法Pháp 華Hoa 玄Huyền 論Luận
Quyển 9
隋Tùy 吉Cát 藏Tạng 撰Soạn

法Pháp 華Hoa 玄Huyền 論Luận 卷quyển 第đệ 九cửu

胡hồ 吉cát 藏tạng 撰soạn

寶bảo 塔tháp 品phẩm 密mật 開khai 本bổn 迹tích 義nghĩa

河hà 西tây 道đạo 朗lãng 云vân 。 上thượng 來lai 開khai 三tam 顯hiển 一nhất 明minh 法pháp 華hoa 體thể 竟cánh 。 從tùng 此thử 去khứ 辨biện 果quả 門môn 。 謂vị 法Pháp 身thân 常thường 住trụ 理lý 非phi 存tồn 沒một 。 注chú 解giải 云vân 道đạo 非phi 存tồn 亡vong 古cổ 今kim 一nhất 揆quỹ 。 然nhiên 則tắc 裂liệt 地địa 誦tụng 塔tháp 以dĩ 表biểu 雙song 林lâm 非phi 滅diệt 。 交giao 莚diên 接tiếp 嚮hướng 微vi 顯hiển 丈trượng 六lục 非phi 真chân 。 生sanh 公công 意ý 亦diệc 同đồng 矣hĩ 。 印ấn 法Pháp 師sư 云vân 。 上thượng 來lai 明minh 三tam 乘thừa 之chi 教giáo 為vi 權quyền 。 一Nhất 乘Thừa 之chi 言ngôn 為vi 實thật 。 自tự 此thử 以dĩ 下hạ 至chí 神thần 力lực 品phẩm 。 明minh 形hình 權quyền 身thân 實thật 。 王vương 宮cung 非phi 生sanh 雙song 樹thụ 非phi 滅diệt 。 此thử 品phẩm 始thỉ 開khai 其kỳ 端đoan 。 又hựu 亦diệc 證chứng 上thượng 所sở 說thuyết 至chí 當đương 之chi 極cực 。 亦diệc 督# 時thời 會hội 宣tuyên 通thông 上thượng 之chi 所sở 說thuyết 也dã 。 光quang 宅trạch 云vân 此thử 品phẩm 證chứng 上thượng 所sở 說thuyết 不bất 虛hư 。 命mạng 覓mịch 弘hoằng 經kinh 人nhân 也dã 。

評bình 曰viết 。 初sơ 三tam 師sư 但đãn 為vi 開khai 後hậu 。 光quang 宅trạch 唯duy 為vi 成thành 前tiền 。 印ấn 公công 則tắc 兩lưỡng 而nhi 兼kiêm 之chi 謂vị 結kết 前tiền 開khai 後hậu 。 考khảo 經kinh 始thỉ 終chung 印ấn 釋thích 為vi 長trường/trưởng 矣hĩ 。

問vấn 。 云vân 何hà 證chứng 前tiền 云vân 何hà 開khai 後hậu 耶da 。

答đáp 。 成thành 前tiền 者giả 證chứng 上thượng 所sở 說thuyết 不bất 虛hư 。 上thượng 三tam 周chu 說thuyết 明minh 一Nhất 乘Thừa 體thể 竟cánh 。 法Pháp 師sư 品phẩm 明minh 受thọ 持trì 乃nãi 至chí 。 書thư 寫tả 生sanh 無vô 邊biên 之chi 福phước 。 謂vị 一Nhất 乘Thừa 用dụng 。 體thể 用dụng 既ký 周chu 宜nghi 證chứng 說thuyết 。 又hựu 三tam 周chu 說thuyết 明minh 慧tuệ 。 五ngũ 法Pháp 師sư 明minh 福phước 。 福phước 慧tuệ 既ký 圓viên 故cố 須tu 證chứng 也dã 。 又hựu 三tam 周chu 辨biện 所sở 通thông 之chi 法pháp 。 五ngũ 法Pháp 師sư 明minh 能năng 通thông 之chi 人nhân 。 人nhân 法pháp 既ký 圓viên 須tu 證chứng 說thuyết 也dã 。

問vấn 。 證chứng 有hữu 幾kỷ 種chủng 。

答đáp 。 一nhất 切thiết 證chứng 說thuyết 凡phàm 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 人nhân 證chứng 二nhị 瑞thụy 相tướng 證chứng 。 多đa 寶bảo 浮phù 空không 分phân 身thân 嚮hướng 集tập 即tức 人nhân 證chứng 。 靈linh 塔tháp 涌dũng 現hiện 謂vị 瑞thụy 相tướng 證chứng 。 華hoa 嚴nghiêm 中trung 諸chư 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 。 法pháp 竟cánh 亦diệc 有hữu 二nhị 證chứng 。 十thập 方phương 菩Bồ 薩Tát 。 來lai 謂vị 人nhân 證chứng 。 雨vũ 華hoa 動động 地địa 為vi 相tương/tướng 證chứng 。 今kim 佛Phật 說thuyết 經Kinh 竟cánh 。 還hoàn 以dĩ 佛Phật 依y 正chánh 二nhị 果quả 為vi 證chứng 成thành 也dã 。

問vấn 。 何hà 故cố 須tu 證chứng 耶da 。

答đáp 。 一Nhất 乘Thừa 難nan 信tín 。 恐khủng 釋Thích 迦Ca 化hóa 偏thiên 。 故cố 古cổ 佛Phật 證chứng 顯hiển 諸chư 佛Phật 道Đạo 同đồng 非phi 釋Thích 迦Ca 偏thiên 化hóa 也dã 。 又hựu 既ký 說thuyết 窮cùng 理lý 之chi 法pháp 必tất 感cảm 非phi 常thường 之chi 瑞thụy 。 瑞thụy 中trung 之chi 大đại 者giả 莫mạc 過quá 三tam 世thế 佛Phật 集tập 。

時thời 會hội 見kiến 之chi 則tắc 未vị 信tín 者giả 信tín 。 已dĩ 信tín 堅kiên 明minh 。 又hựu 多đa 寶bảo 涌dũng 現hiện 及cập 十thập 方phương 佛Phật 集tập 。 共cộng 嘆thán 經kinh 福phước 重trọng/trùng 。 命mạng 人nhân 弘hoằng 宣tuyên 則tắc 始thỉ 心tâm 終chung 行hành 莫mạc 不bất 受thọ 旨chỉ 。 如như 是thị 等đẳng 義nghĩa 。 故cố 證chứng 前tiền 也dã 。 開khai 後hậu 者giả 上thượng 來lai 開khai 三tam 顯hiển 一nhất 明minh 教giáo 權quyền 實thật 已dĩ 竟cánh 。 今kim 次thứ 顯hiển 如Như 來Lai 身thân 方phương 便tiện 身thân 真chân 實thật 。 從tùng 現hiện 塔tháp 至chí 壽thọ 量lượng 略lược 明minh 三tam 義nghĩa 。 一nhất 者giả 明minh 多đa 寶bảo 滅diệt 既ký 不bất 滅diệt 。 則tắc 知tri 釋Thích 迦Ca 生sanh 亦diệc 非phi 生sanh 。 欲dục 顯hiển 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 為vi 實thật 身thân 。 生sanh 滅diệt 為vi 方phương 便tiện 。 則tắc 開khai 身thân 方phương 便tiện 門môn 顯hiển 身thân 真chân 實thật 義nghĩa 。 二nhị 者giả 集tập 分phân 身thân 開khai 本bổn 一nhất 迹tích 多đa 。 既ký 互hỗ 相tương 為vi 分phân 身thân 。 則tắc 知tri 彼bỉ 此thử 皆giai 是thị 迹tích 。 彼bỉ 此thử 皆giai 是thị 迹tích 必tất 有hữu 統thống 一nhất 之chi 本bổn 。 故cố 本bổn 一nhất 而nhi 迹tích 多đa 。 迹tích 多đa 故cố 開khai 身thân 方phương 便tiện 門môn 。 本bổn 一nhất 故cố 顯hiển 身thân 真chân 實thật 也dã 。 三tam 者giả 命mạng 覓mịch 弘hoằng 經kinh 之chi 人nhân 。 因nhân 此thử 則tắc 有hữu 持trì 品phẩm 。 乃nãi 至chí 他tha 方phương 。 菩Bồ 薩Tát 奉phụng 命mệnh 弘hoằng 經kinh 。 如Như 來Lai 便tiện 得đắc 止chỉ 其kỳ 宣tuyên 持trì 。 顯hiển 下hạ 方phương 菩Bồ 薩Tát 廣quảng 開khai 壽thọ 量lượng 久cửu 已dĩ 證chứng 常thường 也dã 。

問vấn 。 何hà 故cố 但đãn 明minh 此thử 三tam 。

答đáp 。 顯hiển 身thân 是thị 常thường 必tất 具cụ 三tam 義nghĩa 。 一nhất 者giả 體thể 無vô 生sanh 滅diệt 。 二nhị 唯duy 一nhất 法Pháp 身thân 。 三tam 本bổn 來lai 是thị 有hữu 。 備bị 此thử 三tam 門môn 常thường 義nghĩa 乃nãi 圓viên 矣hĩ 。 此thử 據cứ 理lý 釋thích 之chi 。 又hựu 雖tuy 有hữu 三tam 義nghĩa 束thúc 而nhi 成thành 兩lưỡng 。 體thể 無vô 生sanh 滅diệt 唯duy 一nhất 法Pháp 身thân 。 則tắc 常thường 義nghĩa 已dĩ 。 現hiện 但đãn 未vị 知tri 為vi 始thỉ 證chứng 常thường 為vi 久cửu 證chứng 常thường 。 故cố 說thuyết 壽thọ 量lượng 明minh 久cửu 已dĩ 成thành 佛Phật 也dã 。

問vấn 。 但đãn 明minh 現hiện 塔tháp 證chứng 所sở 說thuyết 不bất 虛hư 。 唯duy 應ưng 如như 光quang 宅trạch 所sở 明minh 。 云vân 何hà 用dụng 此thử 開khai 於ư 本bổn 迹tích 。

答đáp 。 下hạ 偈kệ 云vân 多Đa 寶Bảo 如Như 來Lai 。 及cập 與dữ 我ngã 身thân 。 所sở 集tập 化hóa 佛Phật 。 當đương 知tri 此thử 意ý 者giả 。 夫phu 聖thánh 人nhân 言ngôn 近cận 而nhi 意ý 遠viễn 不bất 可khả 齊tề 事sự 。 而nhi 求cầu 之chi 佛Phật 恐khủng 尋tầm 言ngôn 失thất 旨chỉ 。 故cố 唱xướng 當đương 知tri 此thử 意ý 。 以dĩ 驚kinh 悟ngộ 之chi 耳nhĩ 。 若nhược 意ý 唯duy 存tồn 受thọ 持trì 弘hoằng 宣tuyên 者giả 。 則tắc 已dĩ 顯hiển 之chi 於ư 言ngôn 。 豈khởi 曰viết 此thử 意ý 難nan 知tri 。 復phục 何hà 煩phiền 唱xướng 言ngôn 當đương 知tri 此thử 意ý 也dã 。 又hựu 若nhược 現hiện 塔tháp 但đãn 為vi 證chứng 前tiền 說thuyết 者giả 。 何hà 煩phiền 放phóng 光quang 集tập 佛Phật 開khai 塔tháp 並tịnh 坐tọa 。 意ý 在tại 何hà 耶da 。 故cố 知tri 皆giai 為vi 開khai 本bổn 迹tích 耳nhĩ 。

問vấn 。 此thử 乃nãi 是thị 多đa 寶bảo 本bổn 願nguyện 。 開khai 我ngã 塔tháp 必tất 須tu 集tập 分phân 身thân 佛Phật 。 亦diệc 非phi 表biểu 本bổn 迹tích 義nghĩa 也dã 。

答đáp 。 若nhược 不bất 詑# 多đa 寶bảo 願nguyện 。 何hà 由do 得đắc 集tập 分phân 身thân 佛Phật 明minh 本bổn 迹tích 義nghĩa 耶da 。 當đương 知tri 此thử 意ý 。 顯hiển 於ư 茲tư 矣hĩ 。 又hựu 多đa 寶bảo 實thật 有hữu 此thử 願nguyện 。 所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 諸chư 佛Phật 各các 有hữu 誓thệ 願nguyện 。 如như 身thân 子tử 成thành 佛Phật 願nguyện 於ư 淨tịnh 土độ 而nhi 說thuyết 三tam 乘thừa 。 多đa 寶bảo 本bổn 願nguyện 因nhân 此thử 塔tháp 以dĩ 開khai 本bổn 迹tích 。 以dĩ 惑hoặc 者giả 皆giai 謂vị 。 居cư 在tại 塔tháp 者giả 必tất 是thị 身thân 已dĩ 滅diệt 亡vong 。 故cố 寄ký 塔tháp 以dĩ 表biểu 法Pháp 身thân 常thường 住trụ 也dã 。

問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 一nhất 切thiết 佛Phật 皆giai 得đắc 以dĩ 塔tháp 涌dũng 開khai 於ư 本bổn 迹tích 。 何hà 止chỉ 多đa 寶bảo 耶da 。

答đáp 。 實thật 如như 所sở 問vấn 。 但đãn 多đa 寶bảo 即tức 以dĩ 此thử 事sự 。 為vi 願nguyện 故cố 開khai 本bổn 迹tích 也dã 。 又hựu 所sở 以dĩ 明minh 多đa 寶bảo 願nguyện 者giả 。 以dĩ 塔tháp 現hiện 故cố 寄ký 古cổ 佛Phật 以dĩ 明minh 法Pháp 身thân 常thường 。 以dĩ 本bổn 願nguyện 故cố 。 集tập 化hóa 身thân 以dĩ 顯hiển 本bổn 一nhất 。 以dĩ 事sự 約ước 而nhi 理lý 周chu 。 蓋cái 是thị 至chí 人nhân 之chi 善thiện 巧xảo 也dã 。 又hựu 示thị 多đa 寶bảo 因nhân 果quả 願nguyện 行hành 皆giai 悉tất 益ích 物vật 。 明minh 塔tháp 現hiện 謂vị 果quả 益ích 物vật 。 舉cử 本bổn 願nguyện 謂vị 因nhân 利lợi 緣duyên 。 又hựu 涌dũng 塔tháp 讚tán 嘆thán 謂vị 。 行hành 益ích 物vật 稱xưng 於ư 本bổn 願nguyện 謂vị 願nguyện 利lợi 緣duyên 。 又hựu 多đa 寶bảo 塔tháp 涌dũng 現hiện 則tắc 古cổ 佛Phật 降giáng/hàng 莚diên 。 以dĩ 本bổn 願nguyện 故cố 。 化hóa 身thân 雲vân 集tập 。

時thời 會hội 奉phụng 覩đổ 則tắc 起khởi 奇kỳ 特đặc 心tâm 。 尊tôn 敬kính 法pháp 華hoa 。 廣quảng 植thực 諸chư 善thiện 。 有hữu 斯tư 大đại 益ích 故cố 稱xưng 本bổn 願nguyện 也dã 。

問vấn 。 何hà 以dĩ 之chi 證chứng 涌dũng 塔tháp 是thị 密mật 開khai 本bổn 迹tích 耶da 。

答đáp 。 初sơ 但đãn 尋tầm 法pháp 華hoa 文văn 義nghĩa 已dĩ 顯hiển 。 後hậu 見kiến 華hoa 嚴nghiêm 法Pháp 界Giới 品phẩm 四tứ 十thập 一nhất 卷quyển 。 善Thiện 知Tri 識Thức 中trung 有hữu 安an 住trụ 長trưởng 者giả 。 得đắc 不bất 滅diệt 度độ 法Pháp 門môn 。 見kiến 過quá 去khứ 諸chư 佛Phật 。 皆giai 不bất 滅diệt 度độ 。 開khai 栴chiên 檀đàn 佛Phật 塔tháp 戶hộ 即tức 得đắc 三tam 昧muội 智trí 。 過quá 去khứ 佛Phật 不bất 滅diệt 。 即tức 法pháp 華hoa 開khai 塔tháp 不bất 滅diệt 宜nghi 為vì 符phù 契khế 。 論luận 舍xá 利lợi 有hữu 無vô 義nghĩa 。

問vấn 。 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 。 云vân 本bổn 願nguyện 力lực 故cố 現hiện 法pháp 。 盡tận 三tam 昧muội 力lực 故cố 。 示thị 碎toái 身thân 舍xá 利lợi 。 大đại 品phẩm 即tức 釋thích 此thử 經Kinh 云vân 。 如Như 來Lai 碎toái 金kim 剛cang 身thân 作tác 末mạt 舍xá 利lợi 。 此thử 二nhị 經kinh 明minh 有hữu 舍xá 利lợi 。 新tân 金kim 光quang 明minh 云vân 。 假giả 使sử 水thủy 蛭# 虫trùng 口khẩu 中trung 生sanh 白bạch 齒xỉ 。 如Như 來Lai 身thân 舍xá 利lợi 。 畢tất 竟cánh 不bất 可khả 得đắc 。 乃nãi 至chí 鼠thử 登đăng 兔thố 角giác 梯thê 食thực 月nguyệt 除trừ 修tu 羅la 。 如Như 來Lai 身thân 舍xá 利lợi 。 畢tất 竟cánh 不bất 可khả 得đắc 。 此thử 經Kinh 無vô 舍xá 利lợi 。 有hữu 無vô 相tướng 違vi 云vân 何hà 領lãnh 會hội 耶da 。

答đáp 。 有hữu 無vô 之chi 言ngôn 既ký 是thị 佛Phật 說thuyết 。 理lý 無vô 違vi 背bội 。 初sơ 明minh 有hữu 者giả 據cứ 佛Phật 迹tích 身thân 。 後hậu 明minh 無vô 者giả 就tựu 法Pháp 身thân 也dã 。 又hựu 前tiền 明minh 有hữu 者giả 示thị 同đồng 。 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 。 故cố 明minh 此thử 身thân 從tùng 業nghiệp 報báo 起khởi 故cố 有hữu 舍xá 利lợi 。 後hậu 明minh 無vô 者giả 不bất 同đồng 。 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 。 明minh 如Như 來Lai 之chi 身thân 是thị 幻huyễn 化hóa 。 身thân 非phi 實thật 業nghiệp 報báo 生sanh 無vô 身thân 骨cốt 也dã 。 又hựu 大đại 經Kinh 云vân 。 吾ngô 今kim 此thử 身thân 即tức 是thị 法Pháp 身thân 。 非phi 是thị 血huyết 肉nhục 。 之chi 所sở 成thành 立lập 。 若nhược 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 故cố 開khai 二nhị 身thân 。 法Pháp 身thân 無vô 舍xá 利lợi 應ưng 身thân 有hữu 舍xá 利lợi 。 二nhị 而nhi 不bất 二nhị 。 即tức 此thử 身thân 名danh 為vi 法Pháp 身thân 。 故cố 無vô 舍xá 利lợi 也dã 。

問vấn 。 大đại 經kinh 金kim 剛cang 身thân 品phẩm 云vân 。 雖tuy 不bất 常thường 住trụ 非phi 念niệm 念niệm 滅diệt 。 此thử 是thị 何hà 身thân 。 若nhược 是thị 法Pháp 身thân 即tức 應ưng 常thường 住trụ 。 若nhược 是thị 應ưng 身thân 應ưng 念niệm 念niệm 滅diệt 。 云vân 何hà 而nhi 言ngôn 。 雖tuy 不bất 常thường 住trụ 非phi 念niệm 念niệm 滅diệt 耶da 。

答đáp 。 以dĩ 此thử 問vấn 二nhị 身thân 義nghĩa 者giả 難nan 可khả 會hội 通thông 。 今kim 所sở 明minh 者giả 以dĩ 四tứ 義nghĩa 通thông 之chi 。 一nhất 者giả 明minh 如Như 來Lai 身thân 者giả 。 即tức 是thị 中trung 道đạo 。 非phi 念niệm 念niệm 滅diệt 故cố 非phi 無vô 常thường 。 亦diệc 非phi 常thường 住trụ 故cố 非phi 是thị 常thường 。 非phi 常thường 非phi 無vô 常thường 。 即tức 中trung 道đạo 身thân 也dã 。 又hựu 非phi 常thường 故cố 不bất 同đồng 虛hư 空không 。 下hạ 云vân 常thường 法pháp 無vô 知tri 。 猶do 如như 虛hư 空không 。 如Như 來Lai 有hữu 知tri 。 是thị 故cố 非phi 常thường 。 非phi 念niệm 念niệm 滅diệt 不bất 同đồng 有hữu 為vi 。 故cố 如Như 來Lai 身thân 非phi 為vi 無vô 為vi 也dã 。 又hựu 同đồng 眾chúng 生sanh 故cố 非phi 是thị 常thường 住trụ 。 異dị 眾chúng 生sanh 故cố 非phi 念niệm 念niệm 滅diệt 。 故cố 如Như 來Lai 之chi 身thân 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 也dã 。 又hựu 存tồn 不bất 為vi 有hữu 故cố 非phi 常thường 住trụ 。 亡vong 不bất 為vi 無vô 故cố 非phi 念niệm 念niệm 滅diệt 。 故cố 如Như 來Lai 之chi 身thân 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 也dã 。

問vấn 。 小Tiểu 乘Thừa 明minh 舍xá 利lợi 是thị 金kim 剛cang 。 與dữ 大Đại 乘Thừa 何hà 異dị 。

答đáp 。 小Tiểu 乘Thừa 謂vị 骨cốt 是thị 金kim 剛cang 。 肉nhục 非phi 金kim 剛cang 以dĩ 傷thương 出xuất 血huyết 故cố 。 大Đại 乘Thừa 明minh 一nhất 切thiết 堅kiên 滿mãn 故cố 皆giai 是thị 金kim 剛cang 。 無vô 有hữu 能năng 傷thương 佛Phật 身thân 肉nhục 者giả 也dã 。

問vấn 。 世thế 間gian 金kim 剛cang 以dĩ 羊dương 角giác 碎toái 之chi 。 舍xá 利lợi 金kim 剛cang 可khả 得đắc 爾nhĩ 耶da 。

答đáp 。 不phủ 也dã 。 唯duy 有hữu 如Như 來Lai 。 入nhập 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 。 出xuất 世thế 間gian 道Đạo 。 力lực 能năng 破phá 此thử 身thân 耳nhĩ 。 世thế 間gian 之chi 物vật 無vô 能năng 壞hoại 者giả 。

問vấn 。 全toàn 身thân 碎toái 身thân 何hà 所sở 表biểu 耶da 。

答đáp 。 此thử 事sự 適thích 緣duyên 。 但đãn 多đa 寶bảo 全toàn 身thân 欲dục 表biểu 法Pháp 身thân 常thường 恆hằng 。 釋Thích 迦Ca 碎toái 質chất 示thị 應ưng 身thân 滅diệt 度độ 也dã 。

次thứ 論luận 塔tháp 表biểu 義nghĩa 。

問vấn 。 多đa 寶bảo 佛Phật 開khai 本bổn 迹tích 二nhị 身thân 。 塔tháp 何hà 所sở 表biểu 耶da 。

答đáp 。 就tựu 事sự 中trung 明minh 依y 正chánh 二nhị 果quả 。 如như 前tiền 說thuyết 也dã 。 言ngôn 所sở 表biểu 者giả 塔tháp 表biểu 成thành 人nhân 之chi 萬vạn 德đức 。 佛Phật 表biểu 萬vạn 德đức 所sở 成thành 人nhân 。

問vấn 。 涌dũng 出xuất 表biểu 何hà 義nghĩa 耶da 。

答đáp 。 略lược 明minh 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 表biểu 能năng 化hóa 隱ẩn 顯hiển 適thích 緣duyên 。 緣duyên 感cảm 則tắc 顯hiển 緣duyên 謝tạ 則tắc 隱ẩn 。 如như 日nhật 喻dụ 品phẩm 明minh 山sơn 障chướng 故cố 隱ẩn 無vô 障chướng 故cố 顯hiển 。 此thử 經Kinh 云vân 。

時thời 我ngã 及cập 眾chúng 僧Tăng 。 俱câu 出xuất 靈Linh 鷲Thứu 山Sơn 。 即tức 緣duyên 感cảm 故cố 出xuất 。 是thị 諸chư 眾chúng 生sanh 。 類loại 過quá 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 不bất 聞văn 三Tam 寶Bảo 名danh 。 無vô 感cảm 故cố 隱ẩn 。 與dữ 大đại 經kinh 不bất 異dị 。 不bất 應ưng 云vân 彼bỉ 經kinh 明minh 常thường 住trụ 此thử 教giáo 無vô 常thường 也dã 。 二nhị 者giả 所sở 化hóa 眾chúng 生sanh 。 佛Phật 性tánh 涅Niết 槃Bàn 本bổn 自tự 有hữu 之chi 。 如như 塔tháp 在tại 地địa 下hạ 裂liệt 地địa 而nhi 出xuất 。 涅Niết 槃Bàn 本bổn 有hữu 。 煩phiền 惱não 覆phú 故cố 不bất 見kiến 。 煩phiền 惱não 地địa 裂liệt 則tắc 便tiện 顯hiển 現hiện 。 如như 生sanh 公công 之chi 說thuyết 也dã 。 論luận 集tập 化hóa 佛Phật 。

問vấn 。 何hà 故cố 放phóng 光quang 。 通thông 照chiếu 十thập 方phương 。 然nhiên 後hậu 化hóa 佛Phật 乃nãi 集tập 。

答đáp 。 不bất 光quang 照chiếu 而nhi 忽hốt 集tập 即tức 是thị 當đương 時thời 化hóa 作tác 。 而nhi 十thập 方phương 無vô 有hữu 實thật 佛Phật 便tiện 不bất 得đắc 顯hiển 迹tích 多đa 本bổn 一nhất 義nghĩa 也dã 。 又hựu 若nhược 不bất 放phóng 光quang 照chiếu 即tức 無vô 因nhân 緣duyên 。 故cố 佛Phật 不bất 得đắc 集tập 。 今kim 會hội 集tập 佛Phật 必tất 有hữu 因nhân 緣duyên 也dã 。

問vấn 。 何hà 不bất 集tập 餘dư 十thập 方phương 佛Phật 。 而nhi 集tập 釋Thích 迦Ca 分phân 身thân 耶da 。

答đáp 。 集tập 餘dư 佛Phật 者giả 不bất 得đắc 顯hiển 釋Thích 迦Ca 是thị 應ưng 迹tích 也dã 。 又hựu 欲dục 顯hiển 二nhị 種chủng 本bổn 迹tích 。 以dĩ 多đa 寶bảo 竝tịnh 坐tọa 顯hiển 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 如Như 來Lai 同đồng 共cộng 一nhất 法Pháp 身thân 。 又hựu 集tập 釋Thích 迦Ca 分phân 身thân 故cố 顯hiển 一nhất 佛Phật 自tự 有hữu 本bổn 迹tích 。

問vấn 。 集tập 分phân 身thân 佛Phật 為vi 顯hiển 釋Thích 迦Ca 之chi 與dữ 化hóa 佛Phật 皆giai 是thị 迹tích 。 為vi 偏thiên 顯hiển 釋Thích 迦Ca 是thị 迹tích 耶da 。

答đáp 。 通thông 具cụ 二nhị 義nghĩa 。 別biệt 則tắc 正chánh 顯hiển 釋Thích 迦Ca 為vi 迹tích 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 自tự 昔tích 已dĩ 來lai 執chấp 二Nhị 乘Thừa 為vi 實thật 教giáo 。 丈trượng 六lục 為vi 真chân 身thân 。 上thượng 已dĩ 明minh 二Nhị 乘Thừa 非phi 實thật 教giáo 。 今kim 次thứ 顯hiển 丈trượng 六lục 非phi 真chân 身thân 。 淨tịnh 土độ 中trung 不bất 必tất 有hữu 此thử 二nhị 執chấp 。 故cố 偏thiên 顯hiển 釋Thích 迦Ca 也dã 。

問vấn 。 云vân 何hà 以dĩ 化hóa 佛Phật 顯hiển 釋Thích 迦Ca 為vi 迹tích 耶da 。

答đáp 。 上thượng 已dĩ 說thuyết 之chi 今kim 當đương 更cánh 解giải 尋tầm 本bổn 迹tích 義nghĩa 者giả 必tất 本bổn 妙diệu 而nhi 迹tích 麁thô 。 而nhi 今kim 乃nãi 以dĩ 釋Thích 迦Ca 之chi 麁thô 為vi 本bổn 。 淨tịnh 土độ 之chi 妙diệu 為vi 迹tích 者giả 。 則tắc 知tri 釋Thích 迦Ca 非phi 復phục 本bổn 矣hĩ 。 釋Thích 迦Ca 既ký 非phi 復phục 本bổn 則tắc 丈trượng 六lục 非phi 真chân 身thân 也dã 。 又hựu 一nhất 事sự 之chi 中trung 得đắc 雙song 顯hiển 二nhị 義nghĩa 。 以dĩ 釋Thích 迦Ca 指chỉ 淨tịnh 土độ 為vi 化hóa 迹tích 。 則tắc 淨tịnh 土độ 佛Phật 非phi 實thật 身thân 。 釋Thích 迦Ca 之chi 麁thô 必tất 非phi 妙diệu 身thân 。 則tắc 知tri 釋Thích 迦Ca 亦diệc 為vi 迹tích 矣hĩ 。 是thị 以dĩ 二nhị 身thân 皆giai 悉tất 是thị 迹tích 。 然nhiên 後hậu 始thỉ 知tri 法Pháp 身thân 妙diệu 極cực 為vi 化hóa 之chi 本bổn 也dã 。 論luận 變biến 土thổ/độ 義nghĩa 。

問vấn 。 何hà 故cố 不bất 但đãn 一nhất 集tập 佛Phật 一nhất 變biến 土thổ/độ 。 而nhi 三tam 集tập 三tam 變biến 耶da 。

答đáp 。 就tựu 事sự 言ngôn 之chi 一nhất 集tập 一nhất 變biến 則tắc 昧muội 不bất 覺giác 土thổ/độ 曠khoáng 佛Phật 多đa 。 今kim 令linh 覺giác 知tri 佛Phật 多đa 土thổ/độ 曠khoáng 。 故cố 三tam 集tập 三tam 變biến 也dã 。 又hựu 諸chư 佛Phật 常thường 用dụng 三tam 事sự 如như 三tam 試thí 等đẳng 。 又hựu 有hữu 所sở 表biểu 者giả 。 以dĩ 心tâm 垢cấu 土thổ/độ 穢uế 心tâm 淨tịnh 故cố 土thổ/độ 淨tịnh 。 三tam 根căn 眾chúng 生sanh 心tâm 垢cấu 應ưng 淨tịnh 故cố 三tam 變biến 土thổ/độ 也dã 。

問vấn 。 是thị 何hà 等đẳng 心tâm 垢cấu 耶da 。

答đáp 。 謂vị 丈trượng 六lục 為vi 實thật 身thân 生sanh 滅diệt 為vi 至chí 極cực 。 此thử 二Nhị 乘Thừa 曲khúc 見kiến 即tức 是thị 垢cấu 也dã 。

問vấn 。 何hà 故cố 唯duy 留lưu 此thử 會hội 移di 諸chư 天thiên 人nhân 。 置trí 於ư 他tha 方phương 耶da 。

答đáp 。 此thử 會hội 之chi 眾chúng 。 有hữu 三tam 因nhân 緣duyên 。 一nhất 者giả 久cửu 積tích 淨tịnh 心tâm 應ưng 見kiến 淨tịnh 土độ 。 二nhị 積tích 見kiến 佛Phật 因nhân 緣duyên 應ưng 見kiến 多đa 佛Phật 。 三tam 應ưng 聞văn 本bổn 迹tích 皆giai 得đắc 領lãnh 悟ngộ 。 如như 分phân 別biệt 功công 德đức 。 品phẩm 十thập 二nhị 種chủng 利lợi 益ích 。 故cố 留lưu 此thử 會hội 也dã 。 其kỳ 餘dư 人nhân 天thiên 無vô 三tam 因nhân 緣duyên 故cố 移di 之chi 也dã 。

問vấn 。 何hà 故cố 不bất 即tức 令linh 在tại 座tòa 不bất 見kiến 淨tịnh 土độ 。 如như 華hoa 嚴nghiêm 入nhập 法Pháp 界Giới 品phẩm 廣quảng 明minh 淨tịnh 土độ 。 二Nhị 乘Thừa 不bất 見kiến 耶da 。

答đáp 。 亦diệc 是thị 顯hiển 有hữu 因nhân 緣duyên 者giả 故cố 住trụ 。 無vô 因nhân 緣duyên 者giả 故cố 移di 之chi 。 若nhược 不bất 移di 之chi 則tắc 此thử 義nghĩa 不bất 顯hiển 也dã 。 華hoa 嚴nghiêm 欲dục 顯hiển 二Nhị 乘Thừa 不bất 能năng 。 見kiến 故cố 留lưu 之chi 在tại 會hội 。 若nhược 移di 之chi 者giả 或hoặc 言ngôn 二Nhị 乘Thừa 能năng 見kiến 菩Bồ 薩Tát 事sự 也dã 。

問vấn 。 今kim 亦diệc 應ưng 留lưu 人nhân 天thiên 令linh 在tại 會hội 不bất 見kiến 。

答đáp 。 華hoa 嚴nghiêm 中trung 二Nhị 乘Thừa 人nhân 初sơ 不bất 見kiến 。 後hậu 承thừa 佛Phật 力lực 故cố 見kiến 。 今kim 此thử 人nhân 天thiên 都đô 無vô 見kiến 義nghĩa 。 故cố 移di 之chi 欲dục 顯hiển 四tứ 淨tịnh 義nghĩa 。 一nhất 化hóa 主chủ 淨tịnh 。 二nhị 土thổ/độ 淨tịnh 。 三tam 教giáo 淨tịnh 。 四tứ 徒đồ 眾chúng 淨tịnh 。 不bất 移di 人nhân 天thiên 者giả 則tắc 眾chúng 不bất 淨tịnh 也dã 。

問vấn 。 明minh 土thổ/độ 淨tịnh 既ký 變biến 土thổ/độ 令linh 淨tịnh 。 何hà 不bất 變biến 眾chúng 令linh 淨tịnh 耶da 。 如như 淨tịnh 名danh 會hội 一nhất 切thiết 大đại 眾chúng 。 悉tất 皆giai 得đắc 見kiến 。 坐tọa 寶bảo 蓮liên 華hoa 。

答đáp 。 此thử 眾chúng 罪tội 垢cấu 何hà 由do 得đắc 然nhiên 。 維duy 摩ma 之chi 會hội 此thử 是thị 應ưng 悟ngộ 者giả 耳nhĩ 。

問vấn 。 壽thọ 量lượng 品phẩm 云vân 吾ngô 淨tịnh 土độ 不bất 毀hủy 。 今kim 何hà 故cố 三tam 變biến 而nhi 成thành 淨tịnh 土độ 耶da 。

答đáp 。 淨tịnh 土độ 多đa 門môn 下hạ 明minh 異dị 質chất 同đồng 處xứ 義nghĩa 。 故cố 淨tịnh 土độ 不bất 毀hủy 。 穢uế 土thổ/độ 被bị 燒thiêu 。 今kim 明minh 同đồng 質chất 同đồng 處xứ 義nghĩa 。 故cố 三tam 變biến 而nhi 成thành 淨tịnh 。 同đồng 質chất 者giả 一nhất 淨tịnh 質chất 。 一nhất 處xứ 者giả 無vô 兩lưỡng 質chất 共cộng 處xứ 也dã 。

問vấn 。 何hà 故cố 爾nhĩ 耶da 。

答đáp 。 今kim 表biểu 眾chúng 生sanh 心tâm 垢cấu 應ưng 變biến 而nhi 成thành 淨tịnh 故cố 土thổ/độ 變biến 。 又hựu 表biểu 佛Phật 身thân 既ký 非phi 復phục 實thật 身thân 。 則tắc 正chánh 果quả 變biến 故cố 依y 果quả 亦diệc 變biến 。 以dĩ 依y 果quả 既ký 變biến 表biểu 正chánh 果quả 將tương 變biến 也dã 。 下hạ 時thời 眾chúng 謂vị 佛Phật 無vô 常thường 國quốc 土độ 磨ma 滅diệt 。 故cố 明minh 常thường 在tại 靈Linh 鷲Thứu 山Sơn 。 淨tịnh 土độ 不bất 毀hủy 。 明minh 義nghĩa 不bất 同đồng 故cố 有hữu 變biến 不bất 變biến 也dã 。 又hựu 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 土thổ/độ 淨tịnh 人nhân 淨tịnh 。 如như 化hóa 佛Phật 將tương 一nhất 菩Bồ 薩Tát 來lai 淨tịnh 土độ 中trung 也dã 。 二nhị 者giả 土thổ/độ 淨tịnh 人nhân 雜tạp 。 如như 娑sa 婆bà 土thổ/độ 淨tịnh 而nhi 會hội 有hữu 五ngũ 乘thừa 之chi 眾chúng 。 三tam 土thổ/độ 雜tạp 人nhân 雜tạp 。 四tứ 土thổ/độ 雜tạp 人nhân 淨tịnh 。 此thử 已dĩ 如như 身thân 子tử 章chương 明minh 也dã 。

問vấn 。 將tương 一nhất 菩Bồ 薩Tát 及cập 在tại 樹thụ 下hạ 居cư 獅sư 子tử 座tòa 皆giai 何hà 所sở 表biểu 耶da 。

答đáp 。 世thế 界giới 悉tất 檀đàn 法Pháp 應ưng 如như 是thị 。 同đồng 來lai 影ảnh 嚮hướng 。 座tòa 以dĩ 安an 身thân 樹thụ 以dĩ 覆phú 體thể 。 遣khiển 使sứ 問vấn 訊tấn 故cố 將tương 一nhất 侍thị 者giả 。 若nhược 有hữu 所sở 表biểu 者giả 法Pháp 身thân 不bất 二nhị 。 故cố 侍thị 者giả 唯duy 一nhất 。

問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 下hạ 云vân 地địa 涌dũng 既ký 有hữu 多đa 眾chúng 。 應ưng 表biểu 法Pháp 身thân 是thị 多đa 不phủ 耶da 。

答đáp 。 下hạ 方phương 明minh 眾chúng 多đa 者giả 顯hiển 。 久cửu 已dĩ 成thành 佛Phật 。 故cố 所sở 化hóa 眾chúng 多đa 也dã 。 樹thụ 以dĩ 立lập 為vi 義nghĩa 。 今kim 明minh 開khai 寶bảo 塔tháp 樹thụ 立lập 法Pháp 身thân 也dã 。 昔tích 懼cụ 物vật 起khởi 謗báng 故cố 不bất 得đắc 顯hiển 壽thọ 長trường 遠viễn 。 今kim 道đạo 緣duyên 既ký 發phát 故cố 喜hỷ 無vô 畏úy 。 所sở 以dĩ 居cư 樹thụ 師sư 子tử 座tòa 也dã 。

問vấn 。 此thử 品phẩm 多đa 寶bảo 三tam 過quá 發phát 言ngôn 。 有hữu 何hà 益ích 耶da 。

答đáp 。 初sơ 明minh 塔tháp 涌dũng 。 欲dục 表biểu 非phi 是thị 孤cô 墳phần 有hữu 靈linh 覺giác 故cố 發phát 聲thanh 也dã 。 次thứ 開khai 塔tháp 竟cánh 復phục 發phát 聲thanh 者giả 。 前tiền 雖tuy 發phát 聲thanh 猶do 未vị 見kiến 形hình 。 恐khủng 前tiền 所sở 發phát 者giả 非phi 是thị 佛Phật 聲thanh 。 故cố 現hiện 形hình 表biểu 口khẩu 自tự 發phát 聲thanh 。 最tối 後hậu 發phát 聲thanh 者giả 。 多đa 寶bảo 不bất 滅diệt 雖tuy 彰chương 釋Thích 迦Ca 不bất 生sanh 未vị 顯hiển 。 故cố 携huề 之chi 並tịnh 坐tọa 欲dục 顯hiển 釋Thích 迦Ca 不bất 生sanh 故cố 復phục 發phát 聲thanh 也dã 。 次thứ 論luận 提Đề 婆Bà 達Đạt 多Đa 品Phẩm 。

有hữu 人nhân 疑nghi 此thử 品phẩm 都đô 應ưng 非phi 次thứ 第đệ 。 或hoặc 非phi 佛Phật 說thuyết 。 今kim 明minh 不bất 然nhiên 。 定định 是thị 次thứ 第đệ 亦diệc 是thị 佛Phật 說thuyết 。 晚vãn 見kiến 論luận 云vân 。 為vi 調Điều 達Đạt 受thọ 記ký 顯hiển 如Như 來Lai 無vô 怨oán 心tâm 。 故cố 當đương 知tri 是thị 佛Phật 說thuyết 也dã 。 次thứ 寶bảo 塔tháp 品phẩm 後hậu 者giả 密mật 開khai 本bổn 迹tích 。 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 就tựu 佛Phật 事sự 而nhi 開khai 本bổn 迹tích 。 即tức 是thị 寶bảo 塔tháp 現hiện 分phân 身thân 集tập 也dã 。 二nhị 舉cử 例lệ 密mật 開khai 本bổn 迹tích 。 即tức 此thử 品phẩm 是thị 也dã 。 調Điều 達Đạt 迹tích 身thân 惡ác 而nhi 本bổn 非phi 惡ác 者giả 。 釋Thích 迦Ca 迹tích 示thị 生sanh 滅diệt 本bổn 實thật 不bất 生sanh 滅diệt 也dã 。 又hựu 此thử 經Kinh 云vân 開khai 方phương 便tiện 門môn 。 示thị 真chân 實thật 義nghĩa 。 非phi 但đãn 開khai 一nhất 種chủng 方phương 便tiện 門môn 。 通thông 開khai 一nhất 切thiết 方phương 便tiện 。 門môn 示thị 一nhất 切thiết 真chân 實thật 義nghĩa 。 從tùng 經kinh 初sơ 來lai 至chí 寶bảo 塔tháp 品phẩm 明minh 約ước 善thiện 開khai 方phương 便tiện 門môn 。 顯hiển 真chân 實thật 義nghĩa 。 今kim 就tựu 惡ác 明minh 開khai 方phương 便tiện 門môn 。 云vân 真chân 實thật 義nghĩa 。 一nhất 切thiết 三tam 世thế 。 十thập 方phương 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 不bất 出xuất 善thiện 惡ác 違vi 順thuận 二nhị 方phương 便tiện 。 如như 釋Thích 迦Ca 等đẳng 為vi 善thiện 方phương 便tiện 用dụng 。 調Điều 達Đạt 為vi 惡ác 方phương 便tiện 用dụng 者giả 。 不bất 言ngôn 昔tích 是thị 方phương 便tiện 。 故cố 方phương 便tiện 門môn 閉bế 。 今kim 開khai 是thị 方phương 便tiện 門môn 。 故cố 方phương 便tiện 門môn 開khai 惡ác 既ký 是thị 方phương 便tiện 。 善thiện 即tức 是thị 真chân 實thật 也dã 。 如như 此thử 善thiện 惡ác 皆giai 欲dục 引dẫn 眾chúng 生sanh 歸quy 善thiện 。 故cố 若nhược 違vi 若nhược 順thuận 皆giai 順thuận 也dã 。 又hựu 大đại 品phẩm 云vân 有hữu 威uy 儀nghi 非phi 威uy 儀nghi 。 非phi 威uy 儀nghi 即tức 變biến 常thường 合hợp 道đạo 。 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 中trung 明minh 菩Bồ 薩Tát 作tác 。 具cụ 足túc 十thập 惡ác 五ngũ 逆nghịch 。

問vấn 。 菩Bồ 薩Tát 作tác 十thập 惡ác 五ngũ 逆nghịch 。 為vi 實thật 作tác 為vi 變biến 化hóa 作tác 耶da 。

答đáp 。 具cụ 二nhị 作tác 也dã 。 一nhất 者giả 化hóa 殺sát 。 如như 金kim 剛cang 神thần 殺sát 童đồng 子tử 。 二nhị 者giả 實thật 殺sát 。 如như 殺sát 五ngũ 百bách 婆Bà 羅La 門Môn 。 所sở 以dĩ 須tu 實thật 殺sát 者giả 。 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 更cánh 無vô 餘dư 方phương 便tiện 度độ 之chi 。 唯duy 應ưng 有hữu 殺sát 可khả 以dĩ 度độ 之chi 。 故cố 行hành 殺sát 等đẳng 事sự 也dã 。 又hựu 束thúc 此thử 二nhị 方phương 便tiện 歸quy 非phi 善thiện 非phi 惡ác 。 不bất 可khả 示thị 也dã 。 而nhi 能năng 善thiện 能năng 惡ác 即tức 妙diệu 法Pháp 華hoa 用dụng 也dã 。 又hựu 以dĩ 三tam 種chủng 方phương 便tiện 。 一nhất 者giả 凡phàm 夫phu 方phương 便tiện 。 二nhị 者giả 二Nhị 乘Thừa 方phương 便tiện 。 三tam 者giả 大Đại 乘Thừa 方phương 便tiện 。 調Điều 達Đạt 為vi 重trọng 惡ác 謂vị 凡phàm 夫phu 方phương 便tiện 。 富Phú 樓Lâu 那Na 等đẳng 。 現hiện 聲Thanh 聞Văn 為vi 二Nhị 乘Thừa 方phương 便tiện 。 釋Thích 迦Ca 為vi 佛Phật 方phương 便tiện 。 上thượng 來lai 已dĩ 開khai 二nhị 方phương 便tiện 門môn 。 今kim 次thứ 開khai 凡phàm 夫phu 方phương 便tiện 門môn 故cố 說thuyết 此thử 品phẩm 。 又hựu 發phát 三tam 迹tích 。 初sơ 發phát 多đa 寶bảo 滅diệt 迹tích 明minh 不bất 滅diệt 。 次thứ 發phát 釋Thích 迦Ca 生sanh 迹tích 明minh 不bất 生sanh 。 後hậu 發phát 調Điều 達Đạt 惡ác 迹tích 明minh 非phi 惡ác 。 又hựu 難nạn/nan 曰viết 。 言ngôn 釋Thích 迦Ca 昔tích 無vô 常thường 今kim 無vô 常thường 。 亦diệc 應ưng 調Điều 達Đạt 昔tích 惡ác 今kim 猶do 惡ác 也dã 。 若nhược 昔tích 說thuyết 調Điều 達Đạt 惡ác 今kim 發phát 迹tích 故cố 明minh 非phi 惡ác 者giả 。 釋Thích 迦Ca 亦diệc 然nhiên 矣hĩ 。 又hựu 昔tích 記ký 調Điều 達Đạt 。 當đương 成thành 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 今kim 開khai 調Điều 達Đạt 久cửu 為vi 大đại 行hành 。 則tắc 昔tích 方phương 便tiện 示thị 小tiểu 而nhi 實thật 是thị 大đại 者giả 。 當đương 知tri 釋Thích 迦Ca 實thật 常thường 示thị 現hiện 無vô 常thường 耳nhĩ 。 又hựu 說thuyết 此thử 品phẩm 者giả 為vi 欲dục 成thành 嘆thán 經kinh 勸khuyến 人nhân 弘hoằng 宣tuyên 故cố 來lai 。 上thượng 品phẩm 已dĩ 明minh 往vãng 古cổ 多đa 寶bảo 佛Phật 自tự 來lai 俱câu 共cộng 說thuyết 法Pháp 華hoa 。 明minh 福phước 深thâm 功công 重trọng/trùng 勸khuyến 人nhân 弘hoằng 宣tuyên 。 今kim 釋Thích 迦Ca 復phục 引dẫn 調Điều 達Đạt 為vi 證chứng 。 明minh 調Điều 達Đạt 過quá 去khứ 世thế 為vì 我ngã 說thuyết 法Pháp 華hoa 經kinh 。 故cố 今kim 得đắc 成thành 佛Phật 。 是thị 故cố 法pháp 華hoa 功công 用dụng 難nan 思tư 議nghị 。 應ưng 須tu 受thọ 持trì 。 提Đề 婆Bà 達Đạt 多Đa 。 此thử 言ngôn 天thiên 熱nhiệt 。 提đề 婆bà 言ngôn 天thiên 達đạt 多đa 名danh 熱nhiệt 。 初sơ 生sanh 之chi 時thời 。 天thiên 人nhân 心tâm 熱nhiệt 。 以dĩ 其kỳ 將tương 造tạo 逆nghịch 罪tội 故cố 。 斛hộc 飯phạn 王vương 之chi 子tử 阿A 難Nan 之chi 兄huynh 。 從tùng 所sở 說thuyết 之chi 人nhân 為vi 名danh 。 故cố 以dĩ 目mục 品phẩm 也dã 。

問vấn 。 昔tích 明minh 調Điều 達Đạt 造tạo 三tam 逆nghịch 罪tội 。 其kỳ 事sự 云vân 何hà 。

答đáp 。 釋thích 論luận 云vân 。 佛Phật 初sơ 成thành 道Đạo 度độ 結kết 髮phát 梵Phạm 志Chí 千thiên 人nhân 。 後hậu 還hoàn 本bổn 國quốc 。 諸chư 弟đệ 子tử 雖tuy 得đắc 道Đạo 跡tích 而nhi 苦khổ 行hạnh 。 來lai 久cửu 容dung 色sắc 燋tiều 悴tụy 不bất 光quang 顯hiển 。 世Thế 尊Tôn 父phụ 王vương 即tức 勅sắc 國quốc 中trung 。 豪hào 貴quý 子tử 等đẳng 應ưng 盡tận 資tư 之chi 身thân 並tịnh 令linh 出xuất 家gia 。 調Điều 達Đạt 於ư 時thời 入nhập 道đạo 而nhi 無vô 信tín 心tâm 。 但đãn 欲dục 學học 通thông 不phủ 。 欲dục 求cầu 佛Phật 道Đạo 。 得đắc 通thông 已dĩ 後hậu 遂toại 便tiện 失thất 之chi 。 求cầu 徒đồ 眾chúng 佛Phật 不bất 許hứa 之chi 。 於ư 是thị 遂toại 造tạo 逆nghịch 罪tội 。 初sơ 則tắc 破phá 僧Tăng 。 以dĩ 犯phạm 戒giới 人nhân 不bất 得đắc 破phá 僧Tăng 。 故cố 知tri 前tiền 未vị 犯phạm 餘dư 罪tội 而nhi 前tiền 破phá 僧Tăng 破phá 。 僧Tăng 已dĩ 後hậu 次thứ 推thôi 巖nham 厭yếm 佛Phật 。 金kim 剛cang 神thần 以dĩ 杵xử 擲trịch 石thạch 。 石thạch 破phá 傷thương 佛Phật 大đại 指chỉ 出xuất 血huyết 。 故cố 次thứ 出xuất 佛Phật 身thân 血huyết 。 華hoa 色sắc 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 得đắc 羅La 漢Hán 果Quả 。 見kiến 其kỳ 傷thương 佛Phật 指chỉ 。 而nhi 呵ha 責trách 之chi 。 調Điều 達Đạt 以dĩ 拳quyền 打đả 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 。 尼ni 眼nhãn 出xuất 血huyết 死tử 。 故cố 次thứ 殺sát 羅La 漢Hán 。 具cụ 三tam 逆nghịch 羅la 。 次thứ 第đệ 如như 是thị 也dã 。 此thử 中trung 釋thích 調Điều 達Đạt 造tạo 逆nghịch 次thứ 第đệ 。 與dữ 律luật 中trung 明minh 不bất 異dị 也dã 。 論luận 本bổn 迹tích 義nghĩa 釋thích 壽thọ 量lượng 信tín 解giải 等đẳng 品phẩm 。

問vấn 曰viết 。 信tín 解giải 品phẩm 云vân 。 長trưởng 者giả 居cư 師sư 子tử 座tòa 。 眷quyến 屬thuộc 圍vi 繞nhiễu 。 乃nãi 至chí 脫thoát 珍trân 御ngự 服phục 。 著trước 弊tệ 垢cấu 衣y 。 此thử 約ước 何hà 義nghĩa 明minh 於ư 本bổn 迹tích 耶da 。

答đáp 。 有hữu 人nhân 言ngôn 嚴nghiêm 飾sức 上thượng 服phục 譬thí 法Pháp 身thân 。 著trước 弊tệ 垢cấu 衣y 。 喻dụ 隱ẩn 本bổn 垂thùy 迹tích 。

評bình 曰viết 。 今kim 以dĩ 四tứ 義nghĩa 推thôi 之chi 非phi 法Pháp 身thân 也dã 。 一nhất 者giả 大Đại 士Sĩ 。 入nhập 法Pháp 身thân 之chi 境cảnh 形hình 不bất 可khả 以dĩ 像tượng 測trắc 。 心tâm 不bất 可khả 以dĩ 智trí 知tri 。 今kim 明minh 眷quyến 屬thuộc 宗tông 待đãi 則tắc 形hình 有hữu 方phương 所sở 。 羅la 列liệt 寶bảo 物vật 。 譬thí 闡xiển 揚dương 道Đạo 教giáo 。 既ký 是thị 言ngôn 像tượng 之chi 域vực 知tri 非phi 法Pháp 身thân 。 二nhị 者giả 舊cựu 經kinh 師sư 云vân 。 中trung 止chỉ 一nhất 城thành 。 譬thí 垂thùy 迹tích 作tác 佛Phật 不bất 廢phế 家gia 業nghiệp 化hóa 諸chư 高cao 行hành 。 若nhược 是thị 法Pháp 身thân 斯tư 言ngôn 失thất 矣hĩ 。 三tam 者giả 喚hoán 子tử 不bất 得đắc 遠viễn 領lãnh 方phương 便tiện 品phẩm 一Nhất 乘Thừa 化hóa 物vật 不bất 從tùng 。 上thượng 既ký 顯hiển 迹tích 今kim 何hà 猶do 領lãnh 本bổn 。 四tứ 者giả 喚hoán 子tử 不bất 得đắc 近cận 領lãnh 譬thí 喻dụ 。 求cầu 子tử 不bất 得đắc 。 前tiền 既ký 是thị 門môn 內nội 長trưởng 者giả 今kim 云vân 何hà 喻dụ 城thành 外ngoại 法Pháp 身thân 。 以dĩ 此thử 詳tường 之chi 義nghĩa 可khả 知tri 矣hĩ 。

復phục 有hữu 人nhân 言ngôn 長trưởng 者giả 處xử 師sư 子tử 座tòa 。 喻dụ 壽thọ 量lượng 之chi 本bổn 。 著trước 弊tệ 垢cấu 衣y 。 譬thí 從tùng 本bổn 垂thùy 迹tích 。

評bình 曰viết 。 雖tuy 有hữu 新tân 通thông 猶do 滯trệ 故cố 難nạn/nan 。 舊cựu 明minh 中trung 止chỉ 一nhất 城thành 。 既ký 是thị 應ưng 迹tích 作tác 佛Phật 。 今kim 處xử 師sư 子tử 座tòa 。 云vân 何hà 乃nãi 喻dụ 壽thọ 量lượng 本bổn 耶da 。 請thỉnh 更cánh 研nghiên 辨biện 之chi 。 求cầu 子tử 不bất 得đắc 。 而nhi 家gia 業nghiệp 不bất 廢phế 。 家gia 業nghiệp 不bất 廢phế 正chánh 是thị 迹tích 身thân 化hóa 物vật 。 非phi 本bổn 地địa 導đạo 緣duyên 。 又hựu 此thử 譬thí 忍nhẫn 土thổ/độ 成thành 聖thánh 。 不bất 可khả 遙diêu 指chỉ 他tha 方phương 。 又hựu 今kim 明minh 。 即tức 世thế 垂thùy 應ưng 復phục 非phi 前tiền 世thế 作tác 佛Phật 。 進tiến 退thoái 往vãng 論luận 竟cánh 是thị 何hà 身thân 。 今kim 所sở 明minh 者giả 凡phàm 有hữu 三Tam 身Thân 。 一nhất 法Pháp 身thân 二nhị 舍xá 那na 身thân 。 三tam 釋Thích 迦Ca 身thân 。 其kỳ 父phụ 先tiên 來lai 。 求cầu 子tử 不bất 得đắc 。 譬thí 法Pháp 身thân 覓mịch 大đại 機cơ 不bất 得đắc 也dã 。 中trung 止chỉ 一nhất 城thành 。 家gia 業nghiệp 不bất 廢phế 。 譬thí 舍xá 那na 身thân 。 初sơ 成thành 道Đạo 時thời 。 二Nhị 乘Thừa 大đại 機cơ 雖tuy 復phục 未vị 熱nhiệt 。 而nhi 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 緣duyên 已dĩ 成thành 故cố 初sơ 登đăng 正chánh 覺giác 化hóa 諸chư 高cao 行hành 。 如như 文văn 廣quảng 說thuyết 之chi 。 宗tông 親thân 侍thị 衛vệ 乃nãi 至chí 羅la 列liệt 寶bảo 物vật 者giả 。 皆giai 指chỉ 華hoa 嚴nghiêm 為vì 諸chư 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 大đại 法pháp 也dã 。 脫thoát 珍trân 御ngự 服phục 著trước 垢cấu 弊tệ 衣y 者giả 。 隱ẩn 舍xá 那na 之chi 本bổn 示thị 釋Thích 迦Ca 迹tích 化hóa 於ư 二Nhị 乘Thừa 也dã 。 此thử 三Tam 身Thân 即tức 是thị 次thứ 第đệ 。 前tiền 明minh 法Pháp 身thân 。 法Pháp 身thân 次thứ 垂thùy 舍xá 那na 之chi 迹tích 化hóa 諸chư 大đại 行hành 。 舍xá 那na 次thứ 示thị 釋Thích 迦Ca 之chi 化hóa 引dẫn 於ư 二Nhị 乘Thừa 。

問vấn 。 何hà 以dĩ 知tri 有hữu 三Tam 身Thân 。

答đáp 。 即tức 以dĩ 前tiền 推thôi 義nghĩa 可khả 知tri 也dã 。 又hựu 梵Phạm 網võng 云vân 我ngã 今kim 盧lô 舍xá 那na 。 方phương 座tòa 蓮liên 華hoa 臺đài 謂vị 舍xá 那na 身thân 。 周chu 匠tượng 千thiên 華hoa 上thượng 復phục 現hiện 千thiên 釋Thích 迦Ca 。 謂vị 釋Thích 迦Ca 身thân 。 必tất 知tri 有hữu 法Pháp 身thân 。 此thử 同đồng 信tín 解giải 品phẩm 意ý 也dã 。 又hựu 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 明minh 三Tam 身Thân 。 一nhất 法Pháp 身thân 二nhị 應ưng 身thân 三tam 化hóa 身thân 。 法Pháp 身thân 唯duy 佛Phật 見kiến 。 應ưng 身thân 應ưng 菩Bồ 薩Tát 。 化hóa 身thân 化hóa 二Nhị 乘Thừa 。 與dữ 法pháp 華hoa 信tín 解giải 全toàn 同đồng 。 又hựu 像tượng 法pháp 決quyết 疑nghi 經kinh 具cụ 明minh 三Tam 身Thân 。 上thượng 已dĩ 引dẫn 竟cánh 。 亦diệc 同đồng 信tín 解giải 。 又hựu 華hoa 嚴nghiêm 性tánh 起khởi 品phẩm 譬thí 如như 日nhật 出xuất 。 前tiền 照chiếu 高cao 山sơn 次thứ 及cập 中trung 下hạ 。 如Như 來Lai 出xuất 世thế 。 前tiền 化hóa 菩Bồ 薩Tát 。 次thứ 化hóa 二Nhị 乘Thừa 。 與dữ 信tín 解giải 相tương/tướng 符phù 。 又hựu 大đại 經kinh 日nhật 喻dụ 品phẩm 明minh 。 日nhật 有hữu 三tam 時thời 冬đông 日nhật 最tối 短đoản 。 喻dụ 二Nhị 乘Thừa 所sở 見kiến 。 春xuân 日nhật 處xứ 中trung 譬thí 大Đại 士Sĩ 所sở 覩đổ 。 夏hạ 日nhật 最tối 長trường/trưởng 喻dụ 明minh 唯duy 佛Phật 覩đổ 佛Phật 。 其kỳ 壽thọ 無vô 量lượng 。 亦diệc 有hữu 三Tam 身Thân 之chi 義nghĩa 與dữ 前tiền 大đại 同đồng 。

問vấn 。 未vị 開khai 近cận 顯hiển 遠viễn 。 云vân 何hà 已dĩ 領lãnh 三Tam 身Thân 。

答đáp 。 上thượng 三tam 周chu 佛Phật 已dĩ 略lược 開khai 三Tam 身Thân 。 三tam 根căn 聲Thanh 聞Văn 亦diệc 略lược 領lãnh 本bổn 迹tích 。 如như 釋thích 名danh 中trung 辨biện 之chi 。 又hựu 法pháp 華hoa 之chi 前tiền 已dĩ 明minh 本bổn 迹tích 。 如như 淨tịnh 名danh 佛Phật 身thân 無vô 為vi 。 無vô 漏lậu 之chi 說thuyết 。 大đại 品phẩm 去khứ 來lai 無vô 去khứ 來lai 之chi 文văn 。 但đãn 昔tích 聞văn 未vị 悟ngộ 。 今kim 因nhân 法pháp 華hoa 始thỉ 知tri 領lãnh 解giải 。 故cố 作tác 此thử 述thuật 。 之chi 如như 昔tích 聞văn 大đại 品phẩm 付phó 財tài 不bất 悟ngộ 。 今kim 因nhân 此thử 教giáo 方phương 復phục 領lãnh 解giải 。 又hựu 昔tích 在tại 華hoa 嚴nghiêm 座tòa 有hữu 類loại 盲manh 聾lung 。 今kim 悟ngộ 一Nhất 乘Thừa 方phương 得đắc 淨tịnh 眼nhãn 。 故cố 見kiến 舍xá 那na 。 又hựu 化hóa 菩Bồ 薩Tát 名danh 舍xá 那na 。 今kim 成thành 菩Bồ 薩Tát 云vân 何hà 不bất 見kiến 。 又hựu 以dĩ 理lý 言ngôn 之chi 此thử 等đẳng 皆giai 為vi 權quyền 行hành 。 又hựu 是thị 化hóa 人nhân 為vì 欲dục 調điều 伏phục 眾chúng 生sanh 。 顯hiển 發phát 密mật 教giáo 恐khủng 實thật 行hạnh 之chi 流lưu 聞văn 後hậu 長trường 遠viễn 乖quai 其kỳ 本bổn 情tình 。 故cố 豫dự 領lãnh 本bổn 迹tích 二nhị 身thân 。 逆nghịch 聞văn 壽thọ 量lượng 故cố 託thác 領lãnh 解giải 密mật 助trợ 闡xiển 揚dương 。 例lệ 如như 初sơ 品phẩm 彌Di 勒Lặc 之chi 疑nghi 文Văn 殊Thù 之chi 決quyết 。 明minh 古cổ 佛Phật 說thuyết 之chi 於ư 前tiền 釋Thích 迦Ca 將tương 敷phu 之chi 於ư 後hậu 。 逆nghịch 杜đỗ 疑nghi 謗báng 之chi 萌manh 豫dự 開khai 一Nhất 乘Thừa 之chi 旨chỉ 。 論luận 壽thọ 量lượng 佛Phật 義nghĩa 。

問vấn 。 信tín 解giải 品phẩm 明minh 三Tam 身Thân 者giả 。 壽thọ 量lượng 品phẩm 論luận 何hà 等đẳng 佛Phật 耶da 。

答đáp 。 有hữu 人nhân 言ngôn 是thị 金kim 剛cang 心tâm 耳nhĩ 。 猶do 未vị 成thành 佛Phật 但đãn 任nhậm 持trì 三tam 昧muội 故cố 延diên 之chi 使sử 長trường/trưởng 。 為vi 廣quảng 度độ 物vật 也dã 。 故cố 下hạ 文văn 云vân 。 神thần 通thông 力lực 如như 是thị 。 於ư 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。

評bình 曰viết 。 經kinh 言ngôn 久cửu 已dĩ 成thành 佛Phật 。 而nhi 言ngôn 未vị 成thành 佛Phật 。 公công 於ư 我ngã 前tiền 違vi 反phản 我ngã 語ngữ 。 如Như 來Lai 三tam 誡giới 恐khủng 時thời 會hội 驚kinh 疑nghi 。 豈khởi 徒đồ 然nhiên 哉tai 。 又hựu 昔tích 尚thượng 明minh 已dĩ 登đăng 大đại 覺giác 。 今kim 言ngôn 猶do 未vị 成thành 聖thánh 則tắc 昔tích 勝thắng 今kim 劣liệt 。 豈khởi 可khả 然nhiên 。

問vấn 。 若nhược 非phi 後hậu 聖thánh 則tắc 應ưng 。 凝ngưng 然nhiên 常thường 住trụ 。 下hạ 云vân 復phục 倍bội 上thượng 數số 。 猶do 是thị 無vô 常thường 。 故cố 知tri 應ưng 未vị 成thành 也dã 。

難nạn/nan 曰viết 。 若nhược 未vị 常thường 住trụ 則tắc 未vị 度độ 五ngũ 百bách 何hà 故cố 聞văn 度độ 五ngũ 百bách 而nhi 即tức 信tín 。 明minh 已dĩ 成thành 而nhi 未vị 受thọ 。 又hựu 難nạn/nan 若nhược 度độ 五ngũ 百bách 而nhi 未vị 常thường 。 亦diệc 應ưng 未vị 度độ 五ngũ 百bách 即tức 是thị 常thường 。 若nhược 未vị 度độ 非phi 常thường 。 則tắc 已dĩ 度độ 是thị 常thường 矣hĩ 。 又hựu 經kinh 言ngôn 佛Phật 度độ 五ngũ 百bách 。 而nhi 言ngôn 未vị 度độ 者giả 。 昔tích 明minh 佛Phật 度độ 三tam 百bách 。 亦diệc 應ưng 未vị 度độ 。 若nhược 昔tích 言ngôn 廣quảng 三tam 百bách 佛Phật 實thật 度độ 者giả 。 今kim 亦diệc 應ưng 實thật 度độ 五ngũ 百bách 也dã 。 若nhược 順thuận 經kinh 故cố 遂toại 度độ 五ngũ 百bách 。 則tắc 已dĩ 免miễn 三tam 相tương/tướng 。 何hà 事sự 非phi 常thường 。 今kim 所sở 釋thích 者giả 。 壽thọ 量lượng 品phẩm 亦diệc 具cụ 則tắc 三Tam 身Thân 。 法pháp 華hoa 論luận 云vân 。 王vương 宮cung 現hiện 生sanh 伽già 耶da 成thành 佛Phật 名danh 為vi 化hóa 佛Phật 。 久cửu 已dĩ 成thành 佛Phật 。 乃nãi 至chí 復phục 倍bội 上thượng 數số 。 故cố 名danh 為vi 報báo 佛Phật 。 如như 實thật 知tri 見kiến 。 三tam 界giới 之chi 相tướng 。 無vô 有hữu 生sanh 死tử 。 若nhược 退thoái 若nhược 出xuất 。 明minh 法Pháp 身thân 佛Phật 。 但đãn 三Tam 身Thân 不bất 同đồng 。 若nhược 法pháp 華hoa 論luận 明minh 三Tam 身Thân 者giả 。 以dĩ 佛Phật 性tánh 為vi 法Pháp 身thân 。 修tu 行hành 顯hiển 佛Phật 性tánh 為vi 報báo 身thân 。 化hóa 眾chúng 生sanh 義nghĩa 為vi 化hóa 身thân 。 若nhược 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 所sở 明minh 。 隱ẩn 名danh 如Như 來Lai 藏tạng 。 顯hiển 名danh 為vi 法Pháp 身thân 。 則tắc 此thử 二nhị 皆giai 名danh 法Pháp 身thân 。 就tựu 應ưng 身thân 中trung 自tự 開khai 為vi 二nhị 。 化hóa 菩Bồ 薩Tát 名danh 報báo 身thân 。 化hóa 二Nhị 乘Thừa 名danh 化hóa 身thân 。 或hoặc 云vân 化hóa 地địa 上thượng 名danh 報báo 身thân 。 化hóa 地địa 前tiền 名danh 化hóa 身thân 。 地địa 論luận 法pháp 華hoa 論luận 是thị 菩Bồ 提Đề 留lưu 支chi 所sở 出xuất 。 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 是thị 真Chân 諦Đế 三tam 藏tạng 所sở 翻phiên 。 此thử 三tam 部bộ 皆giai 天thiên 親thân 之chi 所sở 述thuật 作tác 。 而nhi 明minh 義nghĩa 有hữu 異dị 者giả 。 或hoặc 當đương 譯dịch 人nhân 不bất 體thể 其kỳ 意ý 。 今kim 欲dục 融dung 會hội 者giả 。 眾chúng 經kinh 及cập 論luận 或hoặc 二nhị 身thân 或hoặc 三Tam 身Thân 或hoặc 四tứ 身thân 。 今kim 總tổng 束thúc 為vi 四tứ 句cú 。 一nhất 合hợp 本bổn 合hợp 迹tích 。 如như 金kim 光quang 明minh 但đãn 辨biện 一nhất 本bổn 一nhất 迹tích 也dã 。 故cố 云vân 佛Phật 真chân 法Pháp 身thân 。 猶do 如như 虛hư 空không 。 應ứng 物vật 現hiện 形hình 。 如như 水thủy 中trung 月nguyệt 。 二nhị 開khai 本bổn 開khai 迹tích 。 如như 五ngũ 凡phàm 夫phu 論luận 明minh 有hữu 四tứ 佛Phật 。 開khai 本bổn 為vi 二nhị 身thân 。 一nhất 法Pháp 身thân 二nhị 報báo 身thân 。 法Pháp 身thân 即tức 佛Phật 性tánh 。 報báo 身thân 謂vị 修tu 因nhân 滿mãn 顯hiển 出xuất 佛Phật 性tánh 。 開khai 迹tích 為vi 二nhị 身thân 。 化hóa 菩Bồ 薩Tát 名danh 舍xá 那na 。 化hóa 二Nhị 乘Thừa 名danh 釋Thích 迦Ca 也dã 。 三tam 開khai 本bổn 合hợp 迹tích 。 如như 地địa 論luận 法pháp 華hoa 論luận 所sở 明minh 。 開khai 本bổn 謂vị 二nhị 身thân 。 謂vị 佛Phật 性tánh 是thị 法Pháp 身thân 。 佛Phật 性tánh 顯hiển 為vi 報báo 身thân 。 四tứ 開khai 迹tích 合hợp 本bổn 。 如như 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 所sở 明minh 。 合hợp 佛Phật 性tánh 及cập 佛Phật 性tánh 顯hiển 皆giai 名danh 法Pháp 身thân 。 開khai 迹tích 為vi 二nhị 。 化hóa 菩Bồ 薩Tát 名danh 舍xá 那na 。 化hóa 二Nhị 乘Thừa 名danh 釋Thích 迦Ca 。 此thử 皆giai 經kinh 論luận 隨tùy 義nghĩa 說thuyết 之chi 。 悉tất 不bất 相tương 違vi 。 眾chúng 師sư 不bất 體thể 其kỳ 意ý 故cố 起khởi 諍tranh 論luận 耳nhĩ 。

問vấn 。 常thường 無vô 常thường 云vân 何hà 。

答đáp 。 亦diệc 四tứ 句cú 。 開khai 本bổn 合hợp 迹tích 即tức 是thị 開khai 常thường 合hợp 無vô 常thường 。 合hợp 本bổn 開khai 迹tích 合hợp 常thường 開khai 無vô 常thường 。 本bổn 迹tích 俱câu 開khai 即tức 常thường 無vô 常thường 俱câu 開khai 。 常thường 有hữu 法pháp 報báo 二nhị 身thân 無vô 常thường 有hữu 應ứng 化hóa 兩lưỡng 佛Phật 。 本bổn 迹tích 俱câu 合hợp 即tức 常thường 無vô 常thường 俱câu 合hợp 也dã 。

問vấn 。 經kinh 說thuyết 云vân 何hà 。

答đáp 。 華hoa 嚴nghiêm 梵Phạm 網võng 像tượng 法pháp 決quyết 疑nghi 大đại 涅Niết 槃Bàn 及cập 法pháp 華hoa 信tín 解giải 品phẩm 。 此thử 等đẳng 諸chư 文văn 皆giai 明minh 法Pháp 身thân 常thường 應ứng 化hóa 身thân 無vô 常thường 。 與dữ 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 同đồng 。 法pháp 華hoa 壽thọ 量lượng 品phẩm 可khả 具cụ 二nhị 義nghĩa 。 壽thọ 命mạng 無vô 量lượng 劫kiếp 。 久cửu 修tu 業nghiệp 所sở 得đắc 。 此thử 是thị 報báo 佛Phật 。 即tức 名danh 常thường 樂nhạo 法Pháp 身thân 也dã 。 純thuần 化hóa 菩Bồ 薩Tát 名danh 為vi 舍xá 那na 者giả 。 如như 化hóa 千thiên 世thế 界giới 微vi 塵trần 。 菩Bồ 薩Tát 無vô 有hữu 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 。 此thử 可khả 名danh 舍xá 那na 。 無vô 常thường 身thân 也dã 。 若nhược 化hóa 二Nhị 乘Thừa 及cập 三tam 乘thừa 雜tạp 眾chúng 名danh 釋Thích 迦Ca 。 化hóa 佛Phật 也dã 。 撿kiểm 眾chúng 經kinh 與dữ 諸chư 論luận 皆giai 不bất 相tương 違vi 也dã 。

問vấn 。 三Tam 身Thân 有hữu 幾kỷ 名danh 耶da 。

答đáp 。 經kinh 論luận 列liệt 名danh 不bất 同đồng 。 或hoặc 法Pháp 身thân 舍xá 那na 身thân 釋Thích 迦Ca 身thân 。 又hựu 名danh 法Pháp 身thân 報báo 身thân 化hóa 身thân 。 又hựu 名danh 法Pháp 身thân 應ưng 身thân 化hóa 身thân 。 又hựu 名danh 佛Phật 所sở 見kiến 身thân 菩Bồ 薩Tát 所sở 見kiến 身thân 二Nhị 乘Thừa 凡phàm 夫phu 所sở 見kiến 身thân 。

問vấn 。 此thử 等đẳng 名danh 字tự 出xuất 何hà 文văn 耶da 。

答đáp 。 初sơ 出xuất 梵Phạm 網võng 經kinh 。 次thứ 出xuất 像tượng 法pháp 決quyết 疑nghi 金kim 剛cang 波Ba 若Nhã 論luận 。 次thứ 出xuất 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 說thuyết 。 次thứ 出xuất 涅Niết 槃Bàn 日nhật 喻dụ 品phẩm 。 三tam 時thời 短đoản 長trường/trưởng 之chi 異dị 如như 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 二Nhị 乘Thừa 所sở 見kiến 不bất 同đồng 。 經kinh 說thuyết 異dị 名danh 意ý 猶do 一nhất 也dã 。

問vấn 。 何hà 故cố 但đãn 明minh 三Tam 身Thân 。 不bất 多đa 不bất 小tiểu 耶da 。

答đáp 。 若nhược 就tựu 法pháp 華hoa 論luận 明minh 三Tam 身Thân 者giả 。 佛Phật 性tánh 隱ẩn 顯hiển 為vi 二nhị 身thân 。 化hóa 他tha 為vi 化hóa 身thân 。 二nhị 身thân 為vi 自tự 德đức 。 一nhất 身thân 化hóa 他tha 德đức 。 又hựu 約ước 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 明minh 三Tam 身Thân 義nghĩa 。 員# 不bất 得đắc 多đa 小tiểu 。 法Pháp 身thân 為vi 自tự 德đức 餘dư 二nhị 身thân 化hóa 他tha 德đức 。 化hóa 他tha 中trung 自tự 有hữu 二nhị 。 一nhất 者giả 化hóa 菩Bồ 薩Tát 身thân 總tổng 名danh 舍xá 那na 身thân 。 二nhị 者giả 化hóa 二Nhị 乘Thừa 身thân 名danh 釋Thích 迦Ca 身thân 。 所sở 化hóa 雖tuy 多đa 不bất 出xuất 大đại 小tiểu 也dã 。 又hựu 化hóa 淨tịnh 土độ 緣duyên 為vi 舍xá 那na 。 化hóa 穢uế 土thổ/độ 緣duyên 為vi 釋Thích 迦Ca 。 化hóa 處xứ 雖tuy 多đa 淨tịnh 穢uế 攝nhiếp 盡tận 。 又hựu 純thuần 化hóa 菩Bồ 薩Tát 為vi 舍xá 那na 。 雜tạp 化hóa 三tam 乘thừa 為vi 釋Thích 迦Ca 。 所sở 化hóa 雖tuy 多đa 不bất 出xuất 斯tư 二nhị 也dã 。 又hựu 華hoa 臺đài 世thế 界giới 為vi 舍xá 那na 。 華hoa 葉diệp 國quốc 土độ 為vi 釋Thích 迦Ca 。 又hựu 本bổn 為vi 舍xá 那na 迹tích 為vi 釋Thích 迦Ca 。 能năng 化hóa 雖tuy 多đa 攝nhiếp 唯duy 本bổn 迹tích 。 又hựu 酬thù 因nhân 義nghĩa 名danh 舍xá 那na 。 舍xá 那na 名danh 報báo 佛Phật 。 化hóa 物vật 既ký 名danh 釋Thích 迦Ca 。 釋Thích 迦Ca 化hóa 佛Phật 。 又hựu 初sơ 成thành 道Đạo 為vi 舍xá 那na 。 成thành 道Đạo 已dĩ 後hậu 為vi 釋Thích 迦Ca 。

問vấn 。 何hà 故cố 爾nhĩ 耶da 。

答đáp 。 初sơ 成thành 道Đạo 時thời 。 大đại 緣duyên 已dĩ 熱nhiệt 堪kham 受thọ 大đại 化hóa 。 故cố 現hiện 舍xá 那na 在tại 前tiền 化hóa 之chi 。 小Tiểu 乘Thừa 未vị 熱nhiệt 待đãi 後hậu 方phương 化hóa 。 又hựu 化hóa 時thời 長trường/trưởng 為vi 舍xá 那na 化hóa 時thời 短đoản 為vi 釋Thích 迦Ca 。

問vấn 。 云vân 何hà 爾nhĩ 耶da 。

答đáp 。 經kinh 師sư 皆giai 言ngôn 華hoa 嚴nghiêm 是thị 頓đốn 教giáo 。 唯duy 初sơ 成thành 道Đạo 說thuyết 之chi 故cố 化hóa 時thời 短đoản 也dã 。 後hậu 從tùng 鹿lộc 苑uyển 至chí 雙song 林lâm 皆giai 是thị 漸tiệm 教giáo 。 故cố 漸tiệm 教giáo 時thời 長trường/trưởng 。 今kim 請thỉnh 難nạn/nan 之chi 。 華hoa 嚴nghiêm 七thất 處xứ 八bát 會hội 。 初sơ 一nhất 會hội 可khả 言ngôn 初sơ 成thành 道Đạo 說thuyết 之chi 。 七thất 會hội 六lục 處xứ 云vân 何hà 亦diệc 是thị 初sơ 成thành 道Đạo 說thuyết 耶da 。 又hựu 第đệ 八bát 會hội 入nhập 法Pháp 界Giới 品phẩm 在tại 祇Kỳ 洹Hoàn 說thuyết 之chi 。 初sơ 成thành 道Đạo 時thời 。 未vị 有hữu 祇Kỳ 洹Hoàn 。 亦diệc 無vô 聲Thanh 聞Văn 。 云vân 何hà 第đệ 八bát 會hội 在tại 祇Kỳ 洹Hoàn 說thuyết 之chi 。 又hựu 列liệt 五ngũ 百bách 聲Thanh 聞Văn 耶da 。 今kim 所sở 明minh 者giả 。 釋Thích 迦Ca 化hóa 短đoản 舍xá 那na 化hóa 長trường/trưởng 。 可khả 具cụ 五ngũ 義nghĩa 。 一nhất 者giả 釋Thích 迦Ca 化hóa 身thân 住trụ 世thế 八bát 十thập 。 舍xá 那na 報báo 身thân 。 壽thọ 命mạng 無vô 量lượng 。 二nhị 者giả 釋Thích 迦Ca 穢uế 土thổ/độ 。 劫kiếp 火hỏa 所sở 燒thiêu 。 舍xá 那na 淨tịnh 土độ 三tam 災tai 不bất 毀hủy 。 三tam 者giả 釋Thích 迦Ca 但đãn 化hóa 雜tạp 緣duyên 。 雜tạp 緣duyên 壽thọ 短đoản 。 舍xá 那na 純thuần 化hóa 高cao 行hành 。 高cao 行hành 壽thọ 長trường/trưởng 。 四tứ 者giả 釋Thích 迦Ca 說thuyết 教giáo 小tiểu 。 舍xá 那na 說thuyết 教giáo 多đa 。 五ngũ 者giả 釋Thích 迦Ca 劫kiếp 短đoản 。 舍xá 那na 劫kiếp 長trường/trưởng 。 如như 云vân 忍nhẫn 土thổ/độ 劫kiếp 短đoản 彌Di 勒Lặc 劫kiếp 長trường/trưởng 。 此thử 出xuất 華hoa 嚴nghiêm 文văn 五ngũ 事sự 推thôi 之chi 。 則tắc 釋Thích 迦Ca 化hóa 短đoản 舍xá 那na 化hóa 長trường/trưởng 。 以dĩ 舍xá 那na 化hóa 長trường/trưởng 故cố 從tùng 初sơ 成thành 道Đạo 乃nãi 至chí 釋Thích 迦Ca 涅Niết 槃Bàn 而nhi 舍xá 那na 不bất 滅diệt 。 若nhược 爾nhĩ 豈khởi 但đãn 初sơ 成thành 道Đạo 說thuyết 華hoa 嚴nghiêm 耶da 。 此thử 是thị 不bất 二nhị 。 二nhị 開khai 二nhị 身thân 不bất 同đồng 。 又hựu 隨tùy 二nhị 緣duyên 故cố 見kiến 兩lưỡng 佛Phật 為vi 異dị 也dã 。 像tượng 法pháp 決quyết 疑nghi 言ngôn 。 或hoặc 見kiến 我ngã 涅Niết 槃Bàn 或hoặc 見kiến 我ngã 為vi 報báo 佛Phật 為vi 百bách 千thiên 釋Thích 迦Ca 。 之chi 所sở 圍vi 繞nhiễu 。 則tắc 知tri 釋Thích 迦Ca 涅Niết 槃Bàn 時thời 舍xá 那na 猶do 存tồn 也dã 。

問vấn 。 大đại 經Kinh 云vân 。 我ngã 初sơ 成thành 道Đạo 。 時thời 已dĩ 有hữu 菩Bồ 薩Tát 曾tằng 問vấn 此thử 義nghĩa 。 當đương 知tri 初sơ 成thành 道Đạo 時thời 。 即tức 是thị 釋Thích 迦Ca 云vân 何hà 以dĩ 長trưởng 者giả 喻dụ 舍xá 那na 。

答đáp 。 二nhị 佛Phật 有hữu 一nhất 義nghĩa 有hữu 異dị 義nghĩa 。 一nhất 義nghĩa 者giả 如như 華hoa 嚴nghiêm 名danh 號hiệu 說thuyết 。 或hoặc 名danh 釋Thích 迦Ca 或hoặc 名danh 舍xá 那na 。 兩lưỡng 佛Phật 異dị 義nghĩa 者giả 。 如như 梵Phạm 網võng 本bổn 迹tích 不bất 同đồng 。 又hựu 華hoa 嚴nghiêm 中trung 二Nhị 乘Thừa 但đãn 見kiến 釋Thích 迦Ca 不bất 見kiến 舍xá 那na 。 又hựu 如như 像tượng 法pháp 決quyết 疑nghi 。 明minh 二nhị 佛Phật 為vi 異dị 也dã 。

問vấn 。 既ký 具cụ 有hữu 一nhất 異dị 義nghĩa 。 何hà 故cố 偏thiên 以dĩ 長trưởng 者giả 喻dụ 舍xá 那na 耶da 。

答đáp 。 已dĩ 如như 前tiền 說thuyết 。 窮cùng 子tử 所sở 見kiến 。 著trước 弊tệ 垢cấu 衣y 。 正chánh 就tựu 隱ẩn 本bổn 垂thùy 迹tích 。 故cố 偏thiên 就tựu 二nhị 佛Phật 異dị 義nghĩa 論luận 之chi 。 若nhược 是thị 一nhất 佛Phật 則tắc 失thất 斯tư 意ý 也dã 。

問vấn 。 若nhược 以dĩ 長trưởng 者giả 喻dụ 舍xá 那na 者giả 。 付phó 財tài 之chi 時thời 見kiến 長trưởng 者giả 豪hào 貴quý 。 二Nhị 乘Thừa 之chi 人nhân 。 應ưng 見kiến 舍xá 那na 不phủ 耶da 。

答đáp 。 譬thí 意ý 不bất 同đồng 不bất 可khả 一nhất 例lệ 。 初sơ 就tựu 隱ẩn 本bổn 顯hiển 迹tích 故cố 分phần/phân 二nhị 佛Phật 之chi 異dị 。 付phó 財tài 之chi 時thời 欲dục 以dĩ 大đại 法pháp 密mật 教giáo 二Nhị 乘Thừa 。 不bất 明minh 本bổn 迹tích 。 不bất 得đắc 為vi 例lệ 。

問vấn 。 付phó 財tài 長trưởng 者giả 不bất 喻dụ 舍xá 那na 譬thí 何hà 等đẳng 佛Phật 耶da 。

答đáp 。 還hoàn 譬thí 釋Thích 迦Ca 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 本bổn 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 所sở 見kiến 名danh 舍xá 那na 。 付phó 財tài 時thời 二Nhị 乘Thừa 未vị 悟ngộ 。 猶do 是thị 釋Thích 迦Ca 也dã 。

問vấn 。 若nhược 是thị 釋Thích 迦Ca 與dữ 著trước 弊tệ 垢cấu 衣y 。 長trưởng 者giả 何hà 異dị 。

答đáp 。 前tiền 譬thí 釋Thích 迦Ca 說thuyết 小Tiểu 乘Thừa 教giáo 。 今kim 譬thí 釋Thích 迦Ca 說thuyết 大Đại 乘Thừa 教giáo 是thị 故cố 異dị 也dã 。

問vấn 。 何hà 初sơ 成thành 道Đạo 時thời 喻dụ 舍xá 那na 。 今kim 喻dụ 釋Thích 迦Ca 耶da 。

答đáp 。 垂thùy 釋Thích 迦Ca 迹tích 有hữu 漸tiệm 化hóa 之chi 義nghĩa 。 初sơ 說thuyết 人nhân 天thiên 乘thừa 次thứ 說thuyết 二Nhị 乘Thừa 後hậu 說thuyết 大Đại 乘Thừa 。 若nhược 初sơ 成thành 道Đạo 具cụ 足túc 說thuyết 大đại 法pháp 者giả 名danh 舍xá 那na 。 故cố 初sơ 譬thí 舍xá 那na 後hậu 喻dụ 釋Thích 迦Ca 也dã 。

問vấn 。 前tiền 云vân 化hóa 二Nhị 乘Thừa 為vi 釋Thích 迦Ca 。 化hóa 菩Bồ 薩Tát 名danh 舍xá 那na 。 若nhược 爾nhĩ 釋Thích 迦Ca 不bất 應ứng 化hóa 菩Bồ 薩Tát 。 何hà 得đắc 波Ba 若Nhã 已dĩ 上thượng 至chí 法pháp 華hoa 皆giai 明minh 化hóa 菩Bồ 薩Tát 耶da 。

答đáp 。 前tiền 云vân 化hóa 二Nhị 乘Thừa 名danh 釋Thích 迦Ca 。 化hóa 菩Bồ 薩Tát 名danh 舍xá 那na 者giả 。 此thử 一nhất 義nghĩa 耳nhĩ 。 又hựu 雜tạp 化hóa 三tam 乘thừa 為vi 釋Thích 迦Ca 。 純thuần 化hóa 菩Bồ 薩Tát 名danh 舍xá 那na 。 故cố 無vô 過quá 也dã 。

問vấn 。 唯duy 是thị 一nhất 長trưởng 者giả 何hà 故cố 三tam 種chủng 喻dụ 耶da 。 初sơ 明minh 長trưởng 者giả 豪hào 貴quý 等đẳng 此thử 喻dụ 舍xá 那na 。 次thứ 明minh 長trưởng 者giả 著trước 弊tệ 垢cấu 衣y 。 喻dụ 釋Thích 迦Ca 偏thiên 化hóa 二Nhị 乘Thừa 。 後hậu 明minh 長trưởng 者giả 付phó 財tài 喻dụ 說thuyết 大Đại 乘Thừa 法Pháp 耶da 。

答đáp 。 此thử 三tam 皆giai 有hữu 其kỳ 義nghĩa 。 初sơ 明minh 化hóa 菩Bồ 薩Tát 故cố 喻dụ 舍xá 那na 。 次thứ 偏thiên 明minh 化hóa 二Nhị 乘Thừa 故cố 喻dụ 小Tiểu 乘Thừa 佛Phật 。 付phó 財tài 之chi 時thời 正chánh 明minh 說thuyết 大Đại 乘Thừa 義nghĩa 故cố 喻dụ 大Đại 乘Thừa 中trung 釋Thích 迦Ca 也dã 。

問vấn 。 大Đại 乘Thừa 中trung 釋Thích 迦Ca 何hà 故cố 非phi 舍xá 那na 耶da 。

答đáp 。 純thuần 化hóa 菩Bồ 薩Tát 為vi 舍xá 那na 耳nhĩ 。 大Đại 乘Thừa 佛Phật 有hữu 三tam 乘thừa 雜tạp 眾chúng 。 復phục 是thị 對đối 小tiểu 明minh 大đại 故cố 猶do 是thị 釋Thích 迦Ca 也dã 。 又hựu 示thị 唯duy 是thị 一nhất 長trưởng 者giả 隨tùy 緣duyên 所sở 見kiến 。 如như 唯duy 一nhất 佛Phật 。 或hoặc 見kiến 舍xá 那na 或hoặc 見kiến 。 為vi 釋Thích 迦Ca 或hoặc 見kiến 二nhị 佛Phật 異dị 。 或hoặc 見kiến 猶do 是thị 一nhất 佛Phật 或hoặc 見kiến 是thị 應ưng 身thân 或hoặc 見kiến 為vi 法Pháp 身thân 。 二Nhị 乘Thừa 之chi 人nhân 。 昔tích 並tịnh 未vị 悟ngộ 今kim 方phương 解giải 了liễu 耳nhĩ 。 是thị 故cố 此thử 文văn 或hoặc 作tác 二nhị 佛Phật 異dị 譬thí 或hoặc 作tác 同đồng 譬thí 也dã 。

問vấn 。 前tiền 文văn 明minh 法Pháp 身thân 不bất 說thuyết 法Pháp 。 何hà 故cố 釋thích 論luận 云vân 法Pháp 身thân 亦diệc 說thuyết 法Pháp 耶da 。

答đáp 。 釋thích 論luận 明minh 。 法Pháp 身thân 者giả 望vọng 華hoa 臺đài 舍xá 那na 丈trượng 六lục 釋Thích 迦Ca 為vi 法Pháp 身thân 耳nhĩ 。 若nhược 望vọng 究cứu 竟cánh 法Pháp 身thân 猶do 屬thuộc 迹tích 身thân 。 何hà 以dĩ 知tri 然nhiên 。 經Kinh 云vân 隱ẩn 名danh 如Như 來Lai 藏tạng 。 顯hiển 名danh 法Pháp 身thân 。 唯duy 佛Phật 能năng 見kiến 十Thập 地Địa 不bất 覩đổ 。 釋thích 論luận 所sở 明minh 猶do 化hóa 菩Bồ 薩Tát 。 則tắc 菩Bồ 薩Tát 見kiến 之chi 。 故cố 知tri 屬thuộc 應ưng 身thân 。

問vấn 。 法Pháp 身thân 佛Phật 何hà 故cố 不bất 說thuyết 法Pháp 耶da 。

答đáp 。 唯duy 有hữu 二nhị 緣duyên 。 一nhất 菩Bồ 薩Tát 則tắc 報báo 身thân 化hóa 之chi 。 二nhị 聲Thanh 聞Văn 則tắc 應ưng 身thân 化hóa 之chi 。 法Pháp 身thân 唯duy 佛Phật 能năng 見kiến 故cố 不bất 說thuyết 法Pháp 也dã 。 又hựu 法Pháp 身thân 名danh 相tướng 斯tư 絕tuyệt 豈khởi 有hữu 。 音âm 聲thanh 說thuyết 法Pháp 。 說thuyết 法Pháp 之chi 事sự 皆giai 是thị 應ưng 身thân 。

問vấn 。 法Pháp 身thân 既ký 不bất 化hóa 物vật 何hà 為vi 法Pháp 身thân 用dụng 。

答đáp 。 法Pháp 身thân 為vi 化hóa 物vật 之chi 本bổn 故cố 有hữu 大đại 用dụng 。 又hựu 三Tam 身Thân 為vi 二nhị 德đức 。 法Pháp 身thân 是thị 自tự 行hành 德đức 。 餘dư 二nhị 是thị 化hóa 物vật 德đức 。 要yếu 具cụ 自tự 德đức 後hậu 能năng 化hóa 物vật 也dã 。

問vấn 。 依y 像tượng 法pháp 決quyết 疑nghi 及cập 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 。 何hà 故cố 法Pháp 身thân 不bất 名danh 報báo 耶da 。

答đáp 。 法Pháp 身thân 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 本bổn 自tự 有hữu 之chi 如như 經kinh 言ngôn 。 隱ẩn 名danh 如Như 來Lai 藏tạng 。 顯hiển 則tắc 名danh 法Pháp 身thân 。 法Pháp 身thân 豈khởi 修tu 因nhân 所sở 得đắc 耶da 。 故cố 知tri 法Pháp 身thân 非phi 報báo 。 今kim 示thị 行hành 因nhân 得đắc 果quả 果quả 起khởi 酬thù 因nhân 故cố 名danh 為vi 報báo 也dã 。

問vấn 。 化hóa 身thân 亦diệc 修tu 因nhân 得đắc 。 何hà 故cố 非phi 報báo 耶da 。

答đáp 。 通thông 義nghĩa 亦diệc 然nhiên 。 但đãn 化hóa 身thân 從tùng 報báo 身thân 起khởi 故cố 非phi 正chánh 酬thù 因nhân 義nghĩa 。 報báo 身thân 正chánh 酬thù 因nhân 義nghĩa 故cố 名danh 報báo 也dã 。 又hựu 化hóa 身thân 既ký 為vi 化hóa 二Nhị 乘Thừa 。 此thử 身thân 既ký 劣liệt 非phi 是thị 勝thắng 報báo 。 故cố 不bất 名danh 報báo 身thân 也dã 。

問vấn 。 報báo 佛Phật 定định 是thị 常thường 。 為vi 無vô 常thường 耶da 。

答đáp 。 前tiền 已dĩ 論luận 之chi 。 今kim 當đương 更cánh 說thuyết 。 地địa 論luận 師sư 云vân 。 報báo 身thân 是thị 常thường 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 法Pháp 身thân 即tức 是thị 本bổn 有hữu 佛Phật 性tánh 。 報báo 佛Phật 為vi 修tu 因nhân 所sở 得đắc 。 佛Phật 性tánh 顯hiển 故cố 名danh 報báo 身thân 。 即tức 是thị 始thỉ 有hữu 。 亦diệc 是thị 性tánh 淨tịnh 方phương 便tiện 淨tịnh 義nghĩa 。 若nhược 據cứ 此thử 明minh 報báo 身thân 。 報báo 身thân 是thị 常thường 者giả 此thử 不bất 違vi 法pháp 華hoa 論luận 。 地địa 論luận 金kim 剛cang 波Ba 若Nhã 論luận 等đẳng 宜nghi 用dụng 之chi 。 若nhược 云vân 舍xá 那na 是thị 報báo 佛Phật 而nhi 言ngôn 舍xá 那na 常thường 者giả 。 五ngũ 義nghĩa 不bất 可khả 。 一nhất 者giả 像tượng 法pháp 決quyết 疑nghi 經Kinh 云vân 。 或hoặc 見kiến 我ngã 為vi 報báo 身thân 為vi 千thiên 萬vạn 釋Thích 迦Ca 。 之chi 所sở 圍vi 繞nhiễu 。 則tắc 舍xá 那na 為vi 報báo 身thân 。 既ký 云vân 為vi 千thiên 萬vạn 釋Thích 迦Ca 圍vi 繞nhiễu 。 豈khởi 是thị 常thường 身thân 耶da 。 二nhị 者giả 菩Bồ 薩Tát 戒giới 經kinh 明minh 。 我ngã 今kim 盧lô 舍xá 那na 。 方phương 坐tọa 蓮liên 華hoa 臺đài 。 周chu 匝táp 千thiên 華hoa 上thượng 。 復phục 現hiện 千thiên 釋Thích 迦Ca 。 常thường 無vô 方phương 所sở 豈khởi 偏thiên 在tại 華hoa 臺đài 。 三tam 者giả 華hoa 嚴nghiêm 經kinh 盛thịnh 明minh 。 舍xá 那na 坐tọa 道Đạo 場Tràng 菩Bồ 提Đề 樹thụ 。 下hạ 成thành 佛Phật 眷quyến 屬thuộc 圍vi 繞nhiễu 。 云vân 何hà 是thị 常thường 身thân 耶da 。 四tứ 者giả 法pháp 華hoa 經kinh 明minh 。 長trưởng 者giả 尊tôn 豪hào 宗tông 親thân 侍thị 衛vệ 。 然nhiên 後hậu 脫thoát 珍trân 御ngự 服phục 。 著trước 弊tệ 垢cấu 衣y 。 示thị 釋Thích 迦Ca 形hình 。 云vân 何hà 長trưởng 者giả 。 實thật 是thị 常thường 身thân 。 五ngũ 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 化hóa 菩Bồ 薩Tát 故cố 示thị 報báo 身thân 。 化hóa 二Nhị 乘Thừa 故cố 示thị 化hóa 身thân 。 法Pháp 身thân 佛Phật 不bất 化hóa 云vân 何hà 以dĩ 化hóa 菩Bồ 薩Tát 身thân 為vi 常thường 身thân 耶da 。

問vấn 。 云vân 何hà 通thông 耶da 。

答đáp 。 有hữu 二nhị 種chủng 報báo 佛Phật 。 法pháp 華hoa 論luận 明minh 報báo 佛Phật 是thị 常thường 。 攝nhiếp 論luận 及cập 眾chúng 經kinh 明minh 報báo 佛Phật 是thị 無vô 常thường 。 故cố 不bất 應ưng 偏thiên 用dụng 。

問vấn 。 餘dư 二nhị 身thân 但đãn 是thị 無vô 常thường 。 亦diệc 得đắc 是thị 常thường 耶da 。

答đáp 。 義nghĩa 有hữu 通thông 別biệt 。 通thông 而nhi 為vi 論luận 三Tam 身Thân 皆giai 常thường 。 法Pháp 身thân 無vô 始thỉ 終chung 不bất 生sanh 滅diệt 故cố 常thường 。 以dĩ 有hữu 法Pháp 身thân 常thường 化hóa 菩Bồ 薩Tát 而nhi 無vô 息tức 時thời 故cố 應ưng 身thân 亦diệc 常thường 。 化hóa 二Nhị 乘Thừa 亦diệc 無vô 息tức 時thời 故cố 化hóa 身thân 亦diệc 常thường 。 但đãn 於ư 此thử 緣duyên 息tức 彼bỉ 緣duyên 不bất 息tức 故cố 言ngôn 滅diệt 而nhi 實thật 不bất 滅diệt 也dã 。 如như 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 譬thí 如như 大đại 火hỏa 。 遍biến 燒thiêu 諸chư 草thảo 。 此thử 處xứ 草thảo 盡tận 故cố 言ngôn 火hỏa 滅diệt 。 彼bỉ 處xứ 草thảo 不bất 盡tận 故cố 言ngôn 不bất 滅diệt 也dã 。

問vấn 。 報báo 身thân 何hà 故cố 一nhất 化hóa 身thân 則tắc 多đa 。 如như 舍xá 那na 唯duy 一nhất 釋Thích 迦Ca 則tắc 多đa 耶da 。

答đáp 。 通thông 則tắc 例lệ 也dã 。 而nhi 今kim 舍xá 那na 唯duy 一nhất 釋Thích 迦Ca 則tắc 多đa 者giả 。 略lược 明minh 三tam 義nghĩa 。 一nhất 者giả 據cứ 本bổn 迹tích 分phân 之chi 。 舍xá 那na 為vi 本bổn 故cố 不bất 二nhị 。 釋Thích 迦Ca 是thị 迹tích 故cố 不bất 一nhất 。 如như 菩Bồ 薩Tát 戒giới 經kinh 說thuyết 也dã 。 二nhị 者giả 欲dục 顯hiển 根căn 本bổn 一nhất 義nghĩa 示thị 唯duy 有hữu 一nhất 道đạo 。 故cố 云vân 一nhất 切thiết 無vô 畏úy 。 人nhân 一nhất 道đạo 出xuất 生sanh 死tử 。 所sở 體thể 之chi 道đạo 既ký 一nhất 。 體thể 道đạo 之chi 人nhân 亦diệc 一nhất 。 故cố 唯duy 一nhất 化hóa 主chủ 一nhất 國quốc 土độ 一nhất 教giáo 門môn 一nhất 菩Bồ 薩Tát 眾chúng 。 根căn 本bổn 為vi 論luận 唯duy 有hữu 四tứ 種chủng 一nhất 也dã 。 如như 法Pháp 華hoa 云vân 十thập 方phương 佛Phật 土độ 中trung 。 唯duy 有hữu 一Nhất 乘Thừa 法Pháp 。 即tức 是thị 一nhất 化hóa 主chủ 一nhất 土thổ/độ 一nhất 教giáo 一nhất 緣duyên 也dã 。 但đãn 為vì 眾chúng 生sanh 。 不bất 堪kham 受thọ 道Đạo 。 故cố 開khai 四tứ 異dị 。 以dĩ 不bất 堪kham 道đạo 故cố 作tác 多đa 道đạo 說thuyết 之chi 。 或hoặc 大đại 小Tiểu 乘Thừa 道đạo 或hoặc 三tam 乘thừa 道đạo 或hoặc 四tứ 道đạo 。 謂vị 三tam 乘thừa 道đạo 福phước 樂lạc 道đạo 。 或hoặc 五ngũ 乘thừa 道đạo 。 以dĩ 五ngũ 道đạo 既ký 不bất 一nhất 故cố 化hóa 主chủ 亦diệc 不bất 一nhất 。 故cố 有hữu 多đa 釋Thích 迦Ca 多đa 國quốc 土độ 多đa 教giáo 門môn 多đa 徒đồ 眾chúng 。 為vì 此thử 義nghĩa 故cố 。 舍xá 那na 唯duy 一nhất 釋Thích 迦Ca 則tắc 多đa 也dã 。 三tam 者giả 舍xá 那na 是thị 報báo 佛Phật 。 報báo 則tắc 無vô 二nhị 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 示thị 因nhân 有hữu 差sai 別biệt 果quả 無vô 差sai 別biệt 。 因nhân 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 有hữu 十thập 信tín 乃nãi 至chí 等đẳng 覺giác 五ngũ 十thập 一nhất 位vị 不bất 同đồng 。 示thị 果quả 無vô 差sai 別biệt 唯duy 得đắc 舍xá 那na 。 故cố 報báo 佛Phật 不bất 二nhị 也dã 。 又hựu 唯duy 有hữu 一nhất 道Đạo 行hạnh 一nhất 道đạo 故cố 唯duy 得đắc 一nhất 。 報báo 佛Phật 不bất 二nhị 也dã 。 化hóa 則tắc 從tùng 緣duyên 不bất 定định 。 故cố 有hữu 多đa 釋Thích 迦Ca 。

問vấn 。 為vi 橫hoạnh/hoành 論luận 三Tam 身Thân 為vi 竪thụ 論luận 三Tam 身Thân 耶da 。

答đáp 。 具cụ 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 橫hoạnh/hoành 論luận 以dĩ 法Pháp 身thân 為vi 本bổn 。 應ưng 彼bỉ 二nhị 緣duyên 故cố 有hữu 二nhị 身thân 。 二nhị 者giả 竪thụ 論luận 即tức 是thị 傳truyền 。 望vọng 從tùng 法Pháp 身thân 垂thùy 舍xá 那na 之chi 迹tích 。 次thứ 從tùng 舍xá 那na 之chi 本bổn 復phục 起khởi 釋Thích 迦Ca 之chi 應ưng 。 如như 梵Phạm 網võng 云vân 我ngã 今kim 盧lô 舍xá 那na 。 示thị 現hiện 千thiên 釋Thích 迦Ca 。 亦diệc 如như 法Pháp 華hoa 脫thoát 珍trân 御ngự 服phục 著trước 弊tệ 垢cấu 衣y 也dã 。

問vấn 。 經kinh 有hữu 種chủng 種chủng 說thuyết 。 或hoặc 言ngôn 虛hư 空không 法Pháp 身thân 。 或hoặc 言ngôn 實thật 相tướng 法Pháp 身thân 。 或hoặc 言ngôn 感cảm 應ứng 法Pháp 身thân 。 或hoặc 言ngôn 法pháp 性tánh 生sanh 身thân 。 或hoặc 言ngôn 功công 德đức 法Pháp 身thân 。 有hữu 何hà 等đẳng 異dị 耶da 。

答đáp 。 言ngôn 其kỳ 大đại 網võng 則tắc 彌di 綸luân 太thái 虛hư 故cố 言ngôn 虛hư 空không 法Pháp 身thân 。 語ngữ 其kỳ 妙diệu 則tắc 。 無vô 相tướng 無vô 為vi 。 故cố 云vân 實thật 相tướng 法Pháp 身thân 。 辨biện 其kỳ 能năng 應ưng 則tắc 無vô 感cảm 不bất 形hình 。 故cố 云vân 感cảm 應ứng 法Pháp 身thân 。 說thuyết 其kỳ 生sanh 則tắc 本bổn 之chi 法pháp 性tánh 。 故cố 云vân 法pháp 性tánh 生sanh 身thân 。 明minh 其kỳ 體thể 則tắc 眾chúng 德đức 所sở 成thành 。 故cố 云vân 功công 德đức 法Pháp 身thân 。 約ước 其kỳ 義nghĩa 異dị 故cố 有hữu 眾chúng 名danh 不bất 同đồng 。 考khảo 而nhi 論luận 之chi 一nhất 法Pháp 身thân 也dã 。

問vấn 。 從tùng 法pháp 性tánh 生sanh 。 故cố 名danh 法pháp 性tánh 生sanh 身thân 者giả 。 釋thích 論luận 云vân 二Nhị 乘Thừa 人nhân 及cập 法Pháp 身thân 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 是thị 。 法pháp 性tánh 生sanh 身thân 。 與dữ 佛Phật 何hà 異dị 耶da 。

答đáp 。 佛Phật 照chiếu 窮cùng 法pháp 性tánh 故cố 名danh 真chân 。 法pháp 性tánh 生sanh 身thân 。 菩Bồ 薩Tát 二Nhị 乘Thừa 。 隨tùy 分phần/phân 受thọ 秤xứng 也dã 。

問vấn 。 直trực 就tựu 佛Phật 法Pháp 性tánh 身thân 中trung 自tự 得đắc 論luận 真chân 應ưng 不phủ 耶da 。

答đáp 。 得đắc 也dã 。 妙diệu 窮cùng 法pháp 性tánh 。 即tức 是thị 法Pháp 身thân 。 若nhược 隱ẩn 法pháp 性tánh 身thân 菩Bồ 薩Tát 所sở 見kiến 。 如như 前tiền 引dẫn 釋thích 論luận 法Pháp 身thân 佛Phật 者giả 。 此thử 是thị 法pháp 性tánh 身thân 中trung 應ưng 身thân 也dã 。 次thứ 明minh 本bổn 迹tích 四tứ 句cú 。 遍biến 通thông 眾chúng 經kinh 異dị 說thuyết 。 一nhất 者giả 開khai 而nhi 不bất 合hợp 。 開khai 本bổn 迹tích 二nhị 身thân 。 法Pháp 身thân 無vô 生sanh 滅diệt 。 應ưng 身thân 有hữu 生sanh 滅diệt 。 法Pháp 身thân 壽thọ 無vô 量lượng 。 應ưng 身thân 壽thọ 有hữu 量lượng 也dã 。 二nhị 者giả 合hợp 而nhi 不bất 開khai 。 昔tích 說thuyết 此thử 身thân 近cận 成thành 。 今kim 說thuyết 此thử 身thân 久cửu 成thành 。 同đồng 指chỉ 一nhất 身thân 更cánh 無vô 有hữu 二nhị 。 又hựu 昔tích 指chỉ 久cửu 為vi 近cận 。 今kim 指chỉ 近cận 為vi 久cửu 。 更cánh 無vô 有hữu 二nhị 也dã 。

問vấn 。 云vân 何hà 是thị 指chỉ 近cận 為vi 久cửu 耶da 。

答đáp 。 涌dũng 出xuất 云vân 。 我ngã 於ư 伽Già 耶Da 城Thành 。 爾nhĩ 乃nãi 化hóa 度độ 之chi 。 豈khởi 非phi 則tắc 近cận 指chỉ 伽già 耶da 以dĩ 為vi 久cửu 遠viễn 。 既ký 指chỉ 伽già 耶da 為vi 久cửu 。 亦diệc 指chỉ 久cửu 為vi 伽già 耶da 。 生sanh 公công 正chánh 用dụng 此thử 意ý 云vân 。 極cực 決quyết 彼bỉ 長trường 壽thọ 則tắc 伽già 耶da 是thị 也dã 。 伽già 耶da 是thị 者giả 非phi 復phục 伽già 耶da 。 伽già 耶da 既ký 非phi 彼bỉ 長trường/trưởng 何hà 獨độc 是thị 乎hồ 。 欲dục 顯hiển 不bất 長trường 不bất 短đoản 。 長trường 短đoản 斯tư 亡vong 。 然nhiên 後hậu 久cửu 近cận 適thích 化hóa 也dã 。 又hựu 大đại 經kinh 迦Ca 葉Diếp 頻tần 難nạn/nan 。 現hiện 見kiến 此thử 身thân 無vô 常thường 。 如Như 來Lai 還hoàn 答đáp 此thử 身thân 是thị 常thường 。 又hựu 云vân 吾ngô 今kim 此thử 身thân 即tức 是thị 法Pháp 身thân 。 非phi 血huyết 肉nhục 之chi 所sở 成thành 立lập 。 淨tịnh 名danh 云vân 。 佛Phật 身thân 者giả 即tức 法Pháp 身thân 也dã 。 如như 此thử 等đẳng 經Kinh 。 皆giai 是thị 合hợp 而nhi 不bất 開khai 。 三tam 者giả 亦diệc 合hợp 亦diệc 開khai 。 明minh 法Pháp 身thân 無vô 生sanh 滅diệt 迹tích 身thân 有hữu 生sanh 滅diệt 。 豈khởi 非phi 開khai 二nhị 身thân 耶da 。 即tức 生sanh 者giả 不bất 生sanh 。 不bất 生sanh 者giả 生sanh 。 多đa 寶bảo 釋Thích 迦Ca 即tức 是thị 其kỳ 事sự 。 豈khởi 非phi 合hợp 耶da 。 四tứ 者giả 本bổn 迹tích 是thị 因nhân 緣duyên 義nghĩa 。 不bất 可khả 一nhất 故cố 不bất 合hợp 。 不bất 可khả 異dị 故cố 不bất 開khai 也dã 。

問vấn 。 何hà 故cố 明minh 四tứ 句cú 耶da 。

答đáp 。 如Như 來Lai 法Pháp 身thân 。 言ngôn 辭từ 寂tịch 滅diệt 。 為vi 欲dục 出xuất 處xứ 眾chúng 生sanh 故cố 開khai 本bổn 迹tích 二nhị 身thân 。 所sở 以dĩ 有hữu 第đệ 一nhất 句cú 。 而nhi 眾chúng 生sanh 聞văn 說thuyết 二nhị 。 多đa 依y 起khởi 二nhị 見kiến 。 謂vị 法Pháp 身thân 自tự 無vô 生sanh 滅diệt 。 應ưng 身thân 自tự 是thị 生sanh 滅diệt 。 欲dục 泯mẫn 其kỳ 二nhị 見kiến 故cố 云vân 。 只chỉ 生sanh 者giả 不bất 生sanh 。 不bất 生sanh 者giả 何hà 處xứ 別biệt 有hữu 二nhị 身thân 耶da 。 故cố 有hữu 第đệ 二nhị 句cú 也dã 。 或hoặc 者giả 聞văn 二nhị 身thân 不bất 二nhị 便tiện 作tác 一nhất 解giải 。 一nhất 則tắc 不bất 得đắc 二nhị 。 聞văn 二nhị 便tiện 作tác 二nhị 解giải 。 二nhị 則tắc 不bất 得đắc 一nhất 。 為vi 破phá 此thử 礙ngại 心tâm 故cố 明minh 雖tuy 一nhất 而nhi 二nhị 。 雖tuy 二nhị 而nhi 一nhất 。 一nhất 不bất 礙ngại 二nhị 。 二nhị 不bất 礙ngại 一nhất 。 故cố 有hữu 第đệ 三tam 亦diệc 開khai 亦diệc 合hợp 句cú 也dã 。 迷mê 情tình 復phục 謂vị 捨xả 定định 一nhất 定định 二nhị 。 便tiện 取thủ 亦diệc 一nhất 亦diệc 二nhị 。 今kim 欲dục 雙song 斥xích 兩lưỡng 病bệnh 。 故cố 明minh 因nhân 緣duyên 本bổn 迹tích 不bất 可khả 一nhất 異dị 。 由do 本bổn 有hữu 迹tích 由do 迹tích 有hữu 本bổn 。 非phi 本bổn 無vô 以dĩ 垂thùy 迹tích 。 非phi 迹tích 無vô 以dĩ 顯hiển 本bổn 。 故cố 說thuyết 第đệ 四tứ 非phi 開khai 非phi 合hợp 不bất 一nhất 不bất 二nhị 義nghĩa 也dã 。

問vấn 。 開khai 此thử 四tứ 句cú 意ý 何hà 所sở 在tại 耶da 。

答đáp 。 欲dục 令linh 因nhân 四tứ 悟ngộ 不bất 四tứ 之chi 身thân 耳nhĩ 。 次thứ 論luận 近cận 遠viễn 開khai 覆phú 義nghĩa 。

問vấn 。 為vi 是thị 破phá 近cận 明minh 遠viễn 。 為vi 是thị 開khai 近cận 顯hiển 遠viễn 。 為vi 是thị 覆phú 近cận 開khai 遠viễn 。 為vi 是thị 廢phế 近cận 立lập 遠viễn 耶da 。

答đáp 。 具cụ 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 者giả 破phá 近cận 明minh 遠viễn 。 故cố 文văn 云vân 一nhất 切thiết 世thế 間gian 天thiên 。 人nhân 阿a 修tu 羅la 皆giai 謂vị 。 釋Thích 迦Ca 始thỉ 成thành 正chánh 覺giác 。 然nhiên 我ngã 成thành 佛Phật 甚thậm 大đại 久cửu 遠viễn 。 此thử 破phá 近cận 明minh 壽thọ 遠viễn 也dã 。 二nhị 開khai 近cận 顯hiển 遠viễn 。 明minh 開khai 方phương 便tiện 門môn 。 顯hiển 真chân 實thật 義nghĩa 。 昔tích 明minh 近cận 遠viễn 是thị 方phương 便tiện 。 今kim 明minh 遠viễn 是thị 實thật 說thuyết 。 此thử 二nhị 皆giai 佛Phật 方phương 便tiện 非phi 眾chúng 生sanh 橫hoạnh/hoành 執chấp 也dã 。 三tam 者giả 覆phú 近cận 開khai 遠viễn 。 如như 二nhị 鳥điểu 雙song 遊du 。 不bất 相tương 捨xả 離ly 。 但đãn 昔tích 覆phú 遠viễn 以dĩ 開khai 近cận 。 今kim 則tắc 覆phú 近cận 開khai 遠viễn 也dã 。 四tứ 者giả 廢phế 近cận 立lập 遠viễn 。 如như 廢phế 三tam 立lập 一nhất 也dã 。

問vấn 。 四tứ 義nghĩa 之chi 中trung 初sơ 一nhất 是thị 緣duyên 迷mê 。 後hậu 三Tam 明Minh 佛Phật 教giáo 。 昔tích 自tự 說thuyết 近cận 云vân 何hà 言ngôn 緣duyên 。 謂vị 佛Phật 近cận 耶da 。

答đáp 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 文văn 中trung 明minh 祕bí 密mật 。 神thần 通thông 之chi 力lực 。 昔tích 日nhật 說thuyết 近cận 而nhi 密mật 為vi 開khai 遠viễn 。 言ngôn 雖tuy 在tại 近cận 昔tích 在tại 於ư 遠viễn 。 乃nãi 至chí 今kim 日nhật 。 言ngôn 雖tuy 在tại 遠viễn 意ý 為vi 開khai 不bất 近cận 不bất 遠viễn 。 無vô 始thỉ 無vô 終chung 。 而nhi 惑hoặc 者giả 聞văn 近cận 遂toại 守thủ 近cận 不bất 能năng 悟ngộ 遠viễn 。 乃nãi 至chí 聞văn 遠viễn 不bất 能năng 悟ngộ 不bất 遠viễn 不bất 近cận 。 故cố 名danh 迷mê 也dã 。 又hựu 雖tuy 聞văn 非phi 近cận 非phi 遠viễn 。 不bất 能năng 悟ngộ 近cận 遠viễn 雙song 遊du 。 皆giai 失thất 佛Phật 旨chỉ 也dã 。 又hựu 昔tích 說thuyết 近cận 者giả 此thử 是thị 因nhân 緣duyên 遠viễn 近cận 。 義nghĩa 近cận 遠viễn 無vô 礙ngại 。 昔tích 以dĩ 遠viễn 為vi 近cận 。 今kim 以dĩ 近cận 為vi 遠viễn 。 以dĩ 不bất 遠viễn 近cận 為vi 近cận 遠viễn 。 近cận 遠viễn 為vi 不bất 近cận 遠viễn 。 如Như 來Lai 是thị 無vô 礙ngại 之chi 人nhân 。 故cố 有hữu 無vô 礙ngại 之chi 身thân 無vô 礙ngại 之chi 說thuyết 。 以dĩ 眾chúng 生sanh 乖quai 道đạo 不bất 能năng 有hữu 無vô 礙ngại 之chi 悟ngộ 。 故cố 皆giai 失thất 佛Phật 旨chỉ 。 又hựu 如Như 來Lai 非phi 近cận 非phi 遠viễn 。 昔tích 能năng 結kết 為vi 近cận 用dụng 。 乃nãi 至chí 非phi 遠viễn 非phi 近cận 。 今kim 結kết 為vi 遠viễn 用dụng 。 昔tích 結kết 以dĩ 為vi 近cận 用dụng 。 故cố 此thử 近cận 於ư 佛Phật 。 欲dục 開khai 非phi 近cận 非phi 遠viễn 。 而nhi 眾chúng 生sanh 執chấp 近cận 乃nãi 覆phú 非phi 近cận 非phi 遠viễn 也dã 。 近cận 義nghĩa 既ký 爾nhĩ 遠viễn 義nghĩa 亦diệc 然nhiên 。 若nhược 能năng 悟ngộ 如như 此thử 近cận 遠viễn 義nghĩa 者giả 。 方phương 識thức 一nhất 化hóa 始thỉ 終chung 意ý 也dã 。

問vấn 。 開khai 近cận 顯hiển 遠viễn 開khai 無vô 常thường 顯hiển 常thường 。 開khai 短đoản 顯hiển 長trường/trưởng 何hà 異dị 。

答đáp 。 有hữu 人nhân 言ngôn 開khai 無vô 常thường 顯hiển 常thường 。 但đãn 在tại 涅Niết 槃Bàn 餘dư 二nhị 通thông 兩lưỡng 教giáo 。 今kim 明minh 三tam 事sự 互hỗ 通thông 。 但đãn 開khai 近cận 顯hiển 遠viễn 明minh 。 久cửu 已dĩ 成thành 佛Phật 。 開khai 無vô 常thường 顯hiển 常thường 者giả 。 此thử 通thông 久cửu 近cận 。 何hà 以dĩ 知tri 之chi 。 證chứng 常thường 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 久cửu 已dĩ 證chứng 常thường 。 二nhị 今kim 始thỉ 證chứng 常thường 。 是thị 故cố 通thông 也dã 。 開khai 短đoản 顯hiển 長trường/trưởng 此thử 復phục 通thông 上thượng 二nhị 義nghĩa 也dã 。

次thứ 論luận 三tam 世thế 義nghĩa 。 舊cựu 云vân 壽thọ 量lượng 品phẩm 正chánh 明minh 三tam 世thế 益ích 物vật 。 既ký 是thị 三tam 世thế 益ích 物vật 。 故cố 皆giai 是thị 無vô 常thường 。

評bình 曰viết 。 今kim 品phẩm 但đãn 明minh 三tam 世thế 益ích 物vật 。 未vị 究cứu 此thử 章chương 之chi 美mỹ 。 下hạ 文văn 亦diệc 無vô 多đa 人nhân 得đắc 道Đạo 。 今kim 依y 法pháp 華hoa 論luận 具cụ 明minh 三Tam 身Thân 。 可khả 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 者giả 法Pháp 身thân 無vô 始thỉ 終chung 即tức 是thị 無vô 三tam 世thế 義nghĩa 。 二nhị 者giả 修tu 因nhân 得đắc 果quả 以dĩ 為vi 報báo 佛Phật 。 此thử 有hữu 始thỉ 無vô 終chung 義nghĩa 。 以dĩ 修tu 因nhân 滿mãn 初sơ 證chứng 法Pháp 身thân 故cố 名danh 為vi 始thỉ 。 證chứng 法Pháp 身thân 已dĩ 後hậu 無vô 復phục 生sanh 滅diệt 。 所sở 以dĩ 無vô 終chung 。 三tam 化hóa 身thân 有hữu 始thỉ 有hữu 終chung 。 就tựu 化hóa 身thân 中trung 自tự 開khai 二nhị 身thân 。 化hóa 菩Bồ 薩Tát 名danh 舍xá 那na 。 如như 化hóa 千thiên 世thế 界giới 麻ma 數số 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 。 等đẳng 眾chúng 是thị 也dã 。 次thứ 化hóa 二Nhị 乘Thừa 名danh 釋Thích 迦Ca 。 如như 生sanh 王vương 宮cung 伽già 耶da 成thành 佛Phật 是thị 也dã 。 亦diệc 如như 信tín 解giải 品phẩm 菩Bồ 薩Tát 所sở 見kiến 二Nhị 乘Thừa 所sở 覩đổ 兩lưỡng 身thân 不bất 同đồng 也dã 。

問vấn 。 法Pháp 身thân 無vô 始thỉ 終chung 化hóa 身thân 有hữu 始thỉ 終chung 。 此thử 義nghĩa 易dị 明minh 。 云vân 何hà 報báo 身thân 。 有hữu 始thỉ 無vô 終chung 。 無vô 終chung 云vân 何hà 有hữu 始thỉ 耶da 。

答đáp 。 此thử 經Kinh 云vân 。 壽thọ 命mạng 無vô 量lượng 劫kiếp 。 久cửu 修tu 業nghiệp 所sở 得đắc 。 則tắc 知tri 初sơ 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 中trung 修tu 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 後hậu 得đắc 法Pháp 身thân 。 故cố 知tri 有hữu 始thỉ 。 既ký 證chứng 法Pháp 身thân 無vô 復phục 生sanh 滅diệt 。 故cố 無vô 有hữu 終chung 。 此thử 須tu 解giải 大đại 經kinh 純thuần 陀đà 難nan 及cập 佛Phật 舉cử 本bổn 有hữu 今kim 無vô 偈kệ 釋thích 之chi 。 方phương 見kiến 此thử 義nghĩa 意ý 耳nhĩ 。 若nhược 就tựu 此thử 中trung 釋thích 之chi 於ư 文văn 義nghĩa 為vi 繁phồn 。

問vấn 。 此thử 中trung 有hữu 三tam 世thế 益ích 物vật 義nghĩa 不phủ 耶da 。

答đáp 。 從tùng 初sơ 證chứng 法Pháp 身thân 已dĩ 來lai 。 垂thùy 迹tích 化hóa 物vật 竟cánh 王vương 宮cung 之chi 前tiền 名danh 過quá 去khứ 世thế 。 託thác 生sanh 王vương 宮cung 乃nãi 至chí 雙song 林lâm 滅diệt 度độ 謂vị 現hiện 在tại 世thế 。 自tự 爾nhĩ 已dĩ 後hậu 。 為vì 未vị 來lai 世thế 。 此thử 皆giai 是thị 迹tích 身thân 有hữu 三tam 世thế 。 本bổn 身thân 無vô 三tam 世thế 義nghĩa 由do 來lai 。 但đãn 明minh 有hữu 三tam 世thế 唯duy 明minh 成thành 迹tích 身thân 。 三Tam 身Thân 之chi 中trung 但đãn 得đắc 其kỳ 一nhất 。

問vấn 。 明minh 報báo 身thân 何hà 故cố 言ngôn 復phục 倍bội 上thượng 數số 耶da 。

答đáp 。 初sơ 證chứng 法Pháp 身thân 已dĩ 不bất 可khả 知tri 。 證chứng 法Pháp 身thân 已dĩ 復phục 倍bội 上thượng 數số 。 者giả 此thử 明minh 不bất 可khả 知tri 。 不bất 可khả 知tri 如như 華hoa 嚴nghiêm 。 不bất 可khả 說thuyết 不bất 可khả 說thuyết 。 此thử 顯hiển 無vô 復phục 有hữu 終chung 義nghĩa 耳nhĩ 。

問vấn 。 本bổn 迹tích 義nghĩa 中trung 云vân 。 逸dật 多đa 不bất 見kiến 其kỳ 始thỉ 。 補bổ 處xứ 不bất 測trắc 其kỳ 終chung 。 此thử 明minh 無vô 始thỉ 終chung 。 今kim 何hà 言ngôn 有hữu 始thỉ 無vô 終chung 耶da 。

答đáp 。 前tiền 就tựu 法Pháp 身thân 義nghĩa 釋thích 之chi 。 以dĩ 因nhân 位vị 之chi 人nhân 不bất 知tri 其kỳ 始thỉ 終chung 。 故cố 是thị 無vô 始thỉ 終chung 。 所sở 以dĩ 是thị 法Pháp 身thân 常thường 義nghĩa 。 今kim 據cứ 報báo 身thân 故cố 。 有hữu 始thỉ 無vô 終chung 。 又hựu 初sơ 證chứng 法Pháp 身thân 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 初sơ 證chứng 義nghĩa 故cố 有hữu 始thỉ 。 二nhị 者giả 同đồng 法Pháp 身thân 義nghĩa 者giả 。 故cố 無vô 始thỉ 無vô 終chung 也dã 。 又hựu 此thử 是thị 以dĩ 報báo 身thân 顯hiển 法Pháp 身thân 。 初sơ 得đắc 報báo 身thân 因nhân 位vị 人nhân 尚thượng 不bất 見kiến 其kỳ 始thỉ 終chung 。 況huống 法Pháp 身thân 而nhi 可khả 知tri 耶da 。

問vấn 。 作tác 此thử 釋thích 者giả 應ưng 是thị 地địa 論luận 及cập 舊cựu 義nghĩa 耳nhĩ 。

答đáp 。 法pháp 華hoa 論luận 有hữu 此thử 文văn 不bất 應ưng 違vi 也dã 。 但đãn 今kim 讀đọc 論luận 與dữ 舊cựu 意ý 不bất 同đồng 。 舊cựu 義nghĩa 但đãn 如như 前tiền 釋thích 之chi 。 今kim 所sở 明minh 者giả 義nghĩa 起khởi 有hữu 由do 。 正chánh 為vi 二Nhị 乘Thừa 人nhân 謂vị 釋Thích 迦Ca 王vương 宮cung 始thỉ 生sanh 雙song 林lâm 終chung 滅diệt 。 如như 大đại 經Kinh 云vân 。 是thị 名danh 二Nhị 乘Thừa 邪tà 曲khúc 之chi 見kiến 。 今kim 為vi 破phá 此thử 病bệnh 故cố 云vân 。 久cửu 已dĩ 成thành 佛Phật 。 非phi 始thỉ 伽già 耶da 。 復phục 倍bội 上thượng 數số 。 非phi 終chung 雙song 樹thụ 。 為vi 破phá 始thỉ 終chung 故cố 言ngôn 無vô 始thỉ 終chung 耳nhĩ 。 然nhiên 如Như 來Lai 豈khởi 是thị 始thỉ 終chung 無vô 始thỉ 終chung 等đẳng 四tứ 句cú 可khả 取thủ 耶da 。

問vấn 。 等đẳng 是thị 破phá 始thỉ 終chung 明minh 無vô 始thỉ 終chung 。 何hà 故cố 無vô 終chung 則tắc 長trường/trưởng 而nhi 言ngôn 復phục 倍bội 。 無vô 始thỉ 則tắc 短đoản 但đãn 云vân 補bổ 處xứ 不bất 知tri 。

答đáp 。 斯tư 言ngôn 亦diệc 有hữu 深thâm 旨chỉ 。 二nhị 義nghĩa 之chi 中trung 正chánh 取thủ 無vô 終chung 。 所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 證chứng 常thường 有hữu 二nhị 。 一nhất 者giả 久cửu 證chứng 二nhị 者giả 始thỉ 證chứng 。 此thử 二nhị 但đãn 得đắc 明minh 常thường 。 唯duy 無vô 終chung 義nghĩa 是thị 常thường 。 有hữu 終chung 義nghĩa 非phi 常thường 。 正chánh 取thủ 無vô 終chung 顯hiển 常thường 。 斥xích 二Nhị 乘Thừa 無vô 常thường 。 故cố 言ngôn 復phục 倍bội 。 所sở 以dĩ 無vô 終chung 則tắc 長trường/trưởng 無vô 始thỉ 則tắc 短đoản 也dã 。 若nhược 法Pháp 身thân 無vô 始thỉ 無vô 終chung 。 此thử 義nghĩa 無vô 長trường 短đoản 也dã 。 但đãn 自tự 攝nhiếp 嶺lĩnh 相tương/tướng 傳truyền 有hữu 二nhị 河hà 之chi 說thuyết 。 一nhất 者giả 菩Bồ 薩Tát 在tại 佛Phật 性tánh 河hà 中trung 行hành 。 二nhị 者giả 佛Phật 在tại 佛Phật 河hà 中trung 行hành 。 菩Bồ 薩Tát 在tại 佛Phật 性tánh 河hà 中trung 行hành 者giả 。 此thử 欲dục 顯hiển 三tam 世thế 無vô 三tam 世thế 義nghĩa 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 菩Bồ 薩Tát 猶do 是thị 無vô 常thường 未vị 免miễn 。 三tam 世thế 之chi 法pháp 。 故cố 就tựu 三tam 世thế 中trung 修tu 行hành 。 欲dục 顯hiển 中trung 道đạo 佛Phật 性tánh 。 非phi 三tam 世thế 法pháp 。 是thị 故cố 菩Bồ 薩Tát 。 三tam 世thế 欲dục 顯hiển 無vô 三tam 世thế 義nghĩa 也dã 。 如Như 來Lai 已dĩ 離ly 三tam 世thế 法pháp 。 今kim 作tác 三tam 世thế 者giả 此thử 是thị 無vô 三tam 世thế 。 為vì 眾chúng 生sanh 故cố 。 作tác 三tam 世thế 方phương 便tiện 。 故cố 佛Phật 河hà 中trung 明minh 無vô 三tam 世thế 義nghĩa 也dã 。 今kim 此thử 中trung 明minh 三tam 世thế 益ích 物vật 者giả 。 皆giai 是thị 佛Phật 河hà 中trung 行hành 無vô 三tam 世thế 三tam 世thế 益ích 物vật 。 過quá 去khứ 則tắc 不bất 滅diệt 而nhi 滅diệt 。 現hiện 在tại 不bất 生sanh 而nhi 生sanh 。 未vị 來lai 不bất 至chí 而nhi 至chí 。 既ký 不bất 滅diệt 而nhi 滅diệt 。 雖tuy 滅diệt 不bất 滅diệt 。 不bất 生sanh 而nhi 生sanh 雖tuy 生sanh 不bất 起khởi 。 如như 此thử 三tam 世thế 宛uyển 然nhiên 而nhi 無vô 起khởi 動động 。 無vô 三tam 世thế 三tam 世thế 即tức 是thị 三tam 世thế 無vô 三tam 世thế 。 然nhiên 無vô 三tam 世thế 三tam 世thế 豈khởi 是thị 三tam 世thế 。 三tam 世thế 無vô 三tam 世thế 豈khởi 是thị 無vô 三tam 世thế 。 故cố 非phi 三tam 世thế 非phi 無vô 三tam 世thế 而nhi 三tam 世thế 無vô 三tam 世thế 。 雖tuy 三tam 世thế 無vô 三tam 世thế 而nhi 非phi 三tam 世thế 無vô 三tam 世thế 。 所sở 以dĩ 如Như 來Lai 。 之chi 身thân 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 絕tuyệt 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 境cảnh 界giới 也dã 。 次thứ [打-丁+堇]# 論luận 三tam 世thế 無vô 礙ngại 義nghĩa 。 三tam 不bất 一nhất 一nhất 不bất 三tam 。 不bất 三tam 不bất 一nhất 得đắc 為vi 三tam 一nhất 。 故cố 華hoa 嚴nghiêm 經Kinh 云vân 。 現hiện 在tại 為vi 過quá 去khứ 過quá 去khứ 為vi 現hiện 在tại 。 過quá 去khứ 名danh 現hiện 在tại 過quá 去khứ 。 現hiện 在tại 名danh 過quá 去khứ 現hiện 在tại 。 未vị 來lai 名danh 現hiện 在tại 未vị 來lai 。 故cố 三tam 世thế 皆giai 是thị 因nhân 緣duyên 。 以dĩ 過quá 去khứ 是thị 現hiện 在tại 過quá 去khứ 過quá 去khứ 得đắc 為vi 現hiện 在tại 。 以dĩ 現hiện 在tại 是thị 過quá 去khứ 現hiện 在tại 。 現hiện 在tại 得đắc 為vi 過quá 去khứ 。 未vị 來lai 亦diệc 爾nhĩ 。 又hựu 三tam 世thế 得đắc 為vi 一nhất 世thế 一nhất 世thế 得đắc 為vi 三tam 世thế 。 此thử 是thị 一nhất 三tam 名danh 為vi 三tam 一nhất 。 三tam 一nhất 得đắc 為vi 不bất 三tam 一nhất 。 如như 現hiện 在tại 現hiện 在tại 為vì 未vị 來lai 。 未vị 來lai 為vi 現hiện 在tại 。 又hựu 云vân 過quá 去khứ 劫kiếp 。 攝nhiếp 現hiện 在tại 劫kiếp 。 現hiện 在tại 劫kiếp 攝nhiếp 未vị 來lai 劫kiếp 。 長trường 劫kiếp 攝nhiếp 短đoản 劫kiếp 。 短đoản 劫kiếp 攝nhiếp 長trường 劫kiếp 。 有hữu 佛Phật 劫kiếp 攝nhiếp 無vô 佛Phật 劫kiếp 。 無vô 佛Phật 劫kiếp 攝nhiếp 有hữu 佛Phật 劫kiếp 。 乃nãi 至chí 一nhất 劫kiếp 。 攝nhiếp 一nhất 切thiết 劫kiếp 。 一nhất 切thiết 劫kiếp 攝nhiếp 一nhất 劫kiếp 。 以dĩ 有hữu 因nhân 緣duyên 無vô 礙ngại 故cố 得đắc 如như 此thử 也dã 。 若nhược 有hữu 定định 性tánh 何hà 猶do 能năng 爾nhĩ 。 即tức 此thử 經Kinh 說thuyết 滅diệt 為vi 不bất 滅diệt 不bất 滅diệt 為vi 滅diệt 。 不bất 生sanh 為vi 生sanh 生sanh 為vi 不bất 生sanh 。 故cố 多đa 寶bảo 滅diệt 而nhi 不bất 滅diệt 。 並tịnh 釋Thích 迦Ca 生sanh 而nhi 不bất 生sanh 。 此thử 皆giai 三tam 世thế 自tự 在tại 。 無vô 礙ngại 之chi 義nghĩa 也dã 。

問vấn 。 一nhất 世thế 云vân 何hà 得đắc 是thị 三tam 世thế 。 三tam 世thế 云vân 何hà 得đắc 是thị 一nhất 世thế 。 三tam 世thế 時thời 節tiết 相tương/tướng 礙ngại 云vân 何hà 得đắc 爾nhĩ 耶da 。

答đáp 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 無vô 量lượng 劫kiếp 一nhất 念niệm 一nhất 念niệm 無vô 量lượng 劫kiếp 。 無vô 來lai 無vô 積tích 聚tụ 而nhi 現hiện 諸chư 劫kiếp 事sự 。 以dĩ 法pháp 無vô 定định 性tánh 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 得đắc 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 所sở 以dĩ 能năng 如như 此thử 也dã 。

問vấn 。 此thử 猶do 未vị 明minh 請thỉnh 示thị 其kỳ 相tương/tướng 。

答đáp 。 無vô 量lượng 劫kiếp 亦diệc 是thị 正Chánh 道Đạo 。 一nhất 念niệm 亦diệc 是thị 正Chánh 道Đạo 。 正Chánh 道Đạo 既ký 不bất 異dị 。 無vô 量lượng 劫kiếp 一nhất 念niệm 豈khởi 異dị 哉tai 。 復phục 何hà 失thất 一nhất 念niệm 無vô 量lượng 劫kiếp 。 亦diệc 非phi 無vô 量lượng 劫kiếp 聚tụ 來lai 。 一nhất 念niệm 亦diệc 爾nhĩ 。 無vô 量lượng 劫kiếp 一nhất 念niệm 事sự 恆hằng 不bất 失thất 也dã 。 肇triệu 云vân 如như 動động 而nhi 靜tĩnh 似tự 去khứ 來lai 相tương/tướng 。 可khả 以dĩ 神thần 會hội 不bất 可khả 以dĩ 事sự 求cầu 也dã 。

次thứ 論luận 三tam 根căn 義nghĩa 。

問vấn 。 何hà 故cố 明minh 三tam 根căn 義nghĩa 耶da 。

答đáp 。 能năng 化hóa 之chi 佛Phật 有hữu 三tam 世thế 益ích 物vật 。 所sở 化hóa 眾chúng 生sanh 。 有hữu 於ư 三tam 根căn 。 故cố 文văn 云vân 其kỳ 人nhân 多đa 諸chư 子tử 息tức 。 若nhược 十thập 二nhị 十thập 。 乃nãi 至chí 百bách 數số 。

問vấn 。 此thử 三tam 根căn 與dữ 譬thí 喻dụ 品phẩm 三tam 根căn 何hà 異dị 。

答đáp 。 彼bỉ 明minh 三tam 乘thừa 為vi 三tam 根căn 。 此thử 中trung 直trực 取thủ 利lợi 鈍độn 判phán 三tam 根căn 。 何hà 以dĩ 知tri 然nhiên 。 文văn 云vân 諸chư 子tử 之chi 中trung 有hữu 失thất 心tâm 者giả 則tắc 是thị 鈍độn 根căn 。 不bất 失thất 心tâm 者giả 。 即tức 是thị 利lợi 根căn 。

問vấn 。 約ước 何hà 物vật 論luận 利lợi 鈍độn 耶da 。

答đáp 。 就tựu 三tam 世thế 分phần/phân 者giả 。 若nhược 過quá 去khứ 久cửu 習tập 無vô 所sở 得đắc 觀quán 。 觀quán 強cường/cưỡng 而nhi 煩phiền 惱não 弱nhược 者giả 。 於ư 過quá 去khứ 值trị 釋Thích 迦Ca 得đắc 了liễu 悟ngộ 名danh 為vi 上thượng 根căn 。 二nhị 者giả 於ư 過quá 去khứ 習tập 無vô 所sở 得đắc 觀quán 。 觀quán 弱nhược 而nhi 煩phiền 惱não 小tiểu 強cường/cưỡng 。 故cố 值trị 惡ác 知tri 識thức 。 流lưu 浪lãng 五ngũ 趣thú 。 乃nãi 至chí 漸tiệm 習tập 善thiện 根căn 。 今kim 日nhật 釋Thích 迦Ca 。 出xuất 世thế 從tùng 初sơ 生sanh 至chí 聞văn 說thuyết 法Pháp 華hoa 皆giai 得đắc 領lãnh 悟ngộ 名danh 為vi 中trung 根căn 也dã 。 若nhược 過quá 去khứ 習tập 善thiện 弱nhược 而nhi 煩phiền 惱não 強cường/cưỡng 。 亦diệc 流lưu 浪lãng 五ngũ 趣thú 。 然nhiên 後hậu 稍sảo 習tập 善thiện 根căn 感cảm 。 釋Thích 迦Ca 出xuất 世thế 。 從tùng 初sơ 生sanh 乃nãi 至chí 法pháp 華hoa 歷lịch 聞văn 諸chư 教giáo 不bất 悟ngộ 。 至chí 涅Niết 槃Bàn 唱xướng 滅diệt 方phương 得đắc 悟ngộ 解giải 。 如như 此thử 之chi 人nhân 。 名danh 為vi 下hạ 根căn 也dã 。 然nhiên 譬thí 喻dụ 但đãn 明minh 後hậu 之chi 二nhị 人nhân 。 就tựu 前tiền 法pháp 說thuyết 中trung 明minh 過quá 去khứ 。 久cửu 已dĩ 成thành 佛Phật 。 導đạo 利lợi 眾chúng 生sanh 。 如như 千thiên 世thế 界giới 。 涌dũng 出xuất 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 皆giai 是thị 釋Thích 迦Ca 過quá 去khứ 化hóa 得đắc 之chi 名danh 上thượng 根căn 人nhân 也dã 。

問vấn 。 何hà 故cố 從tùng 初sơ 生sanh 至chí 法pháp 華hoa 悟ngộ 為vi 中trung 根căn 。 至chí 涅Niết 槃Bàn 解giải 復phục 為vi 下hạ 根căn 人nhân 耶da 。

答đáp 。 初sơ 成thành 道Đạo 時thời 。 開khai 一nhất 為vi 三tam 。 至chí 法pháp 華hoa 之chi 前tiền 求cầu 子tử 猶do 未vị 得đắc 。 從tùng 法pháp 華hoa 始thỉ 會hội 三Tam 歸Quy 一nhất 覓mịch 子tử 始thỉ 得đắc 。 故cố 一nhất 化hóa 之chi 終chung 盡tận 在tại 法pháp 華hoa 。 故cố 有hữu 無vô 量lượng 世thế 界giới 。 塵trần 數số 人nhân 皆giai 得đắc 悟ngộ 道đạo 。 所sở 以dĩ 至chí 此thử 時thời 結kết 束thúc 為vi 一nhất 根căn 也dã 。 於ư 法pháp 華hoa 中trung 復phục 未vị 得đắc 了liễu 悟ngộ 。 如Như 來Lai 更cánh 復phục 唱xướng 滅diệt 至chí 涅Niết 槃Bàn 方phương 得đắc 領lãnh 解giải 。 故cố 名danh 為vi 下hạ 根căn 人nhân 義nghĩa 也dã 。

問vấn 。 三tam 世thế 益ích 物vật 化hóa 三tam 根căn 人nhân 不phủ 耶da 。

答đáp 。 過quá 去khứ 益ích 物vật 上thượng 根căn 人nhân 。 現hiện 在tại 益ích 物vật 為vi 中trung 下hạ 根căn 人nhân 。 三tam 根căn 眾chúng 生sanh 於ư 二nhị 世thế 皆giai 領lãnh 悟ngộ 也dã 。 所sở 以dĩ 文văn 中trung 正chánh 明minh 二nhị 世thế 益ích 物vật 。 不bất 正chánh 明minh 未vị 來lai 益ích 物vật 者giả 。 為vi 化hóa 三tam 根căn 人nhân 盡tận 也dã 。 若nhược 未vị 來lai 益ích 物vật 者giả 更cánh 餘dư 緣duyên 耳nhĩ 。

次thứ 論luận 淨tịnh 土độ 義nghĩa 。

問vấn 。 經Kinh 云vân 餘dư 眾chúng 生sanh 見kiến 燒thiêu 盡tận 吾ngô 淨tịnh 土độ 不bất 毀hủy 。 是thị 何hà 淨tịnh 土độ 耶da 。

答đáp 。 羅la 什thập 云vân 是thị 異dị 質chất 同đồng 處xứ 義nghĩa 。 淨tịnh 穢uế 二nhị 質chất 。 同đồng 在tại 一nhất 處xứ 。 謂vị 穢uế 在tại 淨tịnh 處xứ 淨tịnh 在tại 穢uế 處xứ 。 故cố 云vân 同đồng 在tại 一nhất 處xứ 。

問vấn 。 何hà 由do 得đắc 爾nhĩ 耶da 。

答đáp 。 淨tịnh 穢uế 麁thô 妙diệu 不bất 同đồng 故cố 不bất 相tương 礙ngại 。 如như 首thủ 真chân 天thiên 子tử 身thân 不bất 礙ngại 於ư 地địa 。 又hựu 如như 無Vô 間Gián 地Địa 獄Ngục 。 雖tuy 百bách 千thiên 共cộng 處xứ 亦diệc 不bất 為vi 妨phương 。 又hựu 如như 提đề 胡hồ 不bất 礙ngại 麁thô 器khí 。 況huống 淨tịnh 穢uế 二nhị 質chất 而nhi 相tương/tướng 妨phương 耶da 。 故cố 燒thiêu 穢uế 不bất 燒thiêu 淨tịnh 。 如như 欲dục 界giới 火hỏa 不bất 能năng 燒thiêu 。 淨tịnh 居cư 天thiên 身thân 。 況huống 淨tịnh 土độ 耶da 。

問vấn 。 既ký 有hữu 淨tịnh 土độ 何hà 故cố 無vô 有hữu 淨tịnh 火hỏa 能năng 燒thiêu 耶da 。

答đáp 。 穢uế 土thổ/độ 有hữu 三tam 災tai 淨tịnh 土độ 無vô 三tam 災tai 也dã 。

問vấn 。 穢uế 土thổ/độ 為vi 三tam 災tai 所sở 燒thiêu 可khả 是thị 無vô 常thường 。 淨tịnh 土độ 既ký 無vô 三tam 災tai 云vân 何hà 得đắc 壞hoại 耶da 。

答đáp 。 第đệ 四tứ 禪thiền 勉miễn 三tam 災tai 而nhi 有hữu 始thỉ 起khởi 終chung 滅diệt 。 故cố 無vô 常thường 。

復phục 有hữu 念niệm 念niệm 無vô 常thường 。 淨tịnh 土độ 亦diệc 具cụ 斯tư 二nhị 也dã 。

問vấn 。 穢uế 土thổ/độ 有hữu 劫kiếp 數số 淨tịnh 土độ 亦diệc 然nhiên 。 何hà 故cố 不bất 同đồng 。 有hữu 三tam 災tai 耶da 。

答đáp 。 劫kiếp 直trực 是thị 時thời 節tiết 。 名danh 三tam 災tai 。 必tất 為vi 過quá 患hoạn 故cố 穢uế 土thổ/độ 有hữu 。 淨tịnh 土độ 無vô 。 如như 五ngũ 濁trược 例lệ 也dã 。 生sanh 法Pháp 師sư 釋thích 淨tịnh 土độ 不bất 毀hủy 云vân 。 夫phu 佛Phật 之chi 不bất 在tại 者giả 良lương 以dĩ 眾chúng 生sanh 穢uế 惡ác 故cố 也dã 。 以dĩ 穢uế 故cố 不bất 在tại 無vô 穢uế 必tất 在tại 。 無vô 穢uế 故cố 寄ký 七thất 寶bảo 以dĩ 明minh 之chi 者giả 。 明minh 無vô 土thổ/độ 砂sa 之chi 穢uế 耳nhĩ 。 雖tuy 有hữu 寶bảo 土thổ/độ 之chi 淨tịnh 比tỉ 於ư 無vô 形hình 亦diệc 何hà 異dị 穢uế 質chất 耶da 。 以dĩ 理lý 論luận 之chi 乃nãi 是thị 無vô 土thổ/độ 義nghĩa 。 既ký 寄ký 土thổ/độ 言ngôn 無vô 故cố 云vân 淨tịnh 土độ 。 無vô 土thổ/độ 之chi 淨tịnh 豈khởi 非phi 法Pháp 身thân 所sở 託thác 。 至chí 於ư 穢uế 土thổ/độ 被bị 燒thiêu 者giả 自tự 眾chúng 生sanh 罪tội 報báo 。 亦diệc 何hà 傷thương 於ư 無vô 不bất 淨tịnh 乎hồ 。 是thị 以dĩ 眾chúng 生sanh 見kiến 燒thiêu 。 淨tịnh 土độ 不bất 毀hủy 也dã 。

評bình 曰viết 。 佛Phật 或hoặc 開khai 三Tam 身Thân 。 或hoặc 名danh 為vi 本bổn 迹tích 二nhị 身thân 。 以dĩ 身thân 例lệ 土thổ/độ 亦diệc 有hữu 三tam 土thổ/độ 及cập 與dữ 二nhị 土thổ/độ 。 法Pháp 身thân 栖tê 中trung 道đạo 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 土thổ/độ 。 如như 瓔anh 珞lạc 所sở 辨biện 。 又hựu 如như 仁nhân 王vương 云vân 三tam 賢hiền 十thập 聖thánh 住trụ 果quả 報báo 。 唯duy 佛Phật 一nhất 人nhân 居cư 淨tịnh 土độ 。 又hựu 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 明minh 。 真Chân 如Như 即tức 是thị 佛Phật 所sở 住trụ 土thổ/độ 也dã 。 晚vãn 見kiến 法pháp 華hoa 論luận 亦diệc 明minh 真Chân 如Như 常thường 住trụ 為vi 土thổ/độ 也dã 。 二nhị 舍xá 那na 報báo 身thân 化hóa 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 處xử 於ư 淨tịnh 土độ 。 故cố 有hữu 四tứ 淨tịnh 。 化hóa 主chủ 淨tịnh 國quốc 土độ 淨tịnh 徒đồ 眾chúng 淨tịnh 教giáo 門môn 淨tịnh 。 此thử 四tứ 皆giai 由do 菩Bồ 薩Tát 。 心tâm 器khí 淨tịnh 故cố 有hữu 此thử 四tứ 淨tịnh 。 故cố 舍xá 那na 化hóa 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 三tam 者giả 釋Thích 迦Ca 化hóa 二Nhị 乘Thừa 即tức 是thị 穢uế 土thổ/độ 。 謂vị 二Nhị 乘Thừa 人nhân 天thiên 心tâm 器khí 不bất 淨tịnh 。 故cố 感cảm 四tứ 種chủng 不bất 淨tịnh 也dã 。 若nhược 合hợp 三Tam 身Thân 為vi 本bổn 迹tích 二nhị 身thân 者giả 。 法Pháp 身thân 託thác 本bổn 土độ 餘dư 二nhị 託thác 迹tích 土thổ/độ 也dã 。 若nhược 然nhiên 者giả 什thập 公công 以dĩ 土thổ/độ 沙sa 為vi 穢uế 。 寶bảo 玉ngọc 為vi 淨tịnh 。 明minh 異dị 質chất 同đồng 處xứ 者giả 此thử 是thị 迹tích 身thân 淨tịnh 土độ 耳nhĩ 。 生sanh 公công 著trước 七thất 珍trân 論luận 此thử 是thị 法Pháp 身thân 無vô 淨tịnh 土độ 論luận 。 今kim 請thỉnh 評bình 之chi 。 若nhược 言ngôn 法Pháp 身thân 不bất 託thác 土thổ/độ 沙sa 之chi 穢uế 。 復phục 不bất 在tại 寶bảo 玉ngọc 之chi 淨tịnh 。 故cố 云vân 無vô 土thổ/độ 者giả 如như 前tiền 所sở 判phán 也dã 。 若nhược 取thủ 法Pháp 身thân 栖tê 形hình 實thật 相tướng 中trung 道đạo 之chi 法pháp 。 亦diệc 無vô 此thử 土thổ/độ 者giả 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 詳tường 生sanh 公công 意ý 但đãn 是thị 無vô 寶bảo 玉ngọc 之chi 土thổ/độ 也dã 。 非phi 無vô 中trung 道đạo 之chi 土thổ/độ 也dã 。 若nhược 爾nhĩ 生sanh 公công 得đắc 法Pháp 身thân 土thổ/độ 則tắc 失thất 迹tích 土thổ/độ 。 什thập 公công 得đắc 於ư 迹tích 土thổ/độ 失thất 於ư 本bổn 土độ 。 若nhược 二nhị 師sư 各các 明minh 一nhất 義nghĩa 者giả 無vô 所sở 失thất 。 以dĩ 今kim 文văn 具cụ 明minh 三Tam 身Thân 。 則tắc 具cụ 明minh 三tam 土thổ/độ 。 以dĩ 昔tích 未vị 開khai 三Tam 身Thân 今kim 始thỉ 開khai 之chi 。 三tam 土thổ/độ 亦diệc 然nhiên 也dã 。

問vấn 。 經Kinh 云vân 一nhất 質chất 異dị 見kiến 。 是thị 何hà 物vật 一nhất 質chất 耶da 。 如như 人nhân 見kiến 水thủy 如như 鬼quỷ 見kiến 火hỏa 。 此thử 為vi 是thị 水thủy 質chất 而nhi 見kiến 火hỏa 。 火hỏa 質chất 而nhi 見kiến 水thủy 。 為vi 非phi 水thủy 非phi 火hỏa 而nhi 見kiến 水thủy 火hỏa 耶da 。

答đáp 。 淨tịnh 名danh 華hoa 嚴nghiêm 初sơ 已dĩ 廣quảng 明minh 此thử 義nghĩa 難nan 解giải 。 今kim 略lược 決quyết 之chi 。 但đãn 一nhất 質chất 多đa 種chủng 。 今kim 具cụ 詳tường 之chi 。 若nhược 以dĩ 一nhất 實thật 相tướng 為vi 一nhất 質chất 。 以dĩ 失thất 實thật 相tướng 故cố 有hữu 六lục 道đạo 異dị 見kiến 。 如như 大đại 經Kinh 云vân 。 是thị 一nhất 味vị 藥dược 隨tùy 其kỳ 流lưu 處xứ 有hữu 六lục 種chủng 差sai 別biệt 。 則tắc 其kỳ 事sự 也dã 。 如như 人nhân 見kiến 水thủy 則tắc 有hữu 三tam 塵trần 。 知tri 見kiến 於ư 火hỏa 但đãn 有hữu 色sắc 觸xúc 。 皆giai 是thị 倒đảo 心tâm 所sở 感cảm 。 故cố 成thành 水thủy 火hỏa 二nhị 見kiến 也dã 。 如như 人nhân 見kiến 恆Hằng 河Hà 為vi 水thủy 。 鬼quỷ 見kiến 為vi 火hỏa 。 淨tịnh 穢uế 亦diệc 爾nhĩ 。 皆giai 是thị 眾chúng 生sanh 。 二nhị 業nghiệp 不bất 同đồng 故cố 有hữu 二nhị 見kiến 。 實thật 無vô 如như 此thử 淨tịnh 穢uế 也dã 。

問vấn 。 此thử 得đắc 是thị 一nhất 中trung 道đạo 土thổ/độ 質chất 淨tịnh 穢uế 二nhị 緣duyên 故cố 見kiến 二nhị 不phủ 耶da 。

答đáp 。 是thị 矣hĩ 。 亦diệc 名danh 為vi 土thổ/độ 亦diệc 名danh 實thật 相tướng 也dã 。 二nhị 者giả 就tựu 迹tích 中trung 論luận 一nhất 質chất 二nhị 見kiến 者giả 。 身thân 子tử 見kiến 釋Thích 迦Ca 土thổ/độ 穢uế 。 梵Phạm 王Vương 見kiến 釋Thích 迦Ca 土thổ/độ 淨tịnh 。 身thân 子tử 見kiến 為vi 人nhân 土thổ/độ 。 梵Phạm 王Vương 見kiến 為vi 天thiên 土thổ/độ 。 而nhi 釋Thích 迦Ca 淨tịnh 土độ 非phi 如như 此thử 人nhân 天thiên 土thổ/độ 。 故cố 釋Thích 迦Ca 土thổ/độ 如như 寶bảo 莊trang 嚴nghiêm 土thổ/độ 。 而nhi 人nhân 天thiên 緣duyên 自tự 見kiến 人nhân 天thiên 二nhị 土thổ/độ 。 故cố 名danh 一nhất 質chất 二nhị 見kiến 也dã 。

問vấn 。 身thân 子tử 自tự 見kiến 穢uế 。 梵Phạm 王Vương 自tự 見kiến 淨tịnh 。 何hà 開khai 一nhất 質chất 二nhị 見kiến 。

答đáp 。 經kinh 說thuyết 身thân 子tử 自tự 云vân 我ngã 見kiến 釋Thích 迦Ca 土thổ/độ 穢uế 。 梵Phạm 王Vương 云vân 我ngã 見kiến 釋Thích 迦Ca 土thổ/độ 淨tịnh 。 佛Phật 復phục 云vân 我ngã 此thử 土độ 淨tịnh 。 而nhi 汝nhữ 不bất 見kiến 。 三tam 種chủng 皆giai 云vân 釋Thích 迦Ca 土thổ/độ 。 故cố 知tri 二nhị 緣duyên 見kiến 釋Thích 迦Ca 土thổ/độ 是thị 天thiên 人nhân 土thổ/độ 。 而nhi 釋Thích 迦Ca 土thổ/độ 非phi 天thiên 人nhân 土thổ/độ 也dã 。 三tam 者giả 云vân 一nhất 質chất 二nhị 見kiến 者giả 。 於ư 一nhất 淨tịnh 質chất 見kiến 穢uế 。 於ư 穢uế 質chất 見kiến 淨tịnh 。 故cố 云vân 一nhất 質chất 二nhị 見kiến 也dã 。

問vấn 。 前tiền 明minh 一nhất 質chất 二nhị 見kiến 可khả 然nhiên 。 後hậu 於ư 淨tịnh 質chất 見kiến 穢uế 。 穢uế 被bị 燒thiêu 淨tịnh 燒thiêu 不phủ 耶da 。

答đáp 。 以dĩ 惡ác 業nghiệp 故cố 。 於ư 淨tịnh 見kiến 穢uế 。 而nhi 淨tịnh 實thật 非phi 穢uế 。 惡ác 業nghiệp 故cố 見kiến 不bất 淨tịnh 者giả 而nhi 燒thiêu 。 而nhi 淨tịnh 實thật 不bất 燒thiêu 也dã 。

問vấn 。 淨tịnh 質chất 壞hoại 者giả 穢uế 亦diệc 壞hoại 不phủ 耶da 。

答đáp 。 穢uế 隨tùy 壞hoại 也dã 。 何hà 以dĩ 知tri 然nhiên 。 淨tịnh 質chất 屬thuộc 淨tịnh 業nghiệp 所sở 起khởi 。 於ư 淨tịnh 寄ký 見kiến 穢uế 耳nhĩ 。 以dĩ 淨tịnh 壞hoại 故cố 則tắc 穢uế 緣duyên 無vô 所sở 見kiến 。 如như 鬼quỷ 本bổn 於ư 恆Hằng 河Hà 水thủy 見kiến 火hỏa 。 恆Hằng 河Hà 水thủy 竭kiệt 鬼quỷ 則tắc 不bất 見kiến 火hỏa 也dã 。

問vấn 。 於ư 穢uế 質chất 見kiến 淨tịnh 復phục 云vân 何hà 耶da 。

答đáp 。 例lệ 此thử 可khả 知tri 也dã 。

問vấn 。 像tượng 法pháp 決quyết 疑nghi 經Kinh 云vân 。 或hoặc 見kiến 此thử 土thổ/độ 為vi 土thổ/độ 沙sa 。 或hoặc 見kiến 此thử 土thổ/độ 為vi 七thất 寶bảo 。 或hoặc 見kiến 純thuần 黃hoàng 金kim 等đẳng 。 此thử 土thổ/độ 定định 是thị 何hà 物vật 質chất 耶da 。

答đáp 。 此thử 是thị 隨tùy 業nghiệp 所sở 見kiến 。 可khả 得đắc 是thị 異dị 質chất 同đồng 處xứ 。 此thử 明minh 報báo 土thổ/độ 也dã 。 又hựu 得đắc 是thị 明minh 應ưng 土thổ/độ 義nghĩa 。 根căn 緣duyên 應ưng 見kiến 穢uế 。 以dĩ 得đắc 悟ngộ 示thị 之chi 以dĩ 穢uế 。 乃nãi 至chí 淨tịnh 等đẳng 亦diệc 爾nhĩ 。 故cố 不bất 相tương 礙ngại 也dã 。

次thứ 論luận 淨tịnh 穢uế 土thổ/độ 教giáo 門môn 義nghĩa 。 凡phàm 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 者giả 前tiền 說thuyết 一nhất 後hậu 說thuyết 三tam 。 如như 舍xá 那na 前tiền 為vi 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 竟cánh 。 後hậu 隱ẩn 舍xá 那na 之chi 本bổn 垂thùy 釋Thích 迦Ca 之chi 迹tích 說thuyết 於ư 三tam 乘thừa 。 如như 長trưởng 者giả 脫thoát 珍trân 御ngự 服phục 著trước 弊tệ 垢cấu 衣y 也dã 。 二nhị 者giả 前tiền 說thuyết 三tam 乘thừa 後hậu 明minh 一Nhất 乘Thừa 。 即tức 是thị 釋Thích 迦Ca 前tiền 說thuyết 三tam 後hậu 明minh 一nhất 。 明minh 一nhất 此thử 即tức 是thị 隱ẩn 釋Thích 迦Ca 之chi 教giáo 顯hiển 舍xá 那na 之chi 教giáo 。 息tức 釋Thích 迦Ca 之chi 迹tích 顯hiển 舍xá 那na 之chi 本bổn 。 此thử 二nhị 句cú 要yếu 相tương/tướng 成thành 。 初sơ 明minh 以dĩ 本bổn 垂thùy 迹tích 。 次thứ 明minh 以dĩ 迹tích 顯hiển 本bổn 。 初sơ 脫thoát 珍trân 御ngự 服phục 著trước 垢cấu 弊tệ 衣y 。 次thứ 脫thoát 垢cấu 弊tệ 衣y 著trước 珍trân 御ngự 服phục 也dã 。 三tam 者giả 始thỉ 終chung 常thường 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 。 如như 釋thích 論luận 云vân 七thất 寶bảo 世thế 界giới 。 純thuần 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 乃nãi 至chí 不bất 聞văn 。 二Nhị 乘Thừa 名danh 字tự 。 四tứ 者giả 但đãn 說thuyết 二Nhị 乘Thừa 不bất 說thuyết 大Đại 乘Thừa 。 如như 釋thích 論luận 云vân 黃hoàng 金kim 世thế 界giới 純thuần 羅La 漢Hán 白bạch 銀ngân 土thổ/độ 皆giai 求cầu 緣Duyên 覺Giác 也dã 。

問vấn 。 經kinh 文văn 云vân 。 世Thế 尊Tôn 法Pháp 久cửu 後hậu 。 要yếu 當đương 說thuyết 真chân 實thật 。 純thuần 羅La 漢Hán 皆giai 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 此thử 中trung 云vân 何hà 。 得đắc 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 。

答đáp 。 不bất 必tất 一nhất 期kỳ 出xuất 世thế 要yếu 前tiền 說thuyết 三tam 後hậu 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 。 但đãn 諸chư 佛Phật 久cửu 後hậu 必tất 說thuyết 真chân 實thật 。 以dĩ 無vô 有hữu 畢tất 竟cánh 住trụ 二Nhị 乘Thừa 永vĩnh 不bất 作tác 佛Phật 故cố 也dã 。

復phục 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 者giả 但đãn 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 。 不bất 說thuyết 三tam 乘thừa 。 二nhị 但đãn 說thuyết 三tam 乘thừa 不bất 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 。 三tam 者giả 亦diệc 說thuyết 三tam 亦diệc 說thuyết 一nhất 。 即tức 釋Thích 迦Ca 教giáo 。 初sơ 三tam 後hậu 一nhất 是thị 也dã 。 四tứ 不bất 說thuyết 三tam 不bất 說thuyết 一nhất 。 如như 無vô 言ngôn 世thế 界giới 不bất 說thuyết 三tam 一nhất 也dã 。 又hựu 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 者giả 土thổ/độ 淨tịnh 而nhi 乘thừa 一nhất 。 如như 七thất 寶bảo 世thế 界giới 但đãn 化hóa 菩Bồ 薩Tát 。 二nhị 土thổ/độ 穢uế 乘thừa 三tam 。 如như 五ngũ 濁trược 剎sát 。 三tam 土thổ/độ 淨tịnh 乘thừa 三tam 。 如như 身thân 子tử 成thành 佛Phật 及cập 中trung 下hạ 根căn 人nhân 淨tịnh 土độ 成thành 佛Phật 有hữu 三tam 乘thừa 教giáo 。 四tứ 土thổ/độ 穢uế 乘thừa 一nhất 。 未vị 見kiến 別biệt 文văn 。 阿a 輸du 闍xà 國quốc 七thất 歲tuế 已dĩ 上thượng 。 皆giai 學học 大Đại 乘Thừa 亦diệc 其kỳ 事sự 也dã 。 次thứ 明minh 四tứ 句cú 。 一nhất 者giả 為vi 三tam 緣duyên 說thuyết 三tam 乘thừa 。 二nhị 為vi 一nhất 緣duyên 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 。 此thử 事sự 易dị 明minh 。 三tam 為vi 三tam 緣duyên 說thuyết 一nhất 。 可khả 具cụ 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 本bổn 是thị 三tam 乘thừa 緣duyên 會hội 歸quy 一Nhất 乘Thừa 。 二nhị 者giả 命mạng 三tam 乘thừa 緣duyên 說thuyết 於ư 大đại 法pháp 。 四tứ 者giả 為vi 一Nhất 乘Thừa 緣duyên 說thuyết 三tam 乘thừa 。 令linh 一Nhất 乘Thừa 緣duyên 識thức 三tam 。 是thị 權quyền 知tri 一nhất 為vi 實thật 。 如như 勝thắng 鬘man 。 七thất 歲tuế 為vi 學học 大Đại 乘Thừa 者giả 說thuyết 三tam 乘thừa 。 二nhị 者giả 為vi 一Nhất 乘Thừa 緣duyên 說thuyết 三tam 。 令linh 傳truyền 化hóa 餘dư 三tam 乘thừa 緣duyên 也dã 。 緣duyên 悟ngộ 復phục 有hữu 四tứ 句cú 。 聞văn 一nhất 悟ngộ 一nhất 。 聞văn 三tam 悟ngộ 三tam 。 聞văn 三tam 悟ngộ 一nhất 。 聞văn 一nhất 悟ngộ 三tam 。 前tiền 已dĩ 說thuyết 之chi 也dã 。

法Pháp 華Hoa 玄Huyền 論Luận 卷quyển 第đệ 九cửu

Print Friendly, PDF & Email