攝Nhiếp 大Đại 乘Thừa 論Luận 釋Thích
Quyển 9
世Thế 親Thân 菩Bồ 薩Tát 釋Thích 陳Trần 真Chân 諦Đế 譯Dịch

攝Nhiếp 大Đại 乘Thừa 論Luận 釋Thích 卷quyển 第đệ 九cửu

世thế 親thân 菩Bồ 薩Tát 釋thích

陳trần 天Thiên 竺Trúc 三tam 藏tạng 真Chân 諦Đế 譯dịch

釋thích 入nhập 因nhân 果quả 勝thắng 相tương/tướng 第đệ 四tứ

因nhân 果quả 位vị 章chương 第đệ 一nhất

釋thích 曰viết 。 此thử 義nghĩa 有hữu 十thập 一nhất 章chương 。 一nhất 因nhân 果quả 位vị 。 二nhị 成thành 立lập 六lục 數số 。 三tam 相tương/tướng 。 四tứ 次thứ 第đệ 。 五ngũ 立lập 名danh 。 六lục 修tu 習tập 。 七thất 差sai 別biệt 。 八bát 攝nhiếp 。 九cửu 對đối 治trị 。 十thập 功công 德đức 。 十thập 一nhất 互hỗ 顯hiển 。

論luận 曰viết 。 如như 此thử 已dĩ 說thuyết 入nhập 應ưng 知tri 勝thắng 相tương/tướng 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。 入nhập 因nhân 果quả 勝thắng 相tương/tướng 。

釋thích 曰viết 。 總tổng 舉cử 前tiền 所sở 明minh 四tứ 位vị 入nhập 唯duy 識thức 觀quán 。 故cố 云vân 如như 此thử 。 前tiền 已dĩ 說thuyết 於ư 方phương 便tiện 道đạo 見kiến 道đạo 修tu 道Đạo 究cứu 竟cánh 道đạo 四tứ 位vị 中trung 。 入nhập 應ưng 知tri 勝thắng 相tương/tướng 。 云vân 何hà 廣quảng 說thuyết 入nhập 此thử 勝thắng 相tương/tướng 因nhân 。 及cập 入nhập 後hậu 所sở 得đắc 果quả 令linh 其kỳ 開khai 顯hiển 易dị 見kiến 。

論luận 曰viết 。 由do 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 謂vị 陀đà 那na 。 尸thi 羅la 。 羼sằn 提đề 。 毘tỳ 梨lê 耶da 。 持trì 訶ha 那na 。 般bát 羅la 若nhược 波Ba 羅La 蜜Mật 。

釋thích 曰viết 。 此thử 答đáp 向hướng 問vấn 。 明minh 因nhân 果quả 勝thắng 相tương/tướng 。 易dị 可khả 得đắc 見kiến 六Lục 度Độ 為vi 因nhân 果quả 體thể 。 先tiên 以dĩ 六Lục 度Độ 為vi 因nhân 。 後hậu 以dĩ 六Lục 度Độ 為vi 果quả 。

論luận 曰viết 。 云vân 何hà 由do 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 得đắc 入nhập 唯duy 識thức 。 復phục 云vân 何hà 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 成thành 入nhập 唯duy 識thức 果quả 。

釋thích 曰viết 。 向hướng 雖tuy 說thuyết 六Lục 度Độ 為vi 因nhân 果quả 體thể 。 未vị 釋thích 義nghĩa 意ý 故cố 。 更cánh 問vấn 以dĩ 何hà 義nghĩa 故cố 。 說thuyết 六Lục 度Độ 為vi 因nhân 。 復phục 以dĩ 何hà 義nghĩa 。 說thuyết 六Lục 度Độ 為vi 果quả 。 此thử 六Lục 度Độ 能năng 除trừ 六lục 種chủng 入nhập 唯duy 識thức 障chướng 故cố 。 六Lục 度Độ 為vi 入nhập 唯duy 識thức 因nhân 。 第đệ 一nhất 障chướng 者giả 。 喜hỷ 樂lạc 欲dục 塵trần 。 於ư 富phú 財tài 物vật 自tự 身thân 受thọ 樂lạc 中trung 。 見kiến 勝thắng 功công 德đức 。 由do 此thử 障chướng 故cố 不bất 得đắc 入nhập 唯duy 識thức 。 施thí 能năng 除trừ 此thử 障chướng 故cố 。 施thí 是thị 入nhập 唯duy 識thức 因nhân 。 第đệ 二nhị 障chướng 者giả 。 縱túng/tung 心tâm 起khởi 身thân 口khẩu 意ý 業nghiệp 。 由do 此thử 障chướng 故cố 不bất 得đắc 入nhập 唯duy 識thức 。 戒giới 能năng 除trừ 此thử 障chướng 故cố 。 戒giới 是thị 入nhập 唯duy 識thức 因nhân 。 第đệ 三tam 障chướng 者giả 。 不bất 能năng 安an 受thọ 輕khinh 慢mạn 毀hủy 辱nhục 。 寒hàn 熱nhiệt 等đẳng 苦khổ 。 由do 此thử 障chướng 故cố 不bất 得đắc 入nhập 。 唯duy 識thức 忍nhẫn 能năng 除trừ 此thử 障chướng 故cố 。 忍nhẫn 是thị 入nhập 唯duy 識thức 因nhân 。 第đệ 四tứ 障chướng 者giả 。 執chấp 不bất 修tu 行hành 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 未vị 得đắc 計kế 得đắc 。 於ư 得đắc 不bất 見kiến 功công 德đức 。 由do 此thử 障chướng 故cố 不bất 得đắc 入nhập 唯duy 識thức 。 精tinh 進tấn 能năng 除trừ 此thử 障chướng 故cố 。 精tinh 進tấn 是thị 入nhập 唯duy 識thức 因nhân 。 第đệ 五ngũ 障chướng 者giả 。 樂lạc 相tướng 雜tạp 住trụ 。 於ư 世thế 間gian 希hy 有hữu 。 事sự 及cập 散tán 亂loạn 因nhân 緣duyên 。 見kiến 有hữu 功công 德đức 。 由do 此thử 障chướng 故cố 不bất 得đắc 入nhập 唯duy 識thức 。 定định 能năng 除trừ 此thử 障chướng 故cố 。 定định 是thị 入nhập 唯duy 識thức 因nhân 。 第đệ 六lục 障chướng 者giả 。 於ư 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 計kế 為vi 如như 實thật 。 於ư 世thế 間gian 戲hí 論luận 。 懃cần 心tâm 修tu 學học 。 於ư 不bất 了liễu 義nghĩa 經Kinh 。 如như 文văn 判phán 義nghĩa 。 由do 此thử 障chướng 故cố 不bất 得đắc 入nhập 唯duy 識thức 。 智trí 慧tuệ 能năng 除trừ 此thử 障chướng 故cố 。 智trí 慧tuệ 是thị 入nhập 唯duy 識thức 因nhân 。

論luận 曰viết 。 此thử 正Chánh 法Pháp 內nội 有hữu 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。

釋thích 曰viết 。 唯duy 依y 正Chánh 法Pháp 內nội 修tu 行hành 。 能năng 成thành 立lập 入nhập 唯duy 識thức 因nhân 。 若nhược 依y 正Chánh 法Pháp 外ngoại 二Nhị 乘Thừa 教giáo 及cập 外ngoại 道đạo 世thế 間gian 教giáo 。 無vô 有hữu 得đắc 立lập 此thử 因nhân 義nghĩa 。 故cố 先tiên 明minh 正Chánh 法Pháp 內nội 為vi 立lập 因nhân 之chi 所sở 。 能năng 立lập 因nhân 人nhân 非phi 二Nhị 乘Thừa 等đẳng 所sở 能năng 。 故cố 言ngôn 菩Bồ 薩Tát 。 菩Bồ 薩Tát 行hành 何hà 法Pháp 。 能năng 入nhập 唯duy 識thức 。

論luận 曰viết 。 不bất 著trước 富phú 樂lạc 心tâm 。 乃nãi 至chí 云vân 如như 理lý 簡giản 擇trạch 諸chư 法pháp 。 得đắc 入nhập 唯duy 識thức 觀quán 。

釋thích 曰viết 。 此thử 明minh 離ly 布bố 施thí 障chướng 。 乃nãi 至chí 離ly 智trí 慧tuệ 障chướng 。 具cụ 如như 前tiền 釋thích 。 故cố 以dĩ 六Lục 度Độ 為vi 入nhập 因nhân 。

論luận 曰viết 。 由do 依y 止chỉ 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 菩Bồ 薩Tát 已dĩ 入nhập 唯duy 識thức 地địa 。 次thứ 得đắc 清thanh 淨tịnh 信tín 樂nhạo 。 意ý 所sở 攝nhiếp 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 由do 依y 六Lục 度Độ 除trừ 六lục 障chướng 。 已dĩ 入nhập 唯duy 識thức 。 是thị 時thời 菩Bồ 薩Tát 。 更cánh 得đắc 清thanh 淨tịnh 信tín 樂nhạo 。 意ý 所sở 攝nhiếp 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 於ư 六Lục 度Độ 正chánh 教giáo 中trung 心tâm 決quyết 無vô 疑nghi 。 故cố 名danh 為vi 信tín 。 如như 所sở 信tín 法pháp 求cầu 欲dục 修tu 行hành 。 故cố 名danh 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 此thử 信tín 樂nhạo 意ý 有hữu 五ngũ 因nhân 緣duyên 。 故cố 稱xưng 清thanh 淨tịnh 。 一nhất 無vô 著trước 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 不bất 起khởi 與dữ 波Ba 羅La 蜜Mật 相tương 違vi 法pháp 。 二nhị 不bất 觀quán 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 於ư 自tự 身thân 。 及cập 波Ba 羅La 蜜Mật 。 果quả 報báo 報báo 恩ân 中trung 。 心tâm 常thường 不bất 觀quán 。 三tam 無vô 失thất 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 離ly 與dữ 波Ba 羅La 蜜Mật 相tương/tướng 雜tạp 染nhiễm 污ô 法pháp 。 及cập 離ly 非phi 方phương 便tiện 行hành 。 四tứ 無vô 分phân 別biệt 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 離ly 如như 言ngôn 執chấp 波Ba 羅La 蜜Mật 相tương/tướng 。 五ngũ 迴hồi 向hướng 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 於ư 六Lục 度Độ 已dĩ 生sanh 長trưởng 及cập 未vị 生sanh 長trưởng 中trung 。 常thường 求cầu 得đắc 大đại 菩Bồ 提Đề 。 一nhất 一nhất 波Ba 羅La 蜜Mật 。 皆giai 具cụ 此thử 五ngũ 種chủng 清thanh 淨tịnh 信tín 樂nhạo 所sở 攝nhiếp 。

復phục 有hữu 清thanh 淨tịnh 信tín 樂nhạo 意ý 。 謂vị 已dĩ 過quá 願nguyện 樂nhạo 地địa 。 入nhập 見kiến 地địa 等đẳng 。 得đắc 聖thánh 人nhân 信tín 樂nhạo 。 異dị 地địa 前tiền 信tín 樂nhạo 故cố 名danh 清thanh 淨tịnh 。

復phục 有hữu 清thanh 淨tịnh 信tín 樂nhạo 意ý 。 謂vị 由do 奢xa 摩ma 他tha 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 。 入nhập 真Chân 如Như 觀quán 。 得đắc 無vô 分phân 別biệt 。 智trí 及cập 無vô 分phân 別biệt 。 後hậu 智trí 所sở 攝nhiếp 信tín 樂nhạo 意ý 。 故cố 名danh 清thanh 淨tịnh 。

論luận 曰viết 。 此thử 正Chánh 法Pháp 內nội 有hữu 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 不bất 著trước 富phú 樂lạc 心tâm 。 於ư 戒giới 無vô 犯phạm 過quá 心tâm 。 於ư 苦khổ 無vô 壞hoại 心tâm 。 於ư 善thiện 修tu 無vô 懶lãn 惰nọa 心tâm 。 於ư 此thử 散tán 亂loạn 因nhân 中trung 不bất 住trụ 著trước 故cố 。 常thường 行hành 一nhất 心tâm 。 如như 理lý 簡giản 擇trạch 諸chư 法pháp 。 得đắc 入nhập 唯duy 識thức 觀quán 。 由do 依y 止chỉ 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 菩Bồ 薩Tát 已dĩ 入nhập 唯duy 識thức 地địa 。 次thứ 得đắc 清thanh 淨tịnh 信tín 樂nhạo 。 意ý 所sở 攝nhiếp 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 是thị 故cố 於ư 此thử 中trung 間gian 。 設thiết 離ly 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 加gia 行hành 功công 用dụng 。

釋thích 曰viết 。 已dĩ 入nhập 唯duy 識thức 觀quán 故cố 言ngôn 是thị 故cố 從tùng 見kiến 位vị 乃nãi 至chí 究cứu 竟cánh 。 位vị 為vi 中trung 間gian 假giả 設thiết 。 此thử 人nhân 於ư 其kỳ 中trung 間gian 。 不bất 作tác 功công 用dụng 。 修tu 行hành 六Lục 度Độ 。 六Lục 度Độ 自tự 然nhiên 滿mãn 足túc 。

何hà 以dĩ 故cố 。

論luận 曰viết 。 由do 信tín 樂nhạo 正chánh 說thuyết 。 愛ái 重trọng 隨tùy 喜hỷ 願nguyện 得đắc 思tư 惟duy 故cố 。

釋thích 曰viết 。 如Như 來Lai 正chánh 說thuyết 與dữ 六Lục 度Độ 相tương 應ứng 。 雖tuy 甚thậm 深thâm 難nan 解giải 。 此thử 人nhân 亦diệc 信tín 樂nhạo 無vô 疑nghi 。 由do 此thử 信tín 樂nhạo 無vô 不bất 行hành 義nghĩa 。 於ư 六Lục 度Độ 行hành 中trung 見kiến 無vô 窮cùng 功công 德đức 。 心tâm 生sanh 愛ái 重trọng 。 由do 此thử 愛ái 重trọng 無vô 不bất 行hành 義nghĩa 。 如như 此thử 信tín 樂nhạo 意ý 何hà 人nhân 能năng 得đắc 。 唯duy 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 已dĩ 至chí 究cứu 竟cánh 。 波Ba 羅La 蜜Mật 位vị 。 能năng 得đắc 此thử 意ý 。 知tri 是thị 勝thắng 人nhân 所sở 得đắc 成thành 。 於ư 勝thắng 人nhân 深thâm 心tâm 欣hân 讚tán 。 故cố 名danh 隨tùy 喜hỷ 。 由do 此thử 隨tùy 喜hỷ 無vô 不bất 行hành 義nghĩa 。 願nguyện 眾chúng 生sanh 及cập 我ngã 平bình 等đẳng 。 得đắc 此thử 清thanh 淨tịnh 信tín 樂nhạo 意ý 。 故cố 名danh 願nguyện 得đắc 。 由do 此thử 願nguyện 得đắc 無vô 不bất 行hành 義nghĩa 。 如như 佛Phật 所sở 立lập 。 大Đại 乘Thừa 法Pháp 門môn 。 依y 施thí 等đẳng 六Lục 度Độ 及cập 十thập 二nhị 部bộ 阿a 含hàm 。 由do 聞văn 思tư 修tu 慧tuệ 。 數sác 數sác 思tư 惟duy 。 由do 聞văn 慧tuệ 思tư 惟duy 果quả 得đắc 圓viên 滿mãn 。 由do 思tư 慧tuệ 思tư 惟duy 。 於ư 所sở 聞văn 法Pháp 。 心tâm 得đắc 入nhập 理lý 。 由do 修tu 慧tuệ 思tư 惟duy 自tự 事sự 得đắc 成thành 。 以dĩ 能năng 入nhập 地địa 及cập 治trị 地địa 故cố 。 由do 此thử 四tứ 種chủng 思tư 惟duy 無vô 不bất 行hành 義nghĩa 。

論luận 曰viết 。 恆hằng 無vô 休hưu 息tức 行hành 故cố 。 修tu 習tập 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 究cứu 竟cánh 圓viên 滿mãn 。

釋thích 曰viết 。 由do 此thử 四tứ 思tư 惟duy 。 菩Bồ 薩Tát 恆hằng 無vô 放phóng 逸dật 。 無vô 放phóng 逸dật 故cố 修tu 習tập 六Lục 度Độ 。 在tại 因nhân 究cứu 竟cánh 至chí 果quả 圓viên 滿mãn 。 此thử 位vị 能năng 攝nhiếp 六Lục 度Độ 。 令linh 悉tất 具cụ 足túc 五ngũ 種chủng 清thanh 淨tịnh 。 故cố 名danh 清thanh 淨tịnh 意ý 位vị 。 其kỳ 相tướng 云vân 何hà 。 為vi 顯hiển 此thử 相tương/tướng 故cố 。 次thứ 長trường/trưởng 行hành 後hậu 更cánh 說thuyết 三tam 偈kệ 。

論luận 曰viết 。 此thử 中trung 說thuyết 偈kệ 。

修tu 習tập 圓viên 白bạch 法Pháp 。 能năng 得đắc 利lợi 疾tật 忍nhẫn 。

菩Bồ 薩Tát 於ư 自tự 乘thừa 。 甚thậm 深thâm 廣quảng 大đại 說thuyết 。

論luận 曰viết 。 修tu 習tập 圓viên 白bạch 法Pháp 。

釋thích 曰viết 。 先tiên 於ư 願nguyện 行hành 位vị 中trung 。 善thiện 生sanh 長trưởng 道đạo 資tư 糧lương 。 為vì 顯hiển 此thử 義nghĩa 。 故cố 說thuyết 初sơ 句cú 。 所sở 修tu 之chi 行hành 。 已dĩ 過quá 四tứ 十thập 心tâm 位vị 故cố 名danh 圓viên 。 施thí 戒giới 修tu 三tam 品phẩm 清thanh 淨tịnh 法pháp 名danh 白bạch 。

復phục 有hữu 白bạch 法Pháp 。 謂vị 信tín 根căn 智trí 根căn 。 精tinh 進tấn 根căn 定định 根căn 。 此thử 四tứ 根căn 即tức 是thị 四tứ 位vị 。 念niệm 根căn 通thông 四tứ 位vị 。 能năng 除trừ 一nhất 闡xiển 提đề 。 外ngoại 道đạo 聲Thanh 聞Văn 獨Độc 覺Giác 。 四tứ 種chủng 黑hắc 障chướng 。 能năng 得đắc 淨tịnh 我ngã 樂nhạo/nhạc/lạc 常thường 四tứ 德đức 故cố 名danh 白bạch 法Pháp 。 若nhược 資tư 糧lương 圓viên 滿mãn 更cánh 何hà 所sở 得đắc 。

論luận 曰viết 。 能năng 得đắc 利lợi 疾tật 忍nhẫn 。

釋thích 曰viết 。 能năng 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 行hành 是thị 忍nhẫn 義nghĩa 。 於ư 廣quảng 大đại 甚thậm 深thâm 法pháp 。 難nan 受thọ 難nan 行hành 而nhi 能năng 受thọ 行hành 故cố 名danh 利lợi 。 數số 起khởi 不bất 息tức 故cố 名danh 疾tật 。 此thử 句cú 顯hiển 忍nhẫn 是thị 上thượng 上thượng 品phẩm 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 在tại 此thử 忍nhẫn 位vị 。 由do 此thử 境cảnh 界giới 。 必tất 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 為vi 顯hiển 此thử 境cảnh 界giới 故cố 。

論luận 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 於ư 自tự 乘thừa 甚thậm 深thâm 廣quảng 大đại 說thuyết 。

釋thích 曰viết 。 大Đại 乘Thừa 唯duy 是thị 菩Bồ 薩Tát 境cảnh 界giới 故cố 名danh 自tự 。 乘thừa 大Đại 乘Thừa 能năng 令linh 菩Bồ 薩Tát 清thanh 淨tịnh 。 於ư 此thử 乘thừa 中trung 有hữu 別biệt 境cảnh 界giới 。 一nhất 法pháp 無vô 我ngã 名danh 甚thậm 深thâm 。 虛hư 空không 器khí 等đẳng 定định 名danh 廣quảng 大đại 。 前tiền 是thị 智trí 境cảnh 。 後hậu 是thị 定định 境cảnh 。 此thử 二nhị 境cảnh 能năng 令linh 菩Bồ 薩Tát 清thanh 淨tịnh 。 由do 此thử 思tư 惟duy 菩Bồ 薩Tát 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 為vì 顯hiển 此thử 義nghĩa 。 故cố 說thuyết 第đệ 二nhị 偈kệ 。

論luận 曰viết 。

覺giác 唯duy 分phân 別biệt 故cố 。 得đắc 無vô 著trước 智trí 故cố 。

是thị 樂nhạo/nhạc/lạc 信tín 清thanh 淨tịnh 。 名danh 清thanh 淨tịnh 意ý 地địa 。

論luận 曰viết 。 覺giác 唯duy 分phân 別biệt 故cố 。

釋thích 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 覺giác 了liễu 大Đại 乘Thừa 一nhất 切thiết 法pháp 。 乃nãi 至chí 甚thậm 深thâm 廣quảng 大đại 。 皆giai 是thị 分phân 別biệt 所sở 作tác 。 如như 此thử 覺giác 了liễu 名danh 為vi 思tư 惟duy 。 此thử 思tư 惟duy 能năng 令linh 菩Bồ 薩Tát 清thanh 淨tịnh 。 菩Bồ 薩Tát 清thanh 淨tịnh 。 為vi 何hà 所sở 得đắc 。

論luận 曰viết 。 得đắc 無vô 著trước 智trí 故cố 。

釋thích 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 見kiến 一nhất 切thiết 法pháp 。 但đãn 是thị 分phân 別biệt 。 無vô 復phục 外ngoại 境cảnh 。 外ngoại 境cảnh 不bất 成thành 故cố 分phân 別biệt 亦diệc 不bất 成thành 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 見kiến 。 內nội 外ngoại 無vô 所sở 有hữu 。 則tắc 無vô 所sở 著trước 。 即tức 是thị 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 此thử 智trí 即tức 是thị 清thanh 淨tịnh 。 此thử 清thanh 淨tịnh 體thể 性tánh 云vân 何hà 。 為vì 顯hiển 此thử 義nghĩa 。 故cố 說thuyết 第đệ 三tam 句cú 偈kệ 。

論luận 曰viết 。 是thị 樂nhạo/nhạc/lạc 信tín 清thanh 淨tịnh 。

釋thích 曰viết 。 樂nhạo/nhạc/lạc 信tín 即tức 是thị 無vô 分phân 別biệt 智trí 體thể 。 不bất 愛ái 七thất 有hữu 故cố 名danh 樂nhạo/nhạc/lạc 。 於ư 三tam 種chủng 佛Phật 性tánh 。 心tâm 決quyết 無vô 疑nghi 故cố 名danh 信tín 。 離ly 七thất 愛ái 故cố 樂nhạo/nhạc/lạc 清thanh 淨tịnh 。 離ly 虛hư 妄vọng 故cố 信tín 清thanh 淨tịnh 。

論luận 曰viết 。 名danh 清thanh 淨tịnh 意ý 地địa 。

釋thích 曰viết 。 由do 樂nhạo/nhạc/lạc 信tín 清thanh 淨tịnh 故cố 。 此thử 位vị 得đắc 清thanh 淨tịnh 名danh 。 又hựu 此thử 位vị 是thị 菩Bồ 薩Tát 見kiến 位vị 。 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 境cảnh 清thanh 淨tịnh 處xứ 。 此thử 智trí 以dĩ 樂nhạo/nhạc/lạc 信tín 為vi 體thể 故cố 。 說thuyết 此thử 位vị 名danh 清thanh 淨tịnh 意ý 地địa 。 清thanh 淨tịnh 樂nhạo/nhạc/lạc 信tín 。 其kỳ 相tướng 云vân 何hà 。

論luận 曰viết 。

菩Bồ 薩Tát 在tại 法pháp 流lưu 。 前tiền 後hậu 見kiến 諸chư 佛Phật 。

已dĩ 知tri 菩Bồ 提Đề 近cận 。 無vô 難nan 易dị 得đắc 故cố 。

論luận 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 在tại 法pháp 流lưu 前tiền 後hậu 見kiến 諸chư 佛Phật 。

釋thích 曰viết 。 清thanh 淨tịnh 樂nhạo/nhạc/lạc 信tín 。 有hữu 二nhị 種chủng 相tướng 。 一nhất 恆hằng 在tại 寂tịch 靜tĩnh 為vi 相tương/tướng 。 二nhị 恆hằng 明minh 了liễu 見kiến 佛Phật 為vi 相tương/tướng 。 由do 樂nhạo/nhạc/lạc 捨xả 七thất 愛ái 故cố 。 恆hằng 入nhập 觀quán 修tu 道Đạo 故cố 。 說thuyết 恆hằng 在tại 法pháp 流lưu 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 在tại 法pháp 流lưu 。 為vi 何hà 所sở 見kiến 。 由do 信tín 三tam 種chủng 佛Phật 性tánh 故cố 。 先tiên 思tư 惟duy 法Pháp 身thân 。 後hậu 證chứng 法Pháp 身thân 。 先tiên 以dĩ 比tỉ 智trí 見kiến 法Pháp 身thân 。 後hậu 以dĩ 證chứng 智trí 見kiến 法Pháp 身thân 。 此thử 樂nhạo/nhạc/lạc 信tín 有hữu 何hà 功công 德đức 。

論luận 曰viết 。 已dĩ 知tri 菩Bồ 提Đề 近cận 無vô 難nan 易dị 得đắc 故cố 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 人nhân 在tại 清thanh 淨tịnh 樂nhạo/nhạc/lạc 信tín 位vị 中trung 。 明minh 了liễu 見kiến 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 已dĩ 近cận 。 己kỷ 身thân 過quá 四tứ 十thập 心tâm 。 是thị 故cố 無vô 難nan 入nhập 正chánh 方phương 便tiện 。 所sở 以dĩ 易dị 得đắc 。 由do 此thử 三tam 偈kệ 成thành 就tựu 資tư 糧lương 忍nhẫn 境cảnh 界giới 。 思tư 惟duy 體thể 性tánh 相tướng 貌mạo 。 皆giai 得đắc 顯hiển 現hiện 。

成thành 立lập 六lục 數số 章chương 第đệ 二nhị

論luận 曰viết 。 何hà 故cố 波Ba 羅La 蜜Mật 唯duy 有hữu 六lục 數số 。

釋thích 曰viết 。 此thử 問vấn 波Ba 羅La 蜜Mật 何hà 故cố 定định 立lập 六lục 數số 。 不bất 增tăng 不bất 減giảm 。

論luận 曰viết 。 為vi 安an 立lập 能năng 對đối 治trị 六lục 種chủng 惑hoặc 障chướng 故cố 。 為vì 一nhất 切thiết 佛Phật 。 法pháp 生sanh 起khởi 依y 處xứ 故cố 。 為vi 隨tùy 順thuận 成thành 熟thục 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 依y 止chỉ 故cố 。

釋thích 曰viết 。 立lập 波Ba 羅La 蜜Mật 其kỳ 數số 有hữu 六lục 。 凡phàm 為vi 此thử 三tam 義nghĩa 。 一nhất 為vi 除trừ 惑hoặc 。 二nhị 為vi 生sanh 起khởi 佛Phật 法Pháp 。 三tam 為vì 成thành 熟thục 眾chúng 生sanh 。 除trừ 惑hoặc 。 現hiện 在tại 自tự 得đắc 利lợi 益ích 。 生sanh 起khởi 佛Phật 法Pháp 。 成thành 熟thục 眾chúng 生sanh 。 未vị 來lai 得đắc 自tự 他tha 利lợi 益ích 。 若nhược 惑hoặc 已dĩ 永vĩnh 滅diệt 。 則tắc 於ư 現hiện 在tại 得đắc 安an 樂lạc 住trụ 。

何hà 以dĩ 故cố 。 不bất 須tu 更cánh 起khởi 功công 用dụng 為vi 滅diệt 此thử 惑hoặc 及cập 遮già 此thử 惑hoặc 。 令linh 不bất 復phục 生sanh 故cố 。 於ư 現hiện 在tại 得đắc 自tự 利lợi 益ích 。 惑hoặc 障chướng 既ký 滅diệt 。 於ư 未vị 來lai 世thế 。 必tất 自tự 具cụ 足túc 佛Phật 法Pháp 。 又hựu 能năng 成thành 熟thục 眾chúng 生sanh 故cố 。 得đắc 自tự 他tha 利lợi 益ích 。

論luận 曰viết 。 為vi 對đối 治trị 不bất 發phát 行hạnh 心tâm 因nhân 故cố 。 立lập 施thí 戒giới 二nhị 波Ba 羅La 蜜Mật 。 不bất 發phát 行hạnh 心tâm 因nhân 者giả 。 貪tham 著trước 財tài 物vật 。 及cập 以dĩ 室thất 家gia 。

釋thích 曰viết 。 貪tham 著trước 財tài 物vật 障chướng 施thí 。 貪tham 著trước 室thất 家gia 障chướng 戒giới 因nhân 此thử 貪tham 著trước 不bất 能năng 發phát 修tu 行hành 心tâm 。

論luận 曰viết 。 若nhược 已dĩ 發phát 修tu 行hành 心tâm 。 為vi 對đối 治trị 退thoái 弱nhược 心tâm 因nhân 故cố 。 立lập 忍nhẫn 精tinh 進tấn 二nhị 波Ba 羅La 蜜Mật 。

釋thích 曰viết 。 雖tuy 已dĩ 能năng 行hành 施thí 戒giới 。 若nhược 不bất 忍nhẫn 受thọ 苦khổ 事sự 則tắc 施thí 戒giới 心tâm 退thoái 弱nhược 。 雖tuy 能năng 忍nhẫn 苦khổ 。 若nhược 不bất 勤cần 修tu 諸chư 善thiện 息tức 一nhất 切thiết 惡ác 。 則tắc 施thí 戒giới 忍nhẫn 心tâm 皆giai 退thoái 弱nhược 。 故cố 為vi 對đối 治trị 退thoái 弱nhược 心tâm 。 須tu 立lập 此thử 二nhị 度độ 。

論luận 曰viết 。 退thoái 弱nhược 心tâm 因nhân 者giả 。 謂vị 生sanh 死tử 眾chúng 生sanh 。 違vi 逆nghịch 苦khổ 事sự 。

釋thích 曰viết 。 不bất 得đắc 理lý 者giả 名danh 。 生sanh 死tử 眾chúng 生sanh 。 乖quai 反phản 菩Bồ 薩Tát 教giáo 為vi 違vi 。 侵xâm 毀hủy 菩Bồ 薩Tát 身thân 為vi 逆nghịch 。 此thử 並tịnh 是thị 苦khổ 事sự 。 若nhược 不bất 能năng 忍nhẫn 受thọ 此thử 苦khổ 事sự 。 則tắc 生sanh 瞋sân 心tâm 。 瞋sân 即tức 是thị 退thoái 弱nhược 心tâm 因nhân 。

論luận 曰viết 。 長trường 時thời 助trợ 善thiện 法Pháp 加gia 行hành 疲bì 怠đãi 。

釋thích 曰viết 。 精tinh 進tấn 行hành 於ư 久cửu 遠viễn 時thời 中trung 。 修tu 一nhất 切thiết 善thiện 。 若nhược 於ư 眾chúng 生sanh 。 無vô 慈từ 悲bi 心tâm 。 愛ái 惜tích 自tự 身thân 。 不bất 見kiến 所sở 修tu 行hành 有hữu 。 勝thắng 功công 德đức 故cố 。 於ư 所sở 修tu 行hành 。 中trung 生sanh 疲bì 怠đãi 心tâm 。 由do 有hữu 此thử 心tâm 。 不bất 能năng 精tinh 進tấn 。 即tức 是thị 懶lãn 惰nọa 。 懶lãn 惰nọa 即tức 是thị 退thoái 弱nhược 心tâm 因nhân 。

論luận 曰viết 。 若nhược 已dĩ 起khởi 發phát 行hạnh 及cập 不bất 退thoái 弱nhược 心tâm 。 為vi 對đối 治trị 壞hoại 失thất 心tâm 因nhân 故cố 。 立lập 定định 慧tuệ 二nhị 波Ba 羅La 蜜Mật 。 壞hoại 失thất 心tâm 因nhân 者giả 。 謂vị 散tán 亂loạn 邪tà 智trí 。

釋thích 曰viết 。 由do 散tán 亂loạn 故cố 壞hoại 靜tĩnh 心tâm 。 由do 邪tà 智trí 故cố 失thất 正chánh 解giải 。

論luận 曰viết 。 是thị 故cố 為vi 對đối 治trị 六lục 種chủng 惑hoặc 障chướng 。 立lập 波Ba 羅La 蜜Mật 有hữu 六lục 數số 。 為vì 一nhất 切thiết 佛Phật 。 法pháp 生sanh 起khởi 依y 處xứ 故cố 者giả 。

釋thích 曰viết 。 六Lục 度Độ 是thị 生sanh 長trưởng 佛Phật 法Pháp 因nhân 。

論luận 曰viết 。 前tiền 四tứ 波Ba 羅La 蜜Mật 是thị 。 不bất 散tán 亂loạn 因nhân 。

釋thích 曰viết 。 有hữu 四tứ 障chướng 為vi 散tán 亂loạn 因nhân 。 一nhất 棄khí 捨xả 障chướng 。 二nhị 遠viễn 離ly 障chướng 。 三tam 安an 受thọ 障chướng 。 四tứ 數số 治trị 障chướng 。 由do 貪tham 著trước 故cố 。 不bất 能năng 棄khí 捨xả 。 由do 貪tham 瞋sân 癡si 。 生sanh 十thập 惡ác 故cố 。 不bất 能năng 遠viễn 離ly 。 由do 瞋sân 恚khuể 故cố 不bất 能năng 安an 受thọ 。 由do 貪tham 瞋sân 癡si 。 等đẳng 煩phiền 惱não 故cố 不bất 能năng 數sổ 治trị 。 由do 此thử 四tứ 障chướng 故cố 心tâm 散tán 亂loạn 。 前tiền 四tứ 度độ 能năng 對đối 治trị 此thử 四tứ 障chướng 故cố 。 四tứ 度độ 是thị 不bất 散tán 亂loạn 因nhân 。

復phục 次thứ 以dĩ 五ngũ 蓋cái 為vi 定định 障chướng 。 四tứ 蓋cái 障chướng 定định 因nhân 。 一nhất 蓋cái 障chướng 正chánh 定định 及cập 定định 所sở 發phát 慧tuệ 。 貪tham 掉trạo 悔hối 瞋sân 睡thụy 眠miên 四tứ 蓋cái 。 是thị 散tán 亂loạn 因nhân 。 障chướng 前tiền 四tứ 度độ 。 四tứ 度độ 對đối 治trị 此thử 四tứ 蓋cái 故cố 。 四tứ 度độ 是thị 不bất 散tán 亂loạn 因nhân 。 疑nghi 緣duyên 境cảnh 不bất 決quyết 故cố 心tâm 散tán 亂loạn 。 定định 心tâm 決quyết 守thủ 一nhất 境cảnh 故cố 。 疑nghi 障chướng 正chánh 定định 。 由do 疑nghi 不bất 見kiến 理lý 故cố 。 障chướng 定định 所sở 發phát 慧tuệ 故cố 。 以dĩ 定định 慧tuệ 對đối 治trị 於ư 疑nghi 。

論luận 曰viết 。 次thứ 一nhất 波Ba 羅La 蜜Mật 是thị 。 不bất 散tán 亂loạn 體thể 。 由do 依y 止chỉ 此thử 不bất 散tán 亂loạn 故cố 。 能năng 如như 實thật 覺giác 了liễu 諸chư 法pháp 真chân 理lý 。 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 正Chánh 法Pháp 皆giai 得đắc 生sanh 起khởi 。 是thị 故cố 為vi 一nhất 切thiết 。 佛Phật 法Pháp 生sanh 起khởi 依y 處xứ 。 立lập 波Ba 羅La 蜜Mật 有hữu 六lục 數số 。 為vi 隨tùy 順thuận 成thành 熟thục 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 依y 止chỉ 故cố 者giả 。 由do 施Thí 波Ba 羅La 蜜Mật 。 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 。 由do 戒Giới 波Ba 羅La 蜜Mật 。 不bất 損tổn 惱não 眾chúng 生sanh 。 由do 忍Nhẫn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 能năng 安an 受thọ 彼bỉ 毀hủy 辱nhục 。 不bất 起khởi 報báo 怨oán 心tâm 由do 精Tinh 進Tấn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 生sanh 彼bỉ 善thiện 根căn 。 滅diệt 彼bỉ 惡ác 根căn 。 由do 此thử 利lợi 益ích 因nhân 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 得đắc 調điều 伏phục 。 次thứ 彼bỉ 心tâm 未vị 得đắc 寂tịch 靜tĩnh 。 為vi 令linh 寂tịch 靜tĩnh 。 已dĩ 得đắc 寂tịch 靜tĩnh 。 為vì 令linh 解giải 脫thoát 。 故cố 立lập 定định 慧tuệ 二nhị 波Ba 羅La 蜜Mật 。 由do 此thử 六Lục 度Độ 菩Bồ 薩Tát 善thiện 教giáo 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 善thiện 教giáo 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 如như 理lý 為vi 說thuyết 故cố 名danh 教giáo 。 二nhị 恆hằng 為vi 說thuyết 故cố 言ngôn 善thiện 教giáo 。

論luận 曰viết 。 故cố 得đắc 成thành 熟thục 。 是thị 故cố 為vi 隨tùy 順thuận 成thành 熟thục 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 依y 止chỉ 。 立lập 波Ba 羅La 蜜Mật 有hữu 六lục 數số 。 由do 如như 此thử 義nghĩa 。 是thị 故cố 應ưng 知tri 。 成thành 立lập 波Ba 羅La 蜜Mật 有hữu 六lục 數số 。

相tương/tướng 章chương 第đệ 三tam

論luận 曰viết 。 此thử 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 相tương/tướng 。 云vân 何hà 可khả 見kiến 。

釋thích 曰viết 。 何hà 故cố 作tác 如như 此thử 問vấn 。 世thế 間gian 二Nhị 乘Thừa 菩Bồ 薩Tát 皆giai 有hữu 施thí 等đẳng 六lục 行hành 。 若nhược 不bất 明minh 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 。 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 相tương/tướng 。 云vân 何hà 得đắc 知tri 。 此thử 是thị 波Ba 羅La 蜜Mật 。 此thử 非phi 波Ba 羅La 蜜Mật 。 是thị 故cố 須tu 問vấn 波Ba 羅La 蜜Mật 相tương/tướng 。

論luận 曰viết 。 由do 六lục 種chủng 最tối 勝thắng 。 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 通thông 相tương/tướng 有hữu 六lục 。 一nhất 由do 依y 止chỉ 無vô 等đẳng 。 謂vị 依y 止chỉ 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 心tâm 起khởi 。

釋thích 曰viết 。 此thử 明minh 所sở 依y 止chỉ 有hữu 異dị 。 世thế 間gian 及cập 二Nhị 乘Thừa 行hành 施thí 等đẳng 。 不bất 依y 止chỉ 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 心tâm 起khởi 。 唯duy 菩Bồ 薩Tát 行hành 施thí 等đẳng 。 必tất 依y 止chỉ 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 心tâm 起khởi 故cố 。 以dĩ 依y 止chỉ 無vô 等đẳng 。 為vi 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 六Lục 度Độ 相tương/tướng 。

論luận 曰viết 。 二nhị 由do 品phẩm 類loại 無vô 等đẳng 。 謂vị 一nhất 一nhất 波Ba 羅La 蜜Mật 略lược 說thuyết 皆giai 有hữu 三tam 品phẩm 。 菩Bồ 薩Tát 皆giai 具cụ 修tu 行hành 。

釋thích 曰viết 。 此thử 明minh 所sở 緣duyên 事sự 有hữu 異dị 。 不bất 等đẳng 世thế 間gian 及cập 二Nhị 乘Thừa 。 無vô 有hữu 能năng 行hành 施thí 等đẳng 具cụ 足túc 品phẩm 類loại 。 謂vị 外ngoại 內nội 及cập 內nội 外ngoại 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 行hành 施thí 等đẳng 必tất 皆giai 具cụ 足túc 品phẩm 類loại 故cố 。 以dĩ 品phẩm 類loại 無vô 等đẳng 。 為vi 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 六Lục 度Độ 相tương/tướng 。

論luận 曰viết 。 三tam 由do 行hành 事sự 無vô 等đẳng 。 謂vị 安an 樂lạc 利lợi 益ích 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 事sự 。 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 諸chư 度Độ 。 皆giai 為vi 成thành 此thử 二nhị 事sự 故cố 。

釋thích 曰viết 。 此thử 明minh 行hành 事sự 有hữu 異dị 。 菩Bồ 薩Tát 行hành 六Lục 度Độ 有hữu 何hà 能năng 。 先tiên 為vi 生sanh 眾chúng 生sanh 現hiện 在tại 未vị 來lai 世thế 間gian 樂nhạo/nhạc/lạc 。 後hậu 隨tùy 根căn 性tánh 。 生sanh 眾chúng 生sanh 三tam 乘thừa 道Đạo 果Quả 。 世thế 間gian 及cập 二Nhị 乘Thừa 行hành 施thí 等đẳng 。 但đãn 為vi 安an 樂lạc 利lợi 益ích 。 自tự 身thân 尚thượng 不bất 成thành 就tựu 。 何hà 況huống 能năng 安an 樂lạc 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 。 故cố 以dĩ 行hành 事sự 為vi 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 六Lục 度Độ 相tương/tướng 。

論luận 曰viết 。 四tứ 由do 方phương 便tiện 無vô 等đẳng 。 謂vị 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 諸chư 度Độ 。 皆giai 是thị 無vô 分phân 別biệt 。 智trí 所sở 攝nhiếp 故cố 。

釋thích 曰viết 。 此thử 明minh 方phương 便tiện 有hữu 異dị 。 於ư 三tam 輪luân 清thanh 淨tịnh 。 名danh 菩Bồ 薩Tát 方phương 便tiện 。 於ư 三tam 輪luân 清thanh 淨tịnh 。 即tức 是thị 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 菩Bồ 薩Tát 由do 此thử 智trí 。 不bất 分phân 別biệt 能năng 施thí 受thọ 施thí 及cập 。 所sở 施thí 財tài 物vật 。 世thế 間gian 及cập 二Nhị 乘Thừa 。 不bất 能năng 捨xả 三tam 輪luân 分phân 別biệt 。 是thị 故cố 起khởi 我ngã 愛ái 及cập 著trước 財tài 物vật 。 於ư 他tha 不bất 能năng 平bình 等đẳng 故cố 。 以dĩ 方phương 便tiện 為vi 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 六Lục 度Độ 相tương/tướng 。 戒giới 三tam 輪luân 者giả 。 離ly 眾chúng 生sanh 事sự 時thời 分phân 別biệt 。 忍nhẫn 三tam 輪luân 者giả 。 離ly 自tự 他tha 過quá 失thất 分phân 別biệt 。 精tinh 進tấn 三tam 輪luân 者giả 。 離ly 眾chúng 生sanh 高cao 下hạ 事sự 用dụng 分phân 別biệt 。 定định 三tam 輪luân 者giả 。 離ly 境cảnh 眾chúng 生sanh 惑hoặc 分phân 別biệt 。 般Bát 若Nhã 三tam 輪luân 者giả 。 離ly 境cảnh 智trí 眾chúng 生sanh 分phân 別biệt 。

論luận 曰viết 。 五ngũ 由do 迴hồi 向hướng 無vô 等đẳng 。 謂vị 迴hồi 向hướng 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 諸chư 度Độ 。 決quyết 定định 轉chuyển 趣thú 一Nhất 切Thiết 智Trí 果quả 故cố 。

釋thích 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 若nhược 行hành 。 施thí 等đẳng 先tiên 作tác 是thị 心tâm 。 我ngã 以dĩ 此thử 物vật 。 施thí 與dữ 一nhất 切thiết 。 六lục 道đạo 眾chúng 生sanh 。 此thử 是thị 眾chúng 生sanh 財tài 物vật 。 我ngã 為vi 彼bỉ 行hành 施thí 。 願nguyện 彼bỉ 皆giai 得đắc 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 此thử 施thí 由do 迴hồi 向hướng 。 令linh 他tha 得đắc 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 故cố 。 此thử 施thi 行hành 永vĩnh 無vô 有hữu 盡tận 。 若nhược 行hành 餘dư 度độ 亦diệc 皆giai 迴hồi 向hướng 。 世thế 間gian 及cập 二Nhị 乘Thừa 無vô 迴hồi 向hướng 故cố 。 以dĩ 迴hồi 向hướng 為vi 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 六Lục 度Độ 相tương/tướng 。

論luận 曰viết 。 六lục 由do 清thanh 淨tịnh 無vô 等đẳng 。 謂vị 惑hoặc 智trí 二nhị 障chướng 。 永vĩnh 滅diệt 無vô 餘dư 。 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 。 諸chư 度Độ 分phần 分phần 除trừ 二nhị 障chướng 。 乃nãi 至chí 皆giai 盡tận 故cố 。

釋thích 曰viết 。 此thử 中trung 顯hiển 二nhị 種chủng 清thanh 淨tịnh 。 一nhất 顯hiển 清thanh 淨tịnh 因nhân 。 二nhị 顯hiển 清thanh 淨tịnh 位vị 。 清thanh 淨tịnh 因nhân 者giả 。 因nhân 滅diệt 惑hoặc 智trí 二nhị 障chướng 故cố 。 施thí 等đẳng 事sự 清thanh 淨tịnh 。 清thanh 淨tịnh 位vị 者giả 。 先tiên 於ư 地địa 前tiền 漸tiệm 除trừ 惑hoặc 障chướng 。 後hậu 登đăng 初Sơ 地Địa 漸tiệm 除trừ 智trí 障chướng 。 此thử 兩lưỡng 處xứ 名danh 分phần 分phần 清thanh 淨tịnh 。 即tức 是thị 因nhân 位vị 。 若nhược 至chí 佛Phật 果Quả 六Lục 度Độ 圓viên 滿mãn 。 名danh 具cụ 分phần/phân 清thanh 淨tịnh 。 即tức 是thị 果quả 位vị 。

論luận 曰viết 。 施thí 即tức 是thị 波Ba 羅La 蜜Mật 。 波Ba 羅La 蜜Mật 即tức 是thị 施thí 耶da 。

釋thích 曰viết 。 此thử 問vấn 欲dục 何hà 所sở 顯hiển 。 欲dục 簡giản 別biệt 是thị 波Ba 羅La 蜜Mật 及cập 非phi 波Ba 羅La 蜜Mật 相tương/tướng 。

論luận 曰viết 。 有hữu 是thị 施thí 非phi 波Ba 羅La 蜜Mật 。

釋thích 曰viết 。 謂vị 離ly 依y 止chỉ 無vô 等đẳng 等đẳng 六lục 相tương/tướng 行hành 施thí 。 此thử 施thí 非phi 六Lục 度Độ 所sở 攝nhiếp 故cố 。 但đãn 是thị 施thí 非phi 波Ba 羅La 蜜Mật 。

論luận 曰viết 。 有hữu 是thị 波Ba 羅La 蜜Mật 非phi 施thí 。

釋thích 曰viết 。 謂vị 具cụ 依y 止chỉ 無vô 等đẳng 等đẳng 六lục 相tương/tướng 。 行hành 戒giới 等đẳng 餘dư 度độ 。

論luận 曰viết 。 有hữu 是thị 施thí 是thị 波Ba 羅La 蜜Mật 。

釋thích 曰viết 。 謂vị 具cụ 依y 止chỉ 無vô 等đẳng 等đẳng 六lục 相tương/tướng 行hành 施thí 。

論luận 曰viết 。 有hữu 非phi 施thí 非phi 波Ba 羅La 蜜Mật 。

釋thích 曰viết 。 謂vị 離ly 前tiền 三tam 句cú 。 別biệt 行hành 無vô 記ký 及cập 不bất 善thiện 等đẳng 。 皆giai 是thị 第đệ 四tứ 句cú 攝nhiếp 。

論luận 曰viết 。 如như 施thí 中trung 四tứ 句cú 。 應ưng 知tri 餘dư 度độ 亦diệc 有hữu 四tứ 句cú 。

釋thích 曰viết 。 如như 施thí 簡giản 別biệt 是thị 非phi 。 餘dư 度độ 亦diệc 應ưng 如như 此thử 簡giản 別biệt 。

次thứ 第đệ 章chương 第đệ 四tứ

論luận 曰viết 。 云vân 何hà 說thuyết 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 如như 此thử 次thứ 第đệ 。

釋thích 曰viết 。 此thử 或hoặc 由do 疑nghi 故cố 問vấn 。 或hoặc 由do 不bất 解giải 故cố 問vấn 。 疑nghi 故cố 問vấn 者giả 。 一nhất 切thiết 所sở 行hành 。 必tất 先tiên 由do 智trí 知tri 因nhân 果quả 已dĩ 方phương 起khởi 正chánh 懃cần 。 由do 此thử 二nhị 因nhân 。 隨tùy 其kỳ 所sở 欲dục 。 則tắc 皆giai 能năng 行hành 。 是thị 故cố 應ưng 倒đảo 次thứ 第đệ 及cập 無vô 次thứ 第đệ 。 由do 有hữu 此thử 疑nghi 是thị 故cố 須tu 問vấn 。 由do 不bất 解giải 故cố 問vấn 者giả 。 若nhược 人nhân 欲dục 修tu 眾chúng 行hành 。 未vị 知tri 淺thiển 深thâm 難nan 行hành 易dị 行hành 。 淺thiển 則tắc 易dị 行hành 。 深thâm 則tắc 難nan 行hành 。 易dị 應ưng 先tiên 學học 。 難nạn/nan 應ưng 後hậu 學học 。 為vi 知tri 此thử 義nghĩa 。 是thị 故cố 須tu 問vấn 。

論luận 曰viết 。 前tiền 前tiền 波Ba 羅La 蜜Mật 。 隨tùy 順thuận 次thứ 生sanh 後hậu 後hậu 。 波Ba 羅La 蜜Mật 故cố 。

釋thích 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 不bất 能năng 忍nhẫn 見kiến 眾chúng 生sanh 。 貧bần 窮cùng 困khốn 苦khổ 。 數số 習tập 捨xả 財tài 以dĩ 串xuyến 能năng 捨xả 故cố 。 不bất 欲dục 作tác 損tổn 惱não 眾chúng 生sanh 事sự 。 即tức 捨xả 家gia 持trì 戒giới 故cố 。 因nhân 施thí 生sanh 戒giới 。 菩Bồ 薩Tát 為vi 愛ái 護hộ 所sở 受thọ 戒giới 。 不bất 欲dục 以dĩ 忿phẫn 恨hận 眾chúng 生sanh 事sự 。 毀hủy 破phá 淨tịnh 戒giới 。 即tức 習tập 行hành 忍nhẫn 故cố 。 因nhân 戒giới 生sanh 忍nhẫn 。 由do 煩phiền 惱não 不bất 盡tận 。 或hoặc 成thành 不bất 成thành 。 菩Bồ 薩Tát 為vi 愛ái 護hộ 此thử 忍nhẫn 。 即tức 行hành 精tinh 進tấn 。 故cố 因nhân 忍nhẫn 生sanh 精tinh 進tấn 。 若nhược 人nhân 恆hằng 行hành 精tinh 進tấn 則tắc 能năng 治trị 心tâm 。 由do 此thử 精tinh 進tấn 若nhược 心tâm 沈trầm 沒một 。 則tắc 拔bạt 令linh 起khởi 。 若nhược 心tâm 掉trạo 動động 。 則tắc 抑ức 令linh 不bất 起khởi 。 若nhược 心tâm 平bình 等đẳng 。 則tắc 持trì 令linh 相tương 續tục 。 由do 心tâm 調điều 和hòa 所sở 以dĩ 得đắc 定định 。 故cố 因nhân 精tinh 進tấn 生sanh 定định 。 若nhược 心tâm 得đắc 定định 。 則tắc 能năng 通thông 達đạt 真Chân 如Như 。 故cố 因nhân 定định 生sanh 慧tuệ 。 此thử 即tức 前tiền 能năng 生sanh 後hậu 。

論luận 曰viết 。

復phục 次thứ 前tiền 前tiền 波Ba 羅La 蜜Mật 。 由do 後hậu 後hậu 波Ba 羅La 蜜Mật 所sở 清thanh 淨tịnh 故cố 。

釋thích 曰viết 。 施thí 由do 戒giới 故cố 清thanh 淨tịnh 。 若nhược 人nhân 不bất 持trì 戒giới 。 身thân 口khẩu 意ý 業nghiệp 。 則tắc 不bất 清thanh 淨tịnh 。 所sở 行hành 之chi 施thí 。 亦diệc 不bất 清thanh 淨tịnh 。 以dĩ 依y 止chỉ 不bất 清thanh 淨tịnh 故cố 。 由do 能năng 持trì 戒giới 依y 止chỉ 清thanh 淨tịnh 故cố 。 施thí 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 戒giới 由do 忍nhẫn 故cố 清thanh 淨tịnh 。 若nhược 人nhân 能năng 忍nhẫn 。 身thân 口khẩu 意ý 業nghiệp 。 皆giai 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 忍nhẫn 由do 精tinh 進tấn 故cố 清thanh 淨tịnh 。 以dĩ 精tinh 進tấn 能năng 生sanh 善thiện 滅diệt 惡ác 故cố 。 精tinh 進tấn 由do 定định 故cố 清thanh 淨tịnh 。 若nhược 精tinh 進tấn 不bất 在tại 修tu 位vị 。 則tắc 不bất 能năng 除trừ 惑hoặc 故cố 。 定định 由do 智trí 慧tuệ 故cố 清thanh 淨tịnh 。 若nhược 不bất 了liễu 別biệt 真Chân 如Như 。 雖tuy 復phục 得đắc 定định 。 以dĩ 有hữu 流lưu 故cố 。 即tức 生sanh 死tử 法pháp 。 若nhược 見kiến 真Chân 如Như 所sở 得đắc 之chi 定định 。 則tắc 成thành 無vô 流lưu 。 為vi 涅Niết 槃Bàn 道Đạo 。 此thử 即tức 後hậu 能năng 清thanh 淨tịnh 前tiền 。 由do 此thử 二nhị 義nghĩa 故cố 有hữu 次thứ 第đệ 。

立lập 名danh 章chương 第đệ 五ngũ

論luận 曰viết 。 依y 何hà 義nghĩa 立lập 六Lục 度Độ 名danh 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 可khả 見kiến 。

釋thích 曰viết 。 世thế 間gian 立lập 名danh 自tự 有hữu 多đa 因nhân 。 有hữu 因nhân 生sanh 類loại 立lập 名danh 。 有hữu 因nhân 相tương/tướng 立lập 名danh 。 有hữu 因nhân 假giả 立lập 名danh 。 有hữu 因nhân 輕khinh 賤tiện 立lập 名danh 。 有hữu 因nhân 敬kính 重trọng 立lập 名danh 。 於ư 此thử 五ngũ 因nhân 中trung 。 六Lục 度Độ 從tùng 何hà 義nghĩa 立lập 名danh 。 從tùng 二nhị 因nhân 立lập 名danh 。 種chủng 性tánh 異dị 故cố 。 從tùng 生sanh 類loại 立lập 名danh 。 功công 德đức 多đa 故cố 。 從tùng 敬kính 重trọng 立lập 名danh 。 所sở 立lập 之chi 名danh 自tự 有hữu 通thông 別biệt 。 六lục 種chủng 皆giai 稱xưng 波Ba 羅La 蜜Mật 是thị 通thông 名danh 。 施thí 戒giới 等đẳng 有hữu 異dị 是thị 別biệt 名danh 。 何hà 故cố 通thông 名danh 波Ba 羅La 蜜Mật 。

論luận 曰viết 。 於ư 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 聲Thanh 聞Văn 獨Độc 覺Giác 。 施thí 等đẳng 善thiện 根căn 中trung 。 最tối 勝thắng 無vô 等đẳng 故cố 。

釋thích 曰viết 。 有hữu 六lục 種chủng 及cập 三tam 種chủng 最tối 勝thắng 無vô 等đẳng 。 六lục 種chủng 如như 前tiền 六lục 相tương/tướng 中trung 釋thích 。 三tam 種chủng 者giả 。 一nhất 時thời 無vô 等đẳng 。 二nhị 加gia 行hành 無vô 等đẳng 。 三tam 果quả 無vô 等đẳng 。 一nhất 一nhất 度độ 皆giai 三tam 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 修tu 行hành 故cố 。

時thời 無vô 等đẳng 。 加gia 行hành 無vô 等đẳng 者giả 。 有hữu 四tứ 種chủng 五ngũ 種chủng 。

復phục 有hữu 五ngũ 種chủng 。

復phục 有hữu 六lục 種chủng 。 四tứ 種chủng 即tức 前tiền 所sở 明minh 四tứ 修tu 。 五ngũ 種chủng 即tức 前tiền 所sở 明minh 五ngũ 種chủng 清thanh 淨tịnh 。

復phục 有hữu 五ngũ 種chủng 即tức 五ngũ 修tu 。

復phục 有hữu 六lục 種chủng 。 即tức 六lục 意ý 五ngũ 修tu 六lục 意ý 後hậu 文văn 自tự 說thuyết 果quả 。 無vô 等đẳng 者giả 。 謂vị 三Tam 身Thân 所sở 顯hiển 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。

論luận 曰viết 。 以dĩ 能năng 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 故cố 。 是thị 故cố 通thông 稱xưng 波Ba 羅La 蜜Mật 。

釋thích 曰viết 。 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 自tự 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 隨tùy 所sở 修tu 行hành 。 究cứu 竟cánh 無vô 餘dư 。 為vi 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 世thế 間gian 及cập 二Nhị 乘Thừa 亦diệc 有hữu 應ưng 所sở 修tu 行hành 。 修tu 之chi 不bất 盡tận 故cố 非phi 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 二nhị 如như 眾chúng 流lưu 以dĩ 歸quy 海hải 為vi 極cực 。 施thí 等đẳng 亦diệc 爾nhĩ 。 以dĩ 入nhập 真Chân 如Như 為vi 究cứu 竟cánh 。 即tức 以dĩ 入nhập 真Chân 如Như 為vi 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 世thế 間gian 及cập 二Nhị 乘Thừa 雖tuy 修tu 施thí 等đẳng 。 不bất 能năng 入nhập 真Chân 如Như 故cố 非phi 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 三tam 以dĩ 應ưng 得đắc 無vô 等đẳng 果quả 為vi 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 更cánh 無vô 別biệt 果quả 勝thắng 於ư 此thử 果quả 。 為vi 諸chư 果quả 中trung 上thượng 故cố 名danh 彼bỉ 岸ngạn 。 世thế 間gian 及cập 二Nhị 乘Thừa 雖tuy 修tu 施thí 等đẳng 。 不bất 求cầu 此thử 果quả 故cố 非phi 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 菩Bồ 薩Tát 所sở 修tu 。 彼bỉ 岸ngạn 皆giai 具cụ 此thử 三tam 義nghĩa 。 故cố 通thông 稱xưng 波Ba 羅La 蜜Mật 。 何hà 故cố 別biệt 名danh 陀đà 那na 等đẳng 。

論luận 曰viết 。 能năng 破phá 滅diệt 悋lận 惜tích 嫉tật 妬đố 。 及cập 貧bần 窮cùng 下hạ 賤tiện 苦khổ 。 故cố 稱xưng 陀đà 。

釋thích 曰viết 。 悋lận 惜tích 是thị 多đa 財tài 障chướng 。 嫉tật 妬đố 是thị 尊tôn 貴quý 障chướng 。 因nhân 時thời 能năng 滅diệt 悋lận 惜tích 障chướng 。 果quả 時thời 得đắc 多đa 財tài 故cố 。 離ly 貧bần 窮cùng 苦khổ 。 因nhân 時thời 能năng 滅diệt 嫉tật 妬đố 障chướng 。 果quả 時thời 得đắc 尊tôn 貴quý 故cố 離ly 下hạ 賤tiện 苦khổ 。

何hà 以dĩ 故cố 。 若nhược 人nhân 未vị 破phá 悋lận 惜tích 嫉tật 妬đố 心tâm 。 則tắc 不bất 能năng 行hành 施thí 。 故cố 說thuyết 能năng 破phá 此thử 障chướng 。 若nhược 人nhân 行hành 施thí 能năng 破phá 此thử 障chướng 。 此thử 人nhân 後hậu 受thọ 貧bần 窮cùng 下hạ 賤tiện 苦khổ 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。

論luận 曰viết 。 復phục 得đắc 為vi 大đại 富phú 主chủ 。 及cập 能năng 引dẫn 福phước 德đức 資tư 糧lương 。 故cố 稱xưng 那na 。

釋thích 曰viết 。 能năng 施thí 能năng 用dụng 名danh 大đại 富phú 主chủ 。 由do 是thị 主chủ 故cố 能năng 引dẫn 。 福phước 德đức 資tư 糧lương 。 由do 具cụ 此thử 義nghĩa 故cố 稱xưng 陀đà 那na 。

論luận 曰viết 。 能năng 寂tịch 靜tĩnh 邪tà 戒giới 及cập 惡ác 道đạo 。 故cố 名danh 尸thi 。

釋thích 曰viết 。 因nhân 時thời 能năng 破phá 邪tà 戒giới 。 果quả 時thời 能năng 離ly 惡ác 道đạo 。 若nhược 人nhân 不bất 捨xả 惡ác 業nghiệp 而nhi 能năng 持trì 戒giới 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 故cố 先tiên 破phá 邪tà 戒giới 。 若nhược 人nhân 破phá 邪tà 戒giới 持trì 正chánh 戒giới 墮đọa 四tứ 趣thú 者giả 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 故cố 果quả 時thời 能năng 離ly 惡ác 道đạo 。

論luận 曰viết 。 復phục 能năng 得đắc 善thiện 道đạo 及cập 三Tam 摩Ma 提Đề 。 故cố 稱xưng 羅la 。

釋thích 曰viết 。 由do 先tiên 持trì 戒giới 後hậu 受thọ 人nhân 天thiên 善thiện 道Đạo 果Quả 。 或hoặc 在tại 因nhân 中trung 或hoặc 在tại 果quả 中trung 。 由do 持trì 戒giới 故cố 。 身thân 口khẩu 清thanh 淨tịnh 。 清thanh 淨tịnh 故cố 無vô 悔hối 。 無vô 悔hối 。 故cố 心tâm 安an 。 心tâm 安an 故cố 得đắc 喜hỷ 喜hỷ 故cố 得đắc 猗ỷ 。 猗ỷ 故cố 得đắc 樂lạc 。 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 得đắc 定định 。 定định 故cố 見kiến 如như 實thật 。 見kiến 如như 實thật 故cố 得đắc 厭yếm 離ly 。 厭yếm 離ly 故cố 得đắc 解giải 脫thoát 。 故cố 因nhân 持trì 戒giới 得đắc 三Tam 摩Ma 提Đề 。 由do 具cụ 此thử 義nghĩa 故cố 稱xưng 尸thi 羅la 。

論luận 曰viết 。 能năng 滅diệt 除trừ 瞋sân 恚khuể 。 及cập 忿phẫn 恨hận 心tâm 。 故cố 名danh 羼sằn 。

釋thích 曰viết 。 因nhân 時thời 由do 觀quán 五ngũ 義nghĩa 故cố 滅diệt 除trừ 瞋sân 恚khuể 及cập 瞋sân 恚khuể 。 所sở 生sanh 忿phẫn 恨hận 心tâm 五ngũ 義nghĩa 者giả 。 一nhất 觀quán 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 無vô 始thỉ 以dĩ 來lai 。 於ư 我ngã 有hữu 恩ân 。 二nhị 觀quán 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 恆hằng 念niệm 念niệm 滅diệt 。 何hà 人nhân 能năng 損tổn 何hà 人nhân 被bị 損tổn 。 三tam 觀quán 唯duy 法pháp 無vô 眾chúng 生sanh 。 有hữu 何hà 能năng 損tổn 及cập 所sở 損tổn 。 四tứ 觀quán 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 自tự 受thọ 苦khổ 。 云vân 何hà 復phục 欲dục 加gia 之chi 以dĩ 苦khổ 。 五ngũ 觀quán 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 是thị 我ngã 子tử 。 云vân 何hà 於ư 中trung 。 欲dục 生sanh 損tổn 害hại 。 由do 此thử 五ngũ 觀quán 故cố 。 能năng 滅diệt 瞋sân 恚khuể 。 瞋sân 恚khuể 既ký 滅diệt 故cố 能năng 除trừ 忿phẫn 恨hận 。

論luận 曰viết 。 復phục 能năng 生sanh 自tự 他tha 平bình 和hòa 事sự 。 故cố 稱xưng 提đề 。

釋thích 曰viết 。 此thử 事sự 通thông 達đạt 因nhân 果quả 。 此thử 忍nhẫn 能năng 令linh 自tự 身thân 。 不bất 為vi 瞋sân 恚khuể 過quá 失thất 所sở 染nhiễm 。 即tức 是thị 於ư 自tự 平bình 和hòa 既ký 不bất 忿phẫn 恨hận 。 不bất 生sanh 他tha 苦khổ 。 即tức 是thị 於ư 他tha 平bình 和hòa 。 如như 經kinh 言ngôn 。 若nhược 行hành 忍nhẫn 者giả 。 則tắc 有hữu 五ngũ 德đức 。 一nhất 無vô 恨hận 。 二nhị 無vô 訶ha 。 三tam 眾chúng 人nhân 所sở 愛ái 。 四tứ 有hữu 好hảo/hiếu 名danh 聞văn 。 五ngũ 生sanh 善thiện 道đạo 。 即tức 此thử 五ngũ 德đức 名danh 平bình 和hòa 事sự 。 由do 具cụ 此thử 義nghĩa 故cố 稱xưng 羼sằn 提đề 。

論luận 曰viết 。 滅diệt 除trừ 懶lãn 惰nọa 及cập 諸chư 惡ác 法pháp 。 故cố 名danh 毘tỳ 。

釋thích 曰viết 。 於ư 惡ác 處xứ 沈trầm 沒một 故cố 稱xưng 懶lãn 惰nọa 。 又hựu 不bất 厭yếm 惡ác 惡ác 行hành 故cố 稱xưng 懶lãn 惰nọa 。 由do 懶lãn 惰nọa 故cố 離ly 諸chư 善thiện 行hành 。 生sanh 諸chư 惡ác 法pháp 。 三tam 業nghiệp 恆hằng 起khởi 過quá 故cố 名danh 惡ác 法pháp 。 由do 滅diệt 懶lãn 惰nọa 故cố 能năng 除trừ 懶lãn 惰nọa 所sở 生sanh 諸chư 惡ác 。 此thử 名danh 滅diệt 黑hắc 法pháp 精tinh 進tấn 。

論luận 曰viết 。 復phục 行hành 不bất 放phóng 逸dật 。 生sanh 長trưởng 無vô 量lượng 善thiện 法Pháp 。 故cố 稱xưng 梨lê 耶da 。

釋thích 曰viết 。 此thử 約ước 信tín 樂nhạo 因nhân 果quả 以dĩ 明minh 精tinh 進tấn 。 信tín 因nhân 可khả 行hành 。 樂nhạo/nhạc/lạc 果quả 可khả 得đắc 。 是thị 故cố 恆hằng 行hành 恭cung 敬kính 行hành 名danh 不bất 放phóng 逸dật 。 由do 行hành 恭cung 敬kính 。 未vị 生sanh 善thiện 能năng 令linh 生sanh 。 已dĩ 生sanh 善thiện 能năng 令linh 增tăng 長trưởng 。 此thử 即tức 生sanh 得đắc 法Pháp 精tinh 進tấn 。 由do 具cụ 此thử 義nghĩa 故cố 稱xưng 毘tỳ 梨lê 耶da 。

論luận 曰viết 。 能năng 滅diệt 除trừ 散tán 亂loạn 。 故cố 名danh 持trì 訶ha 。

釋thích 曰viết 。 散tán 亂loạn 有hữu 五ngũ 。 一nhất 自tự 性tánh 散tán 亂loạn 。 謂vị 五ngũ 識thức 。 二nhị 外ngoại 散tán 亂loạn 。 謂vị 意ý 識thức 馳trì 動động 於ư 外ngoại 塵trần 。 三tam 內nội 散tán 亂loạn 。 謂vị 心tâm 高cao 下hạ 及cập 噉đạm 味vị 等đẳng 。 四tứ 麁thô 重trọng 散tán 亂loạn 。 謂vị 計kế 我ngã 我ngã 所sở 等đẳng 。 五ngũ 思tư 惟duy 散tán 亂loạn 。 謂vị 下hạ 劣liệt 心tâm 。 菩Bồ 薩Tát 捨xả 大Đại 乘Thừa 。 思tư 惟duy 小Tiểu 乘Thừa 。

論luận 曰viết 。 復phục 能năng 引dẫn 心tâm 令linh 住trụ 內nội 境cảnh 。 故cố 稱xưng 那na 。

釋thích 曰viết 。 引dẫn 心tâm 令linh 住trụ 五ngũ 種chủng 寂tịch 靜tĩnh 。 名danh 為vi 內nội 境cảnh 。 由do 具cụ 此thử 義nghĩa 故cố 稱xưng 持trì 訶ha 那na 。

論luận 曰viết 。 能năng 滅diệt 一nhất 切thiết 見kiến 行hành 。 能năng 除trừ 邪tà 智trí 。 故cố 稱xưng 般bát 羅la 。

釋thích 曰viết 。 見kiến 行hành 謂vị 六lục 十thập 二nhị 見kiến 。 邪tà 智trí 謂vị 世thế 間gian 虛hư 妄vọng 解giải 。 見kiến 行hành 即tức 是thị 惑hoặc 障chướng 。 邪tà 智trí 即tức 是thị 智trí 障chướng 。

論luận 曰viết 。 能năng 緣duyên 真chân 相tương/tướng 。

釋thích 曰viết 。 謂vị 緣duyên 真Chân 如Như 即tức 如như 理lý 智trí 。

論luận 曰viết 。 隨tùy 其kỳ 品phẩm 類loại 。

釋thích 曰viết 。 品phẩm 類loại 有hữu 二nhị 種chủng 。 謂vị 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 及cập 名danh 等đẳng 五ngũ 攝nhiếp 。 若nhược 知tri 此thử 法pháp 。 即tức 如như 量lượng 智trí 。

論luận 曰viết 。 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 故cố 稱xưng 若nhược 。

釋thích 曰viết 。 真Chân 如Như 相tương 及cập 品phẩm 類loại 。 名danh 一nhất 切thiết 法pháp 。 如như 理lý 智trí 名danh 般Bát 若Nhã 。 如như 量lượng 智trí 是thị 般Bát 若Nhã 果quả 。 亦diệc 名danh 般Bát 若Nhã 。 此thử 二nhị 智trí 為vi 三tam 義nghĩa 所sở 顯hiển 。 一nhất 對đối 治trị 。 即tức 二nhị 障chướng 。 二nhị 境cảnh 界giới 。 即tức 真chân 相tương/tướng 。 三tam 果quả 。 即tức 如như 量lượng 智trí 。 由do 具cụ 此thử 義nghĩa 故cố 稱xưng 般bát 羅la 若nhược 。

修tu 習tập 章chương 第đệ 六lục

論luận 曰viết 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 修tu 習tập 。

釋thích 曰viết 。 世thế 間gian 及cập 二Nhị 乘Thừa 。 皆giai 有hữu 施thí 等đẳng 修tu 習tập 。 菩Bồ 薩Tát 施thí 等đẳng 修tu 習tập 。 異dị 世thế 間gian 及cập 二Nhị 乘Thừa 。 云vân 何hà 可khả 知tri 。

論luận 曰viết 。 若nhược 略lược 說thuyết 應ưng 知tri 修tu 習tập 有hữu 五ngũ 種chủng 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 廣quảng 說thuyết 修tu 。 有hữu 十thập 二nhị 種chủng 。 一nhất 顯hiển 示thị 修tu 。 二nhị 損tổn 減giảm 修tu 。 三tam 治trị 成thành 修tu 。 四tứ 後hậu 行hành 修tu 。 五ngũ 相tương 應ứng 修tu 。 六lục 勝thắng 修tu 。 七thất 上thượng 上thượng 修tu 。 八bát 初sơ 際tế 修tu 。 九cửu 中trung 際tế 修tu 。 十thập 後hậu 際tế 修tu 。 十thập 一nhất 有hữu 上thượng 修tu 。 十thập 二nhị 無vô 上thượng 修tu 。 顯hiển 示thị 修tu 者giả 。 謂vị 修tu 四Tứ 念Niệm 處Xứ 。 以dĩ 能năng 顯hiển 示thị 。 四Tứ 諦Đế 義nghĩa 故cố 損tổn 減giảm 修tu 者giả 。 謂vị 四tứ 正chánh 勤cần 。 以dĩ 能năng 漸tiệm 滅diệt 諸chư 惡ác 法pháp 故cố 。 治trị 成thành 修tu 者giả 。 謂vị 四Tứ 如Như 意Ý 足Túc 。 以dĩ 能năng 治trị 成thành 定định 故cố 。 為vi 除trừ 五ngũ 失thất 及cập 持trì 八bát 滅diệt 資tư 糧lương 故cố 。 後hậu 行hành 修tu 者giả 。 謂vị 修tu 五ngũ 根căn 。 以dĩ 具cụ 解giải 脫thoát 分phần/phân 善thiện 根căn 故cố 。 相tương 應ứng 修tu 者giả 。 謂vị 修tu 五Ngũ 力Lực 。 以dĩ 應ưng 續tục 見kiến 道đạo 故cố 。 勝thắng 修tu 者giả 。 謂vị 七thất 覺giác 分phần/phân 。 以dĩ 入nhập 四Tứ 諦Đế 觀quán 故cố 。 上thượng 上thượng 修tu 者giả 。 謂vị 八bát 分phần/phân 聖thánh 道Đạo 。 以dĩ 勝thắng 見kiến 道đạo 故cố 。 初sơ 際tế 修tu 者giả 。 謂vị 凡phàm 夫phu 位vị 。 修tu 戒giới 乃nãi 至chí 得đắc 不bất 淨tịnh 觀quán 及cập 數sổ 息tức 觀quán 。 以dĩ 隨tùy 順thuận 顛điên 倒đảo 故cố 。 中trung 際tế 修tu 者giả 。 謂vị 有hữu 學học 位vị 。 此thử 中trung 無vô 倒đảo 倒đảo 所sở 隨tùy 故cố 。 後hậu 際tế 修tu 者giả 。 謂vị 無Vô 學Học 位vị 。 此thử 中trung 無vô 倒đảo 非phi 倒đảo 所sở 倒đảo 故cố 。 有hữu 上thượng 修tu 者giả 。 謂vị 聲Thanh 聞Văn 獨Độc 覺Giác 修tu 。 及cập 等đẳng 彼bỉ 位vị 故cố 。 無vô 上thượng 修tu 者giả 。 謂vị 菩Bồ 薩Tát 十Thập 地Địa 等đẳng 。 以dĩ 最tối 勝thắng 故cố 。

論luận 曰viết 。 一nhất 加gia 行hành 方phương 法pháp 修tu 。

釋thích 曰viết 。 謂vị 身thân 口khẩu 意ý 。 業nghiệp 能năng 成thành 廣quảng 大đại 清thanh 淨tịnh 最tối 勝thắng 故cố 。

論luận 曰viết 。 二nhị 信tín 樂nhạo 修tu 。

釋thích 曰viết 。 約ước 聞văn 教giáo 如như 初sơ 章chương 釋thích 。

論luận 曰viết 。 三tam 思tư 惟duy 修tu 。

釋thích 曰viết 。 思tư 惟duy 修tu 中trung 自tự 有hữu 三tam 種chủng 。 謂vị 愛ái 重trọng 隨tùy 喜hỷ 願nguyện 得đắc 。 合hợp 名danh 思tư 惟duy 修tu 。 亦diệc 如như 初sơ 章chương 釋thích 。

論luận 曰viết 。 四tứ 方phương 便tiện 勝thắng 智trí 修tu 。

釋thích 曰viết 。 即tức 無vô 分phân 別biệt 。 智trí 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 廣quảng 大đại 。 二nhị 清thanh 淨tịnh 。 三tam 速tốc 成thành 。 具cụ 此thử 三tam 義nghĩa 故cố 。 立lập 方phương 便tiện 勝thắng 智trí 名danh 。

論luận 曰viết 。 五ngũ 修tu 利lợi 益ích 他tha 事sự 。 此thử 中trung 前tiền 四tứ 修tu 。 應ưng 知tri 如như 前tiền 。 利lợi 益ích 他tha 事sự 修tu 者giả 。 謂vị 佛Phật 無vô 功công 用dụng 心tâm 。 不bất 捨xả 如Như 來Lai 事sự 。

釋thích 曰viết 。 明minh 大Đại 乘Thừa 教giáo 中trung 所sở 說thuyết 。 諸chư 佛Phật 雖tuy 已dĩ 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 猶do 更cánh 起khởi 心tâm 。 般bát 涅Niết 槃Bàn 即tức 法Pháp 身thân 。 更cánh 起khởi 心tâm 即tức 應ứng 化hóa 二nhị 身thân 。 諸chư 佛Phật 已dĩ 住trụ 法Pháp 身thân 。 由do 本bổn 願nguyện 力lực 離ly 三tam 業nghiệp 。 隨tùy 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 事sự 。 自tự 然nhiên 顯hiển 現hiện 。 應ứng 化hóa 二nhị 身thân 。 恆hằng 不bất 捨xả 如Như 來Lai 正chánh 事sự 。 及cập 行hành 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 是thị 故cố 諸chư 佛Phật 。 有hữu 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 修tu 習tập 。

論luận 曰viết 。 修tu 習tập 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 至chí 圓viên 滿mãn 位vị 中trung 。 更cánh 修tu 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。

釋thích 曰viết 。 佛Phật 及cập 菩Bồ 薩Tát 。 或hoặc 隨tùy 分phần/phân 圓viên 滿mãn 。 或hoặc 具cụ 分phần/phân 圓viên 滿mãn 。 於ư 此thử 圓viên 滿mãn 位vị 。 若nhược 修tu 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 自tự 事sự 已dĩ 成thành 故cố 不bất 自tự 為vi 。 見kiến 眾chúng 生sanh 由do 此thử 。 行hành 得đắc 離ly 四tứ 趣thú 入nhập 三tam 乘thừa 道Đạo 果Quả 故cố 。 更cánh 修tu 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 即tức 是thị 利lợi 益ích 他tha 事sự 。

論luận 曰viết 。

復phục 次thứ 思tư 惟duy 修tu 習tập 者giả 。 愛ái 重trọng 隨tùy 喜hỷ 願nguyện 得đắc 思tư 惟duy 。 六lục 意ý 攝nhiếp 所sở 修tu 。

釋thích 曰viết 。 此thử 章chương 通thông 明minh 修tu 習tập 義nghĩa 。 前tiền 明minh 五ngũ 修tu 。 未vị 分phân 別biệt 修tu 位vị 有hữu 異dị 。 云vân 何hà 得đắc 知tri 。 願nguyện 行hành 位vị 修tu 。 異dị 清thanh 淨tịnh 位vị 修tu 。 若nhược 六lục 意ý 攝nhiếp 三tam 思tư 惟duy 。 修tu 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 應ưng 知tri 在tại 清thanh 淨tịnh 位vị 。 願nguyện 行hành 位vị 中trung 則tắc 無vô 此thử 義nghĩa 。 三tam 思tư 惟duy 是thị 修tu 行hành 本bổn 。 以dĩ 六lục 意ý 莊trang 嚴nghiêm 攝nhiếp 持trì 此thử 三tam 。

論luận 曰viết 。 六lục 意ý 者giả 。 一nhất 廣quảng 大đại 意ý 。 二nhị 長trường 時thời 意ý 。 三tam 歡hoan 喜hỷ 意ý 。 四tứ 有hữu 恩ân 德đức 意ý 。 五ngũ 大đại 志chí 意ý 。 六lục 善thiện 好hảo/hiếu 意ý 。 廣quảng 大đại 意ý 者giả 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 若nhược 干can 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 能năng 得đắc 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。

釋thích 曰viết 。 總tổng 舉cử 劫kiếp 數số 無vô 限hạn 多đa 少thiểu 。 故cố 言ngôn 若nhược 干can 。 以dĩ 大đại 小Tiểu 乘Thừa 經kinh 說thuyết 劫kiếp 數số 不bất 同đồng 故cố 。 不bất 定định 說thuyết 劫kiếp 數số 多đa 少thiểu 。 小Tiểu 乘Thừa 明minh 三tam 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 得đắc 成thành 佛Phật 。 大Đại 乘Thừa 明minh 或hoặc 三tam 或hoặc 七thất 或hoặc 三tam 十thập 三tam 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 得đắc 成thành 佛Phật 。

論luận 曰viết 。 以dĩ 如như 此thử 時thời 。 為vi 一nhất 剎sát 那na 剎sát 那na 。

釋thích 曰viết 。 或hoặc 合hợp 三tam 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 為vi 一nhất 剎sát 那na 。 或hoặc 合hợp 三tam 十thập 三tam 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 為vi 一nhất 剎sát 那na 。 故cố 再tái 稱xưng 剎sát 那na 。 如như 此thử 從tùng 一nhất 剎sát 那na 至chí 無vô 量lượng 剎sát 那na 。 為vi 一nhất 日nhật 一nhất 月nguyệt 。 乃nãi 至chí 一nhất 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 從tùng 一nhất 阿a 僧tăng 祇kỳ 。 至chí 三tam 十thập 三tam 阿a 僧tăng 祇kỳ 。 方phương 得đắc 成thành 佛Phật 。 欲dục 顯hiển 菩Bồ 薩Tát 意ý 無vô 厭yếm 足túc 故cố 。 說thuyết 此thử 長trường 時thời 。

論luận 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 於ư 此thử 時thời 中trung 。 剎sát 那na 剎sát 那na 。 常thường 捨xả 身thân 命mạng 。

釋thích 曰viết 。 此thử 時thời 即tức 總tổng 舉cử 長trường 時thời 。 剎sát 那na 明minh 世thế 間gian 所sở 說thuyết 剎sát 那na 。 於ư 向hướng 所sở 說thuyết 長trường 時thời 中trung 。 如như 世thế 間gian 所sở 說thuyết 剎sát 那na 。 於ư 一nhất 一nhất 剎sát 那na 中trung 。 常thường 捨xả 身thân 命mạng 。 及cập 以dĩ 外ngoại 財tài 。 乃nãi 至chí 成thành 佛Phật 。 無vô 有hữu 厭yếm 足túc 心tâm 。

論luận 曰viết 。 及cập 等đẳng 恆hằng 伽già 沙sa 數số 世thế 界giới 。 滿mãn 中trung 七thất 寶bảo 。 奉phụng 施thí 供cúng 養dường 如Như 來Lai 。 從tùng 初sơ 發phát 心tâm 。 乃nãi 至chí 入nhập 住trụ 究cứu 竟cánh 清thanh 涼lương 菩Bồ 提Đề 。

釋thích 曰viết 。 有Hữu 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 名danh 清thanh 。 以dĩ 離ly 煩phiền 惱não 濁trược 故cố 。 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 名danh 涼lương 。 以dĩ 離ly 眾chúng 苦khổ 熱nhiệt 惱não 故cố 。 又hựu 菩Bồ 提Đề 以dĩ 淨tịnh 樂nhạo/nhạc/lạc 為vi 體thể 。 欲dục 顯hiển 淨tịnh 德đức 故cố 言ngôn 清thanh 。 欲dục 顯hiển 樂nhạo/nhạc/lạc 義nghĩa 故cố 言ngôn 涼lương 。

論luận 曰viết 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 施thí 。 意ý 猶do 不bất 滿mãn 足túc 。 如như 此thử 多đa 時thời 。 剎sát 那na 剎sát 那na 。 滿mãn 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 熾sí 火hỏa 。 菩Bồ 薩Tát 於ư 中trung 。 行hành 住trụ 坐tọa 臥ngọa 。 為vi 四tứ 威uy 儀nghi 。 離ly 一nhất 切thiết 生sanh 生sanh 之chi 具cụ 。

釋thích 曰viết 。 此thử 下hạ 欲dục 明minh 菩Bồ 薩Tát 修tu 餘dư 五ngũ 度độ 。 於ư 此thử 長trường 時thời 一nhất 一nhất 剎sát 那na 中trung 。 常thường 在tại 極cực 苦khổ 難nạn 處xứ 。 資tư 身thân 之chi 具cụ 。 恆hằng 不bất 供cung 足túc 。 菩Bồ 薩Tát 雖tuy 受thọ 此thử 苦khổ 。 於ư 此thử 時thời 中trung 。 修tu 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 未vị 嘗thường 厭yếm 足túc 。

論luận 曰viết 。 戒giới 忍nhẫn 精tinh 進tấn 。 三Tam 摩Ma 提Đề 般Bát 若Nhã 心tâm 。 菩Bồ 薩Tát 恆hằng 現hiện 前tiền 修tu 。 乃nãi 至chí 入nhập 住trụ 究cứu 竟cánh 清thanh 涼lương 菩Bồ 提Đề 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 戒giới 忍nhẫn 等đẳng 意ý 亦diệc 不bất 滿mãn 足túc 。 是thị 無vô 厭yếm 足túc 心tâm 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 廣quảng 大đại 意ý 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 從tùng 初sơ 發phát 心tâm 。 乃nãi 至chí 成thành 佛Phật 。 不bất 捨xả 無vô 厭yếm 足túc 心tâm 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 長trường 時thời 意ý 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 由do 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 所sở 作tác 利lợi 益ích 他tha 事sự 。 常thường 生sanh 無vô 等đẳng 歡hoan 喜hỷ 。 眾chúng 生sanh 得đắc 益ích 其kỳ 心tâm 歡hoan 喜hỷ 。 所sở 不bất 能năng 及cập 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 歡hoan 喜hỷ 意ý 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 行hành 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 已dĩ 。 見kiến 眾chúng 生sanh 於ư 己kỷ 。 有hữu 大đại 恩ân 德đức 。 不bất 見kiến 自tự 身thân 於ư 彼bỉ 有hữu 恩ân 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 有hữu 恩ân 德đức 意ý 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 從tùng 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 所sở 生sanh 功công 德đức 善thiện 根căn 。 施thí 與dữ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 無vô 著trước 心tâm 迴hồi 向hướng 。 為vi 令linh 彼bỉ 得đắc 。 可khả 愛ái 重trọng 果quả 報báo 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 大đại 志chí 意ý 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 。 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 功công 德đức 善thiện 根căn 。 令linh 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 平bình 等đẳng 皆giai 得đắc 。 為vi 彼bỉ 迴hồi 向hướng 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 善thiện 好hảo/hiếu 意ý 。 由do 此thử 六lục 意ý 所sở 攝nhiếp 愛ái 重trọng 思tư 惟duy 。 菩Bồ 薩Tát 修tu 習tập 。

釋thích 曰viết 。 為vi 顯hiển 求cầu 得đắc 心tâm 見kiến 有hữu 大đại 功công 德đức 故cố 。 求cầu 欲dục 得đắc 之chi 。

論luận 曰viết 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 隨tùy 喜hỷ 無vô 量lượng 。 菩Bồ 薩Tát 修tu 加gia 行hành 六lục 意ý 所sở 生sanh 功công 德đức 善thiện 根căn 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 六lục 意ý 所sở 攝nhiếp 隨tùy 喜hỷ 思tư 惟duy 。

釋thích 曰viết 。 為vi 顯hiển 無vô 疑nghi 心tâm 既ký 隨tùy 喜hỷ 勝thắng 人nhân 所sở 行hành 故cố 。 決quyết 定định 無vô 疑nghi 。

論luận 曰viết 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 願nguyện 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 修tu 行hành 六lục 意ý 所sở 攝nhiếp 。 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 及cập 願nguyện 自tự 身thân 修tu 行hành 六lục 意ý 所sở 攝nhiếp 。 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 修tu 習tập 加gia 行hành 。 乃nãi 至chí 成thành 佛Phật 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 六lục 意ý 所sở 攝nhiếp 願nguyện 得đắc 思tư 惟duy 。

釋thích 曰viết 。 為vi 顯hiển 大đại 悲bi 無vô 獨độc 求cầu 之chi 心tâm 。 此thử 三tam 思tư 惟duy 即tức 除trừ 三tam 心tâm 。 一nhất 除trừ 不bất 行hành 心tâm 。 二nhị 除trừ 進tiến 退thoái 心tâm 。 三tam 除trừ 偏thiên 進tiến 心tâm 。

論luận 曰viết 。 若nhược 人nhân 得đắc 聞văn 。 六lục 意ý 所sở 攝nhiếp 菩Bồ 薩Tát 思tư 惟duy 修tu 習tập 。 生sanh 一nhất 念niệm 信tín 心tâm 。 是thị 人nhân 則tắc 得đắc 。 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 福phước 德đức 之chi 聚tụ 。 諸chư 惡ác 業nghiệp 障chướng 。 壞hoại 滅diệt 無vô 餘dư 。

釋thích 曰viết 。 滅diệt 業nghiệp 障chướng 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 能năng 壞hoại 業nghiệp 令linh 盡tận 。 二nhị 業nghiệp 雖tuy 在tại 以dĩ 善thiện 力lực 大đại 故cố 。 能năng 遮già 惡ác 道đạo 報báo 。 令linh 永vĩnh 不bất 受thọ 業nghiệp 。 亦diệc 有hữu 壞hoại 滅diệt 義nghĩa 。 若nhược 人nhân 但đãn 聞văn 尚thượng 得đắc 無vô 量lượng 無vô 邊biên 福phước 德đức 。 何hà 況huống 菩Bồ 薩Tát 。 盡tận 能năng 修tu 行hành 。

差sai 別biệt 章chương 第đệ 七thất

論luận 曰viết 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 差sai 別biệt 。

釋thích 曰viết 。 此thử 問vấn 欲dục 何hà 所sở 顯hiển 。 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 品phẩm 類loại 不bất 可khả 數số 量lượng 。 欲dục 顯hiển 真chân 體thể 故cố 作tác 此thử 問vấn 。 由do 明minh 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 差sai 別biệt 故cố 。 真chân 體thể 顯hiển 現hiện 。

論luận 曰viết 。 由do 各các 有hữu 三tam 品phẩm 。 知tri 其kỳ 差sai 別biệt 。

釋thích 曰viết 。 此thử 總tổng 標tiêu 數số 。 以dĩ 答đáp 問vấn 。

論luận 曰viết 。 施thí 三tam 品phẩm 者giả 。 一nhất 法Pháp 施thí 。 二nhị 財tài 施thí 。 三tam 無vô 畏úy 施thí 。

釋thích 曰viết 。 法Pháp 施thí 利lợi 益ích 他tha 心tâm 。 由do 法Pháp 施thí 故cố 他tha 聞văn 慧tuệ 等đẳng 善thiện 根căn 德đức 生sanh 。 財tài 施thí 利lợi 益ích 他tha 身thân 。 無vô 畏úy 施thí 通thông 利lợi 益ích 他tha 身thân 心tâm 。

復phục 次thứ 由do 財tài 施thí 。 有hữu 向hướng 惡ác 者giả 引dẫn 令linh 歸quy 善thiện 。 由do 無vô 畏úy 施thí 。 攝nhiếp 彼bỉ 令linh 成thành 眷quyến 屬thuộc 。 由do 法Pháp 施thí 。 生sanh 彼bỉ 善thiện 根căn 及cập 。 成thành 熟thục 解giải 脫thoát 。 由do 具cụ 此thử 義nghĩa 故cố 說thuyết 施thí 有hữu 三tam 品phẩm 。

論luận 曰viết 。 戒giới 三tam 品phẩm 者giả 。 一nhất 守thủ 護hộ 戒giới 。 二nhị 攝nhiếp 善thiện 法Pháp 戒giới 。 三tam 攝nhiếp 利lợi 眾chúng 生sanh 戒giới 。

釋thích 曰viết 。 守thủ 護hộ 戒giới 是thị 餘dư 二nhị 戒giới 依y 止chỉ 。 若nhược 人nhân 不bất 離ly 惡ác 。 攝nhiếp 善thiện 利lợi 他tha 則tắc 不bất 得đắc 戒giới 。 若nhược 人nhân 住trụ 守thủ 護hộ 戒giới 。 能năng 引dẫn 攝nhiếp 善thiện 法Pháp 戒giới 。 為vi 佛Phật 法Pháp 及cập 菩Bồ 提Đề 生sanh 起khởi 依y 止chỉ 。 若nhược 住trụ 前tiền 二nhị 戒giới 。 能năng 引dẫn 攝nhiếp 利lợi 眾chúng 生sanh 戒giới 。 為vi 成thành 熱nhiệt 眾chúng 生sanh 依y 止chỉ 。

復phục 次thứ 守thủ 護hộ 戒giới 由do 離ly 惡ác 故cố 。 無vô 悔hối 惱não 心tâm 。 能năng 得đắc 現hiện 世thế 安an 樂lạc 住trụ 。 由do 此thử 安an 樂lạc 住trụ 故cố 。 能năng 修tu 攝nhiếp 善thiện 法Pháp 戒giới 。 為vi 成thành 熟thục 佛Phật 法Pháp 。 若nhược 人nhân 住trụ 前tiền 二nhị 戒giới 。 能năng 修tu 攝nhiếp 利lợi 眾chúng 生sanh 戒giới 。 為vi 成thành 熟thục 他tha 。 此thử 三tam 品phẩm 戒giới 即tức 四Tứ 無Vô 畏Úy 因nhân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 初sơ 戒giới 是thị 斷đoạn 德đức 。 第đệ 二nhị 戒giới 是thị 智trí 德đức 。 第đệ 三tam 戒giới 是thị 恩ân 德đức 。 四Tứ 無Vô 畏Úy 不bất 出xuất 此thử 三tam 德đức 故cố 。 言ngôn 即tức 四Tứ 無Vô 畏Úy 因nhân 。 由do 具cụ 此thử 義nghĩa 故cố 說thuyết 戒giới 有hữu 三tam 品phẩm 。

論luận 曰viết 。 忍nhẫn 三tam 品phẩm 者giả 。 一nhất 他tha 毀hủy 辱nhục 忍nhẫn 。 二nhị 安an 受thọ 苦khổ 忍nhẫn 。 三tam 觀quán 察sát 法Pháp 忍Nhẫn 。

釋thích 曰viết 。 由do 毀hủy 辱nhục 忍nhẫn 。 能năng 忍nhẫn 他tha 所sở 起khởi 過quá 失thất 。

何hà 以dĩ 故cố 。 由do 菩Bồ 薩Tát 為vi 作tác 利lợi 益ích 他tha 事sự 。 發phát 心tâm 修tu 行hành 。 雖tuy 為vi 他tha 毀hủy 辱nhục 。 不bất 由do 著trước 此thử 過quá 失thất 還hoàn 退thoái 本bổn 行hạnh 心tâm 。 由do 安an 受thọ 苦khổ 忍nhẫn 。 雖tuy 復phục 墮đọa 在tại 生sanh 死tử 。 諸chư 苦khổ 難nạn 中trung 。 不bất 由do 此thử 苦khổ 退thoái 本bổn 行hạnh 心tâm 。 由do 觀quán 察sát 法Pháp 忍Nhẫn 。 菩Bồ 薩Tát 能năng 入nhập 諸chư 法pháp 真chân 理lý 。 此thử 忍nhẫn 即tức 是thị 前tiền 二nhị 忍nhẫn 依y 處xứ 。 以dĩ 能năng 除trừ 人nhân 法pháp 二nhị 執chấp 故cố 。 由do 具cụ 此thử 義nghĩa 故cố 說thuyết 忍nhẫn 有hữu 三tam 品phẩm 。

論luận 曰viết 。 精tinh 進tấn 三tam 品phẩm 者giả 。 一nhất 懃cần 勇dũng 精tinh 進tấn 。 二nhị 加gia 行hành 精tinh 進tấn 。 三tam 不bất 下hạ 難nạn/nan 壞hoại 無vô 足túc 精tinh 進tấn 。

釋thích 曰viết 。 云vân 何hà 得đắc 知tri 。 精tinh 進tấn 有hữu 此thử 三tam 體thể 。 由do 佛Phật 世Thế 尊Tôn 於ư 經kinh 中trung 說thuyết 經Kinh 言ngôn 。 此thử 人nhân 有hữu 貞trinh 實thật 有hữu 勝thắng 能năng 有hữu 勇dũng 猛mãnh 。 有hữu 強cường/cưỡng 制chế 力lực 不bất 捨xả 善thiện 軛ách 。 為vi 顯hiển 三tam 體thể 說thuyết 此thử 五ngũ 句cú 。 為vi 顯hiển 懃cần 勇dũng 精tinh 進tấn 說thuyết 有hữu 貞trinh 實thật 。 為vi 顯hiển 加gia 行hành 精tinh 進tấn 。 說thuyết 有hữu 勝thắng 能năng 。

何hà 以dĩ 故cố 。 此thử 人nhân 於ư 加gia 行hành 時thời 有hữu 勝thắng 能năng 。 如như 前tiền 所sở 欲dục 皆giai 能năng 行hành 故cố 。 為vi 顯hiển 不bất 下hạ 難nạn/nan 壞hoại 無vô 足túc 精tinh 進tấn 。 次thứ 第đệ 說thuyết 有hữu 勇dũng 猛mãnh 有hữu 強cường/cưỡng 制chế 力lực 。 不bất 捨xả 善thiện 軛ách 三tam 句cú 。

何hà 以dĩ 故cố 。 有hữu 人nhân 始thỉ 時thời 為vi 。 得đắc 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 先tiên 有hữu 貞trinh 實thật 加gia 行hành 。

時thời 有hữu 勝thắng 能năng 。 為vi 時thời 長trường 遠viễn 。 所sở 求cầu 果quả 相tương/tướng 未vị 現hiện 。 於ư 此thử 中trung 間gian 。 生sanh 下hạ 劣liệt 心tâm 。 為vi 對đối 治trị 此thử 心tâm 顯hiển 不bất 下hạ 精tinh 進tấn 。 故cố 說thuyết 勇dũng 猛mãnh 。 若nhược 人nhân 雖tuy 復phục 勇dũng 猛mãnh 心tâm 無vô 退thoái 弱nhược 。 若nhược 遭tao 生sanh 死tử 苦khổ 難nạn 。 沮trở 壞hoại 其kỳ 心tâm 。 則tắc 退thoái 菩Bồ 提Đề 願nguyện 。 為vi 對đối 治trị 此thử 心tâm 顯hiển 難nạn/nan 壞hoại 精tinh 進tấn 。 故cố 說thuyết 有hữu 強cường/cưỡng 制chế 力lực 。 由do 有hữu 強cường/cưỡng 制chế 力lực 。 生sanh 死tử 苦khổ 難nạn 。 不bất 能năng 令linh 退thoái 。 若nhược 人nhân 雖tuy 復phục 遭tao 苦khổ 不bất 退thoái 。 於ư 少thiểu 所sở 得đắc 便tiện 生sanh 足túc 想tưởng 。 由do 此thử 知tri 足túc 不bất 能năng 得đắc 最tối 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 為vi 對đối 治trị 此thử 心tâm 顯hiển 無vô 足túc 精tinh 進tấn 。 故cố 說thuyết 不bất 捨xả 善thiện 軛ách 。 由do 具cụ 此thử 義nghĩa 故cố 說thuyết 精tinh 進tấn 有hữu 三tam 品phẩm 。

論luận 曰viết 。 定định 三tam 品phẩm 者giả 。 一nhất 安an 樂lạc 住trụ 定định 。 二nhị 引dẫn 神thần 通thông 定định 。 三tam 隨tùy 利lợi 他tha 定định 。

釋thích 曰viết 。 有hữu 定định 為vi 現hiện 世thế 得đắc 安an 樂nhạo/nhạc/lạc 住trụ 。

何hà 以dĩ 故cố 。 能năng 離ly 一nhất 切thiết 染nhiễm 污ô 法pháp 故cố 。 依y 此thử 定định 為vi 生sanh 自tự 利lợi 。 謂vị 三Tam 明Minh 故cố 能năng 引dẫn 。 成thành 六Lục 神Thần 通Thông 。 因nhân 引dẫn 成thành 通thông 定định 生sanh 隨tùy 利lợi 他tha 定định 。 利lợi 他tha 即tức 是thị 三tam 輪luân 。 一nhất 神thần 通thông 輪luân 。 謂vị 身thân 通thông 天thiên 眼nhãn 通thông 天thiên 耳nhĩ 通thông 。 此thử 輪luân 為vi 引dẫn 向hướng 邪tà 者giả 令linh 其kỳ 歸quy 正chánh 。 二nhị 記ký 心tâm 輪luân 。 謂vị 他tha 心tâm 通thông 天thiên 眼nhãn 通thông 天thiên 耳nhĩ 通thông 。 此thử 輪luân 為vi 引dẫn 已dĩ 歸quy 正chánh 者giả 。 若nhược 未vị 信tín 受thọ 。 令linh 其kỳ 信tín 受thọ 。 三tam 正chánh 教giáo 輪luân 。 謂vị 宿túc 住trụ 通thông 漏lậu 盡tận 通thông 。 由do 宿túc 住trụ 通thông 識thức 其kỳ 根căn 性tánh 。 由do 漏lậu 盡tận 通thông 如như 自tự 所sở 得đắc 為vi 說thuyết 正chánh 教giáo 。 令linh 得đắc 下hạ 種chủng 。 成thành 熟thục 解giải 脫thoát 。 由do 具cụ 此thử 義nghĩa 故cố 說thuyết 。 定định 有hữu 三tam 品phẩm 。

論luận 曰viết 。 般Bát 若Nhã 三tam 品phẩm 者giả 。 一nhất 無vô 分phân 別biệt 加gia 行hành 般Bát 若Nhã 。 二nhị 無vô 分phân 別biệt 般Bát 若Nhã 。 三tam 無vô 分phân 別biệt 後hậu 得đắc 般Bát 若Nhã 。

釋thích 曰viết 。 從tùng 聞văn 無vô 相tướng 大Đại 乘Thừa 教giáo 。 得đắc 聞văn 思tư 修tu 慧tuệ 。 入nhập 分phân 別biệt 想tưởng 空không 。 通thông 名danh 無vô 分phân 別biệt 。 加gia 行hành 般Bát 若Nhã 。 已dĩ 入nhập 三tam 無vô 性tánh 即tức 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 名danh 無vô 分phân 別biệt 般Bát 若Nhã 。 得đắc 無vô 分phân 別biệt 。 智trí 後hậu 出xuất 觀quán 。 如như 前tiền 所sở 證chứng 。 或hoặc 自tự 思tư 惟duy 。 或hoặc 為vì 他tha 說thuyết 。 名danh 無vô 分phân 別biệt 。 後hậu 得đắc 般Bát 若Nhã 。 般Bát 若Nhã 復phục 有hữu 三tam 品phẩm 。 謂vị 未vị 知tri 欲dục 知tri 根căn 。 知tri 根căn 。 知tri 已dĩ 根căn 。 為vi 生sanh 住trụ 用dụng 出xuất 世thế 間gian 事sự 故cố 。 由do 具cụ 此thử 義nghĩa 故cố 說thuyết 般Bát 若Nhã 有hữu 三tam 品phẩm 。

攝nhiếp 章chương 第đệ 八bát

論luận 曰viết 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 攝nhiếp 義nghĩa 。

釋thích 曰viết 。 餘dư 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 。 與dữ 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 互hỗ 相tương 攝nhiếp 義nghĩa 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。

論luận 曰viết 。 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 。 皆giai 入nhập 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 攝nhiếp 。

釋thích 曰viết 。 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 。 謂vị 願nguyện 乃nãi 至chí 四tứ 無vô 礙ngại 六Lục 通Thông 如Như 來Lai 所sở 有hữu 。 祕bí 密mật 法Pháp 藏tạng 等đẳng 。 皆giai 是thị 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 所sở 攝nhiếp 。

論luận 曰viết 。 以dĩ 為vi 彼bỉ 性tánh 故cố 。

釋thích 曰viết 。 由do 波Ba 羅La 蜜Mật 是thị 。 願nguyện 等đẳng 法pháp 性tánh 故cố 。 此thử 願nguyện 等đẳng 亦diệc 攝nhiếp 。 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 由do 願nguyện 等đẳng 是thị 波Ba 羅La 蜜Mật 性tánh 故cố 。 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 同đồng 以dĩ 無vô 分phân 別biệt 智trí 為vi 性tánh 。 故cố 得đắc 相tương/tướng 攝nhiếp 。

論luận 曰viết 。 彼bỉ 是thị 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 所sở 流lưu 果quả 故cố 。

釋thích 曰viết 。 彼bỉ 即tức 六Lục 通Thông 十Thập 力Lực 。 四Tứ 無Vô 所Sở 畏Úy 。 乃nãi 至chí 不Bất 共Cộng 法Pháp 等đẳng 諸chư 佛Phật 法Pháp 。 皆giai 是thị 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 所sở 流lưu 之chi 果quả 。 以dĩ 與dữ 波Ba 羅La 蜜Mật 同đồng 性tánh 故cố 。

論luận 曰viết 。 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 。 所sở 隨tùy 成thành 故cố 。

釋thích 曰viết 。 信tín 輕khinh 安an 等đẳng 諸chư 善thiện 法Pháp 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 所sở 攝nhiếp 。 隨tùy 菩Bồ 薩Tát 所sở 欲dục 。 行hành 波Ba 羅La 蜜Mật 。 皆giai 能năng 成thành 就tựu 。 波Ba 羅La 蜜Mật 即tức 是thị 彼bỉ 所sở 流lưu 果quả 。 故cố 得đắc 相tương/tướng 攝nhiếp 。

對đối 治trị 章chương 第đệ 九cửu

論luận 曰viết 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 所sở 對đối 治trị 。 攝nhiếp 一nhất 切thiết 惑hoặc 。

釋thích 曰viết 。 如như 波Ba 羅La 蜜Mật 能năng 攝nhiếp 一nhất 切thiết 。 清thanh 淨tịnh 品phẩm 盡tận 。 波Ba 羅La 蜜Mật 所sở 對đối 治trị 。 亦diệc 應ưng 能năng 攝nhiếp 一nhất 切thiết 。 不bất 淨tịnh 品phẩm 盡tận 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。

論luận 曰viết 。 以dĩ 為vi 彼bỉ 性tánh 故cố 。

釋thích 曰viết 。 如như 波Ba 羅La 蜜Mật 以dĩ 無vô 著trước 為vi 性tánh 故cố 。 攝nhiếp 一nhất 切thiết 善thiện 法pháp 盡tận 。 波Ba 羅La 蜜Mật 所sở 對đối 治trị 以dĩ 著trước 為vi 性tánh 。 故cố 攝nhiếp 一nhất 切thiết 不bất 淨tịnh 品phẩm 盡tận 。

論luận 曰viết 。 為vi 彼bỉ 生sanh 因nhân 故cố 。

釋thích 曰viết 。 不bất 信tín 邪tà 見kiến 身thân 見kiến 等đẳng 諸chư 法pháp 。 能năng 生sanh 悋lận 惜tích 嫉tật 妬đố 邪tà 行hành 瞋sân 恚khuể 等đẳng 果quả 。 以dĩ 同đồng 性tánh 故cố 得đắc 為vi 彼bỉ 因nhân 。

論luận 曰viết 。 為vi 彼bỉ 所sở 流lưu 果quả 故cố 。

釋thích 曰viết 。 此thử 悋lận 惜tích 嫉tật 妬đố 邪tà 行hành 瞋sân 恚khuể 等đẳng 。 由do 著trước 自tự 他tha 故cố 生sanh 諸chư 惡ác 行hành 。 謂vị 十thập 惡ác 等đẳng 亦diệc 以dĩ 同đồng 性tánh 得đắc 為vi 彼bỉ 果quả 。 由do 此thử 諸chư 義nghĩa 故cố 得đắc 相tương/tướng 攝nhiếp 。

功công 德đức 章chương 第đệ 十thập

論luận 曰viết 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 功công 德đức 。

釋thích 曰viết 。 行hành 世thế 間gian 施thí 等đẳng 行hành 亦diệc 有hữu 功công 德đức 。 菩Bồ 薩Tát 波Ba 羅La 蜜Mật 。 功công 德đức 云vân 何hà 應ưng 知tri 。 菩Bồ 薩Tát 波Ba 羅La 蜜Mật 。 功công 德đức 與dữ 世thế 間gian 有hữu 同đồng 有hữu 異dị 。 同đồng 有hữu 六lục 種chủng 。 異dị 有hữu 四tứ 種chủng 。 同đồng 有hữu 六lục 種chủng 者giả 。

論luận 曰viết 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 輪luân 轉chuyển 生sanh 死tử 。 大đại 富phú 位vị 自tự 在tại 所sở 攝nhiếp 。

釋thích 曰viết 。 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 天thiên 帝đế 梵Phạm 王Vương 。 等đẳng 為vi 大đại 富phú 位vị 。 於ư 中trung 為vi 主chủ 故cố 名danh 自tự 在tại 菩Bồ 薩Tát 凡phàm 夫phu 行hành 施thí 同đồng 得đắc 此thử 報báo 。

論luận 曰viết 。 大đại 生sanh 所sở 攝nhiếp 。

釋thích 曰viết 。 大đại 生sanh 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 道đạo 勝thắng 二nhị 性tánh 勝thắng 三tam 威uy 德đức 勝thắng 。 菩Bồ 薩Tát 凡phàm 夫phu 持trì 戒giới 同đồng 得đắc 此thử 報báo 。

論luận 曰viết 。 大đại 眷quyến 屬thuộc 徒đồ 眾chúng 所sở 攝nhiếp 。

釋thích 曰viết 。 親thân 戚thích 名danh 眷quyến 屬thuộc 。 所sở 攝nhiếp 領lãnh 者giả 名danh 徒đồ 眾chúng 。 眷quyến 屬thuộc 及cập 徒đồ 眾chúng 亦diệc 有hữu 三tam 勝thắng 。 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 故cố 稱xưng 為vi 大đại 。 皆giai 相tương 親thân 愛ái 不bất 生sanh 憎tăng 嫉tật 。 恆hằng 共cộng 歡hoan 聚tụ 未vị 嘗thường 違vi 離ly 。 菩Bồ 薩Tát 凡phàm 夫phu 行hành 忍nhẫn 同đồng 得đắc 此thử 報báo 。

論luận 曰viết 。 大đại 資tư 生sanh 業nghiệp 事sự 成thành 就tựu 所sở 攝nhiếp 。

釋thích 曰viết 。 資tư 生sanh 業nghiệp 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 種chủng 植thực 二nhị 養dưỡng 獸thú 三tam 商thương 估cổ 四tứ 事sự 王vương 。 和hòa 同đồng 乖quai 諍tranh 名danh 事sự 。 如như 所sở 欲dục 為vi 。 無vô 不bất 諧hài 遂toại 。 故cố 名danh 成thành 就tựu 。 菩Bồ 薩Tát 凡phàm 夫phu 行hành 精tinh 進tấn 同đồng 得đắc 此thử 果quả 。

論luận 曰viết 。 無vô 疾tật 惱não 少thiểu 欲dục 等đẳng 所sở 攝nhiếp 。

釋thích 曰viết 。 四tứ 無vô 量lượng 所sở 攝nhiếp 定định 。 此thử 定định 得đắc 果quả 身thân 無vô 諸chư 病bệnh 。 心tâm 離ly 眾chúng 惱não 。 故cố 恆hằng 歡hoan 悅duyệt 。 其kỳ 餘dư 諸chư 定định 。 所sở 得đắc 果quả 報báo 。 雖tuy 復phục 在tại 家gia 。 與dữ 離ly 欲dục 仙tiên 人nhân 不bất 異dị 。 以dĩ 少thiểu 煩phiền 惱não 故cố 。 等đẳng 謂vị 得đắc 好hảo/hiếu 形hình 相tướng 及cập 長trường 壽thọ 等đẳng 。 菩Bồ 薩Tát 凡phàm 夫phu 修tu 定định 同đồng 得đắc 此thử 果quả 。

論luận 曰viết 。 一nhất 切thiết 工công 巧xảo 。 明minh 處xứ 聰thông 慧tuệ 所sở 攝nhiếp 。

釋thích 曰viết 。 為vi 立lập 資tư 生sanh 故cố 須tu 工công 巧xảo 明minh 處xứ 。 即tức 十thập 八bát 明minh 處xứ 能năng 立lập 現hiện 在tại 未vị 來lai 。 及cập 解giải 脫thoát 法pháp 。 此thử 中trung 有hữu 立lập 破phá 二nhị 理lý 。 若nhược 有hữu 聰thông 慧tuệ 則tắc 能năng 成thành 此thử 事sự 。 菩Bồ 薩Tát 凡phàm 夫phu 若nhược 修tu 般Bát 若Nhã 同đồng 得đắc 此thử 報báo 。 異dị 有hữu 四tứ 種chủng 者giả 。

論luận 曰viết 。 如như 意ý 。

釋thích 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 行hành 施thí 等đẳng 。 得đắc 富phú 樂lạc 等đẳng 報báo 。 於ư 中trung 常thường 離ly 過quá 失thất 。 謂vị 無vô 染nhiễm 污ô 利lợi 益ích 自tự 他tha 故cố 。 世thế 間gian 行hành 施thí 等đẳng 。 雖tuy 有hữu 功công 德đức 則tắc 無vô 此thử 事sự 。 是thị 名danh 第đệ 一nhất 異dị 相tướng 。

論luận 曰viết 。 無vô 失thất 富phú 樂lạc 。

釋thích 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 行hành 施thí 等đẳng 。 得đắc 富phú 樂lạc 等đẳng 報báo 。 於ư 中trung 如như 意ý 。 謂vị 自tự 用dụng 及cập 為vi 他tha 用dụng 。 常thường 生sanh 三tam 種chủng 歡hoan 喜hỷ 故cố 。 世thế 間gian 行hành 施thí 等đẳng 。 雖tuy 有hữu 功công 德đức 則tắc 不bất 如như 此thử 。 是thị 名danh 第đệ 二nhị 異dị 相tướng 。

論luận 曰viết 。 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 。 為vi 正chánh 事sự 故cố 。

釋thích 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 行hành 施thí 等đẳng 。 所sở 生sanh 功công 德đức 。 常thường 為vì 眾chúng 生sanh 。 作tác 世thế 出xuất 世thế 利lợi 益ích 事sự 。 不bất 為vi 自tự 身thân 。 世thế 間gian 行hành 施thí 等đẳng 。 雖tuy 有hữu 功công 德đức 則tắc 不bất 如như 此thử 。 是thị 名danh 第đệ 三tam 異dị 相tướng 。

論luận 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 修tu 行hành 。 六Lục 度Độ 功công 德đức 。 乃nãi 至chí 入nhập 住trụ 究cứu 竟cánh 清thanh 涼lương 菩Bồ 提Đề 。 恆hằng 在tại 不bất 異dị 故cố 。

釋thích 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 行hành 施thí 等đẳng 。 所sở 生sanh 功công 德đức 。 從tùng 初sơ 發phát 心tâm 。 乃nãi 至chí 極cực 果quả 。 如như 本bổn 恆hằng 在tại 利lợi 他tha 不bất 異dị 。 此thử 即tức 常thường 住trụ 功công 德đức 。 世thế 間gian 行hành 施thí 等đẳng 。 雖tuy 有hữu 功công 德đức 則tắc 不bất 如như 此thử 。 是thị 名danh 第đệ 四tứ 異dị 相tướng 。

互hỗ 顯hiển 章chương 第đệ 十thập 一nhất

論luận 曰viết 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 更cánh 互hỗ 相tương 顯hiển 。

釋thích 曰viết 。 如như 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 等đẳng 經kinh 中trung 說thuyết 三tam 十thập 六lục 句cú 。 顯hiển 說thuyết 一nhất 一nhất 波Ba 羅La 蜜Mật 即tức 說thuyết 餘dư 。 五ngũ 波Ba 羅La 蜜Mật 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。

論luận 曰viết 。 世Thế 尊Tôn 或hoặc 以dĩ 施thí 名danh 。 說thuyết 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 或hoặc 以dĩ 戒giới 名danh 。 或hoặc 以dĩ 忍nhẫn 名danh 。 或hoặc 以dĩ 精tinh 進tấn 名danh 。 或hoặc 以dĩ 定định 名danh 。 或hoặc 以dĩ 般Bát 若Nhã 名danh 。 說thuyết 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。

釋thích 曰viết 。 五ngũ 波Ba 羅La 蜜Mật 。 入nhập 一nhất 波Ba 羅La 蜜Mật 攝nhiếp 。 一nhất 波Ba 羅La 蜜Mật 中trung 則tắc 具cụ 有hữu 六lục 。 但đãn 以dĩ 施thí 等đẳng 一nhất 名danh 說thuyết 之chi 。

論luận 曰viết 。 如Như 來Lai 以dĩ 何hà 意ý 。 作tác 如như 此thử 說thuyết 。 於ư 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 修tu 行hành 方phương 便tiện 中trung 。 一nhất 切thiết 餘dư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 皆giai 聚tụ 集tập 助trợ 成thành 故cố 。 此thử 即tức 如Như 來Lai 說thuyết 意ý 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 於ư 一nhất 一nhất 波Ba 羅La 蜜Mật 修tu 加gia 行hành 。 餘dư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 皆giai 助trợ 成thành 此thử 一nhất 。 如như 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 正chánh 行hạnh 施thí 時thời 。 守thủ 護hộ 身thân 口khẩu 。 離ly 七thất 支chi 惡ác 。 即tức 持trì 正chánh 語ngữ 正chánh 業nghiệp 正chánh 命mạng 戒giới 。 由do 此thử 戒giới 故cố 施thí 得đắc 成thành 就tựu 。 故cố 戒giới 能năng 成thành 施thí 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 正chánh 行hạnh 施thí 時thời 。 能năng 安an 受thọ 受thọ 施thí 人nhân 相tương 違vi 言ngôn 語ngữ 及cập 相tương 違vi 威uy 儀nghi 。 乃nãi 至chí 安an 受thọ 行hành 施thí 苦khổ 事sự 。 由do 此thử 忍nhẫn 故cố 施thí 得đắc 成thành 就tựu 。 故cố 忍nhẫn 能năng 成thành 施thí 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 正chánh 行hạnh 施thí 時thời 。 由do 欲dục 行hành 施thí 心tâm 能năng 除trừ 貪tham 愛ái 。 由do 有hữu 大đại 悲bi 能năng 除trừ 瞋sân 恚khuể 。 由do 下hạ 身thân 心tâm 能năng 除trừ 憍kiêu 慢mạn 。 欲dục 令linh 受thọ 者giả 安an 樂lạc 能năng 除trừ 。 慳san 悋lận 嫉tật 妬đố 。 知tri 施thí 有hữu 因nhân 果quả 能năng 除trừ 。 無vô 明minh 邪tà 見kiến 。 精tinh 進tấn 能năng 生sanh 如như 此thử 善thiện 。 對đối 治trị 如như 此thử 惡ác 。 由do 精tinh 進tấn 施thí 得đắc 成thành 就tựu 。 故cố 精tinh 進tấn 能năng 成thành 施thí 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 正chánh 行hạnh 施thí 時thời 。 一nhất 心tâm 相tương 續tục 緣duyên 利lợi 樂lạc 眾chúng 生sanh 事sự 。 由do 此thử 定định 故cố 施thí 得đắc 成thành 就tựu 。 故cố 定định 能năng 成thành 施thí 若nhược 菩Bồ 薩Tát 正chánh 行hạnh 施thí 時thời 。 由do 了liễu 別biệt 因nhân 果quả 不bất 著trước 三tam 輪luân 。 故cố 般Bát 若Nhã 能năng 成thành 施thí 。 是thị 名danh 餘dư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 助trợ 成thành 一nhất 波Ba 羅La 蜜Mật 。 故cố 合hợp 說thuyết 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 總tổng 名danh 為vi 施thí 。 如như 施thí 戒giới 等đẳng 亦diệc 爾nhĩ 。 一nhất 度độ 具cụ 六lục 故cố 成thành 三tam 十thập 六lục 句cú 。

論luận 曰viết 。 此thử 中trung 說thuyết 欝uất 陀đà 那na 偈kệ 。

位vị 數số 相tương 次thứ 第đệ 。 名danh 修tu 差sai 別biệt 攝nhiếp 。

對đối 治trị 及cập 功công 德đức 。 互hỗ 顯hiển 諸chư 度Độ 義nghĩa 。

攝Nhiếp 大Đại 乘Thừa 論Luận 釋Thích 卷quyển 第đệ 九cửu

(# 第đệ 九cửu 張trương 十thập 五ngũ 行hành 。 懶lãn 惰nọa 即tức 是thị 退thoái 弱nhược 心tâm 因nhân 之chi 下hạ 。 應ưng 有hữu 定định 慧tuệ 二nhị 波Ba 羅La 蜜Mật 文văn 。 而nhi 三tam 國quốc 本bổn 皆giai 闕khuyết 。 遂toại 令linh 次thứ 文văn 壞hoại 失thất 。 心tâm 因nhân 者giả 。 謂vị 散tán 亂loạn 邪tà 智trí 。 及cập 與dữ 結kết 文văn 為vi 對đối 治trị 六lục 種chủng 惑hoặc 障chướng 故cố 。 立lập 波Ba 羅La 蜜Mật 。 有hữu 六lục 數số 等đẳng 言ngôn 。 皆giai 無vô 所sở 從tùng 來lai 。 今kim 撿kiểm 本bổn 論luận 。 此thử 中trung 有hữu 云vân 。 若nhược 已dĩ 起khởi 發phát 行hạnh 及cập 不bất 退thoái 弱nhược 心tâm 為vi 對đối 治trị 壞hoại 失thất 心tâm 因nhân 故cố 立lập 定định 慧tuệ 二nhị 波Ba 羅La 蜜Mật 等đẳng 二nhị 十thập 五ngũ 字tự 。 今kim 依y 本bổn 論luận 加gia 之chi )# 。