 中trung 分phần/phân 文văn 亦diệc 同đồng 。 但đãn 第đệ 三tam 意ý 初sơ 闕khuyết 。

復phục 次thứ

字tự 耳nhĩ 。

五ngũ 斷đoạn 不bất 斷đoạn 中trung 二nhị 。

先tiên 通thông 敘tự 斷đoạn 不bất 斷đoạn 意ý 。 次thứ 正chánh 分phân 別biệt 斷đoạn 即tức 是thị 別biệt 。 不bất 斷đoạn 即tức 圓viên 。 文văn 句cú 同đồng 前tiền 第đệ 三tam 意ý 。 亦diệc 少thiểu 。

復phục 次thứ

之chi 言ngôn 。 下hạ 去khứ 皆giai 爾nhĩ 。

七thất 果quả 縱túng/tung 不bất 果quả 縱túng/tung 中trung 。 別biệt 引dẫn 地địa 人nhân 。 圓viên 引dẫn 華hoa 嚴nghiêm 等đẳng 者giả 。 意ý 亦diệc 可khả 知tri 。 三tam 德đức 縱tung 橫hoành 。 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 三tam 中trung 。

第đệ 八bát 約ước 詮thuyên 者giả 。 更cánh 重trọng/trùng 判phán 於ư 前tiền 七thất 後hậu 二nhị 。 皆giai 有hữu 門môn 前tiền 序tự 。 中trung 門môn 相tương 及cập 以dĩ 門môn 中trung 正chánh 說thuyết 之chi 相tướng 以dĩ 辨biện 別biệt 圓viên 。 故cố 云vân 。

不bất 融dung 不bất 即tức

乃nãi 至chí

譬thí 喻dụ

次thứ 約ước 五ngũ 味vị 中trung 文văn 略lược 。 但đãn 言ngôn 乳nhũ 教giáo 兩lưỡng 種chủng 四tứ 門môn 。 應ưng 判phán 云vân 一nhất 種chủng 融dung 一nhất 種chủng 不bất 融dung 。 乃nãi 至chí 問vấn 答đáp 等đẳng 。 有hữu 兩lưỡng 種chủng 十thập 意ý 不bất 同đồng 。 不bất 可khả 具cụ 列liệt 但đãn 言ngôn 門môn 耳nhĩ 。

三tam 約ước 今kim 經kinh 十thập 中trung 為vi 二nhị 。

先tiên 釋thích 十thập 相tương/tướng 四tứ 門môn 。 次thứ 結kết 意ý 。 初sơ 釋thích 又hựu 二nhị 。

初sơ 十thập 相tương/tướng 。 次thứ 四tứ 門môn 。 初sơ 文văn 二nhị 。

標tiêu 。 釋thích 。 以dĩ 著trước 衣y 等đẳng 為vi 行hành 者giả 。 以dĩ 依y 寂tịch 忍nhẫn 等đẳng 三tam 而nhi 弘hoằng 此thử 經Kinh 。 即tức 是thị 行hành 也dã 。 以dĩ 五ngũ 百bách 由do 旬tuần 。 即tức 不bất 斷đoạn 斷đoạn 者giả 。 即tức 以dĩ 佛Phật 智trí 對đối 於ư 煩phiền 惱não 及cập 生sanh 死tử 處xứ 所sở 故cố 也dã 。 況huống 初sơ 心tâm 一nhất 步bộ 已dĩ 涉thiệp 長trường/trưởng 途đồ 。 二Nhị 乘Thừa 被bị 開khai 先tiên 進tiến 三tam 百bách 。 按án 位vị 進tiến 入nhập 皆giai 有hữu 入nhập 住trụ 。 住trụ 即tức 五ngũ 百bách 。 故cố 云vân 圓viên 也dã 。 欲dục 聞văn 具cụ 足túc 道Đạo 。 聞văn 即tức 教giáo 也dã 。 教giáo 即tức 能năng 詮thuyên 。

次thứ 明minh 今kim 經kinh 四tứ 門môn 又hựu 二nhị 。

初sơ 結kết 前tiền 生sanh 後hậu 。 次thứ 正chánh 釋thích 四tứ 門môn 所sở 以dĩ 。 今kim 經kinh 四tứ 門môn 文văn 相tương/tướng 不bất 委ủy 悉tất 者giả 。 以dĩ 今kim 經kinh 正chánh 意ý 在tại 於ư 開khai 顯hiển 。 但đãn 略lược 示thị 四tứ 相tương/tướng 。 若nhược 依y 門môn 觀quán 利lợi 者giả 。 隨tùy 一nhất 句cú 一nhất 偈kệ 。 咸hàm 皆giai 發phát 真chân 中trung 。 下hạ 之chi 人nhân 事sự 須tu 具cụ 如như 《# 中trung 論luận 》# 廣quảng 述thuật 。 況huống 復phục 此thử 中trung 且thả 為vi 分phân 別biệt 與dữ 諸chư 教giáo 異dị 。 門môn 中trung 觀quán 法pháp 具cụ 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 。 何hà 但đãn 此thử 中trung 文văn 略lược 。 如như 前tiền 三tam 教giáo 亦diệc 並tịnh 指chỉ 他tha 經kinh 。 文văn 相tương/tướng 可khả 見kiến 。

二nhị 正chánh 明minh 實thật 觀quán 為vi 三tam 。

先tiên 別biệt 釋thích 。 次thứ 。

是thị 十thập

下hạ 示thị 此thử 經Kinh 文văn 十thập 觀quán 之chi 相tướng 。 三tam 。

復phục 次thứ

下hạ 結kết 斥xích 傷thương 歎thán 。 初sơ 文văn 二nhị 。

初sơ 指chỉ 所sở 依y 門môn 。 次thứ 正chánh 釋thích 門môn 中trung 觀quán 法pháp 。 又hựu 二nhị 。

初sơ 明minh 有hữu 門môn 觀quán 法pháp 。 次thứ 餘dư 三tam 略lược 例lệ 。 初sơ 釋thích 有hữu 門môn 又hựu 二nhị 。

初sơ 略lược 標tiêu 門môn 列liệt 數số 。 次thứ 正chánh 釋thích 。 初sơ 文văn 不bất 列liệt 但đãn 注chú 。

云vân 云vân

正chánh 釋thích 中trung 二nhị 。

初sơ 正chánh 釋thích 。 次thứ 。

是thị 名danh

下hạ 結kết 成thành 經kinh 體thể 。

初sơ 文văn 自tự 十thập 。 初sơ 境cảnh 中trung 二nhị 。

初sơ 待đãi 對đối 立lập 妙diệu 。 次thứ 釋thích 。 釋thích 中trung 三tam 。

初sơ 立lập 四Tứ 諦Đế 。 次thứ 兼kiêm 通thông 異dị 名danh 。 三tam 結kết 門môn 。 初sơ 又hựu 二nhị 。

初sơ 總tổng 標tiêu 四Tứ 諦Đế 。 次thứ 別biệt 釋thích 。 釋thích 中trung 二nhị 。

先tiên 苦khổ 滅diệt 相tương 對đối 。 次thứ 集tập 道đạo 相tương 對đối 。 初sơ 又hựu 二nhị 。

初sơ 苦khổ 滅diệt 。 次thứ 集tập 道đạo 互hỗ 融dung 。 以dĩ 隨tùy 苦khổ 集tập 體thể 即tức 道đạo 滅diệt 。 故cố 相tương 對đối 明minh 不bất 同đồng 三tam 教giáo 。 初sơ 文văn 二nhị 。

初sơ 明minh 苦khổ 即tức 是thị 滅diệt 。 謂vị 生sanh 死tử 即tức 是thị 三tam 諦đế 。 三tam 諦đế 即tức 是thị 三tam 涅Niết 槃Bàn 。 次thứ 引dẫn 證chứng 。 又hựu 二nhị 。

初sơ 引dẫn 經kinh 。 次thứ 釋thích 經kinh 意ý 。 言ngôn 。

不bất 可khả 思tư 議nghị 四Tứ 諦Đế

者giả 。 此thử 語ngữ 四Tứ 諦Đế 融dung 即tức 之chi 相tướng 耳nhĩ 。

不bất 可khả 復phục 滅diệt

釋thích 上thượng 句cú 耳nhĩ 。 次thứ 。

煩phiền 惱não

下hạ 集tập 道đạo 相tương 對đối 。 又hựu 二nhị 。

初sơ 集tập 道đạo 。 次thứ 以dĩ 苦khổ 滅diệt 互hỗ 融dung 。 初sơ 又hựu 二nhị 。

初sơ 明minh 集tập 即tức 是thị 道đạo 。 謂vị 煩phiền 惱não 之chi 集tập 。 即tức 是thị 三tam 諦đế 。 三tam 諦đế 即tức 是thị 三tam 智trí 。 次thứ 引dẫn 證chứng 亦diệc 二nhị 。

先tiên 引dẫn 經kinh 。 次thứ 釋thích 經kinh 意ý 。 言ngôn 。

亦diệc 是thị 苦khổ 滅diệt 及cập 一nhất 實thật 四Tứ 諦Đế

者giả 。 此thử 明minh 苦khổ 不bất 異dị 集tập 。 集tập 是thị 剎sát 那na 心tâm 起khởi 。 苦khổ 是thị 一nhất 期kỳ 報báo 陰ấm 。 今kim 一nhất 念niệm 心tâm 具cụ 十thập 法Pháp 界Giới 苦khổ 集tập 。 還hoàn 觀quán 此thử 心tâm 具cụ 足túc 三tam 諦đế 。 安an 得đắc 不bất 以dĩ 四Tứ 諦Đế 相tướng 即tức 而nhi 釋thích 。 為vi 欲dục 令linh 人nhân 別biệt 識thức 相tướng 狀trạng 。 故cố 別biệt 別biệt 識thức 之chi 。

次thứ 發phát 心tâm 中trung 還hoàn 以dĩ 一nhất 念niệm 無vô 作tác 四Tứ 諦Đế 為vi 境cảnh 。 約ước 此thử 而nhi 起khởi 慈từ 悲bi 。 文văn 又hựu 為vi 三tam 。

初sơ 正chánh 明minh 弘hoằng 誓thệ 。 次thứ 。

無vô 緣duyên

下hạ 結kết 成thành 誓thệ 體thể 。 謂vị 無vô 緣duyên 也dã 。 無vô 偏thiên 小tiểu 雜tạp 故cố 名danh 。

清thanh 淨tịnh

三tam 。

慈từ 善thiện

下hạ 結kết 誓thệ 成thành 相tương/tướng 。

三tam 安an 心tâm 中trung 三tam 。

初sơ 結kết 前tiền 生sanh 後hậu 。 次thứ 正chánh 明minh 安an 法pháp 。 三tam 。

體thể 生sanh 死tử

下hạ 明minh 安an 心tâm 行hành 相tương/tướng 。 初sơ 又hựu 二nhị 。

先tiên 結kết 前tiền 兩lưỡng 觀quán 。 體thể 解giải 謂vị 了liễu 境cảnh 。 發phát 心tâm 謂vị 弘hoằng 誓thệ 。

豈khởi 可khả

下hạ 生sanh 後hậu 安an 心tâm 。 臨lâm 池trì 觀quán 魚ngư 對đối 前tiền 妙diệu 境cảnh 。 豈khởi 可khả 知tri 妙diệu 境cảnh 而nhi 不bất 總tổng 別biệt 安an 心tâm 。 次thứ 。

裹khỏa 糧lương

下hạ 對đối 前tiền 發phát 心tâm 。 豈khởi 可khả 發phát 大đại 心tâm 而nhi 不bất 修tu 行hành 填điền 願nguyện 。

次thứ 正chánh 示thị 能năng 安an 之chi 法pháp 。 又hựu 二nhị 。

先tiên 法pháp 。 次thứ 譬thí 。 譬thí 中trung 二nhị 。

先tiên 斥xích 不bất 均quân 。 非phi 今kim 文văn 意ý 。 次thứ 歎thán 均quân 調điều 能năng 橫hoạnh/hoành 周chu 竪thụ 遍biến 。 二nhị 輪luân 橫hoạnh/hoành 周chu 。 二nhị 翼dực 竪thụ 遍biến 。 具cụ 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 五ngũ 記ký 。 三tam 行hành 相tương/tướng 中trung 二nhị 。

先tiên 正chánh 明minh 行hành 相tương/tướng 。 次thứ 。

於ư 一nhất 心tâm

下hạ 明minh 行hành 相tương/tướng 該cai 攝nhiếp 。 初sơ 文văn 者giả 。 體thể 用dụng 一nhất 止chỉ 而nhi 三tam 止chỉ 。 達đạt 用dụng 一nhất 觀quán 而nhi 三tam 觀quán 。 具cụ 如như 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 第đệ 三tam 文văn 。 言ngôn 。

該cai 攝nhiếp

者giả 。 生sanh 死tử 及cập 煩phiền 惱não 既ký 不bất 出xuất 一nhất 念niệm 。 即tức 此thử 為vi 定định 慧tuệ 。 豈khởi 離ly 於ư 一nhất 心tâm 。 故cố 一nhất 心tâm 中trung 五ngũ 行hành 具cụ 足túc 。 具cụ 如như 前tiền 第đệ 四tứ 卷quyển 。

四tứ 明minh 破phá 遍biến 中trung 三tam 。

譬thí 。 合hợp 。 結kết 。 初sơ 譬thí 中trung 二nhị 。

前tiền 譬thí 斷đoạn 德đức 。 次thứ 譬thí 智trí 德đức 。 合hợp 中trung 義nghĩa 兼kiêm 二nhị 德đức 。 約ước 所sở 破phá 得đắc 斷đoạn 名danh 。 約ước 能năng 破phá 得đắc 智trí 名danh 。 三tam 。

雖tuy 復phục

下hạ 結kết 意ý 。 又hựu 二nhị 。

初sơ 明minh 智trí 斷đoạn 不bất 二nhị 。 次thứ 釋thích 智trí 斷đoạn 不bất 二nhị 所sở 以dĩ 。 以dĩ 體thể 即tức 故cố 。 文văn 略lược 。 煩phiền 惱não 即tức 菩Bồ 提Đề 。 句cú 亦diệc 應ưng 可khả 解giải 。

五ngũ 識thức 通thông 塞tắc 中trung 三tam 。

初sơ 譬thí 。 次thứ 合hợp 。 三tam 結kết 意ý 。 初sơ 譬thí 中trung 云vân 。

主chủ 兵binh 寶bảo 取thủ 捨xả 得đắc 宜nghi

者giả 。 強cường/cưỡng 者giả 綏tuy 之chi 為vi 捨xả 。 弱nhược 者giả 撫phủ 之chi 為vi 取thủ 。

綏tuy

者giả 。 《# 國quốc 語ngữ 》# 云vân 。

綏tuy 其kỳ 謗báng 言ngôn

謂vị 止chỉ 也dã 。 《# 左tả 傳truyền 》# 云vân 。

交giao 綏tuy 而nhi 退thoái 也dã 。

爭tranh 而nhi 兩lưỡng 退thoái 。 故cố 曰viết 。

交giao 綏tuy

今kim 謂vị 強cường/cưỡng 者giả 止chỉ 之chi 退thoái 之chi 。 弱nhược 者giả 安an 之chi 進tiến 之chi 。 故cố 塞tắc 強cường/cưỡng 而nhi 通thông 弱nhược 。 應ưng 進tiến 通thông 而nhi 退thoái 塞tắc 。 次thứ 合hợp 中trung 還hoàn 約ước 一nhất 念niệm 而nhi 論luận 強cường 弱nhược 。 三tam 結kết 中trung 三tam 。

初sơ 寄ký 竪thụ 門môn 以dĩ 論luận 一nhất 念niệm 。 次thứ 。

節tiết 節tiết

下hạ 正chánh 結kết 撿kiểm 挍giảo 。 三tam 。

若nhược 不bất

下hạ 結kết 釋thích 。 若nhược 其kỳ 不bất 能năng 。 節tiết 節tiết 撿kiểm 挍giảo 。 非phi 唯duy 行hành 不bất 進tiến 趣thú 。 理lý 解giải 亦diệc 亡vong 。 故cố 云vân 。

失thất

也dã 。

六lục 道Đạo 品Phẩm 中trung 三tam 。

先tiên 正chánh 明minh 四tứ 念niệm 。 次thứ 明minh 破phá 倒đảo 具cụ 品phẩm 等đẳng 。 三tam 結kết 成thành 枯khô 榮vinh 。 念niệm 處xứ 中trung 。

具cụ 道Đạo 品Phẩm

至chí

一nhất 切thiết 法pháp

者giả 。 言ngôn 。

念niệm 處xứ 中trung

者giả 。 此thử 具cụ 約ước 位vị 相tương/tướng 攝nhiếp 道Đạo 品Phẩm 。 此thử 則tắc 念niệm 處xứ 中trung 具cụ 足túc 諸chư 品phẩm 。 餘dư 品phẩm 亦diệc 然nhiên 。 道Đạo 品Phẩm 是thị 能năng 趣thú 涅Niết 槃Bàn 。 行hành 法pháp 三tam 脫thoát 是thị 能năng 通thông 涅Niết 槃Bàn 之chi 門môn 。 並tịnh 是thị 正chánh 行hạnh 。 一nhất 切thiết 法pháp 是thị 助trợ 正Chánh 道Đạo 法pháp 。 攝nhiếp 入nhập 正Chánh 道Đạo 。 三tam 從tùng 。

又hựu 知tri 涅Niết 槃Bàn

下hạ 重trọng/trùng 結kết 枯khô 榮vinh 。 如như 文văn 。

七thất 明minh 助trợ 道đạo 中trung 本bổn 治trị 事sự 障chướng 。 今kim 以dĩ 理lý 觀quán 者giả 何hà 耶da 。 此thử 中trung 約ước 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 治trị 。 故cố 作tác 是thị 說thuyết 。 若nhược 事sự 障chướng 興hưng 應ưng 觀quán 諦đế 理lý 。 生sanh 死tử 煩phiền 惱não 。 即tức 涅Niết 槃Bàn 菩Bồ 提Đề 。 故cố 能năng 治trị 之chi 。 六lục 即tức 之chi 位vị 約ước 一nhất 心tâm 理lý 。 生sanh 死tử 煩phiền 惱não 可khả 知tri 。

九cửu 安an 忍nhẫn 中trung 二nhị 。

初sơ 通thông 立lập 。 次thứ 別biệt 釋thích 。 能năng 常thường 一nhất 心tâm 安an 於ư 妙diệu 境cảnh 。 故cố 有hữu 此thử 等đẳng 十thập 境cảnh 生sanh 也dã 。

十thập 離ly 愛ái 為vi 四tứ 。

初sơ 明minh 相tướng 似tự 法pháp 起khởi 。 次thứ 。

相tương 似tự

下hạ 明minh 頂đảnh 墮đọa 。 三tam 。

此thử 愛ái

下hạ 明minh 離ly 愛ái 入nhập 位vị 。 四tứ 。

觀quán 生sanh 死tử

下hạ 明minh 位vị 所sở 證chứng 法pháp 。

次thứ 結kết 成thành 經kinh 體thể 。

次thứ 三tam 門môn 例lệ 可khả 見kiến 。

次thứ 引dẫn 此thử 經Kinh 明minh 觀quán 法pháp 之chi 相tướng 。 然nhiên 彼bỉ 《# 止Chỉ 觀Quán 》# 局cục 引dẫn 大đại 車xa 。 今kim 散tán 引dẫn 一nhất 部bộ 。 彼bỉ 為vi 成thành 觀quán 。 此thử 但đãn 歎thán 教giáo 。 又hựu 二nhị 。

初sơ 正chánh 引dẫn 。 次thứ 。

是thị 十thập

下hạ 結kết 例lệ 。 意ý 廣quảng 語ngữ 略lược 。 思tư 之chi 。

三tam 結kết 斥xích 傷thương 歎thán 中trung 三tam 。

初sơ 結kết 斥xích 。 次thứ 傷thương 歎thán 。 三tam 指chỉ 廣quảng 。 初sơ 又hựu 二nhị 。

先tiên 結kết 今kim 意ý 。 次thứ 。

固cố 非phi

下hạ 斥xích 。 初sơ 文văn 者giả 。 具cụ 如như 前tiền 一nhất 十thập 六lục 門môn 。 門môn 門môn 十thập 觀quán 即tức 是thị 其kỳ 意ý 。 斥xích 文văn 可khả 知tri 。 次thứ 。

世thế 人nhân

下hạ 傷thương 歎thán 中trung 三tam 。

先tiên 傷thương 。 次thứ 歎thán 。 三tam 益ích 。 初sơ 文văn 二nhị 。

謂vị 法pháp 。 譬thí 。 法pháp 如như 文văn 。 譬thí 中trung 云vân 。

徒đồ 知tri cấu 捋# 不bất 解giải 鑽toàn 搖dao

者giả 。 借tá 《# 大đại 經kinh 》# 譬thí 責trách 講giảng 讀đọc 人nhân 。 《# 大đại 經kinh 》# 第đệ 三tam 。

迦Ca 葉Diếp 難nạn/nan 佛Phật 。

如Như 來Lai 若nhược 常thường 何hà 不bất 常thường 現hiện

佛Phật 告cáo 迦Ca 葉Diếp 。

譬thí 如như 長trưởng 者giả 。 多đa 有hữu 諸chư 牛ngưu 。 色sắc 雖tuy 種chủng 種chủng 。 同đồng 共cộng 一nhất 群quần 。 付phó 放phóng 牧mục 人nhân 。 令linh 逐trục 水thủy 草thảo 。 唯duy 為vi 醍đề 醐hồ 。 不bất 求cầu 乳nhũ 酪lạc 。 彼bỉ 牧mục 牛ngưu 者giả 。 cấu 已dĩ 自tự 食thực 。 長trưởng 者giả 命mạng 終chung 。 所sở 有hữu 諸chư 牛ngưu 。 悉tất 為vi 群quần 賊tặc 之chi 所sở 抄sao 掠lược 。 賊tặc 得đắc 牛ngưu 已dĩ 。 無vô 有hữu 婦phụ 女nữ 。 即tức 自tự cấu 捋# 。 得đắc 已dĩ 自tự 食thực 。

爾nhĩ 時thời 群quần 賊tặc 。 各các 相tương 謂vị 言ngôn 。

彼bỉ 大đại 長trưởng 者giả 。 畜súc 養dưỡng 此thử 牛ngưu 。 不bất 求cầu 乳nhũ 酪lạc 。 唯duy 為vi 醍đề 醐hồ 。 我ngã 等đẳng 今kim 者giả 。 設thiết 何hà 方phương 便tiện 。 而nhi 得đắc 之chi 耶da 。 止Chỉ 觀Quán 記ký 具cụ 注chú 解giải )# 夫phu 醍đề 醐hồ 者giả 。 名danh 為vi 世thế 間gian 第đệ 一nhất 上thượng 味vị 。 我ngã 等đẳng 無vô 器khí 。 設thiết 復phục 得đắc 之chi 。 無vô 安an 置trí 處xứ 。 復phục 相tương 謂vị 言ngôn 。

唯duy 有hữu 皮bì 囊nang 。 可khả 以dĩ 盛thịnh 之chi 。 雖tuy 有hữu 盛thịnh 處xứ 。 不bất 知tri 鑽toàn 搖dao 。 漿tương 猶do 難nan 得đắc 。 況huống 復phục 生sanh 蘇tô 。

爾nhĩ 時thời 群quần 賊tặc 。 以dĩ 醍đề 醐hồ 故cố 。 加gia 之chi 以dĩ 水thủy 。 以dĩ 加gia 水thủy 故cố 。 乳nhũ 酪lạc 醍đề 醐hồ 。 一nhất 切thiết 皆giai 失thất 。 凡phàm 夫phu 亦diệc 爾nhĩ 。 雖tuy 有hữu 善thiện 法Pháp 。 皆giai 是thị 如Như 來Lai 。 正Chánh 法Pháp 之chi 餘dư 。

何hà 以dĩ 故cố 。 如Như 來Lai 入nhập 涅Niết 槃Bàn 後hậu 。 盜đạo 竊thiết 如Như 來Lai 遺di 餘dư 善thiện 法Pháp 。 若nhược 戒giới 定định 慧tuệ 。 如như 彼bỉ 群quần 賊tặc 劫kiếp 掠lược 諸chư 牛ngưu 。 雖tuy 復phục 得đắc 之chi 。 無vô 有hữu 方phương 便tiện 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 不bất 能năng 獲hoạch 得đắc 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 常thường 戒giới 定định 慧tuệ 。 又hựu 為vi 解giải 脫thoát 。 說thuyết 我ngã 人nhân 眾chúng 生sanh 等đẳng 。 如như 加gia 以dĩ 水thủy 。 以dĩ 非phi 想tưởng 為vi 涅Niết 槃Bàn 。 如như 失thất 醍đề 醐hồ 。 以dĩ 少thiểu 梵Phạm 行hạnh 得đắc 生sanh 天thiên 上thượng 。 如như 加gia 水thủy 之chi 乳nhũ 等đẳng 云vân 云vân 。

次thứ

若nhược 識thức

下hạ 歎thán 中trung 二nhị 。

先tiên 歎thán 教giáo 法pháp 無vô 缺khuyết 。 次thứ 。

半bán 如như 意ý

下hạ 歎thán 弘hoằng 法pháp 無vô 機cơ 。 初sơ 文văn 者giả 。 此thử 十thập 六lục 門môn 。 門môn 門môn 觀quán 法pháp 遍biến 被bị 一nhất 切thiết 。 自tự 此thử 之chi 外ngoại 無vô 所sở 復phục 須tu 。 不bất 同đồng 講giảng 人nhân 。 漿tương 猶do 難nan 得đắc 。 次thứ 文văn 者giả 。 今kim 一nhất 家gia 弘hoằng 法pháp 大đại 小tiểu 通thông 立lập 。 或hoặc 以dĩ 小tiểu 助trợ 大đại 。 或hoặc 開khai 小tiểu 即tức 大đại 。 或hoặc 破phá 小tiểu 明minh 大đại 。 或hoặc 以dĩ 小tiểu 形hình 大đại 。 則tắc 是thị 半bán 滿mãn 雙song 弘hoằng 。 觀quán 教giáo 俱câu 立lập 。 今kim 以dĩ 此thử 半bán 滿mãn 之chi 觀quán 。 說thuyết 以dĩ 施thí 人nhân 。 人nhân 無vô 受thọ 用dụng 故cố 。 云vân 。

我ngã 則tắc 悔hối 焉yên

悔hối 者giả 悲bi 嗟ta 之chi 甚thậm 。 應ưng 非phi 悋lận 情tình 。 言ngôn 。

半bán 如như 意ý 珠châu 全toàn 如như 意ý 珠châu

者giả 。 第đệ 五ngũ 卷quyển 末mạt 云vân 。

半bán 如như 意ý 珠châu 則tắc 以dĩ 迹tích 中trung 五ngũ 妙diệu 為vi 半bán

此thử 釋thích 圓viên 門môn 十thập 觀quán 法pháp 竟cánh 。 云vân 半bán 全toàn 者giả 乃nãi 至chí 偏thiên 門môn 名danh 之chi 為vi 半bán 。 圓viên 門môn 為vi 全toàn 。 故cố 文văn 云vân 小Tiểu 乘Thừa 四tứ 門môn 大Đại 乘Thừa 四tứ 門môn 。 名danh 同đồng 意ý 異dị 。 不bất 可khả 例lệ 前tiền 。

雖tuy 無vô

下hạ 微vi 益ích 。 三tam 。

指chỉ 廣quảng

下hạ 可khả 知tri 。 彼bỉ 文văn 為vi 顯hiển 鈍độn 根căn 行hành 者giả 。 一nhất 一nhất 文văn 中trung 皆giai 須tu 先tiên 明minh 橫hoạnh/hoành 竪thụ 。 次thứ 明minh 不bất 二nhị 。 此thử 中trung 直trực 明minh 一nhất 念niệm 一nhất 塵trần 即tức 具cụ 橫hoạnh/hoành 竪thụ 。 不bất 暇hạ 廣quảng 及cập 。 故cố 指chỉ 彼bỉ 文văn 。 若nhược 得đắc 意ý 者giả 。 見kiến 此thử 略lược 文văn 以dĩ 顯hiển 彼bỉ 廣quảng 。

法Pháp 華Hoa 玄Huyền 義Nghĩa 釋Thích 籤# 卷quyển 第đệ 十thập 七thất

Print Friendly, PDF & Email