法Pháp 華Hoa 玄Huyền 論Luận
Quyển 3
隋Tùy 吉Cát 藏Tạng 撰Soạn

法Pháp 華Hoa 玄Huyền 論Luận 卷quyển 第đệ 三tam

胡hồ 吉cát 藏tạng 撰soạn

問vấn 。 釋thích 論luận 解giải 問vấn 乘thừa 品phẩm 云vân 。 列liệt 十thập 種chủng 大đại 經kinh 所sở 謂vị 雲vân 經kinh 大đại 雲vân 經kinh 華hoa 手thủ 經Kinh 法Pháp 華hoa 經kinh 等đẳng 。 是thị 摩ma 訶ha 波Ba 若Nhã 經kinh 於ư 中trung 。 最tối 為vi 深thâm 大đại 。 又hựu 論luận 第đệ 百bách 卷quyển 云vân 。 法pháp 華hoa 是thị 祕bí 密mật 法pháp 明minh 阿A 羅La 漢Hán 受thọ 記ký 作tác 佛Phật 。 波Ba 若Nhã 非phi 祕bí 密mật 法pháp 不bất 明minh 二Nhị 乘Thừa 作tác 佛Phật 。 又hựu 論luận 釋thích 畢tất 定định 品phẩm 云vân 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 聞văn 法Pháp 華Hoa 經Kinh 。 明minh 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 皆giai 作tác 佛Phật 。 又hựu 聞văn 波Ba 若Nhã 經kinh 中trung 有hữu 退thoái 。 是thị 故cố 今kim 問vấn 佛Phật 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 為vi 畢tất 定định 為vi 不bất 畢tất 定định 。 又hựu 釋thích 論luận 大đại 明minh 品phẩm 云vân 。 諸chư 餘dư 善thiện 法Pháp 。 入nhập 波Ba 若Nhã 中trung 。 論luận 云vân 諸chư 餘dư 善thiện 法Pháp 。 謂vị 法pháp 華hoa 經kinh 。 又hựu 云vân 法pháp 華hoa 是thị 波Ba 若Nhã 果quả 名danh 。 是thị 五ngũ 處xứ 論luận 文văn 有hữu 三tam 相tương 違vi 。 初sơ 文văn 列liệt 般Bát 若Nhã 勝thắng 而nhi 法pháp 華hoa 等đẳng 劣liệt 。 第đệ 二nhị 文văn 般Bát 若Nhã 淺thiển 法pháp 華hoa 深thâm 。 餘dư 三tam 不bất 別biệt 淺thiển 深thâm 。 此thử 三tam 相tương 違vi 云vân 何hà 會hội 通thông 耶da 。

答đáp 。 依y 五ngũ 時thời 之chi 說thuyết 四tứ 宗tông 之chi 論luận 。 言ngôn 此thử 相tương/tướng 害hại 鉾mâu 楯thuẫn 不bất 可khả 會hội 通thông 。

問vấn 。 云vân 何hà 爾nhĩ 耶da 。

答đáp 。 眾chúng 師sư 並tịnh 云vân 般Bát 若Nhã 淺thiển 而nhi 法pháp 華hoa 深thâm 。 決quyết 定định 無vô 有hữu 言ngôn 般Bát 若Nhã 勝thắng 而nhi 法pháp 華hoa 劣liệt 。 故cố 知tri 不bất 可khả 通thông 也dã 。

問vấn 。 既ký 與dữ 舊cựu 說thuyết 相tương 違vi 今kim 云vân 何hà 融dung 會hội 耶da 。

答đáp 。 須tu 廣quảng 詳tường 舊cựu 論luận 意ý 乃nãi 明minh 。 所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 此thử 雖tuy 數số 句cú 之chi 文văn 乃nãi 網võng 羅la 佛Phật 教giáo 。 不bất 可khả 輕khinh 言ngôn 宜nghi 諦đế 詳tường 究cứu 。

問vấn 。 舊cựu 說thuyết 云vân 何hà 。

答đáp 。 宋tống 道Đạo 場Tràng 寺tự 惠huệ 觀quán 法Pháp 師sư 著trước 涅Niết 槃Bàn 序tự 明minh 教giáo 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 頓đốn 教giáo 即tức 華hoa 嚴nghiêm 之chi 流lưu 。 二nhị 漸tiệm 教giáo 謂vị 五ngũ 時thời 之chi 說thuyết 。 後hậu 人nhân 更cánh 加gia 其kỳ 一nhất 復phục 有hữu 無vô 方phương 教giáo 也dã 。 三tam 大đại 法Pháp 師sư 並tịnh 皆giai 用dụng 之chi 。 爰viên 至chí 北bắc 土thổ/độ 還hoàn 影ảnh 五ngũ 教giáo 製chế 於ư 四tứ 宗tông 。 今kim 依y 大Đại 乘Thừa 經Kinh 論luận 詳tường 其kỳ 得đắc 失thất 。 釋thích 論luận 云vân 佛Phật 法Pháp 有hữu 二nhị 種chủng 一nhất 者giả 大Đại 乘Thừa 藏tạng 二nhị 者giả 小Tiểu 乘Thừa 三tam 藏tạng 。 又hựu 云vân 佛Phật 法Pháp 有hữu 二nhị 道đạo 一nhất 者giả 聲Thanh 聞Văn 道đạo 二nhị 菩Bồ 提Đề 薩Tát 埵Đóa 道đạo 。 前tiền 約ước 法pháp 分phần/phân 兩lưỡng 後hậu 就tựu 人nhân 開khai 二nhị 。 又hựu 釋thích 論luận 云vân 佛Phật 滅diệt 後hậu 迦Ca 葉Diếp 與dữ 阿A 難Nan 。 結kết 集tập 三tam 藏tạng 。 文Văn 殊Thù 彌Di 勒Lặc 亦diệc 與dữ 阿A 難Nan 結kết 集tập 摩ma 訶ha 衍diễn 藏tạng 。 大đại 經Kinh 云vân 字tự 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 半bán 字tự 二nhị 滿mãn 字tự 。 為vi 聲Thanh 聞Văn 說thuyết 半bán 字tự 為vi 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 滿mãn 字tự 。 又hựu 云vân 諸chư 大đại 眾chúng 凡phàm 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 求cầu 小Tiểu 乘Thừa 二nhị 求cầu 大Đại 乘Thừa 。 昔tích 於ư 波ba 羅la 捺nại 為vi 聲Thanh 聞Văn 轉chuyển 小tiểu 法Pháp 輪luân 。 今kim 始thỉ 於ư 此thử 拘câu 尸thi 那na 城thành 為vi 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 轉chuyển 大đại 法Pháp 輪luân 。 又hựu 法pháp 華hoa 云vân 昔tích 於ư 波ba 羅la 捺nại 轉chuyển 生sanh 滅diệt 小tiểu 輪luân 。 今kim 至chí 鷲thứu 山sơn 轉chuyển 無vô 生sanh 滅diệt 大đại 輪luân 。 又hựu 法pháp 華hoa 明minh 二nhị 種chủng 教giáo 。 一nhất 教giáo 聲Thanh 聞Văn 二nhị 教giáo 菩Bồ 薩Tát 。 教giáo 聲Thanh 聞Văn 者giả 如như 雇cố 之chi 除trừ 糞phẩn 。 教giáo 菩Bồ 薩Tát 者giả 如như 付phó 窮cùng 子tử 財tài 。 從tùng 付phó 財tài 已dĩ 去khứ 皆giai 是thị 教giáo 菩Bồ 薩Tát 。 又hựu 唯duy 有hữu 草thảo 菴am 及cập 以dĩ 大đại 宅trạch 。 唯duy 有hữu 中trung 道đạo 化hóa 城thành 及cập 以dĩ 寶bảo 所sở 。 又hựu 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 明minh 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 菩Bồ 薩Tát 法pháp 。 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 但đãn 斷đoạn 惑hoặc 障chướng 。 菩Bồ 薩Tát 法pháp 斷đoạn 惑hoặc 智trí 二nhị 障chướng 。 又hựu 地địa 論luận 明minh 二nhị 藏tạng 與dữ 釋thích 論luận 同đồng 。 又hựu 淨tịnh 名danh 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 藏tạng 所sở 攝nhiếp 。 則tắc 知tri 有hữu 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 藏tạng 所sở 攝nhiếp 。 又hựu 中trung 論luận 云vân 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 入nhập 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 道đạo 。 摩ma 訶ha 衍diễn 入nhập 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 道đạo 。 又hựu 一nhất 切thiết 經kinh 初sơ 皆giai 列liệt 二nhị 眾chúng 。 一nhất 小Tiểu 乘Thừa 眾chúng 二nhị 大Đại 乘Thừa 眾chúng 。 如như 是thị 等đẳng 處xứ 。 處xử 經kinh 論luận 但đãn 明minh 。 大đại 小tiểu 二Nhị 乘Thừa 。 故cố 唯duy 有hữu 二nhị 種chủng 法pháp 。 輪luân 不bất 應ưng 立lập 三tam 教giáo 也dã 。 又hựu 以dĩ 理lý 推thôi 之chi 。 眾chúng 生sanh 根căn 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 堪kham 受thọ 佛Phật 道Đạo 二nhị 不bất 堪kham 受thọ 大Đại 道Đạo 。 堪kham 受thọ 大Đại 道Đạo 為vi 說thuyết 佛Phật 乘thừa 。 名danh 為vi 大Đại 乘Thừa 。 不bất 堪kham 受thọ 者giả 為vi 說thuyết 小Tiểu 乘Thừa 。 故cố 知tri 但đãn 應ưng 有hữu 二nhị 不bất 應ưng 立lập 三tam 也dã 。 又hựu 三tam 教giáo 之chi 言ngôn 無vô 的đích 明minh 據cứ 不bất 可khả 用dụng 也dã 。

次thứ 明minh 亦diệc 無vô 漸tiệm 教giáo 。 舊cựu 云vân 波Ba 若Nhã 是thị 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 凡phàm 引dẫn 四tứ 文văn 。 初sơ 云vân 欲dục 得đắc 。 聲Thanh 聞Văn 地Địa 者giả 。 當đương 學học 波Ba 若Nhã 乃nãi 至chí 欲dục 得đắc 。 菩Bồ 薩Tát 地Địa 者giả 。 當đương 學học 般Bát 若Nhã 。 又hựu 云vân 是thị 波Ba 若Nhã 中trung 廣quảng 說thuyết 。 三tam 乘thừa 之chi 教giáo 。 又hựu 云vân 二Nhị 乘Thừa 智trí 斷đoạn 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 又hựu 云vân 欲dục 住trụ 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 者giả 。 亦diệc 不bất 應ưng 離ly 是thị 忍nhẫn 。 故cố 知tri 波Ba 若Nhã 是thị 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 。

評bình 曰viết 。 論luận 序tự 說thuyết 波Ba 若Nhã 因nhân 緣duyên 意ý 云vân 。 於ư 三tam 藏tạng 中trung 但đãn 為vi 聲Thanh 聞Văn 說thuyết 法Pháp 。 未vị 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 今kim 欲dục 為vi 彌Di 勒Lặc 。 等đẳng 廣quảng 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 故cố 說thuyết 波Ba 若Nhã 。 不bất 言ngôn 今kim 欲dục 通thông 說thuyết 三tam 乘thừa 人nhân 行hành 故cố 說thuyết 波Ba 若Nhã 。 即tức 知tri 波Ba 若Nhã 非phi 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 。 又hựu 論luận 云vân 波Ba 若Nhã 不bất 屬thuộc 二Nhị 乘Thừa 但đãn 屬thuộc 菩Bồ 薩Tát 。 若nhược 波Ba 若Nhã 是thị 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 者giả 則tắc 應ưng 通thông 屬thuộc 三tam 乘thừa 。 不bất 應ưng 但đãn 屬thuộc 菩Bồ 薩Tát 。 又hựu 論luận 云vân 在tại 菩Bồ 薩Tát 心tâm 中trung 名danh 波Ba 若Nhã 。 在tại 聲Thanh 聞Văn 心tâm 中trung 名danh 道Đạo 品Phẩm 。 又hựu 云vân 在tại 菩Bồ 薩Tát 心tâm 中trung 名danh 陀đà 羅la 尼ni 。 在tại 二Nhị 乘Thừa 心tâm 中trung 名danh 為vi 道Đạo 品Phẩm 。 若nhược 波Ba 若Nhã 是thị 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 則tắc 在tại 三tam 乘thừa 心tâm 通thông 名danh 波Ba 若Nhã 。 不bất 應ưng 有hữu 別biệt 名danh 也dã 。 又hựu 難nạn/nan 曰viết 。 若nhược 三tam 乘thừa 通thông 學học 波Ba 若Nhã 波Ba 若Nhã 是thị 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 者giả 。 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 云vân 三tam 乘thừa 之chi 人nhân 同đồng 觀quán 中trung 道đạo 。 下hạ 智trí 觀quán 故cố 得đắc 。 聲Thanh 聞Văn 菩Bồ 提Đề 。 乃nãi 至chí 上thượng 智trí 觀quán 故cố 得đắc 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 亦diệc 應ưng 是thị 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 。 若nhược 言ngôn 蓋cái 是thị 涅Niết 槃Bàn 一nhất 枝chi 之chi 義nghĩa 不bất 足túc 以dĩ 證chứng 大đại 宗tông 者giả 。 勸khuyến 學học 品phẩm 勸khuyến 三tam 乘thừa 學học 波Ba 若Nhã 亦diệc 是thị 一nhất 句cú 之chi 言ngôn 。 不bất 足túc 以dĩ 證chứng 其kỳ 通thông 致trí 。 又hựu 云vân 波Ba 若Nhã 出xuất 生sanh 三tam 乘thừa 。 故cố 是thị 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 者giả 。 大đại 經Kinh 云vân 即tức 是thị 聲Thanh 聞Văn 藏tạng 出xuất 生sanh 諸chư 聲Thanh 聞Văn 。 即tức 是thị 因nhân 緣duyên 藏tạng 出xuất 生sanh 緣Duyên 覺Giác 。 應ưng 是thị 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 。 又hựu 勝thắng 鬘man 經kinh 明minh 大đại 地địa 出xuất 四tứ 寶bảo 藏tạng 。 攝nhiếp 受thọ 正Chánh 法Pháp 。 能năng 生sanh 五ngũ 乘thừa 。 亦diệc 應ưng 是thị 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 。

問vấn 。 此thử 非phi 難nạn/nan 也dã 。 涅Niết 槃Bàn 勝thắng 鬘man 明minh 一Nhất 乘Thừa 佛Phật 性tánh 。 波Ba 若Nhã 不bất 然nhiên 。 故cố 不bất 得đắc 為vi 例lệ 。

答đáp 。 若nhược 涅Niết 槃Bàn 正chánh 明minh 佛Phật 性tánh 。

復phục 有hữu 同đồng 明minh 三tam 乘thừa 觀quán 中trung 道đạo 者giả 。 波Ba 若Nhã 正chánh 明minh 教giáo 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 。 亦diệc 勸khuyến 三tam 乘thừa 同đồng 學học 波Ba 若Nhã 。 此thử 義nghĩa 應ưng 齊tề 云vân 何hà 非phi 例lệ 。 又hựu 引dẫn 釋thích 論luận 辨biện 十thập 種chủng 大đại 經kinh 明minh 波Ba 若Nhã 最tối 勝thắng 。 既ký 勝thắng 法Pháp 華hoa 豈khởi 淺thiển 涅Niết 槃Bàn 等đẳng 耶da 。

問vấn 。 波Ba 若Nhã 未vị 明minh 常thường 故cố 知tri 淺thiển 也dã 。

答đáp 。 經kinh 題đề 中trung 以dĩ 引dẫn 文văn 竟cánh 。 今kim 當đương 更cánh 說thuyết 。 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 引dẫn 波Ba 若Nhã 云vân 。 乘thừa 有hữu 三tam 種chủng 因nhân 乘thừa 緣duyên 乘thừa 果quả 乘thừa 。 果quả 乘thừa 者giả 謂vị 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 若nhược 爾nhĩ 波Ba 若Nhã 以dĩ 明minh 四tứ 德đức 。 云vân 何hà 非phi 常thường 。 但đãn 人nhân 不bất 解giải 經kinh 意ý 謂vị 言ngôn 無vô 常thường 耳nhĩ 。

問vấn 。 龍long 樹thụ 何hà 故cố 不bất 依y 此thử 釋thích 耶da 。

答đáp 。 論luận 主chủ 亦diệc 明minh 無vô 為vi 波Ba 若Nhã 。 又hựu 云vân 常thường 住trụ 波Ba 若Nhã 非phi 無vô 此thử 意ý 。

問vấn 。 波Ba 若Nhã 非phi 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 者giả 何hà 故cố 勸khuyến 三tam 乘thừa 人nhân 通thông 學học 波Ba 若Nhã 耶da 。

答đáp 。 今kim 當đương 為vi 子tử 述thuật 之chi 。 從tùng 波Ba 若Nhã 至chí 涅Niết 槃Bàn 皆giai 是thị 。 教giáo 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 。 但đãn 教giáo 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 。 凡phàm 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 顯hiển 教giáo 二nhị 亦diệc 顯hiển 亦diệc 密mật 。 如như 法Pháp 華hoa 涅Niết 槃Bàn 顯hiển 教giáo 菩Bồ 薩Tát 。 故cố 明minh 三tam 乘thừa 人nhân 皆giai 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 波Ba 若Nhã 亦diệc 顯hiển 亦diệc 密mật 顯hiển 教giáo 菩Bồ 薩Tát 密mật 教giáo 二Nhị 乘Thừa 。 顯hiển 教giáo 菩Bồ 薩Tát 者giả 令linh 菩Bồ 薩Tát 修tu 學học 。 波Ba 若Nhã 成thành 佛Phật 道Đạo 也dã 。 密mật 教giáo 二Nhị 乘Thừa 者giả 勸khuyến 二Nhị 乘Thừa 學học 波Ba 若Nhã 。 亦diệc 令linh 二Nhị 乘Thừa 成thành 佛Phật 道Đạo 也dã 。 如như 付phó 財tài 中trung 說thuyết 密mật 示thị 大đại 法pháp 以dĩ 為vì 己kỷ 任nhậm 。 故cố 付phó 窮cùng 子tử 財tài 。 窮cùng 子tử 根căn 鈍độn 。 不bất 知tri 不bất 覺giác 。 謂vị 學học 波Ba 若Nhã 得đắc 證chứng 三tam 乘thừa 。 若nhược 言ngôn 學học 波Ba 若Nhã 成thành 三tam 乘thừa 者giả 。 猶do 窮cùng 子tử 之chi 氣khí 類loại 耳nhĩ 。

問vấn 。 經kinh 及cập 釋thích 論luận 親thân 明minh 學học 波Ba 若Nhã 成thành 二Nhị 乘Thừa 。 云vân 何hà 作tác 此thử 釋thích 耶da 。

答đáp 。 學học 波Ba 若Nhã 成thành 二Nhị 乘Thừa 者giả 此thử 終chung 是thị 不bất 識thức 波Ba 若Nhã 是thị 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 。 證chứng 二Nhị 乘Thừa 耳nhĩ 。 若nhược 必tất 識thức 波Ba 若Nhã 是thị 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 。 即tức 學học 波Ba 若Nhã 不bất 證chứng 二Nhị 乘Thừa 。

問vấn 。 何hà 以dĩ 知tri 然nhiên 。

答đáp 。 若nhược 學học 波Ba 若Nhã 證chứng 二Nhị 乘Thừa 者giả 即tức 在tại 二Nhị 乘Thừa 心tâm 應ưng 名danh 真chân 波Ba 若Nhã 。 何hà 故cố 論luận 云vân 在tại 二Nhị 乘Thừa 心tâm 不bất 名danh 波Ba 若Nhã 。 又hựu 何hà 得đắc 初sơ 勸khuyến 二Nhị 乘Thừa 學học 於ư 波Ba 若Nhã 。 後hậu 證chứng 二Nhị 乘Thừa 果quả 而nhi 不bất 名danh 波Ba 若Nhã 耶da 。 希hy 求cầu 味vị 之chi 賢hiền 留lưu 心tâm 此thử 意ý 也dã 。 又hựu 學học 波Ba 若Nhã 成thành 二Nhị 乘Thừa 者giả 。 此thử 是thị 波Ba 若Nhã 少thiểu 許hứa 氣khí 分phần/phân 耳nhĩ 。 何hà 以dĩ 知tri 之chi 。 釋thích 論luận 云vân 二Nhị 乘Thừa 證chứng 空không 比tỉ 菩Bồ 薩Tát 空không 。 譬thí 如như 毛mao 孔khổng 空không 比tỉ 十thập 方phương 空không 。 又hựu 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 云vân 。 二Nhị 乘Thừa 但đãn 得đắc 人nhân 空không 不bất 得đắc 法Pháp 空không 。 故cố 知tri 二Nhị 乘Thừa 但đãn 得đắc 波Ba 若Nhã 少thiểu 許hứa 氣khí 分phần/phân 。

問vấn 。 若nhược 如như 後hậu 意ý 者giả 即tức 以dĩ 此thử 言ngôn 證chứng 波Ba 若Nhã 。 是thị 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 既ký 得đắc 少thiểu 許hứa 氣khí 分phần/phân 。 豈khởi 非phi 通thông 耶da 。

答đáp 。 若nhược 得đắc 少thiểu 分phần 便tiện 說thuyết 波Ba 若Nhã 是thị 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 者giả 。 大đại 經Kinh 云vân 如như 人nhân 得đắc 食thực 亦diệc 名danh 涅Niết 槃Bàn 。 二Nhị 乘Thừa 斷đoạn 三tam 界giới 惑hoặc 豈khởi 不bất 得đắc 涅Niết 槃Bàn 少thiểu 分phần 耶da 。 故cố 不bất 應ưng 以dĩ 少thiểu 分phần 之chi 言ngôn 證chứng 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 。 又hựu 小tiểu 波Ba 若Nhã 云vân 。 此thử 經Kinh 為vi 大Đại 乘Thừa 者giả 說thuyết 為vi 最Tối 上Thượng 乘Thừa 者giả 說thuyết 。 故cố 知tri 波Ba 若Nhã 不bất 通thông 教giáo 三tam 乘thừa 。

問vấn 。 前tiền 言ngôn 波Ba 若Nhã 密mật 教giáo 二Nhị 乘Thừa 。 又hựu 何hà 所sở 據cứ 耶da 。

答đáp 。 法pháp 華hoa 信tín 解giải 品phẩm 云vân 。 而nhi 昔tích 於ư 菩Bồ 薩Tát 前tiền 。 毀hủy 訾tí 聲Thanh 聞Văn 樂nhạo 小tiểu 法Pháp 者giả 。 然nhiên 佛Phật 實thật 以dĩ 。 大Đại 乘Thừa 教giáo 化hóa 。 故cố 知tri 波Ba 若Nhã 密mật 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 。 此thử 亦diệc 得đắc 即tức 是thị 顯hiển 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 。 但đãn 窮cùng 子tử 鈍độn 根căn 不bất 覺giác 知tri 耳nhĩ 。 以dĩ 此thử 推thôi 之chi 。 不bất 應ưng 言ngôn 波Ba 若Nhã 是thị 三tam 乘thừa 通thông 教giáo 。 又hựu 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 云vân 。 波Ba 若Nhã 密mật 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 是thị 真Chân 如Như 。 三tam 乘thừa 不bất 離ly 真Chân 如Như 。 即tức 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 義nghĩa 。 但đãn 二Nhị 乘Thừa 人nhân 不bất 覺giác 知tri 耳nhĩ 。 又hựu 說thuyết 一nhất 切thiết 處xứ 求cầu 人nhân 不bất 可khả 得đắc 。 若nhược 無vô 有hữu 人nhân 云vân 何hà 分phân 別biệt 。 此thử 是thị 聲Thanh 聞Văn 人nhân 此thử 緣Duyên 覺Giác 人nhân 此thử 菩Bồ 薩Tát 人nhân 耶da 。 以dĩ 無vô 我ngã 同đồng 故cố 當đương 知tri 即tức 是thị 。 密mật 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 也dã 。 又hựu 三tam 乘thừa 人nhân 同đồng 斷đoạn 惑hoặc 障chướng 。 以dĩ 斷đoạn 惑hoặc 障chướng 。 故cố 即tức 是thị 同đồng 一Nhất 乘Thừa 也dã 。 又hựu 古cổ 舊cựu 義nghĩa 云vân 。 波Ba 若Nhã 已dĩ 會hội 法pháp 但đãn 未vị 會hội 人nhân 。 會hội 法pháp 者giả 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 入nhập 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 中trung 。 皆giai 入nhập 摩ma 訶ha 衍diễn 中trung 亦diệc 皆giai 入nhập 波Ba 若Nhã 中trung 。 故cố 云vân 若nhược 有hữu 實thật 語ngữ 。 攝nhiếp 一nhất 切thiết 善thiện 法pháp 者giả 。 當đương 知tri 波Ba 若Nhã 是thị 也dã 。 故cố 知tri 波Ba 若Nhã 已dĩ 會hội 諸chư 行hành 。 諸chư 行hành 皆giai 入nhập 大Đại 乘Thừa 。 但đãn 二Nhị 乘Thừa 根căn 緣duyên 未vị 熟thục 。 未vị 堪kham 開khai 會hội 。 故cố 言ngôn 未vị 會hội 人nhân 耳nhĩ 。 以dĩ 密mật 會hội 法pháp 竟cánh 。 當đương 知tri 已dĩ 是thị 。 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 但đãn 未vị 會hội 人nhân 。 故cố 二Nhị 乘Thừa 人nhân 不bất 覺giác 知tri 也dã 。 次thứ 言ngôn 淨tịnh 名danh 是thị 抑ức 揚dương 法Pháp 輪luân 。 嘆thán 凡phàm 夫phu 有hữu 反phản 覆phúc 。 毀hủy 聲Thanh 聞Văn 為vi 敗bại 根căn 。

評bình 曰viết 。 是thị 亦diệc 不bất 然nhiên 。 論luận 主chủ 釋thích 波Ba 若Nhã 魔ma 事sự 品phẩm 云vân 。 譬thí 如như 癡si 犬khuyển 不bất 從tùng 大đại 家gia 求cầu 食thực 。 從tùng 作tác 務vụ 者giả 索sách 。 犬khuyển 者giả 聲Thanh 聞Văn 人nhân 也dã 。 大đại 家gia 者giả 云vân 大Đại 乘Thừa 教giáo 也dã 。 作tác 務vụ 者giả 小Tiểu 乘Thừa 經kinh 也dã 。 淨tịnh 名danh 雖tuy 挫tỏa 之chi 以dĩ 敗bại 根căn 。 未vị 及cập 波Ba 若Nhã 抑ức 之chi 以dĩ 癡si 犬khuyển 。 抑ức 揚dương 之chi 言ngôn 亦diệc 為vi 謬mậu 說thuyết 也dã 。 又hựu 法pháp 華hoa 云vân 。 而nhi 昔tích 於ư 菩Bồ 薩Tát 前tiền 。 毀hủy 訾tí 聲Thanh 聞Văn 樂nhạo 小tiểu 法Pháp 者giả 。 然nhiên 佛Phật 實thật 以dĩ 。 大Đại 乘Thừa 教giáo 化hóa 。 此thử 即tức 指chỉ 波Ba 若Nhã 為vi 抑ức 揚dương 。 非phi 以dĩ 淨tịnh 名danh 為vi 褒bao 貶biếm 也dã 。 又hựu 淨tịnh 名danh 具cụ 呵ha 大đại 小tiểu 何hà 故cố 言ngôn 抑ức 小tiểu 揚dương 大đại 。

問vấn 曰viết 。 雖tuy 具cụ 呵ha 大đại 小tiểu 而nhi 終chung 嘆thán 大Đại 乘Thừa 。 故cố 是thị 抑ức 小tiểu 揚dương 大đại 。

難nạn/nan 曰viết 。 終chung 為vi 揚dương 大đại 何hà 故cố 呵ha 大đại 小tiểu 。 既ký 云vân 大đại 則tắc 非phi 專chuyên 揚dương 大đại 。 此thử 義nghĩa 如như 釋thích 名danh 中trung 廣quảng 說thuyết 。 第đệ 四tứ 法pháp 華hoa 為vi 一Nhất 乘Thừa 教giáo 乃nãi 應ưng 無vô 疑nghi 而nhi 義nghĩa 亦diệc 未vị 善thiện 。 論luận 解giải 波Ba 若Nhã 畢tất 定định 品phẩm 須Tu 菩Bồ 提Đề 聞văn 法Pháp 華Hoa 經Kinh 。 明minh 一nhất 切thiết 作tác 佛Phật 。 又hựu 聞văn 波Ba 若Nhã 有hữu 退thoái 。 是thị 故cố 今kim 問vấn 為vi 畢tất 定định 為vi 不bất 畢tất 定định 。 若nhược 爾nhĩ 不bất 應ưng 法pháp 華hoa 偏thiên 明minh 一Nhất 乘Thừa 。 波Ba 若Nhã 都đô 無vô 此thử 說thuyết 。 又hựu 論luận 云vân 法pháp 華hoa 是thị 波Ba 若Nhã 異dị 名danh 。 不bất 應ưng 法pháp 華hoa 明minh 一Nhất 乘Thừa 教giáo 波Ba 若Nhã 未vị 明minh 也dã 。

問vấn 。 若nhược 無vô 五ngũ 時thời 者giả 寧ninh 有hữu 五ngũ 味vị 相tương 生sanh 譬thí 耶da 。

答đáp 。 五ngũ 味vị 與dữ 五ngũ 時thời 義nghĩa 不bất 相tương 應ứng 。 乃nãi 欲dục 證chứng 成thành 反phản 為vi 自tự 害hại 。 五ngũ 時thời 中trung 以dĩ 波Ba 若Nhã 為vi 第đệ 二nhị 時thời 。 五ngũ 味vị 中trung 波Ba 若Nhã 為vi 第đệ 四tứ 。 雖tuy 欲dục 曲khúc 會hội 云vân 波Ba 若Nhã 即tức 是thị 法pháp 華hoa 。 平bình 等đẳng 大đại 慧tuệ 。 此thử 乃nãi 迴hồi 文văn 就tựu 義nghĩa 非phi 所sở 以dĩ 也dã 。 大đại 經Kinh 云vân 如như 我ngã 前tiền 於ư 摩ma 訶ha 波Ba 若Nhã 中trung 說thuyết 我ngã 無vô 我ngã 。 無vô 有hữu 二nhị 相tướng 。 可khả 是thị 平bình 等đẳng 大đại 慧tuệ 。 引dẫn 法pháp 華hoa 耶da 。 此thử 出xuất 人nhân 情tình 深thâm 非phi 文văn 義nghĩa 也dã 。 又hựu 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 明minh 乘thừa 有hữu 三tam 。 初sơ 二Nhị 乘Thừa 次thứ 大Đại 乘Thừa 三tam 一Nhất 乘Thừa 。 一Nhất 乘Thừa 最tối 勝thắng 何hà 不bất 言ngôn 三tam 時thời 耶da 。

又hựu 五ngũ 相tương/tướng 略lược 經kinh 明minh 教giáo 有hữu 三tam 種chủng 。 第đệ 一nhất 鹿lộc 野dã 為vi 聲Thanh 聞Văn 說thuyết 四Tứ 諦Đế 。 第đệ 二nhị 為vi 大đại 根căn 說thuyết 諸chư 法pháp 離ly 自tự 性tánh 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 此thử 亦diệc 有hữu 上thượng 有hữu 餘dư 不bất 了liễu 義nghĩa 說thuyết 。 起khởi 諍tranh 論luận 處xứ 。 第đệ 三tam 為vì 求cầu 一nhất 切thiết 乘thừa 者giả 。 說thuyết 諸chư 法pháp 離ly 自tự 性tánh 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 無vô 上thượng 無vô 餘dư 非phi 諍tranh 論luận 處xứ 。 此thử 經Kinh 一nhất 卷quyển 與dữ 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 相tương 應ứng 。 何hà 故cố 不bất 依y 經kinh 說thuyết 三tam 時thời 耶da 。 又hựu 無Vô 量Lượng 義Nghĩa 經Kinh 。 且thả 明minh 三tam 時thời 。 初sơ 為vi 聲Thanh 聞Văn 說thuyết 四Tứ 諦Đế 。 而nhi 八bát 億ức 諸chư 天thiên 。 來lai 下hạ 聽thính 法Pháp 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 次thứ 說thuyết 甚thậm 深thâm 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 為vì 求cầu 辟Bích 支Chi 佛Phật 人nhân 。 無vô 量lượng 眾chúng 生sanh 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 住trụ 聲Thanh 聞Văn 地địa 。 次thứ 說thuyết 方Phương 等Đẳng 。 十thập 二nhị 部bộ 摩ma 訶ha 波Ba 若Nhã 華hoa 嚴nghiêm 海hải 空không 。 宣tuyên 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 。 歷lịch 劫kiếp 修tu 行hành 。 依y 此thử 則tắc 有hữu 三tam 時thời 。 今kim 復phục 說thuyết 無vô 量lượng 義nghĩa 亦diệc 是thị 四tứ 時thời 。 復phục 說thuyết 法Pháp 華hoa 則tắc 為vi 五ngũ 時thời 。 涅Niết 槃Bàn 為vi 六lục 時thời 。 初sơ 說thuyết 人nhân 天thiên 乘thừa 應ưng 為vi 七thất 時thời 。 何hà 不bất 立lập 七thất 時thời 。 不bất 應ưng 偏thiên 立lập 四tứ 宗tông 定định 執chấp 五ngũ 教giáo 也dã 。 又hựu 釋thích 論luận 云vân 佛Phật 於ư 鹿lộc 園viên 說thuyết 法Pháp 無vô 量lượng 。 菩Bồ 薩Tát 得đắc 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 無vô 量lượng 菩Bồ 薩Tát 。 得đắc 一Nhất 生Sanh 補Bổ 處Xứ 。 現hiện 身thân 作tác 佛Phật 。 豈khởi 可khả 言ngôn 鹿lộc 園viên 但đãn 小Tiểu 乘Thừa 耶da 。 又hựu 大đại 經Kinh 云vân 我ngã 初sơ 成thành 道Đạo 。 亦diệc 有hữu 菩Bồ 薩Tát 已dĩ 曾tằng 問vấn 我ngã 。 是thị 甚thậm 深thâm 義nghĩa 。 即tức 初sơ 後hậu 皆giai 說thuyết 涅Niết 槃Bàn 不bất 應ưng 言ngôn 涅Niết 槃Bàn 是thị 漸tiệm 而nhi 華hoa 嚴nghiêm 是thị 頓đốn 。 又hựu 像tượng 法pháp 決quyết 疑nghi 經Kinh 云vân 或hoặc 有hữu 見kiến 我ngã 。 入nhập 於ư 涅Niết 槃Bàn 。 或hoặc 有hữu 我ngã 是thị 報báo 佛Phật 為vi 百bách 千thiên 釋Thích 迦Ca 。 之chi 所sở 圍vi 繞nhiễu 。 若nhược 爾nhĩ 不bất 應ưng 言ngôn 華hoa 嚴nghiêm 是thị 初sơ 成thành 道Đạo 時thời 。 頓đốn 說thuyết 至chí 涅Niết 槃Bàn 時thời 不bất 說thuyết 。 是thị 故cố 漸tiệm 頓đốn 不bất 成thành 也dã 。 又hựu 釋thích 論luận 有hữu 二nhị 種chủng 法pháp 輪luân 。 一nhất 顯hiển 示thị 法Pháp 輪luân 二nhị 祕bí 密mật 法Pháp 輪luân 。 顯hiển 示thị 者giả 如như 鹿lộc 薗viên 說thuyết 小tiểu 法pháp 五ngũ 人nhân 及cập 八bát 萬vạn 天thiên 得đắc 道Đạo 是thị 也dã 。 祕bí 密mật 法Pháp 輪luân 者giả 於ư 鹿lộc 薗viên 說thuyết 大đại 法pháp 。 無vô 量lượng 人nhân 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 乃nãi 至chí 現hiện 身thân 成thành 佛Phật 如như 向hướng 所sở 引dẫn 也dã 。 如như 鹿lộc 薗viên 有hữu 此thử 二nhị 事sự 。 以dĩ 判phán 顯hiển 密mật 者giả 。 一nhất 切thiết 處xứ 皆giai 例lệ 然nhiên 。 如như 在tại 祇Kỳ 洹Hoàn 身thân 子tử 等đẳng 見kiến 釋Thích 迦Ca 說thuyết 法Pháp 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 見kiến 祇Kỳ 洹Hoàn 舍xá 那na 說thuyết 法Pháp 徒đồ 眾chúng 充sung 滿mãn 法Pháp 界Giới 。 說thuyết 法Pháp 界giới 法Pháp 門môn 。 二Nhị 乘Thừa 不bất 聞văn 不bất 見kiến 。 皆giai 其kỳ 類loại 也dã 。 又hựu 以dĩ 四tứ 句cú 總tổng 貫quán 眾chúng 經kinh 。 一nhất 始thỉ 說thuyết 小tiểu 終chung 說thuyết 大đại 。 如như 鹿lộc 薗viên 先tiên 說thuyết 小tiểu 後hậu 明minh 大Đại 乘Thừa 。 二nhị 初sơ 大đại 後hậu 小tiểu 。 初sơ 成thành 道Đạo 說thuyết 華hoa 嚴nghiêm 教giáo 。 鹿lộc 薗viên 已dĩ 去khứ 說thuyết 小tiểu 教giáo 。 三tam 始thỉ 終chung 俱câu 大đại 。 如như 初sơ 後hậu 皆giai 說thuyết 涅Niết 槃Bàn 。 四tứ 始thỉ 終chung 俱câu 小tiểu 。 如như 釋thích 論luận 云vân 從tùng 初sơ 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。 至chí 大đại 涅Niết 槃Bàn 集tập 作tác 阿a 含hàm 。 以dĩ 顯hiển 密mật 二nhị 教giáo 及cập 四tứ 句cú 不bất 同đồng 。 豈khởi 可khả 局cục 在tại 五ngũ 時thời 限hạn 以dĩ 三tam 教giáo 。 但đãn 知tri 如Như 來Lai 隨tùy 緣duyên 說thuyết 法Pháp 教giáo 無vô 定định 也dã 。

問vấn 。 如như 是thị 等đẳng 經Kinh 。 皆giai 屬thuộc 無vô 方phương 教giáo 攝nhiếp 故cố 無vô 過quá 也dã 。

答đáp 。 無vô 方phương 之chi 言ngôn 經kinh 論luận 無vô 據cứ 不bất 應ưng 立lập 之chi 。 又hựu 不bất 應ưng 立lập 無vô 方phương 教giáo 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 如như 以dĩ 大đại 品phẩm 為vi 第đệ 二nhị 時thời 。 諸chư 餘dư 波Ba 若Nhã 皆giai 屬thuộc 第đệ 二nhị 時thời 者giả 。 以dĩ 涅Niết 槃Bàn 為vi 第đệ 五ngũ 時thời 。 諸chư 餘dư 常thường 經kinh 皆giai 屬thuộc 第đệ 五ngũ 時thời 。 但đãn 應ưng 以dĩ 類loại 攝nhiếp 經kinh 。 不bất 應ưng 以dĩ 無vô 方phương 收thu 教giáo 。 若nhược 言ngôn 相tương 生sanh 者giả 為vi 次thứ 第đệ 。 不bất 相tương 生sanh 者giả 為vi 無vô 方phương 者giả 。 安an 知tri 八bát 部bộ 波Ba 若Nhã 並tịnh 皆giai 相tương 生sanh 耶da 。 又hựu 五ngũ 時thời 是thị 相tương 生sanh 之chi 言ngôn 撿kiểm 既ký 不bất 成thành 。 況huống 有hữu 不bất 相tương 成thành 為vi 無vô 方phương 教giáo 。 又hựu 龍long 樹thụ 天thiên 親thân 俱câu 以dĩ 類loại 而nhi 分phần/phân 大đại 小tiểu 。 呵ha 梨lê 法pháp 勝thắng 以dĩ 例lệ 而nhi 開khai 三tam 藏tạng 。 不bất 應ưng 立lập 無vô 方phương 教giáo 也dã 。

問vấn 。 北bắc 地địa 諸chư 地địa 論luận 師sư 明minh 四tứ 宗tông 五ngũ 宗tông 等đẳng 說thuyết 。 是thị 事sự 云vân 何hà 。

答đáp 。 此thử 皆giai 影ảnh 四tứ 五ngũ 時thời 教giáo 故cố 作tác 是thị 說thuyết 耳nhĩ 。 五ngũ 時thời 既ký 不bất 成thành 四tứ 宗tông 自tự 廢phế 。 又hựu 菩Bồ 提Đề 留lưu 支chi 此thử 云vân 道đạo 希hy 。 其kỳ 親thân 翻phiên 地địa 論luận 但đãn 明minh 半bán 滿mãn 。 留lưu 支chi 是thị 地địa 論luận 之chi 宗tông 。 即tức 知tri 半bán 滿mãn 有hữu 本bổn 。 而nhi 依y 四tứ 宗tông 無vô 根căn 。 而nhi 輒triếp 信tín 深thâm 不bất 測trắc 其kỳ 所sở 以dĩ 也dã 。

問vấn 。 子tử 雖tuy 廣quảng 彈đàn 三tam 教giáo 及cập 斥xích 五ngũ 時thời 。 引dẫn 前tiền 論luận 五ngũ 文văn 云vân 何hà 會hội 通thông 。 龍long 樹thụ 傳truyền 云vân 。 智trí 慧tuệ 日nhật 已dĩ 頹đồi 。 斯tư 人nhân 令linh 再tái 耀diệu 。 世thế 昏hôn 寢tẩm 已dĩ 久cửu 。 斯tư 人nhân 悟ngộ 令linh 覺giác 。 外ngoại 國quốc 為vi 之chi 立lập 廟miếu 宗tông 之chi 如như 佛Phật 。 楞lăng 伽già 經Kinh 云vân 。 有hữu 大đại 德đức 比Bỉ 丘Khâu 。 名danh 龍long 樹thụ 菩Bồ 薩Tát 住trụ 。 初sơ 歡Hoan 喜Hỷ 地Địa 。 為vi 人nhân 說thuyết 大Đại 乘Thừa 。 摩ma 耶da 經Kinh 云vân 七thất 百bách 年niên 中trung 有hữu 一nhất 比Bỉ 丘Khâu 。 名danh 曰viết 龍long 樹thụ 。 滅diệt 邪tà 見kiến 幢tràng 燃nhiên 正Chánh 法Pháp 炬cự 。 以dĩ 經kinh 傳truyền 而nhi 推thôi 之chi 理lý 非phi 謬mậu 說thuyết 。 若nhược 斯tư 言ngôn 可khả 領lãnh 則tắc 如như 白bạch 日nhật 朗lãng 其kỳ 胸hung 衿# 。 甘cam 露lộ 流lưu 其kỳ 四tứ 體thể 。 如như 其kỳ 未vị 曉hiểu 即tức 寄ký 心tâm 靡mĩ 託thác 。 冥minh 若nhược 夜dạ 遊du 。 請thỉnh 為vi 通thông 之chi 使sử 無vô 毫hào 滯trệ 。

答đáp 。 文văn 異dị 常thường 規quy 義nghĩa 乖quai 舊cựu 格cách 。 雖tuy 欲dục 會hội 通thông 正chánh 恐khủng 未vị 可khả 即tức 心tâm 。 今kim 當đương 為vi 子tử 。 粗thô 陳trần 綱cương 要yếu 。 第đệ 一nhất 文văn 云vân 波Ba 若Nhã 於ư 十thập 種chủng 經kinh 中trung 最tối 大đại 者giả 。 然nhiên 撿kiểm 眾chúng 經kinh 之chi 極cực 以dĩ 實thật 相tướng 為vi 宗tông 。 統thống 群quần 聖thánh 之chi 心tâm 用dụng 妙diệu 惠huệ 為vi 主chủ 。 夫phu 萬vạn 化hóa 非phi 無vô 宗tông 而nhi 宗tông 之chi 者giả 。 無vô 相tướng 虛hư 宗tông 非phi 無vô 契khế 而nhi 契khế 之chi 者giả 無vô 心tâm 。 故cố 聖thánh 人nhân 以dĩ 無vô 心tâm 之chi 妙diệu 惠huệ 契khế 彼bỉ 無vô 相tướng 之chi 虛hư 宗tông 。 內nội 外ngoại 並tịnh 冥minh 緣duyên 智trí 俱câu 寂tịch 。 豈khởi 容dung 名danh 數số 於ư 其kỳ 間gian 哉tai 。 斯tư 二nhị 窮cùng 得đắc 一nhất 之chi 原nguyên 盡tận 重trọng/trùng 玄huyền 之chi 妙diệu 。 理lý 無vô 不bất 統thống 教giáo 無vô 不bất 攝nhiếp 。 如như 空không 之chi 含hàm 萬vạn 像tượng 若nhược 海hải 之chi 納nạp 百bách 川xuyên 。 波Ba 若Nhã 盛thịnh 明minh 斯tư 意ý 論luận 稱xưng 最tối 大đại 豈khởi 虛hư 構# 哉tai 。

問vấn 。 子tử 明minh 大đại 之chi 有hữu 以dĩ 今kim 用dụng 何hà 文văn 證chứng 之chi 。

答đáp 。 四tứ 悉tất 檀đàn 攝nhiếp 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh 。 八bát 萬vạn 法Pháp 藏tạng 。 前tiền 三tam 悉tất 檀đàn 猶do 可khả 破phá 可khả 壞hoại 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 悉tất 檀đàn 不bất 可khả 破phá 不bất 可khả 壞hoại 。 最tối 上thượng 無vô 過quá 者giả 。 此thử 經Kinh 正chánh 明minh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 悉tất 檀đàn 故cố 。 云vân 故cố 說thuyết 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 悉tất 檀đàn 。 故cố 說thuyết 是thị 經kinh 。 即tức 知tri 波Ba 若Nhã 盛thịnh 明minh 實thật 相tướng 證chứng 初sơ 境cảnh 大đại 義nghĩa 也dã 。 又hựu 云vân 前tiền 三tam 悉tất 檀đàn 皆giai 。 歸quy 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 即tức 知tri 八bát 萬vạn 法Pháp 藏tạng 為vi 顯hiển 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 波Ba 若Nhã 既ký 正chánh 明minh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 即tức 攝nhiếp 八bát 萬vạn 法Pháp 藏tạng 。 故cố 知tri 最tối 大đại 也dã 。 二nhị 者giả 龍long 樹thụ 開khai 九cửu 十thập 章chương 以dĩ 明minh 二nhị 惠huệ 。 六lục 十thập 六lục 品phẩm 明minh 實thật 惠huệ 。 從tùng 無vô 盡tận 品phẩm 竟cánh 經kinh 辨biện 方phương 便tiện 惠huệ 此thử 二nhị 惠huệ 是thị 十thập 方phương 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 法Pháp 身thân 父phụ 母mẫu 。 如như 淨tịnh 名danh 云vân 智Trí 度Độ 菩Bồ 薩Tát 母mẫu 。 方phương 便tiện 以dĩ 為vi 父phụ 。 一nhất 切thiết 眾chúng 導đạo 師sư 。 無vô 不bất 由do 是thị 生sanh 。 此thử 證chứng 第đệ 二nhị 智trí 大đại 義nghĩa 也dã 。 以dĩ 此thử 二nhị 義nghĩa 即tức 於ư 一nhất 切thiết 。 經kinh 中trung 最tối 大đại 。 豈khởi 但đãn 十thập 經kinh 耶da 。 蓋cái 是thị 論luận 主chủ 略lược 言ngôn 十thập 耳nhĩ 。

問vấn 。 眾chúng 經kinh 且thả 明minh 斯tư 二nhị 。 豈khởi 獨độc 波Ba 若Nhã 將tương 非phi 論luận 主chủ 一nhất 時thời 揄du 揚dương 耶da 。

答đáp 。 波Ba 若Nhã 專chuyên 明minh 此thử 二nhị 餘dư 經kinh 不bất 爾nhĩ 。 又hựu 眾chúng 經kinh 明minh 此thử 二nhị 者giả 皆giai 攝nhiếp 入nhập 波Ba 若Nhã 中trung 。 故cố 前tiền 云vân 諸chư 餘dư 善thiện 法Pháp 。 者giả 謂vị 法pháp 華hoa 皆giai 入nhập 波Ba 若Nhã 中trung 也dã 。 蓋cái 是thị 論luận 主chủ 理lý 實thật 言ngôn 之chi 非phi 隨tùy 情tình 稱xưng 嘆thán 。

問vấn 。 餘dư 經kinh 明minh 此thử 二nhị 攝nhiếp 屬thuộc 波Ba 若Nhã 者giả 。 亦diệc 應ưng 波Ba 若Nhã 明minh 此thử 二nhị 攝nhiếp 屬thuộc 餘dư 經kinh 。 即tức 餘dư 經kinh 為vi 大đại 非phi 獨độc 波Ba 若Nhã 。

答đáp 。 已dĩ 如như 前tiền 判phán 波Ba 若Nhã 專chuyên 明minh 此thử 二nhị 。 又hựu 波Ba 若Nhã 初sơ 說thuyết 此thử 二nhị 餘dư 經kinh 無vô 此thử 兩lưỡng 義nghĩa 。 故cố 不bất 得đắc 稱xưng 波Ba 若Nhã 也dã 。 古cổ 有hữu 大đại 品phẩm 師sư 謂vị 波Ba 若Nhã 為vi 得đắc 道Đạo 經kinh 。 此thử 言ngôn 符phù 論luận 最tối 大đại 之chi 旨chỉ 。 以dĩ 一nhất 切thiết 得đắc 道Đạo 皆giai 由do 波Ba 若Nhã 故cố 波Ba 若Nhã 最tối 大đại 。 此thử 通thông 上thượng 第đệ 一nhất 文văn 也dã 。 第đệ 二nhị 文văn 明minh 法pháp 華hoa 是thị 祕bí 密mật 法pháp 明minh 二Nhị 乘Thừa 作tác 佛Phật 。 波Ba 若Nhã 非phi 祕bí 密mật 法pháp 不bất 明minh 二Nhị 乘Thừa 作tác 佛Phật 。 故cố 波Ba 若Nhã 淺thiển 而nhi 法pháp 華hoa 深thâm 者giả 。 諸chư 講giảng 論luận 師sư 雖tuy 誦tụng 此thử 言ngôn 多đa 不bất 體thể 其kỳ 意ý 旨chỉ 。 故cố 異dị 釋thích 紛phân 然nhiên 。 或hoặc 讚tán 楊dương 波Ba 若Nhã 抑ức 破phá 法pháp 華hoa 。 或hoặc 懸huyền 信tín 師sư 說thuyết 不bất 詳tường 文văn 意ý 。 今kim 斷đoạn 如như 是thị 種chủng 種chủng 。 異dị 說thuyết 以dĩ 龍long 樹thụ 論luận 文văn 為vi 正chánh 。 論luận 云vân 波Ba 若Nhã 非phi 祕bí 密mật 法pháp 不bất 明minh 二Nhị 乘Thừa 受thọ 記ký 作tác 佛Phật 故cố 也dã 。 而nhi 法pháp 華hoa 是thị 祕bí 密mật 法pháp 明minh 阿A 羅La 漢Hán 受thọ 記ký 作tác 佛Phật 故cố 也dã 。 正chánh 據cứ 二Nhị 乘Thừa 作tác 佛Phật 不bất 作tác 佛Phật 故cố 辨biện 祕bí 密mật 非phi 祕bí 密mật 也dã 。

問vấn 。 波Ba 若Nhã 不bất 明minh 二Nhị 乘Thừa 作tác 佛Phật 。 何hà 故cố 是thị 顯hiển 示thị 教giáo 。 法pháp 華hoa 明minh 二Nhị 乘Thừa 作tác 佛Phật 。 何hà 故cố 是thị 祕bí 密mật 教giáo 耶da 。

答đáp 。 前tiền 已dĩ 釋thích 竟cánh 。 今kim 當đương 廣quảng 述thuật 。 波Ba 若Nhã 但đãn 明minh 菩Bồ 薩Tát 是thị 佛Phật 因nhân 故cố 作tác 佛Phật 。 二Nhị 乘Thừa 非phi 佛Phật 因nhân 故cố 不bất 作tác 佛Phật 。 此thử 義nghĩa 於ư 昔tích 易dị 解giải 故cố 名danh 顯hiển 示thị 。 法pháp 華hoa 經kinh 明minh 二Nhị 乘Thừa 作tác 佛Phật 與dữ 昔tích 教giáo 相tương 違vi 。 於ư 昔tích 難nan 解giải 故cố 名danh 祕bí 密mật 。 論luận 主chủ 云vân 如như 用dụng 藥dược 為vi 藥dược 其kỳ 事sự 即tức 易dị 。 用dụng 毒độc 為vi 藥dược 其kỳ 事sự 即tức 難nạn/nan 。 波Ba 若Nhã 明minh 菩Bồ 薩Tát 作tác 佛Phật 如như 用dụng 藥dược 為vi 藥dược 。 不bất 明minh 二Nhị 乘Thừa 作tác 佛Phật 如như 不bất 用dụng 毒độc 為vi 藥dược 。 法pháp 華hoa 經kinh 明minh 二Nhị 乘Thừa 作tác 佛Phật 如như 用dụng 毒độc 為vi 藥dược 。 其kỳ 義nghĩa 即tức 難nan 解giải 所sở 以dĩ 為vi 祕bí 也dã 。

問vấn 。 祕bí 密mật 與dữ 顯hiển 示thị 為vi 深thâm 為vi 淺thiển 。 為vi 大đại 為vi 小tiểu 。

答đáp 。 總tổng 論luận 此thử 二nhị 義nghĩa 即tức 有hữu 兩lưỡng 途đồ 。 一nhất 者giả 小Tiểu 乘Thừa 為vi 顯hiển 示thị 大Đại 乘Thừa 為vi 祕bí 密mật 。 如như 論luận 第đệ 四tứ 卷quyển 云vân 。 佛Phật 法Pháp 有hữu 二nhị 種chủng 一nhất 顯hiển 示thị 二nhị 祕bí 密mật 。 顯hiển 示thị 教giáo 中trung 明minh 阿A 羅La 漢Hán 斷đoạn 煩phiền 惱não 清thanh 淨tịnh 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 未vị 斷đoạn 煩phiền 惱não 未vị 清thanh 淨tịnh 。 即tức 菩Bồ 薩Tát 不bất 及cập 阿A 羅La 漢Hán 。 故cố 烈liệt 羅La 漢Hán 在tại 前tiền 而nhi 菩Bồ 薩Tát 居cư 後hậu 。 祕bí 密mật 法pháp 中trung 明minh 諸chư 菩Bồ 薩Tát 得đắc 六Lục 神Thần 通Thông 。 斷đoạn 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 智trí 慧tuệ 清thanh 淨tịnh 。 超siêu 出xuất 二Nhị 乘Thừa 之chi 上thượng 。 此thử 文văn 正chánh 約ước 小Tiểu 乘Thừa 淺thiển 易dị 為vi 顯hiển 示thị 。 大Đại 乘Thừa 甚thậm 深thâm 為vi 祕bí 密mật 。 若nhược 爾nhĩ 者giả 則tắc 波Ba 若Nhã 之chi 與dữ 法pháp 華hoa 皆giai 明minh 菩Bồ 薩Tát 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 具cụ 六Lục 神Thần 通Thông 。 並tịnh 屬thuộc 祕bí 密mật 甚thậm 深thâm 教giáo 攝nhiếp 。 即tức 指chỉ 三tam 藏tạng 教giáo 為vi 顯hiển 示thị 也dã 。 二nhị 者giả 以dĩ 明minh 義nghĩa 猶do 淺thiển 為vi 顯hiển 示thị 。 明minh 義nghĩa 甚thậm 深thâm 為vi 祕bí 密mật 。 如như 第đệ 百bách 卷quyển 說thuyết 。 波Ba 若Nhã 但đãn 明minh 菩Bồ 薩Tát 作tác 佛Phật 者giả 。 波Ba 若Nhã 已dĩ 明minh 佛Phật 乘thừa 是thị 實thật 未vị 明minh 二Nhị 乘Thừa 作tác 佛Phật 者giả 。 未vị 開khai 二Nhị 乘Thừa 是thị 方phương 便tiện 。 約ước 此thử 一nhất 義nghĩa 有hữu 劣liệt 法pháp 華hoa 。 故cố 名danh 波Ba 若Nhã 為vi 淺thiển 。 法pháp 華hoa 即tức 明minh 佛Phật 乘thừa 是thị 實thật 復phục 開khai 二Nhị 乘Thừa 為vi 權quyền 。 故cố 法pháp 華hoa 為vi 深thâm 也dã 。 此thử 同đồng 就tựu 大Đại 乘Thừa 中trung 自tự 有hữu 淺thiển 深thâm 。 故cố 分phần/phân 顯hiển 祕bí 二nhị 教giáo 。

問vấn 。 波Ba 若Nhã 未vị 開khai 權quyền 顯hiển 實thật 應ưng 是thị 祕bí 密mật 。 法pháp 華hoa 已dĩ 開khai 權quyền 顯hiển 實thật 應ưng 屬thuộc 顯hiển 示thị 。 何hà 故cố 不bất 爾nhĩ 耶da 。

答đáp 。 若nhược 以dĩ 未vị 了liễu 為vi 祕bí 以dĩ 了liễu 為vi 顯hiển 者giả 則tắc 如như 所sở 問vấn 。 但đãn 今kim 以dĩ 淺thiển 易dị 為vi 顯hiển 示thị 甚thậm 深thâm 為vi 祕bí 密mật 。 故cố 以dĩ 波Ba 若Nhã 為vi 顯hiển 示thị 。 法pháp 華hoa 為vi 祕bí 密mật 。 說thuyết 經Kinh 因nhân 緣duyên 中trung 已dĩ 明minh 此thử 義nghĩa 竟cánh 。

問vấn 。 若nhược 波Ba 若Nhã 明minh 義nghĩa 未vị 了liễu 故cố 稱xưng 顯hiển 示thị 者giả 。 前tiền 何hà 故cố 言ngôn 波Ba 若Nhã 於ư 一nhất 切thiết 大Đại 乘Thừa 。 經kinh 最tối 為vi 深thâm 大đại 耶da 。

答đáp 。 各các 有hữu 其kỳ 義nghĩa 。 所sở 言ngôn 深thâm 大đại 者giả 據cứ 前tiền 二nhị 義nghĩa 也dã 。 後hậu 云vân 未vị 了liễu 者giả 就tựu 未vị 明minh 二Nhị 乘Thừa 作tác 佛Phật 也dã 。

問vấn 。 若nhược 法pháp 華hoa 勝thắng 明minh 義nghĩa 已dĩ 了liễu 波Ba 若Nhã 劣liệt 明minh 義nghĩa 未vị 了liễu 者giả 。 何hà 初sơ 言ngôn 波Ba 若Nhã 勝thắng 明minh 義nghĩa 已dĩ 了liễu 。 法pháp 華hoa 劣liệt 明minh 義nghĩa 未vị 了liễu 耶da 。

答đáp 。 不bất 例lệ 也dã 。 初sơ 辨biện 波Ba 若Nhã 廣quảng 明minh 實thật 相tướng 等đẳng 二nhị 義nghĩa 故cố 勝thắng 。 法pháp 華hoa 不bất 專chuyên 明minh 二nhị 義nghĩa 故cố 法pháp 華hoa 劣liệt 耳nhĩ 。 不bất 言ngôn 波Ba 若Nhã 明minh 義nghĩa 已dĩ 了liễu 法pháp 華hoa 明minh 義nghĩa 未vị 了liễu 。 以dĩ 判phán 勝thắng 劣liệt 。 若nhược 是thị 法pháp 華hoa 勝thắng 波Ba 若Nhã 劣liệt 者giả 正chánh 就tựu 了liễu 不bất 了liễu 判phán 也dã 。

問vấn 。 汝nhữ 為vi 自tự 作tác 此thử 判phán 。 為vi 義nghĩa 有hữu 所sở 求cầu 耶da 。

答đáp 。 理lý 數số 自tự 然nhiên 何hà 繁phồn 今kim 問vấn 。 作tác 此thử 釋thích 竟cánh 復phục 見kiến 關quan 中trung 僧Tăng 叡duệ 小tiểu 品phẩm 經kinh 序tự 。 盛thịnh 判phán 二nhị 經kinh 優ưu 劣liệt 將tương 余dư 意ý 同đồng 。 叡duệ 公công 言ngôn 波Ba 若Nhã 照chiếu 也dã 法pháp 華hoa 實thật 也dã 。 論luận 其kỳ 窮cùng 理lý 盡tận 性tánh 夷di 明minh 萬vạn 行hạnh 則tắc 實thật 不bất 如như 照chiếu 。 取thủ 其kỳ 大đại 明minh 真chân 化hóa 解giải 本bổn 無vô 三tam 則tắc 照chiếu 不bất 如như 實thật 。 是thị 故cố 嘆thán 照chiếu 則tắc 波Ba 若Nhã 之chi 功công 重trọng/trùng 。 美mỹ 實thật 即tức 法pháp 華hoa 之chi 用dụng 高cao 。 考khảo 關quan 中trung 此thử 文văn 深thâm 見kiến 論luận 意ý 妙diệu 得đắc 經kinh 旨chỉ 也dã 。

第đệ 三tam 畢tất 定định 品phẩm 云vân 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 聞văn 法Pháp 華Hoa 經Kinh 辨biện 不bất 退thoái 。 復phục 聞văn 波Ba 若Nhã 中trung 有hữu 退thoái 。 是thị 故cố 問vấn 佛Phật 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 為vi 畢tất 定định 為vi 不bất 畢tất 定định 。 佛Phật 答đáp 皆giai 畢tất 定định 。 畢tất 定định 者giả 初sơ 心tâm 後hậu 心tâm 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 皆giai 不bất 退thoái 。 是thị 故cố 畢tất 定định 也dã 。 此thử 論luận 意ý 明minh 波Ba 若Nhã 與dữ 法pháp 華hoa 。 無vô 有hữu 優ưu 劣liệt 。 以dĩ 波Ba 若Nhã 法pháp 華hoa 同đồng 明minh 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 畢tất 定định 作tác 佛Phật 。 是thị 故cố 二nhị 經kinh 無vô 優ưu 劣liệt 。 既ký 無vô 優ưu 劣liệt 則tắc 二nhị 經kinh 同đồng 名danh 祕bí 密mật 也dã 。

問vấn 。 此thử 文văn 與dữ 第đệ 二nhị 文văn 相tương 違vi 云vân 何hà 會hội 通thông 。

答đáp 。 論luận 主chủ 云vân 波Ba 若Nhã 非phi 一nhất 時thời 一nhất 會hội 說thuyết 。 以dĩ 此thử 言ngôn 推thôi 者giả 則tắc 前tiền 分phân 明minh 退thoái 者giả 在tại 法pháp 華hoa 之chi 前tiền 。 後hậu 分phần/phân 不bất 退thoái 者giả 在tại 法pháp 華hoa 之chi 後hậu 也dã 。 故cố 兩lưỡng 言ngôn 不bất 相tương 違vi 也dã 。 又hựu 五ngũ 不bất 思tư 議nghị 中trung 。 佛Phật 最tối 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 如như 大đại 經Kinh 云vân 。 或hoặc 見kiến 佛Phật 今kim 夜dạ 入nhập 滅diệt 。 或hoặc 十thập 五ngũ 日nhật 。 後hậu 方phương 始thỉ 問vấn 訊tấn 。 或hoặc 一nhất 年niên 後hậu 方phương 取thủ 涅Niết 槃Bàn 。 像tượng 法pháp 決quyết 疑nghi 經Kinh 云vân 。 或hoặc 見kiến 今kim 日nhật 雙song 樹thụ 泥Nê 洹Hoàn 。 或hoặc 見kiến 應ưng 生sanh 出xuất 家gia 。 或hoặc 見kiến 為vi 舍xá 那na 處xứ 蓮liên 華hoa 藏tạng 。 或hoặc 見kiến 佛Phật 身thân 。 滿mãn 於ư 虛hư 空không 。 若nhược 爾nhĩ 者giả 不bất 可khả 定định 波Ba 若Nhã 前tiền 而nhi 法pháp 華hoa 後hậu 法pháp 華hoa 前tiền 而nhi 波Ba 若Nhã 後hậu 。 故cố 適thích 時thời 而nhi 聞văn 隨tùy 機cơ 而nhi 見kiến 也dã 。 第đệ 五ngũ 法pháp 華hoa 是thị 波Ba 若Nhã 異dị 名danh 者giả 。 論luận 云vân 波Ba 若Nhã 不bất 屬thuộc 二Nhị 乘Thừa 但đãn 屬thuộc 菩Bồ 薩Tát 。 即tức 波Ba 若Nhã 是thị 教giáo 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 。 法pháp 華hoa 明minh 一Nhất 乘Thừa 。 亦diệc 明minh 教giáo 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 。 佛Phật 所sở 護hộ 念niệm 。 是thị 故cố 波Ba 若Nhã 法pháp 華hoa 異dị 名danh 也dã 。 又hựu 要yếu 從tùng 二nhị 慧tuệ 父phụ 母mẫu 乃nãi 生sanh 諸chư 佛Phật 。 波Ba 若Nhã 既ký 明minh 此thử 二nhị 者giả 則tắc 法pháp 華hoa 明minh 作tác 佛Phật 亦diệc 同đồng 波Ba 若Nhã 。 即tức 波Ba 若Nhã 法pháp 華hoa 不bất 異dị 但đãn 開khai 權quyền 一nhất 邊biên 異dị 波Ba 若Nhã 耳nhĩ 。

問vấn 。 以dĩ 波Ba 若Nhã 望vọng 法pháp 華hoa 既ký 具cụ 三tam 義nghĩa 。 可khả 得đắc 將tương 波Ba 若Nhã 望vọng 涅Niết 槃Bàn 亦diệc 具cụ 三tam 義nghĩa 以dĩ 不phủ 。

答đáp 。 亦diệc 具cụ 三tam 義nghĩa 。 例lệ 此thử 可khả 知tri 。 一nhất 者giả 波Ba 若Nhã 正chánh 明minh 境cảnh 智trí 二nhị 義nghĩa 涅Niết 槃Bàn 不bất 正chánh 明minh 此thử 義nghĩa 。 例lệ 法pháp 華hoa 可khả 知tri 。 以dĩ 二nhị 義nghĩa 故cố 。 波Ba 若Nhã 勝thắng 而nhi 涅Niết 槃Bàn 劣liệt 也dã 。

問vấn 。 何hà 以dĩ 知tri 然nhiên 。

答đáp 。 論luận 列liệt 十thập 種chủng 大đại 經Kinh 云vân 波Ba 若Nhã 最tối 大đại 。 十thập 種chủng 經kinh 中trung 有hữu 大đại 雲vân 經kinh 。 大đại 雲vân 經kinh 明minh 佛Phật 性tánh 常thường 住trụ 等đẳng 。 故cố 知tri 波Ba 若Nhã 勝thắng 涅Niết 槃Bàn 劣liệt 也dã 。 二nhị 者giả 波Ba 若Nhã 未vị 明minh 眾chúng 生sanh 有hữu 佛Phật 性tánh 。 例lệ 如như 未vị 明minh 二Nhị 乘Thừa 作tác 佛Phật 。 故cố 波Ba 若Nhã 劣liệt 而nhi 涅Niết 槃Bàn 勝thắng 也dã 。 三tam 者giả 二nhị 經kinh 無vô 異dị 。 波Ba 若Nhã 既ký 與dữ 法pháp 華hoa 同đồng 明minh 二Nhị 乘Thừa 作tác 佛Phật 亦diệc 同đồng 明minh 佛Phật 性tánh 。 故cố 二nhị 經kinh 齊tề 也dã 。 又hựu 波Ba 若Nhã 唯duy 教giáo 菩Bồ 薩Tát 則tắc 涅Niết 槃Bàn 亦diệc 然nhiên 是thị 故cố 無vô 異dị 。

問vấn 。 波Ba 若Nhã 後hậu 分phân 明minh 義nghĩa 與dữ 法pháp 華hoa 同đồng 。 明minh 不bất 退thoái 何hà 處xứ 有hữu 同đồng 明minh 佛Phật 性tánh 與dữ 涅Niết 槃Bàn 齊tề 耶da 。

答đáp 。 波Ba 若Nhã 文văn 既ký 明minh 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 不bất 退thoái 。 即tức 知tri 皆giai 有hữu 佛Phật 性tánh 。 又hựu 既ký 與dữ 法pháp 華hoa 齊tề 。 法Pháp 華Hoa 經Kinh 中trung 。 說thuyết 佛Phật 性tánh 即tức 是thị 波Ba 若Nhã 明minh 有hữu 佛Phật 性tánh 也dã 。 此thử 略lược 舉cử 三tam 文văn 以dĩ 論luận 同đồng 異dị 耳nhĩ 不bất 可khả 以dĩ 局cục 餘dư 義nghĩa 。

問vấn 。 波Ba 若Nhã 與dữ 淨tịnh 名danh 法pháp 華hoa 同đồng 異dị 云vân 何hà 。

答đáp 。 淨tịnh 名danh 及cập 波Ba 若Nhã 初sơ 分phần/phân 並tịnh 已dĩ 顯hiển 佛Phật 乘thừa 是thị 實thật 。 但đãn 未vị 開khai 二Nhị 乘Thừa 是thị 權quyền 此thử 處xứ 無vô 異dị 。 今kim 略lược 明minh 四tứ 義nghĩa 不bất 同đồng 也dã 。 一nhất 者giả 波Ba 若Nhã 廣quảng 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 如như 釋thích 論luận 云vân 。 今kim 欲dục 為vi 彌Di 勒Lặc 。 等đẳng 廣quảng 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 也dã 。 淨tịnh 名danh 略lược 明minh 菩Bồ 薩Tát 二nhị 種chủng 要yếu 行hành 。 一nhất 淨tịnh 佛Phật 國quốc 土độ 。 二nhị 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 如như 佛Phật 國quốc 土thổ/độ 品phẩm 說thuyết 淨tịnh 土độ 行hành 。 從tùng 方phương 便tiện 品phẩm 去khứ 破phá 三tam 種chủng 人nhân 明minh 。 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 方phương 便tiện 品phẩm 破phá 凡phàm 夫phu 見kiến 。 故cố 說thuyết 生sanh 死tử 過quá 患hoạn 也dã 。 嘆thán 法Pháp 身thân 功công 德đức 。 令linh 凡phàm 夫phu 人nhân 入nhập 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 門môn 。 次thứ 破phá 二Nhị 乘Thừa 見kiến 明minh 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 門môn 如như 弟đệ 子tử 品phẩm 說thuyết 。 三tam 破phá 菩Bồ 薩Tát 大Đại 乘Thừa 。 見kiến 如như 菩Bồ 薩Tát 品phẩm 說thuyết 。 凡phàm 夫phu 著trước 生sanh 死tử 。 生sanh 死tử 是thị 凡phàm 夫phu 煩phiền 惱não 。 二Nhị 乘Thừa 滯trệ 涅Niết 槃Bàn 。 涅Niết 槃Bàn 是thị 二Nhị 乘Thừa 煩phiền 惱não 。 菩Bồ 薩Tát 著trước 佛Phật 道Đạo 。 佛Phật 道Đạo 是thị 大Đại 乘Thừa 煩phiền 惱não 。 故cố 破phá 此thử 三tam 種chủng 人nhân 。 皆giai 悟ngộ 不bất 凡phàm 不bất 聖thánh 不bất 小tiểu 不bất 大đại 。 不bất 二nhị 法Pháp 門môn 。 然nhiên 後hậu 以dĩ 權quyền 實thật 二nhị 智trí 適thích 化hóa 。 無vô 方phương 隨tùy 緣duyên 益ích 物vật 。 淨tịnh 名danh 大đại 致trí 。 為vi 如như 此thử 也dã 。

問vấn 。 淨tịnh 名danh 經kinh 何hà 故cố 明minh 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 淨tịnh 佛Phật 國quốc 土độ 耶da 。

答đáp 。 釋thích 論luận 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 已dĩ 後hậu 無vô 有hữu 餘dư 事sự 。 唯duy 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 淨tịnh 佛Phật 國quốc 土độ 。 淨tịnh 名danh 既ký 得đắc 無vô 生sanh 故cố 今kim 行hành 斯tư 二nhị 事sự 。 又hựu 適thích 化hóa 不bất 同đồng 。 不bất 須tu 問vấn 也dã 。 淨tịnh 名danh 破phá 三tam 種chủng 人nhân 令linh 入nhập 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 門môn 。 此thử 三tam 種chủng 人nhân 。 即tức 是thị 五ngũ 乘thừa 人nhân 。 破phá 凡phàm 夫phu 謂vị 人nhân 天thiên 乘thừa 也dã 。 次thứ 破phá 聲Thanh 聞Văn 即tức 二Nhị 乘Thừa 人nhân 。 破phá 菩Bồ 薩Tát 即tức 大Đại 乘Thừa 人nhân 。 破phá 五ngũ 乘thừa 人nhân 令linh 入nhập 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 門môn 。 與dữ 法pháp 華hoa 會hội 五ngũ 乘thừa 歸quy 一nhất 何hà 異dị 答đáp 顯hiển 實thật 與dữ 法pháp 華hoa 同đồng 未vị 開khai 權quyền 與dữ 法pháp 華hoa 異dị 。

問vấn 。 云vân 何hà 顯hiển 實thật 同đồng 。 云vân 何hà 未vị 開khai 權quyền 異dị 。

答đáp 。 破phá 三tam 種chủng 人nhân 顯hiển 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 門môn 甚thậm 深thâm 微vi 妙diệu 。 無vô 礙ngại 無vô 方phương 。 法pháp 華hoa 亦diệc 明minh 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 門môn 甚thậm 深thâm 微vi 妙diệu 。 究cứu 竟cánh 真chân 實thật 。 是thị 故cố 同đồng 也dã 。 但đãn 雖tuy 破phá 三tam 種chủng 人nhân 明minh 其kỳ 。 是thị 有hữu 所sở 得đắc 。 未vị 明minh 五ngũ 乘thừa 皆giai 是thị 方phương 便tiện 。 是thị 故cố 異dị 法pháp 華hoa 也dã 。 又hựu 三tam 異dị 一nhất 同đồng 。 三tam 異dị 者giả 一nhất 者giả 未vị 開khai 三tam 是thị 方phương 便tiện 。 二nhị 未vị 會hội 三Tam 歸Quy 一nhất 。 三tam 未vị 廢phế 三tam 立lập 一nhất 也dã 。 一nhất 同đồng 者giả 淨tịnh 名danh 呵ha 大đại 小Tiểu 乘Thừa 法pháp 華hoa 亦diệc 破phá 三tam 乘thừa 異dị 執chấp 故cố 言ngôn 同đồng 也dã 。

問vấn 。 二nhị 種chủng 破phá 義nghĩa 有hữu 異dị 不bất 應ưng 言ngôn 同đồng 。 淨tịnh 名danh 破phá 其kỳ 有hữu 所sở 得đắc 義nghĩa 。 法pháp 華hoa 破phá 其kỳ 執chấp 五ngũ 乘thừa 異dị 義nghĩa 。 何hà 得đắc 言ngôn 同đồng 。

答đáp 。 此thử 義nghĩa 即tức 兩lưỡng 經kinh 有hữu 異dị 。 但đãn 法pháp 華hoa 破phá 執chấp 。 破phá 執chấp 必tất 是thị 有hữu 所sở 得đắc 。 今kim 取thủ 同đồng 是thị 有hữu 所sở 得đắc 。 是thị 故cố 被bị 破phá 。 所sở 以dĩ 言ngôn 同đồng 也dã 。

問vấn 。 但đãn 淨tịnh 名danh 顯hiển 實thật 與dữ 法pháp 華hoa 同đồng 。 波Ba 若Nhã 顯hiển 實thật 亦diệc 與dữ 法pháp 華hoa 同đồng 。

答đáp 。 一nhất 切thiết 大Đại 乘Thừa 。 經kinh 明minh 道đạo 無vô 異dị 。 即tức 顯hiển 實thật 皆giai 同đồng 。 但đãn 波Ba 若Nhã 淨tịnh 名danh 之chi 時thời 二Nhị 乘Thừa 根căn 緣duyên 未vị 熟thục 。 故cố 未vị 得đắc 開khai 權quyền 。 至chí 法pháp 華hoa 時thời 二Nhị 乘Thừa 根căn 緣duyên 始thỉ 熟thục 故cố 方phương 得đắc 開khai 權quyền 耳nhĩ 。 不bất 可khả 言ngôn 未vị 開khai 權quyền 故cố 亦diệc 未vị 顯hiển 實thật 。 波Ba 若Nhã 淨tịnh 名danh 辨biện 菩Bồ 薩Tát 無vô 礙ngại 之chi 道đạo 。 究cứu 竟cánh 無vô 餘dư 。 法pháp 華hoa 辨biện 菩Bồ 薩Tát 行hành 復phục 何hà 能năng 過quá 此thử 耶da 。

問vấn 。 以dĩ 何hà 文văn 波Ba 若Nhã 淨tịnh 名danh 已dĩ 顯hiển 實thật 耶da 。

答đáp 。 法pháp 華hoa 信tín 解giải 品phẩm 云vân 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 所sở 有hữu 祕bí 藏tạng 。 但đãn 為vì 菩Bồ 薩Tát 。 演diễn 其kỳ 實thật 事sự 。 而nhi 不bất 為vì 我ngã 。 說thuyết 斯tư 真chân 要yếu 。 豈khởi 非phi 指chỉ 波Ba 若Nhã 為vi 祕bí 藏tạng 真chân 實thật 法pháp 耶da 。

問vấn 。 淨tịnh 名danh 波Ba 若Nhã 未vị 明minh 三tam 界giới 外ngoại 事sự 。 如như 未vị 辨biện 五ngũ 百bách 由do 旬tuần 。 顯hiển 實thật 云vân 何hà 無vô 異dị 。

答đáp 。 若nhược 以dĩ 五ngũ 百bách 由do 旬tuần 。 為vi 界giới 外ngoại 者giả 。 大đại 品phẩm 明minh 四tứ 百bách 由do 旬tuần 。 寧ninh 非phi 界giới 外ngoại 耶da 。 又hựu 華hoa 嚴nghiêm 涅Niết 槃Bàn 諸chư 大Đại 乘Thừa 經Kinh 無vô 有hữu 分phân 明minh 文văn 辨biện 三tam 界giới 內nội 外ngoại 事sự 。 但đãn 勝thắng 鬘man 分phân 明minh 說thuyết 耳nhĩ 。 可khả 言ngôn 華hoa 嚴nghiêm 涅Niết 槃Bàn 未vị 明minh 界giới 外ngoại 事sự 耶da 。

問vấn 。 法pháp 華hoa 明minh 羅La 漢Hán 受thọ 記ký 作tác 佛Phật 。 即tức 是thị 明minh 界giới 外ngoại 事sự 。 淨tịnh 名danh 大đại 品phẩm 亦diệc 爾nhĩ 耶da 。

答đáp 。 釋thích 論luận 解giải 大đại 品phẩm 往vãng 生sanh 品phẩm 。 云vân 菩Bồ 薩Tát 從tùng 一nhất 佛Phật 土độ 。 至chí 一nhất 佛Phật 土độ 。 至chí 一nhất 佛Phật 土độ 。 者giả 此thử 是thị 出xuất 三tam 界giới 外ngoại 淨tịnh 土độ 。 云vân 何hà 言ngôn 不bất 明minh 界giới 外ngoại 事sự 耶da 。 又hựu 明minh 菩Bồ 薩Tát 捨xả 肉nhục 身thân 受thọ 。 法pháp 性tánh 生sanh 身thân 。 二Nhị 乘Thừa 亦diệc 爾nhĩ 。 豈khởi 非phi 明minh 界giới 外ngoại 事sự 耶da 。 又hựu 大đại 品phẩm 淨tịnh 名danh 未vị 明minh 界giới 外ngoại 事sự 者giả 。 為vi 未vị 得đắc 開khai 權quyền 故cố 。 若nhược 分phân 明minh 說thuyết 界giới 外ngoại 事sự 。 則tắc 辨biện 羅La 漢Hán 生sanh 處xứ 。 便tiện 是thị 開khai 權quyền 。 此thử 時thời 根căn 緣duyên 未vị 堪kham 故cố 不bất 說thuyết 。 但đãn 直trực 明minh 三tam 界giới 外ngoại 淨Tịnh 土Độ 菩Bồ 薩Tát 往vãng 生sanh 。 則tắc 菩Bồ 薩Tát 利lợi 根căn 懸huyền 得đắc 領lãnh 解giải 。 二Nhị 乘Thừa 根căn 鈍độn 故cố 不bất 知tri 界giới 外ngoại 更cánh 受thọ 生sanh 身thân 。 又hựu 難nạn/nan 若nhược 言ngôn 淨tịnh 名danh 大đại 品phẩm 未vị 明minh 二Nhị 乘Thừa 作tác 佛Phật 亦diệc 未vị 顯hiển 實thật 者giả 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 大đại 藥dược 王vương 樹thụ 根căn 不bất 生sanh 二nhị 處xứ 。 謂vị 深thâm 水thủy 火hỏa 坑khanh 。 既ký 言ngôn 二Nhị 乘Thừa 不phủ 。 生sanh 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 若nhược 爾nhĩ 華hoa 嚴nghiêm 應ưng 未vị 顯hiển 實thật 也dã 。 又hựu 華hoa 嚴nghiêm 法Pháp 界Giới 品phẩm 明minh 二Nhị 乘Thừa 未vị 入nhập 法Pháp 界Giới 。 法pháp 華hoa 已dĩ 明minh 入nhập 一Nhất 乘Thừa 。 然nhiên 一Nhất 乘Thừa 法Pháp 界Giới 是thị 異dị 名danh 耳nhĩ 。 豈khởi 可khả 言ngôn 華hoa 嚴nghiêm 未vị 明minh 二Nhị 乘Thừa 作tác 佛Phật 。 故cố 顯hiển 實thật 亦diệc 未vị 足túc 耶da 。

問vấn 。 何hà 故cố 華hoa 嚴nghiêm 未vị 明minh 二Nhị 乘Thừa 作tác 佛Phật 耶da 。

答đáp 。 華hoa 嚴nghiêm 多đa 是thị 。 初sơ 成thành 道Đạo 時thời 。 二Nhị 乘Thừa 根căn 緣duyên 未vị 熟thục 。 故cố 說thuyết 其kỳ 未vị 得đắc 成thành 佛Phật 。 如như 淨tịnh 名danh 大đại 品phẩm 之chi 時thời 二Nhị 乘Thừa 根căn 緣duyên 未vị 熟thục 。 故cố 未vị 開khai 權quyền 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 緣duyên 已dĩ 熟thục 故cố 已dĩ 顯hiển 實thật 也dã 。 不bất 可khả 言ngôn 未vị 開khai 權quyền 故cố 亦diệc 不bất 顯hiển 實thật 矣hĩ 。 二nhị 者giả 大đại 品phẩm 令linh 二Nhị 乘Thừa 人nhân 口khẩu 自tự 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 密mật 教giáo 二Nhị 乘Thừa 。 淨tịnh 名danh 經kinh 令linh 菩Bồ 薩Tát 人nhân 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 密mật 教giáo 二Nhị 乘Thừa 。 密mật 教giáo 二Nhị 乘Thừa 不bất 出xuất 自tự 他tha 兩lưỡng 門môn 。 故cố 二nhị 經kinh 為vi 異dị 。 三tam 者giả 密mật 教giáo 二Nhị 乘Thừa 復phục 有hữu 二nhị 門môn 。 一nhất 佛Phật 自tự 密mật 教giáo 即tức 大đại 品phẩm 付phó 財tài 也dã 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 密mật 教giáo 謂vị 淨tịnh 名danh 等đẳng 也dã 。 四tứ 者giả 密mật 教giáo 二Nhị 乘Thừa 者giả 。 二Nhị 乘Thừa 有hữu 二nhị 病bệnh 。 一nhất 者giả 住trụ 著trước 空không 有hữu 。 故cố 大đại 經Kinh 云vân 二Nhị 乘Thừa 人nhân 名danh 有hữu 所sở 得đắc 。 波Ba 若Nhã 多đa 破phá 其kỳ 住trụ 著trước 之chi 心tâm 。 辨biện 無vô 住trụ 無vô 得đắc 。 叡duệ 師sư 釋thích 論luận 序tự 云vân 。 知tri 滯trệ 有hữu 之chi 為vi 患hoạn 故cố 波Ba 若Nhã 為vi 之chi 照chiếu 即tức 其kỳ 事sự 也dã 。 二nhị 者giả 二Nhị 乘Thừa 人nhân 不bất 能năng 知tri 無vô 方phương 無vô 礙ngại 之chi 用dụng 。 淨tịnh 名danh 等đẳng 經kinh 正chánh 辨biện 菩Bồ 薩Tát 無vô 方phương 無vô 礙ngại 之chi 用dụng 。 菩Bồ 薩Tát 體thể 無vô 礙ngại 法pháp 。 故cố 心tâm 有hữu 無vô 礙ngại 慧tuệ 身thân 有hữu 無vô 礙ngại 通thông 。 口khẩu 具cụ 無vô 礙ngại 辯biện 。 以dĩ 密mật 斥xích 二Nhị 乘Thừa 。 令linh 悄# 鄙bỉ 小tiểu 心tâm 欣hân 慕mộ 大đại 智trí 。 此thử 皆giai 大đại 判phán 耳nhĩ 。

問vấn 。 大đại 品phẩm 法pháp 華hoa 涅Niết 槃Bàn 華hoa 嚴nghiêm 四tứ 經kinh 同đồng 明minh 因nhân 果quả 。 因nhân 果quả 何hà 異dị 。

答đáp 。 大đại 品phẩm 因nhân 果quả 者giả 釋thích 論luận 云vân 。 佛Phật 於ư 三tam 藏tạng 中trung 為vì 諸chư 聲Thanh 聞Văn 。 說thuyết 種chủng 種chủng 法Pháp 。 未vị 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 今kim 欲dục 為vì 諸chư 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 。 菩Bồ 薩Tát 行hành 故cố 說thuyết 波Ba 若Nhã 。 中trung 論luận 云vân 先tiên 於ư 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 中trung 。 說thuyết 生sanh 滅diệt 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 次thứ 為vi 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 。 無vô 生sanh 滅diệt 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 以dĩ 二nhị 論luận 詳tường 之chi 。 三tam 藏tạng 望vọng 波Ba 若Nhã 即tức 是thị 開khai 生sanh 滅diệt 無vô 生sanh 滅diệt 二nhị 種chủng 義nghĩa 。 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 行hành 無vô 生sanh 滅diệt 因nhân 故cố 得đắc 不bất 斷đoạn 不bất 常thường 果quả 。 無vô 生sanh 滅diệt 因nhân 即tức 是thị 波Ba 若Nhã 。 不bất 斷đoạn 不bất 常thường 。 果quả 即tức 是thị 薩Tát 婆Bà 若Nhã 。 故cố 經Kinh 云vân 以dĩ 不bất 住trụ 法pháp 。 住trụ 波Ba 若Nhã 中trung 。 以dĩ 無vô 所sở 捨xả 行hành 檀đàn 等đẳng 六Lục 度Độ 。 不bất 生sanh 故cố 具cụ 足túc 三tam 十thập 七thất 品phẩm 等đẳng 。 所sở 以dĩ 叡duệ 師sư 云vân 。 啟khải 彰chương 玄huyền 門môn 以dĩ 不bất 住trụ 為vi 始thỉ 。 妙diệu 歸quy 三tam 慧tuệ 無vô 得đắc 為vi 終chung 。 不bất 住trụ 為vi 始thỉ 謂vị 行hành 不bất 住trụ 因nhân 。 無vô 得đắc 為vi 終chung 即tức 是thị 得đắc 無vô 所sở 得đắc 果quả 。 適thích 化hóa 當đương 時thời 即tức 便tiện 取thủ 悟ngộ 也dã 。 波Ba 若Nhã 因nhân 果quả 大đại 宗tông 若nhược 斯tư 。 法pháp 華hoa 因nhân 果quả 者giả 此thử 經Kinh 正chánh 開khai 權quyền 顯hiển 實thật 。 故cố 辨biện 因nhân 明minh 果quả 。 可khả 謂vị 融dung 會hội 今kim 昔tích 結kết 束thúc 始thỉ 終chung 。 總tổng 序tự 釋Thích 迦Ca 一nhất 化hóa 之chi 大đại 意ý 也dã 。 一nhất 期kỳ 出xuất 世thế 教giáo 門môn 雖tuy 多đa 不bất 出xuất 權quyền 實thật 二nhị 智trí 真chân 應ưng 兩lưỡng 身thân 。 初sơ 則tắc 開khai 權quyền 顯hiển 實thật 。 明minh 三tam 乘thừa 為vi 方phương 便tiện 一Nhất 乘Thừa 為vi 真chân 實thật 。 故cố 破phá 昔tích 三tam 因nhân 三tam 果quả 。 明minh 今kim 日nhật 一nhất 因nhân 一nhất 果quả 。 以dĩ 因nhân 無vô 別biệt 感cảm 唯duy 有hữu 一nhất 因nhân 。 果quả 無vô 異dị 酬thù 唯duy 有hữu 一nhất 果quả 。

時thời 眾chúng 雖tuy 知tri 唯duy 有hữu 一nhất 因nhân 無vô 有hữu 異dị 因nhân 。 唯duy 有hữu 一nhất 果quả 無vô 有hữu 異dị 果quả 。 未vị 知tri 一nhất 果quả 為vi 同đồng 昔tích 果quả 。 為vi 異dị 昔tích 果quả 。 是thị 故cố 次thứ 辨biện 開khai 近cận 顯hiển 遠viễn 。 近cận 謂vị 如Như 來Lai 應ưng 迹tích 。 遠viễn 即tức 常thường 住trụ 法Pháp 身thân 。 但đãn 昔tích 方phương 便tiện 說thuyết 近cận 以dĩ 覆phú 遠viễn 。 今kim 開khai 近cận 顯hiển 遠viễn 。 近cận 遠viễn 既ký 彰chương 則tắc 本bổn 迹tích 義nghĩa 顯hiển 。 本bổn 迹tích 義nghĩa 顯hiển 故cố 成thành 一nhất 果quả 義nghĩa 。 果quả 義nghĩa 既ký 成thành 一nhất 因nhân 始thỉ 立lập 。 是thị 故cố 此thử 經Kinh 。 正chánh 明minh 一nhất 因nhân 一nhất 果quả 。 法pháp 華hoa 之chi 會hội 聞văn 便tiện 領lãnh 悟ngộ 也dã 。 次thứ 明minh 涅Niết 槃Bàn 辨biện 因nhân 果quả 者giả 。 依y 壽thọ 量lượng 品phẩm 明minh 諸chư 子tử 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 不bất 失thất 心tâm 二nhị 失thất 心tâm 。 不bất 失thất 心tâm 子tử 聞văn 波Ba 若Nhã 法pháp 華hoa 皆giai 得đắc 領lãnh 解giải 。 餘dư 失thất 心tâm 子tử 。 不bất 肯khẳng 服phục 藥dược 。 保bảo 執chấp 昔tích 無vô 常thường 教giáo 。 是thị 以dĩ 如Như 來Lai 唱xướng 滅diệt 。 因nhân 此thử 廣quảng 破phá 無vô 常thường 病bệnh 逗đậu 以dĩ 常thường 藥dược 。 正chánh 以dĩ 佛Phật 性tánh 為vi 因nhân 涅Niết 槃Bàn 為vi 果quả 。

問vấn 。 此thử 經Kinh 正chánh 明minh 常thường 無vô 常thường 今kim 昔tích 開khai 覆phú 。 何hà 故cố 以dĩ 佛Phật 性tánh 為vi 因nhân 涅Niết 槃Bàn 為vi 果quả 耶da 。

答đáp 。 為vi 釋thích 成thành 常thường 無vô 常thường 意ý 故cố 明minh 佛Phật 性tánh 為vi 因nhân 涅Niết 槃Bàn 為vi 果quả 。 如Như 來Lai 之chi 身thân 。 所sở 以dĩ 常thường 者giả 良lương 由do 本bổn 有hữu 佛Phật 性tánh 。 見kiến 佛Phật 性tánh 故cố 。 所sở 以dĩ 為vi 常thường 故cố 純thuần 陀đà 品phẩm 云vân 。 未vị 見kiến 佛Phật 性tánh 名danh 為vi 無vô 常thường 。 見kiến 佛Phật 性tánh 故cố 常thường 恆hằng 無vô 變biến 。 故cố 佛Phật 性tánh 之chi 因nhân 涅Niết 槃Bàn 之chi 果quả 。 更cánh 無vô 有hữu 異dị 。 隱ẩn 名danh 佛Phật 性tánh 顯hiển 名danh 涅Niết 槃Bàn 。 亦diệc 隱ẩn 名danh 如Như 來Lai 藏tạng 。 顯hiển 則tắc 成thành 法Pháp 身thân 。 又hựu 隱ẩn 則tắc 為vi 因nhân 顯hiển 則tắc 為vi 果quả 。 然nhiên 佛Phật 性tánh 未vị 曾tằng 隱ẩn 顯hiển 。 約ước 眾chúng 生sanh 不bất 了liễu 故cố 名danh 為vi 隱ẩn 。 若nhược 得đắc 了liễu 悟ngộ 自tự 為vi 顯hiển 也dã 。

問vấn 。 佛Phật 性tánh 為vi 因nhân 涅Niết 槃Bàn 為vi 果quả 為vi 釋thích 成thành 常thường 無vô 常thường 義nghĩa 。 三Tam 寶Bảo 一nhất 體thể 異dị 體thể 復phục 釋thích 何hà 義nghĩa 耶da 。

答đáp 。 亦diệc 釋thích 成thành 常thường 無vô 常thường 義nghĩa 及cập 因nhân 果quả 義nghĩa 。 昔tích 三Tam 寶Bảo 異dị 體thể 。 是thị 故cố 無vô 常thường 。 今kim 三Tam 寶Bảo 一nhất 體thể 。 所sở 以dĩ 常thường 住trụ 。 故cố 長trường 壽thọ 品phẩm 末mạt 云vân 。 如như 汝nhữ 父phụ 母mẫu 各các 各các 異dị 。 故cố 知tri 是thị 故cố 無vô 常thường 。 以dĩ 三Tam 寶Bảo 不bất 異dị 所sở 以dĩ 常thường 住trụ 也dã 。 以dĩ 三Tam 寶Bảo 一nhất 體thể 故cố 果quả 義nghĩa 則tắc 成thành 。 果quả 義nghĩa 既ký 成thành 因nhân 義nghĩa 便tiện 顯hiển 。 所sở 以dĩ 復phục 是thị 釋thích 成thành 因nhân 果quả 。

問vấn 。 然nhiên 作tác 此thử 釋thích 者giả 與dữ 舊cựu 何hà 異dị 。

答đáp 。 涅Niết 槃Bàn 明minh 常thường 者giả 此thử 是thị 對đối 治trị 悉tất 且thả 。 非phi 究cứu 竟cánh 說thuyết 。 大đại 經Kinh 云vân 諸chư 優Ưu 婆Bà 塞Tắc 。 常thường 樂nhạo 觀quán 察sát 。 諸chư 對đối 治trị 門môn 。 謂vị 常thường 無vô 常thường 乃nãi 至chí 我ngã 無vô 我ngã 。 昔tích 破phá 邪tà 常thường 故cố 說thuyết 無vô 常thường 。 今kim 斥xích 無vô 常thường 是thị 故cố 說thuyết 常thường 。 然nhiên 如Như 來Lai 身thân 未vị 曾tằng 。 常thường 與dữ 無vô 常thường 。 常thường 無vô 常thường 方phương 便tiện 用dụng 具cụ 足túc 。 三Tam 寶Bảo 未vị 曾tằng 一nhất 體thể 異dị 體thể 。 一nhất 體thể 異dị 體thể 方phương 便tiện 具cụ 足túc 。 涅Niết 槃Bàn 正chánh 宗tông 大đại 意ý 如như 此thử 。 其kỳ 中trung 一nhất 化hóa 教giáo 門môn 有hữu 未vị 了liễu 者giả 並tịnh 皆giai 融dung 會hội 。 故cố 涅Niết 槃Bàn 亦diệc 名danh 開khai 祕bí 密mật 藏tạng 經kinh 也dã 。

問vấn 。 法pháp 華hoa 中trung 三tam 根căn 聲Thanh 聞Văn 皆giai 得đắc 領lãnh 悟ngộ 。 何hà 故cố 三tam 脩tu 沙Sa 門Môn 至chí 涅Niết 槃Bàn 時thời 猶do 執chấp 苦khổ 無vô 常thường 耶da 。

答đáp 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 開khai 失thất 心tâm 子tử 不bất 失thất 心tâm 子tử 。 不bất 失thất 心tâm 是thị 利lợi 根căn 人nhân 。 聞văn 初sơ 段đoạn 開khai 三tam 顯hiển 一nhất 後hậu 章chương 開khai 近cận 顯hiển 遠viễn 。 皆giai 得đắc 領lãnh 悟ngộ 。 餘dư 失thất 心tâm 子tử 聞văn 而nhi 不bất 解giải 。 故cố 至chí 涅Niết 槃Bàn 方phương 得đắc 悟ngộ 也dã 。

問vấn 。 身thân 子tử 等đẳng 昔tích 有hữu 二nhị 執chấp 。 一nhất 執chấp 三tam 乘thừa 異dị 二nhị 執chấp 佛Phật 無vô 常thường 。 聞văn 法Pháp 華hoa 教giáo 二nhị 執chấp 皆giai 除trừ 即tức 便tiện 領lãnh 悟ngộ 。 失thất 心tâm 子tử 至chí 涅Niết 槃Bàn 時thời 猶do 具cụ 二nhị 執chấp 。 則tắc 涅Niết 槃Bàn 教giáo 起khởi 應ưng 破phá 三tam 乘thừa 異dị 執chấp 復phục 破phá 無vô 常thường 執chấp 也dã 。

答đáp 。 事sự 如như 所sở 問vấn 。 明minh 佛Phật 常thường 住trụ 即tức 破phá 無vô 常thường 執chấp 。 明minh 同đồng 一nhất 佛Phật 性tánh 破phá 三tam 乘thừa 異dị 執chấp 。 二nhị 病bệnh 既ký 消tiêu 即tức 便tiện 領lãnh 解giải 。

問vấn 。 法pháp 華hoa 破phá 二nhị 執chấp 有hữu 二nhị 段đoạn 經kinh 文văn 。 涅Niết 槃Bàn 破phá 二nhị 執chấp 復phục 云vân 何hà 耶da 。

答đáp 。 法pháp 華hoa 離ly 破phá 故cố 開khai 二nhị 門môn 。 涅Niết 槃Bàn 合hợp 破phá 但đãn 有hữu 一nhất 段đoạn 。 何hà 以dĩ 知tri 之chi 。 開khai 宗tông 即tức 辨biện 常thường 便tiện 說thuyết 佛Phật 性tánh 。 故cố 知tri 合hợp 破phá 也dã 。 以dĩ 根căn 性tánh 不bất 同đồng 取thủ 悟ngộ 非phi 一nhất 。 法pháp 華hoa 離ly 破phá 未vị 解giải 至chí 涅Niết 槃Bàn 合hợp 說thuyết 便tiện 解giải 。 又hựu 法pháp 華hoa 廣quảng 明minh 一Nhất 乘Thừa 廣quảng 破phá 異dị 執chấp 。 略lược 明minh 常thường 義nghĩa 略lược 破phá 無vô 常thường 執chấp 。 涅Niết 槃Bàn 廣quảng 破phá 無vô 常thường 執chấp 略lược 破phá 異dị 執chấp 。 以dĩ 取thủ 悟ngộ 不bất 同đồng 故cố 廣quảng 略lược 互hỗ 顯hiển 。 華hoa 嚴nghiêm 明minh 因nhân 果quả 者giả 前tiền 已dĩ 釋thích 竟cánh 。 此thử 經Kinh 但đãn 為vì 菩Bồ 薩Tát 。 廣quảng 開khai 舍xá 那na 能năng 化hóa 所sở 化hóa 二nhị 種chủng 因nhân 果quả 法Pháp 門môn 。 皆giai 是thị 無vô 方phương 無vô 礙ngại 。 任nhậm 道đạo 平bình 正chánh 無vô 所sở 斥xích 奪đoạt 。 究cứu 竟cánh 圓viên 滿mãn 。 望vọng 前tiền 諸chư 教giáo 謂vị 根căn 本bổn 法Pháp 輪luân 。 所sở 以dĩ 明minh 根căn 本bổn 法Pháp 輪luân 者giả 。 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 出xuất 世thế 唯duy 應ưng 為vi 菩Bồ 薩Tát 直trực 說thuyết 。 究cứu 竟cánh 之chi 因nhân 圓viên 滿mãn 之chi 果quả 。 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 此thử 。 因nhân 故cố 直trực 趣thú 佛Phật 果Quả 。 故cố 名danh 根căn 本bổn 法Pháp 輪luân 。 但đãn 為vì 眾chúng 生sanh 。 薄bạc 福phước 鈍độn 根căn 。 不bất 堪kham 受thọ 此thử 法pháp 。 是thị 故cố 方phương 便tiện 息tức 於ư 大đại 化hóa 種chủng 種chủng 雜tạp 說thuyết 。 或hoặc 前tiền 小tiểu 後hậu 大đại 或hoặc 始thỉ 三tam 終chung 一nhất 或hoặc 先tiên 無vô 常thường 後hậu 常thường 。 皆giai 是thị 釋Thích 迦Ca 屈khuất 曲khúc 為vi 緣duyên 。 故cố 深thâm 隱ẩn 說thuyết 法Pháp 。 若nhược 任nhậm 道đạo 而nhi 言ngôn 唯duy 應ưng 有hữu 華hoa 嚴nghiêm 教giáo 也dã 。

問vấn 。 四tứ 經kinh 同đồng 明minh 因nhân 果quả 。 何hà 故cố 涅Niết 槃Bàn 具cụ 明minh 緣duyên 正chánh 兩lưỡng 因nhân 緣duyên 正chánh 兩lưỡng 果quả 。 緣duyên 因nhân 即tức 因nhân 與dữ 因nhân 因nhân 。 緣duyên 果quả 即tức 果quả 與dữ 果quả 果quả 等đẳng 五ngũ 性tánh 之chi 義nghĩa 。 而nhi 餘dư 經kinh 不bất 明minh 此thử 耶da 。

答đáp 。 受thọ 悟ngộ 不bất 同đồng 故cố 聖thánh 教giáo 非phi 一nhất 。 如như 華hoa 嚴nghiêm 開khai 世thế 心tâm 十Thập 地Địa 等đẳng 因nhân 及cập 依y 正chánh 二nhị 果quả 。 而nhi 餘dư 教giáo 不bất 作tác 此thử 說thuyết 。 故cố 知tri 逗đậu 緣duyên 不bất 同đồng 也dã 。

問vấn 。 何hà 故cố 餘dư 經kinh 不bất 逗đậu 緣duyên 說thuyết 此thử 法pháp 耶da 。

答đáp 。 大đại 品phẩm 法pháp 華hoa 是thị 合hợp 明minh 義nghĩa 。 涅Niết 槃Bàn 是thị 開khai 明minh 義nghĩa 。 所sở 以dĩ 合hợp 明minh 義nghĩa 者giả 。 大đại 品phẩm 直trực 明minh 無vô 所sở 住trụ 因nhân 無vô 所sở 得đắc 果quả 。 破phá 眾chúng 生sanh 有hữu 所sở 得đắc 心tâm 。 即tức 便tiện 了liễu 悟ngộ 。 不bất 須tu 別biệt 開khai 緣duyên 正chánh 因nhân 果quả 也dã 。 法pháp 華hoa 直trực 破phá 異dị 因nhân 異dị 果quả 明minh 一nhất 因nhân 一nhất 果quả 。 眾chúng 生sanh 即tức 得đắc 了liễu 悟ngộ 。 亦diệc 不bất 開khai 緣duyên 正chánh 因nhân 果quả 。 大đại 經kinh 為vi 鈍độn 根căn 眾chúng 生sanh 。 聞văn 上thượng 合hợp 說thuyết 未vị 悟ngộ 故cố 。 廣quảng 開khai 緣duyên 正chánh 兩lưỡng 因nhân 兩lưỡng 果quả 始thỉ 得đắc 領lãnh 解giải 也dã 。 以dĩ 根căn 緣duyên 宜nghi 。 聞văn 合hợp 以dĩ 取thủ 悟ngộ 則tắc 為vi 之chi 合hợp 。 應ưng 聞văn 開khai 以dĩ 受thọ 道đạo 故cố 為vi 之chi 開khai 也dã 。

問vấn 。 就tựu 大đại 品phẩm 法pháp 華hoa 華hoa 嚴nghiêm 亦diệc 有hữu 緣duyên 正chánh 文văn 以dĩ 不phủ 。

答đáp 。 傍bàng 有hữu 此thử 義nghĩa 。 釋thích 論luận 解giải 方phương 便tiện 品phẩm 云vân 。 波Ba 若Nhã 為vi 種chủng 子tử 是thị 正chánh 因nhân 。 五ngũ 度độ 等đẳng 為vi 水thủy 是thị 緣duyên 因nhân 。 能năng 生sanh 菩Bồ 提Đề 菓quả 樹thụ 。 又hựu 大đại 品phẩm 已dĩ 有hữu 明minh 佛Phật 性tánh 義nghĩa 。 亦diệc 有hữu 緣duyên 正chánh 因nhân 義nghĩa 也dã 。 法pháp 華hoa 中trung 明minh 眾chúng 生sanh 有hữu 佛Phật 性tánh 即tức 正chánh 因nhân 。 萬vạn 行hạnh 等đẳng 是thị 緣duyên 因nhân 。 華hoa 嚴nghiêm 中trung 正Chánh 法Pháp 性tánh 起khởi 文văn 云vân 。 微vi 塵trần 中trung 有hữu 一nhất 經Kinh 卷quyển 。 經Kinh 卷quyển 中trung 廣quảng 說thuyết 一nhất 切thiết 事sự 。 此thử 即tức 是thị 眾chúng 生sanh 。 身thân 中trung 有hữu 佛Phật 性tánh 。 破phá 微vi 塵trần 出xuất 經Kinh 卷quyển 。 即tức 是thị 除trừ 煩phiền 惱não 見kiến 佛Phật 性tánh 也dã 。 佛Phật 性tánh 既ký 是thị 正chánh 因nhân 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 修tu 行hành 。 三tam 十thập 心tâm 十Thập 地Địa 等đẳng 即tức 是thị 緣duyên 因nhân 也dã 。

問vấn 。 若nhược 皆giai 有hữu 緣duyên 正chánh 二nhị 因nhân 者giả 。 云vân 何hà 有hữu 四tứ 經kinh 之chi 異dị 。

答đáp 。 但đãn 眾chúng 經kinh 皆giai 有hữu 傍bàng 正chánh 二nhị 義nghĩa 。 波Ba 若Nhã 廣quảng 破phá 有hữu 所sở 得đắc 明minh 無vô 依y 無vô 得đắc 為vi 正chánh 宗tông 。 佛Phật 性tánh 一Nhất 乘Thừa 為vi 其kỳ 傍bàng 義nghĩa 。 法pháp 華hoa 廣quảng 明minh 一nhất 因nhân 一nhất 果quả 為vi 其kỳ 正chánh 宗tông 。 無vô 所sở 得đắc 及cập 佛Phật 性tánh 為vi 其kỳ 傍bàng 義nghĩa 。 涅Niết 槃Bàn 廣quảng 明minh 佛Phật 性tánh 常thường 住trụ 。 為vi 斥xích 無vô 常thường 之chi 病bệnh 為vi 其kỳ 正chánh 宗tông 。 一Nhất 乘Thừa 及cập 無vô 所sở 得đắc 。 為vi 其kỳ 傍bàng 義nghĩa 。 又hựu 眾chúng 經kinh 逗đậu 緣duyên 不bất 同đồng 互hỗ 相tương 開khai 避tị 。 波Ba 若Nhã 已dĩ 廣quảng 明minh 無vô 所sở 得đắc 實thật 相tướng 故cố 法pháp 華hoa 不bất 明minh 之chi 。 未vị 廣quảng 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 因nhân 果quả 。 故cố 廣quảng 明minh 之chi 。 法pháp 華hoa 已dĩ 明minh 一Nhất 乘Thừa 因nhân 果quả 故cố 涅Niết 槃Bàn 不bất 廣quảng 明minh 之chi 。 未vị 廣quảng 明minh 佛Phật 性tánh 常thường 住trụ 。 故cố 廣quảng 說thuyết 之chi 。 又hựu 唯duy 是thị 一nhất 道đạo 三tam 義nghĩa 說thuyết 之chi 。 無vô 境cảnh 不bất 照chiếu 義nghĩa 故cố 名danh 波Ba 若Nhã 。 真chân 極cực 無vô 二nhị 義nghĩa 稱xưng 為vi 妙diệu 法Pháp 華hoa 。 常thường 恆hằng 不bất 變biến 義nghĩa 目mục 為vi 涅Niết 槃Bàn 。 又hựu 在tại 菩Bồ 薩Tát 心tâm 故cố 名danh 波Ba 若Nhã 。 在tại 佛Phật 心tâm 故cố 名danh 薩tát 波Ba 若Nhã 。 具cụ 在tại 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 心tâm 故cố 名danh 一Nhất 乘Thừa 又hựu 須tu 領lãnh 。 眾chúng 經kinh 顯hiển 道đạo 無vô 異dị 而nhi 作tác 異dị 名danh 說thuyết 之chi 。 如như 大đại 品phẩm 作tác 波Ba 若Nhã 之chi 名danh 。 不bất 作tác 一Nhất 乘Thừa 及cập 佛Phật 性tánh 之chi 目mục 。 法pháp 華hoa 作tác 一Nhất 乘Thừa 之chi 名danh 。 不bất 作tác 波Ba 若Nhã 佛Phật 性tánh 之chi 稱xưng 。 乃nãi 至chí 涅Niết 槃Bàn 亦diệc 然nhiên 。

問vấn 。 何hà 以dĩ 知tri 然nhiên 。

答đáp 。 法pháp 華hoa 無vô 佛Phật 性tánh 文văn 。 而nhi 天thiên 親thân 釋thích 法pháp 華hoa 論luận 有hữu 七thất 處xứ 明minh 佛Phật 性tánh 。 故cố 知tri 一Nhất 乘Thừa 是thị 佛Phật 性tánh 異dị 名danh 。 謂vị 論luận 主chủ 知tri 名danh 雖tuy 異dị 而nhi 體thể 是thị 同đồng 。 故cố 就tựu 法pháp 華hoa 中trung 明minh 有hữu 佛Phật 性tánh 義nghĩa 淺thiển 識thức 之chi 流lưu 迷mê 名danh 喪táng 實thật 。 聞văn 名danh 異dị 故cố 謂vị 實thật 亦diệc 異dị 。 便tiện 言ngôn 一Nhất 乘Thừa 非phi 是thị 佛Phật 性tánh 。 又hựu 釋thích 論luận 云vân 若nhược 如như 法Pháp 觀quán 佛Phật 波Ba 若Nhã 及cập 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 三tam 即tức 一nhất 相tương/tướng 其kỳ 。 實thật 無vô 有hữu 異dị 。 故cố 知tri 波Ba 若Nhã 是thị 涅Niết 槃Bàn 異dị 名danh 佛Phật 性tánh 別biệt 稱xưng 。 但đãn 隨tùy 諸chư 眾chúng 生sanh 。 力lực 為vi 之chi 立lập 異dị 字tự 。 如như 將tương 息tức 病bệnh 人nhân 以dĩ 一nhất 種chủng 食thực 作tác 諸chư 異dị 味vị 。 又hựu 隨tùy 義nghĩa 說thuyết 譬thí 喻dụ 之chi 一nhất 金kim 作tác 諸chư 異dị 器khí 。 以dĩ 此thử 推thôi 之chi 。 不bất 得đắc 局cục 以dĩ 五ngũ 時thời 限hạn 之chi 四tứ 教giáo 也dã 。 譬thí 喻dụ 義nghĩa 後hậu 當đương 廣quảng 說thuyết 之chi 也dã 。

法Pháp 華Hoa 玄Huyền 論Luận 卷quyển 第đệ 三tam

Print Friendly, PDF & Email