法Pháp 華Hoa 玄Huyền 論Luận
Quyển 5
隋Tùy 吉Cát 藏Tạng 撰Soạn

法Pháp 華Hoa 玄Huyền 論Luận 卷quyển 第đệ 五ngũ

胡hồ 吉cát 藏tạng 撰soạn

開khai 方phương 便tiện 門môn 。 示thị 真chân 實thật 相tướng 。

問vấn 。 云vân 何hà 開khai 方phương 便tiện 門môn 。 示thị 真chân 實thật 相tướng 耶da 。

答đáp 。 開khai 二nhị 種chủng 方phương 便tiện 示thị 二nhị 種chủng 真chân 實thật 。 二nhị 種chủng 方phương 便tiện 者giả 一nhất 教giáo 方phương 便tiện 二nhị 身thân 方phương 便tiện 。 二nhị 種chủng 真chân 實thật 者giả 一nhất 教giáo 真chân 實thật 二nhị 身thân 真chân 實thật 。

問vấn 。 何hà 故cố 唯duy 開khai 此thử 二nhị 相tương/tướng 耶da 。

答đáp 。 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 唯duy 有hữu 形hình 之chi 與dữ 教giáo 。 於ư 此thử 二nhị 中trung 有hữu 權quyền 有hữu 實thật 。 故cố 須tu 開khai 示thị 。 開khai 示thị 此thử 二nhị 則tắc 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh 。 八bát 萬vạn 法Pháp 藏tạng 煥hoán 然nhiên 可khả 了liễu 。 所sở 言ngôn 開khai 方phương 便tiện 門môn 。 示thị 真chân 實thật 者giả 。 有hữu 人nhân 言ngôn 昔tích 在tại 鹿lộc 苑uyển 人nhân 機cơ 猶do 雜tạp 。 盛thịnh 說thuyết 三tam 乘thừa 未vị 明minh 一nhất 理lý 。

爾nhĩ 時thời 以dĩ 權quyền 隱ẩn 於ư 真chân 實thật 。 故cố 一Nhất 乘Thừa 之chi 理lý 為vi 權quyền 教giáo 所sở 閉bế 。 今kim 王vương 城thành 赴phó 感cảm 乃nãi 應ưng 大đại 機cơ 顯hiển 於ư 真chân 實thật 。 真chân 實thật 既ký 顯hiển 則tắc 廢phế 除trừ 昔tích 教giáo 。 昔tích 教giáo 被bị 廢phế 故cố 方phương 便tiện 門môn 開khai 。 一nhất 理lý 既ký 彰chương 則tắc 真chân 實thật 相tướng 顯hiển 。 故cố 云vân 開khai 方phương 便tiện 門môn 。 示thị 真chân 實thật 相tướng 。 此thử 光quang 宅trạch 解giải 也dã 。

評bình 曰viết 。 以dĩ 三tam 覆phú 一nhất 顯hiển 一nhất 除trừ 三tam 非phi 無vô 此thử 義nghĩa 。 但đãn 經Kinh 云vân 開khai 方phương 便tiện 門môn 。 不bất 云vân 除trừ 方phương 便tiện 門môn 。 此thử 非phi 解giải 也dã 。 如như 世thế 人nhân 開khai 門môn 非phi 是thị 除trừ 門môn 。 詳tường 經kinh 文văn 旨chỉ 正chánh 是thị 開khai 覆phú 非phi 關quan 廢phế 立lập 。

有hữu 人nhân 言ngôn 直trực 詺# 三tam 為vi 方phương 便tiện 即tức 是thị 。 開khai 方phương 便tiện 門môn 。 所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 昔tích 不bất 言ngôn 三tam 是thị 方phương 便tiện 故cố 。 方phương 便tiện 門môn 閉bế 。 今kim 詺# 三tam 為vi 方phương 便tiện 故cố 方phương 便tiện 門môn 開khai 也dã 。 示thị 真chân 實thật 相tướng 。 者giả 既ký 詺# 三tam 為vi 方phương 便tiện 。 即tức 示thị 一nhất 為vi 真chân 實thật 。 此thử 河hà 西tây 道đạo 朗lãng 釋thích 也dã 。

評bình 曰viết 。 得đắc 經kinh 旨chỉ 也dã 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 昔tích 說thuyết 三tam 乘thừa 是thị 真chân 實thật 即tức 以dĩ 真chân 實thật 閉bế 於ư 方phương 便tiện 。 故cố 方phương 便tiện 門môn 不bất 開khai 。 今kim 明minh 三tam 乘thừa 是thị 方phương 便tiện 故cố 。 方phương 便tiện 門môn 開khai 。 此thử 乃nãi 是thị 廢phế 於ư 三tam 實thật 開khai 三tam 方phương 便tiện 。 故cố 云vân 開khai 方phương 便tiện 門môn 。

問vấn 。 此thử 亦diệc 是thị 廢phế 立lập 。 云vân 何hà 言ngôn 非phi 。

答đáp 。 此thử 乃nãi 廢phế 三tam 實thật 立lập 三tam 是thị 方phương 便tiện 耳nhĩ 。 前tiền 明minh 廢phế 除trừ 三tam 方phương 便tiện 是thị 故cố 異dị 也dã 。 又hựu 開khai 義nghĩa 在tại 前tiền 廢phế 義nghĩa 在tại 後hậu 。 要yếu 先tiên 開khai 三tam 是thị 方phương 便tiện 然nhiên 後hậu 始thỉ 得đắc 廢phế 之chi 。 不bất 爾nhĩ 無vô 因nhân 緣duyên 故cố 。 不bất 得đắc 廢phế 也dã 。

問vấn 。 方phương 便tiện 當đương 體thể 是thị 門môn 為vi 是thị 通thông 實thật 相tướng 故cố 為vi 門môn 耶da 。

答đáp 。 具cụ 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 法Pháp 門môn 秤xứng 門môn 則tắc 方phương 便tiện 當đương 體thể 是thị 門môn 。 如như 華hoa 嚴nghiêm 中trung 諸chư 善Thiện 知Tri 識Thức 。 種chủng 種chủng 法Pháp 門môn 。 或hoặc 弄lộng 砂sa 或hoặc 相tương/tướng 戲hí 等đẳng 皆giai 法Pháp 門môn 也dã 。 今kim 亦diệc 爾nhĩ 。 如Như 來Lai 有hữu 二nhị 種chủng 門môn 。 一nhất 方phương 便tiện 門môn 二nhị 者giả 真chân 實thật 門môn 。 但đãn 此thử 二nhị 門môn 各các 有hữu 開khai 閉bế 。 昔tích 不bất 言ngôn 三tam 是thị 方phương 便tiện 故cố 。 方phương 便tiện 扉# 掩yểm 。 今kim 說thuyết 三tam 是thị 方phương 便tiện 故cố 。 方phương 便tiện 門môn 開khai 。 昔tích 不bất 說thuyết 一nhất 是thị 真chân 實thật 故cố 真chân 實thật 門môn 閉bế 。 今kim 說thuyết 一nhất 是thị 真chân 實thật 故cố 真chân 實thật 門môn 開khai 也dã 。 二nhị 者giả 此thử 方phương 便tiện 法Pháp 門môn 。 復phục 通thông 實thật 相tướng 。 故cố 三tam 乘thừa 方phương 便tiện 為vi 一Nhất 乘Thừa 門môn 。 實thật 相tướng 亦diệc 有hữu 二nhị 義nghĩa 故cố 名danh 門môn 。 一nhất 者giả 當đương 體thể 虛hư 通thông 故cố 名danh 為vi 門môn 。 如như 淨tịnh 名danh 不bất 二nhị 法Pháp 門môn 。 華hoa 嚴nghiêm 法Pháp 界Giới 法Pháp 門môn 等đẳng 。 二nhị 者giả 能năng 通thông 方phương 便tiện 故cố 為vi 方phương 便tiện 作tác 門môn 。

有hữu 人nhân 言ngôn 通thông 相tương/tướng 之chi 功công 乃nãi 由do 乎hồ 一nhất 極cực 。 故cố 一nhất 為vi 方phương 便tiện 之chi 門môn 。 級cấp 引dẫn 之chi 功công 顯hiển 彰chương 於ư 三tam 故cố 三tam 為vi 。 真chân 實thật 之chi 相tướng 。 言ngôn 非phi 三tam 則tắc 方phương 便tiện 之chi 門môn 得đắc 開khai 。 悟ngộ 唯duy 一nhất 則tắc 真chân 實thật 之chi 相tướng 可khả 示thị 。 此thử 注chú 解giải 也dã 。

評bình 曰viết 。 文văn 似tự 不bất 然nhiên 但đãn 意ý 不bất 失thất 旨chỉ 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 既ký 由do 一nhất 通thông 三tam 豈khởi 非phi 一nhất 為vi 三tam 門môn 。 說thuyết 三tam 為vi 通thông 一nhất 則tắc 三tam 為vi 一nhất 門môn 。 但đãn 一nhất 為vi 三tam 門môn 此thử 從tùng 實thật 赴phó 權quyền 謂vị 出xuất 門môn 也dã 。 說thuyết 三tam 通thông 一nhất 從tùng 權quyền 入nhập 實thật 謂vị 入nhập 門môn 也dã 。 門môn 既ký 有hữu 二nhị 相tương/tướng 亦diệc 應ưng 宜nghi 然nhiên 。 說thuyết 三tam 表biểu 一nhất 故cố 三tam 為vi 一nhất 相tương/tướng 。 說thuyết 實thật 令linh 識thức 權quyền 故cố 一nhất 為vi 三tam 相tương/tướng 。 以dĩ 理lý 詳tường 之chi 具cụ 此thử 意ý 也dã 。 但đãn 注chú 經kinh 偏thiên 用dụng 一nhất 為vi 三tam 門môn 三tam 為vi 一nhất 相tương/tướng 。 意ý 猶do 未vị 圓viên 。 若nhược 如như 前tiền 用dụng 義nghĩa 無vô 失thất 也dã 。 但đãn 上thượng 來lai 三tam 種chủng 皆giai 一nhất 往vãng 方phương 言ngôn 。 未vị 究cứu 環hoàn 中trung 之chi 極cực 。 若nhược 具cụ 論luận 者giả 可khả 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 者giả 以dĩ 三tam 為vi 方phương 便tiện 。 一nhất 為vi 真chân 實thật 。 二nhị 者giả 三tam 一nhất 皆giai 方phương 便tiện 。 非phi 三tam 一nhất 為vi 真chân 實thật 。 三tam 者giả 明minh 三tam 一nhất 為vi 二nhị 。 非phi 三tam 一nhất 為vi 不bất 二nhị 。 二nhị 不bất 二nhị 皆giai 為vi 權quyền 。 非phi 二nhị 非phi 不bất 二nhị 為vi 實thật 。 此thử 之chi 三tam 種chủng 。 互hỗ 得đắc 為vi 門môn 。 如như 以dĩ 三tam 為vi 一nhất 門môn 。 此thử 以dĩ 權quyền 通thông 實thật 。 若nhược 以dĩ 一nhất 為vi 三tam 門môn 以dĩ 實thật 赴phó 權quyền 。 乃nãi 至chí 二nhị 不bất 二nhị 亦diệc 爾nhĩ 。 既ký 互hỗ 得đắc 為vi 門môn 。 亦diệc 互hỗ 得đắc 為vi 相tương/tướng 。 但đãn 不bất 得đắc 互hỗ 為vi 權quyền 實thật 耳nhĩ 。

問vấn 。 方phương 便tiện 實thật 相tướng 既ký 互hỗ 得đắc 為vi 門môn 。 亦diệc 得đắc 實thật 相tướng 為vi 實thật 相tướng 門môn 乃nãi 至chí 方phương 便tiện 為vi 方phương 便tiện 門môn 不phủ 。

答đáp 。 具cụ 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 者giả 方phương 便tiện 為vi 實thật 相tướng 門môn 。 二nhị 實thật 相tướng 為vi 方phương 便tiện 門môn 。 此thử 二nhị 如như 前tiền 。 三tam 實thật 相tướng 為vi 實thật 相tướng 門môn 。 四tứ 方phương 便tiện 為vi 方phương 便tiện 門môn 。 如như 名danh 為vi 義nghĩa 門môn 義nghĩa 為vi 名danh 門môn 。 由do 方phương 便tiện 名danh 顯hiển 方phương 便tiện 義nghĩa 故cố 名danh 為vi 義nghĩa 門môn 。 由do 方phương 便tiện 義nghĩa 顯hiển 方phương 便tiện 名danh 故cố 義nghĩa 為vi 名danh 門môn 。 實thật 相tướng 亦diệc 爾nhĩ 。 中trung 論luận 序tự 云vân 實thật 不bất 名danh 不bất 悟ngộ 。 故cố 寄ký 中trung 以dĩ 宣tuyên 之chi 。 即tức 其kỳ 事sự 也dã 。

問vấn 。 今kim 得đắc 以dĩ 三tam 顯hiển 三tam 以dĩ 一nhất 顯hiển 一nhất 以dĩ 不phủ 。

答đáp 。 亦diệc 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 者giả 以dĩ 三tam 顯hiển 一nhất 。 二nhị 以dĩ 一nhất 顯hiển 三tam 。 三tam 者giả 以dĩ 三tam 顯hiển 三tam 。 四tứ 以dĩ 一nhất 顯hiển 一nhất 。 初sơ 兩lưỡng 句cú 如như 前tiền 。 以dĩ 三tam 顯hiển 三tam 以dĩ 一nhất 顯hiển 一nhất 者giả 言ngôn 。 昔tích 三tam 異dị 今kim 一nhất 此thử 三tam 在tại 一nhất 外ngoại 。 今kim 一nhất 異dị 昔tích 三tam 此thử 一nhất 在tại 三tam 外ngoại 。 故cố 一nhất 非phi 三tam 一nhất 三tam 非phi 一nhất 三tam 。 如như 此thử 一nhất 三tam 皆giai 是thị 執chấp 見kiến 。 今kim 破phá 此thử 病bệnh 故cố 云vân 於ư 一nhất 佛Phật 乘Thừa 。 分phân 別biệt 說thuyết 三tam 。 故cố 三tam 是thị 一nhất 三tam 。 汝nhữ 等đẳng 所sở 行hành 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 故cố 一nhất 是thị 三tam 一nhất 。 以dĩ 三tam 是thị 一nhất 三tam 。 三tam 豈khởi 異dị 一nhất 。 一nhất 是thị 三tam 一nhất 。 一nhất 豈khởi 異dị 三tam 。 故cố 名danh 三tam 一nhất 。 因nhân 緣duyên 之chi 義nghĩa 。 以dĩ 今kim 因nhân 緣duyên 三tam 一nhất 顯hiển 自tự 性tánh 三tam 一nhất 。 亦diệc 以dĩ 自tự 性tánh 三tam 一nhất 顯hiển 因nhân 緣duyên 三tam 一nhất 。 故cố 云vân 以dĩ 三tam 顯hiển 三tam 以dĩ 一nhất 顯hiển 一nhất 。

問vấn 。 云vân 何hà 名danh 方phương 便tiện 復phục 有hữu 幾kỷ 門môn 耶da 。

答đáp 。 方phương 便tiện 品phẩm 初sơ 具cụ 詳tường 方phương 便tiện 得đắc 失thất 事sự 現hiện 彼bỉ 文văn 。 今kim 當đương 說thuyết 門môn 義nghĩa 。 此thử 經Kinh 始thỉ 終chung 略lược 有hữu 十thập 五ngũ 門môn 。 方phương 便tiện 品phẩm 有hữu 二nhị 門môn 。 譬thí 喻dụ 品phẩm 有hữu 六lục 門môn 。 信tín 解giải 品phẩm 有hữu 三tam 門môn 。 化hóa 城thành 品phẩm 有hữu 二nhị 門môn 。 法Pháp 師sư 品phẩm 有hữu 一nhất 門môn 。 普phổ 門môn 品phẩm 有hữu 一nhất 門môn 。 合hợp 十thập 五ngũ 門môn 也dã 。 方phương 便tiện 品phẩm 二nhị 門môn 者giả 。 第đệ 一nhất 云vân 其kỳ 智trí 慧tuệ 門môn 。 難nan 解giải 難nan 入nhập 。 故cố 權quyền 智trí 為vi 實thật 智trí 門môn 也dã 。 生sanh 法Pháp 師sư 云vân 言ngôn 教giáo 為vi 門môn 。 言ngôn 教giáo 為vi 門môn 者giả 說thuyết 實thật 智trí 。 言ngôn 教giáo 即tức 是thị 實thật 智trí 門môn 也dã 。 法pháp 華hoa 論luận 如như 生sanh 公công 釋thích 。 次thứ 云vân 以dĩ 種chủng 種chủng 法Pháp 門môn 。 宣tuyên 示thị 於ư 佛Phật 道Đạo 。 此thử 用dụng 大Đại 乘Thừa 教giáo 為vi 門môn 也dã 。 譬thí 喻dụ 品phẩm 六lục 門môn 者giả 。 一nhất 云vân 其kỳ 家gia 廣quảng 大đại 。 唯duy 有hữu 一nhất 門môn 。 還hoàn 以dĩ 大Đại 乘Thừa 教giáo 為vi 門môn 也dã 。 二nhị 云vân 於ư 此thử 所sở 燒thiêu 之chi 門môn 。 安an 穩ổn 得đắc 出xuất 者giả 。 此thử 約ước 三tam 界giới 限hạn 域vực 為vi 門môn 。 如như 詺# 家gia 為vi 門môn 也dã 。 三tam 者giả 云vân 唯duy 有hữu 一nhất 門môn 。 而nhi 復phục 狹hiệp 小tiểu 。 還hoàn 以dĩ 大Đại 乘Thừa 教giáo 為vi 門môn 也dã 。 四tứ 者giả 如như 是thị 三tam 車xa 。 今kim 在tại 門môn 外ngoại 。 還hoàn 以dĩ 三tam 界giới 為vi 門môn 也dã 。 五ngũ 云vân 以dĩ 佛Phật 教giáo 門môn 。 出xuất 三tam 界giới 苦khổ 。 此thử 用dụng 小Tiểu 乘Thừa 教giáo 為vi 門môn 。 六lục 云vân 爾nhĩ 時thời 長trưởng 者giả 。 在tại 門môn 外ngoại 立lập 。 依y 大Đại 乘Thừa 義nghĩa 此thử 即tức 是thị 用dụng 二nhị 死tử 之chi 限hạn 域vực 為vi 門môn 。 小Tiểu 乘Thừa 義nghĩa 明minh 佛Phật 出xuất 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 外ngoại 。 故cố 三tam 界giới 正chánh 使sử 及cập 習tập 氣khí 無vô 知tri 三tam 藏tạng 佛Phật 皆giai 斷đoạn 已dĩ 盡tận 。 故cố 在tại 門môn 外ngoại 立lập 也dã 。 又hựu 信tín 解giải 品phẩm 三tam 門môn 者giả 一nhất 云vân 遇ngộ 到đáo 父phụ 舍xá 。 住trụ 立lập 門môn 側trắc 。 此thử 以dĩ 大Đại 乘Thừa 理lý 教giáo 為vi 門môn 。 二nhị 云vân 猶do 在tại 門môn 外ngoại 止chỉ 宿túc 草thảo 菴am 。 亦diệc 通thông 大Đại 乘Thừa 理lý 教giáo 為vi 門môn 。 三tam 云vân 爾nhĩ 時thời 長trưởng 者giả 。 於ư 其kỳ 門môn 內nội 。 亦diệc 通thông 以dĩ 大Đại 乘Thừa 理lý 教giáo 為vi 門môn 也dã 。 化hóa 城thành 品phẩm 二nhị 門môn 者giả 。 一nhất 梵Phạm 王Vương 請thỉnh 佛Phật 。 願nguyện 開khai 甘cam 露lộ 門môn 。 通thông 大đại 小tiểu 教giáo 為vi 門môn 也dã 。 二nhị 云vân 重trùng 門môn 高cao 樓lâu 閣các 。 用dụng 小Tiểu 乘Thừa 三tam 空không 之chi 解giải 為vi 門môn 也dã 。 法Pháp 師sư 品phẩm 一nhất 門môn 者giả 即tức 是thị 開khai 方phương 便tiện 門môn 。 示thị 真chân 實thật 相tướng 。 文văn 中trung 已dĩ 辨biện 。 普phổ 門môn 品phẩm 為vi 一nhất 門môn 者giả 以dĩ 大Đại 乘Thừa 為vi 門môn 也dã 。 此thử 門môn 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 神thần 通thông 普phổ 二nhị 說thuyết 法Pháp 普phổ 。 此thử 之chi 二nhị 輪luân 皆giai 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 虛hư 通thông 無vô 礙ngại 故cố 名danh 為vi 門môn 。 又hựu 此thử 二nhị 普phổ 令linh 眾chúng 生sanh 。 悟ngộ 入nhập 故cố 名danh 為vi 門môn 。

問vấn 。 開khai 方phương 便tiện 門môn 。 示thị 真chân 實thật 相tướng 云vân 何hà 。 是thị 能năng 開khai 所sở 開khai 能năng 示thị 所sở 示thị 能năng 閉bế 所sở 閉bế 耶da 。

答đáp 。 昔tích 權quyền 說thuyết 三tam 乘thừa 教giáo 。 不bất 言ngôn 三tam 是thị 方phương 便tiện 。 即tức 三tam 方phương 便tiện 閉bế 。 佛Phật 權quyền 智trí 為vi 能năng 閉bế 。 三tam 方phương 便tiện 門môn 為vi 所sở 閉bế 。 今kim 實thật 智trí 說thuyết 三tam 是thị 方phương 便tiện 則tắc 三tam 方phương 便tiện 門môn 開khai 。 佛Phật 實thật 智trí 為vi 能năng 開khai 。 方phương 便tiện 門môn 為vi 所sở 開khai 也dã 。 能năng 示thị 所sở 示thị 者giả 。 雖tuy 開khai 三tam 是thị 方phương 便tiện 門môn 。 則tắc 示thị 一Nhất 乘Thừa 為vi 真chân 實thật 。 實thật 智trí 即tức 是thị 能năng 示thị 。 一Nhất 乘Thừa 即tức 是thị 所sở 示thị 。 故cố 實thật 智trí 有hữu 二nhị 能năng 。 一nhất 能năng 開khai 二nhị 能năng 示thị 也dã 。 如như 人nhân 手thủ 能năng 開khai 門môn 又hựu 示thị 門môn 內nội 之chi 物vật 。 是thị 門môn 內nội 之chi 物vật 即tức 是thị 所sở 示thị 手thủ 是thị 能năng 示thị 也dã 。

問vấn 。 云vân 何hà 今kim 昔tích 門môn 非phi 門môn 也dã 。

答đáp 。 望vọng 昔tích 三tam 佛Phật 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 就tựu 教giáo 為vi 言ngôn 。 直trực 道đạo 三tam 乘thừa 不bất 言ngôn 三tam 是thị 方phương 便tiện 復phục 為vi 實thật 相tướng 作tác 門môn 。 此thử 是thị 佛Phật 自tự 閉bế 義nghĩa 。 二nhị 者giả 就tựu 佛Phật 本bổn 為vi 通thông 一nhất 說thuyết 三tam 教giáo 。 三tam 於ư 佛Phật 即tức 是thị 一Nhất 乘Thừa 門môn 。 就tựu 緣duyên 為vi 論luận 亦diệc 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 因nhân 三tam 悟ngộ 一nhất 故cố 三tam 於ư 緣duyên 是thị 門môn 。 不bất 悟ngộ 一nhất 者giả 三tam 於ư 緣duyên 非phi 門môn 也dã 。

問vấn 。 為vi 是thị 智trí 示thị 為vi 教giáo 示thị 耶da 。

答đáp 。 智trí 說thuyết 教giáo 示thị 也dã 開khai 亦diệc 爾nhĩ 也dã 。

問vấn 。 云vân 何hà 是thị 當đương 體thể 門môn 從tùng 他tha 門môn 耶da 。

答đáp 。 如như 權quyền 智trí 能năng 通thông 實thật 智trí 實thật 智trí 為vi 所sở 通thông 。 從tùng 所sở 通thông 為vi 名danh 故cố 言ngôn 。 其kỳ 智trí 慧tuệ 門môn 。 智trí 慧tuệ 即tức 是thị 實thật 智trí 。 門môn 即tức 是thị 權quyền 智trí 。 詺# 此thử 權quyền 智trí 為vi 實thật 智trí 家gia 門môn 。 例lệ 如như 三tam 解giải 脫thoát 門môn 。 從tùng 所sở 通thông 為vi 名danh 。 解giải 脫thoát 是thị 所sở 通thông 涅Niết 槃Bàn 之chi 果quả 。 三tam 空không 能năng 通thông 行hành 人nhân 得đắc 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 名danh 解giải 脫thoát 門môn 也dã 。 又hựu 世thế 人nhân 言ngôn 佛Phật 門môn 人nhân 門môn 等đẳng 皆giai 從tùng 所sở 通thông 為vi 門môn 也dã 。 當đương 體thể 得đắc 名danh 者giả 方phương 便tiện 當đương 體thể 虛hư 通thông 故cố 名danh 為vi 門môn 。 實thật 相tướng 亦diệc 爾nhĩ 。 如như 言ngôn 竹trúc 門môn 板bản 門môn 也dã 。 當đương 門môn 體thể 是thị 竹trúc 板bản 故cố 以dĩ 當đương 體thể 得đắc 名danh 也dã 。

問vấn 。 此thử 經Kinh 有hữu 十thập 五ngũ 門môn 凡phàm 有hữu 幾kỷ 城thành 。

答đáp 。 五ngũ 城thành 也dã 。 信tín 解giải 品phẩm 四tứ 城thành 化hóa 城thành 品phẩm 一nhất 城thành 。 信tín 解giải 品phẩm 四tứ 城thành 者giả 初sơ 即tức 。 中trung 止chỉ 一nhất 城thành 。 即tức 譬thí 於ư 一nhất 方phương 垂thùy 應ưng 作tác 佛Phật 。 作tác 佛Phật 為vi 城thành 也dã 。 二nhị 者giả 於ư 某mỗ 城thành 中trung 。 捨xả 吾ngô 逃đào 走tẩu 。 譬thí 背bối/bội 大Đại 乘Thừa 之chi 化hóa 。 以dĩ 大đại 化hóa 為vi 城thành 也dã 。 三tam 者giả 昔tích 在tại 本bổn 城thành 。 懷hoài 憂ưu 推thôi 覓mịch 。 譬thí 佛Phật 於ư 法Pháp 身thân 地địa 覓mịch 眾chúng 生sanh 大đại 機cơ 不bất 得đắc 。 即tức 佛Phật 法Pháp 身thân 為vi 城thành 也dã 。 四tứ 者giả 時thời 貧bần 窮cùng 子tử 。 到đáo 父phụ 住trú 城thành 。 即tức 大đại 機cơ 已dĩ 動động 詺# 大Đại 乘Thừa 理lý 教giáo 為vi 城thành 也dã 。 五ngũ 者giả 化hóa 城thành 品phẩm 云vân 。 化hóa 作tác 一nhất 城thành 。 即tức 二Nhị 乘Thừa 在tại 三tam 界giới 外ngoại 可khả 以dĩ 止chỉ 息tức 。 喻dụ 之chi 如như 城thành 也dã 。

問vấn 。 既ký 有hữu 五ngũ 城thành 凡phàm 有hữu 幾kỷ 宅trạch 。

答đáp 。 凡phàm 有hữu 八bát 宅trạch 。 就tựu 火hỏa 宅trạch 中trung 凡phàm 有hữu 六lục 宅trạch 。 約ước 義nghĩa 明minh 之chi 。 初sơ 云vân 有hữu 一nhất 大đại 宅trạch 。 二nhị 云vân 其kỳ 宅trạch 朽hủ 故cố 。 三tam 是thị 時thời 宅trạch 主chủ 。 四tứ 云vân 是thị 朽hủ 故cố 宅trạch 。 屬thuộc 于vu 一nhất 人nhân 。 五ngũ 云vân 長trưởng 者giả 諸chư 子tử 。 在tại 此thử 宅trạch 中trung 。 六lục 云vân 焚phần 燒thiêu 舍xá 宅trạch 。 七thất 化hóa 城thành 品phẩm 云vân 莊trang 嚴nghiêm 舍xá 宅trạch 。 八bát 安an 樂lạc 行hành 品phẩm 云vân 賜tứ 以dĩ 田điền 宅trạch 。 初sơ 兩lưỡng 序tự 三tam 界giới 相tướng 貌mạo 。 次thứ 兩lưỡng 明minh 屬thuộc 佛Phật 。 後hậu 二nhị 明minh 眾chúng 生sanh 在tại 中trung 。 更cánh 起khởi 煩phiền 惱não 受thọ 於ư 八bát 苦khổ 。 後hậu 二nhị 譬thí 小Tiểu 乘Thừa 人nhân 諸chư 子tử 功công 德đức 。 下hạ 當đương 說thuyết 之chi 。

次thứ 論luận 三tam 說thuyết 義nghĩa 。 論luận 曰viết 廣quảng 開khai 三tam 顯hiển 一nhất 斷đoạn 疑nghi 生sanh 信tín 為vi 三tam 根căn 人nhân 三tam 周chu 說thuyết 。 初sơ 法pháp 說thuyết 次thứ 譬thí 說thuyết 後hậu 宿túc 世thế 因nhân 緣duyên 說thuyết 。 故cố 三tam 周chu 說thuyết 也dã 。

問vấn 。 云vân 何hà 為vi 三tam 。 根căn 人nhân 三tam 周chu 說thuyết 耶da 。

答đáp 。 舊cựu 經kinh 師sư 云vân 初sơ 周chu 。 為vì 上thượng 根căn 人nhân 說thuyết 。 次thứ 周chu 為vi 中trung 根căn 人nhân 說thuyết 。 後hậu 周chu 為vi 下hạ 根căn 人nhân 說thuyết 。

評bình 曰viết 。 直trực 作tác 此thử 名danh 於ư 文văn 未vị 善thiện 。 若nhược 三tam 說thuyết 各các 為vi 三tam 根căn 三tam 根căn 各các 聞văn 一nhất 說thuyết 。 則tắc 皆giai 是thị 上thượng 根căn 何hà 名danh 三tam 品phẩm 。 設thiết 云vân 上thượng 根căn 聞văn 一nhất 說thuyết 中trung 根căn 聞văn 二nhị 說thuyết 下hạ 根căn 聞văn 三tam 說thuyết 者giả 。 則tắc 不bất 應ưng 言ngôn 法pháp 說thuyết 為vi 上thượng 根căn 譬thí 說thuyết 為vi 中trung 根căn 宿túc 世thế 為vi 下hạ 根căn 。 今kim 所sở 明minh 者giả 初sơ 周chu 說thuyết 通thông 為vi 三tam 根căn 。 而nhi 上thượng 根căn 一nhất 聞văn 即tức 解giải 。 次thứ 周chu 說thuyết 通thông 為vi 中trung 下hạ 。 而nhi 中trung 根căn 再tái 聞văn 方phương 悟ngộ 。 宿túc 世thế 因nhân 緣duyên 。 說thuyết 但đãn 為vi 下hạ 根căn 。 下hạ 根căn 三tam 聞văn 始thỉ 了liễu 故cố 。 釋thích 論luận 明minh 身thân 子tử 一nhất 聞văn 即tức 證chứng 初sơ 果quả 。 目Mục 連Liên 再tái 說thuyết 方phương 證chứng 見kiến 諦Đế 。 下hạ 根căn 理lý 應ưng 三tam 也dã 。

問vấn 。 何hà 以dĩ 知tri 然nhiên 。

答đáp 。 初sơ 三tam 請thỉnh 中trung 三tam 根căn 皆giai 疑nghi 。 故cố 知tri 初sơ 說thuyết 為vi 三tam 根căn 人nhân 。 次thứ 譬thí 喻dụ 品phẩm 身thân 子tử 具cụ 騰đằng 中trung 下hạ 根căn 人nhân 疑nghi 悔hối 請thỉnh 佛Phật 釋thích 之chi 。 故cố 知tri 譬thí 說thuyết 通thông 中trung 下hạ 根căn 人nhân 也dã 。 又hựu 具cụ 三tam 周chu 說thuyết 於ư 義nghĩa 乃nãi 備bị 。 若nhược 但đãn 法pháp 無vô 譬thí 義nghĩa 勢thế 未vị 盡tận 。 若nhược 但đãn 譬thí 無vô 法pháp 意ý 亦diệc 不bất 圓viên 。 故cố 須tu 初sơ 周chu 法pháp 說thuyết 次thứ 周chu 譬thí 喻dụ 。 法pháp 譬thí 雖tuy 圓viên 但đãn 明minh 現hiện 在tại 未vị 辨biện 宿túc 世thế 修tu 因nhân 。 次thứ 有hữu 第đệ 三tam 說thuyết 也dã 。 又hựu 一Nhất 乘Thừa 之chi 道Đạo 。 入nhập 有hữu 多đa 門môn 。 自tự 有hữu 樂nhạo 聞văn 法pháp 說thuyết 從tùng 法pháp 說thuyết 門môn 入nhập 。 自tự 有hữu 樂nhạo 聞văn 譬thí 喻dụ 從tùng 譬thí 喻dụ 門môn 入nhập 。 即tức 前tiền 二nhị 周chu 也dã 。 自tự 有hữu 俱câu 樂nhạo 法Pháp 譬thí 則tắc 雙song 說thuyết 兩lưỡng 門môn 。 即tức 第đệ 三tam 周chu 。 故cố 化hóa 城thành 已dĩ 前tiền 謂vị 法pháp 說thuyết 門môn 。 化hóa 城thành 之chi 後hậu 即tức 譬thí 喻dụ 門môn 。 自tự 有hữu 於ư 此thử 三tam 門môn 皆giai 不bất 得đắc 悟ngộ 。 皆giai 不bất 為vi 說thuyết 。 如như 五ngũ 千thiên 之chi 徒đồ 也dã 。

問vấn 。 此thử 與dữ 三tam 根căn 有hữu 何hà 異dị 耶da 。

答đáp 。 此thử 不bất 明minh 為vi 三tam 根căn 故cố 有hữu 三tam 說thuyết 。 但đãn 所sở 樂lạc 各các 異dị 故cố 教giáo 門môn 不bất 同đồng 。 又hựu 三tam 周chu 說thuyết 者giả 欲dục 示thị 中trung 道đạo 相tương/tướng 。 故cố 若nhược 一nhất 說thuyết 二nhị 說thuyết 則tắc 太thái 少thiểu 。 若nhược 過quá 三tam 說thuyết 則tắc 太thái 多đa 。 今kim 欲dục 示thị 中trung 道đạo 相tương/tướng 不bất 多đa 不bất 少thiểu 。 故cố 但đãn 三tam 說thuyết 。 又hựu 釋thích 論luận 云vân 諸chư 佛Phật 語ngữ 法pháp 事sự 不bất 過quá 三tam 。 今kim 依y 佛Phật 規quy 矩củ 故cố 但đãn 三tam 說thuyết 也dã 。 又hựu 三tam 執chấp 難nạn/nan 改cải 一Nhất 乘Thừa 難nan 信tín 故cố 須tu 三tam 說thuyết 。 又hựu 示thị 上thượng 尊tôn 大đại 法pháp 下hạ 愍mẫn 眾chúng 生sanh 慇ân 懃cần 至chí 三tam 。

問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 一nhất 切thiết 諸chư 經Kinh 。 並tịnh 應ưng 三tam 說thuyết 。

答đáp 。 下hạ 文văn 云vân 。 諸chư 佛Phật 已dĩ 說thuyết 。 今kim 說thuyết 當đương 說thuyết 。 此thử 法Pháp 華Hoa 經Kinh 。 最tối 為vi 難nan 信tín 難nan 解giải 。 故cố 須tu 三tam 說thuyết 。 又hựu 初sơ 說thuyết 令linh 下hạ 種chủng 次thứ 說thuyết 令linh 生sanh 長trưởng 後hậu 說thuyết 得đắc 成thành 熟thục 。 又hựu 初sơ 說thuyết 生sanh 聞văn 慧tuệ 次thứ 說thuyết 生sanh 思tư 慧tuệ 後hậu 說thuyết 生sanh 脩tu 慧tuệ 。

問vấn 。 文văn 無vô 此thử 意ý 何hà 故cố 強cường/cưỡng 生sanh 穿xuyên 鑿tạc 耶da 。

答đáp 。 佛Phật 意ý 深thâm 遠viễn 非phi 為vi 一nhất 事sự 。 如như 釋thích 論luận 解giải 一nhất 句cú 文văn 凡phàm 數sổ 十thập 復phục 次thứ 也dã 。

次thứ 明minh 次thứ 第đệ 。

問vấn 。 三tam 說thuyết 有hữu 何hà 次thứ 第đệ 耶da 。

答đáp 。 法pháp 說thuyết 為vi 譬thí 說thuyết 之chi 本bổn 。 故cố 在tại 第đệ 一nhất 。 譬thí 還hoàn 借tá 事sự 以dĩ 喻dụ 前tiền 法pháp 故cố 在tại 第đệ 二nhị 。 宿túc 世thế 因nhân 緣duyên 。 明minh 法pháp 譬thí 始thỉ 終chung 故cố 在tại 第đệ 三tam 。

次thứ 明minh 通thông 別biệt 。 一nhất 一nhất 周chu 皆giai 有hữu 三tam 說thuyết 。 如như 法Pháp 說thuyết 中trung 云vân 如như 優ưu 曇đàm 華hoa 。 即tức 是thị 譬thí 說thuyết 。 我ngã 昔tích 二nhị 萬vạn 億ức 佛Phật 所sở 。 教giáo 化hóa 即tức 是thị 宿túc 世thế 因nhân 緣duyên 說thuyết 也dã 。 譬thí 喻dụ 中trung 三tam 說thuyết 者giả 譬thí 說thuyết 之chi 前tiền 云vân 我ngã 先tiên 不bất 言ngôn 。 皆giai 是thị 化hóa 菩Bồ 薩Tát 耶da 。 即tức 是thị 法pháp 說thuyết 也dã 。 又hựu 明minh 三tam 十thập 子tử 及cập 長trưởng 者giả 為vi 父phụ 。 豈khởi 非phi 宿túc 世thế 已dĩ 結kết 緣duyên 耶da 。 宿túc 世thế 因nhân 緣duyên 。 說thuyết 亦diệc 具cụ 三tam 。 化hóa 城thành 之chi 前tiền 是thị 法pháp 說thuyết 。 化hóa 城thành 後hậu 是thị 譬thí 說thuyết 。 故cố 知tri 一nhất 一nhất 說thuyết 中trung 皆giai 是thị 具cụ 三tam 。 但đãn 今kim 大đại 判phán 云vân 爾nhĩ 。 又hựu 從tùng 多đa 為vi 論luận 故cố 開khai 三tam 說thuyết 也dã 。

次thứ 明minh 開khai 合hợp 。 束thúc 三tam 周chu 為vi 二nhị 意ý 。 初sơ 周chu 名danh 引dẫn 證chứng 例lệ 同đồng 說thuyết 。 後hậu 二nhị 周chu 名danh 直trực 說thuyết 。 初sơ 引dẫn 證chứng 例lệ 同đồng 說thuyết 者giả 。 廣quảng 引dẫn 四tứ 佛Phật 為vi 證chứng 明minh 釋Thích 迦Ca 例lệ 同đồng 。 後hậu 二nhị 周chu 不bất 復phục 引dẫn 證chứng 例lệ 同đồng 。 直trực 說thuyết 譬thí 喻dụ 及cập 宿túc 世thế 因nhân 緣duyên 也dã 。 以dĩ 破phá 三Tam 明Minh 一nhất 此thử 事sự 反phản 情tình 。 一nhất 往vãng 難nan 信tín 。 故cố 先tiên 須tu 廣quảng 引dẫn 諸chư 佛Phật 為vi 證chứng 。 然nhiên 後hậu 明minh 釋Thích 迦Ca 例lệ 同đồng 。 引dẫn 證chứng 例lệ 同đồng 既ký 竟cánh 。 後hậu 二nhị 周chu 但đãn 須tu 直trực 說thuyết 。 又hựu 初sơ 周chu 謂vị 人nhân 廣quảng 法pháp 略lược 。 人nhân 廣quảng 者giả 明minh 五ngũ 佛Phật 也dã 。 法pháp 略lược 者giả 但đãn 一nhất 周chu 說thuyết 也dã 。 次thứ 後hậu 二nhị 周chu 法pháp 廣quảng 人nhân 略lược 。 法pháp 廣quảng 者giả 二nhị 周chu 說thuyết 也dã 。 人nhân 略lược 者giả 但đãn 明minh 釋Thích 迦Ca 一nhất 佛Phật 也dã 。 下hạ 釋Thích 迦Ca 教giáo 門môn 為vi 作tác 譬thí 本bổn 。 故cố 知tri 譬thí 說thuyết 但đãn 明minh 釋Thích 迦Ca 教giáo 門môn 也dã 。 宿túc 世thế 因nhân 緣duyên 。 亦diệc 但đãn 明minh 釋Thích 迦Ca 結kết 緣duyên 不bất 明minh 餘dư 佛Phật 。 師sư 與dữ 弟đệ 子tử 故cố 是thị 釋Thích 迦Ca 教giáo 門môn 也dã 。 又hựu 初sơ 周chu 名danh 別biệt 說thuyết 謂vị 別biệt 明minh 五ngũ 佛Phật 教giáo 門môn 。 後hậu 二nhị 周chu 名danh 通thông 說thuyết 。 謂vị 譬thí 喻dụ 得đắc 通thông 貫quán 五ngũ 佛Phật 。 化hóa 城thành 亦diệc 然nhiên 。 又hựu 初sơ 二nhị 周chu 名danh 說thuyết 現hiện 在tại 。 次thứ 一nhất 周chu 名danh 說thuyết 過quá 去khứ 法pháp 也dã 。 又hựu 初sơ 二nhị 周chu 明minh 說thuyết 果quả 後hậu 一nhất 周chu 辨biện 說thuyết 因nhân 。

次thứ 明minh 多đa 少thiểu 。

問vấn 。 唯duy 有hữu 三tam 說thuyết 更cánh 有hữu 餘dư 說thuyết 耶da 。

答đáp 。 大đại 判phán 三tam 說thuyết 耳nhĩ 曲khúc 論luận 說thuyết 義nghĩa 即tức 多đa 。 初sơ 三tam 周chu 佛Phật 自tự 說thuyết 。 次thứ 三tam 根căn 人nhân 領lãnh 解giải 復phục 有hữu 三tam 說thuyết 。 合hợp 六lục 說thuyết 也dã 。 佛Phật 三tam 周chu 說thuyết 三tam 長trường/trưởng 行hành 三tam 偈kệ 頌tụng 為vi 六lục 說thuyết 。 領lãnh 解giải 亦diệc 爾nhĩ 。 略lược 而nhi 言ngôn 之chi 。 有hữu 十thập 二nhị 說thuyết 也dã 。 就tựu 佛Phật 初sơ 周chu 說thuyết 中trung 長trường/trưởng 行hành 明minh 五ngũ 佛Phật 教giáo 。 後hậu 偈kệ 又hựu 頌tụng 五ngũ 佛Phật 合hợp 成thành 十thập 說thuyết 也dã 。 第đệ 二nhị 周chu 長trường/trưởng 行hành 譬thí 說thuyết 及cập 合hợp 譬thí 二nhị 說thuyết 偈kệ 亦diệc 然nhiên 。 復phục 成thành 四tứ 說thuyết 。 第đệ 三tam 周chu 有hữu 長trường/trưởng 行hành 與dữ 偈kệ 為vi 二nhị 說thuyết 。 各các 有hữu 法pháp 譬thí 為vi 四tứ 說thuyết 。 合hợp 前tiền 為vi 十thập 八bát 說thuyết 也dã 。 若nhược 足túc 前tiền 略lược 開khai 三tam 顯hiển 一nhất 各các 有hữu 長trường/trưởng 行hành 與dữ 偈kệ 成thành 二nhị 十thập 說thuyết 也dã 。 上thượng 根căn 人nhân 領lãnh 解giải 長trường/trưởng 行hành 與dữ 偈kệ 為vi 二nhị 說thuyết 。 中trung 根căn 人nhân 長trường/trưởng 行hành 與dữ 偈kệ 。 復phục 二nhị 說thuyết 各các 有hữu 法pháp 譬thí 為vi 四tứ 說thuyết 。 足túc 前tiền 為vi 六lục 說thuyết 。 下hạ 根căn 領lãnh 解giải 長trường/trưởng 行hành 與dữ 偈kệ 。 復phục 二nhị 說thuyết 各các 有hữu 法pháp 譬thí 為vi 四tứ 說thuyết 。 合hợp 十thập 說thuyết 。 師sư 與dữ 弟đệ 子tử 合hợp 明minh 開khai 三tam 顯hiển 一nhất 之chi 義nghĩa 。 略lược 明minh 三tam 十thập 說thuyết 也dã 。 其kỳ 中trung 說thuyết 義nghĩa 不bất 止chỉ 於ư 此thử 也dã 。

次thứ 明minh 惑hoặc 障chướng 。

問vấn 。 以dĩ 何hà 惑hoặc 障chướng 三tam 根căn 人nhân 不bất 解giải 一Nhất 乘Thừa 耶da 。

答đáp 。 通thông 而nhi 為vi 言ngôn 二Nhị 乘Thừa 斷đoạn 常thường 障chướng 。 一Nhất 乘Thừa 中Trung 道Đạo 。 就tựu 別biệt 明minh 之chi 有hữu 二nhị 種chủng 惑hoặc 。 一nhất 者giả 斷đoạn 見kiến 二nhị 者giả 無vô 明minh 。 斷đoạn 見kiến 者giả 二Nhị 乘Thừa 證chứng 空không 謂vị 為vi 妙diệu 極cực 。 無vô 明minh 者giả 不bất 識thức 如Như 來Lai 。 三tam 一nhất 權quyền 實thật 。 然nhiên 斷đoạn 見kiến 與dữ 無vô 明minh 猶do 是thị 一nhất 體thể 。 但đãn 約ước 義nghĩa 分phân 之chi 耳nhĩ 。 保bảo 執chấp 空không 義nghĩa 名danh 為vi 斷đoạn 見kiến 。 不bất 識thức 權quyền 實thật 名danh 為vi 無vô 明minh 。 亦diệc 由do 無vô 明minh 。 是thị 故cố 保bảo 執chấp 也dã 。 此thử 惑hoặc 非phi 九cửu 十thập 八bát 使sử 。 所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 羅La 漢Hán 已dĩ 斷đoạn 九cửu 十thập 八bát 使sử 。 而nhi 猶do 不bất 識thức 權quyền 實thật 。 故cố 知tri 屬thuộc 無vô 明minh 煩phiền 惱não 也dã 。 晚vãn 見kiến 法pháp 華hoa 論luận 云vân 。 無vô 煩phiền 惱não 人nhân 有hữu 於ư 染nhiễm 慢mạn 故cố 。 不bất 知tri 一Nhất 乘Thừa 及cập 法Pháp 身thân 常thường 住trụ 。 此thử 染nhiễm 慢mạn 即tức 是thị 無vô 明minh 也dã 。 但đãn 約ước 此thử 惑hoặc 三tam 品phẩm 不bất 同đồng 。 下hạ 根căn 則tắc 重trọng/trùng 中trung 根căn 為vi 次thứ 上thượng 根căn 則tắc 輕khinh 。 故cố 開khai 三tam 品phẩm 也dã 。

問vấn 。 發phát 軫# 即tức 學học 二Nhị 乘Thừa 如như 婆bà 沙sa 論luận 釋thích 論luận 等đẳng 。 云vân 緣Duyên 覺Giác 極cực 遲trì 則tắc 為vi 百bách 劫kiếp 。 極cực 速tốc 則tắc 為vi 四tứ 世thế 。 聲Thanh 聞Văn 極cực 遲trì 六lục 十thập 劫kiếp 。 極cực 速tốc 三tam 世thế 。 小Tiểu 乘Thừa 既ký 障chướng 大đại 者giả 。 習tập 小tiểu 時thời 久cửu 應ưng 是thị 鈍độn 根căn 。 習tập 小tiểu 時thời 近cận 應ưng 為vi 利lợi 根căn 。 二nhị 者giả 之chi 間gian 應ưng 是thị 中trung 根căn 。

答đáp 。 是thị 義nghĩa 須tu 進tiến 退thoái 論luận 之chi 。 若nhược 二Nhị 乘Thừa 心tâm 是thị 惑hoặc 而nhi 能năng 障chướng 大Đại 乘Thừa 者giả 。 應ưng 如như 所sở 問vấn 。 則tắc 久cửu 劫kiếp 行hành 二Nhị 乘Thừa 行hành 則tắc 起khởi 惑hoặc 長trường/trưởng 。 此thử 執chấp 難nạn/nan 破phá 。 應ưng 是thị 下hạ 根căn 習tập 二Nhị 乘Thừa 行hành 近cận 者giả 起khởi 惑hoặc 時thời 小tiểu 。 此thử 執chấp 易dị 傾khuynh 。 應ưng 是thị 上thượng 根căn 。 二nhị 者giả 之chi 間gian 應ưng 中trung 根căn 。 但đãn 身thân 子tử 行hành 小tiểu 行hành 既ký 久cửu 。 其kỳ 根căn 則tắc 利lợi 故cố 名danh 上thượng 根căn 。 習tập 小tiểu 時thời 近cận 名danh 為vi 下hạ 根căn 。 二nhị 者giả 之chi 間gian 秤xứng 為vi 中trung 根căn 也dã 。 又hựu 身thân 子tử 窮cùng 小tiểu 之chi 原nguyên 於ư 大đại 易dị 悟ngộ 。 餘dư 人nhân 不bất 爾nhĩ 。 故cố 身thân 子tử 名danh 為vi 利lợi 根căn 也dã 。 又hựu 二Nhị 乘Thừa 有hữu 被bị 會hội 。 為vi 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 則tắc 二Nhị 乘Thừa 行hành 久cửu 者giả 於ư 菩Bồ 薩Tát 則tắc 行hành 深thâm 也dã 。 有hữu 人nhân 言ngôn 有hữu 四tứ 句cú 一nhất 惑hoặc 輕khinh 而nhi 利lợi 根căn 也dã 。 二nhị 惑hoặc 重trọng/trùng 而nhi 利lợi 根căn 。 三tam 惑hoặc 輕khinh 根căn 鈍độn 。 四tứ 惑hoặc 重trọng/trùng 根căn 鈍độn 。 若nhược 惑hoặc 輕khinh 利lợi 根căn 初sơ 聞văn 即tức 悟ngộ 。 若nhược 中trung 下hạ 兩lưỡng 人nhân 再tái 聞văn 即tức 悟ngộ 。 第đệ 四tứ 人nhân 者giả 三tam 聞văn 方phương 悟ngộ 。 此thử 義nghĩa 至chí 下hạ 五ngũ 濁trược 中trung 當đương 廣quảng 釋thích 也dã 。

次thứ 明minh 轉chuyển 根căn 。

問vấn 。 上thượng 中trung 下hạ 三tam 根căn 有hữu 增tăng 進tiến 義nghĩa 不phủ 。

答đáp 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。 初sơ 周chu 法pháp 說thuyết 上thượng 根căn 聞văn 即tức 悟ngộ 。 中trung 根căn 轉chuyển 為vi 上thượng 根căn 下hạ 根căn 進tiến 為vi 中trung 根căn 。 第đệ 二nhị 周chu 說thuyết 中trung 根căn 同đồng 上thượng 根căn 得đắc 悟ngộ 。 下hạ 根căn 轉chuyển 為vi 上thượng 根căn 。 第đệ 三tam 周chu 說thuyết 下hạ 根căn 同đồng 上thượng 根căn 得đắc 悟ngộ 也dã 。 有hữu 人nhân 言ngôn 約ước 三tam 乘thừa 判phán 。 上thượng 中trung 下hạ 根căn 。 菩Bồ 薩Tát 為vi 上thượng 根căn 緣Duyên 覺Giác 為vi 中trung 根căn 聲Thanh 聞Văn 為vi 下hạ 根căn 。 就tựu 聲Thanh 聞Văn 中trung 自tự 有hữu 上thượng 中trung 下hạ 根căn 。 約ước 此thử 三tam 根căn 。 故cố 有hữu 三tam 周chu 之chi 說thuyết 。 雖tuy 復phục 得đắc 悟ngộ 猶do 有hữu 利lợi 鈍độn 之chi 殊thù 。 如như 刀đao 斫chước 物vật 一nhất 斫chước 斷đoạn 者giả 為vi 上thượng 。 二nhị 斫chước 斷đoạn 者giả 為vi 中trung 。 三tam 斫chước 斷đoạn 者giả 為vi 下hạ 。 雖tuy 復phục 俱câu 斷đoạn 而nhi 有hữu 利lợi 鈍độn 之chi 別biệt 。 雖tuy 前tiền 後hậu 得đắc 悟ngộ 亦diệc 有hữu 利lợi 鈍độn 之chi 殊thù 也dã 。

評bình 曰viết 。 後hậu 說thuyết 者giả 得đắc 經kinh 旨chỉ 。 何hà 以dĩ 知tri 然nhiên 。 上thượng 根căn 人nhân 得đắc 悟ngộ 時thời 中trung 下hạ 未vị 悟ngộ 。 云vân 何hà 已dĩ 轉chuyển 根căn 耶da 。

問vấn 。 今kim 有hữu 轉chuyển 根căn 義nghĩa 不phủ 。

答đáp 。 毘tỳ 曇đàm 是thị 小Tiểu 乘Thừa 尚thượng 有hữu 轉chuyển 根căn 。 大Đại 乘Thừa 義nghĩa 無vô 有hữu 定định 性tánh 。 云vân 何hà 不bất 轉chuyển 耶da 。 值trị 惡ác 緣duyên 故cố 轉chuyển 利lợi 為vi 鈍độn 。 值trị 善thiện 緣duyên 故cố 轉chuyển 鈍độn 為vi 利lợi 也dã 。

次thứ 明minh 大đại 小tiểu 。

問vấn 。 三tam 周chu 說thuyết 法Pháp 菩Bồ 薩Tát 於ư 何hà 時thời 得đắc 悟ngộ 。

答đáp 。 一nhất 往vãng 判phán 菩Bồ 薩Tát 為vi 上thượng 根căn 。 緣Duyên 覺Giác 為vi 中trung 根căn 。 聲Thanh 聞Văn 為vi 下hạ 根căn 。 若nhược 爾nhĩ 菩Bồ 薩Tát 及cập 緣Duyên 覺Giác 皆giai 勝thắng 聲Thanh 聞Văn 。 故cố 聞văn 初sơ 周chu 並tịnh 悟ngộ 也dã 。 次thứ 更cánh 論luận 者giả 利lợi 根căn 緣Duyên 覺Giác 勝thắng 聲Thanh 聞Văn 可khả 得đắc 名danh 上thượng 根căn 。 釋thích 論luận 云vân 鈍độn 根căn 緣Duyên 覺Giác 不bất 及cập 身thân 子tử 。 若nhược 爾nhĩ 可khả 得đắc 同đồng 下hạ 根căn 三tam 周chu 說thuyết 乃nãi 悟ngộ 耳nhĩ 。 菩Bồ 薩Tát 不bất 定định 初sơ 心tâm 久cửu 行hành 並tịnh 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 今kim 通thông 論luận 菩Bồ 薩Tát 根căn 有hữu 等đẳng 聲Thanh 聞Văn 三tam 品phẩm 者giả 。 應ưng 三tam 周chu 並tịnh 悟ngộ 。 利lợi 根căn 菩Bồ 薩Tát 與dữ 身thân 子tử 同đồng 品phẩm 者giả 。 聞văn 初sơ 周chu 即tức 悟ngộ 。 中trung 下hạ 二nhị 品phẩm 亦diệc 爾nhĩ 也dã 。 但đãn 菩Bồ 薩Tát 執chấp 異dị 迷mê 輕khinh 又hựu 無vô 自tự 保bảo 究cứu 竟cánh 之chi 惑hoặc 。 故cố 利lợi 鈍độn 菩Bồ 薩Tát 聞văn 初sơ 周chu 皆giai 悟ngộ 。 何hà 以dĩ 知tri 之chi 。 下hạ 身thân 子tử 得đắc 記ký 中trung 人nhân 天thiên 八bát 部bộ 。 知tri 皆giai 受thọ 記ký 。 故cố 凡phàm 夫phu 人nhân 。 雖tuy 復phục 根căn 鈍độn 而nhi 惑hoặc 輕khinh 。 身thân 子tử 雖tuy 復phục 根căn 利lợi 而nhi 惑hoặc 重trọng/trùng 。 故cố 同đồng 是thị 初sơ 周chu 得đắc 悟ngộ 也dã 。

問vấn 。 菩Bồ 薩Tát 何hà 故cố 。 無vô 領lãnh 解giải 耶da 。

答đáp 。 有hữu 人nhân 言ngôn 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 有hữu 領lãnh 解giải 但đãn 法pháp 華hoa 經kinh 多đa 不bất 盡tận 度độ 耳nhĩ 。 故cố 方phương 便tiện 品phẩm 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 聞văn 是thị 法Pháp 。 疑nghi 網võng 皆giai 已dĩ 除trừ 。 即tức 其kỳ 證chứng 也dã 。 有hữu 人nhân 言ngôn 聲Thanh 聞Văn 有hữu 執chấp 異dị 之chi 病bệnh 又hựu 有hữu 自tự 保bảo 之chi 惑hoặc 故cố 正chánh 破phá 之chi 。 所sở 以dĩ 有hữu 領lãnh 解giải 耳nhĩ 。 菩Bồ 薩Tát 無vô 自tự 保bảo 之chi 病bệnh 。 設thiết 有hữu 謂vị 大đại 異dị 小tiểu 謂vị 小tiểu 異dị 大đại 。 明minh 菩Bồ 薩Tát 自tự 作tác 佛Phật 二Nhị 乘Thừa 不bất 作tác 佛Phật 。 一nhất 聞văn 法Pháp 華hoa 即tức 得đắc 領lãnh 悟ngộ 。 但đãn 破phá 三Tam 歸Quy 一nhất 正chánh 為vi 二Nhị 乘Thừa 。 傍bàng 為vì 菩Bồ 薩Tát 故cố 。 不bất 述thuật 菩Bồ 薩Tát 領lãnh 解giải 也dã 。

問vấn 。 聲Thanh 聞Văn 聞văn 經Kinh 既ký 得đắc 記ký 。 菩Bồ 薩Tát 聞văn 經Kinh 何hà 故cố 不bất 得đắc 受thọ 記ký 。

答đáp 。 以dĩ 解giải 領lãnh 之chi 言ngôn 例lệ 記ký 可khả 知tri 也dã 。 但đãn 提Đề 婆Bà 達Đạt 多Đa 品Phẩm 。 授thọ 龍long 女nữ 記ký 。 隨tùy 喜hỷ 品phẩm 云vân 聞văn 法Pháp 華Hoa 經Kinh 。 一nhất 句cú 一nhất 偈kệ 。 皆giai 與dữ 受thọ 記ký 。 下hạ 壽thọ 量lượng 品phẩm 中trung 自tự 有hữu 菩Bồ 薩Tát 得đắc 記ký 也dã 。

次thứ 會hội 二nhị 經kinh 。

問vấn 。 勝thắng 鬘man 經Kinh 云vân 三tam 乘thừa 初sơ 業nghiệp 。 不bất 愚ngu 於ư 法pháp 。 自tự 知tri 當đương 得đắc 覺giác 。 云vân 何hà 此thử 經Kinh 明minh 三tam 根căn 羅La 漢Hán 初sơ 則tắc 生sanh 疑nghi 後hậu 便tiện 得đắc 悟ngộ 。

答đáp 。 舊cựu 經kinh 師sư 云vân 有hữu 事sự 有hữu 理lý 。 言ngôn 其kỳ 理lý 者giả 三tam 乘thừa 初sơ 業nghiệp 。 已dĩ 知tri 作tác 佛Phật 。 實thật 無vô 始thỉ 疑nghi 之chi 與dữ 終chung 悟ngộ 。 但đãn 符phù 同đồng 凡phàm 夫phu 引dẫn 初sơ 業nghiệp 之chi 前tiền 外ngoại 凡phàm 夫phu 人nhân 。 令linh 其kỳ 信tín 於ư 一Nhất 乘Thừa 。 必tất 當đương 作tác 佛Phật 。 故cố 示thị 始thỉ 疑nghi 終chung 悟ngộ 耳nhĩ 。 教giáo 中trung 為vi 論luận 明minh 二Nhị 乘Thừa 得đắc 果quả 已dĩ 後hậu 在tại 遊du 觀quan 心tâm 中trung 。 推thôi 理lý 既ký 一nhất 教giáo 不bất 應ưng 三tam 教giáo 。 若nhược 定định 三tam 理lý 寧ninh 得đắc 一nhất 。 故cố 終chung 日nhật 逈huýnh 遑hoàng 安an 心tâm 莫mạc 寄ký 。 故cố 瑤dao 法Pháp 師sư 云vân 。 踟trì 蹰trù 理lý 教giáo 之chi 間gian 疑nghi 。 為vi 失thất 為vi 不bất 失thất 。 若nhược 以dĩ 理lý 惑hoặc 教giáo 此thử 有hữu 得đắc 義nghĩa 。 若nhược 以dĩ 教giáo 惑hoặc 理lý 此thử 有hữu 失thất 義nghĩa 。 是thị 故cố 踟trì 蹰trù 生sanh 得đắc 失thất 之chi 疑nghi 。 然nhiên 根căn 有hữu 三tam 種chủng 。 若nhược 上thượng 根căn 利lợi 根căn 智trí 以dĩ 理lý 惑hoặc 教giáo 情tình 多đa 以dĩ 教giáo 惑hoặc 理lý 情tình 少thiểu 。 故cố 初sơ 聞văn 法Pháp 說thuyết 符phù 順thuận 其kỳ 心tâm 則tắc 便tiện 領lãnh 悟ngộ 。 如như 身thân 子tử 之chi 流lưu 。 以dĩ 理lý 惑hoặc 教giáo 情tình 少thiểu 以dĩ 教giáo 惑hoặc 理lý 情tình 多đa 。 雖tuy 聞văn 法Pháp 譬thí 二nhị 說thuyết 乖quai 其kỳ 本bổn 心tâm 。 故cố 三tam 聞văn 方phương 悟ngộ 如như 滿mãn 願nguyện 之chi 流lưu 矣hĩ 。 若nhược 中trung 根căn 人nhân 處xứ 利lợi 鈍độn 之chi 間gian 。 理lý 教giáo 相tương/tướng 惑hoặc 。 其kỳ 心tâm 正chánh 等đẳng 。 聞văn 法Pháp 說thuyết 未vị 悟ngộ 聞văn 譬thí 說thuyết 便tiện 解giải 如như 善thiện 吉cát 之chi 流lưu 。

評bình 曰viết 。 若nhược 理lý 中trung 已dĩ 知tri 同đồng 歸quy 。 教giáo 中trung 猶do 有hữu 迷mê 悟ngộ 者giả 。 則tắc 勝thắng 鬘man 是thị 實thật 說thuyết 法Pháp 華hoa 為vi 權quyền 教giáo 也dã 。 若nhược 爾nhĩ 法pháp 華hoa 明minh 一nhất 亦diệc 未vị 了liễu 。 不bất 應ưng 取thủ 勝thắng 鬘man 意ý 解giải 五ngũ 百bách 由do 旬tuần 也dã 。 又hựu 大đại 經Kinh 云vân 羅La 漢Hán 二nhị 萬vạn 劫kiếp 至chí 發phát 心tâm 處xứ 。 亦diệc 是thị 不bất 了liễu 之chi 說thuyết 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 初sơ 業nghiệp 已dĩ 知tri 同đồng 歸quy 何hà 因nhân 緣duyên 故cố 。 經kinh 二nhị 萬vạn 劫kiếp 始thỉ 發phát 心tâm 耶da 。 若nhược 爾nhĩ 涅Niết 槃Bàn 應ưng 是thị 未vị 了liễu 。 若nhược 大đại 經kinh 是thị 了liễu 勝thắng 鬘man 便tiện 應ưng 未vị 了liễu 。 又hựu 初sơ 業nghiệp 已dĩ 知tri 同đồng 歸quy 豈khởi 應ưng 復phục 證chứng 羅La 漢Hán 。 夫phu 論luận 證chứng 者giả 謂vị 為vi 究cứu 竟cánh 故cố 證chứng 耳nhĩ 。 既ký 知tri 非phi 極cực 豈khởi 應ưng 證chứng 耶da 。 又hựu 依y 法pháp 華hoa 論luận 明minh 證chứng 性tánh 法Pháp 身thân 與dữ 勝thắng 鬘man 不bất 異dị 。 不bất 應ưng 作tác 了liễu 不bất 了liễu 及cập 理lý 教giáo 釋thích 之chi 。 有hữu 人nhân 言ngôn 三tam 乘thừa 初sơ 業nghiệp 者giả 。 此thử 是thị 三tam 乘thừa 人nhân 初sơ 信tín 大Đại 乘Thừa 故cố 名danh 為vi 初sơ 業nghiệp 。 此thử 解giải 於ư 勝thắng 鬘man 法pháp 華hoa 兩lưỡng 經kinh 無vô 妨phương 。 勝thắng 鬘man 據cứ 初sơ 信tín 大Đại 乘Thừa 故cố 。 自tự 知tri 作tác 佛Phật 。 法pháp 華hoa 約ước 三tam 乘thừa 未vị 信tín 一Nhất 乘Thừa 故cố 所sở 以dĩ 生sanh 疑nghi 。 有hữu 人nhân 言ngôn 勝thắng 鬘man 云vân 三tam 乘thừa 初sơ 業nghiệp 。 不bất 愚ngu 於ư 法pháp 。 自tự 知tri 者giả 此thử 據cứ 利lợi 根căn 懸huyền 悟ngộ 之chi 人nhân 聞văn 三tam 即tức 領lãnh 一nhất 。 稟bẩm 小tiểu 即tức 悟ngộ 大đại 也dã 。 法pháp 華hoa 云vân 羅La 漢Hán 猶do 疑nghi 者giả 。 此thử 據cứ 鈍độn 根căn 人nhân 聞văn 三tam 守thủ 三tam 稟bẩm 小tiểu 住trụ 小tiểu 。 故cố 二nhị 經kinh 不bất 違vi 也dã 。

問vấn 。 利lợi 根căn 莫mạc 過quá 身thân 子tử 。

復phục 有hữu 何hà 利lợi 根căn 人nhân 而nhi 懸huyền 悟ngộ 耶da 。

答đáp 。 法pháp 華hoa 中trung 明minh 身thân 子tử 等đẳng 三tam 根căn 。 此thử 多đa 是thị 內nội 祕bí 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 外ngoại 現hiện 是thị 聲Thanh 聞Văn 。 引dẫn 小tiểu 行hành 耳nhĩ 。

問vấn 。 何hà 以dĩ 知tri 聞văn 小tiểu 懸huyền 悟ngộ 大đại 耶da 。

答đáp 。 義nghĩa 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 者giả 聞văn 三tam 悟ngộ 三tam 。 二nhị 者giả 聞văn 一nhất 悟ngộ 一nhất 。 此thử 二nhị 易dị 明minh 。 三tam 者giả 聞văn 一nhất 悟ngộ 三tam 。 如như 聞văn 大đại 涅Niết 槃Bàn 教giáo 。 而nhi 成thành 羅La 漢Hán 。 四tứ 者giả 聞văn 三tam 悟ngộ 一nhất 即tức 初sơ 業nghiệp 是thị 也dã 。

問vấn 。 法pháp 華hoa 經kinh 文văn 有hữu 聞văn 一nhất 悟ngộ 三tam 不phủ 。

答đáp 。 妙Diệu 莊Trang 嚴Nghiêm 王Vương 。 本bổn 事sự 品phẩm 云vân 。 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 人nhân 。 遠viễn 塵trần 離ly 垢cấu 。 得đắc 法Pháp 眼nhãn 淨tịnh 。 此thử 義nghĩa 乃nãi 應ưng 通thông 大đại 小tiểu 。 而nhi 諸chư 經kinh 中trung 多đa 以dĩ 為vi 小Tiểu 乘Thừa 也dã 。 有hữu 人nhân 言ngôn 勝thắng 鬘man 為vi 方phương 便tiện 之chi 人nhân 。 故cố 自tự 知tri 作tác 佛Phật 。 法pháp 華hoa 據cứ 實thật 行hạnh 之chi 人nhân 故cố 不bất 自tự 知tri 也dã 。 二nhị 經kinh 亦diệc 不bất 相tương 違vi 。 有hữu 人nhân 言ngôn 此thử 事sự 不bất 可khả 。 思tư 量lượng 解giải 釋thích 。 如như 大đại 智trí 論luận 釋thích 畢tất 定định 品phẩm 云vân 。 五ngũ 不bất 思tư 議nghị 中trung 。 佛Phật 最tối 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 聲Thanh 聞Văn 作tác 佛Phật 不bất 作tác 佛Phật 。 唯duy 佛Phật 能năng 解giải 。 論luận 者giả 正chánh 可khả 論luận 其kỳ 餘dư 事sự 。 得đắc 佛Phật 時thời 乃nãi 了liễu 。 龍long 樹thụ 既ký 秤xứng 得đắc 佛Phật 明minh 乃nãi 了liễu 。 凡phàm 夫phu 豈khởi 可khả 欲dục 專chuyên 決quyết 耶da 。 後hậu 當đương 更cánh 論luận 此thử 義nghĩa 也dã 。

次thứ 明minh 緣Duyên 覺Giác 無vô 領lãnh 解giải 義nghĩa 。

問vấn 。 法pháp 華hoa 座tòa 何hà 故cố 無vô 緣Duyên 覺Giác 領lãnh 解giải 耶da 。 又hựu 法pháp 華hoa 正chánh 會hội 三tam 乘thừa 何hà 故cố 無vô 緣Duyên 覺Giác 眾chúng 耶da 。

答đáp 。 經kinh 師sư 種chủng 種chủng 異dị 說thuyết 。 皆giai 不bất 分phân 明minh 。 今kim 略lược 解giải 釋thích 之chi 使sử 易dị 了liễu 也dã 。 佛Phật 為vi 三tam 根căn 人nhân 開khai 三tam 乘thừa 。 中trung 根căn 人nhân 鄙bỉ 聲Thanh 聞Văn 從tùng 師sư 復phục 憚đạn 。 佛Phật 道Đạo 長trường 遠viễn 。 是thị 以dĩ 其kỳ 人nhân 出xuất 無vô 佛Phật 世thế 。 成thành 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 故cố 法pháp 華hoa 座tòa 中trung 無vô 緣Duyên 覺Giác 也dã 。

問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 故cố 餘dư 經kinh 復phục 明minh 有hữu 緣Duyên 覺Giác 耶da 。

答đáp 。 總tổng 論luận 緣Duyên 覺Giác 凡phàm 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 者giả 本bổn 乘thừa 緣Duyên 覺Giác 。 謂vị 本bổn 發phát 緣Duyên 覺Giác 心tâm 。 後hậu 得đắc 緣Duyên 覺Giác 果quả 。 但đãn 此thử 人nhân 有hữu 多đa 經kinh 劫kiếp 。 而nhi 釋thích 論luận 及cập 餘dư 論luận 略lược 舉cử 有hữu 二nhị 。 一nhất 極cực 遲trì 百bách 劫kiếp 。 百bách 劫kiếp 者giả 此thử 是thị 大đại 辟Bích 支Chi 。 俱câu 舍xá 論luận 秤xứng 犀# 角giác 喻dụ 百bách 劫kiếp 也dã 。 二nhị 極cực 速tốc 四tứ 世thế 。 中trung 間gian 則tắc 多đa 小tiểu 不bất 定định 。 此thử 二nhị 種chủng 人nhân 。 成thành 緣Duyên 覺Giác 果quả 決quyết 定định 不bất 值trị 佛Phật 。 故cố 華hoa 嚴nghiêm 云vân 菩Bồ 薩Tát 從tùng 兜Đâu 率Suất 。 天thiên 下hạ 放phóng 光quang 照chiếu 之chi 。 若nhược 覺giác 知tri 者giả 則tắc 捨xả 壽thọ 入nhập 無vô 餘dư 。 不bất 覺giác 者giả 徙tỉ 量lượng 他tha 方phương 。 無vô 佛Phật 世thế 界giới 。 大đại 經kinh 譬thí 之chi 彗tuệ 星tinh 義nghĩa 亦diệc 如như 是thị 。 中trung 論luận 云vân 若nhược 佛Phật 不bất 出xuất 世thế 佛Phật 法Pháp 已dĩ 滅diệt 盡tận 。 諸chư 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 智trí 從tùng 於ư 遠viễn 離ly 生sanh 。 若nhược 爾nhĩ 者giả 法pháp 華hoa 之chi 座tòa 何hà 由do 有hữu 緣Duyên 覺Giác 耶da 。

問vấn 。 大đại 小tiểu 緣Duyên 覺Giác 未vị 得đắc 果quả 時thời 見kiến 佛Phật 以dĩ 不phủ 。 如như 四tứ 世thế 得đắc 果quả 自tự 三tam 世thế 已dĩ 來lai 得đắc 值trị 佛Phật 不phủ 。 乃nãi 至chí 百bách 劫kiếp 。 未vị 滿mãn 所sở 作tác 是thị 問vấn 。

答đáp 。 或hoặc 值trị 佛Phật 或hoặc 不bất 值trị 佛Phật 此thử 無vô 定định 也dã 。 二nhị 者giả 非phi 本bổn 乘thừa 緣Duyên 覺Giác 。 其kỳ 人nhân 本bổn 是thị 聲Thanh 聞Văn 於ư 佛Phật 法Pháp 中trung 。 證chứng 得đắc 初sơ 果quả 。 初sơ 果quả 人nhân 但đãn 十thập 四tứ 生sanh 滿mãn 值trị 佛Phật 則tắc 成thành 羅La 漢Hán 。 不bất 值trị 佛Phật 成thành 辟Bích 支Chi 。 如như 此thử 之chi 人nhân 。 或hoặc 有hữu 值trị 佛Phật 義nghĩa 。 以dĩ 其kỳ 成thành 辟Bích 支Chi 竟cánh 。 而nhi 佛Phật 便tiện 出xuất 世thế 故cố 有hữu 值trị 佛Phật 義nghĩa 也dã 。

問vấn 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 放phóng 光quang 照chiếu 之chi 令linh 滅diệt 及cập 移di 他tha 方phương 。 云vân 何hà 得đắc 值trị 佛Phật 耶da 。

答đáp 。 此thử 人nhân 本bổn 願nguyện 見kiến 佛Phật 與dữ 前tiền 人nhân 異dị 。 故cố 不bất 例lệ 也dã 。

問vấn 。 但đãn 初sơ 果quả 不bất 值trị 佛Phật 成thành 緣Duyên 覺Giác 。 二nhị 果quả 三tam 果quả 不bất 值trị 佛Phật 亦diệc 成thành 緣Duyên 覺Giác 耶da 。

答đáp 。 俱câu 舍xá 論luận 云vân 。 二nhị 果quả 不bất 值trị 佛Phật 法Pháp 亦diệc 成thành 緣Duyên 覺Giác 。 而nhi 不bất 出xuất 三tam 果quả 文văn 。 但đãn 得đắc 那na 含hàm 竟cánh 值trị 佛Phật 成thành 羅La 漢Hán 脫thoát 。 不bất 值trị 佛Phật 亦diệc 有hữu 成thành 緣Duyên 覺Giác 義nghĩa 。 但đãn 此thử 義nghĩa 既ký 少thiểu 故cố 經kinh 論luận 不bất 出xuất 之chi 耳nhĩ 。

問vấn 。 大đại 辟Bích 支Chi 根căn 既ký 利lợi 。 何hà 故cố 說thuyết 法Pháp 不bất 能năng 令linh 人nhân 。 得đắc 燸nhu 法pháp 乃nãi 至chí 聖thánh 果Quả 耶da 。

答đáp 。 辟Bích 支Chi 出xuất 無vô 佛Phật 世thế 時thời 。 此thử 是thị 正Chánh 法Pháp 已dĩ 盡tận 乃nãi 至chí 亦diệc 無vô 末Mạt 法Pháp 。 此thử 時thời 眾chúng 生sanh 根căn 鈍độn 。 故cố 無vô 得đắc 燸nhu 法pháp 義nghĩa 耳nhĩ 。 非phi 辟Bích 支Chi 不bất 能năng 令linh 其kỳ 得đắc 道Đạo 。 辟Bích 支Chi 能năng 化hóa 必tất 利lợi 而nhi 所sở 化hóa 必tất 鈍độn 。 聲Thanh 聞Văn 能năng 化hóa 所sở 化hóa 即tức 通thông 也dã 。 三tam 者giả 俱câu 舍xá 論luận 復phục 有hữu 部bộ 行hành 緣Duyên 覺Giác 。 其kỳ 人nhân 自tự 有hữu 徒đồ 眾chúng 部bộ 儻thảng 。 如như 佛Phật 有hữu 弟đệ 子tử 。 眷quyến 屬thuộc 故cố 名danh 部bộ 行hành 。 此thử 人nhân 行hàng 行hàng 不bất 必tất 具cụ 滿mãn 百bách 劫kiếp 。 亦diệc 可khả 六lục 十thập 劫kiếp 。 如như 身thân 子tử 時thời 節tiết 故cố 也dã 。

問vấn 。 此thử 人nhân 值trị 佛Phật 不phủ 。

答đáp 。 亦diệc 不bất 值trị 佛Phật 也dã 。 四tứ 者giả 變biến 化hóa 緣Duyên 覺Giác 以dĩ 眾chúng 生sanh 應ưng 見kiến 此thử 人nhân 在tại 佛Phật 世thế 而nhi 悟ngộ 故cố 佛Phật 世thế 有hữu 之chi 也dã 。

問vấn 。 迦Ca 葉Diếp 是thị 何hà 等đẳng 根căn 性tánh 耶da 。

答đáp 。 此thử 是thị 本bổn 乘thừa 緣Duyên 覺Giác 人nhân 。 非phi 七thất 生sanh 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 人nhân 也dã 。

問vấn 。 本bổn 乘thừa 緣Duyên 覺Giác 有hữu 無vô 量lượng 人nhân 。 始thỉ 自tự 四tứ 世thế 終chung 訖ngật 百bách 劫kiếp 是thị 何hà 人nhân 耶da 。

答đáp 。 迦Ca 葉Diếp 智trí 劣liệt 身thân 子tử 。 即tức 應ưng 是thị 六lục 十thập 劫kiếp 已dĩ 下hạ 人nhân 也dã 。

問vấn 。 小Tiểu 乘Thừa 義nghĩa 忍Nhẫn 法Pháp 已dĩ 前tiền 猶do 有hữu 退thoái 。 三tam 乘thừa 根căn 性tánh 未vị 定định 有hữu 三tam 乘thừa 相tương/tướng 作tác 義nghĩa 。 忍Nhẫn 法Pháp 已dĩ 去khứ 即tức 三tam 根căn 已dĩ 定định 無vô 相tướng 作tác 義nghĩa 。 迦Ca 葉Diếp 今kim 住trụ 何hà 位vị 而nhi 值trị 佛Phật 耶da 。

答đáp 。 今kim 須tu 進tiến 退thoái 論luận 之chi 。 若nhược 大đại 辟Bích 支Chi 與dữ 佛Phật 齊tề 。 佛Phật 入nhập 道đạo 有hữu 二nhị 說thuyết 。 一nhất 云vân 從tùng 燸nhu 法pháp 已dĩ 入nhập 觀quán 。 至chí 盡tận 無vô 生sanh 方phương 出xuất 。 辟Bích 支Chi 亦diệc 爾nhĩ 。 二nhị 釋thích 云vân 佛Phật 從tùng 不bất 淨tịnh 觀quán 已dĩ 去khứ 至chí 盡tận 無vô 生sanh 方phương 出xuất 。 大đại 辟Bích 支Chi 亦diệc 然nhiên 。 迦Ca 葉Diếp 是thị 大đại 辟Bích 支Chi 應ưng 勝thắng 身thân 子tử 。 而nhi 不bất 及cập 身thân 子tử 。 故cố 知tri 非phi 大đại 辟Bích 支Chi 。 既ký 非phi 大đại 辟Bích 支Chi 不bất 得đắc 用dụng 前tiền 二nhị 說thuyết 也dã 。 迦Ca 葉Diếp 劣liệt 身thân 子tử 復phục 勝thắng 七thất 生sanh 滿mãn 人nhân 。 即tức 是thị 中trung 根căn 辟tịch 文văn 。 可khả 得đắc 住trụ 燸nhu 頂đảnh 二nhị 善thiện 根căn 。 不bất 值trị 佛Phật 而nhi 成thành 緣Duyên 覺Giác 也dã 。

問vấn 。 緣Duyên 覺Giác 住trụ 二nhị 善thiện 成thành 聲Thanh 聞Văn 。 為vi 退thoái 根căn 性tánh 為vi 不bất 退thoái 根căn 性tánh 耶da 。

答đáp 。 燸nhu 頂đảnh 既ký 退thoái 墮đọa 惡ác 道đạo 何hà 不bất 得đắc 退thoái 根căn 性tánh 耶da 。 俱câu 舍xá 論luận 云vân 緣Duyên 覺Giác 住trụ 二nhị 善thiện 根căn 時thời 但đãn 聞văn 佛Phật 教giáo 。 依y 教giáo 得đắc 道Đạo 轉chuyển 名danh 聲Thanh 聞Văn 耳nhĩ 。 實thật 非phi 退thoái 中trung 根căn 作tác 下hạ 根căn 也dã 。 今kim 謂vị 可khả 具cụ 二nhị 人nhân 。 一nhất 者giả 退thoái 中trung 根căn 作tác 下hạ 根căn 。 故cố 緣Duyên 覺Giác 成thành 聲Thanh 聞Văn 。 二nhị 者giả 迦Ca 葉Diếp 之chi 流lưu 不bất 值trị 佛Phật 即tức 成thành 緣Duyên 覺Giác 。 值trị 佛Phật 即tức 事sự 佛Phật 為vi 師sư 也dã 。 為vi 弟đệ 子tử 故cố 名danh 聲Thanh 聞Văn 耳nhĩ 。 根căn 性tánh 如như 故cố 。 此thử 是thị 不bất 轉chuyển 中trung 根căn 為vi 下hạ 根căn 也dã 。

復phục 有hữu 不bất 轉chuyển 根căn 義nghĩa 如như 七thất 生sanh 人nhân 。 不bất 值trị 佛Phật 成thành 緣Duyên 覺Giác 。 實thật 非phi 退thoái 根căn 義nghĩa 。 迦Ca 葉Diếp 緣Duyên 覺Giác 成thành 聲Thanh 聞Văn 。 豈khởi 有hữu 退thoái 根căn 義nghĩa 耶da 。

問vấn 。 法pháp 華hoa 明minh 會hội 三tam 乘thừa 者giả 會hội 何hà 緣Duyên 覺Giác 人nhân 耶da 。

答đáp 。 正chánh 會hội 無vô 佛Phật 世thế 緣Duyên 覺Giác 以dĩ 初sơ 開khai 此thử 三tam 乘thừa 故cố 後hậu 會hội 之chi 。

問vấn 。 無vô 佛Phật 世thế 緣Duyên 覺Giác 何hà 處xứ 有hữu 會hội 耶da 。

答đáp 。 其kỳ 人nhân 入nhập 涅Niết 槃Bàn 生sanh 餘dư 淨tịnh 土độ 中trung 。 為vi 說thuyết 法Pháp 華hoa 方phương 得đắc 會hội 耳nhĩ 。

問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 法pháp 華hoa 但đãn 會hội 二Nhị 乘Thừa 人nhân 耳nhĩ 。 應ưng 不bất 會hội 三tam 。

答đáp 。 眾chúng 中trung 有hữu 求cầu 緣Duyên 覺Giác 人nhân 。 為vì 此thử 人nhân 故cố 。 亦diệc 須tu 會hội 三tam 。 又hựu 為vi 二nhị 人nhân 皆giai 得đắc 會hội 三tam 。 不bất 必tất 為vi 三tam 人nhân 會hội 三tam 也dã 。

問vấn 。 何hà 故cố 唯duy 有hữu 聲Thanh 聞Văn 領lãnh 解giải 無vô 緣Duyên 覺Giác 領lãnh 解giải 耶da 。

答đáp 。 本bổn 乘thừa 緣Duyên 覺Giác 不bất 在tại 座tòa 故cố 不bất 得đắc 領lãnh 解giải 。 因nhân 人nhân 行hành 淺thiển 故cố 未vị 得đắc 同đồng 三tam 根căn 聲Thanh 聞Văn 領lãnh 解giải 受thọ 記ký 。 是thị 故cố 不bất 說thuyết 也dã 。 變biến 化hóa 緣Duyên 覺Giác 不bất 須tu 明minh 其kỳ 領lãnh 解giải 也dã 。 又hựu 法pháp 華hoa 會hội 所sở 無vô 也dã 。

問vấn 。 大đại 辟Bích 支Chi 百bách 劫kiếp 行hàng 行hàng 聞văn 法Pháp 華hoa 一nhất 說thuyết 即tức 悟ngộ 如như 身thân 子tử 耶da 。

答đáp 曰viết 。

此thử 義nghĩa 不bất 定định 應ưng 當đương 分phân 別biệt 。 若nhược 取thủ 三tam 乘thừa 利lợi 鈍độn 而nhi 判phán 。 身thân 子tử 不bất 及cập 大đại 緣Duyên 覺Giác 一nhất 聞văn 既ký 悟ngộ 。 緣Duyên 覺Giác 勝thắng 身thân 子tử 即tức 聞văn 略lược 說thuyết 便tiện 解giải 也dã 。 而nhi 不bất 例lệ 者giả 。 此thử 中trung 三tam 根căn 聲Thanh 聞Văn 久cửu 劫kiếp 習tập 大Đại 乘Thừa 。 故cố 今kim 始thỉ 得đắc 緣Duyên 覺Giác 。 雖tuy 利lợi 不bất 習tập 大Đại 乘Thừa 者giả 則tắc 未vị 得đắc 悟ngộ 也dã 。 又hựu 三tam 根căn 人nhân 皆giai 是thị 方phương 便tiện 人nhân 故cố 聞văn 經Kinh 得đắc 悟ngộ 。 實thật 行hạnh 百bách 劫kiếp 緣Duyên 覺Giác 義nghĩa 即tức 不bất 爾nhĩ 。

問vấn 。 法pháp 華hoa 三tam 根căn 人nhân 悟ngộ 為vi 皆giai 是thị 權quyền 行hành 亦diệc 是thị 實thật 行hạnh 。

答đáp 。 皆giai 是thị 權quyền 行hành 。

問vấn 。 不bất 發phát 餘dư 人nhân 迹tích 云vân 何hà 皆giai 是thị 權quyền 行hành 。

答đáp 。 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 云vân 。 身thân 子tử 等đẳng 得đắc 受thọ 記ký 者giả 。 是thị 化hóa 人nhân 為vi 欲dục 引dẫn 未vị 定định 聲Thanh 聞Văn 。 直trực 趣thú 佛Phật 道Đạo 。 已dĩ 定định 之chi 者giả 令linh 其kỳ 練luyện 根căn 。

問vấn 。 云vân 何hà 名danh 定định 。 未vị 定định 聲Thanh 聞Văn 。

答đáp 。 小Tiểu 乘Thừa 義nghĩa 忍Nhẫn 法Pháp 之chi 前tiền 三tam 乘thừa 未vị 定định 。 忍Nhẫn 法Pháp 則tắc 定định 也dã 。 又hựu 餘dư 經Kinh 云vân 須Tu 菩Bồ 提Đề 本bổn 是thị 青thanh 龍long 陀đà 佛Phật 。 又hựu 經Kinh 云vân 是thị 阿a 維duy 顏nhan 。 阿a 維duy 顏nhan 者giả 十Thập 地Địa 頂đảnh 人nhân 也dã 。 又hựu 大đại 經kinh 明minh 迦ca 栴chiên 延diên 及cập 薄bạc 拘câu 羅la 皆giai 云vân 。 顯hiển 發phát 如Như 來Lai 。 方phương 便tiện 密mật 教giáo 來lai 至chí 佛Phật 所sở 。 故cố 知tri 皆giai 權quyền 行hành 也dã 。 晚vãn 見kiến 法pháp 華hoa 論luận 明minh 十thập 種chủng 人nhân 與dữ 舊cựu 判phán 不bất 同đồng 。 今kim 通thông 會hội 之chi 論luận 。 譬thí 喻dụ 品phẩm 從tùng 火hỏa 宅trạch 文văn 已dĩ 去khứ 竟cánh 壽thọ 量lượng 品phẩm 良lương 醫y 辟tịch 。 總tổng 明minh 十thập 人nhân 。

論luận 曰viết 。 自tự 此thử 已dĩ 下hạ 。 為vi 七thất 種chủng 具cụ 足túc 煩phiền 惱não 性tánh 眾chúng 生sanh 。 說thuyết 七thất 種chủng 譬thí 喻dụ 對đối 治trị 七thất 種chủng 增tăng 上thượng 慢mạn 。 應ưng 知tri 也dã 。 又hựu 為vi 三tam 種chủng 無vô 煩phiền 惱não 人nhân 三tam 昧muội 解giải 脫thoát 等đẳng 染nhiễm 慢mạn 。 應ưng 知tri 何hà 等đẳng 七thất 種chủng 具cụ 足túc 煩phiền 惱não 性tánh 人nhân 。 一nhất 者giả 求cầu 勢thế 力lực 人nhân 。 二nhị 求cầu 聲Thanh 聞Văn 解giải 脫thoát 人nhân 。 三tam 求cầu 大Đại 乘Thừa 人nhân 。 四tứ 有hữu 定định 人nhân 。 五ngũ 無vô 定định 人nhân 。 六lục 集tập 功công 德đức 人nhân 。 七thất 無vô 功công 德đức 人nhân 。 七thất 種chủng 增tăng 上thượng 慢mạn 者giả 。 一nhất 者giả 顛điên 倒đảo 求cầu 功công 德đức 增tăng 上thượng 慢mạn 。 以dĩ 世thế 間gian 諸chư 煩phiền 惱não 熾sí 燃nhiên 而nhi 以dĩ 天thiên 人nhân 為vi 妙diệu 境cảnh 界giới 果quả 報báo 為vi 對đối 治trị 此thử 。 故cố 說thuyết 火hỏa 宅trạch 譬thí 喻dụ 。 第đệ 二nhị 聲Thanh 聞Văn 人nhân 一nhất 向hướng 增tăng 上thượng 慢mạn 。 謂vị 我ngã 乘thừa 與dữ 如Như 來Lai 乘thừa 無vô 差sai 別biệt 。 如như 是thị 顛điên 倒đảo 妄vọng 取thủ 為vi 對đối 治trị 此thử 。 故cố 說thuyết 窮cùng 子tử 譬thí 喻dụ 。 三tam 者giả 大Đại 乘Thừa 人nhân 一nhất 向hướng 增tăng 上thượng 慢mạn 。 謂vị 無vô 別biệt 聲Thanh 聞Văn 辟Bích 支Chi 佛Phật 乘thừa 。 顛điên 倒đảo 妄vọng 執chấp 為vi 對đối 治trị 此thử 。 故cố 說thuyết 雲vân 雨vũ 譬thí 。 四tứ 者giả 實thật 無vô 而nhi 有hữu 增tăng 上thượng 慢mạn 人nhân 。 以dĩ 有hữu 世thế 間gian 三tam 昧muội 三tam 摩ma 跋bạt 提đề 。 實thật 無vô 涅Niết 槃Bàn 。 而nhi 生sanh 涅Niết 槃Bàn 想tưởng 。 為vi 對đối 治trị 此thử 故cố 說thuyết 化hóa 城thành 譬thí 。 五ngũ 者giả 散tán 亂loạn 實thật 無vô 有hữu 定định 。 過quá 去khứ 有hữu 大Đại 乘Thừa 善thiện 根căn 。 而nhi 不bất 覺giác 知tri 。 彼bỉ 不bất 求cầu 大Đại 乘Thừa 。 於ư 狡# 劣liệt 心tâm 中trung 虛hư 妄vọng 解giải 以dĩ 為vi 第đệ 一nhất 乘thừa 。 對đối 治trị 此thử 故cố 說thuyết 繫hệ 寶bảo 珠châu 譬thí 。 六lục 者giả 集tập 功công 德đức 人nhân 。 說thuyết 大Đại 乘Thừa 法Pháp 。 而nhi 取thủ 非phi 大Đại 乘Thừa 。 對đối 治trị 此thử 故cố 說thuyết 王vương 髻kế 中trung 明minh 珠châu 譬thí 。 七thất 者giả 無vô 功công 德đức 人nhân 。 於ư 第đệ 一Nhất 乘Thừa 不phủ 。 集tập 諸chư 善thiện 根căn 。 說thuyết 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 不bất 取thủ 為vi 第đệ 一nhất 。 為vi 對đối 治trị 此thử 故cố 說thuyết 醫y 師sư 譬thí 。 論luận 又hựu 釋thích 云vân 。 第đệ 一nhất 人nhân 以dĩ 世thế 間gian 種chủng 種chủng 。 善thiện 根căn 三tam 昧muội 功công 德đức 。 方phương 便tiện 令linh 入nhập 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 第đệ 二nhị 人nhân 以dĩ 三tam 為vi 一nhất 令linh 入nhập 大Đại 乘Thừa 故cố 。 第đệ 三tam 人nhân 者giả 。 令linh 知tri 種chủng 種chủng 乘thừa 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 平bình 等đẳng 說thuyết 法Pháp 。 隨tùy 眾chúng 生sanh 善thiện 根căn 。 種chủng 子tử 生sanh 牙nha 故cố 。 第đệ 四tứ 人nhân 者giả 方phương 便tiện 令linh 入nhập 涅Niết 槃Bàn 城thành 故cố 。 涅Niết 槃Bàn 城thành 者giả 諸chư 禪thiền 三tam 昧muội 城thành 。 過quá 此thử 城thành 已dĩ 入nhập 大đại 涅Niết 槃Bàn 城thành 故cố 。 第đệ 五ngũ 人nhân 者giả 示thị 現hiện 過quá 去khứ 善thiện 根căn 。 令linh 憶ức 念niệm 教giáo 令linh 入nhập 三tam 昧muội 故cố 。 第đệ 六lục 人nhân 者giả 。 說thuyết 大Đại 乘Thừa 法Pháp 。 此thử 法Pháp 門môn 同đồng 十Thập 地Địa 行hành 滿mãn 。 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 密mật 與dữ 授thọ 記ký 故cố 。 第đệ 七thất 人nhân 者giả 根căn 未vị 熟thục 為vi 令linh 熟thục 。 故cố 示thị 現hiện 涅Niết 槃Bàn 果quả 。 為vi 此thử 等đẳng 義nghĩa 如Như 來Lai 說thuyết 七thất 種chủng 譬thí 喻dụ 。 次thứ 為vi 三tam 種chủng 無vô 煩phiền 惱não 人nhân 染nhiễm 慢mạn 顛điên 倒đảo 信tín 故cố 。 一nhất 者giả 信tín 種chủng 種chủng 乘thừa 。 二nhị 者giả 信tín 世thế 間gian 涅Niết 槃Bàn 異dị 。 三tam 者giả 信tín 彼bỉ 此thử 身thân 異dị 。 為vi 對đối 治trị 此thử 三tam 種chủng 染nhiễm 說thuyết 三tam 種chủng 平bình 等đẳng 法pháp 。 一nhất 者giả 乘thừa 平bình 等đẳng 與dữ 聲Thanh 聞Văn 授thọ 記ký 。 唯duy 有hữu 大Đại 乘Thừa 無vô 二Nhị 乘Thừa 故cố 。 二nhị 者giả 世thế 間gian 涅Niết 槃Bàn 平bình 等đẳng 。 以dĩ 多Đa 寶Bảo 如Như 來Lai 。 已dĩ 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 示thị 現hiện 世thế 間gian 。 涅Niết 槃Bàn 平bình 等đẳng 故cố 。 三tam 者giả 身thân 平bình 等đẳng 。 多Đa 寶Bảo 如Như 來Lai 。 已dĩ 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 復phục 示thị 現hiện 身thân 。 自tự 身thân 他tha 身thân 法Pháp 身thân 平bình 等đẳng 。 無vô 差sai 別biệt 故cố 。 是thị 無vô 煩phiền 惱não 。 人nhân 染nhiễm 慢mạn 見kiến 彼bỉ 此thử 身thân 所sở 作tác 差sai 別biệt 。 以dĩ 不bất 知tri 彼bỉ 此thử 佛Phật 性tánh 法Pháp 身thân 平bình 等đẳng 故cố 。 論luận 文văn 顯hiển 易dị 見kiến 。 若nhược 未vị 解giải 者giả 。 今kim 更cánh 敘tự 釋thích 之chi 。 論luận 意ý 從tùng 譬thí 喻dụ 文văn 已dĩ 去khứ 竟cánh 壽thọ 量lượng 中trung 醫y 譬thí 凡phàm 有hữu 七thất 譬thí 但đãn 撮toát 此thử 七thất 譬thí 為vi 七thất 種chủng 有hữu 煩phiền 惱não 人nhân 說thuyết 。

問vấn 。 說thuyết 火hỏa 宅trạch 舊cựu 云vân 為vi 中trung 根căn 。 聲Thanh 聞Văn 人nhân 說thuyết 。 云vân 何hà 言ngôn 為vi 凡phàm 夫phu 著trước 五ngũ 欲dục 妙diệu 境cảnh 界giới 者giả 說thuyết 耶da 。

答đáp 。 論luận 意ý 與dữ 從tùng 來lai 。 亦diệc 不bất 相tương 違vi 。 火hỏa 宅trạch 譬thí 可khả 含hàm 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 廣quảng 明minh 火hỏa 宅trạch 眾chúng 苦khổ 熾sí 燃nhiên 。 以dĩ 此thử 引dẫn 出xuất 諸chư 子tử 者giả 。 此thử 為vi 凡phàm 夫phu 說thuyết 也dã 。 若nhược 出xuất 宅trạch 以dĩ 後hậu 索sách 車xa 賜tứ 車xa 賜tứ 車xa 不bất 虛hư 等đẳng 。 此thử 為vi 聲Thanh 聞Văn 未vị 解giải 者giả 說thuyết 之chi 。 合hợp 而nhi 言ngôn 之chi 說thuyết 火hỏa 宅trạch 令linh 出xuất 凡phàm 夫phu 地địa 。 唐đường 捐quyên 三tam 車xa 後hậu 等đẳng 賜tứ 大đại 車xa 。 令linh 出xuất 二Nhị 乘Thừa 地địa 。 亦diệc 得đắc 一nhất 人nhân 始thỉ 終chung 具cụ 此thử 二nhị 義nghĩa 。 亦diệc 得đắc 為vi 二nhị 人nhân 說thuyết 此thử 二nhị 譬thí 。 論luận 但đãn 舉cử 其kỳ 一nhất 故cố 為vi 凡phàm 。 從tùng 來lai 舊cựu 亦diệc 但đãn 為vi 明minh 其kỳ 一nhất 。 故cố 為vi 聖thánh 早tảo 日nhật 著trước 文văn 疏sớ/sơ 已dĩ 兩lưỡng 兼kiêm 之chi 。 可khả 得đắc 雙song 用dụng 也dã 。

問vấn 。 第đệ 二nhị 窮cùng 子tử 譬thí 乃nãi 是thị 中trung 根căn 人nhân 領lãnh 解giải 。 云vân 何hà 言ngôn 此thử 譬thí 為vi 對đối 治trị 謂vị 二Nhị 乘Thừa 與dữ 佛Phật 乘thừa 平bình 等đẳng 說thuyết 之chi 耶da 。

答đáp 。 亦diệc 二nhị 兼kiêm 也dã 。 若nhược 望vọng 中trung 根căn 領lãnh 解giải 則tắc 如như 舊cựu 判phán 。 若nhược 取thủ 中trung 根căn 是thị 權quyền 行hành 人nhân 。 助trợ 佛Phật 開khai 祕bí 密mật 藏tạng 者giả 。 則tắc 如như 論luận 判phán 譬thí 喻dụ 品phẩm 初sơ 已dĩ 具cụ 明minh 此thử 二nhị 義nghĩa 也dã 。 論luận 但đãn 舉cử 為vi 凡phàm 由do 來lai 。 但đãn 明minh 為vi 聖thánh 。 今kim 可khả 兩lưỡng 而nhi 用dụng 之chi 。

問vấn 。 說thuyết 窮cùng 子tử 譬thí 云vân 何hà 明minh 大đại 小Tiểu 乘Thừa 異dị 耶da 。

答đáp 。 大Đại 乘Thừa 豪hào 貴quý 譬thí 如như 長trưởng 者giả 。 小Tiểu 乘Thừa 鄙bỉ 劣liệt 如như 貧bần 窮cùng 除trừ 糞phẩn 之chi 人nhân 。 著trước 文văn 疏sớ/sơ 已dĩ 明minh 此thử 義nghĩa 也dã 。

問vấn 。 第đệ 三tam 人nhân 云vân 何hà 言ngôn 無vô 小Tiểu 乘Thừa 。

答đáp 。 此thử 是thị 彈đàn 執chấp 無vô 聲Thanh 聞Văn 義nghĩa 。 執chấp 無vô 聲Thanh 聞Văn 者giả 言ngôn 。 一nhất 向hướng 都đô 無vô 聲Thanh 聞Văn 。 論luận 破phá 此thử 故cố 說thuyết 雲vân 雨vũ 譬thí 。 明minh 隨tùy 根căn 不bất 同đồng 三tam 草thảo 二nhị 木mộc 。 何hà 故cố 無vô 聲Thanh 聞Văn 人nhân 耶da 。

問vấn 。 第đệ 四tứ 化hóa 城thành 譬thí 為vi 下hạ 根căn 聲Thanh 聞Văn 說thuyết 之chi 。 云vân 何hà 乃nãi 言ngôn 為vi 增tăng 上thượng 慢mạn 。 人nhân 得đắc 世thế 俗tục 禪thiền 定định 。 謂vị 得đắc 涅Niết 槃Bàn 破phá 此thử 人nhân 。 故cố 說thuyết 化hóa 城thành 譬thí 耶da 。

答đáp 。 兩lưỡng 兼kiêm 如như 前tiền 釋thích 。

問vấn 。 說thuyết 化hóa 城thành 云vân 何hà 破phá 此thử 執chấp 耶da 。

答đáp 。 此thử 人nhân 得đắc 世thế 俗tục 禪thiền 定định 。 如như 釋thích 論luận 云vân 此thử 人nhân 得đắc 四tứ 禪thiền 時thời 謂vị 得đắc 四Tứ 果Quả 。 今kim 破phá 此thử 病bệnh 故cố 言ngôn 二Nhị 乘Thừa 真chân 證chứng 涅Niết 槃Bàn 尚thượng 是thị 化hóa 作tác 。 非phi 是thị 實thật 有hữu 汝nhữ 所sở 得đắc 者giả 豈khởi 是thị 實thật 耶da 。 又hựu 前tiền 說thuyết 小Tiểu 乘Thừa 真chân 涅Niết 槃Bàn 。 以dĩ 破phá 其kỳ 無vô 而nhi 謂vị 有hữu 。 次thứ 作tác 化hóa 城thành 譬thí 令linh 進tiến 至chí 實thật 所sở 。 餘dư 三tam 人nhân 論luận 文văn 顯hiển 不bất 須tu 簡giản 之chi 。 次thứ 明minh 三tam 種chủng 無vô 煩phiền 惱não 人nhân 。 即tức 是thị 羅La 漢Hán 有hữu 三tam 種chủng 執chấp 。 一nhất 執chấp 乘thừa 異dị 不bất 知tri 同đồng 一Nhất 乘Thừa 。 為vi 破phá 此thử 病bệnh 故cố 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 。 次thứ 執chấp 世thế 間gian 涅Niết 槃Bàn 異dị 執chấp 。 世thế 間gian 涅Niết 槃Bàn 異dị 者giả 。 謂vị 生sanh 身thân 是thị 。 世thế 間gian 非phi 是thị 涅Niết 槃Bàn 滅diệt 身thân 是thị 涅Niết 槃Bàn 。 為vi 破phá 此thử 病bệnh 明minh 多đa 寶bảo 入nhập 涅Niết 槃Bàn 即tức 此thử 身thân 是thị 涅Niết 槃Bàn 非phi 滅diệt 身thân 也dã 。 三tam 執chấp 彼bỉ 此thử 身thân 異dị 。 彼bỉ 此thử 身thân 異dị 者giả 不bất 知tri 十thập 方phương 佛Phật 。 同đồng 一nhất 法Pháp 身thân 。 為vi 破phá 此thử 病bệnh 故cố 說thuyết 多đa 寶bảo 佛Phật 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 復phục 現hiện 自tự 身thân 他tha 身thân 。 同đồng 一nhất 佛Phật 性tánh 法Pháp 身thân 。 無vô 有hữu 差sai 別biệt 。 即tức 是thị 顯hiển 十thập 方phương 佛Phật 同đồng 一nhất 法Pháp 身thân 義nghĩa 也dã 。

問vấn 。 前tiền 作tác 三tam 周chu 判phán 經kinh 今kim 論luận 為vi 十thập 人nhân 者giả 將tương 不bất 相tương 違vi 。

答đáp 。 論luận 但đãn 通thông 明minh 為vi 十thập 人nhân 。 七thất 人nhân 是thị 有hữu 煩phiền 惱não 人nhân 三tam 人nhân 是thị 無vô 煩phiền 惱não 人nhân 。 而nhi 不bất 失thất 三tam 周chu 意ý 。 三tam 周chu 亦diệc 不bất 失thất 為vi 十thập 人nhân 意ý 。 即tức 可khả 得đắc 兩lưỡng 而nhi 用dụng 之chi 。

問vấn 。 依y 論luận 七thất 譬thí 破phá 七thất 病bệnh 者giả 方phương 便tiện 品phẩm 復phục 破phá 何hà 病bệnh 耶da 。

答đáp 。 依y 論luận 三tam 種chủng 無vô 煩phiền 惱não 人nhân 中trung 。 第đệ 一nhất 謂vị 乘thừa 異dị 病bệnh 。 方phương 便tiện 品phẩm 正chánh 破phá 此thử 義nghĩa 。 故cố 論luận 下hạ 文văn 云vân 。 方phương 便tiện 品phẩm 有hữu 五ngũ 分phần/phân 正chánh 為vi 破phá 二nhị 明minh 一nhất 也dã 。 次thứ 論luận 大đại 事sự 因nhân 緣duyên 。 義nghĩa 有hữu 六lục 重trọng/trùng 。 初sơ 解giải 開khai 示thị 悟ngộ 入nhập 。 有hữu 人nhân 言ngôn 開khai 者giả 略lược 開khai 三tam 顯hiển 一nhất 。 示thị 者giả 廣quảng 開khai 三tam 顯hiển 一nhất 。 悟ngộ 者giả 略lược 開khai 近cận 顯hiển 遠viễn 。 入nhập 者giả 廣quảng 開khai 近cận 顯hiển 遠viễn 。 以dĩ 經kinh 四tứ 章chương 故cố 有hữu 四tứ 義nghĩa 。

評bình 曰viết 。 不bất 然nhiên 。 佛Phật 於ư 初sơ 段đoạn 即tức 。 開khai 示thị 悟ngộ 入nhập 。 不bất 應ưng 二nhị 章chương 方phương 乃nãi 具cụ 四tứ 。 有hữu 人nhân 言ngôn 初sơ 句cú 據cứ 理lý 餘dư 三tam 約ước 解giải 。 凡phàm 論luận 眾chúng 生sanh 所sở 以dĩ 不bất 知tri 作tác 佛Phật 者giả 。 良lương 由do 五ngũ 濁trược 八bát 苦khổ 障chướng 。 其kỳ 心tâm 用dụng 五ngũ 濁trược 用dụng 若nhược 強cường/cưỡng 能năng 障chướng 當đương 果quả 之chi 理lý 。 理lý 不bất 得đắc 顯hiển 即tức 是thị 閉bế 義nghĩa 。 如Như 來Lai 出xuất 世thế 。 說thuyết 此thử 經Kinh 教giáo 而nhi 眾chúng 生sanh 開khai 除trừ 五ngũ 濁trược 障chướng 累lũy/lụy/luy 。 佛Phật 果Quả 知tri 見kiến 即tức 顯hiển 。 故cố 名danh 為vi 開khai 言ngôn 清thanh 淨tịnh 者giả 。 五ngũ 濁trược 在tại 心tâm 當đương 果quả 之chi 理lý 不bất 顯hiển 。 即tức 有hữu 穢uế 累lũy/lụy/luy 之chi 義nghĩa 。 今kim 五ngũ 濁trược 既ký 不bất 能năng 為vi 。 障chướng 即tức 當đương 果quả 之chi 理lý 既ký 顯hiển 然nhiên 。 故cố 名danh 清thanh 淨tịnh 也dã 。 後hậu 三tam 約ước 解giải 者giả 。 以dĩ 其kỳ 雖tuy 有hữu 當đương 果quả 知tri 見kiến 。 不bất 能năng 自tự 知tri 。 今kim 欲dục 令linh 其kỳ 得đắc 知tri 生sanh 聞văn 惠huệ 之chi 解giải 。 故cố 名danh 示thị 佛Phật 知tri 見kiến 。 復phục 令linh 得đắc 思tư 惠huệ 解giải 名danh 悟ngộ 佛Phật 知tri 見kiến 。 後hậu 令linh 進tiến 得đắc 修tu 惠huệ 解giải 名danh 。 入nhập 佛Phật 知tri 見kiến 。

評bình 曰viết 。 開khai 示thị 悟ngộ 入nhập 。 次thứ 第đệ 相tương 生sanh 何hà 故cố 。 初sơ 明minh 其kỳ 理lý 後hậu 三Tam 明Minh 解giải 若nhược 。 以dĩ 三tam 惠huệ 故cố 分phần/phân 三tam 者giả 地địa 前tiền 及cập 登đăng 地địa 有hữu 四tứ 十thập 位vị 。 何hà 不bất 為vi 四tứ 耶da 。 又hựu 設thiết 明minh 理lý 及cập 三tam 惠huệ 義nghĩa 亦diệc 不bất 然nhiên 。 理lý 既ký 未vị 明minh 佛Phật 性tánh 及cập 法Pháp 身thân 。 三tam 惠huệ 亦diệc 不bất 得đắc 佛Phật 。 性tánh 法Pháp 身thân 之chi 解giải 。 終chung 未vị 是thị 佛Phật 知tri 見kiến 也dã 。 有hữu 人nhân 言ngôn 初sơ 說thuyết 三tam 乘thừa 。 別biệt 教giáo 為vi 開khai 。 次thứ 說thuyết 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 為vi 示thị 。 第đệ 三tam 說thuyết 抑ức 揚dương 教giáo 為vi 悟ngộ 。 第đệ 四tứ 說thuyết 法Pháp 華hoa 教giáo 為vi 。 入nhập 有hữu 人nhân 言ngôn 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 始thỉ 說thuyết 大Đại 乘Thừa 為vi 開khai 。 抑ức 揚dương 教giáo 為vi 示thị 。 說thuyết 無vô 量lượng 義nghĩa 為vi 悟ngộ 。 說thuyết 法Pháp 華hoa 為vi 入nhập 。

評bình 曰viết 。 教giáo 義nghĩa 前tiền 具cụ 評bình 之chi 。 不bất 應ưng 作tác 此thử 二nhị 釋thích 也dã 。 又hựu 法Pháp 華Hoa 經Kinh 中trung 。 自tự 有hữu 開khai 示thị 悟ngộ 入nhập 。 云vân 何hà 乃nãi 引dẫn 前tiền 諸chư 教giáo 耶da 。 例lệ 如như 華hoa 嚴nghiêm 中trung 自tự 有hữu 五ngũ 十thập 二nhị 位vị 。 及cập 此thử 經Kinh 自tự 有hữu 三tam 根căn 領lãnh 解giải 。 不bất 應ưng 引dẫn 經kinh 外ngoại 之chi 文văn 也dã 。 有hữu 人nhân 言ngôn 開khai 示thị 悟ngộ 入nhập 者giả 。 現hiện 瑞thụy 中trung 四tứ 華hoa 正chánh 表biểu 今kim 四tứ 事sự 。 從tùng 信tín 方Phương 等Đẳng 破phá 諸chư 舊cựu 惡ác 得đắc 到đáo 十thập 住trụ 。 十thập 住trụ 始thỉ 開khai 佛Phật 知tri 見kiến 。 如như 雨vũ 白bạch 華hoa 。 次thứ 到đáo 十thập 行hành 分phân 別biệt 諸chư 法pháp 。 相tướng 貌mạo 即tức 是thị 示thị 佛Phật 知tri 見kiến 。 如như 大đại 白bạch 華hoa 。 次thứ 入nhập 十thập 迴hồi 向hướng 事sự 理lý 不bất 二nhị 即tức 是thị 悟ngộ 佛Phật 知tri 見kiến 。 如như 小tiểu 赤xích 華hoa 。 次thứ 知tri 十Thập 地Địa 自tự 然nhiên 能năng 通thông 到đáo 般Bát 若Nhã 海hải 。 謂vị 入nhập 佛Phật 知tri 見kiến 。 如như 大đại 赤xích 華hoa 也dã 。 故cố 下hạ 明minh 乘thừa 是thị 寶bảo 車xa 。 遊du 於ư 四tứ 方phương 。 即tức 是thị 遊du 心tâm 四tứ 位vị 中trung 也dã 。 有hữu 人nhân 言ngôn 三tam 十thập 心tâm 是thị 開khai 。 初Sơ 地Địa 至chí 六lục 地địa 為vi 示thị 。 七thất 地địa 至chí 九cửu 地địa 為vi 悟ngộ 。 十Thập 地Địa 為vi 入nhập 也dã 。

評bình 曰viết 。 尋tầm 華hoa 嚴nghiêm 纓anh 絡lạc 仁nhân 王vương 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 十thập 七thất 地địa 論luận 五ngũ 凡phàm 夫phu 論luận 等đẳng 。 皆giai 有hữu 五ngũ 十thập 二nhị 位vị 。 則tắc 地địa 前tiền 有hữu 四tứ 十thập 心tâm 。 初sơ 即tức 是thị 十thập 信tín 。 十thập 信tín 僧Tăng 祇kỳ 行hàng 行hàng 始thỉ 乃nãi 得đắc 之chi 。 此thử 二nhị 釋thích 何hà 故cố 不bất 明minh 十thập 信tín 但đãn 取thủ 三tam 十thập 心tâm 十Thập 地Địa 耶da 。 又hựu 大đại 集tập 分phân 明minh 辨biện 四tứ 十thập 心tâm 。 三tam 十thập 如như 前tiền 。 次thứ 有hữu 四Tứ 等Đẳng 六Lục 度Độ 。 復phục 為vi 十thập 心tâm 不bất 應ưng 不bất 取thủ 也dã 。 又hựu 此thử 經Kinh 正chánh 明minh 三tam 根căn 人nhân 皆giai 得đắc 信tín 解giải 。 信tín 解giải 即tức 十thập 信tín 。 何hà 故cố 不bất 取thủ 耶da 。 有hữu 人nhân 言ngôn 道đạo 惠huệ 初sơ 得đắc 見kiến 理lý 。 則tắc 是thị 開khai 佛Phật 知tri 見kiến 。 二nhị 者giả 道đạo 種chủng 惠huệ 。 能năng 分phân 別biệt 諸chư 法pháp 。 謂vị 示thị 佛Phật 知tri 見kiến 。 三tam 者giả 一Nhất 切Thiết 智Trí 謂vị 悟ngộ 佛Phật 知tri 見kiến 。 四tứ 者giả 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 謂vị 入nhập 佛Phật 知tri 見kiến 。 以dĩ 智trí 唯duy 有hữu 四tứ 故cố 亦diệc 明minh 四tứ 位vị 也dã 。

評bình 曰viết 。 釋thích 論luận 一Nhất 切Thiết 智Trí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 雖tuy 有hữu 總tổng 別biệt 為vi 異dị 一nhất 時thời 得đắc 之chi 。 道đạo 惠huệ 種chủng 惠huệ 異dị 說thuyết 不bất 同đồng 。 然nhiên 例lệ 佛Phật 智trí 者giả 。 猶do 是thị 實thật 惠huệ 方phương 便tiện 惠huệ 亦diệc 有hữu 一nhất 時thời 得đắc 義nghĩa 。 開khai 示thị 悟ngộ 入nhập 。 似tự 有hữu 深thâm 淺thiển 不bất 同đồng 故cố 不bất 應ưng 同đồng 四Tứ 智Trí 也dã 。 又hựu 四Tứ 智Trí 位vị 高cao 開khai 示thị 悟ngộ 入nhập 。 通thông 於ư 深thâm 淺thiển 。 義nghĩa 非phi 例lệ 。 有hữu 人nhân 言ngôn 約ước 因nhân 緣duyên 義nghĩa 判phán 之chi 。 謂vị 因nhân 緣duyên 所sở 生sanh 法pháp 。 知tri 法pháp 是thị 因nhân 緣duyên 而nhi 成thành 。 名danh 開khai 佛Phật 知tri 見kiến 。 我ngã 說thuyết 即tức 是thị 空không 。 謂vị 知tri 因nhân 緣duyên 法pháp 是thị 空không 名danh 示thị 佛Phật 知tri 見kiến 也dã 。 亦diệc 為vi 是thị 假giả 名danh 謂vị 識thức 空không 不bất 空không 皆giai 是thị 假giả 名danh 。 秤xứng 為vi 悟ngộ 也dã 。 亦diệc 是thị 中trung 道đạo 義nghĩa 即tức 是thị 入nhập 義nghĩa 也dã 。

評bình 曰viết 。 四tứ 義nghĩa 橫hoạnh/hoành 論luận 耳nhĩ 。 又hựu 四tứ 義nghĩa 之chi 中trung 初sơ 二nhị 後hậu 一nhất 正chánh 明minh 諸chư 法pháp 假giả 名danh 說thuyết 。 是thị 教giáo 門môn 亦diệc 非phi 今kim 意ý 也dã 。 有hữu 人nhân 言ngôn 約ước 理lý 四tứ 句cú 論luận 之chi 非phi 空không 非phi 有hữu 。 為vi 中trung 道đạo 即tức 是thị 開khai 。 非phi 空không 非phi 有hữu 。 而nhi 能năng 生sanh 空không 有hữu 即tức 是thị 示thị 。 知tri 空không 有hữu 不bất 二nhị 即tức 是thị 悟ngộ 。 了liễu 空không 有hữu 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 即tức 入nhập 也dã 。 有hữu 人nhân 言ngôn 初sơ 觀quán 三tam 諦đế 之chi 理lý 為vi 開khai 。 三tam 諦đế 者giả 有hữu 諦đế 無vô 諦đế 中trung 道đạo 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 漸tiệm 漸tiệm 分phân 明minh 為vi 示thị 。 不bất 見kiến 三tam 諦đế 一nhất 異dị 為vi 悟ngộ 。 見kiến 中trung 道đạo 任nhậm 運vận 順thuận 為vi 入nhập 。

評bình 曰viết 。 此thử 三tam 義nghĩa 同đồng 前tiền 也dã 。 有hữu 人nhân 言ngôn 正chánh 觀quán 中trung 道đạo 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 沒một 前tiền 三tam 智trí 之chi 名danh 。 正chánh 觀quán 此thử 理lý 初sơ 觀quán 為vi 開khai 如như 十thập 住trụ 。 次thứ 觀quán 為vi 示thị 如như 十thập 行hành 。 次thứ 觀quán 為vi 悟ngộ 如như 十thập 迴hồi 向hướng 。 後hậu 觀quán 為vi 入nhập 如như 十Thập 地Địa 也dã 。 故cố 約ước 一nhất 中trung 道đạo 觀quán 有hữu 四tứ 品phẩm 。 故cố 有hữu 四tứ 位vị 不bất 同đồng 也dã 。

評bình 曰viết 。 此thử 義nghĩa 不bất 明minh 。 十thập 信tín 如như 前tiền 評bình 也dã 。 今kim 依y 法pháp 華hoa 論luận 釋thích 四tứ 句cú 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 者giả 無vô 上thượng 義nghĩa 除trừ 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 更cánh 無vô 餘dư 事sự 。 如như 經kinh 欲dục 開khai 佛Phật 知tri 見kiến 。 令linh 眾chúng 生sanh 始thỉ 得đắc 清thanh 淨tịnh 故cố 。 出xuất 現hiện 於ư 世thế 。 二nhị 者giả 同đồng 義nghĩa 。 聲Thanh 聞Văn 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 法Pháp 身thân 平bình 等đẳng 故cố 。 如như 經kinh 欲dục 示thị 眾chúng 生sanh 佛Phật 。 知tri 見kiến 故cố 出xuất 現hiện 於ư 世thế 。 法Pháp 身thân 平bình 等đẳng 者giả 。 佛Phật 性tánh 身thân 更cánh 無vô 差sai 別biệt 故cố 。 三tam 者giả 不bất 知tri 義nghĩa 。 謂vị 二Nhị 乘Thừa 人nhân 不bất 知tri 究cứu 竟cánh 唯duy 一nhất 佛Phật 乘Thừa 故cố 。 如như 經kinh 欲dục 悟ngộ 佛Phật 知tri 見kiến 。 出xuất 現hiện 於ư 世thế 。 四tứ 者giả 為vi 令linh 證chứng 不bất 退thoái 轉chuyển 地địa 示thị 現hiện 。 與dữ 無vô 量lượng 智trí 業nghiệp 故cố 。 如như 經kinh 欲dục 令linh 入nhập 佛Phật 知tri 見kiến 。 故cố 出xuất 現hiện 於ư 世thế 。 詳tường 論luận 意ý 四tứ 門môn 即tức 次thứ 第đệ 。 初sơ 開khai 佛Phật 智trí 為vi 無vô 上thượng 。 次thứ 示thị 三tam 乘thừa 同đồng 有hữu 佛Phật 性tánh 法Pháp 身thân 。 上thượng 雖tuy 明minh 佛Phật 智trí 無vô 上thượng 但đãn 恐khủng 獨độc 佛Phật 有hữu 故cố 。 第đệ 二nhị 明minh 三tam 乘thừa 同đồng 有hữu 。 雖tuy 三tam 乘thừa 同đồng 有hữu 而nhi 。 二Nhị 乘Thừa 不bất 知tri 。 示thị 其kỳ 令linh 知tri 。 雖tuy 知tri 而nhi 未vị 得đắc 不bất 退thoái 故cố 。 第đệ 四tứ 明minh 令linh 得đắc 不bất 退thoái 為vi 入nhập 也dã 。 又hựu 二nhị 番phiên 釋thích 云vân 。 開khai 如như 上thượng 說thuyết 。 示thị 者giả 諸chư 菩Bồ 薩Tát 有hữu 疑nghi 者giả 令linh 知tri 。 如như 實thật 修tu 行hành 故cố 。 悟ngộ 者giả 未vị 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 令linh 發phát 心tâm 故cố 。 入nhập 者giả 已dĩ 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 令linh 入nhập 法pháp 故cố 。 第đệ 三tam 番phiên 釋thích 云vân 。 悟ngộ 者giả 令linh 外ngoại 道đạo 眾chúng 生sanh 生sanh 覺giác 悟ngộ 故cố 。 入nhập 者giả 令linh 二Nhị 乘Thừa 人nhân 天thiên 入nhập 大đại 菩Bồ 提Đề 故cố 也dã 。

第đệ 二nhị 釋thích 知tri 見kiến 。

問vấn 。 云vân 何hà 名danh 佛Phật 知tri 見kiến 。

答đáp 。 此thử 是thị 波Ba 若Nhã 佛Phật 性tánh 之chi 異dị 名danh 。 正Chánh 法Pháp 涅Niết 槃Bàn 之chi 別biệt 目mục 。 未vị 曾tằng 因nhân 果quả 亦diệc 非phi 實thật 權quyền 。 百bách 是thị 不bất 能năng 是thị 百bách 非phi 不bất 能năng 非phi 。 不bất 知tri 何hà 以dĩ 目mục 之chi 。 強cường/cưỡng 名danh 佛Phật 知tri 見kiến 也dã 。 所sở 以dĩ 嘆thán 美mỹ 為vi 。 佛Phật 知tri 見kiến 者giả 。 為vi 對đối 二Nhị 乘Thừa 不bất 知tri 見kiến 故cố 也dã 。 所sở 以dĩ 明minh 無vô 二Nhị 乘Thừa 知tri 見kiến 唯duy 佛Phật 見kiến 者giả 。 唯duy 佛Phật 知tri 見kiến 是thị 實thật 道đạo 。 自tự 非phi 佛Phật 知tri 見kiến 者giả 。 皆giai 非phi 實thật 也dã 。 欲dục 顯hiển 實thật 道đạo 故cố 明minh 實thật 知tri 見kiến 也dã 。 以dĩ 無vô 照chiếu 而nhi 無vô 不bất 照chiếu 故cố 名danh 為vi 知tri 。 知tri 之chi 分phần 明minh 猶do 如như 眼nhãn 見kiến 故cố 秤xứng 為vi 見kiến 。 又hựu 知tri 謂vị 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 即tức 如Như 來Lai 總tổng 相tương/tướng 智trí 也dã 。 見kiến 謂vị 一nhất 切thiết 種chủng 。 智trí 謂vị 別biệt 相tướng 智trí 。 此thử 之chi 二nhị 智trí 攝nhiếp 佛Phật 智trí 盡tận 故cố 略lược 明minh 知tri 見kiến 。 又hựu 知tri 即tức 是thị 盡tận 智trí 。 二nhị 種chủng 生sanh 死tử 五ngũ 住trụ 煩phiền 惱não 皆giai 悉tất 清thanh 淨tịnh 。 故cố 名danh 為vi 盡tận 智trí 。 見kiến 者giả 即tức 是thị 無vô 生sanh 智trí 。 因nhân 果quả 患hoạn 累lũy/lụy/luy 畢tất 竟cánh 不bất 生sanh 。 故cố 名danh 見kiến 也dã 。 二Nhị 乘Thừa 之chi 人nhân 。 亦diệc 無vô 此thử 二nhị 智trí 今kim 始thỉ 得đắc 開khai 也dã 。

次thứ 第đệ 三tam 辨biện 因nhân 果quả 。

問vấn 。 為vi 辨biện 眾chúng 生sanh 有hữu 佛Phật 知tri 見kiến 。 為vi 辦biện 佛Phật 果Quả 地địa 知tri 見kiến 耶da 。

答đáp 。 具cụ 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 明minh 佛Phật 果Quả 知tri 見kiến 。 如như 前tiền 歎thán 佛Phật 一nhất 智trí 令linh 二Nhị 乘Thừa 之chi 人nhân 。 改cải 其kỳ 小tiểu 心tâm 。 求cầu 佛Phật 大Đại 道Đạo 。 二nhị 者giả 明minh 眾chúng 生sanh 有hữu 佛Phật 知tri 見kiến 。 但đãn 昔tích 未vị 說thuyết 故cố 名danh 為vi 開khai 。 今kim 始thỉ 得đắc 說thuyết 所sở 以dĩ 名danh 為vi 開khai 也dã 。 晚vãn 見kiến 論luận 釋thích 開khai 示thị 悟ngộ 入nhập 。 具cụ 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 初sơ 義nghĩa 云vân 佛Phật 知tri 見kiến 者giả 。 如Như 來Lai 能năng 證chứng 如như 實thật 知tri 彼bỉ 義nghĩa 故cố 。 第đệ 二nhị 義nghĩa 云vân 示thị 三tam 乘thừa 人nhân 同đồng 一nhất 佛Phật 性tánh 故cố 。 前tiền 明minh 佛Phật 證chứng 即tức 果quả 地địa 佛Phật 法Pháp 身thân 。 後hậu 明minh 三tam 乘thừa 同đồng 佛Phật 性tánh 即tức 眾chúng 生sanh 有hữu 佛Phật 性tánh 義nghĩa 。

第đệ 四tứ 辨biện 二nhị 因nhân 。

問vấn 。 開khai 眾chúng 生sanh 佛Phật 知tri 見kiến 為vi 辨biện 緣duyên 因nhân 成thành 佛Phật 。 為vi 正chánh 因nhân 成thành 佛Phật 耶da 。

答đáp 。 由do 來lai 云vân 但đãn 明minh 萬vạn 善thiện 緣duyên 因nhân 成thành 佛Phật 耳nhĩ 。 前tiền 已dĩ 評bình 竟cánh 。 今kim 更cánh 責trách 之chi 。 既ký 但đãn 明minh 緣duyên 因nhân 未vị 辨biện 佛Phật 性tánh 。 云vân 何hà 成thành 佛Phật 。 如như 乳nhũ 無vô 酪lạc 性tánh 不bất 成thành 酪lạc 。 若nhược 乳nhũ 無vô 酪lạc 性tánh 而nhi 成thành 酪lạc 者giả 。 水thủy 無vô 酪lạc 性tánh 何hà 不bất 成thành 耶da 。 今kim 明minh 佛Phật 知tri 見kiến 。 即tức 是thị 佛Phật 性tánh 。 以dĩ 有hữu 佛Phật 性tánh 復phục 修tu 行hành 萬vạn 善thiện 。 因nhân 緣duyên 具cụ 足túc 乃nãi 得đắc 成thành 佛Phật 也dã 。 論luận 明minh 四tứ 義nghĩa 中trung 第đệ 二nhị 義nghĩa 明minh 佛Phật 性tánh 即tức 是thị 正chánh 因nhân 。 第đệ 三tam 令linh 二Nhị 乘Thừa 知tri 第đệ 四tứ 令linh 不bất 退thoái 行hành 皆giai 是thị 因nhân 緣duyên 也dã 。 又hựu 初sơ 一nhất 是thị 果quả 佛Phật 性tánh 。 後hậu 三tam 是thị 因nhân 。 因nhân 中trung 有hữu 緣duyên 正chánh 五ngũ 性tánh 具cụ 足túc 也dã 。 又hựu 初sơ 番phiên 四tứ 義nghĩa 就tựu 果quả 性tánh 及cập 性tánh 門môn 釋thích 。 開khai 示thị 悟ngộ 入nhập 。 後hậu 二nhị 番phiên 皆giai 就tựu 了liễu 因nhân 門môn 釋thích 示thị 悟ngộ 與dữ 入nhập 也dã 。

第đệ 五ngũ 明minh 開khai 覆phú 。 凡phàm 有hữu 四tứ 句cú 一nhất 者giả 但đãn 覆phú 不bất 開khai 。 眾chúng 生sanh 煩phiền 惱não 。 覆phú 一Nhất 乘Thừa 佛Phật 性tánh 也dã 。 二nhị 但đãn 開khai 不bất 覆phú 。 謂vị 法pháp 華hoa 教giáo 正chánh 開khai 一Nhất 乘Thừa 佛Phật 性tánh 也dã 。 三tam 亦diệc 開khai 亦diệc 覆phú 。 即tức 昔tích 五ngũ 乘thừa 是thị 也dã 。 為vi 欲dục 開khai 一nhất 故cố 說thuyết 五ngũ 乘thừa 名danh 開khai 。 昔tích 說thuyết 五ngũ 乘thừa 未vị 得đắc 彰chương 言ngôn 辨biện 一nhất 故cố 五ngũ 乘thừa 覆phú 一nhất 也dã 。 四tứ 非phi 開khai 非phi 覆phú 即tức 是thị 正Chánh 道Đạo 。 寂tịch 滅diệt 相tương/tướng 也dã 。

第đệ 六lục 辨biện 因nhân 緣duyên 。

問vấn 。 何hà 故cố 名danh 為vi 。 大đại 事sự 因nhân 緣duyên 。 因nhân 緣duyên 有hữu 何hà 義nghĩa 。

答đáp 。 具cụ 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 眾chúng 生sanh 本bổn 有hữu 。 佛Phật 知tri 見kiến 名danh 之chi 為vi 因nhân 。 外ngoại 假giả 佛Phật 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 教giáo 顯hiển 眾chúng 生sanh 本bổn 有hữu 。 知tri 見kiến 之chi 義nghĩa 故cố 名danh 緣duyên 。 因nhân 緣duyên 具cụ 足túc 故cố 名danh 為vi 開khai 。 若nhược 眾chúng 生sanh 無vô 佛Phật 知tri 見kiến 雖tuy 有hữu 教giáo 門môn 何hà 所sở 開khai 耶da 。 雖tuy 有hữu 知tri 見kiến 無vô 佛Phật 教giáo 者giả 何hà 由do 得đắc 開khai 。 故cố 佛Phật 教giáo 為vi 能năng 開khai 。 佛Phật 知tri 見kiến 為vi 所sở 開khai 也dã 。 二nhị 者giả 因nhân 緣duyên 即tức 是thị 所sở 以dĩ 。 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 何hà 所sở 以dĩ 故cố 。 出xuất 現hiện 於ư 世thế 。 正chánh 為vi 大đại 事sự 因nhân 緣duyên 。 開khai 示thị 悟ngộ 入nhập 。 諸chư 佛Phật 知tri 見kiến 。 故cố 出xuất 現hiện 於ư 世thế 也dã 。

次thứ 明minh 五ngũ 濁trược 義nghĩa 初sơ 序tự 大đại 意ý 。 所sở 言ngôn 明minh 五ngũ 濁trược 者giả 為vi 釋thích 前tiền 三tam 後hậu 一nhất 之chi 義nghĩa 也dã 。 若nhược 言ngôn 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 皆giai 為vi 一nhất 大đại 事sự 因nhân 緣duyên 。 出xuất 現hiện 於ư 世thế 者giả 。 何hà 故cố 不bất 發phát 軫# 即tức 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 。 而nhi 前tiền 說thuyết 三tam 乘thừa 後hậu 明minh 一Nhất 乘Thừa 耶da 。 為vi 釋thích 此thử 疑nghi 故cố 云vân 眾chúng 生sanh 五ngũ 濁trược 障chướng 不bất 堪kham 聞văn 一nhất 。 是thị 以dĩ 先tiên 三tam 後hậu 一nhất 過quá 在tại 眾chúng 生sanh 。 非phi 佛Phật 咎cữu 也dã 。 為vì 此thử 義nghĩa 故cố 。 又hựu 明minh 五ngũ 濁trược 也dã 。 晚vãn 見kiến 論luận 云vân 為vi 釋thích 疑nghi 故cố 來lai 。 有hữu 人nhân 疑nghi 佛Phật 何hà 時thời 說thuyết 此thử 種chủng 種chủng 方phương 便tiện 法pháp 耶da 。 是thị 故cố 釋thích 云vân 。 為vi 五ngũ 濁trược 惡ác 世thế 。 故cố 說thuyết 三tam 乘thừa 。 此thử 意ý 正chánh 以dĩ 劫kiếp 濁trược 為vi 端đoan 故cố 偏thiên 言ngôn 時thời 耳nhĩ 。 以dĩ 惡ác 世thế 中trung 即tức 有hữu 惡ác 眾chúng 生sanh 。 乃nãi 至chí 煩phiền 惱não 見kiến 等đẳng 也dã 。

次thứ 論luận 名danh 五ngũ 濁trược 者giả 。 若nhược 通thông 而nhi 為vi 言ngôn 凡phàm 是thị 眾chúng 生sanh 有hữu 此thử 五ngũ 皆giai 名danh 為vi 濁trược 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 有hữu 眾chúng 生sanh 即tức 眾chúng 生sanh 濁trược 。 有hữu 時thời 即tức 劫kiếp 濁trược 。 有hữu 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 。 凡phàm 聖thánh 等đẳng 見kiến 皆giai 名danh 見kiến 濁trược 。 有hữu 所sở 得đắc 生sanh 心tâm 動động 念niệm 勞lao 役dịch 觀quán 心tâm 皆giai 煩phiền 惱não 濁trược 。 未vị 得đắc 法Pháp 身thân 。 慧tuệ 命mạng 即tức 是thị 今kim 濁trược 。 以dĩ 有hữu 此thử 五ngũ 皆giai 不bất 得đắc 一Nhất 乘Thừa 淨tịnh 觀quán 障chướng 翳ế 正Chánh 道Đạo 。 豈khởi 非phi 濁trược 耶da 。 要yếu 須tu 洗tẩy 之chi 觀quán 心tâm 乃nãi 淨tịnh 。 故cố 波Ba 若Nhã 云vân 眾chúng 生sanh 不bất 生sanh 故cố 波Ba 若Nhã 生sanh 耳nhĩ 。 若nhược 眾chúng 生sanh 生sanh 者giả 。 則tắc 波Ba 若Nhã 不bất 生sanh 。 餘dư 四tứ 亦diệc 爾nhĩ 。 欲dục 得đắc 一Nhất 乘Thừa 實thật 觀quán 生sanh 者giả 須tu 了liễu 五ngũ 無vô 生sanh 也dã 。

問vấn 。 若nhược 如như 此thử 而nhi 論luận 者giả 則tắc 皆giai 是thị 五ngũ 濁trược 應ưng 無vô 淨tịnh 穢uế 土thổ/độ 異dị 耶da 。

答đáp 。 如như 向hướng 所sở 明minh 皆giai 是thị 穢uế 土thổ/độ 無vô 淨tịnh 土độ 也dã 。 故cố 仁nhân 王vương 云vân 三tam 賢hiền 十thập 聖thánh 住trụ 果quả 報báo 唯duy 佛Phật 一nhất 人nhân 居cư 淨tịnh 土độ 。

問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 五ngũ 濁trược 既ký 障chướng 一Nhất 乘Thừa 。 凡phàm 有hữu 此thử 五ngũ 皆giai 障chướng 一Nhất 乘Thừa 不phủ 。

答đáp 。 唯duy 佛Phật 居cư 淨tịnh 土độ 。 唯duy 佛Phật 所sở 乘thừa 者giả 為vi 一Nhất 乘Thừa 耳nhĩ 。 故cố 凡phàm 有hữu 此thử 五ngũ 皆giai 無vô 一Nhất 乘Thừa 也dã 。

問vấn 。 經kinh 何hà 故cố 復phục 云vân 五ngũ 濁trược 名danh 穢uế 土thổ/độ 無vô 五ngũ 濁trược 為vi 淨tịnh 土độ 耶da 。

答đáp 。 此thử 就tựu 穢uế 中trung 開khai 淨tịnh 穢uế 濁trược 中trung 開khai 淨tịnh 濁trược 耳nhĩ 。 所sở 言ngôn 五ngũ 者giả 煩phiền 惱não 與dữ 見kiến 此thử 正chánh 是thị 濁trược 。 此thử 二nhị 所sở 成thành 眾chúng 生sanh 。 名danh 眾chúng 生sanh 濁trược 。 即tức 此thử 眾chúng 生sanh 連liên 持trì 之chi 命mạng 。 名danh 為vi 命mạng 濁trược 。 此thử 四tứ 種chủng 時thời 謂vị 劫kiếp 濁trược 也dã 。 若nhược 無vô 前tiền 二nhị 後hậu 三tam 不bất 名danh 為vi 濁trược 也dã 。 因nhân 果quả 分phần/phân 者giả 煩phiền 惱não 與dữ 見kiến 謂vị 因nhân 濁trược 。 餘dư 三tam 果quả 濁trược 。 人nhân 法pháp 分phần/phân 者giả 眾chúng 生sanh 為vi 人nhân 濁trược 。 餘dư 四tứ 為vi 法pháp 濁trược 。

時thời 法pháp 分phần/phân 者giả 劫kiếp 為vi 時thời 濁trược 。 餘dư 四tứ 法pháp 濁trược 。 三tam 障chướng 分phần/phân 者giả 眾chúng 生sanh 命mạng 時thời 為vi 報báo 障chướng 煩phiền 惱não 與dữ 見kiến 即tức 煩phiền 惱não 障chướng 。 而nhi 業nghiệp 含hàm 其kỳ 中trung 也dã 。 但đãn 五ngũ 濁trược 通thông 輕khinh 重trọng 三tam 障chướng 但đãn 是thị 重trọng/trùng 。 謂vị 障chướng 聖thánh 道Đạo 及cập 聖thánh 道Đạo 方phương 便tiện 故cố 立lập 三tam 障chướng 名danh 也dã 。

問vấn 。 三tam 障chướng 五ngũ 濁trược 見kiến 思tư 辨biện 何hà 異dị 耶da 。

答đáp 。 見kiến 思tư 正chánh 取thủ 惑hoặc 性tánh 。 品phẩm 數số 相tương/tướng 番phiên 五ngũ 濁trược 。 及cập 三tam 障chướng 則tắc 通thông 惑hoặc 非phi 惑hoặc 。 皆giai 是thị 障chướng 又hựu 不bất 論luận 品phẩm 數số 相tương/tướng 障chướng 也dã 。

問vấn 。 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 明minh 三tam 濁trược 與dữ 今kim 何hà 異dị 耶da 。

答đáp 。 三tam 濁trược 即tức 是thị 煩phiền 惱não 業nghiệp 苦khổ 此thử 義nghĩa 通thông 三tam 界giới 內nội 外ngoại 及cập 淨tịnh 穢uế 二nhị 土thổ/độ 。 今kim 明minh 五ngũ 濁trược 但đãn 是thị 界giới 內nội 唯duy 據cứ 穢uế 土thổ/độ 也dã 。 三tam 假giả 攝nhiếp 五ngũ 濁trược 者giả 眾chúng 生sanh 為vi 因nhân 成thành 。 命mạng 謂vị 色sắc 心tâm 連liên 待đãi 不bất 斷đoạn 是thị 相tương 續tục 假giả 。 相tương 待đãi 可khả 知tri 也dã 。 又hựu 大Đại 乘Thừa 三tam 假giả 者giả 眾chúng 生sanh 為vi 受thọ 假giả 。 餘dư 四tứ 為vi 法pháp 假giả 。 此thử 二nhị 皆giai 有hữu 名danh 謂vị 名danh 假giả 也dã 。 次thứ 二nhị 別biệt 論luận 之chi 。 煩phiền 惱não 與dữ 見kiến 開khai 為vi 二nhị 者giả 。 煩phiền 惱não 名danh 通thông 諸chư 見kiến 語ngữ 別biệt 。 又hựu 見kiến 謂vị 五ngũ 利lợi 煩phiền 惱não 謂vị 五ngũ 鈍độn 。 又hựu 屬thuộc 愛ái 名danh 煩phiền 惱não 屬thuộc 見kiến 名danh 為vi 見kiến 。 又hựu 煩phiền 惱não 據cứ 在tại 家gia 眾chúng 生sanh 。 見kiến 謂vị 九cửu 十thập 六lục 種chủng 外ngoại 道đạo 。 又hựu 六lục 十thập 二nhị 見kiến 名danh 為vi 見kiến 。 餘dư 皆giai 屬thuộc 煩phiền 惱não 。 眾chúng 生sanh 者giả 會hội 眾chúng 法pháp 而nhi 成thành 為vi 宰tể 一nhất 之chi 主chủ 故cố 名danh 眾chúng 生sanh 也dã 。 即tức 一nhất 世thế 論luận 也dã 。 處xứ 處xứ 受thọ 生sanh 。 故cố 名danh 眾chúng 生sanh 三tam 世thế 論luận 也dã 。 前tiền 通thông 凡phàm 聖thánh 後hậu 但đãn 凡phàm 也dã 。 命mạng 與dữ 劫kiếp 異dị 者giả 劫kiếp 時thời 長trường 命mạng 時thời 短đoản 。 劫kiếp 但đãn 時thời 命mạng 以dĩ 法pháp 帶đái 時thời 。 劫kiếp 通thông 內nội 外ngoại 命mạng 但đãn 據cứ 內nội 。 又hựu 三tam 小tiểu 劫kiếp 但đãn 害hại 眾chúng 生sanh 不bất 損tổn 外ngoại 物vật 。 三tam 大đại 劫kiếp 但đãn 損tổn 外ngoại 物vật 。 不bất 害hại 眾chúng 生sanh 。 三tam 小tiểu 劫kiếp 但đãn 在tại 人nhân 中trung 。 三tam 大đại 劫kiếp 通thông 二nhị 界giới 。 此thử 皆giai 短đoản 狹hiệp 。 若nhược 是thị 命mạng 通thông 三tam 界giới 通thông 於ư 五ngũ 道đạo 。 又hựu 劫kiếp 名danh 共cộng 濁trược 命mạng 各các 各các 有hữu 謂vị 不bất 共cộng 濁trược 故cố 異dị 也dã 。 然nhiên 取thủ 小tiểu 劫kiếp 為vi 劫kiếp 濁trược 。 大đại 劫kiếp 時thời 通thông 也dã 。

問vấn 。 幾kỷ 時thời 名danh 小tiểu 劫kiếp 。

答đáp 。 八bát 萬vạn 歲tuế 至chí 十thập 歲tuế 為vi 一nhất 劫kiếp 。 如như 是thị 八bát 十thập 。 返phản 為vi 大đại 劫kiếp 也dã 。

問vấn 。 但đãn 煩phiền 惱não 與dữ 見kiến 成thành 餘dư 三tam 種chủng 故cố 二nhị 種chủng 名danh 濁trược 。 當đương 餘dư 三tam 種chủng 亦diệc 名danh 濁trược 耶da 。

答đáp 。 餘dư 三tam 亦diệc 自tự 是thị 濁trược 。 如như 短đoản 命mạng 惡ác 時thời 惡ác 人nhân 。 此thử 皆giai 是thị 苦khổ 果quả 能năng 令linh 起khởi 煩phiền 惱não 及cập 見kiến 故cố 是thị 濁trược 也dã 。 然nhiên 於ư 是thị 相tương/tướng 帶đái 不bất 無vô 強cường 弱nhược 也dã 。

次thứ 論luận 障chướng 義nghĩa 。

問vấn 。 五ngũ 濁trược 障chướng 大Đại 乘Thừa 以dĩ 不phủ 。

答đáp 。 障chướng 大Đại 乘Thừa 也dã 。

問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 故cố 凡phàm 夫phu 具cụ 五ngũ 濁trược 而nhi 聞văn 大Đại 乘Thừa 。 羅La 漢Hán 無vô 五ngũ 濁trược 而nhi 不bất 聞văn 耶da 。

答đáp 。 可khả 具cụ 四tứ 句cú 。 一nhất 者giả 障chướng 重trọng 機cơ 弱nhược 謂vị 凡phàm 夫phu 不bất 聞văn 大Đại 乘Thừa 也dã 。 二nhị 障chướng 重trọng 機cơ 強cường/cưỡng 謂vị 凡phàm 夫phu 聞văn 大Đại 乘Thừa 也dã 。 具cụ 五ngũ 濁trược 故cố 障chướng 重trọng 。 有hữu 大đại 機cơ 故cố 機cơ 強cường/cưỡng 。 機cơ 強cường/cưỡng 故cố 雖tuy 有hữu 五ngũ 濁trược 不bất 能năng 為vi 障chướng 也dã 。 三tam 障chướng 輕khinh 機cơ 弱nhược 謂vị 羅La 漢Hán 。 不bất 聞văn 大Đại 乘Thừa 。 無vô 五ngũ 濁trược 故cố 障chướng 輕khinh 。 無vô 大đại 機cơ 故cố 不bất 聞văn 一Nhất 乘Thừa 也dã 。 四tứ 障chướng 輕khinh 機cơ 強cường/cưỡng 謂vị 羅La 漢Hán 得đắc 聞văn 一Nhất 乘Thừa 也dã 。

問vấn 。 五ngũ 濁trược 但đãn 障chướng 大đại 亦diệc 障chướng 小tiểu 。

答đáp 。 俱câu 障chướng 大đại 小tiểu 也dã 。

問vấn 。 何hà 以dĩ 知tri 五ngũ 濁trược 障chướng 三tam 乘thừa 耶da 。

答đáp 。 有hữu 時thời 佛Phật 不bất 出xuất 世thế 說thuyết 三tam 乘thừa 。 故cố 知tri 五ngũ 濁trược 障chướng 三tam 乘thừa 也dã 。

問vấn 。 障chướng 小tiểu 昔tích 既ký 得đắc 說thuyết 小tiểu 障chướng 大đại 昔tích 何hà 不bất 說thuyết 大đại 也dã 。

答đáp 。 昔tích 小tiểu 機cơ 熟thục 故cố 雖tuy 有hữu 五ngũ 不bất 能năng 為vi 障chướng 。 大đại 機cơ 未vị 熟thục 故cố 障chướng 大đại 也dã 。

問vấn 。 但đãn 由do 機cơ 熟thục 則tắc 聞văn 。 不bất 熟thục 則tắc 不bất 聞văn 。 則tắc 五ngũ 濁trược 不bất 名danh 為vi 障chướng 也dã 。

答đáp 。 五ngũ 濁trược 必tất 是thị 障chướng 法pháp 。 但đãn 機cơ 熟thục 故cố 不bất 能năng 為vi 障chướng 耳nhĩ 。 如như 地địa 必tất 是thị 障chướng 法pháp 。 但đãn 物vật 欲dục 生sanh 時thời 地địa 不bất 能năng 障chướng 耳nhĩ 。

問vấn 。 障chướng 重trọng 則tắc 不bất 應ưng 有hữu 機cơ 強cường/cưỡng 。 機cơ 強cường/cưỡng 則tắc 不bất 應ưng 障chướng 重trọng 。

答đáp 。 實thật 爾nhĩ 也dã 。 凡phàm 夫phu 具cụ 五ngũ 濁trược 而nhi 遂toại 聞văn 一Nhất 乘Thừa 者giả 。 此thử 是thị 機cơ 強cường/cưỡng 而nhi 五ngũ 濁trược 有hữu 時thời 廢phế 不bất 常thường 現hiện 前tiền 故cố 障chướng 弱nhược 也dã 。 前tiền 作tác 此thử 判phán 者giả 取thủ 其kỳ 有hữu 五ngũ 為vi 重trọng/trùng 無vô 五ngũ 為vi 輕khinh 也dã 。

問vấn 。 得đắc 言ngôn 重trọng/trùng 品phẩm 障chướng 小Tiểu 乘Thừa 輕khinh 品phẩm 障chướng 大Đại 乘Thừa 不phủ 耶da 。

答đáp 。 就tựu 羅La 漢Hán 一nhất 人nhân 始thỉ 終chung 。 亦diệc 有hữu 此thử 義nghĩa 。 而nhi 羅La 漢Hán 斷đoạn 鈍độn 利lợi 皆giai 盡tận 無vô 有hữu 重trọng 品phẩm 。 而nhi 不bất 識thức 權quyền 實thật 即tức 是thị 無vô 明minh 。 證chứng 於ư 斷đoạn 空không 即tức 是thị 諸chư 見kiến 。 此thử 二nhị 即tức 是thị 二nhị 濁trược 。 以dĩ 此thử 成thành 眾chúng 生sanh 謂vị 眾chúng 生sanh 濁trược 。 不bất 離ly 於ư 時thời 即tức 是thị 劫kiếp 濁trược 。 色sắc 心tâm 連liên 持trì 。 名danh 為vi 命mạng 濁trược 。 若nhược 爾nhĩ 羅La 漢Hán 具cụ 五ngũ 輕khinh 濁trược 也dã 。

問vấn 。 何hà 以dĩ 知tri 五ngũ 濁trược 為vi 重trọng/trùng 不bất 識thức 權quyền 實thật 為vi 輕khinh 耶da 。

答đáp 。 羅La 漢Hán 斷đoạn 五ngũ 濁trược 盡tận 而nhi 猶do 不bất 識thức 權quyền 實thật 。 則tắc 知tri 重trọng/trùng 品phẩm 雖tuy 去khứ 輕khinh 品phẩm 猶do 存tồn 也dã 。

問vấn 。 就tựu 凡phàm 夫phu 可khả 得đắc 作tác 此thử 判phán 不phủ 。

答đáp 。 不bất 必tất 爾nhĩ 。 如như 凡phàm 夫phu 具cụ 有hữu 五ngũ 濁trược 而nhi 復phục 不bất 識thức 權quyền 實thật 。 則tắc 具cụ 輕khinh 重trọng 俱câu 障chướng 一Nhất 乘Thừa 。 但đãn 大đại 機cơ 既ký 強cường/cưỡng 此thử 二nhị 不bất 能năng 為vi 障chướng 也dã 。 又hựu 約ước 大đại 小Tiểu 乘Thừa 各các 有hữu 四tứ 句cú 。 小Tiểu 乘Thừa 四tứ 句cú 者giả 。 一nhất 根căn 利lợi 障chướng 輕khinh 如như 身thân 子tử 等đẳng 。 二nhị 根căn 利lợi 障chướng 重trọng 如như 鴦ương 掘quật 摩ma 羅la 等đẳng 。 三tam 根căn 鈍độn 障chướng 。 輕khinh 如như 蛇xà 奴nô 等đẳng 。 四tứ 根căn 鈍độn 障chướng 重trọng 如như 凡phàm 夫phu 不bất 得đắc 聖thánh 道Đạo 者giả 也dã 。 大Đại 乘Thừa 四tứ 句cú 。 一nhất 根căn 利lợi 障chướng 輕khinh 多đa 生sanh 他tha 方phương 佛Phật 土độ 聞văn 大Đại 乘Thừa 。 二nhị 根căn 利lợi 障chướng 重trọng 三tam 根căn 鈍độn 障chướng 輕khinh 。 此thử 二nhị 多đa 值trị 佛Phật 初sơ 成thành 道Đạo 說thuyết 華hoa 嚴nghiêm 得đắc 了liễu 悟ngộ 也dã 。 四tứ 根căn 鈍độn 障chướng 重trọng 者giả 為vi 此thử 人nhân 初sơ 說thuyết 三tam 藏tạng 。 乃nãi 至chí 終chung 聞văn 法Pháp 華hoa 也dã 。 此thử 大đại 略lược 判phán 耳nhĩ 。

問vấn 。 五ngũ 濁trược 得đắc 論luận 別biệt 障chướng 以dĩ 不phủ 。

答đáp 。 後hậu 偈kệ 云vân 貧bần 窮cùng 無vô 福phước 慧tuệ 。 而nhi 有hữu 五ngũ 濁trược 。 見kiến 濁trược 正chánh 是thị 無vô 明minh 。 障chướng 慧tuệ 餘dư 皆giai 障chướng 福phước 德đức 也dã 。

法Pháp 華Hoa 玄Huyền 論Luận 卷quyển 第đệ 五ngũ

Print Friendly, PDF & Email