攝Nhiếp 大Đại 乘Thừa 論Luận 釋Thích
Quyển 13
世Thế 親Thân 菩Bồ 薩Tát 釋Thích 陳Trần 真Chân 諦Đế 譯Dịch

攝Nhiếp 大Đại 乘Thừa 論Luận 釋Thích 卷quyển 第đệ 十thập 三tam

世thế 親thân 菩Bồ 薩Tát 釋thích

陳trần 天Thiên 竺Trúc 三tam 藏tạng 真Chân 諦Đế 譯dịch

釋thích 學học 果quả 寂tịch 滅diệt 勝thắng 相tương/tướng 第đệ 九cửu

論luận 曰viết 。 如như 此thử 已dĩ 說thuyết 依y 慧tuệ 學học 差sai 別biệt 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。 寂tịch 滅diệt 差sai 別biệt 。

釋thích 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 與dữ 二Nhị 乘Thừa 道đạo 既ký 有hữu 差sai 別biệt 。 由do 道đạo 得đắc 滅diệt 。 菩Bồ 薩Tát 滅diệt 與dữ 二Nhị 乘Thừa 滅diệt 亦diệc 應ưng 有hữu 差sai 別biệt 。 云vân 何hà 可khả 知tri 。

論luận 曰viết 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 惑hoặc 滅diệt 。 即tức 是thị 無vô 住trú 處xứ 涅Niết 槃Bàn 。

釋thích 曰viết 。 二Nhị 乘Thừa 與dữ 菩Bồ 薩Tát 同đồng 以dĩ 惑hoặc 滅diệt 為vi 滅Diệt 諦Đế 。 二Nhị 乘Thừa 惑hoặc 滅diệt 一nhất 向hướng 背bối/bội 生sanh 死tử 趣thú 涅Niết 槃Bàn 。 菩Bồ 薩Tát 惑hoặc 滅diệt 不bất 背bội 生sanh 死tử 。 不bất 背bối/bội 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 異dị 二Nhị 乘Thừa 。 菩Bồ 薩Tát 此thử 滅diệt 於ư 四tứ 種chủng 涅Niết 槃Bàn 中trung 。 是thị 無vô 住trú 處xứ 。 一nhất 本bổn 來lai 清thanh 淨tịnh 涅Niết 槃Bàn 。 二nhị 無vô 住trú 處xứ 涅Niết 槃Bàn 。 三tam 有hữu 餘dư 。 四tứ 無vô 餘dư 。 菩Bồ 薩Tát 不bất 見kiến 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 異dị 。 由do 般Bát 若Nhã 不bất 住trụ 生sanh 死tử 。 由do 慈từ 悲bi 不bất 住trụ 涅Niết 槃Bàn 。 若nhược 分phân 別biệt 生sanh 死tử 。 則tắc 住trụ 生sanh 死tử 。 若nhược 分phân 別biệt 涅Niết 槃Bàn 。 則tắc 住trụ 涅Niết 槃Bàn 。 菩Bồ 薩Tát 得đắc 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 無vô 所sở 分phân 別biệt 。 故cố 無vô 所sở 住trụ 。

論luận 曰viết 。 此thử 相tương/tướng 云vân 何hà 。

釋thích 曰viết 。 無vô 住trú 處xứ 涅Niết 槃Bàn 。 以dĩ 何hà 法pháp 為vi 相tương/tướng 。

論luận 曰viết 。 捨xả 離ly 惑hoặc 與dữ 不phủ 。 捨xả 離ly 生sanh 死tử 。 二nhị 所sở 依y 死tử 。 轉chuyển 依y 為vi 相tương/tướng 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 在tại 轉chuyển 依y 位vị 。 不bất 與dữ 諸chư 惑hoặc 緣duyên 起khởi 處xứ 。 故cố 名danh 捨xả 離ly 。 惑hoặc 在tại 出xuất 觀quán 位vị 。 必tất 起khởi 分phân 別biệt 故cố 。 名danh 不bất 捨xả 離ly 生sanh 死tử 。 若nhược 偏thiên 觀quán 前tiền 後hậu 明minh 此thử 二nhị 義nghĩa 。 亦diệc 得đắc 一nhất 時thời 具cụ 二nhị 義nghĩa 。 若nhược 雙song 觀quán 二nhị 義nghĩa 。 必tất 在tại 一nhất 時thời 。 此thử 二nhị 義nghĩa 並tịnh 以dĩ 依y 他tha 性tánh 為vi 依y 止chỉ 。 無vô 住trú 處xứ 涅Niết 槃Bàn 以dĩ 轉chuyển 依y 為vi 相tương/tướng 。 即tức 轉chuyển 二nhị 著trước 。 凡phàm 夫phu 著trước 生sanh 死tử 。 二Nhị 乘Thừa 著trước 涅Niết 槃Bàn 。 菩Bồ 薩Tát 得đắc 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 不bất 見kiến 生sanh 死tử 。 涅Niết 槃Bàn 有hữu 差sai 別biệt 。 雖tuy 滅diệt 惑hoặc 不bất 住trụ 涅Niết 槃Bàn 。 雖tuy 起khởi 分phân 別biệt 不bất 住trụ 生sanh 死tử 。 故cố 此thử 涅Niết 槃Bàn 以dĩ 轉chuyển 依y 為vi 相tương/tướng 。 此thử 轉chuyển 依y 即tức 依y 止chỉ 依y 他tha 性tánh 。

論luận 曰viết 。 此thử 中trung 生sanh 死tử 是thị 依y 他tha 性tánh 。 不bất 淨tịnh 品phẩm 一nhất 分phân 為vi 體thể 。 涅Niết 槃Bàn 是thị 依y 他tha 性tánh 。 淨tịnh 品phẩm 一nhất 分phân 為vi 體thể 。

釋thích 曰viết 。 此thử 釋thích 二nhị 所sở 依y 止chỉ 義nghĩa 。 本bổn 識thức 名danh 依y 他tha 性tánh 。 本bổn 識thức 若nhược 起khởi 分phân 別biệt 。 即tức 是thị 不bất 淨tịnh 品phẩm 。 說thuyết 此thử 一nhất 分phân 為vi 生sanh 死tử 體thể 。 如như 分phân 別biệt 依y 他tha 性tánh 。 此thử 性tánh 不bất 如như 此thử 有hữu 。 此thử 分phân 別biệt 無vô 所sở 有hữu 即tức 是thị 淨tịnh 品phẩm 。 依y 此thử 一nhất 分phân 為vi 涅Niết 槃Bàn 體thể 。

論luận 曰viết 。 本bổn 依y 者giả 。 是thị 具cụ 淨tịnh 不bất 淨tịnh 品phẩm 二nhị 分phần 依y 他tha 性tánh 。

釋thích 曰viết 。 分phân 別biệt 性tánh 是thị 生sanh 死tử 。 真chân 實thật 性tánh 。 是thị 涅Niết 槃Bàn 。 從tùng 本bổn 以dĩ 來lai 。 此thử 二nhị 品phẩm 以dĩ 依y 他tha 性tánh 為vi 依y 止chỉ 。 即tức 說thuyết 依y 他tha 性tánh 為vi 本bổn 依y 。

論luận 曰viết 。 轉chuyển 依y 者giả 。 對đối 治trị 起khởi 時thời 。 此thử 依y 他tha 性tánh 。 由do 不bất 淨tịnh 品phẩm 分phần/phân 永vĩnh 改cải 本bổn 性tánh 。 由do 淨tịnh 品phẩm 分phần/phân 永vĩnh 成thành 本bổn 性tánh 。

釋thích 曰viết 。 轉chuyển 依y 亦diệc 屬thuộc 依y 他tha 性tánh 。 三tam 乘thừa 道đạo 是thị 對đối 治trị 。 此thử 依y 他tha 性tánh 道đạo 未vị 起khởi 時thời 。 如như 見kiến 諦Đế 等đẳng 。 或hoặc 能năng 起khởi 諸chư 業nghiệp 感cảm 惡ác 道đạo 報báo 。 名danh 不bất 淨tịnh 品phẩm 。 道đạo 起khởi 已dĩ 後hậu 。 如như 此thử 不bất 淨tịnh 品phẩm 滅diệt 不bất 更cánh 生sanh 。 故cố 言ngôn 永vĩnh 改cải 本bổn 性tánh 。 此thử 依y 他tha 性tánh 道đạo 及cập 道Đạo 果Quả 名danh 淨tịnh 品phẩm 。 道đạo 即tức 戒giới 定định 慧tuệ 。 道Đạo 果Quả 有hữu 二nhị 種chủng 。 謂vị 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 有hữu 為vi 即tức 解giải 脫thoát 解giải 脫thoát 知tri 見kiến 。 無vô 為vi 即tức 本bổn 惑hoặc 滅diệt 。 及cập 未vị 來lai 惑hoặc 不bất 生sanh 。 道đạo 未vị 起khởi 時thời 。 戒giới 等đẳng 淨tịnh 品phẩm 未vị 成thành 立lập 。 但đãn 有hữu 本bổn 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 由do 道đạo 起khởi 故cố 與dữ 五ngũ 分phần 法Pháp 身thân 。 及cập 無vô 垢cấu 清thanh 淨tịnh 相tương 應ứng 。 如như 此thử 相tương 應ứng 乃nãi 至chí 得đắc 佛Phật 。 無vô 有hữu 變biến 異dị 。 故cố 言ngôn 永vĩnh 成thành 本bổn 性tánh 。

論luận 曰viết 。 此thử 轉chuyển 依y 若nhược 略lược 說thuyết 有hữu 六lục 種chủng 轉chuyển 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 約ước 三tam 乘thừa 道đạo 及cập 道Đạo 果Quả 。 廣quảng 說thuyết 則tắc 有hữu 多đa 轉chuyển 依y 義nghĩa 。 今kim 略lược 說thuyết 故cố 但đãn 有hữu 六lục 種chủng 。

論luận 曰viết 。 一nhất 益ích 力lực 損tổn 能năng 轉chuyển 。 由do 隨tùy 信tín 樂nhạo 位vị 。 住trụ 聞văn 熏huân 習tập 力lực 故cố 。

釋thích 曰viết 。 由do 三tam 乘thừa 聖thánh 道Đạo 起khởi 阿a 黎lê 耶da 識thức 中trung 。 聞văn 熏huân 習tập 功công 能năng 更cánh 增tăng 。 說thuyết 名danh 益ích 力lực 。 於ư 阿a 黎lê 耶da 識thức 中trung 。 所sở 有hữu 諸chư 惑hoặc 熏huân 習tập 。 由do 對đối 治trị 起khởi 故cố 無vô 復phục 本bổn 用dụng 。 說thuyết 名danh 損tổn 能năng 。 此thử 二nhị 事sự 何hà 位vị 何hà 因nhân 得đắc 成thành 。 若nhược 人nhân 住trụ 願nguyện 樂nhạo 位vị 中trung 。 聞văn 如Như 來Lai 說thuyết 廣quảng 大đại 甚thậm 深thâm 正chánh 教giáo 。 於ư 中trung 起khởi 三tam 信tín 。 願nguyện 樂nhạo 修tu 行hành 。 隨tùy 順thuận 不bất 違vi 。 此thử 損tổn 益ích 以dĩ 聞văn 熏huân 習tập 力lực 為vi 因nhân 。 聞văn 思tư 慧tuệ 為vi 聞văn 熏huân 習tập 體thể 。 因nhân 此thử 二nhị 慧tuệ 生sanh 修tu 慧tuệ 。 修tu 慧tuệ 是thị 聞văn 熏huân 習tập 力lực 。 若nhược 無vô 修tu 慧tuệ 。 本bổn 依y 則tắc 不bất 得đắc 轉chuyển 。 由do 此thử 力lực 故cố 。 損tổn 益ích 義nghĩa 成thành 。 若nhược 人nhân 已dĩ 得đắc 如như 此thử 轉chuyển 依y 。 煩phiền 惱não 行hành 於ư 此thử 人nhân 云vân 何hà 。

論luận 曰viết 。 由do 煩phiền 惱não 有hữu 羞tu 行hành 慚tàm 。 弱nhược 行hành 或hoặc 永vĩnh 不bất 行hành 故cố 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 人nhân 已dĩ 得đắc 此thử 轉chuyển 依y 。 煩phiền 惱não 若nhược 起khởi 即tức 生sanh 慚tàm 羞tu 。 起khởi 亦diệc 不bất 久cửu 。 又hựu 復phục 微vi 弱nhược 。 或hoặc 永vĩnh 不bất 起khởi 。

何hà 以dĩ 故cố 。 能năng 羞tu 自tự 身thân 。 深thâm 見kiến 諸chư 過quá 故cố 。

論luận 曰viết 。 二nhị 通thông 達đạt 轉chuyển 謂vị 已dĩ 登đăng 地địa 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 由do 真chân 實thật 虛hư 妄vọng 顯hiển 現hiện 為vi 能năng 故cố 。

釋thích 曰viết 。 得đắc 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 證chứng 真Chân 如Như 故cố 名danh 通thông 達đạt 。 由do 此thử 通thông 達đạt 有hữu 別biệt 轉chuyển 異dị 於ư 地địa 前tiền 。 若nhược 已dĩ 登đăng 地địa 。 有hữu 時thời 入nhập 觀quán 。 此thử 通thông 達đạt 為vi 真chân 實thật 顯hiển 現hiện 因nhân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 如như 初sơ 通thông 達đạt 明minh 證chứng 真Chân 如Như 。 後hậu 入nhập 觀quán 亦diệc 爾nhĩ 。 有hữu 時thời 出xuất 觀quán 。 此thử 通thông 達đạt 為vi 虛hư 妄vọng 顯hiển 現hiện 因nhân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 如như 先tiên 未vị 入nhập 觀quán 。 以dĩ 散tán 心tâm 修tu 自tự 利lợi 利lợi 他tha 俗tục 行hành 。 今kim 出xuất 觀quán 亦diệc 爾nhĩ 。

論luận 曰viết 。 此thử 轉chuyển 從tùng 初Sơ 地Địa 至chí 六lục 地địa 。

釋thích 曰viết 。 此thử 中trung 同đồng 有hữu 出xuất 入nhập 觀quán 異dị 故cố 。 以dĩ 六lục 地địa 為vi 其kỳ 位vị 。

論luận 曰viết 。 三tam 修tu 習tập 轉chuyển 。 由do 未vị 離ly 障chướng 人nhân 。 是thị 一nhất 切thiết 相tương/tướng 不bất 顯hiển 現hiện 。 真chân 實thật 顯hiển 現hiện 依y 故cố 。

釋thích 曰viết 。 前tiền 位vị 修tu 習tập 依y 相tương/tướng 起khởi 。 此thử 位vị 修tu 習tập 依y 無vô 相tướng 起khởi 。 已dĩ 離ly 惑hoặc 障chướng 。 離ly 一Nhất 切Thiết 智Trí 障chướng 未vị 盡tận 。 是thị 有hữu 學học 大Đại 乘Thừa 人nhân 。 能năng 得đắc 此thử 轉chuyển 。 一nhất 切thiết 相tương/tướng 。 謂vị 相tương/tướng 相tương 生sanh 相tương/tướng 真chân 實thật 相tướng 。 此thử 三tam 相tương/tướng 體thể 不bất 顯hiển 現hiện 。 依y 止chỉ 此thử 轉chuyển 依y 得đắc 成thành 。 三tam 無vô 相tướng 得đắc 顯hiển 現hiện 。 亦diệc 依y 止chỉ 此thử 轉chuyển 依y 得đắc 成thành 。

論luận 曰viết 。 此thử 轉chuyển 從tùng 七thất 地địa 至chí 十Thập 地Địa 。

釋thích 曰viết 。 此thử 中trung 同đồng 修tu 無vô 相tướng 行hành 故cố 。 以dĩ 四tứ 地địa 為vi 其kỳ 位vị 。

論luận 曰viết 。 四Tứ 果Quả 圓viên 滿mãn 轉chuyển 。 由do 已dĩ 離ly 障chướng 人nhân 。 一nhất 切thiết 相tương/tướng 不bất 顯hiển 現hiện 。 清thanh 淨tịnh 真Chân 如Như 顯hiển 現hiện 。 至chí 得đắc 一nhất 切thiết 相tương/tướng 自tự 在tại 依y 故cố 。

釋thích 曰viết 。 三tam 德đức 具cụ 足túc 名danh 果quả 圓viên 滿mãn 。 已dĩ 離ly 一nhất 切thiết 障chướng 人nhân 。 即tức 是thị 諸chư 佛Phật 。 能năng 得đắc 此thử 轉chuyển 。 一nhất 切thiết 相tương/tướng 不bất 顯hiển 現hiện 。 即tức 是thị 斷đoạn 德đức 。 以dĩ 一nhất 切thiết 相tướng 滅diệt 故cố 。 清thanh 淨tịnh 真Chân 如Như 顯hiển 現hiện 。 即tức 是thị 智trí 德đức 。 如như 理lý 如như 量lượng 智trí 圓viên 滿mãn 故cố 。 謂vị 具cụ 一nhất 切thiết 智trí 。 及cập 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 至chí 得đắc 一nhất 切thiết 相tương/tướng 自tự 在tại 。 即tức 是thị 恩ân 德đức 。 依y 止chỉ 一nhất 切thiết 相tướng 中trung 。 所sở 得đắc 自tự 在tại 。 由do 得đắc 此thử 自tự 在tại 。 如như 意ý 能năng 作tác 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 利lợi 益ích 事sự 。 三tam 德đức 並tịnh 以dĩ 此thử 轉chuyển 為vi 依y 止chỉ 。

論luận 曰viết 。 五ngũ 下hạ 劣liệt 轉chuyển 。 由do 聲Thanh 聞Văn 通thông 達đạt 人nhân 無vô 我ngã 故cố 。 由do 一nhất 向hướng 背bối/bội 生sanh 死tử 。 為vi 永vĩnh 捨xả 離ly 生sanh 死tử 故cố 。

釋thích 曰viết 。 人nhân 境cảnh 功công 能năng 三tam 義nghĩa 皆giai 下hạ 劣liệt 。 是thị 聲Thanh 聞Văn 人nhân 故cố 人nhân 下hạ 劣liệt 。 但đãn 觀quán 人nhân 無vô 我ngã 故cố 境cảnh 下hạ 劣liệt 。 心tâm 求cầu 免miễn 離ly 生sanh 死tử 。 自tự 出xuất 三tam 界giới 。 未vị 得đắc 究cứu 竟cánh 。 又hựu 不bất 能năng 兼kiêm 濟tế 眾chúng 生sanh 。 故cố 功công 能năng 下hạ 劣liệt 。 身thân 見kiến 是thị 聲Thanh 聞Văn 繫hệ 縛phược 。 為vi 除trừ 此thử 見kiến 故cố 修tu 人nhân 無vô 我ngã 觀quán 。 苦khổ 集tập 通thông 名danh 生sanh 死tử 。 若nhược 得đắc 人nhân 無vô 我ngã 。 則tắc 能năng 背bối/bội 苦khổ 捨xả 集tập 。

論luận 曰viết 。 六lục 廣quảng 大đại 轉chuyển 。 由do 菩Bồ 薩Tát 通thông 達đạt 法pháp 無vô 我ngã 故cố 。

釋thích 曰viết 。 人nhân 境cảnh 功công 能năng 三tam 義nghĩa 皆giai 廣quảng 大đại 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 人nhân 故cố 人nhân 廣quảng 大đại 。 觀quán 法pháp 無vô 我ngã 。 故cố 境cảnh 廣quảng 大đại 。 自tự 度độ 度độ 他tha 。 又hựu 能năng 究cứu 竟cánh 故cố 功công 能năng 廣quảng 大đại 。 分phân 別biệt 是thị 菩Bồ 薩Tát 繫hệ 縛phược 。 為vi 除trừ 此thử 繫hệ 縛phược 故cố 。 修tu 法pháp 無vô 我ngã 觀quán 。 法pháp 無vô 我ngã 是thị 本bổn 。 人nhân 無vô 我ngã 是thị 末mạt 。 若nhược 得đắc 法Pháp 無vô 我ngã 。 必tất 先tiên 得đắc 人nhân 無vô 我ngã 。 雖tuy 復phục 先tiên 得đắc 。 猶do 未vị 清thanh 淨tịnh 。 以dĩ 根căn 本bổn 未vị 除trừ 故cố 。 證chứng 法pháp 無vô 我ngã 後hậu 方phương 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 法pháp 無vô 我ngã 境cảnh 能năng 顯hiển 四tứ 德đức 。 故cố 觀quán 此thử 境cảnh 得đắc 離ly 八bát 倒đảo 。

論luận 曰viết 。 於ư 中trung 觀quán 寂tịch 靜tĩnh 功công 德đức 故cố 。

釋thích 曰viết 。 謂vị 於ư 生sanh 死tử 中trung 。 觀quán 法pháp 無vô 我ngã 故cố 。 稱xưng 寂tịch 靜tĩnh 功công 德đức 。

論luận 曰viết 。 為vi 捨xả 不bất 捨xả 故cố 。

釋thích 曰viết 。 此thử 顯hiển 法pháp 無vô 我ngã 觀quán 功công 能năng 。 於ư 生sanh 死tử 中trung 。 由do 觀quán 寂tịch 靜tĩnh 能năng 離ly 分phân 別biệt 。 不bất 為vi 惑hoặc 染nhiễm 故cố 捨xả 煩phiền 惱não 。 由do 見kiến 生sanh 死tử 寂tịch 靜tĩnh 與dữ 真Chân 如Như 不bất 異dị 故cố 。 不bất 捨xả 生sanh 死tử 。

論luận 曰viết 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 在tại 下hạ 劣liệt 轉chuyển 位vị 。 有hữu 何hà 過quá 失thất 。

釋thích 曰viết 。 欲dục 顯hiển 有hữu 三tam 失thất 故cố 為vi 此thử 問vấn 。

論luận 曰viết 。 不bất 觀quan 眾chúng 生sanh 。 利lợi 益ích 事sự 故cố 。

釋thích 曰viết 。 此thử 明minh 失thất 菩Bồ 薩Tát 恩ân 德đức 。

論luận 曰viết 。 過quá 離ly 菩Bồ 薩Tát 法pháp 。

釋thích 曰viết 。 如như 理lý 如như 量lượng 智trí 。 及cập 隨tùy 智trí 所sở 起khởi 福phước 德đức 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 。 不bất 行hành 菩Bồ 薩Tát 。 智trí 慧tuệ 法pháp 為vi 過quá 。 捨xả 遠viễn 菩Bồ 薩Tát 福phước 德đức 法pháp 為vi 離ly 。 此thử 明minh 失thất 智trí 德đức 。

論luận 曰viết 。 與dữ 下hạ 乘thừa 人nhân 同đồng 得đắc 解giải 脫thoát 。 此thử 為vi 過quá 失thất 。

釋thích 曰viết 。 但đãn 滅diệt 惑hoặc 障chướng 不bất 滅diệt 智trí 障chướng 。 此thử 明minh 失thất 斷đoạn 德đức 。

論luận 曰viết 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 若nhược 在tại 。 廣quảng 大đại 轉chuyển 位vị 。 有hữu 何hà 功công 德đức 。

釋thích 曰viết 。 欲dục 顯hiển 有hữu 三tam 德đức 故cố 。 更cánh 為vi 此thử 問vấn 。

論luận 曰viết 。 於ư 生sanh 死tử 法pháp 中trung 。 由do 自tự 轉chuyển 依y 為vi 依y 故cố 。 得đắc 諸chư 自tự 在tại 。

釋thích 曰viết 。 得đắc 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 滅diệt 智trí 障chướng 種chủng 子tử 。 此thử 滅diệt 即tức 是thị 轉chuyển 依y 。 以dĩ 此thử 轉chuyển 依y 為vi 依y 止chỉ 。 菩Bồ 薩Tát 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 中trung 。 得đắc 十thập 種chủng 自tự 在tại 。

論luận 曰viết 。 於ư 一nhất 切thiết 道đạo 中trung 。 能năng 現hiện 一nhất 切thiết 身thân 。

釋thích 曰viết 。 以dĩ 自tự 在tại 為vi 依y 止chỉ 。 於ư 六lục 道đạo 中trung 。 隨tùy 彼bỉ 形hình 類loại 。 現hiện 種chủng 種chủng 身thân 。

論luận 曰viết 。 於ư 世thế 間gian 富phú 樂lạc 及cập 於ư 三tam 乘thừa 。 由do 種chủng 種chủng 教giáo 化hóa 。 方phương 便tiện 勝thắng 能năng 。 能năng 安an 立lập 彼bỉ 於ư 正chánh 教giáo 。 是thị 廣quảng 大đại 轉chuyển 功công 德đức 。

釋thích 曰viết 。 富phú 樂lạc 是thị 三tam 界giới 善thiện 道đạo 。 先tiên 令linh 得đắc 世thế 間gian 善thiện 道đạo 。 後hậu 令linh 得đắc 三tam 乘thừa 聖thánh 道Đạo 。 以dĩ 三tam 輪luân 化hóa 度độ 令linh 住trụ 正Chánh 法Pháp 。 何hà 法pháp 為vi 大đại 菩Bồ 提Đề 自tự 性tánh 轉chuyển 依y 。 異dị 二Nhị 乘Thừa 是thị 大đại 。 菩Bồ 提Đề 自tự 性tánh 。 此thử 轉chuyển 依y 應ưng 知tri 有hữu 四tứ 相tương/tướng 。 一nhất 生sanh 起khởi 依y 止chỉ 為vi 相tương/tướng 。 二nhị 永vĩnh 不bất 生sanh 依y 止chỉ 為vi 相tương/tướng 。 三tam 成thành 熟thục 思tư 量lượng 所sở 知tri 果quả 為vi 相tương/tướng 。 四tứ 法Pháp 界Giới 清thanh 淨tịnh 為vi 相tương/tướng 。 生sanh 起khởi 依y 止chỉ 為vi 相tương/tướng 者giả 。 是thị 佛Phật 相tương 續tục 所sở 攝nhiếp 。 出xuất 世thế 道đạo 依y 止chỉ 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 未vị 至chí 此thử 轉chuyển 依y 。 佛Phật 聖thánh 道Đạo 不bất 成thành 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。 若nhược 佛Phật 道Đạo 離ly 此thử 轉chuyển 依y 成thành 。 依y 未vị 轉chuyển 道đạo 應ưng 先tiên 成thành 。 永vĩnh 不bất 生sanh 依y 止chỉ 為vi 相tương/tướng 者giả 。 一nhất 切thiết 惑hoặc 及cập 習tập 氣khí 永vĩnh 不bất 生sanh 依y 止chỉ 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 因nhân 緣duyên 已dĩ 聚tụ 集tập 。 未vị 至chí 此thử 轉chuyển 依y 。 諸chư 惑hoặc 及cập 習tập 氣khí 永vĩnh 不bất 生sanh 不bất 成thành 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。 成thành 熟thục 思tư 量lượng 所sở 知tri 。 果quả 依y 止chỉ 為vi 相tương/tướng 者giả 。 成thành 熟thục 尋tầm 思tư 及cập 善thiện 通thông 達đạt 所sở 知tri 。 真Chân 如Như 所sở 知tri 實thật 際tế 果quả 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 諸chư 佛Phật 自tự 性tánh 應ưng 更cánh 尋tầm 思tư 。 應ưng 更cánh 滅diệt 障chướng 。 法Pháp 界Giới 清thanh 淨tịnh 為vi 相tương/tướng 者giả 。 伏phục 滅diệt 一nhất 切thiết 相tướng 。 最tối 清thanh 淨tịnh 法Pháp 界giới 所sở 顯hiển 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 諸chư 佛Phật 自tự 性tánh 應ưng 無vô 常thường 。 應ưng 可khả 思tư 佛Phật 自tự 性tánh 常thường 住trụ 。 不bất 可khả 思tư 為vi 相tương/tướng 。 亦diệc 不bất 可khả 說thuyết 。

論luận 曰viết 。 此thử 中trung 說thuyết 偈kệ 。

釋thích 曰viết 。 為vi 顯hiển 此thử 轉chuyển 依y 故cố 。 重trùng 說thuyết 偈kệ 。

論luận 曰viết 。

於ư 凡phàm 夫phu 覆phú 真chân 。 於ư 彼bỉ 顯hiển 虛hư 妄vọng 。

釋thích 曰viết 。 見kiến 諦Đế 無vô 明minh 於ư 凡phàm 夫phu 。 覆phú 一nhất 切thiết 法pháp 人nhân 無vô 我ngã 真chân 空không 於ư 彼bỉ 。 謂vị 於ư 凡phàm 夫phu 此thử 無vô 明minh 倒đảo 彼bỉ 心tâm 。 令linh 見kiến 我ngã 相tương/tướng 眾chúng 生sanh 相tương/tướng 等đẳng 及cập 六lục 塵trần 相tương/tướng 諸chư 虛hư 妄vọng 法pháp 。 因nhân 此thử 顯hiển 現hiện 無vô 明minh 為vi 其kỳ 依y 止chỉ 。

論luận 曰viết 。

於ư 菩Bồ 薩Tát 一nhất 向hướng 。 捨xả 虛hư 顯hiển 真chân 實thật 。

釋thích 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 由do 滅diệt 無vô 明minh 故cố 。 捨xả 一nhất 切thiết 虛hư 妄vọng 法pháp 。 謂vị 我ngã 相tương/tướng 等đẳng 。 顯hiển 二nhị 空không 真Chân 如Như 。 無vô 明minh 生sanh 是thị 凡phàm 夫phu 依y 。 無vô 明minh 滅diệt 是thị 菩Bồ 薩Tát 依y 。 此thử 偈kệ 明minh 滅diệt 為vi 轉chuyển 依y 相tương/tướng 。

論luận 曰viết 。

不bất 顯hiển 現hiện 顯hiển 現hiện 。 虛hư 妄vọng 及cập 真chân 實thật 。

釋thích 曰viết 。 虛hư 妄vọng 是thị 分phân 別biệt 性tánh 。 分phân 別biệt 不bất 起khởi 即tức 虛hư 妄vọng 不bất 顯hiển 現hiện 。 真chân 實thật 是thị 三tam 無vô 性tánh 。 虛hư 妄vọng 不bất 顯hiển 故cố 真chân 實thật 顯hiển 現hiện 。

論luận 曰viết 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 轉chuyển 依y 。 解giải 脫thoát 如như 意ý 故cố 。

釋thích 曰viết 。 不bất 顯hiển 現hiện 顯hiển 現hiện 是thị 菩Bồ 薩Tát 轉chuyển 依y 。 此thử 轉chuyển 依y 即tức 。 菩Bồ 薩Tát 解giải 脫thoát 。 得đắc 解giải 脫thoát 已dĩ 。 無vô 復phục 繫hệ 縛phược 。 為vì 利lợi 他tha 故cố 。 如như 意ý 遍biến 行hành 。 於ư 六lục 道đạo 中trung 。 不bất 同đồng 二Nhị 乘Thừa 。 解giải 脫thoát 永vĩnh 滅diệt 無vô 利lợi 他tha 義nghĩa 。 如như 被bị 斬trảm 首thủ 命mạng 必tất 不bất 續tục 。 此thử 偈kệ 明minh 解giải 脫thoát 虛hư 妄vọng 。 清thanh 淨tịnh 法Pháp 身thân 。 此thử 二nhị 由do 無vô 分phân 別biệt 智trí 得đắc 成thành 。 即tức 就tựu 三tam 德đức 明minh 轉chuyển 依y 。

論luận 曰viết 。

於ư 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 。 若nhược 智trí 起khởi 平bình 等đẳng 。

釋thích 曰viết 。 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 。 並tịnh 是thị 分phân 別biệt 所sở 作tác 。 同đồng 一nhất 真Chân 如Như 。 若nhược 得đắc 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 緣duyên 此thử 平bình 等đẳng 起khởi 。

論luận 曰viết 。

生sanh 死tử 即tức 涅Niết 槃Bàn 。 二nhị 無vô 此thử 彼bỉ 故cố 。

釋thích 曰viết 。 不bất 淨tịnh 品phẩm 名danh 生sanh 死tử 。 淨tịnh 品phẩm 名danh 涅Niết 槃Bàn 。 生sanh 死tử 虛hư 妄vọng 無vô 人nhân 法pháp 二nhị 我ngã 。 即tức 是thị 涅Niết 槃Bàn 。 得đắc 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 見kiến 生sanh 死tử 無vô 所sở 有hữu 。 即tức 是thị 見kiến 涅Niết 槃Bàn 無vô 所sở 有hữu 。 故cố 無vô 此thử 彼bỉ 之chi 異dị 。 若nhược 得đắc 此thử 智trí 有hữu 何hà 功công 能năng 。

論luận 曰viết 。

是thị 故cố 於ư 生sanh 死tử 。 非phi 捨xả 非phi 非phi 捨xả 。

釋thích 曰viết 。 雖tuy 觀quán 無vô 我ngã 。 不bất 離ly 生sanh 死tử 。 是thị 非phi 捨xả 義nghĩa 。 雖tuy 在tại 生sanh 死tử 。 常thường 觀quán 無vô 我ngã 。 是thị 非phi 非phi 捨xả 。 若nhược 爾nhĩ 於ư 涅Niết 槃Bàn 云vân 何hà 。

論luận 曰viết 。

於ư 涅Niết 槃Bàn 亦diệc 爾nhĩ 。 無vô 得đắc 無vô 不bất 得đắc 。

釋thích 曰viết 。 離ly 生sanh 死tử 無vô 別biệt 法pháp 名danh 涅Niết 槃Bàn 。 菩Bồ 薩Tát 既ký 不bất 得đắc 生sanh 死tử 。 亦diệc 不bất 得đắc 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 無vô 得đắc 義nghĩa 。 菩Bồ 薩Tát 於ư 生sanh 死tử 常thường 觀quán 勝thắng 妙diệu 寂tịch 靜tĩnh 。 是thị 無vô 不bất 得đắc 義nghĩa 。

攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận 釋thích 釋thích 智trí 差sai 別biệt 勝thắng 相tương/tướng 第đệ 十thập 之chi 初sơ

論luận 曰viết 。 如như 此thử 已dĩ 說thuyết 寂tịch 滅diệt 差sai 別biệt 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 智trí 差sai 別biệt 。

釋thích 曰viết 。 前tiền 已dĩ 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 解giải 脫thoát 。 與dữ 二Nhị 乘Thừa 解giải 脫thoát 差sai 別biệt 。 菩Bồ 薩Tát 解giải 脫thoát 知tri 見kiến 。 與dữ 二Nhị 乘Thừa 解giải 脫thoát 知tri 見kiến 。 亦diệc 應ưng 有hữu 差sai 別biệt 。 云vân 何hà 可khả 知tri 。

論luận 曰viết 。 由do 佛Phật 三Tam 身Thân 。 應ưng 知tri 智trí 差sai 別biệt 。

釋thích 曰viết 。 智trí 差sai 別biệt 是thị 菩Bồ 薩Tát 解giải 脫thoát 知tri 見kiến 。 即tức 菩Bồ 提Đề 道Đạo 究cứu 竟cánh 果quả 。 如như 二Nhị 乘Thừa 道đạo 究cứu 竟cánh 果quả 名danh 。 解giải 脫thoát 知tri 見kiến 。 二Nhị 乘Thừa 解giải 脫thoát 知tri 見kiến 。 中trung 無vô 三Tam 身Thân 。 菩Bồ 薩Tát 解giải 脫thoát 。 知tri 見kiến 中trung 有hữu 三Tam 身Thân 差sai 別biệt 。

何hà 以dĩ 故cố 。 二Nhị 乘Thừa 不bất 能năng 滅diệt 智trí 障chướng 。 無vô 一Nhất 切Thiết 智Trí 故cố 。 不bất 得đắc 圓viên 滿mãn 清thanh 淨tịnh 法Pháp 身thân 。 無vô 大đại 慈từ 悲bi 。 不bất 行hành 利lợi 益ích 他tha 事sự 故cố 。 無vô 應ứng 化hóa 兩lưỡng 身thân 。 菩Bồ 薩Tát 具cụ 此thử 二nhị 義nghĩa 故cố 有hữu 三Tam 身Thân 。 故cố 以dĩ 三Tam 身Thân 顯hiển 智trí 差sai 別biệt 。 何hà 法pháp 名danh 三Tam 身Thân 。

論luận 曰viết 。 一nhất 自tự 性tánh 身thân 。 二nhị 受thọ 用dụng 身thân 。 三tam 變biến 化hóa 身thân 。

釋thích 曰viết 。 身thân 以dĩ 依y 止chỉ 為vi 義nghĩa 。 由do 能năng 持trì 諸chư 法pháp 。 諸chư 法pháp 隨tùy 身thân 故cố 得đắc 成thành 。 不bất 隨tùy 則tắc 不bất 成thành 故cố 。 身thân 為vi 諸chư 法pháp 依y 止chỉ 。 譬thí 如như 身thân 根căn 為vi 餘dư 根căn 依y 止chỉ 故cố 得đắc 身thân 名danh 。 法Pháp 身thân 亦diệc 爾nhĩ 。 應ứng 化hóa 身thân 及cập 如Như 來Lai 一nhất 切thiết 。 功công 德đức 所sở 依y 故cố 名danh 為vi 身thân 。 又hựu 身thân 以dĩ 實thật 為vi 義nghĩa 。 不bất 破phá 壞hoại 故cố 名danh 實thật 。 身thân 即tức 是thị 體thể 。 體thể 以dĩ 性tánh 為vi 義nghĩa 。 此thử 性tánh 於ư 一nhất 切thiết 位vị 中trung 。 不bất 改cải 故cố 名danh 實thật 。 實thật 故cố 不bất 破phá 壞hoại 。 身thân 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 自tự 然nhiên 得đắc 。 二nhị 人nhân 功công 得đắc 。 自tự 然nhiên 得đắc 者giả 。 如như 經kinh 言ngôn 。 若nhược 佛Phật 出xuất 世thế 。 若nhược 不bất 出xuất 世thế 。 法pháp 性tánh 常thường 然nhiên 。 謂vị 一nhất 切thiết 法pháp 。 由do 二nhị 空không 不bất 空không 。 二nhị 空không 由do 虛hư 妄vọng 不bất 空không 。 此thử 二nhị 法pháp 皆giai 自tự 然nhiên 得đắc 。 故cố 說thuyết 名danh 自tự 性tánh 。 人nhân 功công 得đắc 者giả 。 謂vị 六lục 道đạo 身thân 。 由do 依y 惑hoặc 起khởi 善thiện 惡ác 不bất 動động 業nghiệp 。 由do 業nghiệp 得đắc 七thất 種chủng 果quả 。 依y 果quả 更cánh 生sanh 惑hoặc 。 是thị 名danh 人nhân 功công 所sở 得đắc 。 如Như 來Lai 身thân 亦diệc 有hữu 二nhị 種chủng 得đắc 。 一nhất 自tự 性tánh 得đắc 。 是thị 法Pháp 身thân 。 二nhị 人nhân 功công 得đắc 。 是thị 應ứng 化hóa 兩lưỡng 身thân 。 為vi 顯hiển 異dị 人nhân 功công 所sở 得đắc 故cố 立lập 自tự 性tánh 身thân 。 依y 止chỉ 自tự 性tánh 身thân 。 起khởi 福phước 德đức 智trí 慧tuệ 二nhị 行hành 。 二nhị 行hành 所sở 得đắc 之chi 果Quả 。 謂vị 淨tịnh 土độ 清thanh 淨tịnh 及cập 大đại 法Pháp 樂lạc 。 能năng 受thọ 用dụng 二nhị 果quả 故cố 名danh 受thọ 用dụng 身thân 。 於ư 他tha 修tu 行hành 地địa 中trung 。 由do 佛Phật 本bổn 願nguyện 。 自tự 在tại 力lực 故cố 。 彼bỉ 識thức 似tự 眾chúng 生sanh 變biến 異dị 現hiện 故cố 名danh 變biến 化hóa 身thân 。

論luận 曰viết 。 此thử 中trung 自tự 性tánh 身thân 者giả 。 是thị 諸chư 如Như 來Lai 法Pháp 身thân 。

釋thích 曰viết 。 此thử 三Tam 身Thân 中trung 。 若nhược 以dĩ 自tự 性tánh 為vi 法Pháp 身thân 。 自tự 性tánh 有hữu 二nhị 種chủng 定định 。 以dĩ 何hà 自tự 性tánh 為vi 法Pháp 身thân 。 一nhất 切thiết 障chướng 滅diệt 故cố 。 一nhất 切thiết 白bạch 法Pháp 圓viên 滿mãn 故cố 。 唯duy 有hữu 真Chân 如Như 及cập 真chân 智trí 獨độc 存tồn 。 說thuyết 名danh 法Pháp 身thân 。 身thân 以dĩ 依y 止chỉ 為vi 義nghĩa 。 何hà 法Pháp 為vi 依y 止chỉ 。

論luận 曰viết 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 自tự 在tại 依y 止chỉ 故cố 。

釋thích 曰viết 。 一nhất 切thiết 法pháp 自tự 在tại 。 謂vị 十thập 種chủng 自tự 在tại 。 又hựu 因nhân 中trung 十thập 波Ba 羅La 蜜Mật 。 果quả 中trung 一nhất 切thiết 不bất 共cộng 法pháp 。 皆giai 得đắc 已dĩ 不bất 失thất 。 如như 意ý 運vận 用dụng 故cố 名danh 自tự 在tại 。 自tự 在tại 不bất 可khả 數sổ 量lượng 。 隨tùy 諸chư 法pháp 數số 量lượng 自tự 在tại 亦diệc 爾nhĩ 。 云vân 何hà 知tri 此thử 法pháp 依y 止chỉ 法Pháp 身thân 。 不bất 離ly 清thanh 淨tịnh 及cập 圓viên 智trí 。 即tức 如như 如như 如như 如như 智trí 故cố 。

論luận 曰viết 。 受thọ 用dụng 身thân 者giả 諸chư 佛Phật 種chủng 種chủng 土thổ/độ 。 及cập 大đại 人nhân 集tập 輪luân 依y 止chỉ 所sở 顯hiển 現hiện 。

釋thích 曰viết 。 土thổ/độ 有hữu 眾chúng 寶bảo 差sai 別biệt 。 不bất 可khả 數số 量lượng 。 故cố 稱xưng 種chủng 種chủng 。 此thử 無vô 量lượng 寶bảo 土thổ/độ 。 依y 佛Phật 應ưng 身thân 得đắc 成thành 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 名danh 大đại 人nhân 集tập 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 眾chúng 親thân 近cận 善thiện 友hữu 。 正chánh 聞văn 正chánh 思tư 正chánh 修tu 等đẳng 是thị 輪luân 體thể 。 如như 聖thánh 王vương 金kim 輪luân 。 能năng 從tùng 此thử 至chí 彼bỉ 。 未vị 得đắc 令linh 得đắc 。 已dĩ 得đắc 令linh 不bất 失thất 。 能năng 上thượng 下hạ 平bình 行hành 此thử 是thị 輪luân 用dụng 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 爾nhĩ 。 若nhược 離ly 應ưng 身thân 則tắc 二nhị 事sự 不bất 成thành 。 故cố 此thử 二nhị 事sự 以dĩ 應ưng 身thân 為vi 依y 止chỉ 。 由do 能năng 依y 止chỉ 成thành 故cố 所sở 依y 止chỉ 顯hiển 現hiện 。

論luận 曰viết 。 此thử 以dĩ 法Pháp 身thân 為vi 依y 止chỉ 。

釋thích 曰viết 。 法Pháp 身thân 無vô 依y 止chỉ 。 此thử 身thân 有hữu 依y 止chỉ 。 如như 前tiền 言ngôn 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 自tự 在tại 依y 止chỉ 故cố 。 此thử 即tức 明minh 應ưng 身thân 依y 止chỉ 法Pháp 身thân 故cố 二nhị 身thân 有hữu 異dị 。

論luận 曰viết 。 諸chư 佛Phật 土độ 清thanh 淨tịnh 。 大Đại 乘Thừa 法Pháp 受thọ 樂lạc 受thọ 用dụng 因nhân 故cố 。

釋thích 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 於ư 諸chư 佛Phật 淨tịnh 土độ 中trung 。 自tự 聽thính 受thọ 大Đại 乘Thừa 。 法pháp 受thọ 法Pháp 樂lạc 。 為vì 他tha 說thuyết 大Đại 乘Thừa 法Pháp 亦diệc 受thọ 法Pháp 樂lạc 。 菩Bồ 薩Tát 備bị 受thọ 用dụng 此thử 二nhị 法Pháp 樂lạc 。 若nhược 無vô 應ưng 身thân 則tắc 無vô 此thử 二nhị 。 受thọ 用dụng 法Pháp 樂lạc 。 故cố 應ưng 身thân 為vi 此thử 二nhị 受thọ 用dụng 法Pháp 樂lạc 因nhân 。 又hựu 釋thích 受thọ 用dụng 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 受thọ 用dụng 塵trần 。 即tức 受thọ 用dụng 淨tịnh 土độ 。 二nhị 受thọ 用dụng 法Pháp 樂lạc 。 即tức 受thọ 用dụng 大Đại 乘Thừa 法Pháp 樂lạc 。 若nhược 無vô 應ưng 身thân 則tắc 無vô 此thử 二nhị 受thọ 用dụng 。 故cố 以dĩ 應ưng 身thân 為vi 此thử 二nhị 受thọ 用dụng 因nhân 。 變biến 化hóa 身thân 與dữ 法Pháp 身thân 應ưng 身thân 異dị 相tướng 云vân 何hà 。

論luận 曰viết 。 變biến 化hóa 身thân 者giả 以dĩ 法Pháp 身thân 為vi 依y 止chỉ 。

釋thích 曰viết 。 法Pháp 身thân 無vô 依y 止chỉ 。 此thử 身thân 有hữu 依y 止chỉ 。 如như 前tiền 言ngôn 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 自tự 在tại 依y 止chỉ 故cố 。 此thử 即tức 明minh 變biến 化hóa 身thân 依y 止chỉ 法Pháp 身thân 。 故cố 二nhị 身thân 有hữu 異dị 。

論luận 曰viết 。 從tùng 住trụ 兜Đâu 率Suất 陀Đà 天Thiên 。 及cập 退thoái 受thọ 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 此thử 下hạ 明minh 化hóa 身thân 體thể 異dị 應ưng 身thân 。 應ưng 身thân 以dĩ 大đại 智trí 大đại 定định 大đại 悲bi 為vi 體thể 。 化hóa 身thân 但đãn 以dĩ 色sắc 形hình 為vi 體thể 。 所sở 現hiện 色sắc 形hình 先tiên 住trụ 兜Đâu 率Suất 陀Đà 天Thiên 中trung 。 後hậu 生sanh 人nhân 中trung 。 先tiên 二nhị 十thập 年niên 受thọ 中trung 陰ấm 生sanh 故cố 言ngôn 退thoái 。 後hậu 於ư 釋Thích 迦Ca 家gia 受thọ 生sanh 。

論luận 曰viết 。 受thọ 學học 受thọ 欲dục 塵trần 。

釋thích 曰viết 。 修tu 習tập 王vương 祕bí 密mật 巧xảo 六lục 十thập 四tứ 能năng 等đẳng 。 為vi 受thọ 學học 納nạp 妃phi 等đẳng 。 為vi 受thọ 欲dục 塵trần 。

論luận 曰viết 。 出xuất 家gia 往vãng 外ngoại 道đạo 。 所sở 修tu 苦khổ 行hạnh 。

釋thích 曰viết 。 捨xả 王vương 位vị 往vãng 欝uất 陀đà 阿a 羅la 羅la 仙tiên 人nhân 所sở 。 備bị 修tu 外ngoại 道đạo 。 一nhất 切thiết 苦khổ 行hạnh 。

論luận 曰viết 。 得đắc 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 轉chuyển 法Pháp 輪luân 大đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 等đẳng 事sự 。 所sở 顯hiển 現hiện 故cố 。

釋thích 曰viết 。 後hậu 捨xả 外ngoại 道đạo 法pháp 。 修tu 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 行hành 。 成thành 無vô 等đẳng 覺giác 。 說thuyết 三tam 乘thừa 教giáo 。 後hậu 方phương 捨xả 化hóa 。 變biến 化hóa 事sự 非phi 一nhất 。 乃nãi 至chí 滅diệt 後hậu 猶do 有hữu 遺di 形hình 。 為vi 佛Phật 事sự 故cố 言ngôn 等đẳng 事sự 。 以dĩ 此thử 等đẳng 事sự 顯hiển 於ư 化hóa 身thân 。 佛Phật 何hà 故cố 先tiên 住trụ 。 兜Đâu 率Suất 陀Đà 天Thiên 。 後hậu 生sanh 人nhân 中trung 。 欲dục 顯hiển 自tự 身thân 是thị 天thiên 人nhân 類loại 。 以dĩ 天thiên 人nhân 是thị 聖thánh 道Đạo 器khí 故cố 。 欲dục 示thị 為vi 天Thiên 人Nhân 師Sư 。 攝nhiếp 利lợi 同đồng 類loại 故cố 。 為vi 斷đoạn 外ngoại 道đạo 毀hủy 謗báng 故cố 。

論luận 曰viết 。 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 所sở 有hữu 法Pháp 身thân 。 其kỳ 相tướng 云vân 何hà 。

釋thích 曰viết 。 欲dục 引dẫn 相tương/tướng 等đẳng 十thập 義nghĩa 證chứng 成thành 法Pháp 身thân 。 法Pháp 身thân 若nhược 成thành 。 餘dư 二nhị 身thân 亦diệc 成thành 。 故cố 為vi 此thử 問vấn 。

論luận 曰viết 。 若nhược 略lược 說thuyết 其kỳ 相tướng 。 應ưng 知tri 有hữu 五ngũ 種chủng 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 廣quảng 說thuyết 如như 無vô 生sanh 無vô 滅diệt 等đẳng 。 有hữu 無vô 量lượng 相tướng 。 今kim 略lược 說thuyết 故cố 言ngôn 有hữu 五ngũ 相tương/tướng 。 即tức 十thập 義nghĩa 中trung 第đệ 一nhất 相tương/tướng 義nghĩa 。

論luận 曰viết 。 此thử 中trung 說thuyết 欝uất 陀đà 那na 偈kệ 。

釋thích 曰viết 。 為vi 攝nhiếp 持trì 散tán 義nghĩa 。 故cố 說thuyết 此thử 偈kệ 。 偈kệ 中trung 十thập 義nghĩa 後hậu 次thứ 第đệ 釋thích 。

論luận 曰viết 。

相tương/tướng 證chứng 得đắc 自tự 在tại 。 依y 止chỉ 及cập 攝nhiếp 持trì 。

差sai 別biệt 德đức 甚thậm 深thâm 。 念niệm 業nghiệp 明minh 佛Phật 身thân 。

五ngũ 相tương/tướng 者giả 。 一nhất 法Pháp 身thân 轉chuyển 依y 為vi 相tương/tướng 。

釋thích 曰viết 。 法Pháp 身thân 即tức 是thị 菩Bồ 薩Tát 轉chuyển 依y 。

論luận 曰viết 。 一nhất 切thiết 障chướng 及cập 不bất 淨tịnh 品phẩm 分phần/phân 。 依y 他tha 性tánh 滅diệt 已dĩ 。

釋thích 曰viết 。 障chướng 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 具cụ 分phần/phân 障chướng 。 二nhị 一nhất 分phần/phân 障chướng 。 菩Bồ 薩Tát 所sở 斷đoạn 一Nhất 切Thiết 智Trí 障chướng 。 通thông 三tam 界giới 內nội 外ngoại 故cố 名danh 具cụ 分phần/phân 。 即tức 是thị 一nhất 切thiết 障chướng 。 二nhị 二Nhị 乘Thừa 所sở 斷đoạn 惑hoặc 障chướng 。 唯duy 在tại 三tam 界giới 內nội 名danh 一nhất 分phần/phân 障chướng 。 即tức 是thị 不bất 淨tịnh 品phẩm 分phần/phân 。 並tịnh 以dĩ 依y 他tha 性tánh 為vi 依y 止chỉ 。 治trị 道đạo 起khởi 時thời 即tức 斷đoạn 此thử 二nhị 障chướng 。 故cố 言ngôn 滅diệt 已dĩ 。

論luận 曰viết 。 解giải 脫thoát 一nhất 切thiết 障chướng 。

釋thích 曰viết 。 由do 二nhị 分phần 障chướng 已dĩ 滅diệt 。 依y 他tha 性tánh 一nhất 分phần/phân 。 解giải 脫thoát 一nhất 切thiết 障chướng 。

論luận 曰viết 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 得đắc 自tự 在tại 為vi 能năng 。

釋thích 曰viết 。 此thử 依y 他tha 性tánh 一nhất 分phần/phân 。 能năng 通thông 達đạt 一nhất 切thiết 法pháp 。 同đồng 一nhất 無vô 性tánh 。 已dĩ 得đắc 無vô 失thất 。 故cố 名danh 自tự 在tại 。

論luận 曰viết 。 清thanh 淨tịnh 性tánh 分phần/phân 依y 他tha 性tánh 。 轉chuyển 依y 為vi 相tương/tướng 故cố 。

釋thích 曰viết 。 欲dục 顯hiển 異dị 無vô 分phân 別biệt 後hậu 智trí 。 離ly 一nhất 切thiết 分phân 別biệt 故cố 。 言ngôn 清thanh 淨tịnh 性tánh 分phần/phân 。 此thử 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 又hựu 是thị 依y 他tha 性tánh 一nhất 分phần/phân 。 依y 他tha 性tánh 有hữu 二nhị 分phần 。 前tiền 明minh 滅diệt 障chướng 顯hiển 無vô 分phân 別biệt 境cảnh 。 後hậu 明minh 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 得đắc 自tự 在tại 。 為vi 能năng 顯hiển 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 此thử 二nhị 分phần 是thị 轉chuyển 依y 。 轉chuyển 依y 為vi 法Pháp 身thân 相tương/tướng 。

論luận 曰viết 。 二nhị 白bạch 淨tịnh 法pháp 為vi 相tương/tướng 。

釋thích 曰viết 。 一nhất 切thiết 法pháp 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 黑hắc 二nhị 白bạch 。 黑hắc 即tức 是thị 惡ác 。 白bạch 即tức 是thị 善thiện 。 善thiện 中trung 自tự 有hữu 四tứ 種chủng 。 法Pháp 身thân 是thị 真chân 實thật 善thiện 故cố 。 言ngôn 白bạch 淨tịnh 法pháp 為vi 相tương/tướng 。

論luận 曰viết 。 由do 六Lục 度Độ 圓viên 滿mãn 。 於ư 法Pháp 身thân 至chí 得đắc 十thập 種chủng 自tự 在tại 。 勝thắng 能năng 為vi 相tương/tướng 故cố 。

釋thích 曰viết 。 由do 修tu 六Lục 度Độ 究cứu 竟cánh 。 於ư 法Pháp 身thân 得đắc 十thập 自tự 在tại 。 此thử 十thập 自tự 在tại 是thị 法Pháp 身thân 勝thắng 能năng 。 即tức 以dĩ 法Pháp 身thân 為vi 性tánh 。 由do 六Lục 度Độ 究cứu 竟cánh 得đắc 十thập 自tự 在tại 。 其kỳ 義nghĩa 云vân 何hà 。

論luận 曰viết 。 何hà 者giả 為vi 十thập 。 一nhất 命mạng 自tự 在tại 。

釋thích 曰viết 。 於ư 壽thọ 命mạng 中trung 。 修tu 短đoản 及cập 捨xả 如như 意ý 得đắc 成thành 。

論luận 曰viết 。 二nhị 心tâm 自tự 在tại 。

釋thích 曰viết 。 於ư 生sanh 死tử 受thọ 生sanh 。 不bất 為vi 生sanh 死tử 染nhiễm 污ô 。

論luận 曰viết 。 三tam 財tài 物vật 自tự 在tại 。

釋thích 曰viết 。 十thập 種chủng 財tài 物vật 飲ẩm 食thực 為vi 初sơ 。 隨tùy 時thời 隨tùy 處xứ 。 如như 意ý 能năng 得đắc 。

論luận 曰viết 。 此thử 三tam 由do 施thí 度độ 圓viên 滿mãn 得đắc 成thành 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 人nhân 一nhất 切thiết 處xứ 施thí 。 一nhất 切thiết 物vật 施thí 。 以dĩ 大đại 悲bi 施thí 則tắc 施thí 圓viên 滿mãn 。 由do 大đại 悲bi 行hành 施thí 為vi 因nhân 。 得đắc 心tâm 自tự 在tại 。 由do 一nhất 切thiết 處xứ 施thí 為vi 因nhân 。 得đắc 命mạng 自tự 在tại 。 由do 一nhất 切thiết 物vật 施thí 為vi 因nhân 。 得đắc 財tài 物vật 自tự 在tại 。

論luận 曰viết 。 四tứ 業nghiệp 自tự 在tại 。 五ngũ 生sanh 自tự 在tại 。 此thử 二nhị 由do 戒giới 度độ 圓viên 滿mãn 得đắc 成thành 。

釋thích 曰viết 。 業nghiệp 為vi 因nhân 生sanh 為vi 果quả 故cố 。 此thử 二nhị 相tương 應ứng 。 由do 能năng 制chế 身thân 口khẩu 業nghiệp 故cố 。 得đắc 業nghiệp 自tự 在tại 。 乃nãi 至chí 若nhược 分phần 分phần 斷đoạn 身thân 心tâm 。 無vô 變biến 異dị 身thân 口khẩu 業nghiệp 。 由do 此thử 心tâm 成thành 故cố 戒giới 度độ 圓viên 滿mãn 。 由do 戒giới 度độ 圓viên 滿mãn 。 若nhược 欲dục 受thọ 餘dư 生sanh 。 如như 意ý 能năng 引dẫn 。 此thử 業nghiệp 悉tất 令linh 現hiện 前tiền 故cố 。 名danh 業nghiệp 自tự 在tại 。 由do 業nghiệp 自tự 在tại 。 於ư 業nghiệp 果quả 生sanh 中trung 亦diệc 得đắc 自tự 在tại 。 隨tùy 六lục 道đạo 類loại 如như 意ý 往vãng 生sanh 利lợi 益ích 。 若nhược 竟cánh 如như 意ý 能năng 捨xả 。 取thủ 捨xả 二nhị 事sự 功công 能năng 無vô 礙ngại 。 故cố 名danh 生sanh 自tự 在tại 。

論luận 曰viết 。 六lục 欲dục 樂lạc 自tự 在tại 。 由do 忍nhẫn 度độ 圓viên 滿mãn 得đắc 成thành 。

釋thích 曰viết 。 忍nhẫn 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 忍nhẫn 辱nhục 忍nhẫn 。 二nhị 安an 受thọ 忍nhẫn 。 三tam 通thông 達đạt 忍nhẫn 。 於ư 他tha 毀hủy 損tổn 事sự 心tâm 不bất 壞hoại 。 名danh 忍nhẫn 辱nhục 忍nhẫn 。 於ư 自tự 苦khổ 事sự 。 心tâm 無vô 變biến 異dị 。 名danh 安an 受thọ 忍nhẫn 。 於ư 正Chánh 法Pháp 甚thậm 深thâm 道Đạo 理lý 心tâm 能năng 明minh 證chứng 。 名danh 通thông 達đạt 忍nhẫn 。 由do 此thử 三tam 忍nhẫn 諸chư 法pháp 皆giai 隨tùy 逐trục 心tâm 。 後hậu 於ư 諸chư 法pháp 中trung 。 隨tùy 所sở 欲dục 樂lạc 。 如như 意ý 得đắc 成thành 。

論luận 曰viết 。 七thất 願nguyện 自tự 在tại 。 由do 精tinh 進tấn 度độ 圓viên 滿mãn 得đắc 成thành 。

釋thích 曰viết 。 由do 精Tinh 進Tấn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 能năng 度độ 一nhất 切thiết 所sở 作tác 事sự 。 於ư 未vị 來lai 世thế 。 一nhất 切thiết 所sở 願nguyện 。 如như 意ý 得đắc 成thành 。 故cố 名danh 願nguyện 自tự 在tại 。

論luận 曰viết 。 八bát 通thông 慧tuệ 自tự 在tại 。 此thử 五ngũ 通thông 所sở 攝nhiếp 。 由do 定định 度độ 圓viên 滿mãn 得đắc 成thành 。

釋thích 曰viết 。 於ư 五ngũ 通thông 中trung 。 未vị 得đắc 得đắc 已dĩ 得đắc 不bất 失thất 。 故cố 名danh 自tự 在tại 。 又hựu 於ư 五ngũ 通thông 能năng 自tự 用dụng 。 亦diệc 能năng 令linh 他tha 。 如như 我ngã 所sở 用dụng 。 故cố 名danh 自tự 在tại 。 由do 菩Bồ 薩Tát 能năng 得đắc 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 諸chư 甚thậm 深thâm 定định 心tâm 。 隨tùy 事sự 調điều 伏phục 。 若nhược 引dẫn 五ngũ 通thông 處xứ 於ư 自tự 他tha 如như 意ý 皆giai 成thành 。

論luận 曰viết 。 九cửu 智trí 自tự 在tại 。 十thập 法pháp 自tự 在tại 。 此thử 二nhị 由do 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 圓viên 滿mãn 得đắc 成thành 。

釋thích 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 由do 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 圓viên 滿mãn 。 以dĩ 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 於ư 陰ấm 等đẳng 法Pháp 門môn 。 心tâm 通thông 達đạt 無vô 餘dư 。 得đắc 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 名danh 智trí 自tự 在tại 。 以dĩ 無vô 分phân 別biệt 後hậu 智trí 。 通thông 達đạt 一nhất 切thiết 法pháp 品phẩm 類loại 。 得đắc 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 名danh 智trí 自tự 在tại 。 以dĩ 無vô 分phân 別biệt 後hậu 智trí 。 如như 自tự 所sở 證chứng 。 為vi 他tha 安an 立lập 法Pháp 門môn 。 如như 理lý 得đắc 成thành 。 名danh 法Pháp 自tự 在tại 。

論luận 曰viết 。 三tam 無vô 二nhị 為vi 相tương/tướng 。 由do 無vô 有hữu 無vô 二nhị 相tướng 故cố 。

釋thích 曰viết 。 無vô 二nhị 謂vị 無vô 有hữu 無vô 無vô 。 有hữu 為vi 常thường 無vô 為vi 斷đoạn 。 無vô 有hữu 無vô 無vô 即tức 是thị 。 不bất 常thường 不bất 斷đoạn 。 離ly 於ư 二nhị 邊biên 。

論luận 曰viết 。 一nhất 切thiết 法pháp 無vô 所sở 有hữu 。 空không 相tướng 不bất 無vô 為vi 相tương/tướng 故cố 。

釋thích 曰viết 。 更cánh 釋thích 上thượng 語ngữ 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 分phân 別biệt 所sở 作tác 。 悉tất 無vô 所sở 有hữu 。 即tức 是thị 二nhị 空không 相tướng 故cố 。 無vô 有hữu 不bất 無vô 。 二nhị 空không 相tướng 故cố 。 無vô 無vô 法Pháp 身thân 即tức 是thị 二nhị 空không 故cố 。 以dĩ 無vô 二nhị 邊biên 為vi 法Pháp 身thân 相tương/tướng 。

論luận 曰viết 。

復phục 次thứ 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 無vô 二nhị 為vi 相tương/tướng 。

釋thích 曰viết 。 無vô 二nhị 謂vị 無vô 有hữu 為vi 無vô 無vô 為vi 。 一nhất 切thiết 有hữu 流lưu 法pháp 必tất 以dĩ 有hữu 為vi 為vi 相tương/tướng 。 一nhất 切thiết 無vô 流lưu 法pháp 有hữu 二nhị 種chủng 。 若nhược 道đạo 等đẳng 以dĩ 有hữu 為vi 為vi 相tương/tướng 。 擇trạch 滅diệt 等đẳng 以dĩ 無vô 為vi 為vi 相tương/tướng 。 法Pháp 身thân 與dữ 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 不bất 一nhất 不bất 異dị 。 是thị 故cố 不bất 得đắc 。 偏thiên 以dĩ 有hữu 為vi 無vô 為vi 為vi 相tương/tướng 。 由do 真Chân 如Như 是thị 有hữu 為vi 無vô 為vi 通thông 相tương/tướng 。 不bất 可khả 說thuyết 異dị 。 真Chân 如Như 是thị 清thanh 淨tịnh 境cảnh 。 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 非phi 清thanh 淨tịnh 境cảnh 。 不bất 可khả 說thuyết 一nhất 。 法Pháp 身thân 非phi 有hữu 為vi 無vô 為vi 為vi 相tương/tướng 。 非phi 非phi 有hữu 為vi 無vô 為vi 為vi 相tương/tướng 。

何hà 以dĩ 故cố 。

論luận 曰viết 。 非phi 惑hoặc 業nghiệp 集tập 所sở 生sanh 故cố 。

釋thích 曰viết 。 一nhất 切thiết 有hữu 為vi 法pháp 。 皆giai 從tùng 惑hoặc 業nghiệp 生sanh 。 法Pháp 身thân 不bất 從tùng 業nghiệp 惑hoặc 生sanh 故cố 非phi 有hữu 為vi 。

論luận 曰viết 。 由do 得đắc 自tự 在tại 。 能năng 顯hiển 有hữu 為vi 相tương/tướng 故cố 。

釋thích 曰viết 。 法Pháp 身thân 由do 得đắc 自tự 在tại 。 能năng 數sổ 數số 顯hiển 有hữu 為vi 相tương/tướng 。 謂vị 應ứng 化hóa 二nhị 身thân 故cố 非phi 無vô 為vi 。

論luận 曰viết 。

復phục 次thứ 一nhất 異dị 無vô 二nhị 為vi 相tương/tướng 。 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 依y 止chỉ 不bất 異dị 故cố 。

釋thích 曰viết 。 無vô 二nhị 謂vị 無vô 一nhất 無vô 異dị 。 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 由do 法Pháp 身thân 無vô 異dị 。 法Pháp 身thân 即tức 是thị 依y 止chỉ 是thị 故cố 不bất 異dị 。

論luận 曰viết 。 由do 無vô 量lượng 依y 止chỉ 能năng 證chứng 此thử 故cố 。

釋thích 曰viết 。 由do 此thử 法Pháp 身thân 無vô 量lượng 。 已dĩ 成thành 熟thục 善thiện 根căn 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 間gian 所sở 證chứng 故cố 不bất 可khả 說thuyết 一nhất 。 若nhược 一nhất 餘dư 人nhân 修tu 行hành 則tắc 應ưng 無vô 用dụng 。

論luận 曰viết 。 此thử 中trung 說thuyết 偈kệ 。

釋thích 曰viết 。 為vi 顯hiển 法Pháp 身thân 不bất 一nhất 異dị 義nghĩa 。 故cố 重trùng 說thuyết 偈kệ 。

論luận 曰viết 。

我ngã 執chấp 不bất 有hữu 故cố 。 於ư 中trung 無vô 依y 別biệt 。

釋thích 曰viết 。 於ư 世thế 間gian 由do 隨tùy 我ngã 執chấp 分phân 別biệt 。 眾chúng 生sanh 依y 止chỉ 有hữu 差sai 別biệt 。 於ư 法Pháp 身thân 無vô 有hữu 我ngã 執chấp 分phân 別biệt 故cố 。 如Như 來Lai 依y 止chỉ 無vô 差sai 別biệt 。 若nhược 爾nhĩ 云vân 何hà 。 立lập 有hữu 多đa 佛Phật 。

論luận 曰viết 。

如như 前tiền 多đa 依y 證chứng 。 假giả 名danh 說thuyết 不bất 一nhất 。

釋thích 曰viết 。 如như 前tiền 因Nhân 地Địa 無vô 量lượng 依y 止chỉ 能năng 證chứng 故cố 。 若nhược 一nhất 一nhất 世thế 間gian 身thân 無vô 有hữu 法Pháp 身thân 。 菩Bồ 薩Tát 則tắc 無vô 所sở 證chứng 。 由do 菩Bồ 薩Tát 各các 各các 。 依y 自tự 身thân 證chứng 此thử 法Pháp 身thân 故cố 。 約ước 假giả 名danh 不bất 可khả 說thuyết 一nhất 。

論luận 曰viết 。

性tánh 行hành 異dị 非phi 虛hư 。 圓viên 滿mãn 無vô 初sơ 故cố 。

不bất 一nhất 無vô 異dị 故cố 。 不bất 多đa 依y 真Chân 如Như 。

釋thích 曰viết 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 發phát 心tâm 。 多đa 故cố 名danh 性tánh 異dị 。 由do 性tánh 異dị 故cố 加gia 行hành 亦diệc 不bất 同đồng 。 由do 加gia 行hành 異dị 故cố 有hữu 功công 力lực 。 由do 有hữu 功công 力lực 故cố 能năng 得đắc 果quả 。 有hữu 因nhân 義nghĩa 故cố 非phi 虛hư 。 若nhược 但đãn 有hữu 一nhất 佛Phật 。 諸chư 餘dư 菩Bồ 薩Tát 。 修tu 行hành 則tắc 空không 無vô 所sở 得đắc 。 諸chư 佛Phật 作tác 眾chúng 生sanh 利lợi 益ích 事sự 。 無vô 不bất 圓viên 滿mãn 。 由do 安an 立lập 彼bỉ 於ư 三tam 乘thừa 故cố 。 若nhược 諸chư 佛Phật 不bất 安an 立lập 他tha 。 於ư 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 則tắc 所sở 作tác 佛Phật 事sự 不bất 圓viên 滿mãn 。 由do 利lợi 益ích 事sự 圓viên 滿mãn 故cố 佛Phật 不bất 一nhất 。 如như 生sanh 死tử 無vô 初sơ 。 無vô 量lượng 諸chư 佛Phật 亦diệc 爾nhĩ 。 無vô 初sơ 無vô 量lượng 。 若nhược 唯duy 一nhất 佛Phật 成thành 前tiền 後hậu 佛Phật 不bất 成thành 。 則tắc 於ư 一nhất 佛Phật 立lập 始thỉ 立lập 終chung 。 義nghĩa 則tắc 可khả 成thành 。 由do 此thử 五ngũ 義nghĩa 故cố 諸chư 佛Phật 不bất 一nhất 。

論luận 曰viết 。 無vô 異dị 故cố 不bất 多đa 。

釋thích 曰viết 。 依y 止chỉ 不bất 異dị 故cố 諸chư 佛Phật 不bất 多đa 。 不bất 多đa 故cố 無vô 異dị 。 何hà 者giả 為vi 依y 止chỉ 。

論luận 曰viết 。 依y 真Chân 如Như 。

釋thích 曰viết 。 真Chân 如Như 即tức 清thanh 淨tịnh 法Pháp 界Giới 。 法Pháp 界Giới 無vô 異dị 。 故cố 諸chư 佛Phật 依y 止chỉ 無vô 差sai 別biệt 。 此thử 二nhị 偈kệ 顯hiển 法Pháp 身thân 無vô 一nhất 異dị 相tướng 。

論luận 曰viết 。 四tứ 常thường 住trụ 為vi 相tương/tướng 。 真Chân 如Như 清thanh 淨tịnh 相tướng 故cố 。

釋thích 曰viết 。 此thử 下hạ 引dẫn 三tam 證chứng 立lập 法Pháp 身thân 常thường 住trụ 義nghĩa 。 真Chân 如Như 若nhược 出xuất 離ly 一nhất 切thiết 垢cấu 。 無vô 垢cấu 清thanh 淨tịnh 。 說thuyết 名danh 佛Phật 果Quả 。 此thử 真Chân 如Như 常thường 住trụ 。 諸chư 佛Phật 是thị 清thanh 淨tịnh 真Chân 如Như 所sở 顯hiển 。 故cố 法Pháp 身thân 常thường 住trụ 。

論luận 曰viết 。 昔tích 願nguyện 引dẫn 通thông 最tối 為vi 極cực 故cố 。

釋thích 曰viết 。 從tùng 初sơ 發phát 心tâm 。 乃nãi 至chí 八bát 地địa 。 經kinh 二nhị 十thập 七thất 大đại 劫kiếp 阿a 僧tăng 祇kỳ 。 於ư 中trung 如Như 來Lai 。 依y 法Pháp 界Giới 發phát 願nguyện 成thành 就tựu 。 願nguyện 秉bỉnh 持trì 願nguyện 是thị 名danh 引dẫn 。 於ư 一nhất 切thiết 處xứ 。 無vô 礙ngại 故cố 名danh 通thông 。 窮cùng 生sanh 死tử 際tế 故cố 名danh 最tối 極cực 。 由do 依y 法Pháp 界Giới 起khởi 此thử 願nguyện 故cố 。 法Pháp 界Giới 若nhược 無vô 常thường 願nguyện 則tắc 有hữu 盡tận 。 願nguyện 既ký 無vô 盡tận 故cố 知tri 。 法Pháp 界Giới 常thường 住trụ 。 又hựu 由do 此thử 願nguyện 引dẫn 通thông 最tối 極cực 。 不bất 空không 無vô 果quả 故cố 得đắc 法Pháp 身thân 。 願nguyện 既ký 無vô 盡tận 故cố 法Pháp 身thân 常thường 住trụ 。

論luận 曰viết 。 應ưng 作tác 正chánh 事sự 未vị 究cứu 竟cánh 故cố 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 言ngôn 佛Phật 作tác 眾chúng 生sanh 利lợi 益ích 事sự 竟cánh 。 先tiên 願nguyện 應ưng 窮cùng 。 不bất 可khả 以dĩ 願nguyện 。 證chứng 法Pháp 身thân 常thường 住trụ 者giả 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 何hà 以dĩ 故cố 由do 正chánh 事sự 未vị 究cứu 竟cánh 故cố 。 從tùng 今kim 時thời 乃nãi 至chí 無vô 窮cùng 世thế 。 正chánh 事sự 無vô 邊biên 。 若nhược 眾chúng 生sanh 未vị 皆giai 得đắc 佛Phật 。 未vị 悉tất 般bát 涅Niết 槃Bàn 。 此thử 正chánh 事sự 無vô 息tức 。 正chánh 事sự 由do 法Pháp 身thân 成thành 。 正chánh 事sự 不bất 盡tận 故cố 法Pháp 身thân 常thường 住trụ 。

論luận 曰viết 。 五ngũ 不bất 可khả 思tư 議nghị 為vi 相tương/tướng 。 是thị 真Chân 如Như 清thanh 淨tịnh 自tự 證chứng 智trí 所sở 知tri 故cố 。 無vô 譬thí 喻dụ 故cố 。 非phi 覺giác 觀quán 行hành 處xứ 故cố 。

釋thích 曰viết 。 法Pháp 身thân 有hữu 三tam 因nhân 緣duyên 。 故cố 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 一nhất 非phi 三tam 慧tuệ 境cảnh 界giới 故cố 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 非phi 覺giác 觀quán 行hành 處xứ 故cố 非phi 聞văn 慧tuệ 境cảnh 。 無vô 譬thí 喻dụ 故cố 非phi 思tư 慧tuệ 境cảnh 。 自tự 證chứng 智trí 所sở 知tri 故cố 。 非phi 世thế 間gian 及cập 二Nhị 乘Thừa 修tu 慧tuệ 境cảnh 。 是thị 故cố 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 二nhị 無vô 分phân 別biệt 最tối 上thượng 真chân 實thật 故cố 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 無vô 分phân 別biệt 者giả 。 菩Bồ 薩Tát 自tự 證chứng 智trí 所sở 知tri 。 非phi 凡phàm 夫phu 分phân 別biệt 境cảnh 界giới 。 凡phàm 夫phu 如như 生sanh 盲manh 不bất 能năng 分phân 別biệt 色sắc 。 以dĩ 未vị 曾tằng 見kiến 色sắc 故cố 。 亦diệc 非phi 二Nhị 乘Thừa 。 分phân 別biệt 境cảnh 界giới 。 此thử 境cảnh 最tối 極cực 非phi 二Nhị 乘Thừa 所sở 證chứng 故cố 。 不bất 能năng 分phân 別biệt 。 二Nhị 乘Thừa 如như 新tân 生sanh 嬰anh 兒nhi 。 不bất 見kiến 日nhật 輪luân 。 以dĩ 根căn 弱nhược 故cố 。 最tối 上thượng 者giả 無vô 譬thí 喻dụ 故cố 。 法Pháp 身thân 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 中trung 。 最tối 極cực 無vô 等đẳng 。 無vô 餘dư 法pháp 可khả 為vi 譬thí 喻dụ 故cố 。 非phi 有hữu 上thượng 人nhân 所sở 能năng 知tri 。 真chân 實thật 者giả 不bất 可khả 言ngôn 說thuyết 故cố 。 若nhược 不bất 可khả 言ngôn 說thuyết 。 未vị 曾tằng 見kiến 真chân 實thật 。 眾chúng 生sanh 不bất 能năng 分phân 別biệt 。 一nhất 切thiết 覺giác 觀quán 。 隨tùy 言ngôn 說thuyết 起khởi 。 既ký 無vô 言ngôn 說thuyết 。 故cố 非phi 覺giác 觀quán 行hành 處xứ 。 是thị 故cố 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 三tam 法Pháp 身thân 是thị 諸chư 佛Phật 證chứng 智trí 所sở 知tri 。 非phi 世thế 間gian 聰thông 慧tuệ 人nhân 所sở 能năng 分phân 別biệt 。 於ư 世thế 間gian 中trung 。 無vô 物vật 可khả 等đẳng 法Pháp 身thân 。 由do 見kiến 此thử 物vật 以dĩ 比tỉ 知tri 法Pháp 身thân 。 於ư 法Pháp 身thân 中trung 一nhất 切thiết 心tâm 行hành 皆giai 絕tuyệt 。 以dĩ 境cảnh 智trí 無vô 差sai 別biệt 故cố 。 是thị 故cố 不bất 可khả 思tư 議nghị 。

論luận 曰viết 。

復phục 次thứ 此thử 法Pháp 身thân 證chứng 得đắc 云vân 何hà 。

釋thích 曰viết 。 有hữu 證chứng 不bất 得đắc 。 有hữu 得đắc 不bất 證chứng 。 有hữu 亦diệc 證chứng 亦diệc 得đắc 。 有hữu 不bất 證chứng 不bất 得đắc 。 今kim 欲dục 顯hiển 亦diệc 證chứng 亦diệc 得đắc 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 在tại 於ư 生sanh 死tử 。 無vô 有hữu 眾chúng 生sanh 。 本bổn 無vô 法Pháp 身thân 。 恆hằng 與dữ 法Pháp 身thân 相tương 應ứng 故cố 。 此thử 相tương 應ứng 無vô 始thỉ 法pháp 自tự 然nhiên 成thành 。 如như 此thử 相tương 應ứng 說thuyết 名danh 為vi 得đắc 。 此thử 得đắc 非phi 觸xúc 得đắc 。 非phi 根căn 識thức 所sở 證chứng 故cố 。 為vi 離ly 相tương 應ứng 得đắc 故cố 立lập 此thử 問vấn 。 如như 經kinh 言ngôn 於ư 。 眾chúng 生sanh 聚tụ 中trung 。 無vô 眾chúng 生sanh 在tại 法Pháp 身thân 外ngoại 。 如như 無vô 一nhất 色sắc 在tại 虛hư 空không 外ngoại 。 以dĩ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 不bất 離ly 法Pháp 身thân 故cố 。 法Pháp 身thân 於ư 眾chúng 生sanh 本bổn 來lai 是thị 得đắc 。 得đắc 義nghĩa 如như 此thử 。 證chứng 義nghĩa 云vân 何hà 。

論luận 曰viết 。 是thị 觸xúc 從tùng 初sơ 所sở 得đắc 。

釋thích 曰viết 。 為vi 顯hiển 觸xúc 得đắc 有hữu 始thỉ 。 由do 方phương 便tiện 成thành 利lợi 益ích 無vô 窮cùng 故cố 。 如như 眼nhãn 證chứng 見kiến 色sắc 必tất 具cụ 五ngũ 義nghĩa 。 一nhất 有hữu 實thật 境cảnh 對đối 根căn 。 二nhị 根căn 不bất 壞hoại 。 三tam 有hữu 覺giác 觀quán 。 四tứ 識thức 不bất 亂loạn 。 五ngũ 無vô 闇ám 等đẳng 障chướng 。 五ngũ 義nghĩa 若nhược 不bất 具cụ 則tắc 不bất 能năng 證chứng 色sắc 。 證chứng 知tri 法Pháp 身thân 亦diệc 爾nhĩ 。 必tất 須tu 具cụ 五ngũ 義nghĩa 。

論luận 曰viết 。 由do 緣duyên 相tương/tướng 雜tạp 大Đại 乘Thừa 法Pháp 為vi 境cảnh 。

釋thích 曰viết 。 真Chân 如Như 是thị 大Đại 乘Thừa 法Pháp 。 大Đại 乘Thừa 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh 。 所sở 說thuyết 法Pháp 門môn 。 皆giai 共cộng 顯hiển 此thử 真Chân 如Như 。 一nhất 切thiết 正chánh 說thuyết 於ư 真Chân 如Như 法pháp 。 則tắc 同đồng 一nhất 味vị 。 故cố 名danh 相tướng 雜tạp 。 如như 眾chúng 流lưu 歸quy 海hải 。 相tương/tướng 雜tạp 共cộng 為vi 一nhất 味vị 。 智trí 與dữ 境cảnh 無vô 差sai 別biệt 故cố 言ngôn 緣duyên 。 菩Bồ 薩Tát 緣duyên 相tương/tướng 雜tạp 大Đại 乘Thừa 中trung 真Chân 如Như 法pháp 為vi 境cảnh 。 此thử 即tức 第đệ 一nhất 顯hiển 境cảnh 實thật 有hữu 最tối 勝thắng 。

論luận 曰viết 。 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 無vô 分phân 別biệt 後hậu 所sở 得đắc 智trí 。

釋thích 曰viết 。 證chứng 智trí 以dĩ 無vô 分phân 別biệt 為vi 相tương/tướng 。 由do 此thử 智trí 於ư 真Chân 如Như 境cảnh 起khởi 。 離ly 分phân 別biệt 故cố 。 清thanh 淨tịnh 成thành 證chứng 智trí 。 此thử 即tức 第đệ 二nhị 顯hiển 智trí 清thanh 淨tịnh 如như 根căn 不bất 壞hoại 。 無vô 分phân 別biệt 後hậu 所sở 得đắc 智trí 。 是thị 前tiền 後hậu 助trợ 法pháp 。 由do 此thử 智trí 後hậu 更cánh 入nhập 真chân 觀quán 後hậu 後hậu 轉chuyển 勝thắng 。 此thử 即tức 第đệ 三Tam 明Minh 助trợ 法pháp 如như 覺giác 觀quán 。 若nhược 有hữu 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 。 無vô 奢xa 摩ma 他tha 。 無vô 證chứng 得đắc 義nghĩa 故cố 須tu 。 修tu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 修tu 奢Xa 摩Ma 他Tha 有hữu 三tam 相tương/tướng 。 一nhất 得đắc 因nhân 。 二nhị 得đắc 伴bạn 類loại 。 三tam 得đắc 功công 能năng 。

論luận 曰viết 。 五ngũ 相tương/tướng 修tu 成thành 熟thục 修tu 習tập 。

釋thích 曰viết 。 此thử 明minh 得đắc 因nhân 。 五ngũ 修tu 及cập 五ngũ 修tu 所sở 得đắc 五ngũ 果quả 。 如như 因nhân 果quả 修tu 差sai 別biệt 中trung 說thuyết 。 得đắc 無vô 退thoái 失thất 名danh 熟thục 。 得đắc 最tối 上thượng 上thượng 品phẩm 名danh 成thành 。 數sác 數sác 觀quán 察sát 名danh 修tu 習tập 。 此thử 明minh 二nhị 種chủng 因nhân 。 一nhất 不bất 失thất 因nhân 。 二nhị 圓viên 滿mãn 因nhân 。 故cố 名danh 得đắc 因nhân 。

論luận 曰viết 。 於ư 一nhất 切thiết 地địa 。 善thiện 集tập 資tư 糧lương 。

釋thích 曰viết 。 此thử 明minh 得đắc 伴bạn 類loại 從tùng 初Sơ 地Địa 。 乃nãi 至chí 十Thập 地Địa 。 聚tụ 集tập 福phước 德đức 智trí 慧tuệ 。 行hành 為vi 資tư 糧lương 故cố 。 名danh 得đắc 伴bạn 類loại 。

論luận 曰viết 。 能năng 破phá 微vi 細tế 難nạn/nan 破phá 障chướng 故cố 。

釋thích 曰viết 。 此thử 明minh 得đắc 功công 能năng 。 由do 前tiền 二nhị 義nghĩa 故cố 能năng 破phá 智trí 障chướng 。 此thử 煩phiền 惱não 與dữ 二Nhị 乘Thừa 無vô 流lưu 道đạo 俱câu 起khởi 。 故cố 名danh 微vi 細tế 。 非phi 二Nhị 乘Thừa 道đạo 所sở 能năng 破phá 故cố 名danh 難nạn/nan 破phá 。 故cố 名danh 得đắc 功công 能năng 。 此thử 即tức 第đệ 四tứ 明minh 得đắc 定định 如như 識thức 不bất 亂loạn 。

論luận 曰viết 。 金kim 剛cang 譬thí 三Tam 摩Ma 提Đề 。

釋thích 曰viết 。 有hữu 四tứ 義nghĩa 故cố 。 以dĩ 金kim 剛cang 譬thí 三Tam 摩Ma 提Đề 。 一nhất 能năng 破phá 煩phiền 惱não 山sơn 。 二nhị 能năng 引dẫn 無vô 餘dư 功công 德đức 。 三tam 堅kiên 實thật 不bất 可khả 毀hủy 壞hoại 。 四tứ 用dụng 利lợi 能năng 令linh 智trí 慧tuệ 通thông 達đạt 。 一nhất 切thiết 法pháp 無vô 礙ngại 。

論luận 曰viết 。 次thứ 此thử 三Tam 摩Ma 提Đề 後hậu 滅diệt 離ly 一nhất 切thiết 障chướng 故cố 。

釋thích 曰viết 。 得đắc 此thử 定định 竟cánh 。 滅diệt 一nhất 切thiết 障chướng 方phương 盡tận 。 此thử 即tức 第đệ 五ngũ 明minh 滅diệt 惑hoặc 如như 無vô 闇ám 等đẳng 障chướng 。

論luận 曰viết 。 是thị 時thời 由do 依y 止chỉ 轉chuyển 成thành 證chứng 得đắc 應ưng 知tri 。

釋thích 曰viết 。 金kim 剛cang 心tâm 滅diệt 時thời 名danh 是thị 時thời 。 是thị 時thời 第đệ 十Thập 地Địa 依y 止chỉ 。 轉chuyển 成thành 佛Phật 依y 止chỉ 名danh 證chứng 得đắc 。 應ưng 如như 此thử 知tri 。

論luận 曰viết 。 此thử 法Pháp 身thân 有hữu 幾kỷ 自tự 在tại 。 於ư 中trung 得đắc 自tự 在tại 。

釋thích 曰viết 。 欲dục 顯hiển 約ước 五ngũ 陰ấm 轉chuyển 依y 。 明minh 法Pháp 身thân 自tự 在tại 。 故cố 為vi 此thử 問vấn 。

論luận 曰viết 。 若nhược 略lược 說thuyết 有hữu 五ngũ 。 自tự 在tại 於ư 中trung 得đắc 自tự 在tại 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 廣quảng 說thuyết 有hữu 無vô 量lượng 自tự 在tại 。 今kim 略lược 說thuyết 止chỉ 明minh 五ngũ 種chủng 。

論luận 曰viết 。 一nhất 淨tịnh 土độ 顯hiển 示thị 自tự 身thân 相tướng 好hảo/hiếu 。 無vô 邊biên 音âm 不bất 可khả 見kiến 頂đảnh 自tự 在tại 。

釋thích 曰viết 。 如như 意ý 能năng 現hiện 頗pha 梨lê 珂kha 等đẳng 淨tịnh 土độ 。 隨tùy 眾chúng 生sanh 類loại 如như 意ý 現hiện 身thân 。 於ư 大đại 集tập 中trung 。 皆giai 對đối 眾chúng 生sanh 無vô 有hữu 背bối/bội 者giả 。 又hựu 稱xưng 眾chúng 生sanh 所sở 樂nhạo 見kiến 。 現hiện 種chủng 種chủng 身thân 。 稱xưng 眾chúng 生sanh 所sở 樂nhạo 見kiến 。 現hiện 種chủng 種chủng 相tướng 好hảo/hiếu 。 所sở 說thuyết 法Pháp 音âm 如như 意ý 。 遍biến 滿mãn 十thập 方phương 世thế 界giới 。 於ư 一nhất 音âm 中trung 。 隨tùy 諸chư 眾chúng 生sanh 。 所sở 欲dục 聞văn 法Pháp 。 各các 各các 得đắc 聞văn 。 諸chư 梵Phạm 天Thiên 等đẳng 。 見kiến 佛Phật 之chi 時thời 。 如Như 來Lai 身thân 量lượng 倍bội 高cao 於ư 彼bỉ 故cố 。 頂đảnh 不bất 可khả 見kiến 。 於ư 此thử 等đẳng 事sự 。 皆giai 得đắc 如như 意ý 。 故cố 名danh 自tự 在tại 。 如như 此thử 自tự 在tại 何hà 因nhân 能năng 得đắc 。

論luận 曰viết 。 由do 轉chuyển 色sắc 陰ấm 依y 故cố 。

釋thích 曰viết 。 一nhất 一nhất 陰ấm 皆giai 有hữu 如như 滅diệt 差sai 別biệt 中trung 所sở 說thuyết 前tiền 四tứ 轉chuyển 依y 。 色sắc 識thức 名danh 色sắc 陰ấm 。 形hình 礙ngại 是thị 色sắc 體thể 。 對đối 治trị 起khởi 時thời 。 由do 分phân 別biệt 性tánh 不bất 淨tịnh 品phẩm 一nhất 分phần/phân 永vĩnh 得đắc 相tương 離ly 。 淨tịnh 品phẩm 一nhất 分phần/phân 恆hằng 得đắc 相tương 應ứng 。 即tức 是thị 色sắc 陰ấm 轉chuyển 依y 。 於ư 此thử 轉chuyển 依y 中trung 。 得đắc 淨tịnh 土độ 等đẳng 自tự 在tại 。

論luận 曰viết 。 二nhị 無vô 失thất 無vô 量lượng 大đại 安an 樂lạc 住trụ 自tự 在tại 。

釋thích 曰viết 。 不bất 為vi 諸chư 惑hoặc 及cập 習tập 氣khí 染nhiễm 污ô 。 故cố 名danh 無vô 失thất 。 如Như 來Lai 安an 樂lạc 。 住trụ 不bất 可khả 數số 量lượng 。 故cố 言ngôn 無vô 量lượng 。 過quá 三tam 界giới 樂nhạo/nhạc/lạc 最tối 勝thắng 無vô 等đẳng 故cố 。 名danh 大đại 安an 樂lạc 住trụ 。 於ư 此thử 等đẳng 事sự 。 皆giai 得đắc 如như 意ý 。 故cố 名danh 自tự 在tại 。

論luận 曰viết 。 由do 轉chuyển 受thọ 陰ấm 依y 故cố 。

釋thích 曰viết 。 受thọ 識thức 名danh 受thọ 陰ấm 。 領lãnh 苦khổ 樂lạc 是thị 受thọ 體thể 。 由do 轉chuyển 受thọ 陰ấm 依y 故cố 。 得đắc 此thử 自tự 在tại 。

論luận 曰viết 。 三tam 具cụ 足túc 一nhất 切thiết 。 名danh 字tự 文văn 句cú 聚tụ 等đẳng 中trung 。 正chánh 說thuyết 自tự 在tại 。

釋thích 曰viết 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 名danh 字tự 。 及cập 諸chư 言ngôn 教giáo 文văn 句cú 。 從tùng 偈kệ 以dĩ 去khứ 一nhất 章chương 一nhất 品phẩm 。 乃nãi 至chí 一nhất 部bộ 皆giai 名danh 為vi 聚tụ 。 悉tất 能năng 了liễu 知tri 。 如như 意ý 正chánh 說thuyết 。 故cố 名danh 自tự 在tại 。

論luận 曰viết 。 由do 轉chuyển 想tưởng 陰ấm 執chấp 相tướng 差sai 別biệt 依y 故cố 。

釋thích 曰viết 。 想tưởng 識thức 為vi 想tưởng 陰ấm 。 執chấp 相tướng 差sai 別biệt 為vi 想tưởng 體thể 。 由do 轉chuyển 想tưởng 陰ấm 依y 故cố 得đắc 此thử 自tự 在tại 。

論luận 曰viết 。 四tứ 變biến 化hóa 改cải 易dị 引dẫn 攝nhiếp 大đại 集tập 。 牽khiên 白bạch 淨tịnh 品phẩm 自tự 在tại 。

釋thích 曰viết 。 未vị 有hữu 現hiện 有hữu 。 及cập 分phần/phân 一nhất 為vi 多đa 。 是thị 變biến 化hóa 。 轉chuyển 其kỳ 本bổn 性tánh 為vi 改cải 易dị 。 所sở 欲dục 見kiến 眾chúng 生sanh 。 隨tùy 其kỳ 遠viễn 近cận 。 如như 意ý 引dẫn 導đạo 。 天thiên 人nhân 夜dạ 叉xoa 等đẳng 來lai 大đại 集tập 中trung 。 隨tùy 彼bỉ 所sở 宜nghi 。 以dĩ 四tứ 攝nhiếp 攝nhiếp 化hóa 。 有hữu 流lưu 善thiện 為vi 白bạch 。 無vô 流lưu 善thiện 為vi 淨tịnh 。 牽khiên 此thử 白bạch 淨tịnh 品phẩm 法pháp 。 生sanh 相tương 續tục 中trung 。 於ư 此thử 等đẳng 事sự 。 皆giai 得đắc 如như 意ý 。 故cố 名danh 自tự 在tại 。

論luận 曰viết 。 由do 轉chuyển 行hành 陰ấm 依y 故cố 。

釋thích 曰viết 。 行hành 識thức 為vi 行hành 陰ấm 。 作tác 意ý 為vi 行hành 體thể 。 由do 轉chuyển 行hành 陰ấm 依y 故cố 得đắc 此thử 自tự 在tại 。

論luận 曰viết 。 五ngũ 顯hiển 了liễu 平bình 等đẳng 迴hồi 觀quán 作tác 事sự 智trí 自tự 在tại 。

釋thích 曰viết 。 如Như 來Lai 於ư 一nhất 切thiết 。 法pháp 無vô 有hữu 過quá 失thất 。 證chứng 知tri 非phi 現hiện 前tiền 境cảnh 如như 對đối 現hiện 前tiền 。 譬thí 如như 人nhân 憶ức 持trì 熟thục 習tập 文văn 句cú 。 是thị 名danh 顯hiển 了liễu 智trí 。 從tùng 通thông 達đạt 真Chân 如Như 以dĩ 來lai 。 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 得đắc 平bình 等đẳng 心tâm 。 由do 證chứng 平bình 等đẳng 清thanh 淨tịnh 法pháp 故cố 。 是thị 名danh 平bình 等đẳng 智trí 。 能năng 守thủ 三Tam 摩Ma 提Đề 陀đà 羅la 尼ni 門môn 。 於ư 此thử 法Pháp 門môn 中trung 。 所sở 欲dục 取thủ 法pháp 。 如như 意ý 無vô 礙ngại 。 譬thí 如như 財tài 主chủ 守thủ 其kỳ 庫khố 藏tạng 取thủ 用dụng 無vô 礙ngại 。 是thị 名danh 迴hồi 觀quán 智trí 。 能năng 受thọ 兜Đâu 率Suất 陀Đà 天Thiên 生sanh 。 及cập 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 為vi 立lập 聲Thanh 聞Văn 及cập 下hạ 地địa 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 流lưu 善thiện 根căn 。 能năng 顯hiển 如Như 來Lai 事sự 。 是thị 名danh 作tác 事sự 智trí 。 於ư 此thử 等đẳng 事sự 。 皆giai 得đắc 如như 意ý 。 故cố 名danh 自tự 在tại 。

論luận 曰viết 。 由do 轉chuyển 識thức 陰ấm 依y 故cố 。

釋thích 曰viết 。 識thức 識thức 為vi 識thức 陰ấm 。 了liễu 別biệt 為vi 識thức 體thể 故cố 。 轉chuyển 識thức 陰ấm 依y 得đắc 此thử 自tự 在tại 。

論luận 曰viết 。 此thử 法Pháp 身thân 應ưng 知tri 為vi 幾kỷ 法pháp 依y 止chỉ 。

釋thích 曰viết 。 欲dục 顯hiển 如Như 來Lai 無vô 量lượng 功công 德đức 。 皆giai 從tùng 法Pháp 身thân 生sanh 。 以dĩ 法Pháp 身thân 為vi 依y 止chỉ 。 故cố 為vi 此thử 問vấn 。

論luận 曰viết 。 若nhược 略lược 說thuyết 唯duy 三tam 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 廣quảng 說thuyết 為vi 無vô 量lượng 法pháp 依y 止chỉ 。 今kim 略lược 說thuyết 唯duy 三tam 。

論luận 曰viết 。 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 種chủng 種chủng 住trú 處xứ 依y 止chỉ 故cố 。

釋thích 曰viết 。 住trụ 有hữu 四tứ 種chủng 。 謂vị 天thiên 住trụ 梵Phạm 住trụ 聖thánh 住trụ 佛Phật 住trụ 。 於ư 諸chư 住trụ 中trung 如Như 來Lai 多đa 。 住trụ 此thử 四tứ 法Pháp 。 故cố 偏thiên 說thuyết 此thử 四tứ 得đắc 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 自tự 在tại 得đắc 。 二nhị 現hiện 前tiền 得đắc 。 初sơ 成thành 佛Phật 時thời 。 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 法pháp 具cụ 足túc 皆giai 得đắc 。 名danh 自tự 在tại 得đắc 。 後hậu 時thời 隨tùy 所sở 正chánh 用dụng 者giả 。 名danh 現hiện 前tiền 得đắc 。 若nhược 證chứng 法Pháp 身thân 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 法pháp 皆giai 自tự 在tại 得đắc 故cố 。 法Pháp 身thân 為vi 住trụ 等đẳng 法pháp 依y 止chỉ 。

何hà 以dĩ 故cố 。 無vô 離ly 法Pháp 身thân 得đắc 此thử 法pháp 故cố 。

論luận 曰viết 。 此thử 中trung 說thuyết 偈kệ 。

釋thích 曰viết 。 欲dục 顯hiển 法Pháp 身thân 為vi 住trụ 等đẳng 法pháp 依y 止chỉ 。 故cố 重trùng 說thuyết 偈kệ 。

論luận 曰viết 。

諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 受thọ 五ngũ 喜hỷ 。

釋thích 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 有hữu 此thử 五ngũ 德đức 。 但đãn 未vị 圓viên 滿mãn 。 唯duy 佛Phật 具cụ 足túc 。 故cố 言ngôn 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 喜hỷ 體thể 唯duy 一nhất 。 但đãn 以dĩ 無vô 失thất 最tối 勝thắng 為vi 體thể 。 由do 五ngũ 因nhân 所sở 得đắc 故cố 言ngôn 五ngũ 喜hỷ 。 諸chư 佛Phật 自tự 得đắc 解giải 脫thoát 。 以dĩ 化hóa 身thân 教giáo 二Nhị 乘Thừa 人nhân 。 令linh 得đắc 解giải 脫thoát 。 何hà 故cố 如Như 來Lai 。 自tự 受thọ 五ngũ 喜hỷ 。 而nhi 二Nhị 乘Thừa 不bất 得đắc 。

論luận 曰viết 。

皆giai 因nhân 證chứng 得đắc 自tự 界giới 故cố 。 二Nhị 乘Thừa 無vô 喜hỷ 由do 不bất 證chứng 。

釋thích 曰viết 。 由do 因nhân 有hữu 異dị 故cố 。 得đắc 果quả 不bất 同đồng 。 以dĩ 證chứng 自tự 界giới 為vi 因nhân 。 五ngũ 喜hỷ 為vi 果quả 。 界giới 是thị 如Như 來Lai 性tánh 。 即tức 性tánh 淨tịnh 法Pháp 身thân 。 如Như 來Lai 自tự 大đại 功công 能năng 所sở 證chứng 。 不bất 由do 無vô 因nhân 。 不bất 由do 他tha 得đắc 。 故cố 言ngôn 證chứng 自tự 界giới 。 由do 證chứng 自tự 界giới 故cố 得đắc 五ngũ 喜hỷ 果quả 。 二Nhị 乘Thừa 不bất 證chứng 此thử 界giới 。 故cố 無vô 五ngũ 喜hỷ 。

論luận 曰viết 。

求cầu 喜hỷ 要yếu 須tu 證chứng 佛Phật 界giới 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 人nhân 欲dục 求cầu 五ngũ 喜hỷ 等đẳng 法pháp 。 必tất 須tu 修tu 道Đạo 以dĩ 證chứng 法Pháp 身thân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 以dĩ 果quả 無vô 離ly 因nhân 得đắc 故cố 。 此thử 偈kệ 顯hiển 法Pháp 身thân 為vi 五ngũ 喜hỷ 依y 止chỉ 。 由do 證chứng 法Pháp 身thân 故cố 得đắc 五ngũ 喜hỷ 。 不bất 證chứng 法Pháp 身thân 則tắc 無vô 五ngũ 喜hỷ 。

論luận 曰viết 。

由do 能năng 無vô 量lượng 作tác 事sự 立lập 。 由do 法pháp 美mỹ 味vị 欲dục 德đức 成thành 。

釋thích 曰viết 。 此thử 偈kệ 示thị 由do 五ngũ 因nhân 故cố 稱xưng 五ngũ 喜hỷ 。 何hà 者giả 為vi 五ngũ 。 一nhất 因nhân 自tự 能năng 無vô 量lượng 故cố 生sanh 喜hỷ 。 一nhất 切thiết 佛Phật 同đồng 覺giác 了liễu 法Pháp 身thân 。 一nhất 切thiết 佛Phật 同đồng 得đắc 勝thắng 能năng 。 一nhất 切thiết 佛Phật 勝thắng 能năng 即tức 是thị 一nhất 佛Phật 勝thắng 能năng 。 一nhất 佛Phật 勝thắng 能năng 等đẳng 一nhất 切thiết 佛Phật 勝thắng 能năng 。

何hà 以dĩ 故cố 。 諸chư 佛Phật 同đồng 一nhất 法Pháp 身thân 為vi 體thể 。 體thể 既ký 是thị 一nhất 故cố 。 餘dư 佛Phật 勝thắng 能năng 即tức 是thị 一nhất 佛Phật 勝thắng 能năng 。 諸chư 佛Phật 勝thắng 能năng 無vô 量lượng 。 一nhất 佛Phật 勝thắng 能năng 亦diệc 無vô 量lượng 。 故cố 一nhất 佛Phật 勝thắng 能năng 得đắc 等đẳng 諸chư 佛Phật 勝thắng 能năng 。 諸chư 佛Phật 法Pháp 身thân 。 同đồng 得đắc 勝thắng 能năng 。 是thị 故cố 生sanh 喜hỷ 。 由do 見kiến 證chứng 自tự 界giới 得đắc 此thử 勝thắng 能năng 。 是thị 故cố 生sanh 喜hỷ 。 二nhị 因nhân 作tác 事sự 立lập 故cố 生sanh 喜hỷ 。 一nhất 佛Phật 所sở 作tác 眾chúng 生sanh 利lợi 益ích 事sự 。 是thị 一nhất 切thiết 佛Phật 正chánh 事sự 。 是thị 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 利lợi 益ích 事sự 。

何hà 以dĩ 故cố 。 一nhất 切thiết 佛Phật 所sở 。 作tác 淨tịnh 土độ 等đẳng 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 正chánh 事sự 。 即tức 是thị 一nhất 佛Phật 所sở 作tác 正chánh 事sự 。 諸chư 佛Phật 設thiết 皆giai 不bất 作tác 正chánh 事sự 。 一nhất 佛Phật 所sở 作tác 正chánh 事sự 通thông 等đẳng 諸chư 佛Phật 所sở 作tác 正chánh 事sự 。 若nhược 利lợi 益ích 一nhất 眾chúng 生sanh 。 即tức 是thị 利lợi 益ích 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 若nhược 一nhất 眾chúng 生sanh 成thành 佛Phật 。 此thử 眾chúng 生sanh 復phục 能năng 教giáo 化hóa 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 如như 此thử 轉chuyển 相tương/tướng 利lợi 益ích 。 若nhược 諸chư 佛Phật 已dĩ 證chứng 自tự 界giới 。 則tắc 成thành 立lập 此thử 正chánh 事sự 。 由do 見kiến 證chứng 自tự 界giới 作tác 正chánh 事sự 立lập 。 是thị 故cố 生sanh 喜hỷ 。 三tam 因nhân 法pháp 美mỹ 味vị 故cố 生sanh 喜hỷ 。 由do 如Như 來Lai 昔tích 時thời 學học 三tam 乘thừa 。 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh 。 後hậu 成thành 佛Phật 時thời 。 各các 觀quán 一nhất 切thiết 法pháp 。 無vô 不bất 從tùng 此thử 法Pháp 身thân 生sanh 。 無vô 不bất 還hoàn 證chứng 此thử 法Pháp 身thân 故cố 。 一nhất 切thiết 法Pháp 門môn 。 同đồng 一nhất 法Pháp 身thân 為vi 味vị 。 由do 見kiến 修tu 多đa 羅la 祇kỳ 夜dạ 等đẳng 經kinh 同đồng 一nhất 法Pháp 身thân 味vị 。 是thị 故cố 生sanh 喜hỷ 。 四tứ 因nhân 欲dục 德đức 成thành 故cố 生sanh 喜hỷ 。 所sở 欲dục 得đắc 成thành 功công 德đức 亦diệc 成thành 。 所sở 欲dục 成thành 者giả 。 如như 佛Phật 所sở 思tư 。 無vô 不bất 成thành 就tựu 。 謂vị 淨tịnh 土độ 及cập 大đại 集tập 等đẳng 事sự 。 功công 德đức 成thành 者giả 。 謂vị 十Thập 力Lực 四Tứ 無Vô 畏Úy 等đẳng 。 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 不bất 共cộng 法pháp 無vô 不bất 圓viên 滿mãn 。 由do 見kiến 此thử 二nhị 事sự 成thành 是thị 故cố 生sanh 喜hỷ 。

論luận 曰viết 。

得đắc 喜hỷ 最tối 勝thắng 無vô 有hữu 失thất 。

釋thích 曰viết 。 過quá 三tam 界giới 喜hỷ 樂lạc 故cố 最tối 勝thắng 。 一nhất 切thiết 惑hoặc 乃nãi 至chí 習tập 氣khí 皆giai 盡tận 無vô 餘dư 故cố 無vô 失thất 。

論luận 曰viết 。

諸chư 佛Phật 恆hằng 見kiến 四tứ 無vô 盡tận 。

釋thích 曰viết 。

復phục 次thứ 如Như 來Lai 。 見kiến 前tiền 四tứ 喜hỷ 。 乃nãi 至chí 窮cùng 生sanh 死tử 際tế 無vô 有hữu 滅diệt 盡tận 。 設thiết 入nhập 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 亦diệc 無vô 滅diệt 盡tận 。 是thị 故cố 生sanh 喜hỷ 。 此thử 喜hỷ 何hà 相tương/tướng 。 一nhất 最tối 勝thắng 為vi 相tương/tướng 以dĩ 過quá 三tam 界giới 及cập 二Nhị 乘Thừa 喜hỷ 故cố 。 二nhị 無vô 失thất 為vi 相tương/tướng 。 一nhất 切thiết 惑hoặc 乃nãi 至chí 習tập 氣khí 。 滅diệt 盡tận 無vô 餘dư 。 此thử 顯hiển 最tối 圓viên 滿mãn 及cập 最tối 清thanh 淨tịnh 。 是thị 名danh 第đệ 一nhất 。 自tự 利lợi 依y 止chỉ 。

論luận 曰viết 。 種chủng 種chủng 受thọ 用dụng 身thân 依y 止chỉ 。 為vi 成thành 熟thục 諸chư 菩Bồ 薩Tát 善thiện 根căn 故cố 。

釋thích 曰viết 。 諸chư 佛Phật 應ứng 身thân 無vô 量lượng 。 故cố 言ngôn 種chủng 種chủng 。 又hựu 一nhất 一nhất 佛Phật 應ưng 身thân 品phẩm 類loại 不bất 可khả 說thuyết 。 故cố 言ngôn 種chủng 種chủng 。 此thử 法Pháp 身thân 為vi 應ưng 身thân 依y 止chỉ 。 何hà 故cố 為vi 依y 止chỉ 。 為vi 生sanh 此thử 身thân 故cố 。 若nhược 離ly 應ưng 身thân 。 登đăng 地địa 菩Bồ 薩Tát 善thiện 根căn 。 則tắc 不bất 得đắc 成thành 熟thục 。 故cố 須tu 應ưng 身thân 。 應ưng 身thân 由do 法Pháp 身thân 立lập 故cố 。 法Pháp 身thân 為vi 應ưng 身thân 依y 止chỉ 。 此thử 即tức 第đệ 二nhị 利lợi 益ích 菩Bồ 薩Tát 依y 止chỉ 。

論luận 曰viết 。 種chủng 種chủng 化hóa 身thân 依y 止chỉ 。 為vi 多đa 成thành 熟thục 聲Thanh 聞Văn 獨Độc 覺Giác 善thiện 根căn 故cố 。

釋thích 曰viết 。 此thử 法Pháp 身thân 不bất 但đãn 為vi 應ưng 身thân 依y 止chỉ 。 亦diệc 是thị 化hóa 身thân 依y 止chỉ 。

何hà 以dĩ 故cố 。 若nhược 離ly 化hóa 身thân 下hạ 願nguyện 眾chúng 生sanh 。 謂vị 聲Thanh 聞Văn 獨Độc 覺Giác 。 所sở 有hữu 善thiện 根căn 。 不bất 得đắc 成thành 熟thục 。 多đa 言ngôn 顯hiển 不bất 止chỉ 利lợi 益ích 二Nhị 乘Thừa 願nguyện 樂nhạo 。 地địa 中trung 菩Bồ 薩Tát 善thiện 根căn 。 亦diệc 因nhân 化hóa 身thân 成thành 熟thục 故cố 。 法Pháp 身thân 為vi 化hóa 身thân 依y 止chỉ 。 此thử 即tức 第đệ 三tam 利lợi 益ích 二Nhị 乘Thừa 依y 止chỉ 。

攝Nhiếp 大Đại 乘Thừa 論Luận 釋Thích 卷quyển 第đệ 十thập 三tam