如Như 來Lai 香Hương
Quyển 3
清Thanh 唐Đường 時Thời 編Biên

如Như 來Lai 香hương 卷quyển 之chi 三tam 目mục 錄lục

-# 序tự

妙Diệu 法Pháp 蓮Liên 華Hoa 經Kinh 弘hoằng 傳truyền 序tự 。 釋thích 道đạo 宣tuyên (# 唐đường )# 。

妙Diệu 法Pháp 蓮Liên 華Hoa 經Kinh 添# 品phẩm 序tự 。 失thất 。 名danh (# 隋tùy )# 。

-# 法pháp 華hoa 經kinh 後hậu 序tự 。 釋thích 僧Tăng 叡duệ (# 後hậu 秦tần )# 。

-# 法pháp 華hoa 宗tông 要yếu 序tự 。 釋thích 慧tuệ 觀quán (# 宋tống )# 。

-(# 附Phụ )# 德Đức 清Thanh 法Pháp 華Hoa 經Kinh 懸Huyền 判Phán

-(# 附phụ )# 德đức 清thanh 釋thích 法pháp 華hoa 題đề

-# 張trương 邈mạc 姑cô 書thư 法pháp 華hoa 經kinh 序tự 。 唐đường 。

時thời (# 明minh )#

觀quán 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 經kinh 疏sớ/sơ 序tự 。 釋thích 智trí 顗# (# 隋tùy )# 。

-# 華hoa 嚴nghiêm 念Niệm 佛Phật 三Tam 昧Muội 。 無vô 盡tận 燈đăng 序tự 。 釋thích 義nghĩa 和hòa (# 宋tống )# 。

-# 淨tịnh 業nghiệp 禮lễ 懺sám 儀nghi 序tự 。 釋thích 元nguyên 照chiếu (# 宋tống )# 。

阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 新tân 疏sớ/sơ 序tự 。 釋thích 仁nhân 岳nhạc (# 宋tống )# 。

四tứ 十thập 八bát 願nguyện 後hậu 序tự 。 釋thích 齊tề 玉ngọc (# 宋tống )# 。

-# 天thiên 台thai 淨tịnh 土độ 十thập 疑nghi 論luận 序tự 。 楊dương 。 傑kiệt (# 宋tống )# 。

淨tịnh 土độ 十thập 疑nghi 論luận 後hậu 序tự 。 陳trần 。 瓘# (# 宋tống )# 。

-# 直trực 指chỉ 淨tịnh 土độ 決quyết 疑nghi 集tập 序tự 。 楊dương 。 傑kiệt (# 宋tống )# 。

-# 寶bảo 城thành 易dị 記ký 錄lục 序tự 。 陳trần 。 瓘# (# 宋tống )# 。

淨tịnh 土độ 寶bảo 珠châu 集tập 序tự 。 王vương 。 古cổ (# 宋tống )# 。

-# 龍long 舒thư 淨tịnh 土độ 文văn 序tự 。 張trương 孝hiếu 祥tường (# 宋tống )# 。

淨tịnh 土độ 警cảnh 策sách 序tự 。 釋thích 元nguyên 穎# (# 宋tống )# 。

淨tịnh 土độ 自tự 信tín 錄lục 序tự 。 王vương 。 闐điền (# 宋tống )# 。

-# 西tây 方phương 合hợp 論luận 序tự 。 袁viên 宗tông 道đạo (# 明minh )# 。

-# 西tây 方phương 合hợp 論luận 引dẫn 。 袁viên 宏hoành 道đạo (# 明minh )# 。

-# 往vãng 生sanh 西tây 方phương 略lược 傳truyền 序tự 。 釋thích 遵tuân 式thức (# 宋tống )# 。

淨tịnh 土độ 往vãng 生sanh 傳truyền 序tự 。 釋thích 戒giới 珠châu 。

-# 大đại 智trí 論luận 抄sao 序tự 。 釋thích 慧tuệ 遠viễn (# 晉tấn )# 。

-# 中trung 論luận 序tự 。 釋thích 曇đàm 影ảnh (# 後hậu 秦tần )# 。

-# 百bách 論luận 序tự 。 釋thích 僧Tăng 肇triệu (# 後hậu 秦tần )# 。

-# 抄sao 成thành 實thật 論luận 序tự 。 周chu 。 顒ngung (# 齊tề )# 。

-# 大đại 乗# 唯duy 識thức 論luận 序tự 。 失thất 。 名danh (# 魏ngụy )# 。

-# 成thành 唯duy 識thức 論luận 證chứng 義nghĩa 自tự 序tự 。 王vương 肯khẳng 堂đường (# 明minh )# 。

-# 成thành 唯duy 識thức 論luận 觀quán 心tâm 法Pháp 要yếu 序tự 。 釋thích 智trí 旭# (# 明minh )# 。

-# 弘hoằng 明minh 集tập 目mục 錄lục 序tự 。 釋thích 僧Tăng 祐hựu (# 梁lương )# 。

-# 弘hoằng 明minh 集tập 後hậu 序tự 。 釋thích 僧Tăng 祐hựu (# 梁lương )# 。

-# 出xuất 三tam 藏tạng 記ký 集tập 序tự 。 釋thích 僧Tăng 祐hựu (# 梁lương )# 。

-# 出xuất 三tam 藏tạng 記ký 集tập 雜tạp 錄lục 序tự 。 釋thích 僧Tăng 祐hựu (# 梁lương )# 。

-# 法pháp 集tập 總tổng 目mục 錄lục 序tự 。 釋thích 僧Tăng 祐hựu (# 梁lương )# 。

-# 十thập 誦tụng 義nghĩa 記ký 目mục 錄lục 序tự 。 釋thích 僧Tăng 祐hựu (# 梁lương )# 。

釋Thích 迦Ca 譜# 目mục 錄lục 序tự 。 釋thích 僧Tăng 祐hựu (# 梁lương )# 。

-# 世thế 界giới 記ký 目mục 錄lục 序tự 。 釋thích 僧Tăng 祐hựu (# 梁lương )# 。

-# 洛lạc 陽dương 伽già 藍lam 記ký 序tự 。 楊dương 衒huyễn 之chi (# 後hậu 魏ngụy )# 。

-# 重trọng/trùng 刻khắc 五ngũ 燈đăng 會hội 元nguyên 序tự 。 釋thích 廷đình 俊# (# 元nguyên )# 。

念Niệm 佛Phật 三Tam 昧Muội 詩thi 集tập 序tự 。 釋thích 慧tuệ 遠viễn (# 晉tấn )# 。

-# 遊du 石thạch 門môn 詩thi 序tự 。 廬lư 山sơn 諸chư 道Đạo 人Nhân 。

釋Thích 子tử 須tu 知tri 序tự 。 李# 。 贄# (# 明minh )# 。

蓮Liên 華Hoa 世Thế 界Giới 詩thi 序tự 。 唐đường 。

時thời (# 明minh )#

-# 詩thi 意ý 法Pháp 音âm 序tự 。 唐đường 。

時thời (# 明minh )#

如Như 來Lai 香hương 卷quyển 之chi 三tam 目mục 錄lục 終chung

如Như 來Lai 香hương 卷quyển 之chi 三tam

西tây 吳ngô 唐đường 。

時thời 宜nghi 之chi 父phụ 手thủ 輯#

序tự (# 下hạ )#

妙Diệu 法Pháp 蓮Liên 華Hoa 經Kinh 弘hoằng 傳truyền 序tự

釋thích 道đạo 宣tuyên (# 唐đường )#

妙Diệu 法Pháp 蓮Liên 華Hoa 經Kinh 者giả 。 統thống 諸chư 佛Phật 降giáng/hàng 靈linh 之chi 本bổn 致trí 也dã 。 蘊uẩn 結kết 大đại 夏hạ 。 出xuất 彼bỉ 千thiên 齡linh 。 東đông 傳truyền 震chấn 旦đán 。 三tam 百bách 餘dư 載tái 。 西tây 晉tấn 惠huệ 帝đế 永vĩnh 康khang 年niên 中trung 。 長trường/trưởng 安an 青thanh 門môn 燉# 煌hoàng 菩Bồ 薩Tát 竺trúc 法pháp 護hộ 者giả 。 初sơ 翻phiên 此thử 經Kinh 。 名danh 正Chánh 法Pháp 華hoa 。 東đông 晉tấn 安an 帝đế 隆long 安an 年niên 中trung 。 後hậu 秦tần 弘hoằng 始thỉ 龜quy 茲tư 沙Sa 門Môn 鳩Cưu 摩Ma 羅La 什Thập 。 次thứ 翻phiên 此thử 經Kinh 。 名danh 妙Diệu 法Pháp 蓮Liên 華Hoa 。 隋tùy 氏thị 仁nhân 壽thọ 大Đại 興Hưng 善Thiện 寺Tự 。 北bắc 天Thiên 竺Trúc 沙Sa 門Môn 闍xà 那na 笈cấp 多đa 後hậu 所sở 翻phiên 者giả 。 同đồng 名danh 妙diệu 法Pháp 。 三tam 經kinh 重trọng/trùng 沓đạp 。 文văn 旨chỉ 互hỗ 陳trần 。

時thời 所sở 宗tông 尚thượng 。 皆giai 後hậu 秦tần 本bổn 。 自tự 餘dư 支chi 品phẩm 別biệt 偈kệ 。 不bất 無vô 其kỳ 流lưu 。 具cụ 如như 序tự 曆lịch 。 故cố 所sở 非phi 述thuật 。 夫phu 以dĩ 靈linh 嶽nhạc 降giáng/hàng 靈linh 。 非phi 大đại 聖thánh 無vô 由do 開khai 化hóa 。 適thích 化hóa 所sở 及cập 。 非phi 昔tích 緣duyên 無vô 以dĩ 導đạo 心tâm 。 所sở 以dĩ 仙tiên 苑uyển 告cáo 成thành 。 機cơ 分phần/phân 小tiểu 大đại 之chi 別biệt 。 金kim 河hà 顧cố 命mạng 。 道đạo 殊thù 半bán 滿mãn 之chi 科khoa 。 豈khởi 非phi 教giáo 被bị 乘thừa 時thời 。 無vô 足túc 覈# 其kỳ 高cao 會hội 。 是thị 知tri 五ngũ 千thiên 退thoái 席tịch 。 為vi 進tiến 增tăng 慢mạn 之chi 儔trù 。 五ngũ 百bách 受thọ 記ký 。 俱câu 崇sùng 密mật 化hóa 之chi 迹tích 。 所sở 以dĩ 放phóng 光quang 現hiện 瑞thụy 。 開khai 發phát 請thỉnh 之chi 教giáo 源nguyên 。 出xuất 定định 揚dương 德đức 。 暢sướng 佛Phật 慧tuệ 之chi 宏hoành 略lược 。 朽hủ 宅trạch 通thông 入nhập 大đại 之chi 文văn 軌quỹ 。 化hóa 城thành 引dẫn 昔tích 緣duyên 之chi 不bất 墜trụy 。 繫hệ 珠châu 明minh 理lý 性tánh 之chi 常thường 在tại 。 鑿tạc 井tỉnh 顯hiển 示thị 悟ngộ 之chi 多đa 方phương 。 詞từ 義nghĩa 宛uyển 然nhiên 。 喻dụ 陳trần 惟duy 遠viễn 。 自tự 非phi 大đại 哀ai 曠khoáng 濟tế 拔bạt 滯trệ 溺nịch 之chi 沉trầm 流lưu 。 一nhất 極cực 悲bi 心tâm 。 拯chửng 昏hôn 迷mê 之chi 失thất 性tánh 。 自tự 漢hán 至chí 唐đường 。 六lục 百bách 餘dư 載tái 。 總tổng 歷lịch 羣quần 籍tịch 四tứ 千thiên 餘dư 軸trục 。 受thọ 持trì 盛thịnh 者giả 。 無vô 出xuất 此thử 經Kinh 。 將tương 非phi 機cơ 教giáo 相tương/tướng 扣khấu 。 並tịnh 智trí 勝thắng 之chi 遺di 塵trần 。 聞văn 而nhi 深thâm 敬kính 。 俱câu 威uy 王vương 之chi 餘dư 勣# 。 輙triếp 於ư 經kinh 首thủ 。 序tự 而nhi 綜tống 之chi 。 庶thứ 得đắc 早tảo 淨tịnh 六lục 根căn 。 仰ngưỡng 慈từ 尊tôn 之chi 嘉gia 會hội 。 速tốc 成thành 四tứ 德đức 。 趣thú 樂nhạo/nhạc/lạc 土thổ/độ 之chi 玄huyền 猷# 。 弘hoằng 贊tán 莫mạc 窮cùng 。 永vĩnh 貽# 諸chư 後hậu 云vân 爾nhĩ 。

妙Diệu 法Pháp 蓮Liên 華Hoa 經Kinh 添# 品phẩm 序tự

失thất 名danh (# 隋tùy )#

妙Diệu 法Pháp 蓮Liên 華Hoa 經Kinh 者giả 。 破phá 二nhị 明minh 一nhất 之chi 指chỉ 歸quy 也dã 。 降giáng 神thần 五ngũ 濁trược 。 弘hoằng 道đạo 三tam 乘thừa 。 權quyền 智trí 不bất 思tư 。 大đại 悲bi 難nạn/nan 極cực 。 先tiên 設thiết 化hóa 城thành 之chi 迹tích 。 後hậu 示thị 髻kế 珠châu 之chi 本bổn 。 車xa 雖tuy 有hữu 異dị 。 雨vũ 實thật 無vô 差sai 。 記ký 以dĩ 正chánh 覺giác 之chi 名danh 。 許hứa 以dĩ 真chân 子tử 之chi 位vị 。 同đồng 入nhập 法pháp 性tánh 。 歸quy 之chi 於ư 此thử 。

昔tích 燉# 煌hoàng 沙Sa 門Môn 竺trúc 法pháp 護hộ 。 於ư 晉tấn 武võ 之chi 世thế 。 譯dịch 正Chánh 法Pháp 華hoa 。 後hậu 秦tần 姚diêu 興hưng 。 更cánh 請thỉnh 羅la 什thập 。 譯dịch 妙diệu 法Pháp 蓮liên 華hoa 。 考khảo 詳tường 二nhị 譯dịch 。 定định 非phi 一nhất 本bổn 。 護hộ 似tự 多đa 羅la 之chi 葉diệp 。 什thập 似tự 龜quy 茲tư 之chi 文văn 。 余dư 檢kiểm 經kinh 藏tạng 。 備bị 見kiến 二nhị 本bổn 。 多đa 羅la 則tắc 與dữ 正Chánh 法Pháp 符phù 會hội 。 龜quy 茲tư 則tắc 共cộng 妙diệu 法Pháp 允duẫn 同đồng 。 護hộ 葉diệp 尚thượng 有hữu 所sở 遺di 。 什thập 文văn 寧ninh 無vô 其kỳ 漏lậu 。 而nhi 護hộ 所sở 闕khuyết 者giả 。 普phổ 門môn 品phẩm 偈kệ 也dã 。 什thập 所sở 闕khuyết 者giả 。 藥dược 草thảo 喻dụ 品phẩm 之chi 半bán 。 富phú 樓lâu 那na 及cập 法Pháp 師sư 等đẳng 二nhị 品phẩm 之chi 初sơ 。 提Đề 婆Bà 達Đạt 多Đa 品Phẩm 。 普phổ 門môn 品phẩm 偈kệ 也dã 。 什thập 又hựu 移di 囑chúc 累lụy 在tại 藥dược 王vương 之chi 前tiền 。 二nhị 本bổn 陀đà 羅la 尼ni 並tịnh 置trí 普phổ 門môn 之chi 後hậu 。 其kỳ 間gian 異dị 同đồng 。 言ngôn 不bất 能năng 極cực 。 竊thiết 見kiến 提Đề 婆Bà 達Đạt 多Đa 。 及cập 普phổ 門môn 品phẩm 偈kệ 。 先tiên 賢hiền 續tục 出xuất 。 補bổ 闕khuyết 流lưu 行hành 。 余dư 景cảnh 仰ngưỡng 遺di 風phong 。 憲hiến 章chương 成thành 範phạm 。 大đại 隋tùy 仁nhân 壽thọ 元nguyên 年niên 辛tân 酉dậu 之chi 歲tuế 。 因nhân 普phổ 曜diệu 寺tự 沙Sa 門Môn 上thượng 行hành 所sở 請thỉnh 。 遂toại 共cộng 三tam 藏tạng 崛quật 多đa 笈cấp 多đa 二nhị 法Pháp 師sư 於ư 。 大Đại 興Hưng 善Thiện 寺Tự 。 重trọng/trùng 勘khám 天Thiên 竺Trúc 多đa 羅la 葉diệp 本bổn 。 富phú 樓lâu 那na 及cập 法Pháp 師sư 等đẳng 二nhị 品phẩm 之chi 初sơ 。 勘khám 本bổn 猶do 闕khuyết 藥dược 草thảo 喻dụ 品phẩm 。 更cánh 益ích 其kỳ 半bán 。 提Đề 婆Bà 達Đạt 多Đa 。 通thông 入nhập 塔tháp 品phẩm 。 陀đà 羅la 尼ni 次thứ 神thần 力lực 之chi 後hậu 。 囑chúc 累lụy 還hoàn 結kết 其kỳ 終chung 。 字tự 句cú 差sai 殊thù 。 頗phả 亦diệc 改cải 正chánh 。 儻thảng 有hữu 披phi 尋tầm 幸hạnh 勿vật 疑nghi 惑hoặc 。 雖tuy 千thiên 萬vạn 億ức 偈kệ 。 妙diệu 義nghĩa 難nan 盡tận 。 而nhi 二nhị 十thập 七thất 品phẩm 。 本bổn 文văn 且thả 具cụ 。 所sở 願nguyện 四tứ 辯biện 梵Phạm 詞từ 。 遍biến 神thần 州châu 之chi 域vực 。 一Nhất 乘Thừa 秘bí 教giáo 。 悟ngộ 象tượng 運vận 之chi 機cơ 。 聊liêu 記ký 翻phiên 譯dịch 序tự 之chi 云vân 爾nhĩ 。

法Pháp 華Hoa 經Kinh 後Hậu 序Tự

釋thích 僧Tăng 叡duệ (# 後hậu 秦tần )#

法Pháp 華Hoa 經Kinh 者giả 。 諸chư 佛Phật 之chi 祕bí 藏tạng 。 眾chúng 經kinh 之chi 實thật 體thể 也dã 。 以dĩ 華hoa 為vi 名danh 者giả 。 照chiếu 其kỳ 本bổn 也dã 。 稱xưng 分phần/phân 陀đà 利lợi 者giả 。 美mỹ 其kỳ 盛thịnh 也dã 。 所sở 興hưng 既ký 玄huyền 。 其kỳ 旨chỉ 甚thậm 婉uyển 。 自tự 非phi 達đạt 識thức 傳truyền 之chi 。 罕# 有hữu 得đắc 其kỳ 門môn 者giả 。 夫phu 百bách 卉hủy 藥dược 木mộc 之chi 英anh 。 萬vạn 物vật 實thật 之chi 本bổn 也dã 。 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 法Pháp 藏tạng 者giả 。 道Đạo 果Quả 之chi 源nguyên 也dã 。 故cố 以dĩ 喻dụ 焉yên 。 諸chư 華hoa 之chi 中trung 。 蓮liên 華hoa 最tối 勝thắng 。 華hoa 而nhi 未vị 敷phu 。 名danh 屈khuất 摩ma 羅la 。 敷phu 而nhi 將tương 落lạc 。 名danh 迦ca 摩ma 羅la 。 處xử 中trung 盛thịnh 時thời 名danh 分phần/phân 陀đà 利lợi 。 未vị 敷phu 喻dụ 二nhị 道đạo 。 將tương 落lạc 譬thí 泥Nê 洹Hoàn 。 榮vinh 曜diệu 獨độc 足túc 以dĩ 喻dụ 斯tư 典điển 。 至chí 如như 般Bát 若Nhã 諸chư 經kinh 。 深thâm 無vô 不bất 極cực 。 故cố 道đạo 者giả 以dĩ 之chi 而nhi 歸quy 。 大đại 無vô 不bất 該cai 。 故cố 乘thừa 者giả 以dĩ 之chi 而nhi 濟tế 。 然nhiên 其kỳ 大đại 略lược 。 皆giai 以dĩ 適thích 化hóa 為vi 本bổn 。 應ưng 務vụ 之chi 門môn 。 不bất 得đắc 不bất 以dĩ 善thiện 權quyền 為vi 用dụng 。 權quyền 之chi 為vi 化hóa 。 悟ngộ 物vật 雖tuy 弘hoằng 。 於ư 實thật 體thể 不bất 足túc 。 皆giai 屬thuộc 法pháp 華hoa 。 固cố 其kỳ 宜nghi 矣hĩ 。 尋tầm 其kỳ 幽u 旨chỉ 。 恢khôi 廓khuếch 宏hoành 邃thúy 。 所sở 該cai 甚thậm 遠viễn 。 豈khởi 徒đồ 說thuyết 實thật 歸quy 本bổn 畢tất 定định 殊thù 途đồ 而nhi 巳tị 耶da 。 乃nãi 實thật 大đại 明minh 覺giác 理lý 。 囊nang 括quát 古cổ 今kim 云vân 。 佛Phật 壽thọ 無vô 量lượng 。 永vĩnh 劫kiếp 未vị 足túc 以dĩ 明minh 其kỳ 久cửu 也dã 。 分phân 身thân 無vô 數số 。 萬vạn 形hình 不bất 足túc 以dĩ 異dị 其kỳ 體thể 也dã 。 然nhiên 則tắc 壽thọ 量lượng 定định 其kỳ 非phi 數số 。 分phân 身thân 明minh 其kỳ 無vô 實thật 。 普phổ 賢hiền 顯hiển 其kỳ 無vô 成thành 。 多đa 寶bảo 昭chiêu 其kỳ 不bất 滅diệt 。 夫phu 邁mại 玄huyền 古cổ 以dĩ 其kỳ 今kim 。 則tắc 萬vạn 世thế 同đồng 一nhất 日nhật 。 即tức 百bách 化hóa 以dĩ 悟ngộ 玄huyền 。 則tắc 千thiên 途đồ 無vô 異dị 轍triệt 。 夫phu 如như 是thị 者giả 。 則tắc 生sanh 生sanh 未vị 足túc 以dĩ 言ngôn 其kỳ 在tại 。 永vĩnh 寂tịch 亦diệc 未vị 可khả 言ngôn 其kỳ 滅diệt 矣hĩ 。 尋tầm 幽u 宗tông 以dĩ 絕tuyệt 往vãng 。 則tắc 喪táng 功công 於ư 本bổn 無vô 。 控khống 心tâm 轡bí 於ư 三tam 昧muội 。 則tắc 忘vong 期kỳ 於ư 二nhị 地địa 。 經kinh 流lưu 茲tư 土thổ/độ 。 雖tuy 復phục 垂thùy 及cập 百bách 年niên 。 譯dịch 者giả 昧muội 其kỳ 虚# 津tân 。 靈linh 關quan 莫mạc 之chi 或hoặc 啟khải 。 談đàm 者giả 乖quai 其kỳ 准chuẩn 格cách 。 幽u 跡tích 罕# 得đắc 而nhi 履lý 。 徒đồ 復phục 搜sưu 研nghiên 皓hạo 首thủ 。 竝tịnh 未vị 有hữu 窺khuy 其kỳ 門môn 者giả 。 秦tần 司ty 隸lệ 挍giảo 尉úy 左tả 將tướng 軍quân 安an 城thành 矦hầu 姚diêu 嵩tung 。 擬nghĩ 韻vận 玄huyền 門môn 。 宅trạch 心tâm 世thế 表biểu 。 注chú 誠thành 斯tư 典điển 。 信tín 詣nghệ 彌di 至chí 。 每mỗi 思tư 尋tầm 其kỳ 文văn 。 深thâm 識thức 譯dịch 者giả 之chi 失thất 。 既ký 遇ngộ 鳩cưu 摩ma 羅la 法Pháp 師sư 。 為vi 之chi 傳truyền 寫tả 。 指chỉ 其kỳ 大đại 歸quy 。 真chân 若nhược 披phi 重trọng/trùng 霄tiêu 而nhi 高cao 蹈đạo 。 登đăng 崑# 崙lôn 而nhi 俯phủ 盻# 矣hĩ 。 于vu 時thời 聽thính 受thọ 領lãnh 悟ngộ 之chi 僧Tăng 。 八bát 百bách 餘dư 人nhân 。 皆giai 是thị 諸chư 方phương 英anh 秀tú 。 一nhất 時thời 之chi 傑kiệt 也dã 。 是thị 歲tuế 弘hoằng 始thỉ 八bát 年niên 。 歲tuế 次thứ 鶉# 火hỏa 。

法pháp 華hoa 宗tông 要yếu 序tự

釋thích 慧tuệ 觀quán (# 宋tống )#

夫phu 本bổn 際tế 冥minh 湛trạm 則tắc 神thần 根căn 凝ngưng 一nhất 。 涉thiệp 動động 離ly 淳thuần 則tắc 精tinh 麤thô 異dị 陳trần 。 於ư 是thị 心tâm 轡bí 競cạnh 策sách 。 塵trần 想tưởng 諍tranh 馳trì 。 翳ế 有hữu 淺thiển 深thâm 則tắc 昬# 明minh 殊thù 鏡kính 。 是thị 以dĩ 從tùng 初sơ 得đắc 佛Phật 。 暨kỵ 于vu 此thử 經Kinh 。 始thỉ 應ưng 物vật 開khai 津tân 。 故cố 三tam 乘thừa 別biệt 流lưu 。 別biệt 流lưu 非phi 真chân 。 則tắc 終chung 期kỳ 有hữu 會hội 。 會hội 必tất 同đồng 源nguyên 。 故cố 其kỳ 乘thừa 唯duy 一nhất 。 唯duy 一nhất 無vô 上thượng 。 故cố 謂vị 之chi 妙diệu 法Pháp 。 頌tụng 曰viết 。 是thị 乘thừa 微vi 妙diệu 。 清thanh 淨tịnh 第đệ 一nhất 。 於ư 諸chư 世thế 間gian 。 最tối 無vô 有hữu 上thượng 。 夫phu 妙diệu 不bất 可khả 明minh 。 必tất 擬nghĩ 之chi 有hữu 像tượng 。 像tượng 之chi 美mỹ 者giả 。 蓮liên 華hoa 為vi 上thượng 。 蓮liên 華hoa 之chi 秀tú 。 分phần/phân 陀đà 利lợi 為vi 最tối 。 妙diệu 萬vạn 法pháp 而nhi 為vi 言ngôn 。 故cố 喻dụ 之chi 分phần 陀đà 利lợi 。 其kỳ 為vi 經kinh 也dã 。 明minh 發phát 蒙mông 不bất 可khả 以dĩ 語ngữ 極cực 。 釋thích 權quyền 應ưng 之chi 所sở 由do 御ngự 。 終chung 不bất 可khả 以dĩ 祕bí 深thâm 。 則tắc 開khai 實thật 以dĩ 顯hiển 宗tông 致trí 。 權quyền 應ưng 既ký 彰chương 。 則tắc # 心tâm 自tự 廢phế 。 宗tông 致trí 既ký 顯hiển 。 則tắc 真chân 悟ngộ 自tự 生sanh 。 故cố 能năng 令linh 萬vạn 流lưu 合hợp 注chú 。 三tam 乘thừa 同đồng 往vãng 。 同đồng 往vãng 之chi 三tam 。 會hội 而nhi 為vi 一nhất 。 乘thừa 之chi 始thỉ 也dã 。 覺giác 慧tuệ 成thành 滿mãn 。 乘thừa 之chi 盛thịnh 也dã 。 滅diệt 景cảnh 澄trừng 神thần 。 乘thừa 之chi 終chung 也dã 。 雖tuy 以dĩ 萬vạn 法pháp 為vi 乘thừa 。 然nhiên 統thống 之chi 有hữu 主chủ 。 舉cử 其kỳ 宗tông 要yếu 。 則tắc 慧tuệ [(冰-水+〡)*ㄆ]# 其kỳ 名danh 。 故cố 經kinh 以dĩ 真chân 慧tuệ 為vi 體thể 。 妙diệu 一nhất 為vi 稱xưng 。 是thị 以dĩ 釋Thích 迦Ca 玄huyền 音âm 始thỉ 發phát 。 讚tán 佛Phật 智trí 甚thậm 深thâm 。 多đa 寳# 稱xưng 善thiện 。 歎thán 平bình 等đẳng 大đại 慧tuệ 。 頌tụng 曰viết 。 為vi 說thuyết 佛Phật 慧tuệ 。 故cố 諸chư 佛Phật 出xuất 世thế 間gian 。 唯duy 此thử 一nhất 事sự 實thật 。 餘dư 二nhị 則tắc 非phi 真chân 。 然nhiên 則tắc 佛Phật 慧tuệ 乃nãi 一nhất 之chi 正chánh 實thật 。 乘thừa 之chi 體thể 成thành 。 妙diệu 之chi 至chí 足túc 。 華hoa 之chi 開khai 秀tú 者giả 也dã 。 雖tuy 寄ký 華hoa 宣tuyên 微vi 。 而nhi 道đạo 玄huyền 像tượng 表biểu 。 稱xưng 之chi 曰viết 妙diệu 。 而nhi 體thể 絕tuyệt 精tinh 麤thô 。 頌tụng 曰viết 。 是thị 法Pháp 不bất 可khả 示thị 。 言ngôn 詞từ 相tương/tướng 寂tịch 滅diệt 。 二Nhị 乘Thừa 所sở 以dĩ 息tức 慮lự 。 補bổ 處xứ 所sở 以dĩ 絕tuyệt 塵trần 。 唯duy 佛Phật 與dữ 佛Phật 。 乃nãi 能năng 究cứu 盡tận 。 故cố 恆Hằng 沙sa 如Như 來Lai 。 感cảm 希hy 聲thanh 以dĩ 雲vân 萃tụy 。 已dĩ 逝thệ 之chi 聖thánh 。 振chấn 餘dư 靈linh 而nhi 現hiện 證chứng 。 信tín 佛Phật 法Pháp 之chi 奥# 區khu 。 窮cùng 神thần 之chi 妙diệu 境cảnh 。 其kỳ 此thử 經Kinh 之chi 謂vị 乎hồ 。 此thử 經Kinh 之chi 謂vị 乎hồ 。 觀quán 少thiểu 習tập 歸quy 一nhất 之chi 言ngôn 。 長trường/trưởng 味vị 會hội 通thông 之chi 要yếu 。 然nhiên 緬# 思tư 愈dũ 勤cần 。 而nhi 幽u 旨chỉ 彌di 潛tiềm 。 未vị 嘗thường 不bất 面diện 靈linh 鷲thứu 以dĩ 遐hà 想tưởng 。 臨lâm 詞từ 句cú 而nhi 增tăng 懷hoài 。 諒# 由do 枝chi 說thuyết 差sai 其kỳ 本bổn 。 謬mậu 文văn 乖quai 其kỳ 正chánh 也dã 。 有hữu 外ngoại 國quốc 法Pháp 師sư 。 鳩Cưu 摩Ma 羅La 什Thập 。 超siêu 爽sảng 俊# 邁mại 。 奇kỳ 悟ngộ 天thiên 拔bạt 。 量lượng 與dữ 海hải 深thâm 。 辯biện 流lưu 玉ngọc 散tán 。 繼kế 釋thích 蹤tung 以dĩ 嗣tự 軌quỹ 。 秉bỉnh 神thần 火hỏa 以dĩ 霜sương 燭chúc 。 紐nữu 頹đồi 綱cương 於ư 將tương 絕tuyệt 。 拯chửng 漂phiêu 溺nịch 於ư 已dĩ 淪luân 。 耀diệu 此thử 慧tuệ 燈đăng 。 來lai 光quang 斯tư 境cảnh 。 秦tần 弘hoằng 始thỉ 八bát 年niên 夏hạ 。 於ư 長trường/trưởng 安an 大đại 寺tự 集tập 四tứ 方phương 義nghĩa 學học 沙Sa 門Môn 二nhị 千thiên 餘dư 人nhân 。 更cánh 出xuất 斯tư 經Kinh 。 與dữ 眾chúng 詳tường 究cứu 。 什thập 自tự 手thủ 執chấp 梵Phạm 經kinh 。 口khẩu 譯dịch 秦tần 語ngữ 。 曲khúc 從tùng 方phương 言ngôn 。 而nhi 趣thú 不bất 乖quai 本bổn 。 即tức 文văn 之chi 益ích 。 亦diệc 已dĩ 過quá 半bán 。 雖tuy 復phục 霄tiêu 雲vân 披phi 翳ế 。 陽dương 景cảnh 俱câu 暉huy 。 未vị 足túc 喻dụ 也dã 。 什thập 猶do 謂vị 語ngữ 現hiện 而nhi 理lý 沉trầm 。 事sự 近cận 而nhi 旨chỉ 遠viễn 。 又hựu 釋thích 言ngôn 表biểu 之chi 隱ẩn 。 以dĩ 應ưng 探thám 賾trách 之chi 求cầu 。 雖tuy 冥minh 扉# 未vị 開khai 。 固cố 已dĩ 得đắc 其kỳ 門môn 矣hĩ 。 夫phu 上thượng 善thiện 等đẳng 潤nhuận 靈linh 液dịch 尚thượng 均quân 。 是thị 以dĩ 仰ngưỡng 感cảm 囑chúc 累lụy 。 俯phủ 慨khái 未vị 聞văn 。 故cố 採thải 述thuật 旨chỉ 要yếu 。 流lưu 布bố 未vị 聞văn 。 庶thứ 法Pháp 輪luân 遐hà 軫# 。 往vãng 所sở 未vị 往vãng 。 十thập 方phương 同đồng 悟ngộ 。 究cứu 暢sướng 一Nhất 乘Thừa 。 故cố 序tự 之chi 云vân 爾nhĩ 。

宋tống 釋thích 慧tuệ 觀quán 。 姓tánh 崔thôi 。 清thanh 河hà 人nhân 。 初sơ 諮tư 慧tuệ 遠viễn 。 北bắc 訪phỏng 羅la 什thập 。

時thời 稱xưng 精tinh 難nạn/nan 。 宋tống 元nguyên 嘉gia 中trung 終chung 京kinh 師sư 道Đạo 場Tràng 寺tự 觀quán 以dĩ 序tự 諮tư 什thập 。 什thập 曰viết 。 所sở 論luận 甚thậm 快khoái 。 君quân 當đương 南nam 遊du 江giang 漢hán 。 善thiện 務vụ 弘hoằng 通thông 。 廼# 適thích 荊kinh 州châu 。

(# 附Phụ )# 德Đức 清Thanh 法Pháp 華Hoa 經Kinh 懸Huyền 判Phán

佛Phật 說thuyết 一nhất 代đại 時thời 教giáo 。 古cổ 德đức 分phần/phân 判phán 淺thiển 深thâm 多đa 少thiểu 不bất 一nhất 。 賢hiền 首thủ 大đại 師sư 。 分phần/phân 而nhi 為vi 五ngũ 。 謂vị 小tiểu 始thỉ 終chung 頓đốn 圓viên 以dĩ 此thử 經Kinh 為vi 終chung 教giáo 。 以dĩ 華hoa 嚴nghiêm 為vi 圓viên 教giáo 。 天thiên 台thai 智trí 者giả 大đại 師sư 分phần/phân 而nhi 為vi 四tứ 。 謂vị 藏tạng 通thông 別biệt 圓viên 以dĩ 此thử 經Kinh 為vi 純thuần 圓viên 。 以dĩ 華hoa 嚴nghiêm 為vi 別biệt 圓viên 。 謂vị 帶đái 別biệt 明minh 圓viên 。 是thị 則tắc 二nhị 師sư 似tự 有hữu 相tương/tướng 左tả 。 蓋cái 各các 有hữu 所sở 尊tôn 耳nhĩ 。 天thiên 台thai 以dĩ 為vi 純thuần 圓viên 者giả 。 意ý 謂vị 此thử 經Kinh 純thuần 談đàm 實thật 相tướng 。 如như 大đại 白bạch 牛ngưu 。 純thuần 一nhất 無vô 雜tạp 。 三tam 乘thừa 同đồng 歸quy 。 五ngũ 性tánh 齊tề 入nhập 。 理lý 無vô 不bất 徹triệt 。 事sự 無vô 不bất 盡tận 。 究cứu 竟cánh 為vi 圓viên 。 而nhi 以dĩ 華hoa 嚴nghiêm 為vi 別biệt 圓viên 者giả 。 以dĩ 四tứ 十thập 二nhị 位vị 之chi 行hành 布bố 。 謂vị 借tá 別biệt 明minh 圓viên 。 此thử 則tắc 未vị 盡tận 圓viên 融dung 果quả 海hải 。 事sự 事sự 無vô 礙ngại 稱xưng 性tánh 之chi 極cực 談đàm 。 故cố 獨độc 尊tôn 此thử 經Kinh 。 不bất 無vô 貶biếm 損tổn 。 以dĩ 天thiên 台thai 親thân 悟ngộ 。 法Pháp 華Hoa 三Tam 昧Muội 。 得đắc 處xứ 稱xưng 尊tôn 。 以dĩ 顯hiển 法pháp 勝thắng 妙diệu 非phi 謂vị 抑ức 揚dương 。 賢hiền 首thủ 以dĩ 華hoa 嚴nghiêm 為vi 圓viên 。 此thử 經Kinh 為vi 終chung 者giả 。 蓋cái 華hoa 嚴nghiêm 乃nãi 報báo 身thân 佛Phật 。 據cứ 實thật 報báo 土thổ/độ 。 稱xưng 性tánh 所sở 演diễn 。 圓viên 圓viên 果quả 海hải 。 法Pháp 界Giới 圓viên 融dung 。 自tự 在tại 法Pháp 門môn 。 依y 正chánh 塵trần 毛mao 。 一nhất 一nhất 稱xưng 性tánh 週# 遍biến 。 雖tuy 言ngôn 諸chư 位vị 義nghĩa 彰chương 。 因nhân 果quả 交giao 徹triệt 。 無vô 障chướng 無vô 礙ngại 。 故cố 稱xưng 為vi 圓viên 。 而nhi 以dĩ 法pháp 華hoa 為vi 終chung 者giả 。 以dĩ 此thử 經Kinh 乃nãi 化hóa 佛Phật 所sở 說thuyết 據cứ 方phương 便tiện 土thổ/độ 。 曲khúc 引dẫn 三tam 乘thừa 。 同đồng 歸quy 一nhất 極cực 。 所sở 謂vị 如Như 來Lai 。 以dĩ 一nhất 大đại 事sự 因nhân 緣duyên 故cố 。 出xuất 現hiện 於ư 世thế 。 欲dục 令linh 眾chúng 生sanh 。 開khai 示thị 悟ngộ 入nhập 。 佛Phật 之chi 知tri 見kiến 。 然nhiên 佛Phật 知tri 見kiến 者giả 。 乃nãi 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 。 如Như 來Lai 藏tạng 心tâm 。 舍xá 那na 證chứng 之chi 為vi 法Pháp 界Giới 海hải 慧tuệ 。 普phổ 光quang 明minh 智trí 。 是thị 謂vị 一Nhất 乘Thừa 常thường 住trụ 真chân 心tâm 。 初sơ 成thành 正chánh 覺giác 。 於ư 菩Bồ 提Đề 塲# 。 即tức 稱xưng 此thử 心tâm 。 演diễn 說thuyết 華hoa 嚴nghiêm 。 頓đốn 彰chương 圓viên 融dung 無vô 礙ngại 法Pháp 界Giới 。 獨độc 被bị 大đại 機cơ 。 而nhi 小tiểu 根căn 在tại 座tòa 。 如như 盲manh 如như 聾lung 。 所sở 化hóa 不bất 廣quảng 。 所sở 謂vị 一nhất 門môn 狹hiệp 小tiểu 。 未vị 盡tận 本bổn 懷hoài 。 故cố 觀quán 樹thụ 經kinh 行hành 。 三tam 七thất 思tư 惟duy 。 將tương 一Nhất 乘Thừa 法pháp 。 分phân 別biệt 說thuyết 三tam 。 故cố 以dĩ 同đồng 體thể 大đại 悲bi 。 不bất 起khởi 於ư 座tòa 。 遍biến 現hiện 十thập 方phương 。 垂thùy 應ứng 化hóa 身thân 。 示thị 從tùng 兜Đâu 率Suất 降giáng/hàng 王vương 宮cung 八bát 相tương/tướng 成thành 道Đạo 於ư 鹿Lộc 野Dã 苑Uyển 。 說thuyết 四Tứ 諦Đế 法Pháp 。 度độ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 而nhi 諸chư 聲Thanh 聞Văn 。 雖tuy 證chứng 涅Niết 槃Bàn 。 而nhi 於ư 一Nhất 乘Thừa 佛Phật 之chi 知tri 見kiến 。 杳# 然nhiên 絕tuyệt 分phần/phân 。 因nhân 此thử 費phí 佛Phật 四tứ 十thập 年niên 中trung 。 權quyền 巧xảo 方phương 便tiện 。 彈đàn 呵ha 陶đào 汰# 之chi 功công 。 至chí 此thử 法pháp 華hoa 會hội 上thượng 。 眾chúng 志chí 貞trinh 純thuần 。 纔tài 信tín 佛Phật 心tâm 。 乃nãi 有hữu 成thành 佛Phật 之chi 分phần 。 故cố 一nhất 一nhất 授thọ 記ký 。 方phương 遂toại 如Như 來Lai 出xuất 世thế 本bổn 懷hoài 。 至chí 此thử 利lợi 生sanh 之chi 緣duyên 將tương 終chung 。 故cố 云vân 終chung 教giáo 。 此thử 約ước 化hóa 儀nghi 事sự 畢tất 為vi 終chung 。 而nhi 稱xưng 圓viên 者giả 。 乃nãi [(冰-水+〡)*ㄆ]# 因nhân 結kết 果quả 。 究cứu 竟cánh 攝nhiếp 入nhập 果quả 海hải 之chi 圓viên 。 非phi 自tự 住trụ 圓viên 融dung 果quả 海hải 之chi 圓viên 也dã 。 故cố 華hoa 嚴nghiêm 為vi 頓đốn 。 圓viên 如như 日nhật 初sơ 出xuất 。 先tiên 照chiếu 高cao 山sơn 。 此thử 經Kinh 為vi 漸tiệm 圓viên 。 如như 合hợp 殊thù 流lưu 。 而nhi 歸quy 於ư 海hải 。 若nhược 龍long 女nữ 成thành 佛Phật 。 亦diệc 名danh 圓viên 頓đốn 。 大đại 論luận 所sở 明minh 二nhị 經kinh 歸quy 趣thú 。 皎hiệu 如như 日nhật 星tinh 。 請thỉnh 觀quán 方phương 便tiện 一nhất 品phẩm 。 則tắc 如Như 來Lai 出xuất 世thế 本bổn 懷hoài 。 具cụ 可khả 見kiến 矣hĩ 。 是thị 知tri 經kinh 中trung 喻dụ 稱xưng 長trưởng 者giả 。 威uy 德đức 特đặc 尊tôn 。 指chỉ 佛Phật 報báo 身thân 而nhi 言ngôn 也dã 。 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 。 長trưởng 者giả 家gia 也dã 。 華hoa 藏tạng 世thế 界giới 。 無vô 量lượng 莊trang 嚴nghiêm 。 長trưởng 者giả 之chi 富phú 也dã 。 一Nhất 乘Thừa 因nhân 果quả 。 大đại 白bạch 牛ngưu 車xa 也dã 。 前tiền 至chí 寳# 所sở 法Pháp 界Giới 歸quy 寧ninh 之chi 地địa 。 即tức 所sở 謂vị 妙diệu 莊trang 嚴nghiêm 海hải 也dã 。 凡phàm 所sở 施thi 設thiết 。 皆giai 歸quy 法Pháp 界Giới 。 種chủng 種chủng 發phát 露lộ 。 何hà 所sở 不bất 明minh 。 是thị 故cố 古cổ 德đức 有hữu 判phán 華hoa 嚴nghiêm 為vi 根căn 本bổn 法Pháp 輪luân 。 諸chư 方phương 便tiện 教giáo 為vi 枝chi 末Mạt 法Pháp 輪luân 。 法pháp 華hoa 為vi 攝nhiếp 末mạt 歸quy 本bổn 法Pháp 輪luân 。 而nhi 教giáo 中trung 所sở 顯hiển 。 不bất 出xuất 理lý 行hành 因nhân 果quả 。 以dĩ 理lý 行hành 為vi 因nhân 。 證chứng 入nhập 為vi 果quả 。 愚ngu 謂vị 四tứ 十thập 年niên 前tiền 方phương 便tiện 引dẫn 攝nhiếp 。 至chí 楞lăng 伽già 會hội 上thượng 說thuyết 。 自tự 覺giác 聖thánh 智trí 識thức 藏tạng 。 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 。 顯hiển 理lý 圓viên 心tâm 妙diệu 。 經Kinh 云vân 。 我ngã 大Đại 乘Thừa 。 非phi 乘thừa 。 已dĩ 有hữu 開khai 權quyền 顯hiển 實thật 之chi 意ý 。 至chí 法pháp 華hoa 會hội 上thượng 。 純thuần 談đàm 實thật 相tướng 。 一nhất 色sắc 一nhất 香hương 。 皆giai 歸quy 中trung 道đạo 。 顯hiển 行hành 圓viên 境cảnh 妙diệu 。 理lý 行hành 既ký 圓viên 心tâm 。 境cảnh 皆giai 妙diệu 。 佛Phật 之chi 知tri 見kiến 。 了liễu 此thử 而nhi 巳tị 。 如Như 來Lai 出xuất 世thế 本bổn 懷hoài 。 無vô 餘dư 事sự 矣hĩ 。 故cố 三tam 乘thừa 人nhân 開khai 此thử 知tri 見kiến 。 故cố 一nhất 一nhất 授thọ 記ký 即tức 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 所sở 以dĩ 為vi 終chung 引dẫn 歸quy 法Pháp 界Giới 。 方phương 為vi 究cứu 竟cánh 。 此thử 賢hiền 首thủ 約ước 化hóa 儀nghi 判phán 。 為vi 終chung 教giáo 極cực 為vi 盡tận 理lý 。 溫ôn 陵lăng 約ước 與dữ 華hoa 嚴nghiêm 相tương/tướng 為vi 始thỉ 終chung 最tối 為vi 有hữu 見kiến 。 苐# 未vị 盡tận 發phát 揚dương 耳nhĩ 。 但đãn 諦đế 觀quán 經kinh 旨chỉ 。 融dung 會hội 教giáo 觀quán 。 妙diệu 契khế 佛Phật 心tâm 。 則tắc 了liễu 無vô 剩thặng 法pháp 矣hĩ 。

(# 附phụ )# 德đức 清thanh 釋thích 法pháp 華hoa 題đề

題đề 稱xưng 妙Diệu 法Pháp 蓮Liên 華Hoa 經Kinh 者giả 。 乃nãi 直trực 指chỉ 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 如Như 來Lai 藏tạng 心tâm 以dĩ 立lập 名danh 也dã 。 論luận 云vân 。 所sở 言ngôn 法pháp 者giả 。 謂vị 眾chúng 生sanh 心tâm 。 是thị 心tâm 總tổng 攝nhiếp 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 而nhi 為vi 法Pháp 界Giới 之chi 全toàn 體thể 。 一nhất 切thiết 聖thánh 凡phàm 染nhiễm 淨tịnh 因nhân 果quả 。 無vô 不bất 包bao 含hàm 融dung 攝nhiếp 。 在tại 聖thánh 不bất 增tăng 。 在tại 凡phàm 不bất 減giảm 。 處xử 染nhiễm 不bất 垢cấu 。 出xuất 塵trần 不bất 淨tịnh 。 是thị 以dĩ 舍xá 那na 如Như 來Lai 。 證chứng 窮cùng 此thử 心tâm 。 故cố 心tâm 境cảnh 一nhất 如như 。 聖thánh 凡phàm 平bình 等đẳng 。 眾chúng 生sanh 本bổn 具cụ 。 故cố 曰viết 奇kỳ 哉tai 奇kỳ 哉tai 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 具cụ 有hữu 如Như 來Lai 智trí 慧tuệ 德đức 相tương/tướng 。 但đãn 以dĩ 妄vọng 想tưởng 顛điên 倒đảo 。 執chấp 著trước 而nhi 不bất 證chứng 得đắc 。 良lương 由do 諸chư 佛Phật 悟ngộ 之chi 而nhi 為vi 普phổ 光quang 明minh 智trí 。 名danh 佛Phật 知tri 見kiến 。 眾chúng 生sanh 迷mê 之chi 而nhi 為vi 無vô 明minh 業nghiệp 識thức 。 生sanh 死tử 根căn 株chu 一nhất 見kiến 。 此thử 心tâm 當đương 下hạ 是thị 佛Phật 。 此thử 心tâm 之chi 妙diệu 也dã 。 華hoa 藏tạng 世thế 界giới 。 依y 正chánh 莊trang 嚴nghiêm 。 重trùng 重trùng 無vô 盡tận 。 微vi 妙diệu 圓viên 融dung 。 塵trần 毛mao 草thảo 芥giới 。 依y 心tâm 而nhi 立lập 。 實thật 相tướng 無vô 相tướng 。 此thử 境cảnh 之chi 妙diệu 也dã 。 心tâm 境cảnh 不bất 二nhị 。 純thuần 是thị 一nhất 真chân 。 故cố 稱xưng 妙diệu 法Pháp 。 然nhiên 此thử 妙diệu 法Pháp 。 眾chúng 生sanh 迷mê 之chi 。 名danh 為vi 藏tạng 識thức 。 諸chư 佛Phật 悟ngộ 之chi 。 名danh 如Như 來Lai 藏tạng 。 依y 此thử 一nhất 心tâm 。 建kiến 立lập 法Pháp 界Giới 。 名danh 蓮Liên 華Hoa 藏Tạng 。 是thị 以dĩ 真chân 妄vọng 交giao 徹triệt 。 染nhiễm 淨tịnh 融dung 通thông 。 因nhân 果quả 同đồng 時thời 。 始thỉ 終chung 一nhất 際tế 。 故cố 約ước 喻dụ 則tắc 取thủ 象tượng 蓮liên 華hoa 。 約ước 法pháp 則tắc 直trực 指chỉ 心tâm 體thể 也dã 。 然nhiên 而nhi 此thử 心tâm 。 在tại 佛Phật 則tắc 為vi 普phổ 光quang 明minh 智trí 。 亦diệc 名danh 實thật 智trí 。 又hựu 名danh 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 亦diệc 名danh 自tự 覺giác 聖thánh 智trí 。 故cố 名danh 佛Phật 知tri 見kiến 。 在tại 眾chúng 生sanh 則tắc 為vi 根căn 本bổn 無vô 明minh 。 以dĩ 眾chúng 生sanh 本bổn 具cụ 。 佛Phật 之chi 知tri 見kiến 。 但đãn 以dĩ 無vô 明minh 葑# 部bộ 而nhi 不bất 知tri 。 故cố 諸chư 佛Phật 出xuất 世thế 。 單đơn 為vi 揭yết 示thị 此thử 心tâm 。 使sử 其kỳ 眾chúng 生sanh 。 自tự 知tri 自tự 見kiến 而nhi 悟ngộ 入nhập 之chi 。 故cố 曰viết 。 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 唯duy 一nhất 大đại 事sự 因nhân 緣duyên 。 故cố 出xuất 現hiện 於ư 世thế 。 所sở 謂vị 開khai 示thị 眾chúng 生sanh 。 佛Phật 之chi 知tri 見kiến 。 使sử 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 故cố 唯duy 以dĩ 此thử 事sự 為vi 大đại 。 更cánh 無vô 餘dư 事sự 。 是thị 為vi 如Như 來Lai 。 出xuất 世thế 本bổn 懷hoài 甚thậm 矣hĩ 。 此thử 心tâm 之chi 難nan 悟ngộ 也dã 。 惟duy 我ngã 舍xá 那na 如Như 來Lai 。 初sơ 成thành 正chánh 覺giác 。 於ư 菩Bồ 提Đề 塲# 。 頓đốn 示thị 此thử 心tâm 。 演diễn 大đại 華hoa 嚴nghiêm 。 名danh 曰viết 普Phổ 照Chiếu 。 法Pháp 界Giới 修tu 多đa 羅la 。 名danh 為vi 一Nhất 乘Thừa 。 獨độc 大đại 根căn 眾chúng 生sanh 。 見kiến 聞văn 得đắc 益ích 。 而nhi 下hạ 根căn 劣liệt 解giải 。 身thân 雖tuy 在tại 座tòa 。 如như 盲manh 如như 聾lung 。 故cố 興hưng 同đồng 體thể 大đại 悲bi 。 觀quán 樹thụ 經kinh 行hành 。 將tương 一Nhất 乘Thừa 法pháp 。 分phân 別biệt 說thuyết 三tam 。 故cố 現hiện 應ứng 化hóa 身thân 。 雙song 垂thùy 兩lưỡng 相tương/tướng 。 二nhị 始thỉ 同đồng 時thời 。 於ư 鹿Lộc 野Dã 苑Uyển 說thuyết 四Tứ 諦Đế 法Pháp 。 度độ 諸chư 聲Thanh 聞Văn 。 原nguyên 其kỳ 本bổn 懷hoài 。 特đặc 為vi 開khai 示thị 佛Phật 知tri 見kiến 也dã 。 以dĩ 眾chúng 生sanh 根căn 鈍độn 。 自tự 茲tư 以dĩ 來lai 。 經kinh 四tứ 十thập 年niên 。 勞lao 佛Phật 種chủng 種chủng 無vô 量lượng 方phương 便tiện 。 羣quần 機cơ 不bất 悟ngộ 。 久cửu 被bị 彈đàn 呵ha 。 方phương 有hữu 信tín 佛Phật 之chi 心tâm 。 直trực 至chí 法pháp 華hoa 會hội 上thượng 。 見kiến 其kỳ 根căn 機cơ 既ký 純thuần 。 諦đế 信tín 此thử 心tâm 。 即tức 為vi 一nhất 一nhất 授thọ 記ký 成thành 佛Phật 。 所sở 謂vị 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 即tức 心tâm 自tự 性tánh 。 成thành 就tựu 慧tuệ 身thân 。 不bất 由do 他tha 悟ngộ 。 釋Thích 迦Ca 出xuất 世thế 。 本bổn 懷hoài 今kim 日nhật 方phương 遂toại 。 故cố 盡tận 情tình 吐thổ 露lộ 。 歷lịch 敘tự 一nhất 往vãng 同đồng 患hoạn 之chi 苦khổ 心tâm 。 以dĩ 了liễu 利lợi 生sanh 之chi 能năng 事sự 。 於ư 此thử 不bất 久cửu 。 即tức 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 所sở 謂vị 應ưng 跡tích 之chi 終chung 也dã 。 故cố 如như 長trưởng 者giả 將tương 終chung 。 委ủy 付phó 家gia 業nghiệp 。 是thị 知tri 此thử 經Kinh 如như 付phó 家gia 業nghiệp 之chi 囑chúc 。 書thư 乃nãi 為vi 一nhất 代đại 時thời 教giáo 之chi 流lưu 通thông 。 以dĩ 一nhất 向hướng 不bất 說thuyết 。 謂vị 之chi 護hộ 念niệm 。 今kim 日nhật 乃nãi 說thuyết 。 是thị 為vi 付phó 囑chúc 。 故cố 事sự 該cai 已dĩ 往vãng 。 義nghĩa 在tại 言ngôn 外ngoại 。 苟cẩu 非phi 圓viên 照chiếu 法Pháp 界Giới 。 妙diệu 契khế 佛Phật 心tâm 。 而nhi 以dĩ 區khu 區khu 文văn 字tự 求cầu 之chi 。 則tắc 渺# 無vô 歸quy 宿túc 。 了liễu 此thử 一nhất 題đề 則tắc 於ư 全toàn 經kinh 之chi 旨chỉ 思tư 過quá 半bán 矣hĩ 。

張Trương 藐Miệu 姑Cô 書Thư 法Pháp 華Hoa 經Kinh 序Tự

唐đường 。

時thời (# 明minh )#

釋Thích 迦Ca 如Như 來Lai 。 出xuất 現hiện 於ư 迦ca 夷di 。 先tiên 說thuyết 華hoa 嚴nghiêm 後hậu 說thuyết 法Pháp 華hoa 。 始thỉ 終chung 並tịnh 出xuất 本bổn 懷hoài 。 乃nãi 判phán 教giáo 者giả 。 謂vị 法pháp 華hoa 是thị 化hóa 身thân 佛Phật 所sở 說thuyết 。 華hoa 嚴nghiêm 是thị 毘Tỳ 盧Lô 遮Già 那Na 。 理lý 智trí 真chân 身thân 所sở 說thuyết 。 以dĩ 至chí 放phóng 光quang 。 及cập 世thế 界giới 弟đệ 子tử 等đẳng 。 種chủng 種chủng 不bất 同đồng 。 然nhiên 世Thế 尊Tôn 云vân 。 我ngã 所sở 說thuyết 諸chư 經Kinh 。 法Pháp 華Hoa 最tối 第đệ 一nhất 。 則tắc 世Thế 尊Tôn 先tiên 已dĩ 自tự 判phán 之chi 矣hĩ 。 蓋cái 法pháp 華hoa 非phi 止chỉ 一nhất 經kinh 。 乃nãi 是thị 一nhất 化hóa 之chi 總tổng 結kết 。 經kinh 中trung 急cấp 追truy 窮cùng 子tử 。 機cơ 生sanh 悶muộn 絕tuyệt 。 即tức 其kỳ 現hiện 盧lô 舍xá 那na 身thân 。 與dữ 法Pháp 身thân 大Đại 士Sĩ 。 宿túc 世thế 根căn 熟thục 天thiên 龍long 八bát 部bộ 。 說thuyết 圓viên 滿mãn 修tu 多đa 羅la 。 而nhi 小tiểu 機cơ 未vị 入nhập 。 如như 聾lung 如như 瘂á 者giả 也dã 。 經kinh 中trung 着trước 粗thô 垢cấu 衣y 。 令linh 窮cùng 子tử 除trừ 糞phẩn 。 是thị 其kỳ 現hiện 丈trượng 六lục 身thân 。 說thuyết 四Tứ 諦Đế 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 六Lục 度Độ 等đẳng 教giáo 於ư 鹿Lộc 野Dã 苑Uyển 者giả 也dã 。 經kinh 中trung 心tâm 相tương 體thể 信tín 。 所sở 止chỉ 猶do 在tại 本bổn 處xứ 。 是thị 其kỳ 說thuyết 方Phương 等Đẳng 抽trừu 大đại 出xuất 小tiểu 。 猶do 非phi 佛Phật 本bổn 懷hoài 者giả 也dã 。 經kinh 中trung 窮cùng 子tử 通thông 泰thái 。 自tự 鄙bỉ 先tiên 心tâm 。 一nhất 切thiết 財tài 物vật 。 皆giai 是thị 子tử 有hữu 。 則tắc 其kỳ 說thuyết 法Pháp 華hoa 。 而nhi 日nhật 光quang 普phổ 照chiếu 。 高cao 下hạ 均quân 平bình 。 低đê 頭đầu 小tiểu 音âm 。 微vi 善thiện 散tán 亂loạn 。 皆giai 成thành 佛Phật 道Đạo 者giả 也dã 。 前tiền 賢hiền 言ngôn 之chi 詳tường 矣hĩ 。 而nhi 愚ngu 觀quán 經kinh 中trung 。 釋Thích 迦Ca 分phân 身thân 諸chư 佛Phật 。 在tại 於ư 十thập 方phương 。 說thuyết 法Pháp 華Hoa 經Kinh 。 則tắc 是thị 經Kinh 不bất 但đãn 此thử 土độ 。 釋Thích 迦Ca 之chi 譜# 亦diệc 十thập 方phương 無vô 量lượng 。 釋Thích 迦Ca 如Như 來Lai 。 之chi 總tổng 譜# 矣hĩ 。 又hựu 觀quán 經kinh 中trung 云vân 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 皆giai 謂vị 我ngã 今kim 方phương 始thỉ 成thành 佛Phật 。 我ngã 實thật 成thành 佛Phật 那na 由do 他tha 劫kiếp 。 又hựu 云vân 。 我ngã 實thật 曾tằng 於ư 二nhị 萬vạn 佛Phật 所sở 。 常thường 教giáo 大đại 法pháp 。 則tắc 是thị 經Kinh 不bất 但đãn 此thử 時thời 釋Thích 迦Ca 之chi 譜# 亦diệc 無vô 量lượng 劫kiếp 來lai 。 釋Thích 迦Ca 如Như 來Lai 。 之chi 總tổng 譜# 矣hĩ 。 又hựu 觀quán 經kinh 中trung 言ngôn 。 十thập 方phương 菩Bồ 薩Tát 影ảnh 嚮hướng 者giả 。 多đa 是thị 釋Thích 迦Ca 昔tích 日nhật 同đồng 業nghiệp 。 則tắc 是thị 經Kinh 不bất 但đãn 一nhất 佛Phật 之chi 譜# 。 亦diệc 十thập 方phương 菩Bồ 薩Tát 。 如Như 來Lai 同đồng 此thử 譜# 矣hĩ 。 豈khởi 可khả 執chấp 定định 釋Thích 迦Ca 如Như 來Lai 。 成thành 道Đạo 之chi 四tứ 十thập 二nhị 年niên 。 始thỉ 說thuyết 法Pháp 華Hoa 經Kinh 乎hồ 。 如như 但đãn 以dĩ 世thế 間gian 流lưu 傳truyền 之chi 法pháp 華hoa 經kinh 。 為vi 釋Thích 迦Ca 之chi 說thuyết 法Pháp 華hoa 。 則tắc 佛Phật 為vi 十thập 六lục 王vương 子tử 時thời 。 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 劫kiếp 。 之chi 說thuyết 法Pháp 華hoa 。 大Đại 通Thông 智Trí 勝Thắng 如Như 來Lai 。 二nhị 萬vạn 劫kiếp 之chi 說thuyết 法Pháp 華hoa 。 多đa 寳# 佛Phật 之chi 說thuyết 法Pháp 華hoa 。 二nhị 千thiên 億ức 日Nhật 月Nguyệt 燈Đăng 明Minh 佛Phật 。 之chi 說thuyết 法Pháp 華hoa 。 二nhị 千thiên 億ức 雲vân 自tự 在tại 燈đăng 王vương 佛Phật 之chi 說thuyết 法Pháp 華hoa 。 其kỳ 文văn 字tự 豈khởi 皆giai 今kim 日nhật 所sở 流lưu 傳truyền 之chi 法pháp 華hoa 經kinh 乎hồ 。 葢# 性tánh 本bổn 惟duy 智trí 體thể 性tánh 無vô 染nhiễm 。 但đãn 迷mê 悟ngộ 不bất 同đồng 。 無vô 有hữu 二nhị 性tánh 此thử 千thiên 佛Phật 如Như 來Lai 同đồng 一nhất 道Đạo 理lý 。 同đồng 一nhất 本bổn 懷hoài 。 同đồng 一nhất 說thuyết 法Pháp 。 而nhi 眾chúng 生sanh 機cơ 緣duyên 各các 別biệt 。 無vô 可khả 奈nại 何hà 。 所sở 以dĩ 大Đại 通Thông 智Trí 勝Thắng 如Như 來Lai 。 亦diệc 先tiên 說thuyết 四Tứ 諦Đế 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 而nhi 後hậu 說thuyết 法Pháp 華hoa 。 此thử 即tức 是thị 釋Thích 迦Ca 如Như 來Lai 之chi 家gia 法pháp 。 威uy 音âm 王vương 如Như 來Lai 亦diệc 先tiên 說thuyết 四Tứ 諦Đế 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 而nhi 後hậu 說thuyết 法Pháp 華hoa 。 此thử 即tức 是thị 釋Thích 迦Ca 如Như 來Lai 之chi 師sư 承thừa 。 本bổn 經kinh 言ngôn 善thiện 男nam 子tử 善thiện 女nữ 人nhân 。 信tín 如Như 來Lai 智trí 慧tuệ 者giả 。 為vi 演diễn 說thuyết 此thử 法Pháp 華hoa 經kinh 。 令linh 其kỳ 人nhân 得đắc 佛Phật 慧tuệ 。 若nhược 有hữu 眾chúng 生sanh 。 不bất 信tín 受thọ 者giả 。 當đương 於ư 如Như 來Lai 。 餘dư 深thâm 法Pháp 中trung 。 示thị 教giáo 利lợi 喜hỷ 。 則tắc 為vi 已dĩ 報báo 。 諸chư 佛Phật 之chi 恩ân 。 此thử 又hựu 是thị 釋Thích 迦Ca 如Như 來Lai 。 以dĩ 後hậu 諸chư 弟đệ 子tử 。 說thuyết 法Pháp 之chi 軌quỹ 則tắc 也dã 。 故cố 善thiện 解giải 法pháp 華hoa 者giả 。 豈khởi 但đãn 佛Phật 得đắc 之chi 而nhi 教giáo 化hóa 。 菩Bồ 薩Tát 得đắc 之chi 而nhi 利lợi 生sanh 。 即tức 三tam 皇hoàng 之chi 開khai 天thiên 。 堯# 舜thuấn 之chi 授thọ 禪thiền 。 湯thang 武võ 之chi 征chinh 誅tru 。 伊y 周chu 之chi 相tướng 。 孔khổng 子tử 之chi 師sư 。 夷di 齊tề 之chi 餓ngạ 。 不bất 拘câu 一nhất 法pháp 。 皆giai 是thị 此thử 法pháp 。 本bổn 經kinh 言ngôn 世thế 間gian 相tướng 常thường 住trụ 。 金kim 剛cang 經kinh 言ngôn 。 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 是thị 佛Phật 法Pháp 。 則tắc 百bá 姓tánh 日nhật 用dụng 而nhi 不bất 知tri 。 皆giai 是thị 此thử 法pháp 。 故cố 云vân 妙diệu 耳nhĩ 。 然nhiên 則tắc 如Như 來Lai 之chi 說thuyết 法Pháp 。 寧ninh 獨độc 四tứ 十thập 九cửu 年niên 鹿lộc 苑uyển 方Phương 等Đẳng 。 無vô 非phi 一Nhất 乘Thừa 。 當đương 其kỳ 示thị 現hiện 兜Đâu 率Suất 。 為vi 天thiên 主chủ 說thuyết 。 在tại 母mẫu 胎thai 中trung 。 為vi 諸chư 天thiên 鬼quỷ 神thần 說thuyết 。 往vãng 昔tích 因nhân 中trung 。 八bát 千thiên 返phản 來lai 。 此thử 娑Sa 婆Bà 世Thế 界Giới 。 以dĩ 世thế 界giới 言ngôn 之chi 。 何hà 處xứ 非phi 華hoa 嚴nghiêm 。 以dĩ 佛Phật 慧tuệ 言ngôn 之chi 。 何hà 時thời 非phi 法pháp 華hoa 哉tai 。 是thị 故cố 學học 者giả 。 自tự 顧cố 根căn 莖hành 。 苟cẩu 能năng 一nhất 念niệm 頓đốn 悟ngộ 自tự 心tâm 。 與dữ 佛Phật 無vô 二nhị 。 當đương 下hạ 頓đốn 斷đoạn 無vô 始thỉ 無vô 明minh 。 彈đàn 指chỉ 之chi 頃khoảnh 。 歷lịch 億ức 萬vạn 劫kiếp 。 豈khởi 不bất 休hưu 哉tai 。 若nhược 其kỳ 未vị 能năng 頓đốn 領lãnh 。 則tắc 從tùng 阿a 含hàm 諸chư 典điển 漸tiệm 入nhập 法pháp 華hoa 。 政chánh 是thị 報báo 佛Phật 深thâm 恩ân 處xứ 。 仲trọng 尼ni 以dĩ 天thiên 縱túng/tung 之chi 聖thánh 人nhân 。 然nhiên 既ký 現hiện 學học 者giả 身thân 。 其kỳ 自tự 敘tự 學học 問vấn 之chi 侯hầu 。 自tự 十thập 五ngũ 三tam 十thập 四tứ 十thập 以dĩ 至chí 七thất 十thập 階giai 次thứ 歷lịch 然nhiên 。 况# 我ngã 軰# 足túc 色sắc 凡phàm 夫phu 。 通thông 身thân 在tại 五ngũ 濁trược 中trung 。 豈khởi 敢cảm 避tị 除trừ 糞phẩn 之chi 位vị 次thứ 。 不bất 一nhất 抖đẩu 搜sưu 垢cấu 衣y 哉tai 。 拘câu 拘câu 之chi 見kiến 。 笑tiếu 於ư 通thông 人nhân 。 適thích 藐miệu 姑cô 先tiên 生sanh 。 見kiến 予# 所sở 書thư 法pháp 華hoa 經kinh 。 即tức 自tự 書thư 一nhất 冊sách 。 令linh 予# 敘tự 之chi 。 先tiên 生sanh 謂vị 予# 學học 人nhân 。 宜nghi 先tiên 讀đọc 阿a 含hàm 楞lăng 嚴nghiêm 諸chư 經kinh 。 後hậu 讀đọc 法pháp 華hoa 。 方phương 不bất 生sanh 謗báng 。 正chánh 與dữ 鄙bỉ 意ý 相tương/tướng 合hợp 。 又hựu 與dữ 予# 言ngôn 佛Phật 經Kinh 中trung 法pháp 華hoa 。 如như 儒nho 書thư 中trung 大đại 易dị 。 都đô 是thị 幾kỷ 箇cá 圖đồ 象tượng 。 令linh 人nhân 自tự 會hội 。 予# 謂vị 古cổ 人nhân 左tả 圖đồ 右hữu 書thư 。 固cố 謂vị 圖đồ 不bất 能năng 言ngôn 者giả 。 書thư 能năng 言ngôn 之chi 。 又hựu 謂vị 書thư 不bất 能năng 盡tận 者giả 。 圖đồ 能năng 涵# 之chi 耳nhĩ 。 即tức 如như 周chu 易dị 一nhất 書thư 。 文văn 中trung 之chi 義nghĩa 。 豈khởi 能năng 盡tận 意ý 。 所sở 以dĩ 有hữu 一nhất 聖thánh 人nhân 。 各các 自tự 說thuyết 一nhất 番phiên 道Đạo 理lý 不bất 相tương 沿duyên 襲tập 。 雖tuy 然nhiên 各các 聖thánh 人nhân 各các 說thuyết 一nhất 番phiên 。 而nhi 圖đồ 中trung 之chi 義nghĩa 。 仍nhưng 未vị 有hữu 盡tận 。 故cố 善thiện 觀quán 易dị 者giả 。 未vị 觀quán 聖thánh 言ngôn 。 先tiên 觀quán 大đại 象tượng 。 如như 華hoa 嚴nghiêm 楞lăng 嚴nghiêm 。 皆giai 以dĩ 諸chư 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 諸chư 大đại 弟đệ 子tử 言ngôn 音âm 。 共cộng 為vi 一nhất 圖đồ 。 共cộng 演diễn 如Như 來Lai 第đệ 一Nhất 乘Thừa 法pháp 。 先tiên 生sanh 觀quán 象tượng 玩ngoạn 圖đồ 之chi 語ngữ 。 又hựu 為vi 看khán 經kinh 者giả 。 開khai 一nhất 法Pháp 門môn 矣hĩ 。 故cố 并tinh 記ký 之chi 。

觀Quán 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 經Kinh 疏Sớ/sơ 序Tự

釋thích 智trí 顗# (# 隋tùy )#

夫phu 樂nhạo/nhạc/lạc 邦bang 之chi 與dữ 苦khổ 域vực 。 金kim 寳# 之chi 與dữ 泥nê 沙sa 。 胎thai 獄ngục 之chi 望vọng 華hoa 池trì 。 棘cức 林lâm 之chi 比tỉ 瓊# 樹thụ 。 誠thành 由do 心tâm 分phần/phân 垢cấu 淨tịnh 。 見kiến 兩lưỡng 土thổ/độ 之chi 升thăng 沉trầm 。 行hành 開khai 善thiện 惡ác 。 覩đổ 二nhị 方phương 之chi 麤thô 妙diệu 。 喻dụ 形hình 端đoan 則tắc 影ảnh 直trực 。 源nguyên 濁trược 則tắc 流lưu 昬# 。 故cố 知tri 欲dục 生sanh 極Cực 樂Lạc 國Quốc 土thổ/độ 。 必tất 修tu 十thập 六lục 妙diệu 觀quán 。 願nguyện 見kiến 彌di 陀đà 世Thế 尊Tôn 。 要yếu 行hành 三tam 種chủng 淨tịnh 業nghiệp 。 然nhiên 化hóa 因nhân 事sự 漸tiệm 。 教giáo 藉tạ 緣duyên 興hưng 。 是thị 以dĩ 闍xà 王vương 殺sát 逆nghịch 。 韋vi 提đề 哀ai 請thỉnh 。 大đại 聖thánh 垂thùy 慈từ 。 乘thừa 機cơ 演diễn 法pháp 。 曜diệu 玉ngọc 相tương/tướng 而nhi 流lưu 彩thải 。 聳tủng 珍trân 臺đài 而nhi 顯hiển 瑞thụy 。 雖tuy 廣quảng 示thị 珍trân 域vực 。 而nhi 宗tông 歸quy 安an 養dưỡng 。 使sử 末Mạt 法Pháp 有hữu 緣duyên 。 遵tuân 斯tư 妙diệu 觀quán 。 落lạc 日nhật 懸huyền 皷cổ 。 用dụng 標tiêu 送tống 想tưởng 之chi 方phương 。 大đại 水thủy 結kết 冰băng 。 實thật 表biểu 瑠lưu 璃ly 之chi 地địa 。 風phong 迎nghênh 寳# 葉diệp 。 共cộng 天thiên 樂nhạo/nhạc/lạc 而nhi 同đồng 繁phồn 。 波ba 動động 金kim 渠cừ 。 將tương 契Khế 經Kinh 而nhi 合hợp 響hưởng 。 觀quán 肉nhục 髻kế 而nhi 瞻chiêm 侍thị 者giả 。 念niệm 毫hào 相tướng 而nhi 覩đổ 如Như 來Lai 。 及cập 其kỳ [目*(宜/八)]# 目mục 告cáo 終chung 。 上thượng 珍trân 臺đài 而nhi 高cao 踊dũng 。 文văn 成thành 印ấn 壞hoại 。 坐tọa 金kim 蓮liên 而nhi 化hóa 生sanh 。 隨tùy 三tam 軰# 而nhi 橫hoạnh/hoành 截tiệt 。 越việt 五ngũ 苦khổ 而nhi 長trường/trưởng 鶩# 。 可khả 謂vị 微vi 行hành 妙diệu 觀quán 。 至chí 道đạo 要yếu 術thuật 者giả 哉tai 。 師sư 弘hoằng 法pháp 緣duyên 畢tất 。 在tại 剡# 東đông 石thạch 城thành 寺tự 。 將tương 入nhập 滅diệt 。 謂vị 弟đệ 子tử 曰viết 。 吾ngô 知tri 命mạng 在tại 此thử 。 不bất 復phục 前tiền 進tiến 。 輟chuyết 斤cân 絕tuyệt 弦huyền 。 於ư 今kim 日nhật 矣hĩ 。 唱xướng 觀quán 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 經kinh 題đề 竟cánh 。 復phục 曰viết 。 四tứ 十thập 八bát 願nguyện 。 莊trang 嚴nghiêm 淨tịnh 土độ 。 華hoa 池trì 寳# 樹thụ 。 易dị 往vãng 無vô 人nhân 。 火hỏa 車xa 相tương/tướng 現hiện 。 一nhất 念niệm 改cải 悔hối 者giả 。 尚thượng 得đắc 往vãng 生sanh 。 况# 戒giới 定định 熏huân 修tu 。 聖thánh 行hành 道Đạo 力lực 。 功công 不bất 唐đường 捐quyên 矣hĩ 。 智trí 朗lãng 請thỉnh 云vân 。 未vị 審thẩm 大đại 師sư 。 證chứng 入nhập 何hà 位vị 。 沒một 此thử 何hà 生sanh 。 師sư 曰viết 。 吾ngô 不bất 領lãnh 眾chúng 。 必tất 淨tịnh 六lục 根căn 。 損tổn 己kỷ 利lợi 人nhân 。 但đãn 登đăng 五ngũ 品phẩm 。 汝nhữ 問vấn 何hà 生sanh 者giả 。 吾ngô 諸chư 師sư 友hữu 侍thị 從tùng 觀quán 音âm 皆giai 來lai 迎nghênh 我ngã 。 言ngôn 訖ngật 。 唱xướng 三tam 寳# 名danh 。 如như 入nhập 三tam 昧muội 。

華hoa 嚴nghiêm 念Niệm 佛Phật 三Tam 昧Muội 。 無vô 盡tận 燈đăng 序tự

釋thích 義nghĩa 和hòa (# 宋tống )#

六lục 道đạo 凡phàm 夫phu 。 三tam 乘thừa 賢hiền 聖thánh 。 其kỳ 根căn 本bổn 悉tất 是thị 靈linh 明minh 清thanh 淨tịnh 一nhất 法Pháp 界Giới 心tâm 。 性tánh 覺giác 寳# 光quang 。 各các 各các 圓viên 滿mãn 。 本bổn 不bất 名danh 諸chư 佛Phật 。 亦diệc 不bất 名danh 眾chúng 生sanh 。 但đãn 此thử 心tâm 靈linh 妙diệu 自tự 在tại 。 不bất 守thủ 自tự 性tánh 。 故cố 隨tùy 迷mê 悟ngộ 之chi 緣duyên 。 作tác 業nghiệp 受thọ 苦khổ 。 名danh 曰viết 眾chúng 生sanh 。 修tu 道Đạo 證chứng 真chân 。 遂toại 名danh 諸chư 佛Phật 。 佛Phật 憫mẫn 眾chúng 生sanh 。 顛điên 倒đảo 妄vọng 想tưởng 。 執chấp 著trước 而nhi 不bất 證chứng 得đắc 。 於ư 是thị 稱xưng 法Pháp 界Giới 性tánh 。 說thuyết 華hoa 嚴nghiêm 經kinh 。 欲dục 令linh 眾chúng 生sanh 。 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 即tức 心tâm 自tự 性tánh 。 成thành 就tựu 慧tuệ 身thân 。 不bất 由do 他tha 悟ngộ 。 至chí 於ư 善thiện 財tài 證chứng 入nhập 法Pháp 界Giới 。 叅# 諸chư 知tri 識thức 。 最tối 初sơ 吉cát 祥tường 雲vân 比Bỉ 丘Khâu 。 教giáo 以dĩ 無vô 礙ngại 智trí 。 慧tuệ 念niệm 佛Phật 門môn 。 又hựu 解giải 脫thoát 長trưởng 者giả 。 教giáo 以dĩ 唯duy 心tâm 念niệm 佛Phật 門môn 。 又hựu 普phổ 徧biến 吉cát 淨tịnh 光quang 夜dạ 神thần 。 教giáo 以dĩ 觀quán 德đức 相tương/tướng 念niệm 佛Phật 門môn 。 其kỳ 後hậu 華hoa 嚴nghiêm 諸chư 祖tổ 。 慮lự 念niệm 佛Phật 者giả 莫mạc 得đắc 其kỳ 要yếu 。 於ư 善Thiện 知Tri 識Thức 。 解giải 脫thoát 門môn 中trung 。 復phục 設thiết 諸chư 門môn 。 意ý 使sử 諸chư 佛Phật 與dữ 眾chúng 生sanh 交giao 徹triệt 。 淨tịnh 土độ 與dữ 穢uế 土thổ/độ 融dung 通thông 。 法pháp 法pháp 彼bỉ 此thử 皆giai [(冰-水+〡)*ㄆ]# 。 塵trần 塵trần 悉tất 包bao 徧biến 法Pháp 界Giới 相tương/tướng 即tức 相tương/tướng 入nhập 。 無vô 礙ngại 圓viên 融dung 。 儻thảng 得đắc 其kỳ 門môn 。 則tắc 等đẳng 諸chư 佛Phật 於ư 一nhất 朝triêu 。 不bất 得đắc 其kỳ 門môn 。 則tắc 徒đồ 修tu 因nhân 於ư 曠khoáng 劫kiếp 。 夫phu 不bất 龜quy 手thủ 之chi 藥dược 一nhất 也dã 。 有hữu 終chung 身thân 洴bình 澼# 洸# 者giả 。 有hữu 裂liệt 土thổ/độ 而nhi 封phong 者giả 。 葢# 用dụng 有hữu 工công 拙chuyết 。 而nhi 利lợi 有hữu 大đại 小tiểu 。 念niệm 佛Phật 法Pháp 門môn 一nhất 也dã 。 有hữu 涉thiệp 時thời 之chi 久cửu 。 致trí 力lực 之chi 多đa 。 而nhi 平bình 素tố 失thất 其kỳ 指chỉ 歸quy 。 逮đãi 乎hồ 垂thùy 亡vong 。 他tha 境cảnh 強cưỡng 奪đoạt 。 尠tiển 能năng 超siêu 邁mại 。 此thử 終chung 身thân 不bất 免miễn 於ư 洴bình 澼# 洸# 之chi 謂vị 也dã 。 唯duy 華hoa 嚴nghiêm 觀quán 行hành 。 得đắc 圓viên 至chí 功công 。 於ư 頃khoảnh 刻khắc 見kiến 佛Phật 境cảnh 於ư 塵trần 毛mao 。 諸chư 佛Phật 心tâm 內nội 眾chúng 生sanh 新tân 新tân 作tác 佛Phật 眾chúng 生sanh 心tâm 中trung 。 諸chư 佛Phật 念niệm 念niệm 證chứng 真chân 。 至chí 簡giản 至chí 易dị 。 雖tuy 然nhiên 。 諸chư 佛Phật 拔bạt 苦khổ 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 之chi 心tâm 一nhất 也dã 。 不bất 思tư 議nghị 力lực 一nhất 也dã 。 唯duy 西tây 方phương 彌di 陀đà 世Thế 尊Tôn 。 接tiếp 引dẫn 娑sa 婆bà 眾chúng 生sanh 。 願nguyện 力lực 偏thiên 重trọng 。 即tức 本bổn 師sư 故cố 。 是thị 以dĩ 流lưu 通thông 經kinh 中trung 。 普Phổ 賢Hiền 行hạnh 願nguyện 。 獨độc 指chỉ 彌di 陀đà 。 極cực 為vi 至chí 切thiết 。 於ư 是thị 備bị 錄lục 法Pháp 門môn 。 著trước 為vi 一nhất 編biên 。 使sử 見kiến 聞văn 者giả 。 不bất 動động 步bộ 而nhi 歸quy 淨tịnh 土độ 。 安an 俟sĩ 階giai 梯thê 。 非phi 思tư 量lượng 而nhi 證chứng 彌di 陀đà 。 豈khởi 存tồn 言ngôn 念niệm 。 諸chư 佛Phật 則tắc 背bối/bội 塵trần 合hợp 覺giác 故cố 明minh 。 眾chúng 生sanh 則tắc 背bội 覺giác 合hợp 塵trần 故cố 昬# 。 欲dục 使sử 冥minh 者giả 皆giai 明minh 。 明minh 終chung 無vô 盡tận 。 因nhân 目mục 其kỳ 篇thiên 曰viết 。 無vô 盡tận 燈đăng 云vân 爾nhĩ 。

念Niệm 佛Phật 三Tam 昧Muội 。 深thâm 廣quảng 微vi 密mật 。 世thế 但đãn 以dĩ 音âm 聲thanh 為vi 佛Phật 事sự 。 此thử 書thư 既ký 出xuất 。 當đương 有hữu 知tri 津tân 者giả 。 乾can/kiền/càn 道đạo 丁đinh 亥hợi 季quý 夏hạ 七thất 日nhật 吳ngô 郡quận 范phạm 大đại 成thành 書thư 。

淨tịnh 業nghiệp 禮lễ 懺sám 儀nghi 序tự

釋thích 元nguyên 照chiếu (# 宋tống )#

元nguyên 照chiếu 自tự 下hạ 壇đàn 來lai 。 便tiện 知tri 學học 律luật 。 但đãn 稟bẩm 性tánh 庸dong 薄bạc 。 為vi 行hành 不bất 肖tiếu 。 後hậu 遇ngộ 天thiên 台thai 神thần 悟ngộ 法Pháp 師sư 。 苦khổ 口khẩu 提đề 誨hối 。 始thỉ 知tri 改cải 跡tích 。 遂toại 乃nãi 深thâm 求cầu 祖tổ 教giáo 。 博bác 究cứu 佛Phật 乘thừa 。 而nhi 於ư 佛Phật 祖tổ 微vi 言ngôn 。 薄bạc 有hữu 所sở 領lãnh 。 竊thiết 自tự 思tư 曰viết 初sơ 心tâm 晚vãn 學học 。 寧ninh 無vô 夙túc 善thiện 。 但đãn 不bất 遇ngộ 良lương 導đạo 。 作tác 惡ác 無vô 恥sỉ 。 虚# 喪táng 一nhất 生sanh 。 受thọ 苦khổ 長trường/trưởng 刼# 。 於ư 是thị 發phát 大đại 誓thệ 願nguyện 。 常thường 生sanh 娑sa 婆bà 。 五ngũ 濁trược 惡ác 世thế 。 通thông 達đạt 佛Phật 理lý 。 作tác 大đại 導đạo 師sư 。 提đề 誘dụ 羣quần 生sanh 。 令linh 入nhập 佛Phật 道Đạo 。 復phục 見kiến 高cao 僧Tăng 傳truyền 慧tuệ 布bố 法Pháp 師sư 云vân 。 方phương 土thổ/độ 雖tuy 淨tịnh 。 非phi 吾ngô 所sở 願nguyện 。 若nhược 使sử 十thập 二nhị 刼# 蓮liên 華hoa 中trung 受thọ 樂lạc 。 何hà 如như 三tam 塗đồ 極cực 苦khổ 處xứ 救cứu 眾chúng 生sanh 也dã 。 由do 是thị 堅kiên 持trì 所sở 見kiến 。 歷lịch 涉thiệp 歲tuế 年niên 。 於ư 淨tịnh 土độ 門môn 。 略lược 無vô 歸quy 向hướng 。 見kiến 修tu 淨tịnh 業nghiệp 。 復phục 生sanh 輕khinh 謗báng 。 後hậu 遭tao 重trọng 病bệnh 。 色sắc 力lực 痿nuy 羸luy 。 神thần 識thức 迷mê 茫mang 。 莫mạc 知tri 趣thú 向hướng 。 既ký 而nhi 病bệnh 差sai 。 頓đốn 覺giác 前tiền 非phi 。 悲bi 泣khấp 感cảm 傷thương 。 深thâm 自tự 克khắc 責trách 。 志chí 雖tuy 洪hồng 大đại 。 力lực 未vị 堪kham 任nhậm 。 仍nhưng 覽lãm 天thiên 台thai 十thập 疑nghi 論luận 。 初sơ 心tâm 菩Bồ 薩Tát 。 未vị 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 要yếu 須tu 常thường 不bất 離ly 佛Phật 。 又hựu 引dẫn 智Trí 度Độ 論luận 云vân 。 具cụ 縛phược 凡phàm 夫phu 。 有hữu 大đại 悲bi 心tâm 。 願nguyện 生sanh 惡ác 世thế 。 救cứu 苦khổ 眾chúng 生sanh 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 譬thí 如như 嬰anh 兒nhi 。 不bất 得đắc 離ly 母mẫu 。 又hựu 如như 弱nhược 羽vũ 。 秖kỳ 可khả 傳truyền 枝chi 。 自tự 是thị 盡tận 棄khí 平bình 生sanh 所sở 學học 。 專chuyên 尋tầm 淨tịnh 土độ 教giáo 門môn 。 二nhị 十thập 餘dư 年niên 。 未vị 嘗thường 暫tạm 捨xả 。 研nghiên 詳tường 理lý 教giáo 。 披phi 括quát 古cổ 今kim 。 頓đốn 釋thích 羣quần 疑nghi 。 愈dũ 加gia 深thâm 信tín 。 復phục 見kiến 善thiện 導đạo 和hòa 尚thượng 。 專chuyên 雜tạp 二nhị 修tu 。 若nhược 專chuyên 修tu 者giả 。 百bách 即tức 百bách 生sanh 。 若nhược 雜tạp 修tu 者giả 。 萬vạn 千thiên 一nhất 二nhị 。 心tâm 識thức 散tán 亂loạn 。 觀quán 行hành 難nạn/nan 成thành 。 一nhất 志chí 專chuyên 持trì 。 四tứ 字tự 名danh 號hiệu 。 幾kỷ 生sanh 逃đào 逝thệ 。 今kim 始thỉ 知tri 歸quy 。 仍nhưng 以dĩ 所sở 修tu 。 展triển 轉chuyển 化hóa 導đạo 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 。 洪hồng 贊tán 何hà 窮cùng 。 方phương 便tiện 多đa 門môn 。 以dĩ 信tín 得đắc 入nhập 。 如như 大đại 勢thế 至chí 。 以dĩ 念niệm 佛Phật 心tâm 。 獲hoạch 悟ngộ 圓viên 通thông 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。 復phục 自tự 思tư 念niệm 。 已dĩ 前tiền 所sở 造tạo 無vô 量lượng 罪tội 業nghiệp 。 不bất 信tín 淨tịnh 土độ 。 謗báng 法pháp 毀hủy 人nhân 。 業nghiệp 因nhân 既ký 成thành 。 苦khổ 果quả 必tất 克khắc 。 縱túng/tung 百bách 千thiên 劫kiếp 。 所sở 作tác 不bất 亡vong 。 業nghiệp 性tánh 雖tuy 空không 。 果quả 報báo 不bất 失thất 。 內nội 懷hoài 慚tàm 恥sỉ 。 曉hiểu 夕tịch 兢căng 惶hoàng 。 於ư 是thị 躬cung 對đối 聖thánh 前tiền 。 吐thổ 露lộ 肝can 膽đảm 。 五ngũ 體thể 投đầu 地địa 。 苦khổ 倒đảo 懺sám 悔hối 。 仍nhưng 發phát 大đại 願nguyện 。 普phổ 攝nhiếp 眾chúng 生sanh 。 同đồng 修tu 念niệm 佛Phật 。 盡tận 生sanh 淨tịnh 土độ 。 欲dục 常thường 修tu 習tập 。 須tu 立lập 軌quỹ 儀nghi 。 故cố 集tập 諸chư 文văn 。 布bố 成thành 此thử 法pháp 。 從tùng 始thỉ 至chí 末mạt 。 第đệ 列liệt 十thập 門môn 。 並tịnh 準chuẩn 聖thánh 言ngôn 。 咸hàm 遵tuân 古cổ 式thức 。 事sự 從tùng 簡giản 要yếu 。 法pháp 在tại 精tinh 專chuyên 。 所sở 貴quý 自tự 備bị 修tu 持trì 。 豈khởi 敢cảm 貽# 諸chư 先tiên 達đạt 。 後hậu 賢hiền 披phi 覽lãm 知tri 我ngã 志chí 焉yên 。

阿A 彌Di 陀Đà 經Kinh 新Tân 疏Sớ/sơ 序Tự

釋thích 仁nhân 岳nhạc (# 宋tống )#

或hoặc 曰viết 。 虗hư 空không 無vô 涯nhai 。 世thế 界giới 無vô 量lượng 。 其kỳ 間gian 有hữu 凡phàm 有hữu 聖thánh 。 有hữu 淨tịnh 有hữu 穢uế 。 何hà 為vi 其kỳ 然nhiên 乎hồ 。 曰viết 。 妄vọng 念niệm 而nhi 然nhiên 也dã 。 真chân 則tắc 不bất 然nhiên 。 諸chư 佛Phật 證chứng 真chân 。 空không 界giới 殞vẫn 裂liệt 。 至chí 論luận 應ứng 化hóa 身thân 土thổ/độ 之chi 事sự 。 亦diệc 隨tùy 眾chúng 生sanh 妄vọng 念niệm 所sở 感cảm 。 蓋cái 使sử 夫phu 革cách 凡phàm 成thành 聖thánh 。 捨xả 穢uế 取thủ 淨tịnh 。 然nhiên 後hậu 純thuần 純thuần 乎hồ 如như 諸chư 佛Phật 之chi 證chứng 也dã 。 噫# 。 眾chúng 生sanh 之chi 妄vọng 也dã 久cửu 矣hĩ 。 故cố 我ngã 佛Phật 能năng 仁nhân 氏thị 。 起khởi 無vô 緣duyên 慈từ 悲bi 。 出xuất 堪Kham 忍Nhẫn 世Thế 界Giới 。 以dĩ 若nhược 干can 方phương 便tiện 。 開khai 諸chư 度Độ 門môn 。 繇# 是thị 五ngũ 時thời 設thiết 教giáo 。 三tam 乘thừa 授thọ 道đạo 。 雖tuy 頓đốn 漸tiệm 不bất 同đồng 。 同đồng 歸quy 于vu 理lý 。 其kỳ 有hữu 我ngã 佛Phật 未vị 度độ 而nhi 度độ 在tại 他tha 佛Phật 者giả 。 則tắc 曰viết 補bổ 處xứ 之chi 有hữu 慈Từ 氏Thị 。 極cực 樂lạc 之chi 有hữu 彌di 陀đà 。 乃nãi 至chí 十thập 方phương 。 淨tịnh 佛Phật 國quốc 土độ 。 示thị 若nhược 鏡kính 像tượng 。 導đạo 如như 津tân 梁lương 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 利lợi 有hữu 攸du 往vãng 。 然nhiên 而nhi 補bổ 處xứ 雖tuy 近cận 。 十thập 方phương 俱câu 遠viễn 。 諸chư 大Đại 乘Thừa 經Kinh 。 莫mạc 不bất 稱xưng 讚tán 乎hồ 。 極cực 樂lạc 為vi 最tối 。 彌di 陀đà 為vi 勝thắng 。 依y 正chánh 既ký 異dị 。 壽thọ 命mạng 且thả 長trường/trưởng 。 眾chúng 生sanh 信tín 而nhi 願nguyện 生sanh 者giả 多đa 矣hĩ 。 神thần 化hóa 之chi 蹟# 。 粲sán 在tại 羣quần 籍tịch 。

佛Phật 言ngôn 。

將tương 來lai 法pháp 滅diệt 。 唯duy 留lưu 無Vô 量Lượng 壽Thọ 經Kinh 。 住trụ 世thế 百bách 年niên 。 天thiên 台thai 云vân 。 當đương 知tri 彼bỉ 佛Phật 于vu 此thử 惡ác 世thế 。 偏thiên 有hữu 緣duyên 爾nhĩ 。 茲tư 經kinh 也dã 。 始thỉ 慈từ 恩ân 法Pháp 師sư 。 常thường 有hữu 譔# 釋thích 。

復phục 有hữu 疏sớ/sơ 本bổn 。 亦diệc 題đề 基cơ 公công 之chi 名danh 。 相tương/tướng 傳truyền 云vân 。 此thử 無vô 名danh 師sư 假giả 托thác 而nhi 行hành 也dã 。 校giáo 其kỳ 文văn 旨chỉ 。 實thật 大đại 同đồng 而nhi 小tiểu 別biệt 。 洎kịp 孤cô 山sơn 中trung 庸dong 子tử 章chương 句cú 後hậu 出xuất 。 盛thịnh 傳truyền 于vu 時thời 。 以dĩ 病bệnh 中trung 援viện 毫hào 。 詞từ 簡giản 意ý 略lược 。 凡phàm 用dụng 敷phu 訓huấn 。 似tự 未vị 盡tận 於ư 方Phương 等Đẳng 之chi 詮thuyên 乎hồ 。 走tẩu 不bất 敏mẫn 探thám 智trí 者giả 之chi 教giáo 。 頗phả 歷lịch 歲tuế 紀kỷ 。 常thường 欲dục 以dĩ 一nhất 字tự 法Pháp 要yếu 。 并tinh 淨tịnh 土độ 諸chư 說thuyết 。 覆phú 述thuật 斯tư 文văn 。 竊thiết 避tị 人nhân 之chi 多đa 忌kỵ 。 未vị 果quả 所sở 志chí 。 年niên 逼bức 耳nhĩ 順thuận 。 退thoái 藏tạng 故cố 園viên 。 伏phục 念niệm 玉ngọc 泉tuyền 報báo 恩ân 。 九cửu 旬tuần 揮huy 于vu 犀# 柄bính 。 圭# 峯phong 思tư 孝hiếu 。 七thất 月nguyệt 薦tiến 于vu 蘭lan 盆bồn 。 緬# 挹ấp 清thanh 芬phân 。 遂toại 獲hoạch 操thao 染nhiễm 。 卷quyển 成thành 析tích 為vi 上thượng 下hạ 。 以dĩ 新tân 疏sớ/sơ 目mục 之chi 別biệt 舊cựu 章chương 也dã 。 若nhược 乃nãi 言ngôn 之chi 無vô 文văn 。 吾ngô 何hà 敢cảm 以dĩ 前tiền 說thuyết 並tịnh 駕giá 。 或hoặc 言ngôn 下hạ 之chi 理lý 。 粗thô 通thông 大đại 方phương 。 亦diệc 所sở 不bất 讓nhượng 云vân 。

四tứ 十thập 八bát 願nguyện 後hậu 序tự

釋thích 齊tề 玉ngọc (# 宋tống )#

或hoặc 曰viết 淨tịnh 土độ 乃nãi 聖thánh 人nhân 之chi 權quyền 方phương 。 所sở 以dĩ 接tiếp 鈍độn 根căn 化hóa 凡phàm 器khí 也dã 。 苟cẩu 能năng 一nhất 超siêu 直trực 入nhập 如Như 來Lai 地Địa 。 何hà 藉tạ 于vu 他tha 力lực 乎hồ 。 對đối 曰viết 佛Phật 世thế 文Văn 殊Thù 普phổ 賢hiền 。 滅diệt 後hậu 馬mã 鳴minh 龍long 樹thụ 。 此thử 土thổ/độ 智trí 者giả 智trí 覺giác 。 皆giai 願nguyện 生sanh 淨tịnh 土độ 。 應ưng 盡tận 是thị 鈍độn 根căn 乎hồ 。 釋Thích 迦Ca 勸khuyến 父phụ 王vương 淨Tịnh 飯Phạn 。 并tinh 六lục 萬vạn 釋Thích 種chủng 。 亦diệc 願nguyện 生sanh 淨tịnh 土độ 。 應ưng 盡tận 是thị 凡phàm 器khí 乎hồ 。 此thử 等đẳng 聖thánh 賢hiền 。 應ưng 皆giai 不bất 逮đãi 今kim 日nhật 之chi 利lợi 。 根căn 勝thắng 器khí 乎hồ 。 况# 若nhược 以dĩ 此thử 為vi 權quyền 。 指chỉ 何hà 為vi 實thật 。 權quyền 實thật 之chi 判phán 。 非phi 止chỉ 一nhất 途đồ 。 自tự 非phi 教giáo 眼nhãn 瞭# 焉yên 。 何hà 以dĩ 甄chân 別biệt 。 咨tư 爾nhĩ 有hữu 識thức 。 當đương 信tín 佛Phật 言ngôn 。 招chiêu 報báo 非phi 輕khinh 。 切thiết 勿vật 容dung 易dị 。 昔tích 孫tôn 莘# 老lão 學học 士sĩ 。 始thỉ 以dĩ 此thử 疑nghi 之chi 。 因nhân 會hội 楊dương 次thứ 公công 主chủ 客khách 。 王vương 敏mẫn 仲trọng 侍thị 郎lang 。 論luận 道đạo 契khế 合hợp 。 遂toại 釋thích 其kỳ 疑nghi 。 故cố 莘# 老lão 云vân 。 四tứ 方phương 言ngôn 禪thiền 者giả 。 唯duy 黃hoàng 蘗bách 慧tuệ 林lâm 為vi 最tối 盛thịnh 。 臨lâm 濟tế 之chi 後hậu 。 有hữu 慈từ 明minh 。 慈từ 明minh 傳truyền 江giang 西tây 黃hoàng 蘗bách 之chi 道đạo 。 次thứ 公công 實thật 傳truyền 之chi 。 雲vân 門môn 之chi 後hậu 唯duy 雪tuyết 竇đậu 。 雪tuyết 竇đậu 傳truyền 懷hoài 。 懷hoài 傳truyền 本bổn 。 本bổn 公công 居cư 慧tuệ 林lâm 時thời 敏mẫn 仲trọng 早tảo 得đắc 其kỳ 法pháp 。 次thứ 公công 敏mẫn 中trung 皆giai 儒nho 者giả 。 學học 禪thiền 得đắc 師sư 如như 此thử 。 方phương 且thả 汲cấp 汲cấp 以dĩ 淨tịnh 土độ 為vi 依y 歸quy 。 則tắc 知tri 淨tịnh 土độ 非phi 聖thánh 人nhân 之chi 權quyền 設thiết 。 直trực 禪thiền 侶lữ 之chi 棲tê 止chỉ 也dã 。 苟cẩu 能năng 即tức 心tâm 淨tịnh 土độ 。 本bổn 性tánh 彌di 陀đà 。 生sanh 則tắc 隨tùy 念niệm 往vãng 生sanh 。 去khứ 則tắc 實thật 無vô 所sở 去khứ 。 則tắc 亦diệc 焉yên 有hữu 彼bỉ 此thử 之chi 異dị 。 而nhi 橫hoạnh 相tương 是thị 非phi 于vu 其kỳ 間gian 也dã 哉tai 。 觀quán 夫phu 莘# 老lão 之chi 言ngôn 。 則tắc 信tín 真chân 善Thiện 知Tri 識Thức 。 不bất 違vi 佛Phật 訓huấn 。 不bất 欺khi 自tự 心tâm 。 事sự 理lý 俱câu 圓viên 。 實thật 可khả 宗tông 仰ngưỡng 。 願nguyện 諸chư 仁nhân 者giả 。 當đương 以dĩ 死tử 生sanh 大đại 事sự 為vi 心tâm 。 無vô 以dĩ 人nhân 情tình 取thủ 捨xả 自tự 礙ngại 。 賴lại 如như 是thị 願nguyện 力lực 。 念niệm 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 發phát 決quyết 定định 信tín 誠thành 。 超siêu 娑sa 婆bà 險hiểm 惡ác 之chi 程# 。 作tác 淨tịnh 土độ 水thủy 雲vân 之chi 客khách 。 濯trạc 足túc 于vu 八bát 種chủng 功công 德đức 池trì 水thủy 。 掛quải 錫tích 于vu 七thất 重trùng 行hàng 樹thụ 叢tùng 林lâm 。 入nhập 清thanh 淨tịnh 海hải 眾chúng 中trung 。 叅# 彌di 陀đà 善Thiện 知Tri 識Thức 。 覽lãm 勝thắng 境cảnh 而nhi 。 得đắc 不bất 退thoái 轉chuyển 。 聞văn 妙diệu 法Pháp 而nhi 易dị 悟ngộ 無vô 生sanh 。 七thất 寶bảo 樓lâu 邊biên 。 四tứ 華hoa 池trì 畔bạn 。 優ưu 游du 泮phấn 渙# 。 樂nhạo/nhạc/lạc 莫mạc 大đại 焉yên 。 庶thứ 以dĩ 此thử 願nguyện 為vi 憑bằng 。 前tiền 程# 定định 無vô 間gian 阻trở 。 苟cẩu 或hoặc 謂vị 之chi 不bất 然nhiên 。 則tắc 吾ngô 末mạt 如như 之chi 何hà 也dã 矣hĩ 。

天thiên 台thai 淨tịnh 土độ 十thập 疑nghi 論luận 序tự

楊dương 。 傑kiệt (# 宋tống )# 。

愛ái 不bất 重trọng/trùng 不bất 生sanh 娑sa 婆bà 。 念niệm 不bất 一nhất 不bất 生sanh 極cực 樂lạc 娑sa 婆bà 穢uế 土thổ/độ 也dã 。 極cực 樂lạc 淨tịnh 土độ 也dã 。 娑sa 婆bà 之chi 壽thọ 有hữu 量lượng 。 彼bỉ 土độ 之chi 壽thọ 則tắc 無vô 量lượng 矣hĩ 。 娑sa 婆bà 備bị 諸chư 苦khổ 。 彼bỉ 土độ 則tắc 安an 養dưỡng 無vô 苦khổ 矣hĩ 。 娑sa 婆bà 隨tùy 業nghiệp 。 輪luân 轉chuyển 生sanh 死tử 。 彼bỉ 土độ 一nhất 往vãng 則tắc 永vĩnh 。 證chứng 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 若nhược 願nguyện 度độ 生sanh 。 則tắc 任nhậm 意ý 自tự 在tại 。 不bất 為vi 諸chư 業nghiệp 轉chuyển 矣hĩ 。 其kỳ 淨tịnh 穢uế 壽thọ 量lượng 苦khổ 樂lạc 生sanh 死tử 。 如như 是thị 差sai 別biệt 而nhi 眾chúng 生sanh 冥minh 然nhiên 不bất 知tri 。 可khả 不bất 哀ai 哉tai 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 淨tịnh 土độ 攝nhiếp 受thọ 之chi 主chủ 也dã 。 釋Thích 迦Ca 如Như 來Lai 。 指chỉ 導đạo 淨tịnh 土độ 之chi 師sư 也dã 。 觀quán 音âm 勢thế 至chí 助trợ 佛Phật 揚dương 化hóa 者giả 也dã 。 是thị 以dĩ 如Như 來Lai 。 一nhất 代đại 教giáo 典điển 。 處xứ 處xứ 丁đinh 寧ninh 。 勸khuyến 往vãng 生sanh 也dã 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 與dữ 觀quán 音âm 勢thế 至chí 。 乘thừa 大đại 願nguyện 船thuyền 。 泛phiếm 生sanh 死tử 海hải 。 不bất 著trước 此thử 岸ngạn 。 不bất 留lưu 彼bỉ 岸ngạn 。 不bất 止chỉ 中trung 流lưu 。 唯duy 以dĩ 濟tế 度độ 為vi 佛Phật 事sự 。 是thị 故cố 阿A 彌Di 陀Đà 經Kinh 云vân 。 若nhược 有hữu 善thiện 男nam 子tử 善thiện 女nữ 人nhân 。 聞văn 說thuyết 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 執chấp 持trì 名danh 號hiệu 。 若nhược 一nhất 日nhật 乃nãi 至chí 七thất 日nhật 。 一nhất 心tâm 不bất 亂loạn 。 其kỳ 人nhân 臨lâm 命mạng 終chung 時thời 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 與dữ 諸chư 聖thánh 眾chúng 。 現hiện 在tại 其kỳ 前tiền 。 是thị 人nhân 終chung 時thời 。 心tâm 不bất 顛điên 倒đảo 。 即tức 得đắc 往vãng 生sanh 。 極Cực 樂Lạc 國Quốc 土Độ 。 又hựu 無Vô 量Lượng 壽Thọ 經Kinh 云vân 。 十thập 方phương 眾chúng 生sanh 。 聞văn 我ngã 名danh 號hiệu 。 憶ức 念niệm 我ngã 國quốc 。 植thực 諸chư 德đức 本bổn 。 至chí 心tâm 廻hồi 向hướng 。 欲dục 生sanh 我ngã 國quốc 。 不bất 果quả 遂toại 者giả 。 不bất 取thủ 正chánh 覺giác 。 所sở 以dĩ 祗chi 洹hoàn 精tinh 舍xá 無vô 常thường 院viện 。 令linh 病bệnh 者giả 面diện 西tây 。 作tác 往vãng 生sanh 淨tịnh 土độ 想tưởng 。 蓋cái 彌di 陀đà 光quang 明minh 。 徧biến 照chiếu 法Pháp 界Giới 。 念niệm 佛Phật 眾chúng 生sanh 。 攝nhiếp 取thủ 不bất 捨xả 。 聖thánh 凡phàm 一nhất 體thể 。 機cơ 感cảm 相tương 應ứng 。 諸chư 佛Phật 心tâm 內nội 。 眾chúng 生sanh 塵trần 塵trần 極cực 樂lạc 。 眾chúng 生sanh 心tâm 中trung 淨tịnh 土độ 。 念niệm 念niệm 彌di 陀đà 。 吾ngô 以dĩ 是thị 觀quán 之chi 。 智trí 慧tuệ 者giả 易dị 生sanh 。 能năng 斷đoạn 疑nghi 故cố 。 禪thiền 定định 者giả 易dị 生sanh 。 不bất 散tán 亂loạn 故cố 。 持trì 戒giới 者giả 易dị 生sanh 。 遠viễn 諸chư 染nhiễm 故cố 。 布bố 施thí 者giả 易dị 生sanh 。 不bất 我ngã 有hữu 故cố 。 忍nhẫn 辱nhục 者giả 易dị 生sanh 。 不bất 瞋sân 恚khuể 故cố 。 精tinh 進tấn 者giả 易dị 生sanh 。 不bất 退thoái 轉chuyển 故cố 。 不bất 造tạo 善thiện 不bất 作tác 惡ác 者giả 易dị 生sanh 。 念niệm 純thuần 一nhất 故cố 。 諸chư 惡ác 已dĩ 作tác 。 業nghiệp 報báo 已dĩ 現hiện 者giả 易dị 生sanh 。 實thật 慚tàm 懼cụ 故cố 。 雖tuy 有hữu 眾chúng 善thiện 。 若nhược 無vô 誠thành 信tín 心tâm 。 無vô 深thâm 心tâm 。 無vô 廻hồi 向hướng 發phát 願nguyện 心tâm 者giả 。 則tắc 不bất 得đắc 上thượng 上thượng 品phẩm 生sanh 矣hĩ 。 噫# 。 彌di 陀đà 甚thậm 易dị 持trì 。 淨tịnh 土độ 甚thậm 易dị 往vãng 。 眾chúng 生sanh 不bất 能năng 持trì 。 不bất 能năng 往vãng 。 佛Phật 如như 眾chúng 生sanh 何hà 。 夫phu 造tạo 惡ác 業nghiệp 入nhập 苦khổ 趣thú 。 念niệm 彌di 陀đà 生sanh 極cực 樂lạc 。 二nhị 者giả 皆giai 佛Phật 言ngôn 也dã 。 世thế 人nhân 憂ưu 墮đọa 地địa 獄ngục 而nhi 疑nghi 往vãng 生sanh 者giả 。 不bất 亦diệc 惑hoặc 哉tai 。 晉tấn 慧tuệ 遠viễn 法Pháp 師sư 博bác 通thông 教giáo 乘thừa 。 出xuất 稱xưng 夙túc 德đức 。 嘗thường 與dữ 耶da 舍xá 尊tôn 者giả 。 劉lưu 遺di 民dân 諸chư 英anh 豪hào 等đẳng 。 結kết 白bạch 蓮liên 社xã 於ư 廬lư 山sơn 。 蓋cái 致trí 精tinh 誠thành 於ư 此thử 耳nhĩ 。 其kỳ 後hậu 七thất 百bách 年niên 。 梁lương 周chu 隋tùy 唐đường 以dĩ 至chí 于vu 國quốc 朝triêu 。 其kỳ 僧Tăng 俗tục 修tu 奉phụng 獲hoạch 感cảm 應ứng 者giả 非phi 一nhất 。 咸hàm 見kiến 于vu 淨tịnh 土độ 傳truyền 記ký 。 豈khởi 誣vu 也dã 哉tai 。 然nhiên 贊tán 輔phụ 彌di 陀đà 教giáo 觀quán 者giả 。 其kỳ 書thư 山sơn 積tích 。 唯duy 天thiên 台thai 智trí 者giả 大đại 師sư 淨tịnh 土độ 十thập 疑nghi 論luận 。 最tối 為vi 首thủ 冠quan 。 援viện 引dẫn 聖thánh 言ngôn 。 開khai 決quyết 羣quần 惑hoặc 。 萬vạn 年niên 闇ám 室thất 。 日nhật 至chí 而nhi 頓đốn 釋thích 羣quần 隂# 。 千thiên 里lý 水thủy 程# 。 舟chu 具cụ 而nhi 不bất 勞lao 自tự 力lực 。 非phi 法Pháp 藏tạng 後hậu 身thân 不bất 能năng 至chí 於ư 是thị 也dã 。 傑kiệt 傾khuynh 於ư 都đô 下hạ 。 嘗thường 獲hoạch 斯tư 文văn 。 讀đọc 示thị 所sở 知tri 。 無vô 不bất 生sanh 信tín 。 自tự 遭tao 酷khốc 罰phạt 。 感cảm 悟ngộ 益ích 深thâm 。 願nguyện 廣quảng 其kỳ 傳truyền 。 因nhân 為vi 序tự 引dẫn 。 熙hi 寧ninh 九cửu 年niên 仲trọng 秋thu 述thuật 。

淨tịnh 土độ 十thập 疑nghi 論luận 後hậu 序tự

陳trần 。 瓘# (# 宋tống )# 。

人nhân 心tâm 無vô 常thường 。 法pháp 亦diệc 無vô 定định 。 心tâm 法pháp 萬vạn 差sai 。 其kỳ 本bổn 在tại 此thử 。 信tín 此thử 則tắc 徧biến 信tín 。 華hoa 嚴nghiêm 所sở 以dĩ 說thuyết 十thập 信tín 。 疑nghi 此thử 則tắc 徧biến 疑nghi 。 智trí 者giả 所sở 以dĩ 說thuyết 十thập 疑nghi 。 出xuất 疑nghi 入nhập 信tín 。 一nhất 入nhập 永vĩnh 入nhập 。 不bất 離ly 於ư 此thử 。 得đắc 究cứu 竟cánh 處xứ 。 淨tịnh 土độ 者giả 。 究cứu 竟cánh 處xứ 也dã 。 此thử 處xứ 有hữu 說thuyết 法Pháp 之chi 主chủ 。 名danh 無Vô 量Lượng 壽Thọ 。 此thử 佛Phật 說thuyết 法pháp 。 未vị 嘗thường 間gian 斷đoạn 。 疑nghi 障chướng 其kỳ 耳nhĩ 。 則tắc 聾lung 而nhi 不bất 聞văn 。 疑nghi 障chướng 其kỳ 心tâm 。 則tắc 昧muội 而nhi 不bất 覺giác 。 不bất 聞văn 不bất 覺giác 。 安an 住trụ 惡ác 習tập 。 讚tán 歎thán 不bất 念niệm 。 隨tùy 喜hỷ 麄# 心tâm 。 妄vọng 指chỉ 蓮liên 胞bào 。 以dĩ 為vi 虗hư 誕đản 。 終chung 不bất 自tự 念niệm 。 此thử 分phân 段đoạn 身thân 。 從tùng 何hà 而nhi 得đắc 。 自tự 何hà 而nhi 來lai 。 胎thai 獄ngục 穢uế 濁trược 。 真chân 實thật 安an 在tại 。 信tín 憑bằng 業nghiệp 識thức 。 自tự 隔cách 真chân 際tế 。 於ư 一nhất 幻huyễn 境cảnh 。 非phi 彼bỉ 執chấp 此thử 。 生sanh 生sanh 不bất 靈linh 。 永vĩnh 絕tuyệt 聖thánh 路lộ 。 以dĩ 如như 是thị 故cố 。 釋Thích 迦Ca 如Như 來Lai 。 起khởi 大đại 慈từ 憫mẫn 。 於ư 穢uế 濁trược 中trung 。 發phát 大đại 音âm 聲thanh 。 讚tán 彼bỉ 淨tịnh 土độ 上thượng 妙diệu 之chi 樂lạc 。 於ư 生sanh 死tử 中trung 。 為vi 大đại 舩# 師sư 。 載tái 以dĩ 法pháp 舩# 。 令linh 趍# 彼bỉ 岸ngạn 。 晝trú 夜dạ 度độ 生sanh 。 無vô 有hữu 休hưu 息tức 。 然nhiên 而nhi 彌di 陀đà 之chi 岸ngạn 。 本bổn 無vô 彼bỉ 此thử 。 釋Thích 迦Ca 之chi 舩# 。 實thật 非phi 往vãng 來lai 。 譬thí 如như 一nhất 燈đăng 。 分phần/phân 照chiếu 八bát 鏡kính 。 鏡kính 有hữu 東đông 西tây 。 光quang 影ảnh 無vô 二nhị 。 彌di 陀đà 說thuyết 法Pháp 。 徧biến 光quang 影ảnh 中trung 。 而nhi 釋Thích 迦Ca 方phương 便tiện 。 獨độc 指chỉ 西tây 鏡kính 。 故cố 已dĩ 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 者giả 。 乃nãi 可khả 以dĩ 忘vong 彼bỉ 此thử 。 未vị 入nhập 法Pháp 界Giới 者giả 。 何hà 自tự 而nhi 泯mẫn 東đông 西tây 。 於ư 此thử 法Pháp 中trung 。 若nhược 未vị 究cứu 竟cánh 。 勿vật 滯trệ 方phương 隅ngung 。 勿vật 分phần/phân 彼bỉ 此thử 。 但đãn 當đương 正chánh 念niệm 諦đế 信tín 而nhi 巳tị 。 此thử 二nhị 聖thánh 之chi 意ý 。 而nhi 智trí 者giả 之chi 所sở 以dĩ 信tín 也dã 。 信tín 者giả 萬vạn 善thiện 之chi 母mẫu 。 疑nghi 者giả 眾chúng 惡ác 之chi 根căn 。 能năng 順thuận 其kỳ 母mẫu 。 能năng 鋤# 其kỳ 根căn 。 則tắc 向hướng 之chi 所sở 謂vị 障chướng 緣duyên 眾chúng 生sanh 。 聾lung 可khả 復phục 聞văn 。 昧muội 可khả 復phục 覺giác 。 未vị 出xuất 生sanh 死tử 得đắc 出xuất 生sanh 死tử 。 未vị 生sanh 淨tịnh 土độ 得đắc 生sanh 淨tịnh 土độ 。 順thuận 釋Thích 迦Ca 之chi 誨hối 。 往vãng 面diện 彌di 陀đà 。 隨tùy 彌di 陀đà 之chi 願nguyện 。 來lai 助trợ 釋Thích 迦Ca 。 在tại 此thử 而nhi 徧biến 歷lịch 十thập 方phương 。 即tức 西tây 而nhi 普phổ 入nhập 諸chư 境cảnh 。 自tự 二nhị 聖thánh 建kiến 立lập 以dĩ 來lai 。 如như 是thị 之chi 人nhân 。 如như 河hà 沙sa 數số 。 云vân 何hà 不bất 信tín 。 云vân 何hà 而nhi 疑nghi 。 能năng 自tự 信tín 已dĩ 。 又hựu 作tác 方phương 便tiện 。 令linh 諸chư 未vị 信tín 。 無vô 不bất 信tín 者giả 。 此thử 則tắc 智trí 者giả 之chi 所sở 以dĩ 為vi 悲bi 也dã 。 明minh 智trí 大đại 師sư 中trung 立lập 學học 智trí 者giả 之chi 道đạo 。 不bất 順thuận 其kỳ 文văn 而nhi 順thuận 其kỳ 悲bi 。 所sở 以dĩ 又hựu 印ấn 此thử 論luận 。 冠quan 以dĩ 次thứ 公công 之chi 序tự 。 而nhi 請thỉnh 予# 申thân 廣quảng 其kỳ 說thuyết 以dĩ 助trợ 其kỳ 傳truyền 。 元nguyên 祐hựu 八bát 年niên 七thất 月nguyệt 十thập 一nhất 日nhật 左tả 宣tuyên 義nghĩa 郎lang 前tiền 僉thiêm 書thư 鎮trấn 東đông 軍quân 節tiết 度độ 判phán 官quan 廳thính 公công 事sự 陳trần 瓘# 序tự 。

直trực 指chỉ 淨tịnh 土độ 決quyết 疑nghi 集tập 序tự

楊dương 。 傑kiệt (# 宋tống )# 。

大đại 願nguyện 聖thánh 人nhân 。 從tùng 淨tịnh 土độ 來lai 。 來lai 實thật 無vô 來lai 。 深thâm 心tâm 凡phàm 夫phu 。 往vãng 淨tịnh 土độ 去khứ 。 去khứ 實thật 無vô 去khứ 。 彼bỉ 不bất 來lai 此thử 。 此thử 不bất 往vãng 彼bỉ 。 而nhi 其kỳ 聖thánh 凡phàm 。 會hội 遇ngộ 兩lưỡng 得đắc 。 交giao 際tế 者giả 何hà 也dã 。 彌di 陀đà 光quang 明minh 。 如như 大đại 圓viên 月nguyệt 。 徧biến 照chiếu 十thập 方phương 。 水thủy 清thanh 而nhi 靜tĩnh 。 則tắc 月nguyệt 現hiện 全toàn 體thể 。 月nguyệt 非phi 趣thú 水thủy 而nhi 遽cự 來lai 。 水thủy 濁trược 而nhi 動động 。 則tắc 月nguyệt 無vô 定định 光quang 。 月nguyệt 非phi 捨xả 水thủy 而nhi 遽cự 去khứ 。 在tại 水thủy 則tắc 有hữu 清thanh 濁trược 動động 靜tĩnh 。 在tại 月nguyệt 則tắc 無vô 取thủ 捨xả 去khứ 來lai 。 故cố 華hoa 嚴nghiêm 解giải 脫thoát 長trưởng 者giả 云vân 。 知tri 一nhất 切thiết 佛Phật 。 猶do 如như 影ảnh 像tượng 。 自tự 心tâm 如như 水thủy 。 彼bỉ 諸chư 如Như 來Lai 。 不bất 來lai 至chí 此thử 。 我ngã 不bất 徃# 彼bỉ 。 我ngã 若nhược 欲dục 見kiến 。 安An 樂Lạc 世Thế 界Giới 。 阿A 彌Di 陀Đà 如Như 來Lai 。 隨tùy 意ý 即tức 見kiến 。 是thị 知tri 眾chúng 生sanh 注chú 念niệm 定định 見kiến 彌di 陀đà 。 彌di 陀đà 來lai 迎nghênh 。 極cực 樂lạc 不bất 遠viễn 。 乃nãi 稱xưng 性tánh 實thật 言ngôn 。 非phi 權quyền 教giáo 也dã 。

夫phu 行hành 海hải 無vô 盡tận 。 普phổ 賢hiền 願nguyện 見kiến 彌di 陀đà 。 佛Phật 國quốc 雖tuy 空không 。 維duy 摩ma 常thường 修tu 淨tịnh 土độ 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 有hữu 廣quảng 舌thiệt 之chi 讚tán 。 十thập 方phương 菩Bồ 薩Tát 。 有hữu 同đồng 往vãng 之chi 心tâm 。 試thí 自tự 忖thốn 量lượng 。 孰thục 與dữ 諸chư 聖thánh 。 謂vị 不bất 足túc 生sanh 者giả 。 何hà 其kỳ 自tự 欺khi 哉tai 。 至chí 如như 龍long 樹thụ 祖tổ 師sư 也dã 。 楞lăng 伽già 經kinh 有hữu 預dự 記ký 之chi 文văn 。 天thiên 親thân 教giáo 宗tông 也dã 。 無vô 量lượng 論luận 有hữu 求cầu 生sanh 之chi 偈kệ 。 慈từ 恩ân 通thông 讚tán 。 首thủ 稱xưng 十thập 勝thắng 。 智trí 者giả 析tích 理lý 。 明minh 辨biện 十thập 疑nghi 。 彼bỉ 皆giai 上thượng 哲triết 。 精tinh 進tấn 往vãng 生sanh 。 謂vị 不bất 必tất 生sanh 者giả 。 何hà 其kỳ 自tự 慢mạn 哉tai 。 般Bát 舟Chu 三Tam 昧Muội 經Kinh 云vân 。 跋bạt 陀đà 惒hòa 菩Bồ 薩Tát 。 請thỉnh 問vấn 釋Thích 迦Ca 佛Phật 。 未vị 來lai 眾chúng 生sanh 。 云vân 何hà 得đắc 見kiến 。 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。

佛Phật 言ngôn 。

念niệm 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 即tức 見kiến 十thập 方phương 。 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 又hựu 大đại 寳# 積tích 經Kinh 云vân 。 若nhược 他tha 方phương 眾chúng 生sanh 。 聞văn 無Vô 量Lượng 壽Thọ 如Như 來Lai 名danh 號hiệu 。 廼# 至chí 能năng 發phát 一nhất 念niệm 。 淨tịnh 信tín 歡hoan 喜hỷ 愛ái 樂nhạo 。 所sở 有hữu 善thiện 根căn 。 廻hồi 向hướng 願nguyện 生sanh 無Vô 量Lượng 壽Thọ 國quốc 者giả 。 隨tùy 願nguyện 皆giai 生sanh 。 得đắc 不bất 退thoái 轉chuyển 。 此thử 皆giai 佛Phật 言ngôn 也dã 。 不bất 信tín 佛Phật 言ngôn 。 何hà 言ngôn 可khả 信tín 。 不bất 生sanh 淨tịnh 土độ 。 何hà 土thổ/độ 可khả 生sanh 。 自tự 欺khi 自tự 慢mạn 。 自tự 棄khí 己kỷ 靈linh 。 流lưu 入nhập 輪luân 廻hồi 。 是thị 誰thùy 之chi 咎cữu 。 四tứ 十thập 八bát 願nguyện 。 悉tất 為vi 度độ 生sanh 。 一nhất 十thập 六lục 觀quán 。 同đồng 歸quy 繫hệ 念niệm 。 一nhất 念niệm 既ký 信tín 。 已dĩ 投đầu 種chủng 于vu 蓮liên 池trì 。 眾chúng 善thiện 相tương/tướng 資tư 。 定định 化hóa 生sanh 于vu 金kim 地địa 。 無vô 輙triếp 悔hối 墮đọa 誤ngộ 認nhận 疑nghi 城thành 。 即tức 時thời 蓮liên 開khai 。 得đắc 解giải 脫thoát 道Đạo 。 唯duy 心tâm 淨tịnh 土độ 。 自tự 性tánh 彌di 陀đà 。 大đại 光quang 明minh 中trung 。 決quyết 無vô 魔ma 事sự 。 直trực 指chỉ 淨tịnh 土độ 決quyết 疑nghi 集tập 者giả 。 吾ngô 友hữu 王vương 古cổ 敏mẫn 仲trọng 之chi 所sở 編biên 也dã 。 博bác 采thải 教giáo 典điển 。 該cai 括quát 古cổ 今kim 。 開khai 釋thích 疑nghi 情tình 。 徑kính 超siêu 信tín 地địa 。 其kỳ 載tái 聖thánh 賢hiền 之chi 旨chỉ 。 在tại 淨tịnh 土độ 諸chư 書thư 。 最tối 為vi 詳tường 要yếu 。 蓋cái 安An 養Dưỡng 國Quốc 之chi 鄉hương 導đạo 也dã 。 若nhược 登đăng 彼bỉ 岸ngạn 。 舟chu 固cố 可khả 忘vong 。 來lai 者giả 問vấn 津tân 。 斯tư 言ngôn 無vô 忽hốt 。 元nguyên 豐phong 七thất 年niên 九cửu 月nguyệt 十thập 日nhật 序tự 。

寳# 城thành 易dị 記ký 錄lục 序tự

陳trần 。 瓘# (# 宋tống )# 。

安an 養dưỡng 不bất 在tại 彼bỉ 。 浮phù 雲vân 非phi 我ngã 有hữu 。 此thử 涑# 水thủy 公công 所sở 謂vị 安an 樂lạc 土thổ/độ 也dã 。 余dư 既ký 得đắc 罪tội 台thai 州châu 。 自tự 壬nhâm 辰thần 八bát 月nguyệt 捐quyên 書thư 。 不bất 復phục 為vi 文văn 。 革cách 心tâm 改cải 過quá 。 專chuyên 趣thú 此thử 土thổ/độ 。 路lộ 長trường/trưởng 身thân 老lão 。 恨hận 發phát 心tâm 之chi 晚vãn 也dã 。 比tỉ 閱duyệt 晁# 文văn 元nguyên 公công 道đạo 院viện 集tập 。 論luận 空không 不bất 空không 三tam 昧muội 。 因nhân 繫hệ 之chi 以dĩ 辭từ 。 而nhi 曰viết 辭từ 者giả 。 貫quán 心tâm 而nhi 易dị 記ký 耳nhĩ 。 其kỳ 辭từ 則tắc 四tứ 句cú 偈kệ 也dã 。 文văn 元nguyên 公công 深thâm 入nhập 佛Phật 海hải 。 言ngôn 無vô 枝chi 葉diệp 。 至chí 於ư 貫quán 心tâm 之chi 辭từ 。 則tắc 亦diệc 未vị 忘vong 。 而nhi 且thả 欲dục 其kỳ 易dị 記ký 焉yên 。 公công 之chi 所sở 謂vị 易dị 記ký 者giả 。 豈khởi 主chủ 於ư 記ký 其kỳ 辭từ 而nhi 巳tị 哉tai 。 余dư 竊thiết 慕mộ 焉yên 。 凡phàm 貫quán 心tâm 之chi 辭từ 。 欲dục 已dĩ 而nhi 未vị 能năng 已dĩ 者giả 。 筆bút 之chi 于vu 此thử 。 名danh 之chi 曰viết 寳# 城thành 易dị 記ký 錄lục 云vân 。

了liễu 齋trai 依y 延diên 慶khánh 明minh 智trí 法Pháp 師sư 。 得đắc 台thai 教giáo 淵uyên 源nguyên 。 晚vãn 歲tuế 專chuyên 意ý 西tây 方phương 。 誠thành 為vi 得đắc 所sở 。 其kỳ 紀kỷ 所sở 行hành 之chi 法Pháp 。 擬nghĩ 晁# 公công 貫quán 心tâm 易dị 記ký 之chi 辭từ 者giả 。 彼bỉ 曰viết 吾ngô 即tức 今kim 自tự 定định 日nhật 用dụng 之chi 法pháp 。 先tiên 入nhập 空Không 三Tam 昧Muội 。 旋toàn 滅diệt 一nhất 切thiết 妄vọng 念niệm 。 如như 空không 花hoa 谷cốc 響hưởng 。 經kinh 視thị 聽thính 而nhi 無vô 流lưu 礙ngại 也dã 。 又hựu 入nhập 不bất 空không 三tam 昧muội 安an 住trụ 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 。 如như 額ngạch 珠châu 髻kế 寳# 。 常thường 愛ái 戴đái 而nhi 無vô 失thất 墜trụy 也dã 。 此thử 法pháp 交giao 濟tế 。 更cánh 不bất 異dị 時thời 。 精tinh 密mật 久cửu 長trường 。 百bách 法pháp 無vô 敵địch 。 貫quán 心tâm 易dị 記ký 。 因nhân 繫hệ 之chi 以dĩ 辭từ 曰viết 。 心tâm 空không 如như 太thái 空không 。 豁hoát 然nhiên 無vô 可khả 觸xúc 。 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 中trung 。 靈linh 照chiếu 常thường 安an 住trụ 。

淨tịnh 土độ 寳# 珠châu 集tập 序tự

王vương 。 古cổ (# 宋tống )# 。

眾chúng 生sanh 心tâm 淨tịnh 。 則tắc 佛Phật 土độ 淨tịnh 。 法pháp 性tánh 無vô 生sanh 。 則tắc 無vô 不bất 生sanh 。 有hữu 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 今kim 現hiện 說thuyết 法Pháp 。 在tại 極Cực 樂Lạc 國Quốc 。 號hiệu 阿A 彌Di 陀Đà 。 緣duyên 勝thắng 劫kiếp 長trường/trưởng 。 悲bi 深thâm 願nguyện 大đại 。 無vô 邊biên 際tế 光quang 明minh 。 攝nhiếp 受thọ 不bất 思tư 議nghị 。 淨tịnh 妙diệu 莊trang 嚴nghiêm 。 珠châu 網võng 麗lệ 空không 。 瑤dao 林lâm 矗# 地địa 。 池trì 含hàm 八bát 德đức 。 華hoa 發phát 四tứ 光quang 。 韻vận 天thiên 樂nhạo/nhạc/lạc 于vu 六lục 時thời 。 散tán 裓kích 華hoa 于vu 億ức 剎sát 。 諸chư 佛Phật 共cộng 讚tán 。 十thập 方phương 來lai 歸quy 。 彌di 陀đà 心tâm 內nội 眾chúng 生sanh 。 新tân 新tân 攝nhiếp 化hóa 。 眾chúng 生sanh 心tâm 中trung 淨tịnh 土độ 。 念niệm 念niệm 往vãng 生sanh 質chất 託thác 寳# 蓮liên 。 不bất 離ly 當đương 處xứ 。 神thần 超siêu 多đa 剎sát 。 豈khởi 出xuất 自tự 心tâm 。 如như 鏡kính 含hàm 萬vạn 象tượng 。 而nhi 無vô 有hữu 去khứ 來lai 。 似tự 月nguyệt 印ấn 千thiên 江giang 。 而nhi 本bổn 非phi 升thăng 降giáng/hàng 。 被bị 圓viên 頓đốn 機cơ 。 則tắc 皆giai 一Nhất 生Sanh 補Bổ 處Xứ 。 明minh 方phương 便tiện 門môn 。 則tắc 有hữu 九cửu 品phẩm 階giai 差sai 。 念niệm 本bổn 性tánh 之chi 無vô 量lượng 光quang 。 本bổn 來lai 無vô 念niệm 。 生sanh 唯duy 心tâm 之chi 安An 養Dưỡng 國Quốc 。 真chân 實thật 無vô 生sanh 。 解giải 脫thoát 苦khổ 輪luân 。 十thập 念niệm 亦diệc 超siêu 于vu 寳# 地địa 。 會hội 歸quy 實thật 際tế 。 三tam 乘thừa 終chung 證chứng 于vu 菩Bồ 提Đề 。 如như 大đại 舟chu 載tái 石thạch 而nhi 遂toại 免miễn 沉trầm 淪luân 。 若nhược 順thuận 風phong 揚dương 帆phàm 而nhi 終chung 無vô 留lưu 難nạn 。 悟ngộ 之chi 則tắc 甚thậm 近cận 而nhi 不bất 遠viễn 。 迷mê 之chi 則tắc 益ích 遠viễn 而nhi 無vô 人nhân 。 嗟ta 夫phu 。 學học 寡quả 障chướng 多đa 。 疑nghi 深thâm 觀quán 淺thiển 。 斥xích 為vi 權quyền 小tiểu 。 閴# 若nhược 存tồn 亾# 。 則tắc 以dĩ 馬mã 鳴minh 龍long 樹thụ 為vi 未vị 然nhiên 。 天thiên 台thai 智trí 覺giác 為vi 不bất 逮đãi 。 不bất 信tín 當đương 受thọ 菩Bồ 提Đề 記ký 。 不bất 肯khẳng 頓đốn 生sanh 如Như 來Lai 家gia 。 籠lung 鳥điểu 鼎đỉnh 魚ngư 翻phiên 為vi 游du 戲hí 。 隙khích 駒câu 風phong 燭chúc 。 妄vọng 記ký 久cửu 長trường 。 虗hư 受thọ 一nhất 報báo 身thân 。 枉uổng 設thiết 諸chư 苦khổ 趣thú 。 豈khởi 知tri 大đại 雄hùng 讚tán 勸khuyến 。 金kim 口khẩu 叮# 嚀# 。 侶lữ 聖thánh 賢hiền 于vu 剎sát 那na 。 具cụ 相tướng 好hảo 于vu 俄nga 頃khoảnh 。 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 則tắc 永vĩnh 拋phao 五ngũ 濁trược 。 悲bi 增tăng 則tắc 廻hồi 救cứu 三tam 塗đồ 。 于vu 此thử 不bất 知tri 是thị 為vi 可khả 憫mẫn 。 自tự 魏ngụy 晉tấn 大đại 經kinh 初sơ 出xuất 。 則tắc 有hữu 遠viễn 顯hiển 。 諸chư 賢hiền 繼kế 修tu 。 事sự 列liệt 簡giản 編biên 。 驗nghiệm 彰chương 耳nhĩ 目mục 。 福phước 唐đường 釋thích 戒giới 珠châu 。 採thải 十thập 二nhị 家gia 傳truyền 記ký 。 得đắc 七thất 十thập 五ngũ 人nhân 。 蒐# 補bổ 闕khuyết 遺di 。 芟# 夷di 繁phồn 長trường/trưởng 。 該cai 羅la 別biệt 錄lục 。 增tăng 廣quảng 新tân 聞văn 。 共cộng 得đắc 一nhất 百bách 九cửu 人nhân 。 隱ẩn 顯hiển 畢tất [(冰-水+〡)*ㄆ]# 。 緇# 素tố 並tịnh 列liệt 。 會hội 江giang 河hà 淮hoài 濟tế 于vu 一nhất 海hải 。 融dung 瓶bình 盤bàn 釵thoa 釧xuyến 無vô 二nhị 金kim 。 標tiêu 為vi 險hiểm 道đạo 之chi 津tân 梁lương 。 永vĩnh 作tác 後hậu 來lai 之chi 龜quy 鑑giám 。 元nguyên 豐phong 七thất 年niên 八bát 月nguyệt 十thập 五ngũ 日nhật 記ký 。

龍long 舒thư 淨tịnh 土độ 文văn 序tự

張trương 孝hiếu 祥tường (# 宋tống )#

阿A 彌Di 陀Đà 如Như 來Lai 。 以dĩ 大đại 願nguyện 力lực 。 攝nhiếp 受thọ 羣quần 品phẩm 。 繫hệ 念niệm 甚thậm 簡giản 。 證chứng 果Quả 甚thậm 速tốc 。 或hoặc 者giả 疑nghi 之chi 。 余dư 嘗thường 為vi 之chi 言ngôn 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 即tức 汝nhữ 性tánh 是thị 。 極Cực 樂Lạc 國Quốc 土Độ 。 即tức 汝nhữ 心tâm 是thị 。 眾chúng 生sanh 背bội 覺giác 合hợp 塵trần 。 淪luân 於ư 七thất 趣thú 。 立lập 我ngã 與dữ 佛Phật 。 天thiên 地địa 懸huyền 隔cách 。 佛Phật 為vi 是thị 故cố 。 慈từ 悲bi 方phương 便tiện 。 開khai 示thị 悟ngộ 入nhập 。 現hiện 諸chư 無vô 量lượng 。 如Như 幻Huyễn 三Tam 昧Muội 。 莊trang 嚴nghiêm 其kỳ 國quốc 。 備bị 極cực 華hoa 好hảo/hiếu 。 復phục 以dĩ 辯biện 智trí 。 而nhi 為vi 演diễn 說thuyết 。 令linh 諸chư 眾chúng 生sanh 。 歡hoan 喜hỷ 愛ái 樂nhạo 。 於ư 日nhật 用dụng 中trung 能năng 發phát 一nhất 念niệm 。 念niệm 彼bỉ 如Như 來Lai 。 欲dục 生sanh 其kỳ 國quốc 。 即tức 此thử 一nhất 念niệm 。 清thanh 淨tịnh 堅kiên 固cố 。 還hoàn 性tánh 所sở 有hữu 。 與dữ 佛Phật 無vô 異dị 。 當đương 是thị 念niệm 時thời 。 不bất 起khởi 于vu 座tòa 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 極Cực 樂Lạc 國Quốc 土Độ 。 悉tất 皆giai 現hiện 前tiền 。 如như 是thị 修tu 習tập 。 乃nãi 至chí 純thuần 熟thục 。 幻huyễn 身thân 壞hoại 時thời 。 此thử 性tánh 不bất 壞hoại 。 金kim 蓮liên 華hoa 臺đài 。 由do 性tánh 種chủng 生sanh 。 往vãng 生sanh 其kỳ 中trung 。 如như 歸quy 吾ngô 廬lư 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 即tức 我ngã 眷quyến 屬thuộc 。 性tánh 無vô 異dị 故cố 。 自tự 相tương 親thân 愛ái 。 友hữu 人nhân 龍long 舒thư 王vương 虚# 中trung 。 端đoan 靜tĩnh 簡giản 潔khiết 。 博bác 通thông 羣quần 書thư 。 訓huấn 傳truyền 六lục 經kinh 諸chư 子tử 數sổ 十thập 萬vạn 言ngôn 。 一nhất 旦đán 捐quyên 之chi 。 曰viết 是thị 。 皆giai 業nghiệp 習tập 非phi 究cứu 竟cánh 法pháp 。 吾ngô 其kỳ 惟duy 西tây 方phương 之chi 歸quy 。 自tự 是thị 精tinh 進tấn 。 惟duy 佛Phật 惟duy 念niệm 。 年niên 且thả 六lục 十thập 。 布bố 衣y 蔬# 茹như 。 重trọng/trùng 趼# 千thiên 里lý 。 以dĩ 是thị 教giáo 人nhân 。 風phong 雨vũ 寒hàn 暑thử 弗phất 遑hoàng 恤tuất 。 閒nhàn 居cư 日nhật 課khóa 千thiên 拜bái 。 夜dạ 分phân 乃nãi 寢tẩm 。 面diện 目mục 奕dịch 奕dịch 有hữu 光quang 。 望vọng 之chi 者giả 。 信tín 其kỳ 為vi 有hữu 道đạo 之chi 士sĩ 也dã 。 紹thiệu 興hưng 辛tân 巳tị 秋thu 過quá 家gia 君quân 於ư 宣tuyên 城thành 留lưu 兩lưỡng 月nguyệt 。 始thỉ 見kiến 其kỳ 淨tịnh 土độ 文văn 。 凡phàm 修tu 習tập 法Pháp 門môn 。 與dữ 感cảm 驗nghiệm 章chương 著trước 。 具cụ 有hữu 顛điên 末mạt 。 將tương 求cầu 信tín 道đạo 者giả 鋟# 木mộc 傳truyền 焉yên 。 諉# 余dư 序tự 其kỳ 書thư 。 故cố 為vi 之chi 題đề 其kỳ 端đoan 云vân 。 虗hư 中trung 名danh 日nhật 休hưu 十thập 月nguyệt 旦đán 歷lịch 陽dương 張trương 孝hiếu 祥tường 序tự 。

淨tịnh 土độ 警cảnh 策sách 序tự

釋thích 元nguyên 穎# (# 宋tống )#

一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 歷lịch 劫kiếp 修tu 行hành 。 所sở 成thành 國quốc 土độ 。 安an 立lập 眾chúng 生sanh 。 葢# 以dĩ 眾chúng 生sanh 流lưu 轉chuyển 生sanh 死tử 。 未vị 遇ngộ 知tri 識thức 。 阻trở 聞văn 法Pháp 要yếu 。 不bất 獲hoạch 脫thoát 苦khổ 也dã 。 而nhi 眾chúng 生sanh 或hoặc 宜nghi 以dĩ 苦khổ 事sự 迫bách 切thiết 者giả 。 則tắc 聖thánh 人nhân 於ư 大đại 悲bi 心tâm 。 行hành 折chiết 伏phục 也dã 。 眾chúng 生sanh 或hoặc 宜nghi 以dĩ 樂nhạo/nhạc/lạc 事sự 誘dụ 引dẫn 者giả 。 則tắc 聖thánh 人nhân 於ư 大đại 悲bi 心tâm 。 行hành 攝nhiếp 受thọ 也dã 。 攝nhiếp 受thọ 。 則tắc 有hữu 殊thù 勝thắng 莊trang 嚴nghiêm 。 珍trân 妙diệu 樓lâu 閣các 。 大đại 丈trượng 夫phu 相tướng 。 安an 隱ẩn 之chi 事sự 也dã 。 折chiết 伏phục 。 則tắc 有hữu 胎thai 卵noãn 濕thấp 化hóa 。 四tứ 生sanh 九cửu 有hữu 。 百bách 憂ưu 九cửu 惱não 。 五ngũ 蘊uẩn 八bát 苦khổ 之chi 相tướng 也dã 。 然nhiên 於ư 聖thánh 人nhân 之chi 心tâm 。 豈khởi 曰viết 差sai 別biệt 乎hồ 。 且thả 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 。 亦diệc 有hữu 清thanh 淨tịnh 國quốc 土độ 。 如như 西tây 方phương 極cực 樂lạc 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 必tất 有hữu 五ngũ 濁trược 世thế 界giới 。 如như 娑sa 婆bà 堪kham 忍nhẫn 也dã 。 所sở 以dĩ 一nhất 期kỳ 化hóa 物vật 。 有hữu 彼bỉ 有hữu 此thử 。 有hữu 淨tịnh 有hữu 穢uế 者giả 。 由do 諸chư 佛Phật 結kết 緣duyên 異dị 也dã 。 由do 眾chúng 生sanh 誓thệ 願nguyện 異dị 也dã 。 若nhược 達đạt 彼bỉ 岸ngạn 登đăng 果quả 位vị 無vô 必tất 固cố 也dã 。 世thế 智trí 下hạ 凡phàm 。 不bất 曰viết 分phân 別biệt 。 其kỳ 可khả 知tri 覺giác 乎hồ 。 不bất 曰viết 取thủ 捨xả 。 其kỳ 可khả 造tạo 措thố 乎hồ 。 羣quần 經kinh 廣quảng 有hữu 警cảnh 策sách 之chi 語ngữ 。 偏thiên 讚tán 西tây 方phương 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 所sở 居cư 淨tịnh 土độ 。 今kim 纂toản 集tập 之chi 。 庶thứ [示*(卑-(白-日))]# 補bổ 遺di 化hóa 。 激kích 勸khuyến 士sĩ 俗tục 。 嗚ô 呼hô 。 死tử 生sanh 亦diệc 大đại 矣hĩ 。 豈khởi 不bất 痛thống 哉tai 。 而nhi 世thế 人nhân 或hoặc 。 沒một 於ư 苦khổ 海hải 。 則tắc 自tự 甘cam 其kỳ 分phần/phân 。 或hoặc 迷mê 於ư 富phú 貴quý 。 則tắc 自tự 逞sính 其kỳ 得đắc 。 而nhi 不bất 知tri 生sanh 生sanh 死tử 死tử 。 於ư 瞬thuấn 息tức 間gian 也dã 久cửu 矣hĩ 。 至chí 有hữu 謂vị 心tâm 淨tịnh 佛Phật 土độ 淨tịnh 。 空không 身thân 即tức 法Pháp 身thân 。 及cập 大đại 期kỳ 忽hốt 終chung 。 無vô 所sở 安an 立lập 。 當đương 是thị 時thời 也dã 。 與dữ 夫phu 守thủ 志chí 淳thuần 一nhất 。 著trước 相tương/tướng 修tu 行hành 之chi 人nhân 。 億ức 劫kiếp 不bất 逮đãi 。 故cố 覽lãm 斯tư 文văn 其kỳ 有hữu 發phát 未vị 發phát 之chi 心tâm 歟# 。

淨tịnh 土độ 自tự 信tín 錄lục 序tự

王vương 。 闐điền (# 宋tống )# 。

古cổ 之chi 大đại 聖thánh 人nhân 。 立lập 言ngôn 垂thùy 教giáo 。 被bị 于vu 百bách 世thế 之chi 下hạ 。 其kỳ 志chí 猶do 鬱uất 而nhi 未vị 暢sướng 。 晦hối 而nhi 未vị 明minh 者giả 。 蓋cái 有hữu 之chi 矣hĩ 。 即tức 吾ngô 佛Phật 淨tịnh 土độ 法Pháp 門môn 是thị 也dã 。 余dư 徧biến 覽lãm 諸chư 經kinh 。 深thâm 求cầu 其kỳ 旨chỉ 。 往vãng 生sanh 功công 德đức 。 一nhất 言ngôn 以dĩ 蔽tế 之chi 曰viết 。 在tại 凡phàm 夫phu 獲hoạch 不bất 退thoái 而nhi 巳tị 矣hĩ 。 何hà 則tắc 。 此thử 土thổ/độ 修tu 行hành 圓viên 教giáo 與dữ 小Tiểu 乘Thừa 。 初sơ 果quả 人nhân 。 其kỳ 邪tà 見kiến 及cập 邪tà 三tam 毒độc 。 皆giai 永vĩnh 不bất 起khởi 。 此thử 為vi 斷đoạn 惑hoặc 發phát 悟ngộ 。 剏# 入nhập 聖thánh 流lưu 。 則tắc 越việt 生sanh 不bất 昧muội 其kỳ 所sở 證chứng 。 斯tư 超siêu 四tứ 趣thú 。 不bất 失thất 人nhân 天thiên 。 至chí 于vu 凡phàm 夫phu 地địa 中trung 。 雖tuy 伏phục 惑hoặc 發phát 悟ngộ 菩Bồ 薩Tát 。 一nhất 經kinh 生sanh 死tử 。 非phi 常thường 之chi 變biến 。 則tắc 忘vong 其kỳ 所sở 證chứng 所sở 修tu 。 是thị 故cố 遇ngộ 緣duyên 或hoặc 退thoái 仍nhưng 墮đọa 苦khổ 塗đồ 者giả 容dung 有hữu 之chi 。 乃nãi 若nhược 凡phàm 聖thánh 同đồng 居cư 淨tịnh 土độ 。 如như 極Cực 樂Lạc 國Quốc 等đẳng 。 雖tuy 具cụ 三tam 界giới 。 唯duy 有hữu 人nhân 天thiên 。 故cố 一nhất 切thiết 含hàm 識thức 獲hoạch 生sanh 者giả 。 即tức 長trường/trưởng 辭từ 四tứ 趣thú 。 又hựu 助trợ 緣duyên 大đại 備bị 。 壽thọ 數số 莫mạc 量lượng 。 縱túng/tung 至chí 鈍độn 根căn 。 一nhất 生sanh 熏huân 修tu 。 無vô 不bất 證chứng 聖thánh 果Quả 。 寧ninh 復phục 有hữu 退thoái 失thất 事sự 乎hồ 。 如Như 來Lai 讚tán 勸khuyến 之chi 本bổn 意ý 。 不bất 過quá 如như 此thử 。 且thả 圓viên 機cơ 體thể 道đạo 。 是thị 最tối 上thượng 淨tịnh 業nghiệp 。 苟cẩu 加gia 願nguyện 導đạo 之chi 。 即tức 預dự 優ưu 品phẩm 。 若nhược 夫phu 愚ngu 朴phác 軰# 。 但đãn 能năng 稱xưng 佛Phật 發phát 願nguyện 者giả 。 而nhi 莫mạc 不bất 往vãng 生sanh 。 嗚ô 呼hô 。 觀quán 淨tịnh 土độ 一nhất 門môn 。 則tắc 知tri 聖thánh 人nhân 無vô 棄khí 物vật 矣hĩ 。 彼bỉ 守thủ 癡si 空không 之chi 徒đồ 。 効hiệu 無vô 礙ngại 無vô 修tu 。 起khởi 自tự 障chướng 心tâm 。 絕tuyệt 他tha 學học 路lộ 。 乃nãi 高cao 其kỳ 言ngôn 曰viết 。 淨tịnh 土độ 。 末mạt 事sự 也dã 。 何hà 足túc 道đạo 哉tai 。 可khả 不bất 哀ai 邪tà 。

西tây 方phương 合hợp 論luận 序tự

袁viên 宗tông 道đạo (# 明minh )#

香hương 光quang 子tử 避tị 囂hiêu 山sơn 剎sát 。 修tu 習tập 淨tịnh 業nghiệp 。 有hữu 一nhất 禪thiền 人nhân 闊khoát 視thị 高cao 步bộ 。 過quá 舍xá 而nhi 譚đàm 。 見kiến 案án 上thượng 有hữu 石thạch 頭đầu 居cư 士sĩ 新tân 撰soạn 淨tịnh 土độ 合hợp 論luận 。 閱duyệt 未vị 終chung 篇thiên 。 抗kháng 聲thanh 言ngôn 曰viết 。 若nhược 論luận 此thử 之chi 法Pháp 門môn 。 原nguyên 用dụng 接tiếp 引dẫn 中trung 下hạ 之chi 根căn 。 何hà 者giả 。 中trung 下hạ 根căn 人nhân 。 智trí 慧tuệ 輕khinh 微vi 。 業nghiệp 力lực 深thâm 重trọng 。 以dĩ 憶ức 佛Phật 念niệm 佛Phật 。 獲hoạch 生sanh 淨tịnh 土độ 。 如như 頑ngoan 石thạch 附phụ 舟chu 。 可khả 以dĩ 到đáo 岸ngạn 。 誠thành 宜nghi 念niệm 佛Phật 。 至chí 于vu 吾ngô 軰# 。 洞đỗng 了liễu 本bổn 源nguyên 。 此thử 心tâm 即tức 是thị 佛Phật 。 更cánh 於ư 何hà 處xứ 覓mịch 佛Phật 。 此thử 心tâm 即tức 是thị 土thổ/độ 。 更cánh 於ư 何hà 處xứ 見kiến 土thổ/độ 。 于vu 實thật 際tế 理lý 中trung 。 覓mịch 生sanh 佛Phật 去khứ 來lai 。 生sanh 死tử 三tam 世thế 之chi 相tướng 。 無vô 一nhất 毛mao 頭đầu 可khả 得đắc 。 纔tài 說thuyết 成thành 佛Phật 。 已dĩ 是thị 剩thặng 語ngữ 。 何hà 得đắc 更cánh 有hữu 分phần/phân 淨tịnh 分phần/phân 穢uế 。 捨xả 此thử 生sanh 彼bỉ 之chi 事sự 。 若nhược 於ư 此thử 處xứ 悟ngộ 得đắc 。 是thị 自tự 在tại 閒gian/nhàn 人nhân 。 即tức 淫dâm 怒nộ 癡si 。 皆giai 是thị 阿a 彌di 平bình 等đẳng 道đạo 塲# 。 如như 如như 不bất 動động 。 何hà 乃nãi 捨xả 卻khước 己kỷ 佛Phật 。 拜bái 彼bỉ 金kim 銅đồng 。 且thả 謂vị 悟ngộ 與dữ 未vị 悟ngộ 。 皆giai 宜nghi 修tu 習tập 。 無vô 事sự 生sanh 事sự 。 吾ngô 所sở 不bất 曉hiểu 。 香hương 光quang 子tử 聞văn 而nhi 太thái 息tức 曰viết 。 若nhược 汝nhữ 所sở 言ngôn 。 止chỉ 圖đồ 口khẩu 角giác 圓viên 滑hoạt 。 不bất 知tri 一nhất 舉cử 足túc 將tương 墜trụy 於ư 火hỏa 坑khanh 也dã 。 生sanh 死tử 無vô 常thường 。 轉chuyển 盼phán 即tức 至chí 。 如như 何hà 熟thục 記ký 宗tông 門môn 現hiện 成thành 相tương 似tự 之chi 語ngữ 。 以dĩ 為vi 究cứu 竟cánh 。 都đô 云vân 我ngã 已dĩ 成thành 佛Phật 。 不bất 必tất 念niệm 佛Phật 。 若nhược 約ước 理lý 而nhi 言ngôn 。 世thế 間gian 一nhất 蚤tảo 一nhất 虱sắt 。 皆giai 具cụ 有hữu 如Như 來Lai 清thanh 淨tịnh 覺giác 體thể 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 乃nãi 至chí 諸chư 佛Phật 。 成thành 等Đẳng 正Chánh 覺Giác 。 證chứng 大đại 涅Niết 槃Bàn 。 本bổn 體thể 未vị 常thường 增tăng 得đắc 一nhất 分phần/phân 。 眾chúng 生sanh 墮đọa 三tam 塗đồ 趨xu 生sanh 死tử 海hải 。 本bổn 體thể 未vị 常thường 減giảm 卻khước 一nhất 分phần/phân 。 如như 如như 之chi 體thể 。 常thường 自tự 不bất 動động 。 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 。 等đẳng 是thị 妄vọng 見kiến 。 亦diệc 無vô 如Như 來Lai 。 亦diệc 無vô 眾chúng 生sanh 。 于vu 此thử 證chứng 入nhập 。 亦diệc 無vô 能năng 證chứng 之chi 人nhân 。 亦diệc 無vô 所sở 證chứng 之chi 法pháp 。 冺# 絕tuyệt 心tâm 量lượng 。 超siêu 越việt 情tình 有hữu 。 大đại 地địa 無vô 寸thốn 土thổ/độ 。 佛Phật 之chi 一nhất 字tự 。 向hướng 何hà 處xứ 安an 着trước 。 至chí 於ư 進tiến 修tu 法Pháp 門môn 。 于vu 無vô 修tu 證chứng 中trung 修tu 證chứng 。 于vu 無vô 等đẳng 級cấp 中trung 等đẳng 級cấp 。 千thiên 差sai 萬vạn 別biệt 。 雖tuy 位vị 至chí 等đẳng 覺giác 。 尚thượng 不bất 知tri 如Như 來Lai 。 舉cử 足túc 下hạ 足túc 之chi 處xứ 。 從tùng 上thượng 祖tổ 師sư 所sở 以dĩ 呵ha 佛Phật 斥xích 教giáo 。 一nhất 切thiết 皆giai 遮già 者giả 止chỉ 因nhân 人nhân 心tâm 執chấp 滯trệ 教giáo 相tương/tướng 。 隨tùy 語ngữ 生sanh 解giải 。 不bất 悟ngộ 言ngôn 外ngoại 之chi 本bổn 體thể 。 漫mạn 執chấp 語ngữ 中trung 之chi 方phương 便tiện 。 數số 他tha 家gia 寳# 。 已dĩ 無vô 分phần/phân 文văn 。 於ư 是thị 諸chư 祖tổ 知tri 其kỳ 流lưu 弊tệ 。 遂toại 用dụng 毒độc 手thủ 。 剗sản 其kỳ 語ngữ 言ngôn 。 塞tắc 其kỳ 解giải 路lộ 。 拶# 其kỳ 情tình 識thức 。 令linh 其kỳ 苦khổ 叅# 密mật 究cứu 。 逆nghịch 生sanh 滅diệt 流lưu 。 生sanh 滅diệt 情tình 盡tận 。 取thủ 捨xả 念niệm 空không 。 始thỉ 識thức 得đắc 親thân 生sanh 父phụ 母mẫu 。 歷lịch 劫kiếp 寳# 藏tạng 。 卻khước 來lai 看khán 經kinh 看khán 教giáo 。 一nhất 一nhất 如như 道đạo 家gia 中trung 事sự 。 然nhiên 後hậu 如như 說thuyết 進tiến 修tu 。 以dĩ 佛Phật 知tri 見kiến 淨tịnh 治trị 餘dư 習tập 。 拜bái 空không 花hoa 之chi 如Như 來Lai 。 修tu 水thủy 月nguyệt 之chi 梵Phạm 行hạnh 。 登đăng 陽dương 燄diệm 之chi 階giai 級cấp 。 度độ 谷cốc 響hưởng 之chi 眾chúng 生sanh 。 不bất 取thủ 寂tịch 證chứng 。 是thị 謂vị 佛Phật 種chủng 。 正chánh 如như 杲# 日nhật 當đương 空không 。 行hành 大đại 王vương 路lộ 。 不bất 同đồng 長trường 夜dạ 趨xu 走tẩu 。 攀phàn 荊kinh 墮đọa 棘cức 。 豈khởi 謂vị 一nhất 悟ngộ 之chi 後hậu 。 即tức 同đồng 極cực 果quả 。 若nhược 論luận 諸chư 祖tổ 師sư 為vi 人nhân 之chi 處xứ 。 壁bích 立lập 萬vạn 仞nhận 。 未vị 曾tằng 開khai 口khẩu 。 已dĩ 隔cách 千thiên 里lý 萬vạn 里lý 。 至chí 機cơ 緣duyên 之chi 外ngoại 。 平bình 實thật 商thương 量lượng 。 未vị 嘗thường 盡tận 絕tuyệt 階giai 級cấp 盡tận 遮già 修tu 行hành 。 傳truyền 燈đăng 錄lục 中trung 。 分phân 明minh 詳tường 悉tất 。 何hà 曾tằng 言ngôn 一nhất 悟ngộ 之chi 後hậu 。 不bất 假giả 修tu 行hành 。 後hậu 世thế 不bất 識thức 教giáo 意ý 。 不bất 達đạt 祖tổ 機cơ 。 乃nãi 取thủ 喝hát 佛Phật 罵mạ 祖tổ 破phá 膽đảm 險hiểm 句cú 。 以dĩ 為vi 行hành 持trì 。 昔tích 之chi 人nhân 為vi 經kinh 論luận 所sở 障chướng 。 猶do 是thị 襍tập 食thực 米mễ 麥mạch 。 不bất 能năng 運vận 化hóa 。 後hậu 之chi 人nhân 飽bão 記ký 宗tông 門môn 語ngữ 句cú 。 排bài 因nhân 撥bát 果quả 。 越việt 分phần/phân 過quá 頭đầu 。 是thị 日nhật 取thủ 大đại 黃hoàng 巴ba 豆đậu 以dĩ 為vi 茶trà 飯phạn 也dã 。 自tự 悞ngộ 悞ngộ 人nhân 。 弊tệ 豈khởi 有hữu 極cực 。 是thị 以dĩ 纔tài 入nhập 此thử 門môn 。 便tiện 輕khinh 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 莫mạc 不bất 自tự 云vân 無vô 佛Phật 可khả 成thành 。 無vô 行hành 可khả 修tu 。 見kiến 人nhân 念niệm 佛Phật 。 則tắc 曰viết 自tự 性tánh 是thị 佛Phật 。 見kiến 人nhân 修tu 淨tịnh 土độ 。 則tắc 曰viết 即tức 心tâm 是thị 淨tịnh 。 言ngôn 叅# 禪thiền 則tắc 尊tôn 之chi 九cửu 天thiên 之chi 上thượng 。 言ngôn 念niệm 佛Phật 則tắc 蹂# 之chi 九cửu 地địa 之chi 下hạ 。 全toàn 不bất 思tư 叅# 禪thiền 念niệm 佛Phật 。 總tổng 之chi 為vi 了liễu 生sanh 死tử 。 同đồng 是thị 出xuất 苦khổ 海hải 之chi 橋kiều 梁lương 。 越việt 界giới 有hữu 之chi 寳# 筏phiệt 。 事sự 同đồng 一nhất 家gia 。 何hà 勝thắng 何hà 劣liệt 。 叅# 門môn 之chi 中trung 。 所sở 悟ngộ 亦diệc 有hữu 淺thiển 深thâm 。 念niệm 佛Phật 之chi 眾chúng 。 所sở 修tu 亦diệc 有hữu 高cao 下hạ 。 如như 何hà 執chấp 定định 叅# 者giả 即tức 是thị 上thượng 根căn 。 念niệm 者giả 便tiện 為vi 中trung 下hạ 。 自tự 達đạt 磨ma 西tây 來lai 。 立lập 此thử 宗tông 門môn 。 已dĩ 云vân 二nhị 百bách 年niên 後hậu 。 明minh 道đạo 者giả 多đa 。 行hành 道Đạo 者giả 少thiểu 。 說thuyết 理lý 者giả 多đa 。 通thông 理lý 者giả 少thiểu 。 今kim 傳truyền 燈đăng 錄lục 中trung 。 如như 麻ma 似tự 粟túc 。 同đồng 云vân 入nhập 悟ngộ 。 其kỳ 實thật 迥huýnh 別biệt 。 至chí 如như 般Bát 若Nhã 緣duyên 深thâm 。 靈linh 根căn 夙túc 植thực 。 迦ca 陵lăng 破phá 卵noãn 。 香hương 象tượng 絕tuyệt 流lưu 。 或hoặc 見kiến 根căn 宗tông 于vu 片phiến 言ngôn 。 或hoặc 顯hiển 威uy 用dụng 於ư 一nhất 喝hát 。 一nhất 聞văn 千thiên 悟ngộ 。 得đắc 大đại 總tổng 持trì 。 或hoặc 有hữu 懷hoài 出xuất 世thế 之chi 心tâm 。 具cụ 丈trượng 夫phu 之chi 志chí 。 舍xá 彼bỉ 塵trần 情tình 。 究cứu 此thử 大đại 事sự 。 不bất 怙hộ 小tiểu 解giải 。 惟duy 求cầu 實thật 知tri 。 卧# 薪tân 嘗thường 膽đảm 。 飲ẩm 冰băng 吞thôn 蘗bách 。 如như 此thử 三tam 十thập 年niên 四tứ 十thập 年niên 後hậu 。 或hoặc 遇ngộ 明minh 師sư 。 痛thống 與dữ 針châm 劄# 。 偷thâu 心tâm 死tử 盡tận 。 心tâm 華hoa 始thỉ 開khai 。 此thử 後hậu 又hựu 須tu 潛tiềm 行hành 密mật 修tu 。 銷tiêu 融dung 餘dư 習tập 。 法pháp 見kiến 尚thượng 捨xả 。 何hà 况# 非phi 法pháp 。 若nhược 趙triệu 州châu 除trừ 粥chúc 飯phạn 是thị 襍tập 用dụng 心tâm 。 湧dũng 泉tuyền 四tứ 十thập 年niên 尚thượng 有hữu 走tẩu 作tác 。 香hương 林lâm 四tứ 十thập 年niên 打đả 成thành 一nhất 片phiến 。 兢căng 兢căng 業nghiệp 業nghiệp 。 如như 護hộ 頭đầu 目mục 。 直trực 至chí 煙yên 銷tiêu 灰hôi 滅diệt 。 自tự 然nhiên 一nhất 念niệm 不bất 生sanh 。 業nghiệp 不bất 能năng 繫hệ 。 生sanh 死tử 之chi 際tế 。 隨tùy 意ý 自tự 在tại 。 詰cật 其kỳ 所sở 證chứng 。 恐khủng 亦diệc 未vị 能năng 超siêu 於ư 上thượng 品phẩm 上thượng 生sanh 之chi 上thượng 。 何hà 以dĩ 明minh 之chi 。 龍long 樹thụ 菩Bồ 薩Tát 。 宗tông 門môn 之chi 鼻tị 祖tổ 也dã 。 得đắc 大đại 智trí 慧tuệ 。 具cụ 大đại 辯biện 才tài 。 住trụ 持trì 佛Phật 法Pháp 。 故cố 世Thế 尊Tôn 數số 百bách 年niên 前tiền 。 於ư 楞lăng 伽già 會hội 上thượng 。 遙diêu 為vi 授thọ 記ký 。 然nhiên 亦diệc 不bất 過quá 曰viết 證chứng 。 初sơ 歡Hoan 喜Hỷ 地Địa 。 往vãng 生sanh 安An 樂Lạc 國Quốc 而nhi 已dĩ 。 而nhi 觀quán 經kinh 中trung 上thượng 品phẩm 上thượng 生sanh 。 生sanh 於ư 彼bỉ 間gian 。 一nhất 剎sát 那na 頃khoảnh 。 亦diệc 證chứng 初Sơ 地Địa 。 今kim 宗tông 門môn 諸chư 大đại 祖tổ 師sư 。 縱túng/tung 使sử 見kiến 離ly 蓋cái 纏triền 。 語ngữ 出xuất 窩# 臼cữu 。 豈khởi 能năng 即tức 過quá 龍long 樹thụ 。 龍long 樹thụ 已dĩ 悟ngộ 無vô 生sanh 無vô 相tướng 之chi 義nghĩa 。 已dĩ 具cụ 不bất 墮đọa 階giai 級cấp 之chi 見kiến 。 而nhi 生sanh 于vu 安an 養dưỡng 。 與dữ 上thượng 品phẩm 上thượng 生sanh 所sở 證chứng 之chi 果Quả 正chánh 等đẳng 。 則tắc 禪thiền 門môn 諸chư 人nhân 所sở 證chứng 。 豈khởi 能năng 獨độc 過quá 。 蓋cái 上thượng 品phẩm 上thượng 生sanh 。 解giải 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 還hoàn 同đồng 禪thiền 門môn 之chi 悟ngộ 。 深thâm 信tín 因nhân 果quả 。 還hoàn 同đồng 禪thiền 門môn 之chi 修tu 。 止chỉ 是thị 念niệm 佛Phật 往vãng 生sanh 別biệt 耳nhĩ 。 然nhiên 禪thiền 門môn 悟ngộ 修tu 之chi 士sĩ 。 既ký 不bất 能năng 取thủ 。 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 同đồng 於ư 如Như 來Lai 。 又hựu 不bất 肯khẳng 取thủ 。 有Hữu 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 同đồng 于vu 二Nhị 乘Thừa 。 必tất 入nhập 普Phổ 賢Hiền 行hạnh 願nguyện 之chi 海hải 。 若nhược 不bất 捨xả 一nhất 身thân 受thọ 一nhất 身thân 。 濟tế 度độ 眾chúng 生sanh 。 則tắc 當đương 從tùng 一nhất 剎sát 至chí 一nhất 剎sát 。 供cúng 養dường 諸chư 佛Phật 。 既ký 見kiến 諸chư 佛Phật 。 還hoàn 同đồng 往vãng 生sanh 。 究cứu 竟cánh 與dữ 上thượng 品phẩm 上thượng 生sanh 。 止chỉ 在tại 鴈nhạn 行hành 伯bá 仲trọng 之chi 間gian 。 何hà 以dĩ 高cao 視thị 祖tổ 師sư 。 輕khinh 言ngôn 淨tịnh 侶lữ 。 其kỳ 或hoặc 悟ngộ 門môn 已dĩ 入nhập 。 休hưu 歇hiết 太thái 早tảo 。 智trí 不bất 入nhập 微vi 。 道đạo 難nan 勝thắng 習tập 。 一nhất 念niệm 不bất 盡tận 。 即tức 是thị 生sanh 死tử 之chi 根căn 。 業nghiệp 風phong 所sở 牽khiên 。 復phục 入nhập 胞bào 胎thai 。 如như 五ngũ 祖tổ 戒giới 出xuất 為vi 東đông 坡# 。 青thanh 草thảo 堂đường 再tái 作tác 魯lỗ 公công 。 隔cách 陰ấm 之chi 後hậu 。 隨tùy 緣duyên 流lưu 轉chuyển 。 道đạo 有hữu 消tiêu 而nhi 無vô 長trường/trưởng 。 業nghiệp 有hữu 加gia 而nhi 無vô 減giảm 。 總tổng 般Bát 若Nhã 緣duyên 深thâm 不bất 落lạc 三tam 途đồ 。 而nhi 出xuất 房phòng 入nhập 房phòng 。 亦diệc 大đại 辛tân 苦khổ 。 還hoàn 視thị 中trung 下hạ 往vãng 生sanh 之chi 眾chúng 。 已dĩ 天thiên 地địa 不bất 足túc 喻dụ 其kỳ 否phủ/bĩ 泰thái 矣hĩ 。 况# 後hậu 世thế 宗tông 風phong 日nhật 衰suy 。 人nhân 之chi 根căn 器khí 。 亦diệc 日nhật 以dĩ 劣liệt 。 發phát 心tâm 既ký 多đa 不bất 真chân 。 功công 夫phu 又hựu 不bất 純thuần 一nhất 。 偶ngẫu 于vu 佛Phật 祖tổ 機cơ 鋒phong 知tri 識thức 語ngữ 言ngôn 。 或hoặc 悟ngộ 得đắc 本bổn 來lai 成thành 佛Phật 處xứ 。 當đương 下hạ 即tức 是thị 處xứ 。 意ý 識thức 行hành 不bất 到đáo 。 語ngữ 言ngôn 說thuyết 不bất 及cập 處xứ 。 一nhất 切thiết 不bất 可khả 得đắc 。 即tức 不bất 可khả 得đắc 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 處xứ 。 將tương 古cổ 人nhân 語ngữ 句cú 和hòa 會hội 。 無vô 不bất 相tương 似tự 。 即tức 得đắc 此thử 相tương 似tự 之chi 解giải 。 即tức 云vân 馳trì 求cầu 已dĩ 歇hiết 。 我ngã 是thị 無vô 事sự 道Đạo 人Nhân 。 識thức 得đắc 煩phiền 惱não 如như 幻huyễn 。 則tắc 恣tứ 情tình 以dĩ 肆tứ 煩phiền 惱não 。 識thức 得đắc 修tu 行hành 本bổn 空không 。 輙triếp 任nhậm 意ý 以dĩ 壞hoại 修tu 行hành 。 謂vị 檀đàn 本bổn 空không 也dã 。 反phản 舍xá 檀đàn 而nhi 取thủ 慳san 。 謂vị 忍nhẫn 本bổn 空không 也dã 。 反phản 聼# 隨tùy 而nhi 寘trí 忍nhẫn 。 言ngôn 戒giới 。 則tắc 曰viết 本bổn 無vô 持trì 犯phạm 。 何hà 必tất 重trọng/trùng 持trì 輕khinh 犯phạm 。 言ngôn 禪thiền 。 則tắc 曰viết 本bổn 無vô 定định 亂loạn 。 何hà 必tất 舍xá 亂loạn 取thủ 定định 。 聼# 情tình 順thuận 意ý 。 踏đạp 有hữu 譚đàm 空không 。 既ký 云vân 法Pháp 尚thượng 應ưng 捨xả 。 何hà 為vi 復phục 取thủ 非phi 法pháp 。 既ký 云vân 真chân 亦diệc 不bất 求cầu 。 胡hồ 為vi 捨xả 之chi 求cầu 妄vọng 。 既ký 云vân 修tu 觀quán 習tập 定định 。 屬thuộc 有hữu 為vi 之chi 迹tích 。 何hà 獨độc 貪tham 名danh 求cầu 利lợi 。 偏thiên 合hợp 無vô 為vi 之chi 道Đạo 。 愛ái 憎tăng 毀hủy 譽dự 之chi 火hỏa 。 纔tài 觸xúc 之chi 而nhi 即tức 高cao 。 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 之chi 風phong 。 微vi 吹xuy 之chi 而nhi 巳tị 動động 。 爭tranh 人nhân 爭tranh 我ngã 。 說thuyết 是thị 說thuyết 非phi 。 甚thậm 至chí 以dĩ 火hỏa 性tánh 為vi 氣khí 魄phách 。 以dĩ 我ngã 慢mạn 為vi 承thừa 當đương 。 以dĩ 譎# 詐trá 為vi 機cơ 用dụng 。 以dĩ 誑cuống 語ngữ 為vi 方phương 便tiện 。 以dĩ 放phóng 恣tứ 為vi 游du 戲hí 。 以dĩ 穢uế 言ngôn 為vi 解giải 粘niêm 。 偏thiên 顯hiển 理lý 路lộ 。 故cố 窮cùng 玄huyền 極cực 妙diệu 。 莫mạc 之chi 踪# 跡tích 。 盡tận 剗sản 行hành 門môn 。 故cố 縱túng/tung 意ý 任nhậm 心tâm 。 無vô 復phục 規quy 矩củ 。 使sử 後hậu 生sanh 小tiểu 子tử 。 專chuyên 逞sính 聰thông 明minh 。 惟duy 尋tầm 見kiến 解giải 。 纔tài 有hữu 所sở 知tri 。 即tức 為vi 一nhất 超siêu 直trực 入nhập 。 更cánh 復phục 何hà 事sự 。 輕khinh 狂cuồng 傲ngạo 慢mạn 。 貢cống 高cao 恣tứ 睢# 。 口khẩu 無vô 擇trạch 言ngôn 。 身thân 無vô 擇trạch 行hành 。 父phụ 既ký 報báo 讐thù 。 子tử 遂toại 行hành 刼# 。 寫tả 烏ô 成thành 馬mã 。 展triển 轉chuyển 差sai 謬mậu 。 不bất 念niệm 世thế 間gian 情tình 欲dục 無vô 涯nhai 。 隄đê 之chi 尚thượng 溢dật 。 如như 何hà 日nhật 以dĩ 圓viên 滑hoạt 之chi 語ngữ 。 大đại 破phá 因nhân 果quả 之chi 門môn 。 決quyết 其kỳ 防phòng 藩# 。 導đạo 以dĩ 必tất 流lưu 。 自tự 悞ngộ 悞ngộ 人nhân 。 安an 免miễn 淪luân 墜trụy 。 若nhược 不bất 為vi 魔ma 所sở 攝nhiếp 。 定định 當đương 永vĩnh 陷hãm 三tam 途đồ 。 刀đao 山sơn 劍kiếm 樹thụ 。 報báo 其kỳ 前tiền 因nhân 。 披phi 毛mao 戴đái 角giác 。 酬thù 還hoàn 宿túc 債trái 。 莫mạc 云vân 我ngã 是thị 悟ngộ 達đạt 之chi 人nhân 。 業nghiệp 不bất 能năng 繫hệ 。 夫phu 謂vị 業nghiệp 不bất 能năng 繫hệ 。 非phi 謂vị 有hữu 而nhi 不bất 有hữu 。 正chánh 以dĩ 無vô 而nhi 自tự 無vô 。 生sanh 既ký 隨tùy 境cảnh 即tức 動động 。 死tử 安an 得đắc 不bất 隨tùy 業nghiệp 受thọ 生sanh 。 眼nhãn 前tiền 一nhất 念niệm 嗔sân 相tương/tướng 。 即tức 是thị 怪quái 蟒mãng 之chi 形hình 。 眼nhãn 前tiền 一nhất 念niệm 貪tham 相tương/tướng 。 即tức 是thị 餓ngạ 鬼quỷ 之chi 種chủng 。 無vô 形hình 之chi 因nhân 念niệm 甚thậm 小tiểu 。 有hữu 形hình 之chi 果quả 報báo 甚thậm 大đại 。 一nhất 念niệm 之chi 微vi 。 識thức 田điền 持trì 之chi 。 歷lịch 千thiên 萬vạn 劫kiếp 。 終chung 不bất 遺di 失thất 。 如như 一nhất 比Bỉ 丘Khâu 。 以dĩ 智trí 慧tuệ 故cố 。 身thân 有hữu 光quang 明minh 。 以dĩ 妄vọng 語ngữ 故cố 。 口khẩu 流lưu 蛆thư 蟲trùng 。 一nhất 言ngôn 之chi 微vi 。 得đắc 此thử 惡ác 果quả 。 雖tuy 有hữu 智trí 慧tuệ 。 終chung 不bất 能năng 消tiêu 。 况# 今kim 無vô 明minh 煩phiền 惱não 。 熾sí 然nhiên 不bất 斷đoạn 。 欲dục 以dĩ 相tương 似tự 見kiến 解giải 消tiêu 其kỳ 惡ác 業nghiệp 。 冀ký 出xuất 三tam 塗đồ 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 嚮hướng 使sử 此thử 等đẳng 。 不bất 得đắc 少thiểu 以dĩ 為vi 足túc 。 常thường 如như 說thuyết 以dĩ 修tu 行hành 。 終chung 不bất 自tự 言ngôn 。 我ngã 已dĩ 悟ngộ 了liễu 即tức 心tâm 是thị 佛Phật 。 豈khởi 可khả 復phục 同đồng 中trung 下hạ 念niệm 佛Phật 求cầu 生sanh 。 了liễu 達đạt 生sanh 本bổn 無vô 生sanh 。 不bất 妨phương 熾sí 然nhiên 求cầu 生sanh 。 即tức 心tâm 是thị 土thổ/độ 。 蓮liên 邦bang 不bất 屬thuộc 心tâm 外ngoại 。 不bất 釋thích 禮lễ 拜bái 。 不bất 舍xá 念niệm 誦tụng 。 智trí 力lực 行hành 力lực 。 雙song 轂cốc 並tịnh 進tiến 。 方phương 當đương 踞cứ 上thượng 品phẩm 之chi 蓮liên 臺đài 。 坐tọa 空không 中trung 之chi 寶bảo 閣các 。 朝triêu 飯phạn 香hương 積tích 。 夕tịch 遊du 滿mãn 月nguyệt 。 回hồi 視thị 胎thai 生sanh 之chi 品phẩm 。 彳# 亍# 寶bảo 地địa 。 不bất 聞văn 法Pháp 語ngữ 。 不bất 見kiến 法Pháp 身thân 。 象tượng 馬mã 難nạn/nan 羣quần 。 雞kê 鳳phượng 非phi 類loại 。 何hà 况# 人nhân 天thiên 小tiểu 果quả 。 甕úng 中trung 蚊văn 虻manh 者giả 哉tai 。 而nhi 乃nãi 空không 腹phúc 高cao 心tâm 。 着trước 空không 破phá 有hữu 。 卒thốt 以dĩ 偏thiên 執chấp 之chi 妄vọng 解giải 。 攖# 非phi 常thường 之chi 果quả 報báo 。 不bất 與dữ 阿a 彌di 作tác 子tử 。 卻khước 為vi 閻diêm 羅la 之chi 囚tù 。 不bất 與dữ 淨tịnh 眾chúng 為vi 朋bằng 。 卻khước 與dữ 阿a 旁bàng 為vi 伍# 。 棄khí 寶bảo 林lâm 而nhi 行hành 劍kiếm 樹thụ 。 舍xá 梵Phạm 音âm 而nhi 聽thính 叫khiếu 號hiệu 。 究cứu 其kỳ 所sở 受thọ 。 尚thượng 不bất 能năng 與dữ 世thế 間gian 。 無vô 知tri 無vô 見kiến 之chi 人nhân 。 行hành 少thiểu 善thiện 事sự 。 作tác 少thiểu 功công 德đức 。 生sanh 于vu 人nhân 天thiên 者giả 等đẳng 。 毫hào 髮phát 有hữu 差sai 。 天thiên 地địa 懸huyền 隔cách 。 可khả 不bất 哀ai 歟# 。 然nhiên 則tắc 。 宗tông 門môn 中trung 人nhân 。 上thượng 之chi 未vị 必tất 能năng 超siêu 于vu 上thượng 品phẩm 上thượng 生sanh 。 而nhi 下hạ 之chi 已dĩ 墮đọa 三tam 塗đồ 。 故cố 知tri 此thử 道đạo 險hiểm 難nạn 。 未vị 易dị 行hành 遊du 。 成thành 則tắc 為vi 佛Phật 。 敗bại 則tắc 為vi 魔ma 。 王vương 虜lỗ 分phần/phân 于vu 彈đàn 指chỉ 。 卿khanh 烹phanh 別biệt 于vu [糸*系]# 毫hào 。 苦khổ 樂lạc 之chi 分phần 。 宜nghi 早tảo 擇trạch 矣hĩ 。 况# 今kim 代đại 悟ngộ 門môn 一nhất 脈mạch 。 不bất 絕tuyệt 如như 綫tuyến 。 禪thiền 門môn 之chi 中trung 。 寂tịch 寥liêu 無vô 人nhân 。 止chỉ 有hữu 二nhị 三tam 居cư 士sĩ 。 在tại 家gia 路lộ 途đồ 端đoan 直trực 。 可khả 以dĩ 流lưu 通thông 此thử 法pháp 。 既ký 然nhiên 為vi 居cư 士sĩ 。 不bất 同đồng 沙Sa 門Môn 釋Thích 子tử 。 猶do 有hữu 戒giới 律luật 縛phược 身thân 。 方phương 寘trí 身thân 大đại 火hỏa 之chi 中trung 。 浸tẩm 心tâm 煩phiền 惱não 之chi 海hải 。 雖tuy 于vu 營doanh 幹cán 世thế 事sự 內nội 。 依y 稀# 得đắc 一nhất 入nhập 門môn 。 而nhi 道Đạo 力lực 甚thậm 淺thiển 。 業nghiệp 力lực 甚thậm 深thâm 。 即tức 極cực 粗thô 莫mạc 如như 淫dâm 殺sát 之chi 業nghiệp 。 猶do 不bất 能năng 折chiết 身thân 不bất 行hành 。 何hà 况# 其kỳ 細tế 生sanh 死tử 之chi 間gian 。 安an 能năng 脫thoát 然nhiên 。 徒đồ 見kiến 豪hào 奢xa 如như 于vu 頔# 。 奸gian 惡ác 如như 呂lữ 惠huệ 卿khanh 夏hạ 竦tủng 。 躁táo 進tiến 如như 張trương 天thiên 覺giác 。 風phong 流lưu 艶diễm 冶dã 如như 白bạch 樂nhạo/nhạc/lạc 天thiên 蘇tô 子tử 瞻chiêm 等đẳng 。 皆giai 列liệt 於ư 傳truyền 燈đăng 。 便tiện 謂vị 一nhất 切thiết 無vô 礙ngại 。 不bất 知tri 從tùng 上thượng 諸chư 人nhân 。 雖tuy 具cụ 正chánh 見kiến 。 若nhược 謂vị 其kỳ 從tùng 此thử 不bất 受thọ 分phân 段đoạn 。 業nghiệp 不bất 能năng 繫hệ 。 吾ngô 未vị 敢cảm 許hứa 。 方phương 當đương 長trường 夜dạ 受thọ 報báo 。 未vị 有hữu 了liễu 期kỳ 。 故cố 知tri 念niệm 佛Phật 一nhất 門môn 。 於ư 居cư 士sĩ 尤vưu 為vi 喫khiết 緊khẩn 。 業nghiệp 力lực 雖tuy 重trọng/trùng 。 仰ngưỡng 藉tạ 佛Phật 力lực 。 免miễn 於ư 沉trầm 淪luân 。 如như 負phụ 債trái 人nhân 。 藏tạng 於ư 王vương 宮cung 。 不bất 得đắc 抵để 償thường 。 既ký 生sanh 佛Phật 土độ 。 生sanh 平bình 所sở 悟ngộ 所sở 解giải 。 皆giai 不bất 唐đường 捐quyên 。 生sanh 死tử 催thôi 人nhân 。 出xuất 息tức 難nan 保bảo 。 早tảo 尋tầm 歸quy 路lộ 。 免miễn 致trí 忙mang 亂loạn 。 縱túng/tung 使sử 志chí 在tại 叅# 禪thiền 。 不bất 妨phương 兼kiêm 以dĩ 念niệm 佛Phật 。 世thế 間gian 作tác 官quan 作tác 家gia 。 猶do 云vân 不bất 礙ngại 。 况# 早tảo 晚vãn 禮lễ 拜bái 念niệm 誦tụng 乎hồ 。 且thả 借tá 念niệm 佛Phật 之chi 警cảnh 切thiết 。 可khả 以dĩ 提đề 醒tỉnh 叅# 禪thiền 之chi 心tâm 。 借tá 叅# 門môn 之chi 洞đỗng 徹triệt 。 可khả 以dĩ 堅kiên 固cố 淨tịnh 土độ 之chi 信tín 。 適thích 兩lưỡng 相tương/tướng 資tư 。 最tối 為vi 穩ổn 實thật 。 如như 此thử 不bất 信tín 。 真chân 同đồng 下hạ 愚ngu 。 石thạch 頭đầu 居cư 士sĩ 。 少thiểu 志chí 叅# 禪thiền 。 根căn 性tánh 猛mãnh 利lợi 。 十thập 年niên 之chi 內nội 。 洞đỗng 有hữu 所sở 入nhập 。 機cơ 鋒phong 迅tấn 利lợi 。 語ngữ 言ngôn 圓viên 轉chuyển 。 尋tầm 常thường 與dữ 人nhân 論luận 及cập 此thử 事sự 。 下hạ 筆bút 千thiên 言ngôn 。 不bất 踏đạp 祖tổ 師sư 語ngữ 句cú 。 直trực 從tùng 胷# 臆ức 流lưu 出xuất 。 活hoạt 虎hổ 生sanh 龍long 。 無vô 一nhất 死tử 語ngữ 。 遂toại 亦diệc 自tự 謂vị 了liễu 悟ngộ 。 無vô 所sở 事sự 事sự 。 雖tuy 世thế 情tình 減giảm 少thiểu 。 不bất 入nhập 塵trần 勞lao 。 然nhiên 嘲# 風phong 弄lộng 月nguyệt 。 登đăng 山sơn 玩ngoạn 水thủy 。 流lưu 連liên 文văn 酒tửu 之chi 塲# 。 沉trầm 酣# 騷# 雅nhã 之chi 業nghiệp 。 嬾lãn 慢mạn 疎sơ 狂cuồng 。 未vị 免miễn 縱túng/tung 意ý 如như 前tiền 之chi 病bệnh 。 未vị 能năng 全toàn 脫thoát 。 所sở 幸hạnh 生sanh 死tử 心tâm 切thiết 。 不bất 長trường/trưởng 陷hãm 溺nịch 。 痛thống 念niệm 見kiến 境cảnh 生sanh 心tâm 。 觸xúc 途đồ 成thành 滯trệ 。 浮phù 解giải 實thật 情tình 。 未vị 能năng 相tương 勝thắng 。 悟ngộ 不bất 修tu 行hành 。 必tất 墮đọa 魔ma 境cảnh 。 佛Phật 魔ma 之chi 分phần 。 只chỉ 在tại 頃khoảnh 刻khắc 。 始thỉ 約ước 其kỳ 偏thiên 空không 之chi 見kiến 。 涉thiệp 入nhập 普phổ 賢hiền 之chi 海hải 。 又hựu 思tư 行hành 門môn 端đoan 的đích 。 莫mạc 如như 念niệm 佛Phật 。 而nhi 權quyền 引dẫn 中trung 下hạ 之chi 疑nghi 。 未vị 之chi 盡tận 破phá 。 及cập 後hậu 博bác 觀quán 經kinh 論luận 。 始thỉ 知tri 此thử 門môn 。 原nguyên 攝nhiếp 一Nhất 乘Thừa 。 悟ngộ 與dữ 未vị 悟ngộ 皆giai 宜nghi 修tu 習tập 。 於ư 是thị 採thải 金kim 口khẩu 之chi 所sở 宣tuyên 揚dương 。 菩Bồ 薩Tát 之chi 所sở 闡xiển 明minh 。 諸chư 大đại 善Thiện 知Tri 識Thức 。 之chi 所sở 發phát 揮huy 。 附phụ 以dĩ 己kỷ 意ý 。 千thiên 波ba 競cạnh 起khởi 。 萬vạn 派phái 橫hoạnh/hoành 流lưu 。 詰cật 其kỳ 滙# 歸quy 。 皆giai 同đồng 一nhất 源nguyên 。 其kỳ 論luận 以dĩ 不bất 思tư 議nghị 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 為vi 宗tông 。 以dĩ 悟ngộ 為vi 導đạo 。 以dĩ 十thập 二nhị 時thời 中trung 持trì 佛Phật 名danh 號hiệu 一nhất 心tâm 不bất 亂loạn 。 念niệm 念niệm 相tương 續tục 為vi 行hành 持trì 。 以dĩ 六Lục 度Độ 萬vạn 行hạnh 為vi 助trợ 因nhân 。 以dĩ 深thâm 信tín 因nhân 果quả 為vi 入nhập 門môn 。 此thử 論luận 甫phủ 成thành 。 而nhi 同đồng 叅# 發phát 心tâm 持trì 戒giới 念niệm 佛Phật 者giả 。 遂toại 得đắc 五ngũ 人nhân 。 共cộng 欲dục 流lưu 通thông 。 以dĩ 解giải 宗tông 教giáo 之chi 惑hoặc 。 香hương 光quang 識thức 劣liệt 根căn 微vi 。 久cửu 為vi 空không 見kiến 所sở 醉túy 。 縱túng/tung 情tình 肆tứ 志chí 。 有hữu 若nhược 狂cuồng 象tượng 。 去khứ 年niên 沈trầm 湎miện 之chi 夜dạ 。 親thân 遊du 鬲lịch 子tử 地địa 獄ngục 。 烈liệt 火hỏa 洞đỗng 然nhiên 。 見kiến 所sở 熟thục 譚đàm 空không 破phá 戒giới 亾# 僧Tăng 。 形hình 容dung 尫# 羸luy 。 跛bả 足túc 而nhi 過quá 。 哭khốc 聲thanh 震chấn 地địa 。 殆đãi 不bất 忍nhẫn 聞văn 。 及cập 寤ngụ 。 身thân 毛mao 為vi 竪thụ 。 遂toại 亦diệc 發phát 心tâm 歸quy 依y 淨tịnh 土độ 。 然nhiên 讀đọc 此thử 論luận 。 宿túc 疑nghi 冰băng 釋thích 。 所sở 以dĩ 今kim 日nhật 不bất 憚đạn 苦khổ 口khẩu 。 病bệnh 夫phu 知tri 醫y 。 浪lãng 子tử 憐lân 客khách 。 汝nhữ 宜nghi 盡tận 剗sản 舊cựu 日nhật 知tri 見kiến 。 虚# 心tâm 誦tụng 習tập 。 自tự 當đương 有hữu 入nhập 。 生sanh 死tử 事sự 大đại 。 莫mạc 久cửu 遲trì 疑nghi 。 于vu 是thị 禪thiền 人nhân 悲bi 淚lệ 交giao 集tập 。 自tự 云vân 若nhược 不bất 遇ngộ 子tử 。 幾kỷ 以dĩ 空không 見kiến 賺# 過quá 一nhất 生sanh 。 子tử 生sanh 我ngã 矣hĩ 。 懇khẩn 求cầu 案án 集tập 。 作tác 禮lễ 而nhi 去khứ 。

時thời 萬vạn 曆lịch 庚canh 子tử 仲trọng 春xuân 之chi 廿# 有hữu 三tam 日nhật 也dã 。

西tây 方phương 合hợp 論luận 引dẫn

袁viên 宏hoành 道đạo (# 明minh )#

夫phu 滯trệ 相tương/tướng 迷mê 心tâm 。 有hữu 為vi 過quá 出xuất 。 著trước 空không 破phá 有hữu 。 莽mãng 蕩đãng 禍họa 生sanh 。 達đạt 磨ma 為vi 救cứu 執chấp 相tướng 之chi 者giả 。 說thuyết 罪tội 福phước 之chi 皆giai 虗hư 。 永vĩnh 明minh 為vi 破phá 狂cuồng 慧tuệ 之chi 徒đồ 。 言ngôn 萬vạn 善thiện 之chi 總tổng 是thị 。 滅diệt 火hỏa 者giả 水thủy 。 水thủy 過quá 即tức 有hữu 沉trầm 溺nịch 之chi 災tai 。 生sanh 物vật 者giả 日nhật 。 日nhật 盛thịnh 翻phiên 為vi 枯khô 焦tiêu 之chi 本bổn 。 如Như 來Lai 教giáo 法Pháp 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 五ngũ 葉diệp 以dĩ 來lai 。 單đơn 傳truyền 斯tư 盛thịnh 。 迨đãi 于vu 今kim 日nhật 。 狂cuồng 濫lạm 遂toại 極cực 。 謬mậu 引dẫn 惟duy 心tâm 。 同đồng 無vô 為vi 之chi 外ngoại 道đạo 。 執chấp 言ngôn 皆giai 是thị 。 趨xu 五ngũ 欲dục 之chi 魔ma 城thành 。 不bất 思tư 阿A 難Nan 未vị 得đắc 盡tận 通thông 。 頭đầu 陀đà 擯bấn 斥xích 。 摩ma 達đạt 微vi 牽khiên 結kết 使sử 。 尊tôn 者giả 呵ha 譏cơ 。 蟬thiền 翅sí 薄bạc 習tập 。 寳# 所sở 斯tư 遙diêu 。 丘khâu 山sơn 叢tùng 垢cấu 。 淨tịnh 樂nhạo/nhạc/lạc 何hà 從tùng 。 至chí 若nhược 楞lăng 伽già 傳truyền 自tự 達đạt 磨ma 。 悟ngộ 修tu 並tịnh 重trọng/trùng 。 清thanh 規quy 創sáng/sang 始thỉ 百bách 丈trượng 。 乘thừa 戒giới 兼kiêm 行hành 。 未vị 聞văn 一Nhất 乘Thừa 綱cương 宗tông 。 呵ha 叱sất 淨tịnh 戒giới 。 五ngũ 燈đăng 嫡đích 子tử 。 貪tham 戀luyến 世thế 緣duyên 。 昔tích 有hữu 道Đạo 士sĩ 夜dạ 行hành 。 為vị 鬼quỷ 所sở 著trước 。 宛uyển 轉chuyển 塜trủng 間gian 。 有hữu 田điền 父phụ 見kiến 之chi 。 扶phù 掖dịch 入nhập 舍xá 。 湯thang 沃ốc 乃nãi 醒tỉnh 。 道Đạo 士sĩ 臨lâm 別biệt 。 謂vị 田điền 夫phu 曰viết 。 羈ki 客khách 無vô 以dĩ 贈tặng 主chủ 人nhân 。 有hữu 辟tịch 鬼quỷ 符phù 二nhị 張trương 。 願nguyện 以dĩ 為vi 謝tạ 。 聞văn 者giả 笑tiếu 之chi 。 今kim 之chi 學học 者giả 。 貪tham 嗔sân 邪tà 見kiến 熾sí 然nhiên 如như 火hỏa 。 而nhi 欲dục 為vi 人nhân 解giải 縛phược 。 何hà 其kỳ 惑hoặc 也dã 。 余dư 十thập 年niên 學học 道Đạo 。 墮đọa 此thử 狂cuồng 病bệnh 。 後hậu 因nhân 觸xúc 機cơ 。 薄bạc 有hữu 省tỉnh 發phát 。 遂toại 簡giản 塵trần 勞lao 。 皈quy 心tâm 淨tịnh 土độ 。 禮lễ 誦tụng 之chi 下hạ 。 取thủ 龍long 樹thụ 天thiên 台thai 長trưởng 者giả 永vĩnh 明minh 等đẳng 論luận 。 細tế 心tâm 批# 讀đọc 。 忽hốt 爾nhĩ 疑nghi 豁hoát 。 既ký 深thâm 信tín 淨tịnh 土độ 。 復phục 悟ngộ 諸chư 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 差sai 別biệt 之chi 行hành 。 如như 貧bần 兒nhi 得đắc 伏phục 藏tạng 中trung 金kim 。 喜hỷ 不bất 自tự 釋thích 。 會hội 愚ngu 菴am 和hòa 尚thượng 與dữ 平bình 倩thiến 居cư 士sĩ 。 謀mưu 余dư 裒# 集tập 西tây 方phương 諸chư 論luận 。 余dư 乃nãi 述thuật 古cổ 德đức 要yếu 語ngữ 。 附phụ 以dĩ 己kỷ 見kiến 。 勒lặc 成thành 一nhất 書thư 。 命mạng 曰viết 西tây 方phương 合hợp 論luận 。 始thỉ 于vu 己kỷ 亥hợi 十thập 月nguyệt 。 二nhị 十thập 三tam 日nhật 。 成thành 于vu 十thập 二nhị 月nguyệt 二nhị 十thập 二nhị 日nhật 。 既ký 寡quả 檢kiểm 閱duyệt 。 多đa 所sở 脫thoát 漏lậu 。 唯duy 欲dục 方phương 便tiện 初sơ 心tâm 。 尚thượng 期kỳ 就tựu 正chánh 有hữu 道đạo 。

往vãng 生sanh 西tây 方phương 略lược 傳truyền 序tự

釋thích 遵tuân 式thức (# 宋tống )#

維duy 西tây 方phương 淨tịnh 土độ 者giả 。 瓊# 林lâm 寳# 網võng 。 珠châu 閣các 瑤dao 池trì 。 超siêu 億ức 剎sát 於ư 玉ngọc 毫hào 。 耀diệu 千thiên 光quang 於ư 沙sa 界giới 。 諸chư 佛Phật 同đồng 讚tán 。 羣quần 賢hiền 所sở 宗tông 。 徧biến 吉cát 曼mạn 殊thù 。 咸hàm 願nguyện 生sanh 乎hồ 其kỳ 國quốc 。 天thiên 親thân 彌Di 勒Lặc 皆giai 誓thệ 往vãng 於ư 彼bỉ 方phương 。 大đại 聖thánh 尚thượng 然nhiên 。 况# 常thường 後hậu 者giả 也dã 。 至chí 若nhược 散tán 因nhân 定định 業nghiệp 。 少thiểu 善thiện 多đa 福phước 。 截tiệt 五ngũ 道đạo 而nhi 長trường/trưởng 鶩# 。 睠# 九cửu 品phẩm 以dĩ 高cao 升thăng 。 直trực 到đáo 薩tát 雲vân 。 無vô 復phục 退thoái 轉chuyển 。 故cố 彼bỉ 佛Phật 本bổn 願nguyện 云vân 。 設thiết 我ngã 得đắc 佛Phật 。 十thập 方phương 眾chúng 生sanh 。 至chí 心tâm 信tín 樂nhạo 。 欲dục 生sanh 我ngã 國quốc 。 乃nãi 至chí 十thập 念niệm 。 若nhược 不bất 生sanh 者giả 。 不bất 取thủ 正chánh 覺giác 。 唯duy 除trừ 五ngũ 逆nghịch 。 誹phỉ 謗báng 正Chánh 法Pháp 。 (# 五ngũ 逆nghịch 者giả 出xuất 佛Phật 身thân 血huyết 。 破phá 和hòa 合hợp 僧Tăng 。 殺sát 阿A 羅La 漢Hán 。 殺sát 父phụ 殺sát 母mẫu 。 也dã )# 今kim 既ký 幸hạnh 無vô 逆nghịch 罪tội 。 不bất 謗báng 大Đại 乘Thừa 。 豈khởi 有hữu 願nguyện 求cầu 而nhi 不bất 遂toại 也dã 。 况# 復phục 十thập 六lục 觀quán 云vân 。 下hạ 品phẩm 下hạ 生sanh 者giả 。 具cụ 足túc 諸chư 罪tội 。 四tứ 重trọng 五ngũ 逆nghịch 。 謗báng 方Phương 等Đẳng 法pháp 。 地địa 獄ngục 火hỏa 現hiện 。 十thập 念niệm 稱xưng 佛Phật 。 地địa 獄ngục 猛mãnh 火hỏa 。 化hóa 為vi 涼lương 風phong 。 即tức 生sanh 彼bỉ 土độ 。 斯tư 則tắc 又hựu 許hứa 逆nghịch 罪tội 之chi 軰# 十thập 念niệm 得đắc 生sanh 。 况# 無vô 此thử 罪tội 者giả 乎hồ 。 推thôi 此thử 而nhi 言ngôn 。 宜nghi 各các 自tự 信tín 。 凡phàm 願nguyện 生sanh 者giả 。 無vô 不bất 遂toại 心tâm 。 故cố 天thiên 台thai 智trí 者giả 臨lâm 終chung 讚tán 曰viết 。 四tứ 十thập 八bát 願nguyện 。 莊trang 嚴nghiêm 淨tịnh 土độ 。 華hoa 池trì 寳# 樹thụ 。 易dị 往vãng 無vô 人nhân 。 火hỏa 車xa 相tương/tướng 現hiện 一nhất 念niệm 改cải 悔hối 。 尚thượng 得đắc 往vãng 生sanh 。 况# 戒giới 定định 熏huân 修tu 。 淨tịnh 行hạnh 道Đạo 力lực 。 實thật 不bất 唐đường 捐quyên 。 又hựu 本bổn 願nguyện 云vân 。 十thập 方phương 眾chúng 生sanh 。 聞văn 我ngã 名danh 號hiệu 。 繫hệ 念niệm 我ngã 國quốc 。 迴hồi 向hướng 欲dục 生sanh 。 若nhược 不bất 果quả 遂toại 者giả 。 誓thệ 不bất 成thành 佛Phật 。 又hựu 應ưng 校giảo 量lượng 。 業nghiệp 行hành 久cửu 近cận 者giả 。 十thập 念niệm 信tín 樂nhạo 。 尚thượng 生sanh 彼bỉ 國quốc 。 况# 復phục 一nhất 日nhật 信tín 樂nhạo 者giả 。 况# 復phục 一nhất 月nguyệt 一nhất 年niên 一nhất 生sanh 而nhi 信tín 樂nhạo 者giả 邪tà 。 又hựu 應ưng 校giảo 量lượng 滅diệt 罪tội 輕khinh 重trọng 者giả 。 一nhất 念niệm 滅diệt 八bát 十thập 億ức 劫kiếp 。 生sanh 死tử 重trọng 罪tội 。 (# 重trọng 罪tội 者giả 即tức 前tiền 五ngũ 逆nghịch 也dã )# 一nhất 念niệm 稱xưng 佛Phật 。 滅diệt 罪tội 既ký 爾nhĩ 。 况# 復phục 十thập 念niệm 所sở 滅diệt 罪tội 邪tà 。 况# 復phục 一nhất 日nhật 一nhất 月nguyệt 。 一nhất 年niên 一nhất 生sanh 念niệm 佛Phật 所sở 滅diệt 罪tội 邪tà 。 重trọng/trùng 逆nghịch 尚thượng 滅diệt 。 况# 輕khinh 罪tội 乎hồ 。 又hựu 應ưng 校giảo 量lượng 念niệm 佛Phật 功công 德đức 。 比tỉ 餘dư 善thiện 根căn 優ưu 劣liệt 之chi 相tướng 者giả 。 經Kinh 云vân 。 若nhược 人nhân 以dĩ 四tứ 事sự 極cực 好hảo 之chi 物vật 。 供cúng 養dường 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。 滿mãn 中trung 阿A 羅La 漢Hán 。 辟Bích 支Chi 聖thánh 人nhân 。 所sở 得đắc 福phước 德đức 。 不bất 如như 有hữu 人nhân 。 一nhất 合hợp 掌chưởng 一nhất 稱xưng 南Nam 無mô 佛Phật 陀đà 。 如như 彼bỉ 大Đại 千Thiên 聖thánh 福phước 。 假giả 使sử 百bách 分phần 千thiên 分phần 。 百bách 千thiên 億ức 分phần 。 算toán 數số 譬thí 喻dụ 。 皆giai 所sở 不bất 及cập 。 一nhất 稱xưng 佛Phật 名danh 者giả 。 功công 德đức 無vô 量lượng 。 一nhất 稱xưng 佛Phật 名danh 功công 德đức 尚thượng 爾nhĩ 。 况# 復phục 十thập 念niệm 佛Phật 者giả 。 况# 復phục 一nhất 日nhật 一nhất 月nguyệt 。 一nhất 年niên 一nhất 生sanh 念niệm 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 者giả 所sở 得đắc 功công 德đức 邪tà 。

復phục 次thứ 應ưng 知tri 念niệm 佛Phật 之chi 人nhân 。 現hiện 世thế 安an 隱ẩn 。 眾chúng 聖thánh 守thủ 護hộ 。 離ly 諸chư 災tai 厄ách 。 且thả 近cận 校giảo 量lượng 。 今kim 時thời 風phong 俗tục 。 兢căng 祭tế 鬼quỷ 神thần 。 求cầu 其kỳ 福phước 祐hựu 。 望vọng 得đắc 安an 隱ẩn 。 信tín 邪tà 殺sát 命mạng 。 造tạo 罪tội 結kết 冤oan 。 必tất 無vô 福phước 慶khánh 。 而nhi 可khả 利lợi 人nhân 。 虗hư 招chiêu 來lai 生sanh 。 地địa 獄ngục 罪tội 報báo 。 易dị 曰viết 。 積tích 不bất 善thiện 之chi 家gia 。 必tất 有hữu 餘dư 殃ương 。 殺sát 生sanh 害hại 命mạng 。 祖tổ 承thừa 祭tế 法pháp 。 非phi 一nhất 朝triêu 一nhất 夕tịch 。 豈khởi 非phi 積tích 不bất 善thiện 邪tà 。 殃ương 咎cữu 何hà 疑nghi 也dã 。 夫phu 天thiên 趣thú 在tại 上thượng 。 人nhân 居cư 其kỳ 次thứ 。 修tu 羅la 處xứ 中trung 。 鬼quỷ 畜súc 斯tư 下hạ 。 今kim 以dĩ 人nhân 事sự 鬼quỷ 。 其kỳ 猶do 俛miễn 首thủ 就tựu 足túc 。 抑ức 君quân 奉phụng 民dân 。 何hà 逆nghịch 之chi 甚thậm 也dã 。 又hựu 鬼quỷ 有hữu 邪tà 力lực 。 事sự 之chi 既ký 久cửu 。 物vật 黨đảng 方phương 類loại 。 死tử 墮đọa 其kỳ 中trung 。 世thế 其kỳ 迷mê 哉tai 。 且thả 三tam 界giới 大đại 師sư 。 萬vạn 億ức 慈từ 父phụ 。 歸quy 之chi 者giả 罪tội 滅diệt 。 尚thượng 之chi 者giả 福phước 生sanh 。 諸chư 經kinh 具cụ 說thuyết 。 若nhược 能năng 暫tạm 歸quy 三tam 寳# 。 受thọ 持trì 一nhất 佛Phật 名danh 者giả 。 現hiện 世thế 當đương 獲hoạch 。 十thập 種chủng 勝thắng 利lợi 。 一nhất 者giả 晝trú 夜dạ 常thường 得đắc 一nhất 切thiết 諸chư 天thiên 。 大đại 力lực 神thần 將tướng 河hà 沙sa 眷quyến 屬thuộc 隱ẩn 形hình 守thủ 護hộ 。 二nhị 者giả 常thường 得đắc 二nhị 十thập 五ngũ 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 如như 觀Quán 世Thế 音Âm 。 等đẳng 及cập 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 常thường 隨tùy 守thủ 護hộ 。 三tam 者giả 常thường 為vi 諸chư 佛Phật 。 晝trú 夜dạ 護hộ 念niệm 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 常thường 放phóng 光quang 明minh 。 攝nhiếp 受thọ 此thử 人nhân 。 四tứ 者giả 一nhất 切thiết 惡ác 鬼quỷ 。 若nhược 夜dạ 叉xoa 若nhược 羅la 剎sát 。 皆giai 不bất 能năng 害hại 。 一nhất 切thiết 毒độc 蛇xà 毒độc 龍long 毒độc 藥dược 悉tất 不bất 能năng 中trung 。 五ngũ 者giả 一nhất 切thiết 火hỏa 難nạn 水thủy 難nạn/nan 冤oan 賊tặc 刀đao 箭tiễn 牢lao 獄ngục 枷già 杻nữu 橫hoạnh 死tử 枉uổng 死tử 悉tất 皆giai 不bất 受thọ 。 六lục 者giả 先tiên 所sở 作tác 罪tội 。 皆giai 悉tất 消tiêu 滅diệt 。 所sở 殺sát 冤oan 命mạng 。 彼bỉ 蒙mông 解giải 脫thoát 更cánh 無vô 執chấp 對đối 。 七thất 者giả 夜dạ 夢mộng 正chánh 直trực 或hoặc 復phục 夢mộng 見kiến 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 勝thắng 妙diệu 色sắc 像tượng 。 八bát 者giả 心tâm 常thường 歡hoan 喜hỷ 。 顏nhan 色sắc 光quang 澤trạch 。 氣khí 力lực 充sung 盛thịnh 。 所sở 作tác 吉cát 利lợi 。 九cửu 者giả 常thường 為vì 一nhất 切thiết 。 世thế 間gian 人nhân 民dân 。 恭cung 敬kính 供cúng 養dường 。 歡hoan 喜hỷ 禮lễ 拜bái 猶do 如như 敬kính 佛Phật 。 十thập 者giả 命mạng 終chung 之chi 時thời 。 心tâm 無vô 怖bố 畏úy 。 正chánh 念niệm 歡hoan 喜hỷ 。 現hiện 前tiền 得đắc 見kiến 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 及cập 諸chư 聖thánh 眾chúng 。 持trì 金kim 蓮liên 臺đài 接tiếp 引dẫn 往vãng 生sanh 西tây 方phương 淨tịnh 土độ 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 。 受thọ 勝thắng 妙diệu 樂lạc 。 諸chư 有hữu 智trí 人nhân 。 請thỉnh 觀quán 念niệm 佛Phật 。 所sở 獲hoạch 現hiện 世thế 福phước 利lợi 功công 德đức 。 豈khởi 同đồng 世thế 人nhân 祠từ 祀tự 之chi 法pháp 。 現hiện 無vô 福phước 利lợi 。 未vị 來lai 受thọ 苦khổ 邪tà 。 又hựu 復phục 當đương 信tín 一nhất 切thiết 大Đại 乘Thừa 經Kinh 典điển 。 皆giai 讚tán 西tây 方phương 莊trang 嚴nghiêm 淨tịnh 土độ 。 勸khuyến 令linh 往vãng 生sanh 。 若nhược 華hoa 嚴nghiêm 方Phương 等Đẳng 。 般Bát 若Nhã 。 法pháp 華hoa 。 涅Niết 槃Bàn 諸chư 部bộ 諸chư 經kinh 。 皆giai 示thị 行hành 相tương/tướng 。 及cập 讚tán 功công 德đức 。 又hựu 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 天thiên 親thân 龍long 樹thụ 。 皆giai 各các 造tạo 論luận 。 稱xưng 讚tán 淨tịnh 土độ 。 又hựu 此thử 方phương 諸chư 法Pháp 師sư 禪thiền 師sư 各các 造tạo 論luận 著trước 疏sớ/sơ 光quang 讚tán 西tây 方phương 。 道đạo 安an 法Pháp 師sư 往vãng 生sanh 論luận 十thập 卷quyển 。 慧tuệ 遠viễn 法Pháp 師sư 造tạo 觀quán 經kinh 疏sớ/sơ 一nhất 卷quyển 。 天thiên 台thai 智trí 者giả 造tạo 十thập 疑nghi 論luận 。 觀quán 經kinh 疏sớ/sơ 。 彌di 陀đà 經kinh 疏sớ/sơ 。 各các 一nhất 卷quyển 。 道đạo 綽xước 禪thiền 師sư 撰soạn 安an 樂lạc 集tập 三tam 卷quyển 。 善thiện 導đạo 和hòa 尚thượng 立lập 五ngũ 會hội 教giáo 。 勸khuyến 人nhân 念niệm 佛Phật 。 造tạo 觀quán 經kinh 疏sớ/sơ 一nhất 卷quyển 。 二nhị 十thập 四tứ 讚tán 。 六lục 時thời 禮lễ 文văn 各các 一nhất 卷quyển 。 懷hoài 感cảm 法Pháp 師sư 得đắc 念Niệm 佛Phật 三Tam 昧Muội 。 造tạo 決quyết 疑nghi 論luận 七thất 卷quyển 。 慈từ 愍mẫn 三tam 藏tạng 撰soạn 淨tịnh 土độ 慈từ 悲bi 集tập 三tam 卷quyển 。 慈từ 恩ân 法Pháp 師sư 造tạo 彌di 陀đà 經kinh 疏sớ/sơ 二nhị 卷quyển 。 鎮trấn 國quốc 沙Sa 門Môn 澄trừng 觀quán 造tạo 觀quán 經kinh 疏sớ/sơ 一nhất 卷quyển 。 有hữu 誰thùy 聞văn 此thử 眾chúng 聖thánh 稱xưng 揚dương 誘dụ 勸khuyến 往vãng 生sanh 。 而nhi 不bất 信tín 樂nhạo 。 除trừ 彼bỉ 不bất 肖tiếu 人nhân 。 癡si [目*(宜/八)]# 無vô 智trí 者giả 。 斯tư 更cánh 復phục 引dẫn 自tự 古cổ 及cập 今kim 西tây 天thiên 東đông 夏hạ 。 道đạo 俗tục 士sĩ 女nữ 。 往vãng 來lai 高cao 人nhân 。 三tam 十thập 三tam 條điều 顯hiển 驗nghiệm 之chi 事sự 。 具cụ 示thị 將tương 來lai 。 諸chư 有hữu 賢hiền 達đạt 。 願nguyện 共cộng 往vãng 生sanh 云vân 也dã 。

淨tịnh 土độ 往vãng 生sanh 傳truyền 敘tự

釋thích 戒giới 珠châu

給cấp 孤cô 園viên 中trung 聖thánh 賢hiền 之chi 眾chúng 畢tất 集tập 。 是thị 時thời 眾chúng 無vô 一nhất 詞từ 之chi 請thỉnh 。 如Như 來Lai 遽cự 然nhiên 而nhi 告cáo 曰viết 。 過quá 是thị 西tây 方phương 十thập 萬vạn 億ức 國quốc 有hữu 淨tịnh 土độ 焉yên 。 其kỳ 土thổ/độ 廣quảng 博bác 百bách 寳# 成thành 焉yên 。 又hựu 曰viết 眾chúng 生sanh 思tư 焉yên 念niệm 焉yên 。 求cầu 而nhi 以dĩ 生sanh 者giả 皆giai 如như 願nguyện 焉yên 。 說thuyết 者giả 曰viết 十thập 二nhị 分phần 教giáo 。 以dĩ 羅la 萬vạn 有hữu 。 此thử 乃nãi 無vô 問vấn 自tự 說thuyết 。 之chi 一nhất 分phần/phân 也dã 。 其kỳ 義nghĩa 云vân 何hà 。 猶do 母mẫu 之chi 拊phụ 嬰anh 兒nhi 。 不bất 俟sĩ 其kỳ 請thỉnh 。 但đãn 欲dục 顧cố 其kỳ 手thủ 足túc 。 乳nhũ 而nhi 哺bộ 之chi 。 腹phúc 而nhi 擁ủng 之chi 也dã 。 然nhiên 如Như 來Lai 捨xả 兜Đâu 率Suất 降giáng/hàng 迦ca 維duy 。 其kỳ 說thuyết 法Pháp 五ngũ 十thập 年niên 。 流lưu 慈từ 振chấn 毓# 。 隨tùy 機cơ 有hữu 授thọ 。 其kỳ 間gian 龍long 天thiên 釋Thích 梵Phạm 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 大đại 菩Bồ 薩Tát 眾chúng 。 棄khí 頭đầu 目mục 捐quyên 髓tủy 腦não 外ngoại 。 於ư 國quốc 城thành 珍trân 寳# 殷ân 勤cần 三tam 請thỉnh 者giả 非phi 一nhất 。 如Như 來Lai 或hoặc 辭từ 或hoặc 默mặc 止chỉ 。 止chỉ 而nhi 不bất 說thuyết 者giả 有hữu 之chi 。 至chí 是thị 而nhi 乃nãi 自tự 說thuyết 。 誠thành 悲bi 五ngũ 濁trược 異dị 生sanh 。 流lưu 浪lãng 而nhi 不bất 息tức 者giả 長trường/trưởng 劫kiếp 。 夫phu 將tương 厭yếm 五ngũ 濁trược 期kỳ 生sanh 於ư 淨tịnh 土độ 。 必tất 在tại 乎hồ 專chuyên 念niệm 。 念niệm 專chuyên 之chi 至chí 以dĩ 繫hệ 乎hồ 想tưởng 。 十thập 六lục 觀quán 。 所sở 以dĩ 第đệ 資tư 焉yên 。 經kinh 稱xưng 諸chư 佛Phật 正Chánh 徧Biến 知Tri 海hải 。 從tùng 心tâm 想tưởng 生sanh 。 其kỳ 故cố 何hà 哉tai 。 明minh 其kỳ 始thỉ 也dã 。 舉cử 其kỳ 漸tiệm 之chi 之chi 謂vị 也dã 。 行hành 始thỉ 於ư 有hữu 修tu 。 智trí 始thỉ 於ư 有hữu 習tập 。 無vô 上thượng 極cực 果quả 。 必tất 始thỉ 於ư 深thâm 心tâm 。 深thâm 心tâm 者giả 。 確xác 乎hồ 其kỳ 不bất 可khả 拔bạt 者giả 也dã 。 故cố 一nhất 念niệm 轉chuyển 。 三tam 塗đồ 之chi 苦khổ 。 十thập 念niệm 階giai 九cửu 品phẩm 之chi 華hoa 。 此thử 雖tuy 大Đại 乘Thừa 方Phương 等Đẳng 。 諸chư 經kinh 皆giai 所sở 互hỗ 陳trần 。 而nhi 互hỗ 發phát 非phi 止chỉ 一nhất 經kinh 言ngôn 而nhi 發phát 之chi 也dã 。 漢hán 魏ngụy 已dĩ 來lai 。 翹kiều 誠thành 西tây 向hướng 。 蔑miệt 聞văn 其kỳ 有hữu 人nhân 者giả 。 實thật 以dĩ 大đại 法pháp 初sơ 流lưu 。 經kinh 文văn 之chi 未vị 備bị 矣hĩ 。 西tây 晉tấn 時thời 劉lưu 曜diệu 寇khấu 蕩đãng 京kinh 雒# 。 僧Tăng 顯hiển 避tị 地địa 江giang 東đông 。 始thỉ 由do 三tam 事sự 因nhân 願nguyện 。 驟sậu 感cảm 祥tường 異dị 。 然nhiên 其kỳ 拳quyền 拳quyền 之chi 志chí 。 以dĩ 遭tao 亂loạn 世thế 。 遺di 風phong 勝thắng 業nghiệp 。 代đại 或hoặc 無vô 聞văn 。 東đông 晉tấn 之chi 末mạt 。 遠viễn 師sư 憩khế 跡tích 廬lư 阜phụ 。 其kỳ 同đồng 意ý 法Pháp 師sư 釋thích 道đạo 炳bỉnh 。 竺trúc 道đạo 生sanh 。 佛Phật 陀Đà 邪tà 舍xá 。 洎kịp 在tại 家gia 英anh 豪hào 劉lưu 遺di 民dân 雷lôi 次thứ 宗tông 周chu 續tục 之chi 等đẳng 一nhất 百bách 二nhị 十thập 有hữu 三tam 人nhân 。 締đế 結kết 方phương 外ngoại 之chi 游du 。 希hy 風phong 來lai 集tập 。 遠viễn 以dĩ 幻huyễn 集tập 之chi 期kỳ 。 不bất 克khắc 以dĩ 常thường 保bảo 夢mộng 游du 之chi 軀khu 。 不bất 可khả 以dĩ 長trường 存tồn 。 因nhân 指chỉ 無Vô 量Lượng 壽Thọ 國quốc 。 結kết 之chi 遐hà 游du 焉yên 其kỳ 已dĩ 也dã 。 又hựu 言ngôn 其kỳ 國quốc 清thanh 淨tịnh 無vô 三tam 塗đồ 。 無vô 六lục 趣thú 。 眾chúng 生sanh 依y 向hướng 不bất 二nhị 。 往vãng 而nhi 生sanh 者giả 。 寳# 幢tràng 為vi 之chi 前tiền 導đạo 。 金kim 蓮liên 為vi 之chi 受thọ 質chất 。 於ư 是thị 相tương/tướng 與dữ 而nhi 有hữu 蓮liên 社xã 之chi 稱xưng 焉yên 。 今kim 之chi 以dĩ 蓮liên 社xã 云vân 云vân 。 葢# 其kỳ 始thỉ 也dã 。 或hoặc 時thời 以dĩ 為vi 淨tịnh 社xã 。 義nghĩa 亦diệc 詳tường 矣hĩ 。 自tự 遠viễn 而nhi 下hạ 。 淨tịnh 土độ 之chi 修tu 益ích 振chấn 。 故cố 宋tống 有hữu 曇đàm 弘hoằng 。 齊tề 有hữu 慧tuệ 進tiến 。 梁lương 有hữu 道đạo 珍trân 。 李# 唐đường 之chi 間gian 。 穎# 悟ngộ 通thông 識thức 之chi 士sĩ 。 如như 道đạo 綽xước 善thiện 導đạo 者giả 。 累lũy/lụy/luy 復phục 有hữu 焉yên 。 余dư 以dĩ 像tượng 季quý 之chi 餘dư 。 值trị 佛Phật 遺di 法pháp 。 緬# 懷hoài 淨tịnh 業nghiệp 。 其kỳ 亦diệc 有hữu 年niên 。 每mỗi 以dĩ 前tiền 賢hiền 事sự 跡tích 。 散tán 於ư 諸chư 傳truyền 。 淪luân 於ư 異dị 代đại 。 不bất 得đắc 類loại 例lệ 相tương/tướng 。 從tùng 條điều 然nhiên 以dĩ 見kiến 。 繇# 是thị 歷lịch 考khảo 梁lương 隋tùy 而nhi 下hạ 。 慧tuệ 皎hiệu 道đạo 宣tuyên 諸chư 師sư 所sở 傳truyền 撰soạn 記ký 。 十thập 有hữu 二nhị 家gia 。 洎kịp 大đại 宋tống 通thông 慧tuệ 大đại 師sư 新tân 撰soạn 。 且thả 得đắc 顯hiển 等đẳng 七thất 十thập 五ngũ 人nhân 。 共cộng 傳truyền 之chi 作tác 。 理lý 或hoặc 有hữu 所sở 暗ám 昧muội 。 詞từ 或hoặc 有hữu 所sở 叢tùng 脞# 。 因nhân 復phục 修tu 正chánh 而nhi 發phát 明minh 之chi 。 外ngoại 有hữu 鴻hồng 業nghiệp 慧tuệ 明minh 等đẳng 六lục 十thập 二nhị 人nhân 在tại 其kỳ 生sanh 平bình 想tưởng 像tượng 。 至chí 於ư 捨xả 生sanh 之chi 際tế 不bất 嘗thường 以dĩ 矚chú 勝thắng 相tương/tướng 備bị 之chi 不bất 足túc 起khởi 深thâm 信tín 。 乃nãi 無vô 以dĩ 備bị 之chi 。 後hậu 之chi 明minh 哲triết 或hoặc 患hoạn 其kỳ 所sở 不bất 足túc 。 摭# 而nhi 備bị 之chi 者giả 。 亦diệc 余dư 之chi 闕khuyết 有hữu 補bổ 焉yên 。

大đại 智trí 論luận 抄sao 序tự

釋thích 慧tuệ 遠viễn (# 晉tấn )#

夫phu 宗tông 極cực 無vô 為vi 以dĩ 設thiết 位vị 。 而nhi 聖thánh 人nhân 成thành 其kỳ 能năng 。 昬# 明minh 代đại 謝tạ 以dĩ 開khai 運vận 。 而nhi 盛thịnh 衰suy 合hợp 其kỳ 變biến 。 是thị 故cố 知tri 嶮hiểm 易dị 相tương/tướng 推thôi 。 理lý 有hữu 行hành 藏tạng 。 屈khuất 伸thân 相tương/tướng 感cảm 。 數số 有hữu 往vãng 復phục 。 由do 之chi 以dĩ 觀quán 。 雖tuy 冥minh 樞xu 潛tiềm 應ưng 。 圓viên 景cảnh 無vô 窮cùng 。 不bất 能năng 均quân 四tứ 象tượng 之chi 推thôi 。 移di 一nhất 其kỳ 會hội 通thông 。 況huống 時thời 命mạng 紛phân 謬mậu 。 世thế 道đạo 交giao 淪luân 而nhi 不bất 深thâm 根căn 固cố 蒂# 。 寧ninh 極cực 以dĩ 待đãi 哉tai 。 若nhược 達đạt 開khai 塞tắc 之chi 有hữu 運vận 時thời 來lai 非phi 由do 遇ngộ 。 則tắc 正chánh 覺giác 之chi 道Đạo 。 不bất 虗hư 凝ngưng 於ư 物vật 表biểu 。 弘hoằng 教giáo 之chi 情tình 亦diệc 漸tiệm 可khả 識thức 矣hĩ 。 有hữu 大Đại 乘Thừa 高cao 士sĩ 厥quyết 號hiệu 龍long 樹thụ 。 生sanh 于vu 天Thiên 竺Trúc 。 出xuất 自tự 梵Phạm 種chủng 。 精tinh 誠thành 曩nẵng 代đại 。 契khế 心tâm 在tại 茲tư 。 接tiếp 九cửu 百bách 之chi 運vận 。 撫phủ 頹đồi 薄bạc 之chi 會hội 。 悲bi 蒙mông 俗tục 之chi 茫mang 昧muội 。 蹈đạo 險hiểm 蹟# 而nhi 弗phất 悋lận 。 於ư 是thị 卷quyển 隂# 衡hành 門môn 。 雲vân 翔tường 赤xích 澤trạch 。 慨khái 文văn 明minh 之chi 未vị 發phát 。 思tư 或hoặc 躍dược 而nhi 勿vật 用dụng 。 乃nãi 喟vị 然nhiên 歎thán 曰viết 。 重trọng/trùng 夜dạ 方phương 昬# 。 非phi 螢huỳnh 燭chúc 之chi 能năng 照chiếu 。 雖tuy 白bạch 日nhật 寢tẩm 光quang 。 猶do 可khả 繼kế 以dĩ 朗lãng 月nguyệt 。 遂toại 自tự 誓thệ 落lạc 簪# 表biểu 容dung 玄huyền 服phục 隱ẩn 居cư 林lâm 澤trạch 。 守thủ 閒gian/nhàn 行hành 禪thiền 。 靖tĩnh 慮lự 研nghiên 微vi 。 思tư 通thông 過quá 半bán 。 因nhân 而nhi 悟ngộ 曰viết 。 聞văn 之chi 於ư 前tiền 論luận 。 大đại 方phương 無vô 垠# 。 或hoặc 有hữu 出xuất 乎hồ 其kỳ 外ngoại 者giả 。 俄nga 而nhi 廻hồi 步bộ 雪Tuyết 山Sơn 。 啟khải 神thần 明minh 以dĩ 訴tố 志chí 。 將tương 歷lịch 古cổ 仙tiên 之chi 所sở 遊du 。 忽hốt 遇ngộ 沙Sa 門Môn 於ư 巖nham 下hạ 。 請thỉnh 質chất 所sở 疑nghi 。 始thỉ 知tri 有hữu 方Phương 等Đẳng 之chi 學học 。 及cập 至chí 龍long 宮cung 。 要yếu 藏tạng 祕bí 典điển 。 靡mĩ 不bất 管quản 綜tống 。 滯trệ 根căn 既ký 拔bạt 。 則tắc 名danh 冠quan 道đạo 位vị 。 德đức 備bị 三tam 忍nhẫn 。 然nhiên 後hậu 開khai 九cửu 津tân 於ư 重trọng/trùng 淵uyên 。 明minh 鱗lân 族tộc 而nhi 俱câu 遊du 。 學học 徒đồ 如như 林lâm 。 英anh 彥ngạn 必tất 集tập 。 由do 是thị 外ngoại 道đạo 高cao 其kỳ 風phong 。 名danh 士sĩ 服phục 其kỳ 致trí 。 大Đại 乘Thừa 之chi 業nghiệp 。 於ư 茲tư 復phục 隆long 矣hĩ 。 其kỳ 人nhân 以dĩ 般Bát 若Nhã 經kinh 。 為vi 靈linh 府phủ 妙diệu 門môn 宗tông 一nhất 之chi 道đạo 。 三tam 乘thừa 十thập 二nhị 部bộ 。 由do 之chi 而nhi 出xuất 。 故cố 尤vưu 重trọng/trùng 焉yên 。 然nhiên 斯tư 經Kinh 幽u 奧áo 。 厥quyết 趣thú 難nạn/nan 明minh 。 自tự 非phi 達đạt 學học 。 尠tiển 得đắc 其kỳ 歸quy 。 故cố 敘tự 夫phu 體thể 統thống 。 辯biện 其kỳ 深thâm 致trí 。 若nhược 意ý 在tại 文văn 外ngoại 。 而nhi 理lý 蘊uẩn 於ư 辭từ 。 輒triếp 寄ký 之chi 賓tân 主chủ 。 假giả 自tự 疑nghi 以dĩ 起khởi 對đối 。 名danh 曰viết 問vấn 論luận 其kỳ 為vi 要yếu 也dã 。 發phát 軫# 中trung 衢cù 。 啟khải 惑hoặc 智trí 門môn 。 以dĩ 無vô 當đương 為vi 實thật 。 無vô 照chiếu 為vi 宗tông 。 無vô 當đương 則tắc 神thần 凝ngưng 於ư 所sở 趣thú 。 無vô 照chiếu 則tắc 智trí 寂tịch 於ư 所sở 行hành 。 寂tịch 以dĩ 行hành 智trí 。 則tắc 羣quần 邪tà 革cách 慮lự 。 是thị 非phi 息tức 焉yên 。 神thần 以dĩ 凝ngưng 趣thú 。 則tắc 二nhị 諦đế 同đồng 軌quỹ 玄huyền 轍triệt 一nhất 焉yên 。 非phi 夫phu 正chánh 覺giác 之chi 靈linh 。 撫phủ 法Pháp 輪luân 而nhi 再tái 轉chuyển 。 孰thục 能năng 振chấn 大đại 業nghiệp 於ư 將tương 頹đồi 。 紐nữu 遺di 綱cương 之chi 落lạc 緒tự 。 令linh 微vi 言ngôn 絕tuyệt 而nhi 復phục 嗣tự 。 玄huyền 音âm 輟chuyết 而nhi 復phục 詠vịnh 哉tai 。 雖tuy 弗phất 獲hoạch 與dữ 若nhược 人nhân 竝tịnh 世thế 。 叩khấu 津tân 問vấn 道đạo 至chí 於ư 研nghiên 味vị 之chi 際tế 。 未vị 嘗thường 不bất 一nhất 章chương 三tam 復phục 。 欣hân 於ư 有hữu 遇ngộ 其kỳ 中trung 可khả 以dĩ 開khai 蒙mông 朗lãng 照chiếu 。 水thủy 鏡kính 萬vạn 法pháp 。 固cố 非phi 常thường 智trí 之chi 所sở 辯biện 。 請thỉnh 略lược 而nhi 言ngôn 。 生sanh 塗đồ 兆triệu 於ư 無vô 始thỉ 之chi 境cảnh 。 變biến 化hóa 搆câu 於ư 倚ỷ 伏phục 之chi 場tràng 。 咸hàm 生sanh 於ư 未vị 有hữu 而nhi 有hữu 。 滅diệt 於ư 既ký 有hữu 而nhi 無vô 。 推thôi 而nhi 盡tận 之chi 。 則tắc 知tri 有hữu 無vô 廻hồi 謝tạ 於ư 一nhất 法pháp 相tướng 待đãi 而nhi 非phi 原nguyên 。 生sanh 滅diệt 兩lưỡng 行hành 於ư 一nhất 化hóa 映ánh 空không 而nhi 無vô 主chủ 。 於ư 是thị 乃nãi 即tức 之chi 以dĩ 成thành 觀quán 。 反phản 鑒giám 以dĩ 求cầu 宗tông 鑒giám 明minh 則tắc 塵trần 累lụy 不bất 止chỉ 。 而nhi 儀nghi 像tượng 可khả 覩đổ 。 觀quán 深thâm 則tắc 悟ngộ 徹triệt 入nhập 微vi 。 而nhi 名danh 實thật 俱câu 玄huyền 。 將tương 尋tầm 其kỳ 要yếu 。 必tất 先tiên 於ư 此thử 。 然nhiên 後hậu 非phi 有hữu 非phi 無vô 之chi 談đàm 。 方phương 可khả 得đắc 而nhi 言ngôn 。 嘗thường 試thí 論luận 之chi 。 有hữu 而nhi 在tại 有hữu 者giả 。 有hữu 於ư 有hữu 者giả 也dã 。 無vô 而nhi 在tại 無vô 者giả 。 無vô 於ư 無vô 者giả 也dã 。 有hữu 有hữu 則tắc 非phi 有hữu 。 無vô 無vô 則tắc 非phi 無vô 。 何hà 以dĩ 知tri 其kỳ 然nhiên 。 無vô 性tánh 之chi 性tánh 謂vị 之chi 法pháp 性tánh 。 法pháp 性tánh 之chi 性tánh 因nhân 緣duyên 以dĩ 之chi 生sanh 。 生sanh 緣duyên 無vô 自tự 相tương/tướng 。 雖tuy 有hữu 而nhi 常thường 無vô 。 常thường 無vô 非phi 絕tuyệt 有hữu 。 猶do 火hỏa 傳truyền 而nhi 不bất 息tức 。 夫phu 然nhiên 則tắc 法pháp 無vô 異dị 趣thú 。 始thỉ 末mạt 淪luân 虗hư 。 畢tất 竟cánh 同đồng 爭tranh 有hữu 無vô 交giao 歸quy 矣hĩ 。 故cố 遊du 其kỳ 奥# 者giả 。 心tâm 不bất 待đãi 慮lự 。 智trí 無vô 所sở 緣duyên 。 不bất 滅diệt 相tương/tướng 而nhi 寂tịch 。 不bất 修tu 定định 而nhi 閒gian/nhàn 。 非phi 神thần 遇ngộ 以dĩ 期kỳ 通thông 焉yên 。 識thức 空không 空không 之chi 為vi 玄huyền 。 斯tư 其kỳ 至chí 也dã 。 斯tư 其kỳ 極cực 也dã 。 過quá 此thử 以dĩ 往vãng 。 莫mạc 之chi 或hoặc 知tri 。 又hựu 論luận 之chi 為vi 體thể 。 位vị 始thỉ 無vô 方phương 。 而nhi 不bất 可khả 詰cật 。 觸xúc 類loại 多đa 變biến 。 而nhi 不bất 可khả 窮cùng 。 或hoặc 開khai 遠viễn 理lý 以dĩ 發phát 興hưng 。 或hoặc 導đạo 近cận 習tập 以dĩ 入nhập 深thâm 。 或hoặc 闔hạp 殊thù 塗đồ 於ư 一nhất 法pháp 而nhi 弗phất 雜tạp 。 或hoặc 闢tịch 百bách 慮lự 於ư 同đồng 相tương/tướng 而nhi 不bất 分phân 。 此thử 以dĩ 絕tuyệt 夫phu 壘lũy 瓦ngõa 之chi 談đàm 。 而nhi 無vô 敵địch 於ư 天thiên 下hạ 者giả 也dã 。 爾nhĩ 乃nãi 博bác 引dẫn 眾chúng 經kinh 以dĩ 贍thiệm 其kỳ 辭từ 。 暢sướng 發phát 義nghĩa 音âm 以dĩ 弘hoằng 其kỳ 美mỹ 。 美mỹ 盡tận 則tắc 智trí 無vô 不bất 周chu 。 辭từ 博bác 則tắc 廣quảng 大đại 悉tất 備bị 。 是thị 故cố 登đăng 其kỳ 涯nhai 而nhi 無vô 津tân 。 挹ấp 其kỳ 流lưu 而nhi 弗phất 竭kiệt 。 汪uông 汪uông 焉yên 莫mạc 測trắc 其kỳ 量lượng 。 洋dương 洋dương 焉yên 莫mạc 比tỉ 其kỳ 盛thịnh 。 雖tuy 百bách 川xuyên 灌quán 河hà 。 未vị 足túc 語ngữ 其kỳ 辯biện 焉yên 。 雖tuy 涉thiệp 海hải 求cầu 源nguyên 。 未vị 足túc 窮cùng 其kỳ 邃thúy 矣hĩ 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 非phi 夫phu 淵uyên 識thức 矌# 度độ 。 孰thục 能năng 與dữ 之chi 潛tiềm 躍dược 。 非phi 夫phu 越việt 名danh 反phản 數số 。 孰thục 能năng 與dữ 之chi 淡đạm 漠mạc 。 非phi 夫phu 洞đỗng 幽u 入nhập 冥minh 。 孰thục 能năng 與dữ 之chi 沖# 泊bạc 哉tai 。 有hữu 高cao 座tòa 沙Sa 門Môn 字tự 曰viết 童đồng 壽thọ 。 宏hoành 才tài 博bác 見kiến 。 智trí 周chu 羣quần 籍tịch 。 翫ngoạn 服phục 斯tư 論luận 。 佩bội 之chi 彌di 久cửu 。 雖tuy 神thần 悟ngộ 發phát 中trung 。 必tất 待đãi 感cảm 而nhi 應ưng 。 于vu 時thời 秦tần 主chủ 姚diêu 王vương 。 敬kính 樂nhạo/nhạc/lạc 大đại 法pháp 。 招chiêu 集tập 名danh 學học 以dĩ 隆long 三tam 寳# 。 德đức 洽hiệp 殊thù 俗tục 。 化hóa 流lưu 西tây 域vực 。 是thị 使sử 其kỳ 人nhân 聞văn 風phong 而nhi 至chí 。 既ký 達đạt 關quan 右hữu 。 即tức 勸khuyến 令linh 宣tuyên 譯dịch 。 童đồng 壽thọ 以dĩ 此thử 論luận 深thâm 廣quảng 。 難nạn/nan 卒thốt 精tinh 究cứu 。 因nhân 方phương 言ngôn 易dị 省tỉnh 。 故cố 約ước 本bổn 以dĩ 為vi 百bách 卷quyển 。 計kế 所sở 遺di 落lạc 。 殆đãi 過quá [參-(彰-章)+三]# 倍bội 。 而nhi 文văn 藻tảo 之chi 士sĩ 。 猶do 以dĩ 為vi 繁phồn 。 咸hàm 累lũy/lụy/luy 於ư 博bác 。 罕# 既ký 其kỳ 實thật 。 譬thí 大đại 羹# 不bất 和hòa 。 雖tuy 味vị 不bất 珍trân 。 神thần 珠châu 內nội 映ánh 。 雖tuy 寶bảo 非phi 用dụng 。 信tín 言ngôn 不bất 美mỹ 。 固cố 有hữu 自tự 來lai 矣hĩ 。 若nhược 遂toại 令linh 正chánh 典điển 隱ẩn 於ư 榮vinh 華hoa 。 玄huyền 樸phác 虧khuy 於ư 小tiểu 成thành 。 則tắc 百bách 家gia 競cạnh 辯biện 。 九cửu 流lưu 爭tranh 川xuyên 。 方phương 將tương 幽u 淪luân 長trường 夜dạ 。 背bối/bội 日nhật 月nguyệt 而nhi 昬# 逝thệ 。 不bất 亦diệc 悲bi 乎hồ 。 於ư 是thị 靜tĩnh 尋tầm 所sở 由do 。 以dĩ 求cầu 其kỳ 本bổn 。 則tắc 知tri 聖thánh 人nhân 依y 方phương 設thiết 訓huấn 。 文văn 質chất 殊thù 體thể 。 若nhược 以dĩ 文văn 應ưng 質chất 。 則tắc 疑nghi 者giả 眾chúng 。 以dĩ 質chất 應ưng 文văn 。 則tắc 恱# 者giả 寡quả 。 是thị 以dĩ 化hóa 行hành 天Thiên 竺Trúc 。 辭từ 樸phác 而nhi 義nghĩa 微vi 。 言ngôn 近cận 而nhi 旨chỉ 遠viễn 。 義nghĩa 微vi 則tắc 隱ẩn 昧muội 無vô 象tượng 。 旨chỉ 遠viễn 則tắc 幽u 緒tự 莫mạc 尋tầm 。 故cố 令linh 翫ngoạn 常thường 訓huấn 者giả 。 牽khiên 於ư 近cận 習tập 。 束thúc 名danh 教giáo 者giả 。 惑hoặc 於ư 未vị 聞văn 。 若nhược 開khai 易dị 進tiến 之chi 路lộ 。 則tắc 階giai 藉tạ 有hữu 由do 。 曉hiểu 漸tiệm 悟ngộ 之chi 方phương 。 則tắc 始thỉ 涉thiệp 有hữu 津tân 。 遠viễn 於ư 是thị 簡giản 繁phồn 理lý 穢uế 。 以dĩ 詳tường 其kỳ 中trung 令linh 。 質chất 文văn 有hữu 體thể 。 義nghĩa 無vô 所sở 越việt 。 輒triếp 依y 經kinh 立lập 本bổn 。 繫hệ 以dĩ 問vấn 論luận 。 正chánh 以dĩ 位vị 分phần/phân 。 使sử 類loại 各các 有hữu 屬thuộc 。 謹cẩn 與dữ 同đồng 止chỉ 諸chư 僧Tăng 。 共cộng 別biệt 撰soạn 以dĩ 為vi 集tập 要yếu 。 凡phàm 二nhị 十thập 卷quyển 。 雖tuy 不bất 足túc 增tăng 暉huy 聖thánh 典điển 。 庶thứ 無vô 大đại 謬mậu 。 如như 其kỳ 未vị 允duẫn 。 請thỉnh 俟sĩ 來lai 哲triết 。

中trung 論luận 序tự

釋thích 曇đàm 影ảnh (# 後hậu 秦tần )#

夫phu 萬vạn 化hóa 非phi 無vô 宗tông 。 而nhi 宗tông 之chi 者giả 無vô 相tướng 。 虗hư 宗tông 非phi 無vô 契khế 。 而nhi 契khế 之chi 者giả 無vô 心tâm 。 故cố 至chí 人nhân 以dĩ 無vô 心tâm 之chi 妙diệu 慧tuệ 。 而nhi 契khế 彼bỉ 無vô 相tướng 之chi 虗hư 宗tông 。 內nội 外ngoại 並tịnh 冥minh 。 緣duyên 智trí 俱câu 寂tịch 。 豈khởi 容dung 名danh 數số 於ư 其kỳ 間gian 哉tai 。 但đãn 以dĩ 悕hy 玄huyền 之chi 質chất 。 趣thú 必tất 有hữu 由do 。 非phi 名danh 無vô 以dĩ 領lãnh 數số 。 非phi 數số 無vô 以dĩ 擬nghĩ 宗tông 。 故cố 遂toại 設thiết 名danh 而nhi 召triệu 之chi 。 立lập 數số 而nhi 辯biện 之chi 。 然nhiên 則tắc 名danh 數số 之chi 生sanh 。 生sanh 於ư 累lũy/lụy/luy 者giả 。 可khả 以dĩ 造tạo 極cực 而nhi 非phi 其kỳ 極cực 。 苟cẩu 曰viết 非phi 極cực 。 復phục 何hà 常thường 之chi 有hữu 耶da 。 是thị 故cố 如Như 來Lai 。 始thỉ 逮đãi 真chân 覺giác 。 應ưng 物vật 接tiếp 粗thô 。 啟khải 之chi 以dĩ 有hữu 。 後hậu 為vi 大Đại 乘Thừa 。 乃nãi 說thuyết 空không 法pháp 。 化hóa 適thích 當đương 時thời 。 所sở 悟ngộ 不bất 二nhị 。 流lưu 至chí 末mạt 葉diệp 。 像tượng 教giáo 之chi 中trung 。 人nhân 根căn 膚phu 淺thiển 。 道đạo 識thức 不bất 明minh 。 遂toại 廢phế 魚ngư 守thủ 筌thuyên 。 存tồn 指chỉ 忘vong 月nguyệt 。 覩đổ 空không 教giáo 便tiện 謂vị 罪tội 福phước 俱câu 泯mẫn 。 聞văn 說thuyết 相tương/tướng 則tắc 謂vị 之chi 為vi 真chân 。 是thị 使sử 有hữu 無vô 交giao 興hưng 。 生sanh 滅diệt 迭điệt 爭tranh 。 斷đoạn 常thường 諸chư 邊biên 。 紛phân 然nhiên 競cạnh 起khởi 。

時thời 有hữu 大Đại 士Sĩ 厥quyết 號hiệu 龍long 樹thụ 。 爰viên 託thác 海hải 宮cung 。 逮đãi 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 意ý 在tại 傍bàng 宗tông 。 載tái 隆long 遺di 教giáo 。 故cố 作tác 論luận 以dĩ 折chiết 中trung 。 其kỳ 立lập 意ý 也dã 則tắc 無vô 言ngôn 不bất 窮cùng 。 無vô 法pháp 不bất 盡tận 。 然nhiên 統thống 其kỳ 要yếu 歸quy 。 則tắc 會hội 通thông 二nhị 諦đế 。 以dĩ 真Chân 諦Đế 故cố 無vô 有hữu 。 俗tục 諦đế 故cố 無vô 無vô 。 真chân 故cố 無vô 有hữu 。 則tắc 雖tuy 無vô 而nhi 有hữu 。 俗tục 故cố 無vô 無vô 。 則tắc 雖tuy 有hữu 而nhi 無vô 。 雖tuy 有hữu 而nhi 無vô 。 則tắc 不bất 累lũy/lụy/luy 於ư 有hữu 。 雖tuy 無vô 而nhi 有hữu 。 則tắc 不bất 滯trệ 於ư 無vô 。 不bất 滯trệ 於ư 無vô 則tắc 斷đoạn 滅diệt 見kiến 息tức 。 不bất 存tồn 於ư 有hữu 。 則tắc 常thường 等đẳng 冰băng 消tiêu 。 寂tịch 此thử 諸chư 邊biên 。 故cố 名danh 曰viết 中trung 。 問vấn 荅# 析tích 微vi 。 所sở 以dĩ 為vi 論luận 。 是thị 作tác 者giả 之chi 大đại 意ý 也dã 。 亦diệc 云vân 中trung 觀quán 。 直trực 以dĩ 觀quán 辨biện 於ư 心tâm 。 論luận 宣tuyên 於ư 口khẩu 耳nhĩ 。

百bách 論luận 序tự

釋thích 僧Tăng 肇triệu (# 後hậu 秦tần )#

百bách 論luận 者giả 。 葢# 是thị 通thông 聖thánh 心tâm 之chi 津tân 塗đồ 。 開khai 真Chân 諦Đế 之chi 要yếu 論luận 也dã 。 佛Phật 泥Nê 洹Hoàn 後hậu 。 八bát 百bách 餘dư 年niên 。 有hữu 出xuất 家gia 大Đại 士Sĩ 。 厥quyết 名danh 提đề 婆bà 。 玄huyền 心tâm 獨độc 悟ngộ 。 俊# 氣khí 高cao 朗lãng 。 道đạo 映ánh 當đương 時thời 。 神thần 超siêu 世thế 表biểu 。 故cố 能năng 闢tịch 三tam 藏tạng 之chi 重trọng/trùng 關quan 。 坦thản 十thập 二nhị 之chi 幽u 路lộ 。 擅thiện 步bộ 迦ca 夷di 。 為vi 法pháp 城thành 塹tiệm 。 于vu 時thời 外ngoại 道đạo 紛phân 然nhiên 。 異dị 端đoan 競cạnh 起khởi 。 邪tà 辯biện 逼bức 真chân 。 殆đãi 亂loạn 正Chánh 道Đạo 。 乃nãi 仰ngưỡng 慨khái 聖thánh 教giáo 之chi 凌lăng 遲trì 。 俯phủ 悼điệu 羣quần 迷mê 之chi 縱túng/tung 惑hoặc 。 將tương 遠viễn 拯chửng 沈trầm 淪luân 。 故cố 作tác 斯tư 論luận 。 所sở 以dĩ 防phòng 正chánh 閑nhàn 邪tà 。 大đại 明minh 於ư 宗tông 極cực 者giả 矣hĩ 。 是thị 以dĩ 正chánh 化hóa 以dĩ 之chi 而nhi 隆long 。 邪tà 道đạo 以dĩ 之chi 而nhi 替thế 。 非phi 夫phu 領lãnh 括quát 眾chúng 妙diệu 。 孰thục 能năng 若nhược 斯tư 。 論luận 有hữu 百bách 偈kệ 。 故cố 以dĩ 百bách 為vi 名danh 。 理lý 致trí 幽u 玄huyền 。 統thống 羣quần 籍tịch 之chi 要yếu 。 文văn 旨chỉ 婉uyển 約ước 。 窮cùng 制chế 作tác 之chi 美mỹ 。 然nhiên 至chí 趣thú 幽u 簡giản 。 尠tiển 得đắc 其kỳ 門môn 。 有hữu 婆bà 藪tẩu 開Khai 士Sĩ 者giả 。 明minh 慧tuệ 內nội 融dung 。 妙diệu 思tư 奇kỳ 拔bạt 。 遠viễn 契khế 玄huyền 蹤tung 。 為vi 之chi 訓huấn 釋thích 。 使sử 沈trầm 隱ẩn 之chi 義nghĩa 。 彰chương 於ư 微vi 翰hàn 。 諷phúng 味vị 宣tuyên 流lưu 。 被bị 於ư 來lai 葉diệp 。 文văn 藻tảo 煥hoán 然nhiên 。 宗tông 塗đồ 易dị 曉hiểu 。 其kỳ 為vi 論luận 也dã 。 言ngôn 而nhi 無vô 當đương 。 破phá 而nhi 無vô 執chấp 。 儻thảng 然nhiên 靡mĩ 據cứ 而nhi 事sự 不bất 失thất 真chân 。 蕭tiêu 焉yên 無vô 寄ký 。 而nhi 理lý 自tự 玄huyền 會hội 。 返phản 本bổn 之chi 道đạo 。 著trước 乎hồ 茲tư 矣hĩ 。 有hữu 天Thiên 竺Trúc 沙Sa 門Môn 鳩Cưu 摩Ma 羅La 什Thập 。 器khí 量lượng 淵uyên 弘hoằng 。 俊# 神thần 超siêu 邈mạc 。 鑽toàn 仰ngưỡng 累lũy/lụy/luy 年niên 。 轉chuyển 不bất 可khả 測trắc 。 常thường 味vị 詠vịnh 斯tư 論luận 。 以dĩ 為vi 心tâm 要yếu 。 先tiên 雖tuy 親thân 譯dịch 。 而nhi 方phương 言ngôn 未vị 融dung 。 致trí 令linh 思tư 尋tầm 者giả 。 躊trù 躇trừ 於ư 謬mậu 文văn 。 標tiêu 位vị 者giả 。 乖quai 迕# 於ư 歸quy 致trí 。 大đại 秦tần 司ty 隸lệ 校giáo 尉úy 安an 城thành 矦hầu 姚diêu 嵩tung 。 風phong 韻vận 清thanh 舒thư 。 沖# 心tâm 簡giản 勝thắng 。 博bác 涉thiệp 內nội 外ngoại 。 理lý 思tư 兼kiêm 通thông 。 少thiểu 好hảo/hiếu 大Đại 道Đạo 。 長trường/trưởng 而nhi 彌di 篤đốc 。 雖tuy 復phục 形hình 羇ki 時thời 務vụ 。 而nhi 法pháp 言ngôn 不bất 輟chuyết 。 每mỗi 撫phủ 茲tư 文văn 。 所sở 慨khái 良lương 多đa 。 以dĩ 弘hoằng 始thỉ 六lục 年niên 。 歲tuế 次thứ 壽thọ 星tinh 。 集tập 理lý 味vị 沙Sa 門Môn 。 與dữ 什thập 考khảo 較giảo 正chánh 本bổn 。 陶đào 練luyện 覆phú 疏sớ/sơ 。 務vụ 存tồn 論luận 旨chỉ 。 使sử 質chất 而nhi 不bất 野dã 。 簡giản 而nhi 必tất 詣nghệ 。 宗tông 致trí 劃hoạch 爾nhĩ 。 無vô 間gian 然nhiên 矣hĩ 。 論luận 凡phàm 二nhị 十thập 品phẩm 。 品phẩm 各các 有hữu 五ngũ 偈kệ 。 後hậu 十thập 品phẩm 其kỳ 人nhân 以dĩ 為vi 無vô 益ích 此thử 土thổ/độ 。 故cố 闕khuyết 而nhi 不bất 傳truyền 。 冀ký 曉hiểu 識thức 君quân 子tử 詳tường 而nhi 覽lãm 焉yên 。 (# 出xuất 三tam 藏tạng 記ký 集tập 。 大đại 藏tạng 守thủ 字tự 函hàm 劃hoạch 作tác 畫họa )# 。

抄sao 成thành 實thật 論luận 序tự

周chu 。 顒ngung (# 齊tề )# 。

尋tầm 夫phu 數số 論luận 之chi 為vi 作tác 也dã 。 雖tuy 製chế 興hưng 於ư 晚vãn 集tập 。 非phi 出xuất 于vu 一nhất 音âm 。 然nhiên 其kỳ 所sở 以dĩ 開khai 家gia 命mạng 部bộ 。 莫mạc 不bất 各các 有hữu 弘hoằng 統thống 。 皆giai 足túc 以dĩ 該cai 領lãnh 名danh 數số 。 隆long 讚tán 方Phương 等Đẳng 。 契khế 闊khoát 顯hiển 益ích 。 不bất 可khả 訾tí 言ngôn 。 至chí 如như 成thành 實thật 論luận 者giả 。 總tổng 三tam 乘thừa 之chi 祕bí 數số 。 窮cùng 心tâm 色sắc 之chi 微vi 闡xiển 。 標tiêu 因nhân 位vị 果quả 。 解giải 惑hoặc 相tương/tướng 馳trì 。 凡phàm 聖thánh 心tâm 樞xu 。 罔võng 不bất 畢tất 見kiến 乎hồ 其kỳ 中trung 矣hĩ 。 又hựu 其kỳ 設thiết 書thư 之chi 本bổn 位vị 論luận 為vi 家gia 。 抑ức 揚dương 含hàm 吐thổ 。 咸hàm 有hữu 憲hiến 章chương 。 則tắc 優ưu 柔nhu 闚khuy 探thám 動động 開khai 奬# 利lợi 。 自tự 發phát 聚tụ 之chi 初sơ 首thủ 。 至chí 道đạo 聚tụ 之chi 本bổn 章chương 。 其kỳ 中trung 二nhị 百bách 二nhị 品phẩm 。 鱗lân 綵thải 相tương/tướng 綜tống 。 莫mạc 不bất 言ngôn 出xuất 於ư 奥# 典điển 。 義nghĩa 溺nịch 於ư 邪tà 門môn 。 故cố 必tất 曠khoáng 引dẫn 條điều 繩thằng 。 碎toái 陳trần 規quy 墨mặc 。 料liệu 同đồng 洗tẩy 異dị 。 峻tuấn 植thực 明minh 塗đồ 。 裨bì 濟tế 之chi 功công 。 寔thật 此thử 為vi 著trước 者giả 也dã 。 既ký 効hiệu 宣tuyên 於ư 正chánh 經kinh 。 無vô 染nhiễm 乎hồ 異dị 學học 。 雖tuy 則tắc 近cận 派phái 小tiểu 流lưu 。 實thật 乃nãi 有hữu 變biến 方phương 教giáo 。 是thị 以dĩ 今kim 之chi 學học 眾chúng 。 皆giai 云vân 志chí 存tồn 大đại 典điển 。 而nhi 發phát 跡tích 之chi 日nhật 。 無vô 不bất 寄ký 濟tế 此thử 塗đồ 。 乘thừa 津tân 騖# 永vĩnh 。 本bổn 期kỳ 長trường/trưởng 路lộ 。 其kỳ 書thư 言ngôn 精tinh 理lý 贍thiệm 。 思tư 味vị 易dị 躭đam 。 頃khoảnh 遂toại 赴phó 蹈đạo 爭tranh 流lưu 。 重trọng/trùng 趼# 相tương/tướng 躡niếp 。 又hựu 卷quyển 廣quảng 義nghĩa 繁phồn 。 致trí 功công 難nan 盡tận 。 故cố 敻# 往vãng 不bất 旋toàn 。 終chung 妨phương 正chánh 務vụ 。 邇nhĩ 泥Nê 洹Hoàn 法pháp 華hoa 。 雖tuy 或hoặc 時thời 講giảng 。 維duy 摩ma 勝thắng 鬘man 。 頗phả 叅# 餘dư 席tịch 。 至chí 於ư 大đại 品phẩm 精tinh 義nghĩa 。 師sư 匠tượng 蓋cái 疎sơ 。 十thập 住trụ 淵uyên 弘hoằng 。 世thế 學học 將tương 殄điễn 。 皆giai 由do 寢tẩm 處xứ 於ư 論luận 家gia 。 永vĩnh 均quân 于vu 弱nhược 喪táng 。 是thị 使sử 大đại 典điển 榛# 蕪# 。 義nghĩa 種chủng 行hành 輟chuyết 。 興hưng 言ngôn 悵trướng 悼điệu 。 側trắc 寐mị 忘vong 安an 。 成thành 實thật 既ký 有hữu 功công 於ư 正chánh 篆# 。 事sự 不bất 可khả 闕khuyết 。 學học 者giả 又hựu 遂toại 流lưu 於ư 所sở 赴phó 。 此thử 患hoạn 宜nghi 裁tài 今kim 欲dục 內nội 全toàn 成thành 實thật 之chi 功công 。 外ngoại 蠲quyên 學học 士sĩ 之chi 慮lự 。 故cố 銓thuyên 引dẫn 論luận 才tài 。 備bị 詳tường 切thiết 緩hoãn 。 刊# 文văn 在tại 約ước 。 降giáng/hàng 為vi 九cửu 卷quyển 。 刪san 賒xa 採thải 要yếu 。 取thủ 効hiệu 本bổn 根căn 。 則tắc 方Phương 等Đẳng 之chi 助trợ 無vô 虧khuy 。 學học 者giả 之chi 煩phiền 半bán 遣khiển 。 得đắc 使sử 功công 歸quy 至chí 典điển 。 其kỳ 道đạo 彌di 傳truyền 。 波Ba 若Nhã 諸chư 經kinh 。 無vô 墜trụy 於ư 地địa 矣hĩ 。 業nghiệp 在tại 心tâm 源nguyên 。 庶thứ 無vô 裁tài 削tước 之chi 累lũy/lụy/luy 。 令linh 典điển 故cố 全toàn 。 豈khởi 有hữu 妨phương 於ư 好hiếu 學học 。 相tương/tướng 得đắc 意ý 於ư 道Đạo 心tâm 。 可khả 不bất 謀mưu 而nhi 隨tùy 喜hỷ 也dã 。 (# 出xuất 三tam 藏tạng 記ký 集tập )# 。

大Đại 乘Thừa 唯duy 識thức 論luận 序tự

失thất 。 名danh (# 魏ngụy )# 。

唯duy 識thức 論luận 者giả 。 乃nãi 是thị 諸chư 佛Phật 。 甚thậm 深thâm 境cảnh 界giới 。 非phi 是thị 凡phàm 夫phu 。 二Nhị 乘Thừa 所sở 知tri 。 然nhiên 此thử 論luận 始thỉ 末mạt 明minh 三tam 種chủng 空không 。 何hà 者giả 為vi 三tam 。 一nhất 者giả 人nhân 無vô 我ngã 空không 。 二nhị 者giả 因nhân 緣duyên 法pháp 體thể 空không 。 三tam 者giả 真chân 歸quy 佛Phật 性tánh 空không 。 我ngã 空không 者giả 我ngã 本bổn 自tự 無vô 。 但đãn 凡phàm 夫phu 之chi 人nhân 。 愚ngu 癡si 顛điên 倒đảo 。 於ư 五ngũ 隂# 中trung 妄vọng 計kế 為vi 有hữu 。 何hà 以dĩ 知tri 無vô 。 凡phàm 夫phu 依y 心tâm 識thức 。 妄vọng 想tưởng 分phân 別biệt 。 於ư 五ngũ 隂# 因Nhân 緣Duyên 法Pháp 中trung 。 見kiến 我ngã 為vi 有hữu 。 然nhiên 此thử 我ngã 相tương/tướng 於ư 五ngũ 隂# 中trung 。 實thật 不bất 可khả 得đắc 。 若nhược 爾nhĩ 般Bát 若Nhã 觀quán 此thử 五ngũ 隂# 中trung 一nhất 二nhị 離ly 二nhị 。 實thật 體thể 不bất 可khả 得đắc 。 猶do 如như 兔thố 角giác 。 若nhược 有hữu 此thử 我ngã 於ư 一nhất 中trung 住trụ 者giả 。 應ưng 於ư 一nhất 中trung 見kiến 。 應ưng 於ư 異dị 中trung 見kiến 。 應ưng 於ư 和hòa 合hợp 中trung 見kiến 。 云vân 何hà 一nhất 中trung 無vô 我ngã 者giả 。 以dĩ 有hữu 常thường 無vô 常thường 過quá 故cố 。 若nhược 有hữu 我ngã 與dữ 五ngũ 陰ấm 一nhất 者giả 。 五ngũ 隂# 無vô 常thường 。 我ngã 亦diệc 應ưng 無vô 常thường 。

復phục 有hữu 我ngã 若nhược 與dữ 隂# 一nhất 者giả 。 我ngã 是thị 常thường 故cố 。 隂# 亦diệc 應ưng 常thường 。 若nhược 我ngã 與dữ 隂# 二nhị 者giả 。 一nhất 邊biên 即tức 同đồng 前tiền 無vô 常thường 。 一nhất 邊biên 即tức 同đồng 前tiền 常thường 。 若nhược 離ly 二nhị 邊biên 者giả 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 離ly 於ư 二nhị 邊biên 。 別biệt 相tướng 不bất 可khả 得đắc 。 是thị 故cố 實thật 無vô 神thần 我ngã 。 如như 是thị 知tri 者giả 。 名danh 入nhập 人nhân 無vô 我ngã 空không 因nhân 緣duyên 法pháp 體thể 空không 者giả 。 謂vị 諸chư 色sắc 等đẳng 因nhân 緣duyên 法pháp 。 以dĩ 隨tùy 俗tục 因nhân 緣duyên 起khởi 。 云vân 何hà 隨tùy 俗tục 因nhân 緣duyên 起khởi 。 世thế 人nhân 見kiến 牛ngưu 起khởi 於ư 牛ngưu 想tưởng 不bất 起khởi 馬mã 想tưởng 。 見kiến 馬mã 起khởi 於ư 馬mã 想tưởng 不bất 起khởi 牛ngưu 想tưởng 。 色sắc 等đẳng 法pháp 中trung 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 見kiến 柱trụ 起khởi 柱trụ 想tưởng 不bất 起khởi 色sắc 想tưởng 。 見kiến 色sắc 起khởi 色sắc 想tưởng 不bất 起khởi 柱trụ 想tưởng 。 如như 薪tân 火hỏa 相tương 待đãi 。 無vô 實thật 薪tân 火hỏa 。 以dĩ 離ly 於ư 薪tân 。 更cánh 無vô 實thật 火hỏa 。 以dĩ 離ly 於ư 火hỏa 。 更cánh 無vô 實thật 薪tân 。 於ư 薪tân 更cánh 無vô 實thật 火hỏa 以dĩ 離ly 於ư 火hỏa 更cánh 無vô 實thật 薪tân 於ư 薪tân 更cánh 無vô 實thật 火hỏa 能năng 作tác 薪tân 因nhân 。 以dĩ 離ly 於ư 火hỏa 更cánh 無vô 實thật 薪tân 能năng 作tác 火hỏa 因nhân 。 而nhi 見kiến 火hỏa 說thuyết 假giả 名danh 薪tân 。 見kiến 薪tân 說thuyết 假giả 名danh 火hỏa 。 以dĩ 相tương 待đãi 成thành 故cố 。 如như 是thị 能năng 成thành 所sở 成thành 。 而nhi 不bất 離ly 能năng 成thành 因nhân 。 而nhi 有hữu 所sở 成thành 。 不bất 離ly 所sở 成thành 因nhân 。 而nhi 有hữu 能năng 成thành 。 如như 彼bỉ 薪tân 火hỏa 能năng 成thành 所sở 成thành 亦diệc 實thật 無vô 。 是thị 名danh 因nhân 緣duyên 法pháp 體thể 空không 。 真Chân 如Như 法pháp 空không 者giả 。 所sở 謂vị 佛Phật 性tánh 清thanh 淨tịnh 之chi 體thể 。 古cổ 今kim 一nhất 定định 。 故cố 經Kinh 云vân 佛Phật 性tánh 者giả 名danh 為vi 第đệ 一nhất 義nghĩa 空không 。 所sở 言ngôn 空không 者giả 。 體thể 無vô 萬vạn 相tương/tướng 故cố 言ngôn 其kỳ 空không 。 無vô 萬vạn 相tương/tướng 者giả 。 無vô 有hữu 世thế 間gian 。 色sắc 等đẳng 有hữu 為vi 法pháp 。 故cố 無vô 萬vạn 相tương/tướng 。 非phi 是thị 同đồng 於ư 無vô 性tánh 法pháp 。 以dĩ 其kỳ 真Chân 如Như 法pháp 體thể 。 是thị 故cố 。 經Kinh 云vân 去khứ 八Bát 解Giải 脫Thoát 者giả 。 名danh 不bất 空không 空không 。 是thị 故cố 不bất 同đồng 。 無vô 法pháp 空không 也dã 。 若nhược 如như 是thị 觀quán 。 是thị 名danh 解giải 真Chân 如Như 法pháp 空không 。

唯duy 識thức 論luận 言ngôn 唯duy 識thức 者giả 。 明minh 但đãn 有hữu 內nội 心tâm 。 無vô 色sắc 香hương 等đẳng 外ngoại 諸chư 境cảnh 界giới 。 何hà 以dĩ 得đắc 知tri 。 如như 人nhân 目mục 有hữu 膚phu 翳ế 。 妄vọng 見kiến 毛mao 輪luân 。 犍kiền 闥thát 婆bà 城thành 等đẳng 種chủng 種chủng 諸chư 色sắc 。 實thật 無vô 前tiền 境cảnh 界giới 。 但đãn 虚# 妄vọng 見kiến 有hữu 如như 是thị 。 諸chư 眾chúng 生sanh 等đẳng 。 外ngoại 諸chư 境cảnh 界giới 。 故cố 言ngôn 唯duy 識thức 。 若nhược 爾nhĩ 但đãn 應ưng 言ngôn 破phá 色sắc 。 不bất 應ưng 言ngôn 破phá 心tâm 。 此thử 亦diệc 有hữu 義nghĩa 。 心tâm 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 相tương 應ứng 心tâm 。 二nhị 者giả 不bất 相tương 應ứng 心tâm 。 相tương 應ứng 心tâm 者giả 。 謂vị 無vô 常thường 妄vọng 識thức 虗hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 與dữ 煩phiền 惱não 結kết 使sử 相tương 應ứng 。 名danh 相tướng 應ưng 心tâm 。 不bất 相tương 應ứng 心tâm 者giả 。 所sở 謂vị 常thường 住trụ 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 古cổ 今kim 一nhất 相tương/tướng 。 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 今kim 言ngôn 破phá 心tâm 者giả 。 唯duy 破phá 妄vọng 識thức 煩phiền 惱não 相tương 應ứng 心tâm 。 不bất 破phá 佛Phật 性tánh 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 故cố 得đắc 言ngôn 破phá 心tâm 也dã 。 (# 大đại 藏tạng 都đô 字tự 函hàm ○# 一nhất 名danh 破phá 色sắc 心tâm 論luận 天thiên 親thân 造tạo 魏ngụy 國quốc 沙Sa 門Môn 統thống 菩Bồ 提Đề 流lưu 支chi 譯dịch )# 。

成thành 唯duy 識thức 論luận 證chứng 義nghĩa 自tự 序tự

王vương 肯khẳng 堂đường (# 明minh )#

唯duy 識thức 證chứng 義nghĩa 。 何hà 為vi 而nhi 作tác 也dã 。 為vi 慈từ 恩ân 之chi 疏sớ/sơ 。 亡vong 失thất 無vô 存tồn 。 學học 唯duy 識thức 者giả 。 倀# 倀# 乎hồ 莫mạc 知tri 所sở 從tùng 而nhi 作tác 也dã 。 然nhiên 則tắc 不bất 名danh 補bổ 疏sớ/sơ 。 何hà 也dã 。 曰viết 。 補bổ 疏sớ/sơ 則tắc 惡ác 乎hồ 敢cảm 吾ngô 敢cảm 。 自tự 信tín 無vô 一nhất 語ngữ 之chi 與dữ 慈từ 恩ân 牴# 牾# 乎hồ 哉tai 。 有hữu 一nhất 語ngữ 與dữ 慈từ 恩ân 牴# 牾# 。 而nhi 謂vị 之chi 補bổ 疏sớ/sơ 。 烏ô 乎hồ 敢cảm 且thả 吾ngô 猶do 冀ký 古cổ 疏sớ/sơ 之chi 萬vạn 一nhất 復phục 出xuất 云vân 爾nhĩ 。 其kỳ 名danh 證chứng 義nghĩa 何hà 也dã 。 曰viết 。 取thủ 大đại 藏tạng 中trung 大đại 。 小Tiểu 乘Thừa 經Kinh 論luận 。 及cập 華hoa 嚴nghiêm 疏sớ/sơ 鈔sao 。 宗tông 鏡kính 錄lục 諸chư 典điển 正chánh 釋thích 唯duy 識thức 之chi 文văn 。 以dĩ 證chứng 成thành 論luận 之chi 義nghĩa 。 而nhi 非phi 敢cảm 以dĩ 己kỷ 意ý 為vi 之chi 註chú 也dã 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 為vi 八bát 識thức 四Tứ 智Trí 。 行hành 相tương/tướng 微vi 細tế 。 難nan 可khả 了liễu 知tri 。 乃nãi 聖thánh 智trí 所sở 知tri 之chi 境cảnh 。 非phi 凡phàm 夫phu 心tâm 量lượng 可khả 測trắc 。 故cố 不bất 以dĩ 至chí 教giáo 量lượng 定định 之chi 。 未vị 有hữu 不bất 郢# 書thư 而nhi 燕yên 說thuyết 者giả 。 今kim 之chi 師sư 心tâm 自tự 用dụng 。 解giải 釋thích 紛phân 紛phân 。 能năng 無vô 一nhất 得đắc 乎hồ 哉tai 。 然nhiên 有hữu 一nhất 語ngữ 之chi 不bất 經kinh 印ấn 證chứng 。 不bất 通thông 商thương 畧lược 。 則tắc 皆giai 非phi 量lượng 。 而nhi 不bất 為vi 比tỉ 量lượng 。 烏ô 能năng 窺khuy 測trắc 現hiện 量lượng 境cảnh 界giới 也dã 耶da 。 心tâm 一nhất 而nhi 已dĩ 。 裂liệt 而nhi 為vi 八bát 為vi 九cửu 。 不bất 病bệnh 支chi 離ly 何hà 也dã 。 曰viết 一nhất 心tâm 之chi 德đức 。 名danh 為vi 真Chân 如Như 。 真Chân 如Như 具cụ 有hữu 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 二nhị 義nghĩa 。 以dĩ 不bất 變biến 之chi 心tâm 言ngôn 。 一nhất 不bất 可khả 得đắc 况# 有hữu 八bát 乎hồ 。 以dĩ 隨tùy 緣duyên 之chi 心tâm 言ngôn 。 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 。 不bất 足túc 以dĩ 盡tận 之chi 。 乃nãi 以dĩ 八bát 為vi 支chi 離ly 哉tai 。 夫phu 真chân 心tâm 即tức 事sự 即tức 理lý 。 即tức 相tương/tướng 即tức 性tánh 。 即tức 空không 即tức 色sắc 。 即tức 智trí 即tức 如như 。 即tức 圓viên 融dung 即tức 行hành 布bố 。 即tức 真Chân 如Như 即tức 生sanh 滅diệt 。 所sở 謂vị 一nhất 法Pháp 界Giới 也dã 。 迷mê 一nhất 法Pháp 界Giới 。 而nhi 宛uyển 然nhiên 成thành 二nhị 矣hĩ 。 由do 是thị 能năng 取thủ 為vi 見kiến 分phần/phân 。 所sở 取thủ 為vi 相tương/tướng 分phần/phân 。 見kiến 分phân 為vi 自tự 內nội 我ngã 。 相tương/tướng 分phân 為vi 他tha 外ngoại 我ngã 。 我ngã 相tương/tướng 一nhất 立lập 而nhi 此thử 相tương/tướng 遂toại 。 為vi 舉cử 意ý 動động 念niệm 之chi 根căn 。 於ư 是thị 乎hồ 起khởi 一nhất 念niệm 。 作tác 一nhất 事sự 。 雖tuy 淑thục 慝# 攸du 分phần/phân 。 薰huân 蕕# 各các 別biệt 。 而nhi 要yếu 之chi 同đồng 歸quy 於ư 有hữu 我ngã 。 即tức 勉miễn 力lực 而nhi 修tu 。 六Lục 度Độ 萬vạn 行hạnh 。 亦diệc 凡phàm 夫phu 之chi 。 六Lục 度Độ 萬vạn 行hạnh 。 而nhi 非phi 聖thánh 人nhân 之chi 六Lục 度Độ 萬vạn 行hạnh 也dã 。 流lưu 浪lãng 生sanh 死tử 之chi 海hải 。 不bất 得đắc 出xuất 離ly 。 轉chuyển 徙tỉ 白bạch 黑hắc 之chi 塗đồ 。 無vô 時thời 休hưu 息tức 。 三tam 教giáo 聖thánh 人nhân 。 深thâm 知tri 病bệnh 根căn 在tại 此thử 。 故cố 不bất 約ước 而nhi 同đồng 。 曰viết 無vô 我ngã 。 蓋cái 善thiện 醫y 者giả 。 必tất 藥dược 其kỳ 病bệnh 根căn 而nhi 去khứ 之chi 。 不bất 得đắc 不bất 同đồng 焉yên 耳nhĩ 。 大đại 學học 言ngôn 正chánh 心tâm 必tất 先tiên 誠thành 意ý 。 誠thành 意ý 必tất 先tiên 致trí 知tri 。 而nhi 致trí 知tri 在tại 格cách 物vật 。 物vật 者giả 對đối 我ngã 而nhi 言ngôn 之chi 也dã 。 物vật 我ngã 對đối 峙trĩ 。 如như 二nhị 山sơn 然nhiên 。 彼bỉ 此thử 各các 不bất 相tương 到đáo 。 格cách 者giả 到đáo 也dã 。 峙trĩ 則tắc 宛uyển 然nhiên 成thành 二nhị 。 到đáo 則tắc 一nhất 矣hĩ 。 故cố 格cách 物vật 亦diệc 無vô 我ngã 之chi 別biệt 號hiệu 也dã 。 向hướng 非phi 我ngã 為vi 之chi 祟túy 。 則tắc 心tâm 何hà 待đãi 正chánh 之chi 而nhi 後hậu 正chánh 。 意ý 何hà 待đãi 誠thành 之chi 而nhi 後hậu 誠thành 哉tai 。 孟# 子tử 以dĩ 孩hài 提đề 之chi 愛ái 親thân 敬kính 長trường/trưởng 。 為vi 良lương 知tri 良lương 能năng 。 而nhi 他tha 日nhật 又hựu 曰viết 大đại 人nhân 者giả 不bất 失thất 其kỳ 赤xích 子tử 之chi 心tâm 者giả 也dã 。 赤xích 子tử 之chi 心tâm 。 有hữu 俱câu 生sanh 而nhi 無vô 分phân 別biệt 。 正chánh 七thất 識thức 用dụng 事sự 時thời 也dã 。 喜hỷ 則tắc 人nhân 固cố 愛ái 其kỳ 親thân 。 謂vị 之chi 俱câu 生sanh 貪tham 。 怒nộ 則tắc 獸thú 亦diệc 憎tăng 其kỳ 親thân 。 謂vị 之chi 俱câu 生sanh 瞋sân 。 以dĩ 此thử 為vi 仁nhân 義nghĩa 。 與dữ 孔khổng 門môn 無vô 我ngã 之chi 旨chỉ 悖bội 矣hĩ 。 西tây 方phương 聖thánh 人nhân 憫mẫn 賊tặc 與dữ 子tử 之chi 難nạn/nan 辯biện 。 而nhi 真chân 與dữ 妄vọng 之chi 易dị 淆# 也dã 。 故cố 不bất 得đắc 已dĩ 而nhi 分phần/phân 一nhất 心tâm 為vi 八bát 九cửu 識thức 。 就tựu 其kỳ 迷mê 一nhất 法Pháp 界Giới 處xứ 而nhi 立lập 為vi 第đệ 七thất 識thức 。 就tựu 其kỳ 舉cử 心tâm 動động 念niệm 。 處xử 而nhi 立lập 為vi 第đệ 六lục 識thức 。 就tựu 其kỳ 不bất 變biến 之chi 體thể 。 受thọ 熏huân 持trì 種chủng 處xứ 。 而nhi 立lập 為vi 第đệ 八bát 識thức 。 又hựu 以dĩ 第đệ 八bát 識thức 之chi 行hành 相tương/tướng 微vi 細tế 。 難nan 可khả 了liễu 知tri 也dã 。 就tựu 其kỳ 在tại 外ngoại 門môn 轉chuyển 處xứ 。 而nhi 分phân 為vi 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 身thân 五ngũ 識thức 。 以dĩ 對đối 色sắc 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 。 而nhi 成thành 色sắc 心tâm 二nhị 法pháp 。 以dĩ 使sử 人nhân 了liễu 知tri 第đệ 八bát 識thức 本bổn 無vô 垢cấu 。 以dĩ 第đệ 七thất 識thức 執chấp 之chi 而nhi 垢cấu 。 故cố 得đắc 賴lại 耶da 名danh 。 聖thánh 人nhân 捨xả 之chi 。 故cố 立lập 聖thánh 人nhân 之chi 第đệ 八bát 識thức 。 為vi 第đệ 九cửu 識thức 。 謂vị 聖thánh 人nhân 不bất 得đắc 已dĩ 而nhi 強cường/cưỡng 分phân 之chi 可khả 也dã 。 然nhiên 實thật 有hữu 迷mê 一nhất 法Pháp 界Giới 處xứ 。 寔thật 有hữu 舉cử 心tâm 動động 念niệm 處xứ 。 寔thật 有hữu 不bất 變biến 之chi 體thể 持trì 種chủng 受thọ 熏huân 處xứ 。 寔thật 有hữu 在tại 外ngoại 門môn 轉chuyển 處xứ 。 則tắc 謂vị 八bát 種chủng 識thức 。 自tự 然nhiên 而nhi 然nhiên 。 而nhi 非phi 聖thánh 人nhân 強cường/cưỡng 分phân 之chi 亦diệc 可khả 也dã 。 此thử 如như 黃hoàng 帝đế 岐kỳ 伯bá 論luận 隂# 陽dương 。 著trước 藏tạng 腑phủ 經kinh 絡lạc 之chi 原nguyên 委ủy 。 俞# 跗# 之chi 。 湔tiên 腸tràng 浣hoán 胃vị 。 扁# 鵲thước 之chi 洞đỗng 見kiến 五ngũ 臟tạng 癥# 結kết 。 華hoa 陀đà 內nội 照chiếu 之chi 圖đồ 。 醫y 者giả 不bất 知tri 此thử 。 則tắc 亦diệc 不bất 可khả 以dĩ 言ngôn 醫y 。 而nhi 療liệu 病bệnh 起khởi 死tử 人nhân 矣hĩ 。 故cố 學học 道Đạo 者giả 。 不bất 明minh 唯duy 識thức 之chi 旨chỉ 。 則tắc 雖tuy 聰thông 明minh 辨biện 才tài 。 籠lung 蓋cái 一nhất 世thế 而nhi 終chung 不bất 免miễn 為vi 儱# 侗# 真Chân 如Như 。 顢# 頇# 佛Phật 性tánh 。 今kim 談đàm 道đạo 者giả 滿mãn 天thiên 下hạ 。 而nhi 見kiến 道đạo 者giả 絕tuyệt 無vô 一nhất 人nhân 。 非phi 此thử 之chi 故cố 哉tai 。 然nhiên 此thử 九cửu 識thức 舉cử 其kỳ 體thể 。 則tắc 一nhất 第đệ 八bát 識thức 足túc 以dĩ 該cai 之chi 。 何hà 者giả 。 五ngũ 識thức 即tức 相tương/tướng 分phần/phân 。 六lục 七thất 識thức 即tức 見kiến 分phần/phân 。 八bát 識thức 即tức 自tự 證chứng 分phần/phân 。 而nhi 九cửu 識thức 即tức 謂vị 自tự 證chứng 分phần/phân 也dã 。 舉cử 其kỳ 用dụng 則tắc 一nhất 第đệ 六lục 識thức 足túc 以dĩ 盡tận 之chi 。 何hà 者giả 三tam 性tánh 。 三tam 量lượng 。 三tam 境cảnh 。 五ngũ 十thập 一nhất 心tâm 所sở 。 無vô 不bất 具cụ 。 而nhi 凡phàm 聖thánh 染nhiễm 淨tịnh 。 無vô 不bất 備bị 。 故cố 由do 散tán 入nhập 定định 。 由do 凡phàm 入nhập 聖thánh 。 皆giai 由do 六lục 識thức 。 能năng 觀quán 之chi 力lực 。 非phi 餘dư 識thức 能năng 也dã 。 則tắc 雖tuy 分phần/phân 八bát 分phần/phân 九cửu 。 而nhi 亦diệc 何hà 嘗thường 不bất 一nhất 乎hồ 。 又hựu 何hà 支chi 離ly 之chi 有hữu 。 或hoặc 曰viết 。 俗tục 詮thuyên 之chi 刻khắc 也dã 。 子tử 序tự 之chi 。 集tập 解giải 之chi 刻khắc 也dã 。 子tử 又hựu 序tự 而nhi 若nhược 深thâm 許hứa 之chi 。 則tắc 證chứng 義nghĩa 可khả 以dĩ 無vô 刻khắc 矣hĩ 。 而nhi 汲cấp 汲cấp 事sự 力lực 疾tật 校giáo 訂# 。 涸hạc 精tinh 竭kiệt 慮lự 以dĩ 阽# 于vu 危nguy 。 雖tuy 曰viết 為vi 法pháp 捐quyên 生sanh 。 能năng 免miễn 噉đạm 名danh 之chi 疑nghi 哉tai 。 曰viết 。 吾ngô 向hướng 於ư 荅# 蘊uẩn 璞# 簡giản 中trung 及cập 之chi 矣hĩ 。 談đàm 佛Phật 法Pháp 於ư 今kim 之chi 世thế 。 猶do 大đại 市thị 中trung 賣mại 平bình 天thiên 冠quan 。 有hữu 何hà 人nhân 理lý 著trước 。 吾ngô 以dĩ 老lão 病bệnh 一nhất 措thố 大đại 。 博bác 得đắc 會hội 禪thiền 之chi 名danh 滿mãn 天thiên 下hạ 欲dục 何hà 為vi 乎hồ 。 俗tục 論luận 之chi 作tác 。 吾ngô 嘗thường 預dự 商thương 訂# 焉yên 。 及cập 其kỳ 刻khắc 則tắc 從tùng 與dữ 不bất 從tùng 。 蓋cái 參tham 半bán 也dã 。 集tập 解giải 之chi 見kiến 。 與dữ 吾ngô 合hợp 處xứ 為vi 多đa 。 而nhi 不bất 合hợp 處xứ 亦diệc 時thời 有hữu 之chi 。 吾ngô 見kiến 之chi 未vị 定định 者giả 。 不bất 敢cảm 不bất 舍xá 己kỷ 而nhi 從tùng 。 而nhi 吾ngô 見kiến 之chi 已dĩ 定định 者giả 。 亦diệc 不bất 敢cảm 以dĩ 苟cẩu 同đồng 也dã 。 此thử 證chứng 義nghĩa 之chi 所sở 以dĩ 刻khắc 也dã 。 向hướng 使sử 余dư 不bất 病bệnh 。 得đắc 與dữ 二nhị 師sư 反phản 復phục 研nghiên 究cứu 辯biện 論luận 以dĩ 歸quy 於ư 一nhất 以dĩ 成thành 一nhất 家gia 言ngôn 。 則tắc 證chứng 義nghĩa 果quả 可khả 以dĩ 無vô 刻khắc 。 而nhi 竟cánh 至chí 不bất 惜tích 捐quyên 生sanh 校giáo 訂# 。 以dĩ 為vi 流lưu 通thông 計kế 。 若nhược 與dữ 二nhị 師sư 競cạnh 名danh 然nhiên 者giả 。 豈khởi 余dư 之chi 得đắc 已dĩ 哉tai 。 學học 者giả 鑒giám 吾ngô 之chi 誠thành 而nhi 一nhất 刳khô 心tâm 焉yên 。 即tức 他tha 日nhật 龍long 華hoa 會hội 上thượng 之chi 羔cao 雉trĩ 。 而nhi 此thử 冊sách 亦diệc 吾ngô 之chi 縞cảo 帶đái 紵# 衣y 也dã 。 吾ngô 即tức 旦đán 夕tịch 溘# 先tiên 朝triêu 露lộ 。 勝thắng 於ư 驂# 鸞loan 。 駕giá 鶴hạc 凌lăng 倒đảo 景cảnh 而nhi 朝triêu 太thái 清thanh 。 不bất 啻# 多đa 矣hĩ 。

成thành 唯duy 識thức 論luận 觀quán 心tâm 法Pháp 要yếu 序tự

釋thích 智trí 旭# (# 明minh )#

夫phu 萬vạn 法pháp 唯duy 識thức 。 雖tuy 驅khu 烏ô 亦diệc 能năng 言ngôn 之chi 。 逮đãi 深thâm 究cứu 其kỳ 旨chỉ 歸quy 。 則tắc 耆kỳ 宿túc 尚thượng 多đa 貿mậu 貿mậu 。 此thử 無vô 他tha 依y 文văn 解giải 義nghĩa 。 有hữu 教giáo 無vô 觀quán 故cố 也dã 。 然nhiên 觀quán 心tâm 之chi 法pháp 。 實thật 不bất 在tại 於ư 教giáo 外ngoại 。 試thí 觀quán 十thập 卷quyển 論luận 文văn 。 何hà 處xứ 不bất 明minh 心tâm 外ngoại 無vô 法pháp 。 即tức 心tâm 之chi 法pháp 。 是thị 所sở 觀quán 境cảnh 。 了liễu 法pháp 唯duy 心tâm 。 非phi 即tức 能năng 觀quán 智trí 乎hồ 。 能năng 觀quán 智trí 起khởi 。 則tắc 二nhị 執chấp 空không 而nhi 真chân 性tánh 現hiện 。 所sở 以dĩ 若nhược 境cảnh 若nhược 教giáo 若nhược 理lý 若nhược 行hành 若nhược 果quả 。 皆giai 名danh 唯duy 識thức 。 而nhi 五ngũ 位vị 五ngũ 觀quán 一nhất 以dĩ 貫quán 之chi 。 紛phân 而nhi 不bất 雜tạp 。 賾trách 而nhi 不bất 亂loạn 者giả 也dã 。 慨khái 自tự 古cổ 疏sớ/sơ 失thất 傳truyền 。 人nhân 師sư 異dị 解giải 。 文văn 義nghĩa 尚thượng 訛ngoa 。 理lý 觀quán 奚hề 頼# 。 鈍độn 者giả 既ký 望vọng 洋dương 而nhi 退thoái 。 利lợi 者giả 復phục 蔑miệt 裂liệt 而nhi 求cầu 。 四tứ 分phân 之chi 旨chỉ 未vị 諳am 。 一nhất 心tâm 之chi 宗tông 徒đồ 設thiết 。 三tam 性tánh 之chi 理lý 未vị 究cứu 。 二nhị 諦đế 之chi 致trí 安an 歸quy 。 頼# 有hữu 開khai 蒙mông 問vấn 荅# 。 梗# 概khái 僅cận 存tồn 。 大đại 鈔sao 宗tông 鏡kính 。 援viện 引dẫn 可khả 據cứ 。 而nhi 溯# 流lưu 窮cùng 源nguyên 。 則tắc 瑜du 伽già 顯hiển 揚dương 諸chư 論luận 。 尤vưu 似tự 黃hoàng 河hà 之chi 有hữu 宿túc 海hải 。 於ư 是thị 紹thiệu 覺giác 法Pháp 師sư 為vi 之chi 音âm 義nghĩa 。 一nhất 雨vũ 法Pháp 師sư 為vi 之chi 集tập 解giải 。 宇vũ 泰thái 居cư 士sĩ 為vi 之chi 證chứng 義nghĩa 。 無vô 不bất 殫đàn 精tinh 竭kiệt 思tư 。 極cực 深thâm 研nghiên 幾kỷ 。 然nhiên 教giáo 道đạo 已dĩ 明minh 。 觀quán 道đạo 未vị 顯hiển 。 嗣tự 有hữu 新tân 伊y 法Pháp 師sư 。 為vi 之chi 合hợp 響hưởng 。 力lực 陳trần 五ngũ 觀quán 。 冠quan 罩# 諸chư 家gia 。 以dĩ 其kỳ 尚thượng 未vị 刊# 行hành 流lưu 布bố 。 故cố 僅cận 獲hoạch 染nhiễm 指chỉ 。 不bất 克khắc 飽bão 飡xan 。 適thích 二nhị 三tam 同đồng 志chí 。 擬nghĩ 從tùng 能năng 變biến 所sở 變biến 差sai 別biệt 之chi 途đồ 。 以dĩ 開khai 性tánh 具cụ 性tánh 徧biến 圓viên 融dung 之chi 鑰thược 。 漫mạn 爾nhĩ 饒nhiêu 舌thiệt 。 兼kiêm 命mạng 管quản 城thành 。 不bất 敢cảm 更cánh 衍diễn 繁phồn 文văn 。 秖kỳ 圖đồ 直trực 明minh 心tâm 觀quán 。 隨tùy 講giảng 隨tùy 錄lục 。 用dụng 質chất 大đại 方phương 。

弘hoằng 明minh 集tập 目mục 錄lục 序tự

釋thích 僧Tăng 祐hựu (# 梁lương )#

夫phu 覺giác 海hải 無vô 涯nhai 。 慧tuệ 鏡kính 圓viên 照chiếu 。 化hóa 妙diệu 域vực 中trung 。 實thật 陶đào 鑄chú 於ư 堯# 舜thuấn 。 理lý 擅thiện 繫hệ 表biểu 。 乃nãi 埏duyên 埴thực 乎hồ 周chu 孔khổng 矣hĩ 。 然nhiên 道đạo 大đại 信tín 難nạn/nan 。 聲thanh 高cao 和hòa 寡quả 。 須Tu 彌Di 峻tuấn 而nhi 藍lam 風phong 起khởi 。 寳# 藏tàng 積tích 而nhi 怨oán 賊tặc 生sanh 。 昔tích 如Như 來Lai 在tại 世thế 。 化hóa 震chấn 大Đại 千Thiên 。 猶do 有hữu 天thiên 魔ma 稸# 忿phẫn 。 六lục 師sư 懷hoài 毒độc 。 况# 乎hồ 像tượng 季quý 其kỳ 可khả 勝thắng 哉tai 。 自tự 大đại 法pháp 東đông 漸tiệm 。 歲tuế 幾kỷ 五ngũ 百bách 。 緣duyên 各các 信tín 否phủ/bĩ 。 運vận 亦diệc 崇sùng 替thế 。 正chánh 見kiến 者giả 敷phu 讚tán 。 邪tà 惑hoặc 者giả 謗báng 訕san 。 至chí 於ư 守thủ 文văn 典điển 儒nho 則tắc 拒cự 為vi 異dị 教giáo 。 巧xảo 言ngôn 左tả 道đạo 則tắc 引dẫn 為vi 同đồng 法pháp 。 距cự 有hữu 拔bạt 本bổn 之chi 迷mê 。 引dẫn 有hữu 朱chu 紫tử 之chi 亂loạn 。 遂toại 令linh 詭quỷ 論luận 稍sảo 繁phồn 。 訛ngoa 辭từ 孔khổng 熾sí 。 夫phu 鶡# 鴠# 鳴minh 夜dạ 。 不bất 翻phiên 白bạch 日nhật 之chi 光quang 。 精tinh 衛vệ 銜hàm 石thạch 無vô 損tổn 滄thương 海hải 之chi 勢thế 。 然nhiên 以dĩ 闇ám 亂loạn 明minh 。 以dĩ 小tiểu 罔võng 大đại 。 雖tuy 莫mạc 動động 毫hào 髮phát 。 而nhi 有hữu 塵trần [耳*示]# 聴# 。 將tương 令linh 弱nhược 植thực 之chi 徒đồ 。 隨tùy 偽ngụy 辯biện 而nhi 長trường/trưởng 迷mê 。 倒đảo 置trí 之chi 倫luân 。 逐trục 邪tà 說thuyết 而nhi 永vĩnh 溺nịch 。 此thử 幽u 塗đồ 所sở 以dĩ 易dị 墜trụy 。 淨tịnh 境cảnh 所sở 以dĩ 難nạn/nan 陟trắc 者giả 也dã 。 祐hựu 以dĩ 末mạt 學học 。 志chí 深thâm 弘hoằng 護hộ 。 靜tĩnh 言ngôn 浮phù 俗tục 。 憤phẫn 慨khái 于vu 心tâm 。 遂toại 以dĩ 藥dược 疾tật 微vi 間gian 。 山sơn 棲tê 餘dư 暇hạ 。 撰soạn 古cổ 今kim 之chi 明minh 篇thiên 。 總tổng 道đạo 俗tục 之chi 雅nhã 論luận 。 其kỳ 有hữu 刻khắc 意ý 剪tiễn 邪tà 。 建kiến 言ngôn 衛vệ 法pháp 。 製chế 無vô 大đại 小tiểu 。 莫mạc 不bất 畢tất 採thải 。 又hựu 前tiền 代đại 勝thắng 士sĩ 書thư 記ký 文văn 述thuật 。 有hữu 益ích 三tam 寳# 亦diệc 皆giai 編biên 錄lục 。 類loại 聚tụ 區khu 分phần/phân 列liệt 為vi 十thập 卷quyển 。 夫phu 道đạo 以dĩ 人nhân 弘hoằng 。 教giáo 以dĩ 文văn 明minh 。 弘hoằng 道đạo 明minh 教giáo 。 故cố 謂vị 之chi 弘hoằng 明minh 集tập 。 兼kiêm 率suất 淺thiển 懷hoài 。 附phụ 論luận 于vu 末mạt 。 庶thứ 以dĩ 涓# 埃ai 。 微vi [示*(田/廾)]# 瀛doanh 岱# 。 但đãn 學học 孤cô 識thức 寡quả 。 愧quý 在tại 褊biển # 。 博bác 練luyện 君quân 子tử 。 惠huệ 增tăng 廣quảng 焉yên 。

弘hoằng 明minh 集tập 後hậu 序tự

釋thích 僧Tăng 祐hựu (# 梁lương )#

余dư 所sở 集tập 弘hoằng 明minh 。 為vi 法pháp 禦ngữ 侮vũ 。 通thông 人nhân 雅nhã 論luận 。 勝thắng 士sĩ 妙diệu 說thuyết 。 摧tồi 邪tà 破phá 惑hoặc 之chi 衝xung 。 弘hoằng 道đạo 護hộ 法Pháp 之chi 塹tiệm 。 亦diệc 已dĩ 備bị 矣hĩ 。 然nhiên 智trí 者giả 不bất 迷mê 。 迷mê 者giả 乖quai 智trí 。 若nhược 導đạo 以dĩ 深thâm 法Pháp 。 終chung 於ư 莫mạc 領lãnh 。 故cố 復phục 撮toát 舉cử 世thế 典điển 。 指chỉ 事sự 取thủ 徵trưng 。 言ngôn 非phi 榮vinh 華hoa 。 理lý 歸quy 質chất 實thật 。 庶thứ 迷mê 塗đồ 之chi 人nhân 。 不bất 遠viễn 而nhi 復phục 。 總tổng 釋thích 眾chúng 疑nghi 。 故cố 曰viết 弘hoằng 明minh 論luận 云vân 。 夫phu 二nhị 諦đế 差sai 別biệt 。 道đạo 俗tục 斯tư 分phần/phân 。 道Đạo 法Pháp 空không 寂tịch 。 包bao 三tam 界giới 以dĩ 等đẳng 觀quán 。 俗tục 教giáo 封phong 滯trệ 。 執chấp 一nhất 國quốc 以dĩ 限hạn 心tâm 。 心tâm 限hạn 一nhất 國quốc 。 則tắc 耳nhĩ 目mục 之chi 外ngoại 皆giai 疑nghi 。 等đẳng 觀quán 三tam 界giới 。 則tắc 神thần 化hóa 之chi 理lý 常thường 照chiếu 。 執chấp 疑nghi 以dĩ 迷mê 照chiếu 羣quần 。 生sanh 所sở 以dĩ 永vĩnh 淪luân 者giả 也dã 。 詳tường 撿kiểm 俗tục 教giáo 。 並tịnh 憲hiến 章chương 五ngũ 經kinh 。 所sở 尊tôn 唯duy 天thiên 。 所sở 法pháp 唯duy 聖thánh 。 然nhiên 莫mạc 測trắc 天thiên 形hình 。 莫mạc 窺khuy 聖thánh 心tâm 。 雖tuy 敬kính 而nhi 信tín 之chi 。 猶do 矇# 矇# 弗phất 了liễu 。 況huống 乃nãi 佛Phật 尊tôn 於ư 天thiên 。 法pháp 妙diệu 於ư 聖thánh 。 化hóa 出xuất 域vực 中trung 。 理lý 絕tuyệt 繫hệ 表biểu 。 肩kiên 吾ngô 猶do 驚kinh 怖bố 於ư 河hà 漢hán 。 俗tục 士sĩ 安an 得đắc 不bất 疑nghi 駭hãi 於ư 覺giác 海hải 哉tai 。 既ký 駭hãi 覺giác 海hải 。 則tắc 驚kinh 同đồng 河hà 漢hán 。 一nhất 疑nghi 經kinh 說thuyết 迂# 誕đản 。 大đại 而nhi 無vô 徵trưng 。 二nhị 疑nghi 人nhân 死tử 神thần 滅diệt 。 無vô 有hữu 三tam 世thế 。 三tam 疑nghi 莫mạc 見kiến 真chân 佛Phật 。 無vô 益ích 國quốc 治trị 。 四tứ 疑nghi 古cổ 無vô 法pháp 教giáo 。 近cận 出xuất 漢hán 世thế 。 五ngũ 疑nghi 教giáo 在tại 戎nhung 方phương 。 化hóa 非phi 華hoa 俗tục 。 六lục 疑nghi 漢hán 魏ngụy 法pháp 微vi 。 晉tấn 代đại 始thỉ 盛thịnh 。 以dĩ 此thử 六lục 疑nghi 信tín 心tâm 不bất 樹thụ 。 將tương 溺nịch 宜nghi 拯chửng 。 故cố 較giảo 而nhi 論luận 之chi 。 若nhược 疑nghi 經kinh 說thuyết 迂# 誕đản 大đại 而nhi 無vô 徵trưng 者giả 。 葢# 以dĩ 積tích 劫kiếp 不bất 極cực 世thế 界giới 無vô 邊biên 也dã 。 今kim 世thế 咸hàm 知tri 百bách 年niên 之chi 外ngoại 必tất 至chí 萬vạn 歲tuế 。 而nhi 不bất 信tín 積tích 萬vạn 之chi 變biến 至chí 於ư 曠khoáng 劫kiếp 。 是thị 限hạn 心tâm 以dĩ 量lượng 造tạo 化hóa 也dã 。 咸hàm 知tri 赤xích 縣huyện 之chi 表biểu 必tất 有hữu 四tứ 極cực 。 而nhi 不bất 信tín 積tích 極cực 之chi 遠viễn 。 復phục 有hữu 世thế 界giới 。 是thị 執chấp 見kiến 以dĩ 判phán 太thái 虗hư 也dã 。 昔tích 湯thang 問vấn 革cách 曰viết 。 上thượng 下hạ 八bát 方phương 有hữu 極cực 乎hồ 。 革cách 曰viết 。 無vô 極cực 之chi 外ngoại 復phục 無vô 無vô 極cực 。 無vô 盡tận 之chi 中trung 復phục 無vô 無vô 盡tận 。 朕trẫm 是thị 以dĩ 知tri 其kỳ 無vô 極cực 無vô 盡tận 也dã 。 上thượng 古cổ 大đại 賢hiền 據cứ 理lý 酬thù 聖thánh 。 千thiên 載tái 符phù 契khế 懸huyền 與dữ 經kinh 合hợp 。 井tỉnh 識thức 之chi 徒đồ 何hà 智trí 得đắc 異dị 。 夫phu 以dĩ 方phương 寸thốn 之chi 心tâm 。 謀mưu 己kỷ 身thân 而nhi 致trí 謬mậu 。 圓viên 分phân 之chi 眸mâu 。 隔cách 牆tường 壁bích 而nhi 弗phất 見kiến 。 而nhi 欲dục 侮vũ 尊tôn 經Kinh 。 背bối/bội 聖thánh 說thuyết 。 誣vu 積tích 劫kiếp 。 罔võng 世thế 界giới 。 可khả 為vi 愍mẫn 傷thương 者giả 一nhất 也dã 。 若nhược 疑nghi 人nhân 死tử 神thần 滅diệt 。 無vô 有hữu 三tam 世thế 。 是thị 自tự 誣vu 其kỳ 性tánh 靈linh 。 而nhi 蔑miệt 棄khí 其kỳ 祖tổ 禰nể 也dã 。 然nhiên 則tắc 周chu 孔khổng 制chế 典điển 。 昌xương 言ngôn 鬼quỷ 神thần 。 易dị 曰viết 游du 魂hồn 為vi 變biến 。 是thị 以dĩ 知tri 鬼quỷ 神thần 之chi 情tình 狀trạng 。 既ký 情tình 且thả 狀trạng 。 其kỳ 無vô 形hình 乎hồ 。 詩thi 云vân 三tam 后hậu 在tại 天thiên 。 王vương 配phối 于vu 京kinh 。 升thăng 靈linh 上thượng 旻# 。 豈khởi 曰viết 滅diệt 乎hồ 。 禮lễ 云vân 夏hạ 尊tôn 命mạng 是thị 鬼quỷ 敬kính 神thần 。 大đại 禹vũ 所sở 祇kỳ 寧ninh 虗hư 誕đản 乎hồ 。 書thư 稱xưng 周chu 公công 代đại 武võ 。 云vân 能năng 事sự 鬼quỷ 神thần 。 姬# 旦đán 禱đảo 親thân 可khả 虚# 罔võng 乎hồ 。 苟cẩu 亡vong 而nhi 有hữu 靈linh 。 則tắc 三tam 世thế 如như 鏡kính 。 變biến 化hóa 輪luân 廻hồi 。 孰thục 知tri 其kỳ 極cực 。 俗tục 士sĩ 執chấp 禮lễ 而nhi 背bối/bội 叛bạn 五ngũ 經kinh 。 非phi 直trực 誣vu 佛Phật 亦diệc 侮vũ 聖thánh 也dã 。 若nhược 信tín 鬼quỷ 於ư 五ngũ 經kinh 。 而nhi 疑nghi 神thần 於ư 佛Phật 說thuyết 。 斯tư 固cố 聾lung 瞽# 之chi 徒đồ 。 非phi 議nghị 所sở 及cập 。 可khả 為vi 哀ai 矜căng 者giả 二nhị 也dã 。 若nhược 疑nghi 莫mạc 見kiến 真chân 佛Phật 無vô 益ích 國quốc 治trị 。 則tắc 禋# 祀tự 望vọng 秩# 亦diệc 宜nghi 廢phế 棄khí 。 何hà 者giả 。 蒼thương 蒼thương 積tích 空không 。 誰thùy 見kiến 上thượng 帝đế 之chi 貌mạo 。 茫mang 茫mang 累lũy/lụy/luy 塊khối 。 安an 識thức 后hậu 祇kỳ 之chi 形hình 。 民dân 自tự 躬cung 稼giá 。 社xã 神thần 何hà 力lực 。 人nhân 造tạo 庸dong 畷# 。 蜡# 鬼quỷ 奚hề 功công 。 然nhiên 猶do 盛thịnh 其kỳ 犧# 牲# 之chi 費phí 。 繁phồn 其kỳ 歲tuế 時thời 之chi 祀tự 者giả 。 豈khởi 不bất 以dĩ 幽u 靈linh 宜nghi 尊tôn 。 教giáo 民dân 美mỹ 報báo 耶da 。 況huống 佛Phật 智trí 周chu 空không 界giới 。 神thần 凝ngưng 域vực 表biểu 。 上thượng 帝đế 成thành 天thiên 。 緣duyên 其kỳ 陶đào 鑄chú 之chi 慈từ 。 聖thánh 王vương 為vi 人nhân 。 依y 其kỳ 亭đình 育dục 之chi 戒giới 。 崇sùng 法pháp 則tắc 六lục 天thiên 咸hàm 喜hỷ 。 廢phế 道đạo 則tắc 萬vạn 神thần 斯tư 怒nộ 。 今kim 人nhân 莫mạc 見kiến 天thiên 形hình 而nhi 稱xưng 郊giao 祀tự 有hữu 福phước 。 不bất 覩đổ 金kim 容dung 而nhi 謂vị 敬kính 事sự 無vô 報báo 。 輕khinh 本bổn 重trọng/trùng 末mạt 。 可khả 謂vị 震chấn 懼cụ 者giả 三tam 也dã 。 若nhược 疑nghi 古cổ 無vô 佛Phật 教giáo 近cận 出xuất 漢hán 世thế 者giả 。 夫phu 神thần 化hóa 隱ẩn 顯hiển 。 孰thục 測trắc 始thỉ 終chung 哉tai 。 尋tầm 羲# 農nông 緬# 邈mạc 。 政chánh 績# 猶do 湮nhân 。 彼bỉ 有hữu 法pháp 教giáo 。 亦diệc 安an 得đắc 聞văn 之chi 。 昔tích 佛Phật 圖đồ 澄trừng 知tri 臨lâm 淄# 伏phục 石thạch 有hữu 舊cựu 像tượng 露lộ 盤bàn 。 犍kiền 陀đà 勒lặc 見kiến 槃bàn 鵄si 山sơn 中trung 有hữu 古cổ 寺tự 基cơ 墌# 。 眾chúng 人nhân 試thí 掘quật 。 並tịnh 如như 其kỳ 言ngôn 。 此thử 萬vạn 代đại 之chi 遺di 徵trưng 。 晉tấn 世thế 之chi 顯hiển 驗nghiệm 。 誰thùy 判phán 上thượng 古cổ 必tất 無vô 佛Phật 乎hồ 。 列liệt 子tử 稱xưng 周chu 穆mục 王vương 時thời 。 西tây 極cực 有hữu 化hóa 人nhân 來lai 。 入nhập 水thủy 火hỏa 。 貫quán 金kim 石thạch 。 反phản 山sơn 川xuyên 移di 城thành 邑ấp 。 乘thừa 虗hư 不bất 墜trụy 。 觸xúc 實thật 不bất 礙ngại 。 千thiên 變biến 萬vạn 化hóa 。 不bất 可khả 窮cùng 極cực 。 既ký 能năng 變biến 人nhân 之chi 形hình 。 又hựu 且thả 易dị 人nhân 之chi 慮lự 。 穆mục 王vương 敬kính 之chi 若nhược 神thần 。 事sự 之chi 若nhược 君quân 。 觀quán 其kỳ 靈linh 跡tích 乃nãi 開Khai 士Sĩ 之chi 化hóa 。 大đại 法pháp 萌manh 兆triệu 已dĩ 見kiến 周chu 初sơ 。 感cảm 應ứng 之chi 漸tiệm 非phi 起khởi 漢hán 世thế 。 而nhi 封phong 執chấp 一nhất 時thời 。 可khả 為vi 歎thán 息tức 者giả 四tứ 也dã 。 若nhược 疑nghi 教giáo 在tại 戎nhung 方phương 化hóa 非phi 華hoa 夏hạ 者giả 。 則tắc 是thị 前tiền 聖thánh 執chấp 地địa 以dĩ 定định 教giáo 。 非phi 設thiết 教giáo 以dĩ 移di 俗tục 也dã 。 昔tích 三tam 皇hoàng 無vô 為vi 。 五ngũ 帝đế 德đức 化hóa 。 三tam 王vương 禮lễ 刑hình 。 七thất 國quốc 權quyền 勢thế 。 地địa 當đương 諸chư 夏hạ 而nhi 世thế 教giáo 九cửu 變biến 。 今kim 反phản 以dĩ 至chí 道đạo 之chi 源nguyên 。 鏡kính 以dĩ 大đại 智trí 之chi 訓huấn 。 感cảm 而nhi 遂toại 通thông 。 何hà 往vãng 不bất 被bị 。 夫phu 禹vũ 出xuất 西tây 羌khương 。 舜thuấn 生sanh 東đông 夷di 。 孰thục 云vân 地địa 賤tiện 而nhi 棄khí 其kỳ 聖thánh 。 丘khâu 欲dục 居cư 夷di 。 聃đam 適thích 西tây 戎nhung 。 道đạo 之chi 所sở 在tại 。 寧ninh 選tuyển 於ư 地địa 。 夫phu 以dĩ 俗tục 聖thánh 設thiết 教giáo 。 猶do 不bất 繫hệ 於ư 華hoa 夷di 。 況huống 佛Phật 統thống 大Đại 千Thiên 。 豈khởi 限hạn 化hóa 於ư 西tây 域vực 哉tai 。 案án 禮lễ 王vương 制chế 云vân 。 四tứ 海hải 之chi 內nội 方phương 三tam 千thiên 里lý 。 中trung 夏hạ 所sở 據cứ 亦diệc 已dĩ 不bất 曠khoáng 。 伊y 洛lạc 本bổn 夏hạ 而nhi 鞠cúc 為vi 戎nhung 墟khư 。 吳ngô 楚sở 本bổn 夷di 而nhi 翻phiên 成thành 華hoa 邑ấp 。 道đạo 有hữu 運vận 流lưu 而nhi 地địa 無vô 恆hằng 化hóa 矣hĩ 。 且thả 夫phu 厚hậu 載tái 無vô 疆cương 。 寰# 域vực 異dị 統thống 北bắc 辰thần 西tây 北bắc 故cố 知tri 天Thiên 竺Trúc 居cư 中trung 。 今kim 已dĩ 區khu 分phần/phân 中trung 土thổ/độ 稱xưng 華hoa 以dĩ 距cự 正Chánh 法Pháp 。 雖tuy 欲dục 距cự 塞tắc 而nhi 神thần 化hóa 常thường 通thông 。 可khả 為vi 悲bi 涼lương 者giả 五ngũ 也dã 。 若nhược 疑nghi 漢hán 魏ngụy 法pháp 微vi 。 晉tấn 代đại 始thỉ 盛thịnh 者giả 。 道đạo 運vận 崇sùng 替thế 未vị 可khả 致trí 詰cật 也dã 。 尋tầm 沙Sa 門Môn 之chi 修tu 釋thích 教giáo 。 何hà 異dị 孔khổng 氏thị 之chi 述thuật 唐đường 虞ngu 乎hồ 。 孔khổng 修tu 五ngũ 經kinh 。 垂thùy 範phạm 百bách 王vương 。 然nhiên 春xuân 秋thu 諸chư 侯hầu 莫mạc 肯khẳng 遵tuân 用dụng 。 戰chiến 伐phạt 蔑miệt 之chi 將tương 墜trụy 于vu 地địa 。 爰viên 至chí 秦tần 皇hoàng 復phục 加gia 燔phần 燼tẫn 。 豈khởi 仲trọng 尼ni 之chi 不bất 肖tiếu 。 而nhi 詩thi 書thư 之chi 淺thiển 鄙bỉ 哉tai 。 邇nhĩ 及cập 漢hán 武võ 。 始thỉ 顯hiển 儒nho 教giáo 。 舉cử 明minh 經kinh 之chi 相tướng 。 崇sùng 孔khổng 聖thánh 之chi 術thuật 。 寧ninh 可khả 以dĩ 見kiến 輕khinh 七thất 國quốc 。 而nhi 遂toại 廢phế 後hậu 代đại 乎hồ 。 案án 漢hán 元nguyên 之chi 世thế 。 劉lưu 向hướng 序tự 仙tiên 云vân 。 七thất 十thập 四tứ 人nhân 出xuất 在tại 佛Phật 經Kinh 。 故cố 知tri 經kinh 流lưu 中trung 夏hạ 。 其kỳ 來lai 已dĩ 久cửu 。 逮đãi 明minh 帝đế 感cảm 夢mộng 。 而nhi 傅phó/phụ 毅nghị 稱xưng 佛Phật 。 於ư 是thị 秦tần 景cảnh 東đông 使sử 。 而nhi 攝nhiếp 騰đằng 西tây 至chí 。 乃nãi 圖đồ 像tượng 於ư 關quan 陽dương 之chi 觀quán 。 藏tạng 經kinh 於ư 蘭lan 臺đài 之chi 室thất 。 不bất 講giảng 深thâm 文văn 。 故cố 莫mạc 識thức 奥# 義nghĩa 。 是thị 以dĩ 楚sở 王vương 修tu 仁nhân 潔khiết 之chi 祠từ 。 孝hiếu 桓hoàn 建kiến 華hoa 葢# 之chi 祭tế 。 法pháp 相tướng 未vị 融dung 。 唯duy 神thần 之chi 而nhi 巳tị 。 至chí 魏ngụy 武võ 英anh 鑒giám 書thư 述thuật 妙diệu 化hóa 。 孫tôn 權quyền 雄hùng 略lược 崇sùng 造tạo 塔tháp 寺tự 。 晉tấn 武võ 之chi 初sơ 機cơ 緣duyên 漸tiệm 深thâm 。 耆Kỳ 域Vực 耀diệu 神thần 通thông 之chi 跡tích 。 竺trúc 護hộ 集tập 法pháp 寳# 之chi 藏tạng 。 所sở 以dĩ 百bách 辟tịch 縉# 紳# 。 洗tẩy 心tâm 以dĩ 進tiến 德đức 。 萬vạn 邦bang 黎lê 憲hiến 。 刻khắc 意ý 而nhi 遷thiên 善thiện 。 暨kỵ 晉tấn 明minh 叡duệ 悟ngộ 。 秉bỉnh 壹nhất 棲tê 神thần 。 手thủ 畫họa 寳# 像tượng 。 表biểu 觀quán 樂nhạo/nhạc/lạc 覽lãm 。 既ký 而nhi 安an 上thượng 弘hoằng 經kinh 於ư 山sơn 東đông 。 什thập 公công 宣tuyên 法pháp 於ư 關quan 右hữu 。 精tinh 義nghĩa 既ký 敷phu 。 寳# 相tương/tướng 彌di 照chiếu 。 英anh 才tài 碩# 智trí 。 並tịnh 驗nghiệm 理lý 而nhi 伏phục 膺ưng 矣hĩ 。 故cố 知tri 法pháp 雲vân 始thỉ 於ư 觸xúc 石thạch 。 慧tuệ 水thủy 流lưu 于vu 濫lạm 觴thương 。 教giáo 必tất 有hữu 漸tiệm 。 神thần 化hóa 之chi 常thường 。 感cảm 應ứng 因nhân 時thời 。 非phi 緣duyên 如như 何hà 。 故cố 儒nho 術thuật 非phi 愚ngu 於ư 秦tần 而nhi 智trí 於ư 漢hán 。 用dụng 與dữ 不bất 用dụng 耳nhĩ 。 佛Phật 法Pháp 非phi 淺thiển 於ư 漢hán 而nhi 深thâm 於ư 晉tấn 。 明minh 與dữ 不bất 明minh 耳nhĩ 。 故cố 知tri 五ngũ 經kinh 恆hằng 善thiện 而nhi 崇sùng 替thế 隨tùy 運vận 。 佛Phật 化hóa 常thường 熾sí 而nhi 通thông 塞tắc 在tại 緣duyên 。 一nhất 以dĩ 此thử 思tư 。 可khả 無vô 深thâm 惑hoặc 。 而nhi 執chấp 疑nghi 莫mạc 悟ngộ 。 可khả 為vi 痛thống 悼điệu 者giả 六lục 也dã 。 夫phu 信tín 順thuận 福phước 基cơ 。 迷mê 謗báng 禍họa 門môn 。 而nhi 况# 矇# 矇# 之chi 徒đồ 。 多đa 不bất 量lượng 力lực 。 以dĩ 己kỷ 所sở 不bất 知tri 。 而nhi 誣vu 先tiên 覺giác 之chi 遍biến 知tri 。 以dĩ 其kỳ 所sở 不bất 見kiến 。 而nhi 罔võng 至chí 人nhân 之chi 明minh 見kiến 。 鑒giám 達đạt 三tam 世thế 反phản 號hiệu 邪tà 僻tích 。 專chuyên 拘câu 目mục 前tiền 。 自tự 謂vị 明minh 智trí 。 於ư 是thị 迷mê 疑nghi 塞tắc 胷# 。 謗báng 讟# 盈doanh 口khẩu 。 輕khinh 議nghị 以dĩ 市thị 重trọng/trùng 苦khổ 。 顯hiển 誹phỉ 以dĩ 賈cổ 幽u 罰phạt 。 言ngôn 無vô 錙# 銖thù 之chi 功công 。 慮lự 無vô 毫hào 釐li 之chi 益ích 。 逝thệ 川xuyên 若nhược 飛phi 。 藏tạng 山sơn 如như 電điện 。 一nhất 息tức 不bất 還hoàn 。 奄yểm 然nhiên 後hậu 世thế 。 報báo 隨tùy 影ảnh 至chí 。 悔hối 其kỳ 可khả 追truy 。 夫phu 神thần 化hóa 茫mang 茫mang 。 幽u 明minh 代đại 運vận 。 五ngũ 道đạo 變biến 化hóa 。 于vu 何hà 不bất 之chi 。 天thiên 宮cung 顯hiển 驗nghiệm 。 趙triệu 簡giản 秦tần 穆mục 之chi 錫tích 是thị 也dã 。 鬼quỷ 道đạo 交giao 報báo 。 杜đỗ 伯bá 彭# 生sanh 之chi 見kiến 是thị 也dã 。 修tu 德đức 福phước 應ứng 。 殷ân 代đại 宋tống 景cảnh 之chi 驗nghiệm 是thị 也dã 。 多đa 殺sát 禍họa 及cập 。 白bạch 起khởi 程# 普phổ 之chi 證chứng 是thị 也dã 。 現hiện 世thế 幽u 徵trưng 。 備bị 詳tường 典điển 籍tịch 。 來lai 生sanh 冥minh 應ưng 。 布bố 在tại 尊tôn 經Kinh 。 但đãn 緣duyên 感cảm 理lý 奥# 。 因nhân 果quả 義nghĩa 微vi 。 微vi 奥# 難nạn/nan 領lãnh 。 故cố 略lược 而nhi 不bất 陳trần 。 前tiền 哲triết 所sở 辨biện 。 關quan 鍵kiện 已dĩ 正chánh 。 聊liêu 率suất 鄙bỉ 懷hoài 。 繼kế 之chi 于vu 末mạt 。 雖tuy 文văn 非phi 珪# 璋# 。 而nhi 事sự 足túc 盤bàn 鑑giám 。 惟duy 愷# 悌đễ 君quân 子tử 。 自tự 求cầu 多đa 福phước 焉yên 。 (# 大đại 藏tạng 駕giá 字tự 函hàm 。 出xuất 三tam 藏tạng 記ký 集tập 未vị 載tái )# 。

出xuất 三tam 藏tạng 記ký 集tập 序tự

釋thích 僧Tăng 祐hựu (# 梁lương )#

夫phu 真Chân 諦Đế 玄huyền 凝ngưng 。 法pháp 性tánh 虗hư 寂tịch 。 而nhi 開khai 物vật 導đạo 俗tục 。 非phi 言ngôn 莫mạc 津tân 。 是thị 以dĩ 不bất 二nhị 默mặc 酬thù 。 會hội 於ư 義nghĩa 空không 之chi 門môn 。 一nhất 音âm 震chấn 辯biện 。 應ưng 乎hồ 羣quần 有hữu 之chi 境cảnh 。 自tự 我ngã 師sư 能năng 仁nhân 之chi 出xuất 世thế 也dã 。 鹿lộc 苑uyển 唱xướng 其kỳ 初sơ 言ngôn 。 金kim 河hà 究cứu 其kỳ 後hậu 說thuyết 。 契Khế 經Kinh 以dĩ 誘dụ 小tiểu 學học 。 方phương 典điển 以dĩ 勸khuyến 大đại 心tâm 。 妙diệu 輪luân 區khu 別biệt 。 十thập 二nhị 惟duy 部bộ 。 法pháp 聚tụ 總tổng 要yếu 。 八bát 萬vạn 其kỳ 門môn 。 至chí 善Thiện 逝Thệ 晦hối 跡tích 而nhi 應Ứng 真Chân 結kết 藏tạng 。 始thỉ 則tắc 四tứ 含hàm 集tập 經kinh 。 中trung 則tắc 五ngũ 部bộ 分phần/phân 戒giới 。 大đại 寳# 斯tư 在tại 含hàm 識thức 資tư 焉yên 。 然nhiên 道đạo 由do 人nhân 弘hoằng 。 法pháp 待đãi 緣duyên 顯hiển 。 有hữu 道đạo 無vô 人nhân 。 雖tuy 文văn 存tồn 而nhi 莫mạc 悟ngộ 。 有hữu 法pháp 無vô 緣duyên 。 雖tuy 竝tịnh 世thế 而nhi 弗phất 聞văn 。 聞văn 法Pháp 資tư 乎hồ 時thời 來lai 。 悟ngộ 道đạo 藉tạ 於ư 機cơ 至chí 。 機cơ 至chí 然nhiên 後hậu 理lý 感cảm 。

時thời 來lai 然nhiên 後hậu 化hóa 通thông 矣hĩ 。 昔tích 周chu 代đại 覺giác 興hưng 而nhi 靈linh 津tân 致trí 隔cách 。 漢hán 世thế 像tượng 教giáo 而nhi 妙diệu 典điển 方phương 流lưu 。 法pháp 待đãi 緣duyên 顯hiển 信tín 有hữu 徵trưng 矣hĩ 。 至chí 漢hán 末mạt 安an 高cao 宣tuyên 譯dịch 轉chuyển 明minh 。 魏ngụy 初sơ 康khang 會hội 注chú 述thuật 漸tiệm 暢sướng 。 道đạo 由do 人nhân 弘hoằng 於ư 茲tư 驗nghiệm 矣hĩ 。 自tự 晉tấn 氏thị 中trung 興hưng 。 三tam 藏tạng 彌di 廣quảng 。 外ngoại 域vực 勝thắng 賔# 。 稠trù 疊điệp 以dĩ 總tổng 至chí 。 中trung 原nguyên 慧tuệ 士sĩ 暐# 曄diệp 而nhi 秀tú 生sanh 。 提đề 什thập 舉cử 其kỳ 宏hoành 綱cương 。 安an 遠viễn 震chấn 其kỳ 奥# 領lãnh 。 渭# 濵# 務vụ 逍tiêu 遙diêu 之chi 集tập 。 廬lư 岳nhạc 結kết 般Bát 若Nhã 之chi 臺đài 。 像tượng 法pháp 得đắc 人nhân 。 於ư 斯tư 為vi 盛thịnh 。 原nguyên 夫phu 經kinh 出xuất 西tây 域vực 。 運vận 流lưu 東đông 方phương 提đề 挈# 萬vạn 里lý 。 翻phiên 轉chuyển 梵Phạm 漢hán 。 國quốc 音âm 各các 殊thù 。 故cố 文văn 有hữu 同đồng 異dị 。 前tiền 後hậu 重trùng 來lai 。 故cố 題đề 有hữu 新tân 舊cựu 。 而nhi 後hậu 之chi 學học 者giả 鮮tiên 克khắc 研nghiên 覈# 。 遂toại 乃nãi 書thư 寫tả 繼kế 踵chủng 。 而nhi 不bất 知tri 經kinh 出xuất 之chi 歲tuế 。 誦tụng 說thuyết 比tỉ 肩kiên 。 而nhi 莫mạc 測trắc 傳truyền 法pháp 之chi 人nhân 。 授thọ 之chi 受thọ 道đạo 亦diệc 已dĩ 闕khuyết 矣hĩ 。 夫phu 一nhất 時thời 聖thánh 集tập 。 猶do 五ngũ 事sự 證chứng 經kinh 。 況huống 千thiên 載tái 交giao 譯dịch 。 寧ninh 可khả 昧muội 其kỳ 人nhân 世thế 哉tai 。 昔tích 安an 法Pháp 師sư 以dĩ 鴻hồng 才tài 淵uyên 鑒giám 。 爰viên 撰soạn 經kinh 錄lục 。 訂# 正chánh 聞văn 見kiến 。 炳bỉnh 然nhiên 區khu 分phần/phân 。 自tự 茲tư 以dĩ 來lai 。 妙diệu 典điển 間gian 出xuất 。 皆giai 是thị 大Đại 乘Thừa 寳# 海hải 。

時thời 競cạnh 講giảng 習tập 。 而nhi 年niên 代đại 人nhân 名danh 。 莫mạc 有hữu 銓thuyên 貫quán 。 歲tuế 月nguyệt 逾du 邁mại 。 本bổn 源nguyên 將tương 沒một 。 後hậu 生sanh 疑nghi 惑hoặc 。 爰viên 所sở 取thủ 明minh 。 祐hựu 以dĩ 庸dong 淺thiển 。 豫dự 憑bằng 法Pháp 門môn 。 翹kiều 仰ngưỡng 玄huyền 風phong 。 誓thệ 弘hoằng 大đại 化hóa 。 每mỗi 至chí 昬# 曉hiểu 諷phúng 持trì 。 秋thu 夏hạ 講giảng 說thuyết 。 未vị 嘗thường 不bất 心tâm 馳trì 菴am 園viên 。 影ảnh 躍dược 靈linh 鷲thứu 。 於ư 是thị 牽khiên 課khóa 羸luy 恙dạng 。 沿duyên 波ba 討thảo 源nguyên 。 綴chuế 其kỳ 所sở 聞văn 。 名danh 曰viết 出xuất 三tam 藏tạng 記ký 集tập 。 一nhất 撰soạn 緣duyên 記ký 。 二nhị 銓thuyên 名danh 錄lục 。 三tam 總tổng 經kinh 序tự 。 四tứ 述thuật 列liệt 傳truyền 。 緣duyên 記ký 撰soạn 則tắc 原nguyên 始thỉ 之chi 本bổn 克khắc 昭chiêu 。 名danh 錄lục 銓thuyên 則tắc 年niên 代đại 之chi 目mục 不bất 墜trụy 。 經kinh 序tự 總tổng 則tắc 勝thắng 集tập 之chi 時thời 足túc 徵trưng 。 列liệt 傳truyền 述thuật 則tắc 伊y 人nhân 之chi 風phong 可khả 見kiến 。 竝tịnh 鑽toàn 析tích 內nội 經kinh 。 研nghiên 鏡kính 外ngoại 籍tịch 。 參tham 以dĩ 前tiền 識thức 。 驗nghiệm 以dĩ 舊cựu 聞văn 。 若nhược 人nhân 代đại 有hữu 據cứ 則tắc 表biểu 為vi 司ty 南nam 。 聲thanh 傳truyền 未vị 詳tường 則tắc 文văn 歸quy 蓋cái 闕khuyết 。 秉bỉnh 牘độc 凝ngưng 翰hàn 志chí 存tồn 信tín 史sử 。 三tam 復phục 九cửu 思tư 事sự 取thủ 實thật 錄lục 。 有hữu 證chứng 者giả 既ký 標tiêu 。 則tắc 無vô 源nguyên 者giả 自tự 顯hiển 。 庶thứ 行hành 潦lạo 無vô 雜tạp 於ư 醇thuần 乳nhũ 。 燕yên 石thạch 不bất 亂loạn 於ư 荊kinh 玉ngọc 。 但đãn 井tỉnh 識thức 管quản 窺khuy 。 多đa 慙tàm 博bác 練luyện 。 如như 有hữu 未vị 備bị 。 請thỉnh 寄ký 明minh 哲triết 。 (# 大đại 藏tạng 跡tích 字tự 函hàm )# 。

(# 祐hựu 姓tánh 俞# 其kỳ 先tiên 彭# 城thành 人nhân 世thế 居cư 建kiến 業nghiệp 大đại 精tinh 律luật 部bộ 造tạo 立lập 經kinh 藏tạng 齊tề 梁lương 間gian 見kiến 重trọng/trùng 宮cung 省tỉnh 抄sao 撰soạn 三tam 藏tạng 記ký 法pháp 苑uyển 記ký 世thế 界giới 記ký 釋Thích 迦Ca 譜# 弘hoằng 明minh 集tập 等đẳng 行hành 世thế 天thiên 監giám 中trung 終chung 建kiến 初sơ 寺tự )# 。

出xuất 三tam 藏tạng 記ký 集tập 雜tạp 錄lục 序tự

釋thích 僧Tăng 祐hựu (# 梁lương )#

夫phu 靈linh 源nguyên 啟khải 潤nhuận 。 則tắc 萬vạn 流lưu 脉mạch 散tán 。 玄huyền 根căn 毓# 萌manh 。 則tắc 千thiên 條điều 雲vân 積tích 。 何hà 者giả 本bổn 大đại 而nhi 末mạt 盛thịnh 。 基cơ 遠viễn 而nhi 緒tự 長trường/trưởng 也dã 。 自tự 尊tôn 經Kinh 神thần 運vận 。 秀tú 出xuất 俗tục 典điển 。 由do 漢hán 届# 梁lương 。 世thế 歷lịch 明minh 哲triết 。 雖tuy 復phục 緇# 服phục 素tố 飾sức 。 並tịnh 異dị 跡tích 同đồng 歸quy 。 講giảng 議nghị 讚tán 析tích 代đại 代đại 彌di 精tinh 。 注chú 述thuật 陶đào 練luyện 人nhân 人nhân 競cạnh 密mật 。 所sở 以dĩ 記ký 論luận 之chi 富phú 。 盈doanh 閣các 以dĩ 牣# 房phòng 。 書thư 序tự 之chi 繁phồn 。 充sung 車xa 而nhi 被bị 軫# 矣hĩ 。 宋tống 明minh 皇hoàng 帝đế 。 投đầu 心tâm 淨tịnh 境cảnh 。 載tái 餐xan 玄huyền 味vị 。 廼# 勅sắc 中trung 書thư 侍thị 郎lang 陸lục 澄trừng 。 撰soạn 錄lục 法pháp 集tập 。 陸lục 博bác 識thức 洽hiệp 聞văn 。 苞bao 舉cử 羣quần 籍tịch 。 銓thuyên 品phẩm 名danh 例lệ 。 隨tùy 義nghĩa 區khu 分phần/phân 。 凡phàm 十thập 有hữu 六lục 帙# 。 一nhất 百bách 有hữu 三tam 卷quyển 。 其kỳ 所sở 閱duyệt 古cổ 今kim 亦diệc 已dĩ 備bị 矣hĩ 。 今kim 即tức 其kỳ 本bổn 錄lục 以dĩ 相tương/tướng 綴chuế 附phụ 。 雖tuy 非phi 正chánh 經kinh 。 而nhi 毗tỳ 讚tán 道đạo 化hóa 。 可khả 謂vị 聖thánh 典điển 之chi 羽vũ 儀nghi 。 法Pháp 門môn 之chi 警cảnh 衛vệ 。 足túc 以dĩ 輝huy 顯hiển 前tiền 緒tự 。 照chiếu 進tiến 後hậu 學học 。 是thị 以dĩ 寄ký 于vu 三tam 藏tạng 集tập 末mạt 。 以dĩ 廣quảng 枝chi 葉diệp 之chi 覽lãm 焉yên 。

法pháp 集tập 總tổng 目mục 錄lục 序tự

釋thích 僧Tăng 祐hựu (# 梁lương )#

嘗thường 聞văn 瀝lịch 泣khấp 助trợ 河hà 之chi 談đàm 。 捧phủng 土thổ/độ 埤# 岱# 之chi 論luận 。 雖tuy 誚tiếu 發phát 於ư 古cổ 。 而nhi 愧quý 集tập 於ư 今kim 矣hĩ 。 僧Tăng 祐hựu 漂phiêu 隨tùy 前tiền 因nhân 。 報báo 生sanh 閻Diêm 浮Phù 。 幼ấu 齡linh 染nhiễm 服phục 早tảo 備bị 僧Tăng 數số 。 而nhi 慧tuệ 解giải 弗phất 融dung 禪thiền 味vị 無vô 紀kỷ 。 剎sát 那na 之chi 息tức 徒đồ 積tích 。 錙# 毫hào 之chi 勤cần 未vị 基cơ 。 是thị 以dĩ 懼cụ 結kết 香hương 朝triêu 。 慙tàm 動động 鍾chung 夕tịch 。 茫mang 茫mang 塵trần 劫kiếp 。 空không 閱duyệt 斬trảm 籌trù 。 然nhiên 竊thiết 有hữu 堅kiên 誓thệ 。 志chí 是thị 大Đại 乘Thừa 。 頂đảnh 受thọ 方Phương 等Đẳng 。 遊du 心tâm 四tứ 含hàm 。 加gia 以dĩ 山sơn 房phòng 寂tịch 遠viễn 。 泉tuyền 松tùng 清thanh 密mật 。 以dĩ 講giảng 席tịch 間gian 時thời 。 僧Tăng 事sự 餘dư 日nhật 。 廣quảng 評bình 眾chúng 典điển 。 披phi 覽lãm 為vi 業nghiệp 或hoặc 專chuyên 日nhật 遺di 餐xan 。 或hoặc 通thông 夜dạ 繼kế 燭chúc 。 短đoản 力lực 共cộng 尺xích 波ba 爭tranh 馳trì 。 淺thiển 識thức 與dữ 寸thốn 隂# 竟cánh 晷# 。 雖tuy 復phục 管quản 窺khuy 迷mê 天thiên 。 蠡lễ 測trắc 惑hoặc 海hải 。 然nhiên 遊du 目mục 積tích 心tâm 。 頗phả 有hữu 微vi 悟ngộ 。 遂toại 綴chuế 其kỳ 聞văn 。 誡giới 言ngôn 法pháp 寳# 。 仰ngưỡng 稟bẩm 羣quần 經kinh 。 傍bàng 採thải 記ký 傳truyền 。 事sự 以dĩ 類loại 合hợp 。 義nghĩa 以dĩ 例lệ 分phần/phân 。 顯hiển 明minh 覺giác 應ưng 。 故cố 序tự 釋Thích 迦Ca 之chi 譜# 。 區khu 辯biện 六lục 趣thú 。 故cố 述thuật 世thế 界giới 之chi 記ký 。 訂# 正chánh 經kinh 譯dịch 。 故cố 編biên 三tam 藏tạng 之chi 錄lục 。 尊tôn 崇sùng 律luật 本bổn 。 故cố 詮thuyên 師sư 資tư 之chi 傳truyền 。 彌di 綸luân 福phước 源nguyên 。 故cố 撰soạn 法pháp 苑uyển 之chi 篇thiên 。 護hộ 持trì 正chánh 化hóa 。 故cố 集tập 弘hoằng 明minh 之chi 論luận 。 且thả 少thiểu 受thọ 律luật 學học 。 刻khắc 意ý 毘tỳ 尼ni 。 旦đán 夕tịch 諷phúng 持trì 四tứ 十thập 許hứa 載tái 。 春xuân 秋thu 講giảng 說thuyết 七thất 十thập 餘dư 遍biến 。 既ký 稟bẩm 義nghĩa 先tiên 師sư 。 弗phất 敢cảm 墜trụy 失thất 。 摽phiếu/phiêu 括quát 章chương 條điều 為vi 律luật 記ký 十thập 卷quyển 。 并tinh 雜tạp 碑bi 記ký 撰soạn 為vi 一nhất 帙# 。 總tổng 其kỳ 所sở 集tập 凡phàm 有hữu 八bát 部bộ 。 冀ký 微vi 啟khải 於ư 今kim 業nghiệp 。 庶thứ 有hữu 籍tịch 于vu 來lai 津tân 。 豈khởi 曰viết 善thiện 述thuật 。 庶thứ 非phi 妄vọng 作tác 。 但đãn 理lý 遠viễn 識thức 近cận 。 多đa 有hữu 未vị 周chu 。 明minh 哲triết 儻thảng 覽lãm 。 取thủ 諸chư 其kỳ 心tâm 。 使sử 道đạo 塲# 之chi 果quả 異dị 跡tích 同đồng 臻trăn 焉yên 。

十thập 誦tụng 義nghĩa 記ký 目mục 錄lục 序tự

釋thích 僧Tăng 祐hựu (# 梁lương )#

夫phu 戒giới 律luật 者giả 。 葢# 四tứ 雙song 之chi 雲vân 梯thê 。 五ngũ 眾chúng 之chi 鎔dong 範phạm 也dã 。 性tánh 以dĩ 止chỉ 制chế 為vi 本bổn 。 體thể 以dĩ 無vô 作tác 為vi 相tương/tướng 。 始thỉ 祛khư 十thập 惡ác 。 終chung 圓viên 萬vạn 善thiện 。 在tại 昔tích 覺giác 世thế 。 因nhân 事sự 制chế 戒giới 。 心tâm 跡tích 俱câu 防phòng 。 輕khinh 重trọng 備bị 設thiết 。 持trì 戒giới 堅kiên 淨tịnh 。 則tắc 羅la [目*(危-(夗-夕)+矢)]# 惟duy 最tối 。 曉hiểu 律luật 精tinh 明minh 。 則tắc 波ba 離ly 為vi 首thủ 。 至chí 于vu 泥Nê 洹Hoàn 。 遺di 囑chúc 慇ân 懃cần 。 金kim 色sắc 迦Ca 葉Diếp 。 結kết 集tập 斯tư 藏tạng 。 洲châu 渚chử 所sở 依y 。 莫mạc 踰du 茲tư 典điển 。 逮đãi 至chí 中trung 葉diệp 。 學học 同đồng 說thuyết 異dị 。 五ngũ 部bộ 之chi 路lộ 。 森sâm 然nhiên 競cạnh 分phần/phân 。 仰ngưỡng 惟duy 十thập 誦tụng 源nguyên 流lưu 。 聖thánh 賢hiền 繼kế 踵chủng 。 師sư 資tư 相tương/tướng 承thừa 。 業nghiệp 盛thịnh 東đông 夏hạ 。 但đãn 至chí 道đạo 難nạn/nan 凝ngưng 。 微vi 言ngôn 易dị 爽sảng 。 果quả 向hướng 之chi 人nhân 猶do 跡tích 有hữu 兩lưỡng 說thuyết 。 况# 在tại 凡phàm 識thức 孰thục 能năng 壹nhất 論luận 。 是thị 以dĩ 近cận 代đại 談đàm 講giảng 多đa 有hữu 同đồng 異dị 。 大đại 律luật 師sư 穎# 上thượng 。 積tích 道đạo 河hà 西tây 。 振chấn 德đức 江giang 東đông 。 綜tống 學học 月nguyệt 朗lãng 。 砥chỉ 行hành 冰băng 潔khiết 。 行hành 以dĩ 尸thi 羅la 為vi 基cơ 。 學học 以dĩ 十thập 誦tụng 為vi 本bổn 。 且thả 幼ấu 選tuyển 明minh 師sư 。 歷lịch 事sự 名danh 勝thắng 。 校giáo 理lý 精tinh 密mật 。 無vô 幽u 不bất 貫quán 。 常thường 以dĩ 此thử 律luật 廣quảng 授thọ 二nhị 部bộ 。 教giáo 流lưu 於ư 京kinh 宇vũ 之chi 中trung 。 聲thanh 高cao 於ư 宋tống 齊tề 之chi 世thế 。 可khả 謂vị 七thất 眾chúng 之chi 宗tông 師sư 。 兩lưỡng 代đại 之chi 元nguyên 匠tượng 者giả 矣hĩ 。 是thị 以dĩ 講giảng 肄# 之chi 座tòa 環hoàn 春xuân 接tiếp 冬đông 。 稟bẩm 業nghiệp 之chi 徒đồ 雲vân 聚tụ 波ba 沓đạp 。 僧Tăng 祐hựu 藉tạ 法pháp 乘thừa 緣duyên 。 少thiểu 預dự 鑽toàn 仰ngưỡng 。 扈hỗ 錫tích 待đãi 筵diên 二nhị 十thập 餘dư 載tái 。 雖tuy 深thâm 言ngôn 遠viễn 旨chỉ 未vị 敢cảm 庶thứ 幾kỷ 。 而nhi 章chương 條điều 科khoa 目mục 。 竊thiết 所sở 早tảo 習tập 。 每mỗi 服phục 佩bội 思tư 尋tầm 。 懼cụ 有hữu 墜trụy 失thất 。 遂toại 集tập 其kỳ 舊cựu 聞văn 。 為vi 義nghĩa 記ký 十thập 卷quyển 。 夫phu 心tâm 識thức 難nạn/nan 均quân 。 意ý 見kiến 多đa 緒tự 。 竊thiết 同đồng 芻sô 蕘# 。

時thời 綴chuế 毫hào 露lộ 。 輒triếp 布bố 其kỳ 別biệt 解giải 錄lục 之chi 。 言ngôn 未vị 盡tận 意ý 。 率suất 其kỳ 木mộc 訥nột 。 指chỉ 序tự 條điều 貫quán 而nhi 已dĩ 。 昔tích 少thiểu 述thuật 私tư 記ký 。 辭từ 句cú 未vị 整chỉnh 。 而nhi 好hảo/hiếu 事sự 傳truyền 寫tả 數số 本bổn 兼kiêm 行hành 。 今kim 削tước 繁phồn 補bổ 略lược 。 以dĩ 後hậu 撰soạn 為vi 定định 。 敬kính 述thuật 先tiên 師sư 之chi 旨chỉ 。 匪phỉ 由do 庸dong 淺thiển 之chi 說thuyết 。 明minh 哲triết 儻thảng 覽lãm 。 採thải 其kỳ 正chánh 意ý 焉yên 。

釋Thích 迦Ca 譜# 目mục 錄lục 序tự

釋thích 僧Tăng 祐hựu (# 梁lương )#

葢# 聞văn 菩Bồ 提Đề 之chi 為vi 極cực 也dã 。 神thần 妙diệu 寂tịch 通thông 圓viên 智trí 湛trạm 照chiếu 。 道đạo 絕tuyệt 於ư 形hình 識thức 之chi 封phong 。 理lý 畢tất 於ư 生sanh 滅diệt 之chi 境cảnh 。 形hình 識thức 久cửu 絕tuyệt 。 豈khởi 實thật 誕đản 於ư 王vương 宮cung 。 生sanh 滅diệt 已dĩ 畢tất 。 寧ninh 真chân 謝tạ 於ư 堅kiên 固cố 哉tai 。 但đãn 羣quần 萌manh 長trường/trưởng 寢tẩm 。 同đồng 歸quy 大đại 覺giác 。 緣duyên 來lai 斯tư 化hóa 。 感cảm 至chí 必tất 應ưng 。 若nhược 應ưng 而nhi 不bất 生sanh 誰thùy 與dữ 悟ngộ 俗tục 。 化hóa 而nhi 無vô 名danh 何hà 以dĩ 導đạo 世thế 。 是thị 以dĩ 標tiêu 號hiệu 釋Thích 迦Ca 。 擅thiện 種chủng 剎sát 利lợi 。 體thể 域vực 中trung 之chi 尊tôn 。 冠quan 人nhân 天thiên 之chi 秀tú 。 然nhiên 後hậu 脫thoát 屣tỉ 儲trữ 宮cung 。 貞trinh 觀quán 道đạo 樹thụ 。 捨xả 金kim 輪luân 而nhi 御ngự 大Đại 千Thiên 。 明minh 玉ngọc 毫hào 而nhi 制chế 法Pháp 界Giới 。 此thử 其kỳ 所sở 以dĩ 垂thùy 跡tích 也dã 。 爰viên 自tự 降giáng/hàng 胎thai 。 至chí 于vu 分phần/phân 塔tháp 。 瑋vĩ 化hóa 千thiên 條điều 。 靈linh 瑞thụy 萬vạn 變biến 。 並tịnh 義nghĩa 炳bỉnh 經Kinh 典điển 。 事sự 盈doanh 記ký 傳truyền 。 而nhi 羣quần 言ngôn 參tham 差sai 。 首thủ 尾vĩ 散tán 出xuất 。 事sự 緒tự 舛suyễn 駮# 。 同đồng 異dị 莫mạc 齊tề 。 散tán 出xuất 首thủ 尾vĩ 。 宜nghi 有hữu 貫quán 一nhất 之chi 區khu 。 莫mạc 齊tề 同đồng 異dị 。 必tất 資tư 會hội 通thông 之chi 契khế 。 故cố 知tri 傳truyền 訊tấn 難nạn/nan 該cai 。 而nhi 總tổng 集tập 易dị 覽lãm 也dã 。 祐hựu 以dĩ 不bất 敏mẫn 。 業nghiệp 謝tạ 多đa 聞văn 。

時thời 因nhân 疾tật 隟khích 。 頗phả 存tồn 尋tầm 翫ngoạn 。 遂toại 乃nãi 披phi 經kinh 案án 記ký 。 原nguyên 始thỉ 要yếu 終chung 。 敬kính 述thuật 釋Thích 迦Ca 譜# 記ký 。 列liệt 為vi 十thập 卷quyển 。 若nhược 夫phu 胤dận 裔duệ 託thác 生sanh 之chi 源nguyên 。 得đắc 道Đạo 度độ 人nhân 之chi 要yếu 。 泥Nê 洹Hoàn 塔tháp 像tượng 之chi 徵trưng 。 遺di 法pháp 將tương 滅diệt 之chi 相tướng 。 總tổng 眾chúng 經kinh 以dĩ 正chánh 本bổn 。 綴chuế 世thế 記ký 以dĩ 附phụ 末mạt 。 使sử 聖thánh 言ngôn 與dữ 俗tục 說thuyết 分phần/phân 條điều 。 古cổ 聞văn 共cộng 今kim 跡tích 相tương/tướng 證chứng 。 萬vạn 里lý 雖tuy 邈mạc 。 有hữu 若nhược 躬cung 踐tiễn 。 千thiên 載tái 誠thành 隱ẩn 。 無vô 隔cách 面diện 對đối 。 今kim 抄sao 集tập 眾chúng 經kinh 。 述thuật 而nhi 不bất 作tác 。 庶thứ 脫thoát 尋tầm 訪phỏng 。 力lực 半bán 功công 倍bội 。 敬kính 率suất 丹đan 心tâm 。 略lược 敷phu 誓thệ 願nguyện 。 僧Tăng 祐hựu 前tiền 禮lễ 最tối 勝thắng 尊tôn 。 稽khể 首thủ 清thanh 淨tịnh 無vô 比tỉ 法pháp 。 次thứ 歸quy 離ly 垢cấu 應Ứng 真Chân 僧Tăng 。 三tam 寳# 慈từ 護hộ 永vĩnh 住trụ 世thế 。 像tượng 末mạt 少thiểu 信tín 信tín 不bất 純thuần 。 邪tà 見kiến 迷mê 沒một 陷hãm 眾chúng 苦khổ 。 三tam 藏tạng 遐hà 曠khoáng 難nạn/nan 究cứu 尋tầm 。 懈giải 怠đãi 障chướng 礙ngại 令linh 法pháp 沒một 。 故cố 集tập 本bổn 師sư 源nguyên 緣duyên 記ký 。 經kinh 律luật 傳truyền 證chứng 增tăng 信tín 根căn 。 仰ngưỡng 承thừa 大Đại 士Sĩ 誓thệ 願nguyện 心tâm 。 敢cảm 厝thố 弘hoằng 意ý 於ư 後hậu 世thế 。 願nguyện 同đồng 見kiến 聞văn 隨tùy 喜hỷ 福phước 。 法pháp 燈đăng 延diên 照chiếu 盡tận 來lai 際tế 。

世thế 界giới 記ký 目mục 錄lục 序tự

釋thích 僧Tăng 祐hựu (# 梁lương )#

夫phu 三tam 界giới 定định 位vị 。 六lục 道đạo 區khu 分phần/phân 。 麤thô 妙diệu 異dị 容dung 。 苦khổ 樂lạc 殊thù 跡tích 。 觀quán 其kỳ 原nguyên 始thỉ 。 不bất 離ly 色sắc 心tâm 。 撿kiểm 其kỳ 會hội 歸quy 。 莫mạc 非phi 生sanh 滅diệt 。 生sanh 滅diệt 輪luân 廻hồi 是thị 曰viết 無vô 常thường 。 色sắc 心tâm 影ảnh 幻huyễn 。 斯tư 謂vị 苦khổ 本bổn 。 故cố 涅Niết 槃Bàn 喻dụ 之chi 於ư 大đại 河hà 。 法pháp 華hoa 方phương 之chi 於ư 火hỏa 宅trạch 。 聖thánh 人nhân 超siêu 悟ngộ 。 息tức 駕giá 反phản 源nguyên 。 拔bạt 出xuất 三tam 有hữu 。 然nhiên 後hậu 為vi 道đạo 也dã 。 尋tầm 世thế 界giới 立lập 體thể 。 四tứ 大đại 所sở 成thành 。 業nghiệp 和hòa 緣duyên 合hợp 。 與dữ 時thời 而nhi 興hưng 。 數số 盈doanh 災tai 起khởi 。 復phục 歸quy 乎hồ 滅diệt 。 所sở 謂vị 壽thọ 短đoản 者giả 謂vị 其kỳ 長trường 壽thọ 。 長trưởng 者giả 見kiến 其kỳ 短đoản 矣hĩ 。 夫phu 虗hư 空không 不bất 有hữu 。 故cố 厥quyết 量lượng 無vô 邊biên 。 世thế 界giới 無vô 窮cùng 。 故cố 其kỳ 狀trạng 不bất 一nhất 。 然nhiên 則tắc 大Đại 千Thiên 為vi 法Pháp 王Vương 所sở 統thống 。 小tiểu 千thiên 為vi 梵Phạm 主chủ 所sở 領lãnh 。 須Tu 彌Di 為vi 帝Đế 釋Thích 所sở 居cư 。 鐵thiết 圍vi 為vi 藩# 牆tường 之chi 域vực 。 大đại 海hải 為vi 八bát 維duy 之chi 浸tẩm 。 日nhật 月nguyệt 為vi 四tứ 方phương 之chi 燭chúc 。 總tổng 總tổng 羣quần 生sanh 於ư 茲tư 是thị 宅trạch 。 瑣tỏa 瑣tỏa 含hàm 識thức 莫mạc 思tư 塗đồ 炭thán 。 沈trầm 俗tục 而nhi 觀quán 。 則tắc 迂# 誕đản 之chi 奢xa 言ngôn 。 大Đại 道Đạo 而nhi 察sát 。 乃nãi 掌chưởng 握ác 之chi 近cận 事sự 耳nhĩ 。 但đãn 世thế 宗tông 周chu 孔khổng 。 雅nhã 伏phục 經kinh 書thư 。 然nhiên 辯biện 括quát 宇vũ 宙trụ 。 臆ức 度độ 不bất 了liễu 。 易dị 稱xưng 天thiên 玄huyền 。 葢# 取thủ 幽u 深thâm 之chi 名danh 。 莊trang 說thuyết 蒼thương 蒼thương 。 近cận 在tại 遠viễn 望vọng 之chi 色sắc 。 於ư 是thị 野dã 人nhân 信tín 明minh 。 謂vị 旻# 青thanh 如như 碧bích 。 儒nho 士sĩ 據cứ 典điển 。 謂vị 乾can/kiền/càn 黑hắc 如như 漆tất 。 青thanh 黑hắc 誠thành 異dị 。 乖quai 體thể 是thị 同đồng 。 儒nho 野dã 雖tuy 殊thù 。 不bất 知tri 一nhất 也dã 。 是thị 則tắc 俗tục 尊tôn 天thiên 名danh 而nhi 莫mạc 識thức 天thiên 實thật 。 豈khởi 知tri 六lục 欲dục 之chi 嚴nghiêm 麗lệ 。 十thập 梵Phạm 之chi 光quang 明minh 哉tai 。 至chí 於ư 准chuẩn 步bộ 地địa 勢thế 。 則tắc 虗hư 信tín 章chương 亥hợi 。 圖đồ 度độ 日nhật 月nguyệt 則tắc 深thâm 委ủy 算toán 術thuật 。 未vị 值trị 一nhất 隅ngung 。 差sai 以dĩ 千thiên 里lý 。 雖tuy 復phục 夏hạ 革cách 說thuyết 地địa 。 不bất 過quá 戶hộ 牖dũ 之chi 間gian 。 鄒# 子tử 談đàm 天thiên 甫phủ 在tại 奥# 突đột 之chi 內nội 。 煉luyện 石thạch 既ký 誣vu 。 鼇# 足túc 亦diệc 詭quỷ 。 俗tục 書thư 徒đồ 繁phồn 。 竟cánh 無vô 顯hiển 說thuyết 。 世thế 士sĩ 蒙mông 昧muội 。 莫mạc 詳tường 厥quyết 體thể 。 是thị 以dĩ 憑bằng 惠huệ 獨độc 慮lự 。 閟bí 六lục 合hợp 之chi 相tướng 持trì 。 桓hoàn 譚đàm 拒cự 問vấn 。 率suất 五ngũ 藏tạng 以dĩ 為ví 喻dụ 。 通thông 人nhân 碩# 學học 。 思tư 鬱uất 理lý 窮cùng 。 況huống 乃nãi 牆tường 見kiến 其kỳ 能năng 辯biện 乎hồ 。 嗟ta 夫phu 。 區khu 界giới 現hiện 事sự 。 猶do 莫mạc 之chi 知tri 。 不bất 思tư 妙diệu 義nghĩa 。 固cố 其kỳ 已dĩ 矣hĩ 。 竊thiết 惟duy 方Phương 等Đẳng 大đại 典điển 多đa 說thuyết 深thâm 空không 。 惟duy 長trường/trưởng 鋡hàm 樓lâu 炭thán 辯biện 章chương 世thế 界giới 。 而nhi 文văn 博bác 偈kệ 廣quảng 。 難nạn/nan 卒thốt 撿kiểm 究cứu 。 且thả 名danh 師sư 法pháp 匠tượng 。 職chức 競cạnh 玄huyền 義nghĩa 。 事sự 源nguyên 委ủy 積tích 。 未vị 必tất 曲khúc 盡tận 。 祐hựu 以dĩ 庸dong 固cố 。 志chí 在tại 拾thập 遺di 。 故cố 抄sao 集tập 兩lưỡng 經kinh 。 以dĩ 立lập 根căn 本bổn 。 兼kiêm 附phụ 雜tạp 典điển 。 互hỗ 出xuất 同đồng 異dị 。 撰soạn 為vi 五ngũ 卷quyển 名danh 曰viết 世thế 界giới 集tập 記ký 。 將tương 令linh 三tam 天thiên 階giai 序tự 。 煥hoán 若nhược 披phi 圖đồ 六lục 趣thú 羣quần 分phần/phân 。 照chiếu 如như 臨lâm 鏡kính 。 庶thứ 溺nịch 俗tục 者giả 發phát 蒙mông 。 服phục 道đạo 者giả 瑩oánh 解giải 。 共cộng 建kiến 慧tuệ 眼nhãn 之chi 因nhân 。 俱câu 成thành 覺giác 智trí 之chi 業nghiệp 焉yên 。

洛lạc 陽dương 伽già 藍lam 記ký 序tự

楊dương 衒huyễn 之chi (# 後hậu 魏ngụy )#

三tam 墳phần 五ngũ 典điển 之chi 說thuyết 。 九cửu 流lưu 百bách 代đại 之chi 言ngôn 。 竝tịnh 理lý 在tại 人nhân 區khu 。 而nhi 義nghĩa 兼kiêm 天thiên 外ngoại 。 至chí 於ư 一Nhất 乘Thừa 二nhị 諦đế 之chi 原nguyên 。 三Tam 明Minh 六Lục 通Thông 之chi 旨chỉ 。 西tây 域vực 備bị 詳tường 。 東đông 土thổ/độ 靡mĩ 記ký 。 自tự 頂đảnh 日nhật 感cảm 夢mộng 。 滿mãn 月nguyệt 流lưu 光quang 。 陽dương 門môn 飾sức 毫hào 眉mi 之chi 像tượng 。 夜dạ 臺đài 圖đồ 紺cám 髮phát 之chi 形hình 。 邇nhĩ 來lai 奔bôn 競cạnh 。 其kỳ 風phong 遂toại 廣quảng 。 至chí 晉tấn 永vĩnh 嘉gia 惟duy 有hữu 寺tự 四tứ 十thập 二nhị 所sở 。 逮đãi 皇hoàng 魏ngụy 受thọ 圖đồ 。 光quang 宅trạch 嵩tung 洛lạc 。 篤đốc 信tín 彌di 繁phồn 。 法pháp 教giáo 逾du 盛thịnh 。 王vương 矦hầu 貴quý 臣thần 。 棄khí 象tượng 馬mã 如như 脫thoát 履lý 。 庶thứ 士sĩ 豪hào 家gia 。 捨xả 資tư 財tài 若nhược 遺di 跡tích 。 於ư 是thị 招chiêu 提đề 櫛# 比tỉ 。 寳# 塔tháp 駢biền 羅la 。 爭tranh 寫tả 天thiên 上thượng 之chi 姿tư 。 競cạnh 模mô 山sơn 中trung 之chi 影ảnh 。 金kim 剎sát 與dữ 靈linh 臺đài 比tỉ 高cao 。 宮cung 殿điện 共cộng 阿a 房phòng 等đẳng 壯tráng 。 豈khởi 直trực 木mộc 衣y 綈đề 繡tú 土thổ/độ 被bị 朱chu 紫tử 而nhi 巳tị 哉tai 。 暨kỵ 永vĩnh 熙hi 多đa 難nạn/nan 。 皇hoàng 輿dư 遷thiên 鄴# 。 諸chư 寺tự 僧Tăng 尼ni 。 亦diệc 與dữ 時thời 徙tỉ 。 至chí 武võ 定định 五ngũ 年niên 歲tuế 在tại 丁đinh 卯mão 。 余dư 時thời 行hành 役dịch 。 重trọng/trùng 覽lãm 洛lạc 陽dương 。 城thành 郭quách 崩băng 毀hủy 。 宮cung 室thất 傾khuynh 覆phú 。 寺tự 觀quán 灰hôi 燼tẫn 。 廟miếu 塔tháp 丘khâu 墟khư 。 墻tường 被bị 蒿hao 艾ngải 。 巷hạng 羅la 荊kinh 棘cức 。 野dã 獸thú 穴huyệt 於ư 荒hoang 階giai 。 山sơn 鳥điểu 巢sào 於ư 庭đình 樹thụ 。 遊du 兒nhi 牧mục 豎thụ 。 躑trịch 躅trục 於ư 九cửu 逵# 。 農nông 夫phu 耕canh 老lão 。 藝nghệ 黍thử 於ư 雙song 闕khuyết 。 始thỉ 知tri 麥mạch 秀tú 之chi 感cảm 。 非phi 獨độc 殷ân 墟khư 黍thử 離ly 之chi 悲bi 。 信tín 哉tai 周chu 室thất 。 京kinh 城thành 表biểu 裏lý 。 凡phàm 有hữu 一nhất 千thiên 餘dư 寺tự 。 今kim 日nhật 寥liêu 廓khuếch 。 鐘chung 聲thanh 罕# 聞văn 。 恐khủng 後hậu 世thế 無vô 傳truyền 。 故cố 撰soạn 斯tư 記ký 。 然nhiên 寺tự 數số 最tối 多đa 。 不bất 可khả 遍biến 寫tả 。 今kim 之chi 所sở 錄lục 。 止chỉ 大đại 伽già 藍lam 。 其kỳ 中trung 小tiểu 者giả 。 取thủ 其kỳ 祥tường 異dị 。 世thế 諦đế 事sự 因nhân 而nhi 出xuất 之chi 。 先tiên 以dĩ 城thành 內nội 為vi 始thỉ 。 次thứ 及cập 城thành 外ngoại 。 表biểu 列liệt 門môn 名danh 。 以dĩ 記ký 遠viễn 近cận 。 凡phàm 為vi 五ngũ 篇thiên 。 余dư 才tài 非phi 著trước 述thuật 。 多đa 有hữu 遺di 漏lậu 。 後hậu 之chi 君quân 子tử 。 詳tường 其kỳ 闕khuyết 焉yên 。

重trọng/trùng 刻khắc 五ngũ 燈đăng 會hội 元nguyên 序tự

釋thích 廷đình 俊# (# 元nguyên )#

原nguyên 夫phu 菩Bồ 提Đề 達đạt 磨ma 。 遡# 大đại 龜quy 氏thị 於ư 。 釋Thích 迦Ca 文Văn 佛Phật 。 眴thuấn/huyễn 青thanh 蓮liên 目mục 而nhi 得đắc 教giáo 外ngoại 別biệt 傳truyền 之chi 旨chỉ 之chi 二nhị 十thập 八bát 代đại 之chi 祖tổ 也dã 。 既ký 佩bội 佛Phật 心tâm 印ấn 。 於ư 梁lương 普phổ 通thông 之chi 初sơ 。 至chí 東đông 震chấn 旦đán 。

時thời 學học 者giả 方phương 以dĩ 講giảng 觀quán 相tương/tướng 高cao 。 廼# 曰viết 吾ngô 不bất 立lập 文văn 字tự 。 直trực 指chỉ 人nhân 心tâm 。 見kiến 性tánh 成thành 佛Phật 之chi 為vi 宗tông 。 六lục 傳truyền 至chí 曹tào 溪khê 大đại 鑑giám 。 支chi 而nhi 為vi 南nam 嶽nhạc 青thanh 原nguyên 。 又hựu 分phần/phân 而nhi 為vi 雲vân 門môn 臨lâm 濟tế 曹tào 洞đỗng 溈# 仰ngưỡng 法Pháp 眼nhãn 五ngũ 宗tông 。 支chi 分phần/phân 派phái 列liệt 。 演diễn 溢dật 于vu 天thiên 下hạ 矣hĩ 。 圭# 峰phong 密mật 公công 禪thiền 原nguyên 詮thuyên 曰viết 。 禪thiền 之chi 目mục 有hữu 五ngũ 。 曰viết 外ngoại 道đạo 禪thiền 。 曰viết 凡phàm 夫phu 禪thiền 。 曰viết 小Tiểu 乘Thừa 禪thiền 。 曰viết 大Đại 乘Thừa 禪thiền 。 曰viết 最Tối 上Thượng 乘Thừa 禪thiền 。 若nhược 古cổ 高cao 僧Tăng 之chi 功công 用dụng 。 與dữ 夫phu 他tha 宗tông 之chi 所sở 謂vị 禪thiền 者giả 。 則tắc 皆giai 前tiền 四tứ 種chủng 禪thiền 。 惟duy 達đạt 磨ma 展triển 轉chuyển 相tương 傳truyền 者giả 。 頓đốn 同đồng 佛Phật 體thể 。 迥huýnh 異dị 諸chư 門môn 。 葢# 最Tối 上Thượng 乘Thừa 禪thiền 也dã 。 紫tử 陽dương 朱chu 文văn 公công 曰viết 。 達đạt 磨ma 盡tận 翻phiên 窠khòa 臼cữu 。 倡xướng 為vi 禪thiền 宗tông 。 視thị 義nghĩa 學học 尤vưu 為vi 高cao 妙diệu 矣hĩ 。 又hựu 曰viết 。 顧cố 盻# 指chỉ 心tâm 性tánh 。 名danh 言ngôn 超siêu 有hữu 無vô 。 用dụng 是thị 知tri 文văn 公công 深thâm 明minh 別biệt 傳truyền 之chi 旨chỉ 。 要yếu 非phi 言ngôn 教giáo 所sở 及cập 。 世thế 之chi 人nhân 徒đồ 見kiến 公công 衛vệ 道đạo 植thực 教giáo 之chi 語ngữ 。 而nhi 於ư 吾ngô 氏thị 未vị 能năng 窺khuy 斑ban 嘗thường 臠luyến 。 輒triếp 肆tứ 詆# 訾tí 。 是thị 不bất 知tri 公công 也dã 。 近cận 時thời 淛chiết 人nhân 黃hoàng 氏thị 。 自tự 負phụ 博bác 洽hiệp 。 以dĩ 教giáo 外ngoại 別biệt 傳truyền 。 為vi 非phi 佛Phật 氏thị 之chi 學học 。 而nhi 別biệt 為vi 一nhất 學học 。 吁hu 得đắc 稱xưng 通thông 儒nho 哉tai 。 是thị 又hựu 朱chu 子tử 之chi 罪tội 人nhân 矣hĩ 。 別biệt 傳truyền 之chi 道đạo 。 本bổn 無vô 言ngôn 說thuyết 。 然nhiên 必tất 因nhân 言ngôn 顯hiển 道đạo 。 顧cố 雖tuy 明minh 悟ngộ 。 如như 釋Thích 迦Ca 文Văn 佛Phật 。 亦diệc 由do 然nhiên 燈đăng 記ký 別biệt 。 故cố 知tri 祖tổ 祖tổ 授thọ 受thọ 機cơ 語ngữ 。 不bất 得đắc 無vô 述thuật 焉yên 。 宋tống 景cảnh 德đức 間gian 吳ngô 僧Tăng 道đạo 原nguyên 作tác 傳truyền 燈đăng 錄lục 。 真chân 宗tông 詔chiếu 翰hàn 林lâm 學học 士sĩ 楊dương 億ức 裁tài 。 正chánh 而nhi 敘tự 之chi 。 天thiên 聖thánh 中trung 駙# 馬mã 都đô 尉úy 李# 遵tuân 勗úc 為vi 廣quảng 燈đăng 錄lục 。 仁nhân 宗tông 御ngự 製chế 敘tự 。 建kiến 中trung 靖tĩnh 國quốc 元nguyên 年niên 佛Phật 國quốc 白bạch 禪thiền 師sư 成thành 續tục 燈đăng 錄lục 。 徽# 宗tông 作tác 序tự 。 淳thuần 熙hi 十thập 年niên 淨tịnh 慈từ 晦hối 翁ông 明minh 禪thiền 師sư 作tác 聯liên 燈đăng 會hội 要yếu 。 淡đạm 齋trai 李# 泳# 序tự 之chi 。 嘉gia 泰thái 中trung 雷lôi 庵am 受thọ 禪thiền 師sư 作tác 普phổ 燈đăng 錄lục 。 陸lục 游du 敘tự 斯tư 五ngũ 燈đăng 之chi 所sở 由do 。 始thỉ 與dữ 藏tạng 典điển 並tịnh 傳truyền 。 宋tống 季quý 靈linh 隱ẩn 大đại 川xuyên 禪thiền 師sư 濟tế 公công 。 以dĩ 五ngũ 燈đăng 為vi 書thư 浩hạo 博bác 。 學học 者giả 罕# 能năng 通thông 究cứu 。 廼# 集tập 學học 徒đồ 作tác 五ngũ 燈đăng 會hội 元nguyên 。 以dĩ 惠huệ 後hậu 學học 。 恩ân 至chí 渥ác 也dã 。 國quốc 朝triêu 至chí 元nguyên 間gian 于vu 越việt 雲vân 壑hác 瑞thụy 禪thiền 師sư 作tác 心tâm 燈đăng 錄lục 。 最tối 為vi 詳tường 盡tận 。 特đặc 援viện 丘khâu 玄huyền 素tố 所sở 製chế 塔tháp 銘minh 。 以dĩ 龍long 潭đàm 信tín 公công 出xuất 馬mã 祖tổ 下hạ 。 致trí 或hoặc 人nhân 沮trở 抑ức 。 不bất 大đại 傳truyền 于vu 世thế 。 識thức 者giả 惜tích 焉yên 。 法pháp 華hoa 經kinh 曰viết 。 世Thế 尊Tôn 放phóng 眉mi 間gian 白bạch 毫hào 相tướng 光quang 。 照chiếu 東đông 方phương 萬vạn 八bát 千thiên 世thế 界giới 。 慈Từ 氏Thị 發phát 問vấn 。 文Văn 殊Thù 決quyết 疑nghi 。 以dĩ 謂vị 日Nhật 月Nguyệt 燈Đăng 明Minh 佛Phật 。 本bổn 光quang 瑞thụy 如như 此thử 。 維duy 摩ma 經Kinh 云vân 。 有hữu 法Pháp 門môn 名danh 無Vô 盡Tận 燈Đăng 。 無vô 盡tận 燈đăng 者giả 。 如như 一nhất 燈đăng 然nhiên 百bách 千thiên 燈đăng 。 冥minh 者giả 皆giai 明minh 。 明minh 終chung 不bất 盡tận 。 昔tích 王vương 介giới 甫phủ 呂lữ 吉cát 甫phủ 同đồng 在tại 譯dịch 經kinh 院viện 。 介giới 甫phủ 曰viết 。 所sở 謂vị 日Nhật 月Nguyệt 燈Đăng 明Minh 佛Phật 為vi 何hà 義nghĩa 。 吉cát 甫phủ 曰viết 。 日nhật 月nguyệt 迭điệt 相tương/tướng 為vi 明minh 。 而nhi 不bất 能năng 並tịnh 明minh 。 其kỳ 能năng 並tịnh 日nhật 月nguyệt 之chi 明minh 。 而nhi 破phá 諸chư 幽u 暗ám 者giả 。 惟duy 燈đăng 為vi 然nhiên 。 介giới 甫phủ 擊kích 節tiết 稱xưng 善thiện 。 吾ngô 宗tông 以dĩ 傳truyền 燈đăng 喻dụ 諸chư 心tâm 法pháp 。 而nhi 相tương/tướng 授thọ 受thọ 者giả 其kỳ 有hữu 旨chỉ 哉tai 。 會hội 稽khể 開khai 元nguyên 大đại 沙Sa 門Môn 業nghiệp 海hải 清thanh 公công 。 蚤tảo 叅# 佛Phật 智trí 。 熙hi 公công 于vu 南nam 屏bính 。 既ký 得đắc 其kỳ 旨chỉ 復phục 典điển 其kỳ 藏tạng 教giáo 久cửu 而nhi 歸quy 故cố 隱ẩn 闢tịch 一nhất 室thất 以dĩ 禪thiền 燕yên 自tự 娛ngu 廣quảng 智trí 。 訴tố 公công 題đề 之chi 曰viết 。 那na 伽già 室thất 而nhi 銘minh 之chi 。 其kỳ 鄉hương 先tiên 生sanh 韓# 莊trang 節tiết 公công 為vi 之chi 記ký 。 公công 今kim 年niên 及cập 八bát 十thập 。 每mỗi 慨khái 五ngũ 燈đăng 會hội 元nguyên 板bản 燬# 。 學học 者giả 於ư 佛Phật 祖tổ 機cơ 語ngữ 無vô 所sở 攷# 見kiến 。 於ư 是thị 罄khánh 衣y 鉢bát 之chi 資tư 。 以dĩ 倡xướng 施thí 者giả 。 惟duy 是thị 太thái 尉úy 開khai 府phủ 儀nghi 同đồng 三tam 司ty 上thượng 柱trụ 國quốc 江giang 浙chiết 等đẳng 處xứ 行hành 中trung 書thư 省tỉnh 左tả 丞thừa 相tương/tướng 兼kiêm 知tri 行hành 樞xu 密mật 院viện 領lãnh 行hành 宣tuyên 政chánh 院viện 事sự 康khang 里lý 公công 首thủ 捐quyên 俸bổng 資tư 。 而nhi 吳ngô 越việt 諸chư 師sư 聞văn 而nhi 翕# 然nhiên 相tương/tướng 之chi 。 版# 刻khắc 既ký 成thành 。 使sử 其kỳ 叅# 徒đồ 妙diệu 嚴nghiêm 徵trưng 言ngôn 敘tự 其kỳ 端đoan 。 予# 視thị 清thanh 公công 。 葢# 諸chư 父phụ 也dã 。 嘗thường 承thừa 其kỳ 教giáo 戒giới 。 挹ấp 其kỳ 高cao 風phong 。 茲tư 復phục 樂nhạo/nhạc/lạc 公công 之chi 所sở 以dĩ 為vi 惠huệ 來lai 學học 之chi 志chí 有hữu 成thành 。 用dụng 不bất 辭từ 蕪# 陋lậu 而nhi 序tự 之chi 云vân 爾nhĩ 。

念Niệm 佛Phật 三Tam 昧Muội 詩thi 集tập 序tự

釋thích 慧tuệ 遠viễn (# 晉tấn )#

序tự 曰viết 。 夫phu 稱xưng 三tam 昧muội 者giả 何hà 。 專chuyên 思tư 寂tịch 想tưởng 之chi 謂vị 也dã 。 思tư 專chuyên 。 則tắc 志chí 一nhất 不bất 分phân 。 想tưởng 寂tịch 則tắc 氣khí 虚# 神thần 朗lãng 。 氣khí 虗hư 。 則tắc 智trí 恬điềm 其kỳ 照chiếu 。 神thần 朗lãng 則tắc 無vô 幽u 不bất 徹triệt 。 斯tư 二nhị 者giả 。 是thị 自tự 然nhiên 之chi 玄huyền 符phù 。 會hội 一nhất 而nhi 致trí 用dụng 也dã 。 是thị 故cố 靖tĩnh 恭cung 閒gian/nhàn 宇vũ 而nhi 感cảm 物vật 通thông 靈linh 。 御ngự 心tâm 惟duy 正chánh 。 動động 必tất 入nhập 微vi 。 此thử 假giả 修tu 以dĩ 凝ngưng 神thần 。 積tích 習tập 以dĩ 移di 性tánh 。 猶do 或hoặc 若nhược 茲tư 。 况# 夫phu 尸thi 居cư 坐tọa 忘vong 。 冥minh 懷hoài 至chí 極cực 。 智trí 落lạc 宇vũ 宙trụ 。 而nhi 闇ám 蹈đạo 大đại 方phương 者giả 哉tai 。 請thỉnh 言ngôn 其kỳ 始thỉ 。 菩Bồ 薩Tát 初sơ 登đăng 道đạo 位vị 。 甫phủ 闚khuy 玄huyền 門môn 。 體thể 寂tịch 無vô 為vi 而nhi 無vô 弗phất 為vi 。 及cập 其kỳ 神thần 變biến 也dã 。 則tắc 令linh 修tu 短đoản 革cách 常thường 度độ 。 巨cự 細tế 互hỗ 相tương 違vi 三tam 光quang 廻hồi 景cảnh 以dĩ 移di 照chiếu 。 天thiên 地địa 卷quyển 而nhi 入nhập 懷hoài 矣hĩ 。 又hựu 諸chư 三tam 昧muội 其kỳ 名danh 甚thậm 眾chúng 。 功công 高cao 易dị 進tiến 。 念niệm 佛Phật 為vi 先tiên 。 何hà 者giả 。 窮cùng 玄huyền 極cực 寂tịch 。 尊tôn 號hiệu 如Như 來Lai 。 體thể 神thần 合hợp 變biến 。 應ưng 不bất 以dĩ 方phương 。 故cố 令linh 入nhập 斯tư 定định 者giả 。 昧muội 然nhiên 忘vong 知tri 。 即tức 所sở 緣duyên 以dĩ 成thành 鑒giám 。 鑒giám 明minh 則tắc 內nội 照chiếu 交giao 映ánh 。 而nhi 萬vạn 像tượng 生sanh 焉yên 。 非phi 耳nhĩ 目mục 之chi 所sở 暨kỵ 。 而nhi 聞văn 見kiến 行hành 焉yên 。 於ư 是thị 覩đổ 夫phu 淵uyên 凝ngưng 虗hư 鏡kính 之chi 體thể 。 則tắc 悟ngộ 靈linh 相tương/tướng 湛trạm 一nhất 。 清thanh 明minh 自tự 然nhiên 。 察sát 夫phu 玄huyền 音âm 之chi 叩khấu 心tâm 聽thính 。 則tắc 塵trần 累lụy 每mỗi 消tiêu 。 滯trệ 情tình 融dung 朗lãng 。 非phi 天thiên 下hạ 之chi 至chí 妙diệu 。 孰thục 能năng 與dữ 於ư 此thử 哉tai 。 以dĩ 茲tư 而nhi 觀quán 。 一nhất 覿# 之chi 感cảm 。 乃nãi 發phát 久cửu 習tập 之chi 流lưu 覆phú 。 豁hoát 昬# 俗tục 之chi 重trọng/trùng 迷mê 。 若nhược 以dĩ 匹thất 夫phu 眾chúng 定định 之chi 所sở 緣duyên 。 固cố 不bất 得đắc 語ngữ 其kỳ 優ưu 劣liệt 。 居cư 可khả 知tri 也dã 。 是thị 以dĩ 奉phụng 法pháp 諸chư 賢hiền 。 咸hàm 思tư 一nhất 揆quỹ 之chi 契khế 。 感cảm 寸thốn 隂# 之chi 頹đồi 影ảnh 。 懼cụ 來lai 儲trữ 之chi 未vị 積tích 。 於ư 是thị 洗tẩy 心tâm 法pháp 堂đường 。 整chỉnh 襟khâm 清thanh 向hướng 。 夜dạ 分phân 忘vong 寢tẩm 。 夙túc 宵tiêu 惟duy 勤cần 。 庶thứ 夫phu 貞trinh 詣nghệ 之chi 功công 。 以dĩ 通thông 三tam 乘thừa 之chi 志chí 。 臨lâm 津tân 濟tế 物vật 。 與dữ 九cửu 流lưu 而nhi 同đồng 往vãng 。 仰ngưỡng 援viện 超siêu 步bộ 拔bạt 茅mao 之chi 興hưng 。 俯phủ 引dẫn 弱nhược 進tiến 垂thùy 策sách 其kỳ 後hậu 。 以dĩ 此thử 覽lãm 眾chúng 篇thiên 之chi 揮huy 翰hàn 。 豈khởi 徒đồ 文văn 詠vịnh 而nhi 巳tị 哉tai 。

遊du 石thạch 門môn 詩thi 序tự

廬lư 山sơn 諸chư 道Đạo 人Nhân (# 晉tấn )#

石thạch 門môn 在tại 精tinh 舍xá 南nam 十thập 餘dư 里lý 。 一nhất 名danh 障chướng 山sơn 。 基cơ 連liên 大đại 嶺lĩnh 。 體thể 絕tuyệt 眾chúng 阜phụ 。 闢tịch 三tam 泉tuyền 之chi 會hội 竝tịnh 立lập 。 而nhi 開khai 流lưu 傾khuynh 岩# 玄huyền 映ánh 其kỳ 上thượng 。 蒙mông 形hình 表biểu 於ư 自tự 然nhiên 。 故cố 因nhân 以dĩ 為vi 名danh 。 此thử 雖tuy 廬lư 山sơn 之chi 一nhất 隅ngung 。 實thật 斯tư 地địa 之chi 奇kỳ 觀quán 。 皆giai 傳truyền 之chi 於ư 舊cựu 俗tục 。 而nhi 未vị 覩đổ 者giả 眾chúng 。 將tương 由do 懸huyền 瀨# 險hiểm 峻tuấn 。 人nhân 獸thú 迹tích 絕tuyệt 。 逕kính 廻hồi 曲khúc 阜phụ 。 路lộ 阻trở 行hành 難nạn/nan 。 故cố 罕# 經kinh 焉yên 。 釋thích 法Pháp 師sư 以dĩ 隆long 安an 四tứ 年niên 。 仲trọng 春xuân 之chi 月nguyệt 。 因nhân 詠vịnh 山sơn 水thủy 。 遂toại 杖trượng 錫tích 而nhi 遊du 。 于vu 時thời 交giao 徒đồ 同đồng 趣thú 。 三tam 十thập 餘dư 人nhân 。 咸hàm 拂phất 衣y 晨thần 征chinh 。 悵trướng 然nhiên 增tăng 興hưng 。 雖tuy 林lâm 壑hác 幽u 邃thúy 而nhi 開khai 塗đồ 競cạnh 進tiến 。 雖tuy 乘thừa 危nguy 履lý 石thạch 。 並tịnh 以dĩ 所sở 恱# 為vi 安an 。 既ký 至chí 則tắc 援viện 木mộc 尋tầm 葛cát 。 歷lịch 嶮hiểm 窮cùng 崖nhai 猿viên 臂tý 相tương/tướng 引dẫn 。 僅cận 乃nãi 造tạo 極cực 。 於ư 是thị 擁ủng 勝thắng 倚ỷ 岩# 。 詳tường 觀quán 其kỳ 下hạ 。 始thỉ 知tri 七thất 嶺lĩnh 之chi 美mỹ 。 蘊uẩn 奇kỳ 於ư 此thử 。 雙song 闕khuyết 對đối 峙trĩ 其kỳ 前tiền 。 重trọng/trùng 岩# 映ánh 帶đái 其kỳ 後hậu 。 巒# 阜phụ 周chu 廻hồi 以dĩ 為vi 障chướng 。 崇sùng 崖nhai 四tứ 營doanh 而nhi 開khai 宇vũ 。 其kỳ 中trung 則tắc 有hữu 。 石thạch 臺đài 石thạch 池trì 宮cung 館quán 之chi 象tượng 。 觸xúc 類loại 之chi 形hình 至chí 可khả 樂lạc 也dã 。 清thanh 泉tuyền 分phần/phân 流lưu 而nhi 合hợp 注chú 。 淥# 淵uyên 鏡kính 淨tịnh 於ư 天thiên 池trì 。 文văn 石thạch 發phát 綵thải 。 煥hoán 若nhược 披phi 面diện 。 檉# 松tùng 芳phương 草thảo 。 蔚úy 然nhiên 光quang 目mục 。 其kỳ 為vi 神thần 麗lệ 。 亦diệc 已dĩ 備bị 矣hĩ 。 斯tư 日nhật 也dã 。 眾chúng 情tình 奔bôn 恱# 。 矚chú 覽lãm 無vô 厭yếm 。 遊du 觀quan 未vị 久cửu 。 而nhi 天thiên 氣khí 屢lũ 變biến 。 霄tiêu 霧vụ 塵trần 集tập 。 則tắc 萬vạn 象tượng 隱ẩn 形hình 。 流lưu 光quang 廻hồi 照chiếu 。 則tắc 眾chúng 山sơn 倒đảo 影ảnh 。 開khai 闔hạp 之chi 際tế 狀trạng 有hữu 靈linh 焉yên 。 而nhi 不bất 可khả 測trắc 也dã 。 乃nãi 其kỳ 將tương 登đăng 。 則tắc 翔tường 禽cầm 拂phất 翮cách 。 鳴minh 猿viên 厲lệ 響hưởng 。 歸quy 雲vân 迥huýnh 駕giá 。 想tưởng 羽vũ 人nhân 之chi 來lai 儀nghi 。 哀ai 聲thanh 相tương 和hòa 若nhược 玄huyền 音âm 之chi 有hữu 寄ký 。 雖tuy 髣phảng 髴phất 猶do 聞văn 。 而nhi 神thần 以dĩ 之chi 暢sướng 。 雖tuy 樂nhạo/nhạc/lạc 不bất 期kỳ 歡hoan 。 而nhi 欣hân 以dĩ 永vĩnh 日nhật 。 當đương 其kỳ 沖# 豫dự 自tự 得đắc 。 信tín 有hữu 味vị 焉yên 。 而nhi 未vị 易dị 言ngôn 也dã 。 退thoái 而nhi 尋tầm 之chi 。 夫phu 崖nhai 谷cốc 之chi 間gian 。 會hội 物vật 無vô 主chủ 。 應ưng 不bất 以dĩ 情tình 而nhi 開khai 興hưng 。 引dẫn 人nhân 致trí 深thâm 。 若nhược 此thử 豈khởi 不bất 以dĩ 虚# 明minh 朗lãng 其kỳ 照chiếu 。 閒gian/nhàn 邃thúy 篤đốc 其kỳ 情tình 耶da 。 並tịnh 三tam 復phục 斯tư 談đàm 。 猶do 昧muội 然nhiên 未vị 盡tận 。 俄nga 而nhi 。 太thái 陽dương 告cáo 夕tịch 。 所sở 存tồn 已dĩ 往vãng 。 乃nãi 悟ngộ 幽u 人nhân 之chi 玄huyền 覽lãm 。 達đạt 恆hằng 物vật 之chi 大đại 情tình 。 其kỳ 為vi 神thần 趣thú 。 豈khởi 山sơn 水thủy 而nhi 巳tị 哉tai 。 於ư 是thị 徘bồi 徊hồi 崇sùng 嶺lĩnh 。 流lưu 目mục 四tứ 矚chú 。 九cửu 江giang 如như 帶đái 。 丘khâu 阜phụ 成thành 垤điệt 。 因nhân 此thử 而nhi 推thôi 。 形hình 有hữu 巨cự 細tế 。 智trí 亦diệc 宜nghi 然nhiên 。 廼# 喟vị 然nhiên 歎thán 宇vũ 宙trụ 雖tuy 遐hà 。 古cổ 今kim 一nhất 契khế 。 靈linh 鷲thứu 邈mạc 矣hĩ 。 荒hoang 途đồ 日nhật 隔cách 。 不bất 有hữu 哲triết 人nhân 。 風phong 蹟# 誰thùy 存tồn 。 應ưng 深thâm 悟ngộ 遠viễn 慨khái 焉yên 長trường/trưởng 懷hoài 。 各các 欣hân 一nhất 遇ngộ 之chi 同đồng 歡hoan 。 感cảm 良lương 辰thần 之chi 難nạn/nan 再tái 。 情tình 發phát 於ư 中trung 。 遂toại 共cộng 詠vịnh 之chi 云vân 爾nhĩ 。

釋Thích 子tử 須tu 知tri 序tự

李# 。 贄# (# 明minh )# 。

余dư 自tự 出xuất 滇# 即tức 取thủ 道đạo 適thích 楚sở 。 以dĩ 楚sở 之chi 黃hoàng 安an 。 有hữu 耿# 楚sở 空không 周chu 友hữu 山sơn 二nhị 君quân 。 聰thông 明minh 好hiếu 學học 。 可khả 藉tạ 以dĩ 夾giáp 持trì 也dã 。 未vị 踰du 三tam 年niên 而nhi 楚sở 空không 先tiên 生sanh 沒một 。 友hữu 山sơn 亦diệc 宦# 遊du 中trung 外ngoại 去khứ 。 余dư 悵trướng 然nhiên 無vô 以dĩ 為vi 計kế 。 乃nãi 令linh 人nhân 護hộ 送tống 家gia 眷quyến 回hồi 籍tịch 。 散tán 遣khiển 童đồng 僕bộc 依y 親thân 。 隻chỉ 身thân 走tẩu 麻ma 城thành 芝chi 佛Phật 院viện 。 與dữ 周chu 柳liễu 塘đường 先tiên 生sanh 為vi 侶lữ 。 柳liễu 塘đường 友hữu 山sơn 兄huynh 。 亦diệc 好hiếu 學học 。 雖tuy 居cư 縣huyện 城thành 去khứ 芝chi 佛Phật 院viện 三tam 十thập 里lý 。 不bất 得đắc 頻tần 頻tần 接tiếp 膝tất 。 然nhiên 守thủ 院viện 僧Tăng 無vô 念niệm 者giả 。 以dĩ 好hiếu 學học 故cố 。 先tiên 期kỳ 為vi 柳liễu 塘đường 禮lễ 請thỉnh 在tại 焉yên 。 故cố 余dư 遂toại 依y 念niệm 僧Tăng 以dĩ 居cư 。 日nhật 夕tịch 唯duy 僧Tăng 。 安an 飽bão 唯duy 僧Tăng 。 不bất 覺giác 遂toại 二nhị 十thập 年niên 。 全toàn 忘vong 其kỳ 地địa 之chi 為vi 楚sở 。 身thân 之chi 為vi 孤cô 。 人nhân 之chi 為vi 老lão 。 鬚tu 盡tận 白bạch 而nhi 髮phát 盡tận 禿ngốc 也dã 。 雖tuy 余dư 天thiên 性tánh 喜hỷ 寂tịch 靜tĩnh 愛ái 書thư 史sử 。 不bất 樂nhạo 與dữ 俗tục 人nhân 接tiếp 。 然nhiên 非phi 僧Tăng 輩bối 服phục 事sự 唯duy 謹cẩn 飲ẩm 食thực 以dĩ 時thời 。 若nhược 子tử 孫tôn 之chi 于vu 父phụ 祖tổ 。 然nhiên 未vị 能năng 遽cự 爾nhĩ 忘vong 情tình 一nhất 至chí 于vu 斯tư 矣hĩ 。 今kim 余dư 年niên 七thất 十thập 又hựu 五ngũ 矣hĩ 。 旦đán 暮mộ 且thả 死tử 。 尚thượng 置trí 身thân 冊sách 籍tịch 之chi 中trung 。 筆bút 墨mặc 常thường 潤nhuận 。 硯# 時thời 時thời 濕thấp 。 欲dục 以dĩ 何hà 為vi 邪tà 。 因nhân 與dữ 眾chúng 僧Tăng 為vi 留lưu 別biệt 語ngữ 。 令linh 其kỳ 抄sao 錄lục 數số 種chủng 聖thánh 賢hiền 書thư 。 真chân 足túc 令linh 人nhân 啟khải 發phát 者giả 。 名danh 曰viết 釋Thích 子tử 須tu 知tri 。 葢# 以dĩ 報báo 答đáp 大đại 眾chúng 二nhị 十thập 餘dư 年niên 慇ân 懃cần 。 非phi 敢cảm 曰viết 為vi 眾chúng 僧Tăng 說thuyết 法Pháp 也dã 。

蓮Liên 華Hoa 世Thế 界Giới 詩thi 敘tự

唐đường 。

時thời (# 明minh )#

佛Phật 言ngôn 。

諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 是thị 法Pháp 界Giới 身thân 。 則tắc 遍biến 法Pháp 界Giới 身thân 。 是thị 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 何hà 淨tịnh 何hà 穢uế 。 何hà 樂nhạo/nhạc/lạc 何hà 苦khổ 。 然nhiên 淨tịnh 度độ 三tam 昧muội 經kinh 有hữu 云vân 。 人nhân 生sanh 一nhất 念niệm 受thọ 一nhất 身thân 。 百bách 念niệm 受thọ 百bách 身thân 。 千thiên 念niệm 受thọ 千thiên 身thân 。 一nhất 日nhật 一nhất 夜dạ 。 種chủng 生sanh 死tử 根căn 。 後hậu 當đương 受thọ 八bát 億ức 五ngũ 千thiên 萬vạn 雜tạp 類loại 之chi 身thân 。 百bách 年niên 中trung 所sở 造tạo 。 魂hồn 神thần 逐trục 種chủng 受thọ 苦khổ 。 遍biến 大Đại 千Thiên 剎Sát 土Độ 。 體thể 骨cốt 皮bì 毛mao 。 亦diệc 遍biến 大Đại 千Thiên 剎Sát 土Độ 。 當đương 其kỳ 皮bì 毛mao 齒xỉ 角giác 。 森sâm 然nhiên 變biến 現hiện 。

時thời 豈khởi 復phục 能năng 知tri 遍biến 法Pháp 界Giới 異dị 類loại 身thân 是thị 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 當đương 其kỳ 鞭tiên 笞si 雨vũ 下hạ 。 屠đồ 割cát 奏tấu 刀đao 時thời 。 豈khởi 復phục 能năng 知tri 遍biến 法Pháp 界Giới 受thọ 苦khổ 異dị 類loại 身thân 是thị 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 當đương 其kỳ 鼎đỉnh 烹phanh 刀đao 鋸cứ 犁lê 耕canh 火hỏa 炙chích 時thời 。 豈khởi 復phục 能năng 知tri 遍biến 法Pháp 界Giới 餓ngạ 鬼quỷ 地địa 獄ngục 。 受thọ 苦khổ 身thân 是thị 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 豈khởi 惟duy 是thị 。 即tức 儼nghiễm 然nhiên 而nhi 人nhân 。 當đương 其kỳ 苦khổ 難nạn 忽hốt 逢phùng 。 刀đao 兵binh 乍sạ 逼bức 。

爾nhĩ 時thời 即tức 不bất 能năng 知tri 。 我ngã 軰# 苦khổ 難nạn 身thân 是thị 阿a 彌di 陁# 佛Phật 。 豈khởi 惟duy 是thị 。 即tức 快khoái 然nhiên 而nhi 得đắc 意ý 。 五ngũ 欲dục 自tự 悞ngộ 。 榮vinh 華hoa 滿mãn 志chí 。

爾nhĩ 時thời 即tức 不bất 能năng 知tri 。 我ngã 軰# 受thọ 享hưởng 身thân 。 是thị 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 夫phu 人nhân 世thế 間gian 在tại 順thuận 在tại 逆nghịch 。 尚thượng 不bất 能năng 知tri 。 此thử 身thân 是thị 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 何hà 况# 風phong 刀đao 解giải 體thể 。 八bát 苦khổ 交giao 煎tiễn 之chi 際tế 。 何hà 况# 改cải 頭đầu 換hoán 面diện 。 羽vũ 毛mao 骨cốt 角giác 之chi 儔trù 。 何hà 况# 燄diệm 口khẩu 針châm 喉hầu 。 鑊hoạch 湯thang 洋dương 銅đồng 之chi 日nhật 。 然nhiên 後hậu 不bất 知tri 我ngã 身thân 是thị 阿a 彌di 陁# 佛Phật 哉tai 。 金kim 剛cang 上thượng 味vị 經kinh 。 載tái 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 言ngôn 。 一nhất 切thiết 凡phàm 夫phu 。 以dĩ 自tự 繫hệ 縛phược 故cố 。 見kiến 地địa 獄ngục 相tương/tướng 雖tuy 非phi 實thật 有hữu 而nhi 令linh 受thọ 者giả 受thọ 苦khổ 。 譬thí 如như 夢mộng 中trung 見kiến 。 身thân 墮đọa 地địa 獄ngục 。 萬vạn 火hỏa 所sở 燒thiêu 。 擲trịch 入nhập 鑊hoạch 湯thang 。 彼bỉ 人nhân 夢mộng 中trung 。 吼hống 言ngôn 極cực 苦khổ 。 若nhược 知tri 是thị 夢mộng 。 虗hư 妄vọng 不bất 實thật 。 身thân 心tâm 得đắc 安an 。 所sở 以dĩ 法pháp 苑uyển 云vân 。 觀quán 罪tội 性tánh 空không 者giả 。 罪tội 從tùng 心tâm 生sanh 。 心tâm 若nhược 可khả 得đắc 罪tội 不bất 可khả 無vô 。 今kim 塵trần 世thế 中trung 心tâm 空không 者giả 幾kỷ 人nhân 。 夢mộng 破phá 者giả 幾kỷ 人nhân 。 所sở 以dĩ 如Như 來Lai 。 教giáo 人nhân 念niệm 一nhất 句cú 阿a 彌di 陁# 佛Phật 。 正chánh 攝nhiếp 其kỳ 百bách 念niệm 千thiên 念niệm 八bát 億ức 五ngũ 千thiên 萬vạn 雜tạp 念niệm 於ư 一nhất 念niệm 。 念niệm 至chí 一nhất 念niệm 不bất 起khởi 。 自tự 然nhiên 證chứng 見kiến 阿a 彌di 陁# 佛Phật 。 然nhiên 後hậu 知tri 一nhất 念niệm 百bách 念niệm 千thiên 念niệm 八bát 億ức 五ngũ 千thiên 萬vạn 雜tạp 念niệm 皆giai 阿a 彌di 陁# 佛Phật 之chi 念niệm 。 然nhiên 後hậu 知tri 一nhất 身thân 百bách 身thân 。 千thiên 身thân 八bát 億ức 五ngũ 千thiên 萬vạn 雜tạp 類loại 之chi 身thân 皆giai 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 之chi 身thân 。 然nhiên 後hậu 知tri 畜súc 生sanh 餓ngạ 鬼quỷ 。 地địa 獄ngục 皆giai 阿a 彌di 陁# 。 佛Phật 之chi 法Pháp 界Giới 。 然nhiên 則tắc 經Kinh 云vân 一nhất 聲thanh 阿a 彌di 陁# 佛Phật 。 滅diệt 八bát 十thập 億ức 劫kiếp 。 生sanh 死tử 重trọng 罪tội 。 豈khởi 不bất 深thâm 切thiết 著trước 明minh 矣hĩ 哉tai 。 故cố 知tri 一nhất 聲thanh 阿a 彌di 陁# 佛Phật 。 正chánh 是thị 證chứng 明minh 無vô 淨tịnh 無vô 穢uế 之chi 淨tịnh 土độ 。 證chứng 明minh 無vô 苦khổ 無vô 樂lạc 之chi 極cực 樂lạc 。 正chánh 是thị 空không 其kỳ 心tâm 之chi 丹đan 藥dược 。 正chánh 是thị 大đại 夢mộng 中trung 之chi 霹phích 靂lịch 也dã 。 無vô 奈nại 我ngã 軰# 明minh 知tri 是thị 夢mộng 。 卻khước 又hựu 尋tầm 夢mộng 。 明minh 知tri 是thị 夢mộng 引dẫn 我ngã 入nhập 鐵Thiết 圍Vi 山Sơn 。 卻khước 又hựu 迷mê 昧muội 故cố 鄉hương 道đạo 路lộ 。 豈khởi 可khả 不bất 用dụng 過quá 來lai 人nhân 語ngữ 。 招chiêu 之chi 。 策sách 之chi 。 掖dịch 之chi 。 涵# 濡nhu 之chi 。 孔khổng 子tử 日nhật 興hưng 於ư 詩thi 。 立lập 於ư 禮lễ 。 成thành 於ư 樂nhạo/nhạc/lạc 。 三tam 者giả 惟duy 立lập 禮lễ 為vi 堅kiên 定định 之chi 力lực 耳nhĩ 。 而nhi 興hưng 詩thi 成thành 樂nhạo/nhạc/lạc 。 則tắc 始thỉ 終chung 皆giai 以dĩ 韻vận 事sự 發phát 其kỳ 歡hoan 喜hỷ 。 鎔dong 其kỳ 格cách 扞# 。 所sở 以dĩ 淨tịnh 土độ 光quang 中trung 。 不bất 但đãn 如Như 來Lai 所sở 出xuất 音âm 聲thanh 。 皆giai 演diễn 妙diệu 法Pháp 。 其kỳ 水thủy 摩ma 尼ni 。 流lưu 注chú 華hoa 間gian 。 其kỳ 聲thanh 皆giai 演diễn 說thuyết 。 苦khổ 空không 無vô 常thường 無vô 我ngã 。 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 讚tán 歎thán 諸chư 佛Phật 。 相tướng 好hảo 者giả 也dã 。 其kỳ 鳥điểu 是thị 如như 意ý 珠châu 王vương 。 湧dũng 出xuất 金kim 光quang 所sở 化hóa 。 皆giai 和hòa 鳴minh 哀ai 雅nhã 。 嘗thường 讚tán 念niệm 佛Phật 念niệm 法pháp 念niệm 僧Tăng 者giả 也dã 。 其kỳ 樓lâu 閣các 中trung 諸chư 天thiên 。 皆giai 作tác 妓kỹ 樂nhạc 。 其kỳ 樂nhạc 器khí 懸huyền 空không 。 又hựu 不bất 鼓cổ 自tự 鳴minh 。 其kỳ 眾chúng 音âm 中trung 。 皆giai 說thuyết 念niệm 佛Phật 。 念niệm 法pháp 念niệm 比Bỉ 丘Khâu 僧Tăng 者giả 也dã 。 總tổng 之chi 水thủy 流lưu 光quang 明minh 。 及cập 諸chư 寳# 樹thụ 。 鳬# 雁nhạn 鴛uyên 央ương 。 皆giai 說thuyết 妙diệu 法Pháp 。 所sở 以dĩ 行hành 者giả 出xuất 定định 入nhập 定định 。 皆giai 聞văn 妙diệu 法Pháp 。 夫phu 坐tọa 蓮liên 華hoa 上thượng 者giả 。 猶do 藉tạ 此thử 音âm 聲thanh 以dĩ 增tăng 其kỳ 進tiến 。 况# 其kỳ 未vị 到đáo 蓮liên 池trì 者giả 乎hồ 。 小tiểu 傳truyền 載tái 張trương 子tử 房phòng 在tại 漢hán 軍quân 中trung 。 項hạng 兵binh 雖tuy 挫tỏa 。 猶do 自tự 相tương/tướng 持trì 。 子tử 房phòng 乃nãi 教giáo 軍quân 中trung 作tác 楚sở 歌ca 。 使sử 楚sở 人nhân 懷hoài 鄉hương 而nhi 漢hán 事sự 遂toại 成thành 。 可khả 見kiến 聲thanh 音âm 一nhất 道đạo 。 可khả 以dĩ 補bổ 攻công 取thủ 之chi 不bất 及cập 。 昔tích 賢hiền 淨tịnh 土độ 之chi 詠vịnh 。 即tức 子tử 房phòng 之chi 還hoàn 鄉hương 曲khúc 也dã 。 試thí 看khán 詠vịnh 淨tịnh 土độ 者giả 。 多đa 出xuất 於ư 宗tông 門môn 之chi 知tri 識thức 。 其kỳ 殆đãi 佛Phật 門môn 之chi 子tử 房phòng 也dã 哉tai 。

詩thi 意ý 法Pháp 音âm 序tự

唐đường 。

時thời (# 明minh )#

天thiên 地địa 間gian 之chi 品phẩm 物vật 。 其kỳ 貴quý 賤tiện 雖tuy 有hữu 等đẳng 級cấp 。 然nhiên 皆giai 有hữu 限hạn 量lượng 。 惟duy 文văn 字tự 音âm 聲thanh 之chi 一nhất 道đạo 。 則tắc 等đẳng 級cấp 懸huyền 殊thù 。 雖tuy 窮cùng 極cực 霄tiêu 壤nhưỡng 。 不bất 能năng 比tỉ 喻dụ 。 凡phàm 世thế 間gian 文văn 詞từ 。 不bất 係hệ 於ư 綱cương 常thường 。 不bất 關quan 於ư 風phong 教giáo 。 雖tuy 華hoa 靡mĩ 至chí 極cực 。 愈dũ 彰chương 鄙bỉ 穢uế 。 譬thí 如như 冶dã 女nữ 倚ỷ 門môn 即tức 絕tuyệt 世thế 之chi 姿tư 。 終chung 是thị 至chí 賤tiện 之chi 格cách 。 所sở 謂vị 西tây 子tử 蒙mông 不bất 潔khiết 。 人nhân 皆giai 掩yểm 鼻tị 者giả 也dã 。 聖thánh 賢hiền 之chi 言ngôn 。 所sở 以dĩ 貴quý 重trọng 者giả 。 以dĩ 其kỳ 為vi 人nhân 心tâm 風phong 化hóa 也dã 。 然nhiên 聖thánh 人nhân 以dĩ 人nhân 心tâm 風phong 化hóa 之chi 密mật 意ý 。 被bị 之chi 金kim 石thạch 。 布bố 之chi 管quản 絃huyền 。 至chí 於ư 格cách 祖tổ 考khảo 。 儀nghi 鳳phượng 凰hoàng 。 所sở 稱xưng 盡tận 善thiện 盡tận 美mỹ 者giả 。 而nhi 如Như 來Lai 謂vị 帝đế 王vương 萬vạn 種chủng 音âm 樂nhạc 。 不bất 如như 轉Chuyển 輪Luân 聖Thánh 王Vương 。 諸chư 音âm 樂nhạc 中trung 一nhất 音âm 之chi 美mỹ 。 進tiến 之chi 而nhi 為vi 忉Đao 利Lợi 天Thiên 王Vương 之chi 音âm 樂nhạc 。 又hựu 進tiến 之chi 而nhi 為vi 第đệ 六lục 天thiên 王vương 之chi 音âm 樂nhạc 。 豈khởi 止chỉ 如như 世thế 樂lạc 之chi 美mỹ 善thiện 而nhi 巳tị 哉tai 。 然nhiên 而nhi 如Như 來Lai 謂vị 第đệ 六lục 天thiên 王vương 萬vạn 種chủng 之chi 音âm 樂nhạc 。 不bất 如như 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 剎sát 中trung 七thất 寳# 樹thụ 一nhất 音âm 之chi 美mỹ 。 百bách 千thiên 萬vạn 倍bội 。 何hà 哉tai 。 豈khởi 非phi 本bổn 領lãnh 愈dũ 弘hoằng 深thâm 者giả 。 其kỳ 波ba 瀾lan 愈dũ 浩hạo 渺# 乎hồ 。 孔khổng 子tử 曰viết 法pháp 語ngữ 之chi 言ngôn 。 能năng 無vô 從tùng 乎hồ 。 巽# 與dữ 之chi 言ngôn 。 能năng 無vô 恱# 乎hồ 。 聖thánh 人nhân 奏tấu 樂nhạo/nhạc/lạc 於ư 圜viên 丘khâu 。 則tắc 天thiên 神thần 降giáng/hàng 。 奏tấu 樂nhạo/nhạc/lạc 於ư 方phương 岳nhạc 。 則tắc 地địa 祗chi 出xuất 。 蓋cái 巽# 與dữ 祖tổ 考khảo 言ngôn 而nhi 祖tổ 考khảo 恱# 。 巽# 與dữ 鳳phượng 凰hoàng 言ngôn 而nhi 鳳phượng 凰hoàng 悅duyệt 。 巽# 與dữ 天thiên 地địa 言ngôn 而nhi 天thiên 地địa 恱# 。 即tức 世thế 音âm 已dĩ 如như 此thử 矣hĩ 。 而nhi 况# 乎hồ 本bổn 如Như 來Lai 之chi 密mật 意ý 。 宣tuyên 流lưu 法Pháp 音âm 者giả 哉tai 。 吾ngô 嘗thường 總tổng 古cổ 今kim 載tái 籍tịch 而nhi 該cai 括quát 之chi 。 大đại 抵để 書thư 者giả 聖thánh 人nhân 之chi 法Pháp 言ngôn 。 詩thi 者giả 聖thánh 人nhân 之chi 巽# 言ngôn 也dã 。 周chu 秦tần 以dĩ 來lai 。 承thừa 佛Phật 威uy 神thần 。 著trước 為vi 書thư 者giả 多đa 矣hĩ 。 予# 乃nãi 於ư 其kỳ 中trung 。 擇trạch 其kỳ 有hữu 音âm 韻vận 者giả 。 彚# 為vi 一nhất 編biên 名danh 曰viết 詩thi 意ý 法Pháp 音âm 。 恣tứ 人nhân 之chi 諷phúng 詠vịnh 淫dâm 泆dật 。 試thí 一nhất 唱xướng 三tam 嘆thán 。 儼nghiễm 然nhiên 如như 木mộc 魚ngư 鐘chung 鼓cổ 森sâm 森sâm 而nhi 動động 。 讀đọc 詩thi 者giả 心tâm 開khai 意ý 解giải 時thời 。 儼nghiễm 然nhiên 與dữ 詩thi 人nhân 一nhất 時thời 供cúng 養dường 。 十thập 方phương 微vi 塵trần 剎sát 。 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 竟cánh 。 又hựu 儼nghiễm 然nhiên 與dữ 水thủy 鳥điểu 樹thụ 林lâm 。 一nhất 時thời 同đồng 演diễn 苦khổ 空không 無vô 常thường 無vô 我ngã 之chi 音âm 。 供cúng 養dường 十thập 方phương 。 微vi 塵trần 剎sát 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 竟cánh 。 更cánh 傾khuynh 耳nhĩ 而nhi 聽thính 之chi 。 又hựu 儼nghiễm 然nhiên 羽vũ 寂tịch 宮cung 沉trầm 百bách 音âm 遏át 密mật 。 十thập 方phương 億ức 萬vạn 微vi 塵trần 世thế 界giới 。 化hóa 為vi 一nhất 佛Phật 世thế 界giới 。 十thập 方phương 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 眾chúng 生sanh 共cộng 成thành 一nhất 佛Phật 矣hĩ 。

Print Friendly, PDF & Email