攝Nhiếp 大Đại 乘Thừa 論Luận 釋Thích 論Luận
Quyển 6
世Thế 親Thân 菩Bồ 薩Tát 造Tạo 隋Tùy 笈Cấp 多Đa 共Cộng 行Hành 矩Củ 等Đẳng 譯Dịch

攝Nhiếp 大Đại 乘Thừa 論Luận 釋Thích 論Luận 卷quyển 第đệ 六lục

世thế 親thân 菩Bồ 薩Tát 造tạo

隋tùy 天Thiên 竺Trúc 三tam 藏tạng 笈cấp 多đa 共cộng 行hành 矩củ 等đẳng 譯dịch

入nhập 應ưng 知tri 勝thắng 相tương 勝thắng 語ngữ 第đệ 三tam

論luận 曰viết 。 如như 此thử 已dĩ 說thuyết 應ưng 知tri 相tương/tướng 。 入nhập 應ưng 知tri 相tương/tướng 云vân 何hà 可khả 見kiến 。 多đa 聞văn 所sở 熏huân 習tập 依y 止chỉ 。 非phi 阿a 梨lê 耶da 所sở 攝nhiếp 。 如như 阿a 梨lê 耶da 成thành 種chủng 子tử 。 正chánh 思tư 惟duy 所sở 攝nhiếp 似tự 法pháp 似tự 義nghĩa 所sở 生sanh 。 似tự 所sở 取thủ 物vật 有hữu 見kiến 意ý 言ngôn 。

釋thích 曰viết 。 如như 此thử 等đẳng 應ưng 知tri 相tương/tướng 如như 應ưng 得đắc 入nhập 。 顯hiển 示thị 此thử 故cố 入nhập 應ưng 知tri 相tương/tướng 。 多đa 聞văn 熏huân 習tập 。 為vi 依y 止chỉ 者giả 。 謂vị 大Đại 乘Thừa 法Pháp 所sở 熏huân 身thân 故cố 。 非phi 阿a 梨lê 耶da 所sở 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 對đối 治trị 阿a 梨lê 耶da 識thức 故cố 。 如như 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 成thành 種chủng 子tử 者giả 。 如như 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 為vi 染nhiễm 法pháp 因nhân 。 此thử 為vi 淨tịnh 法pháp 因nhân 亦diệc 爾nhĩ 。 故cố 正chánh 思tư 惟duy 所sở 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 正chánh 思tư 惟duy 自tự 性tánh 故cố 。 似tự 法pháp 似tự 義nghĩa 所sở 生sanh 者giả 。 謂vị 為vi 法pháp 義nghĩa 相tương/tướng 而nhi 生sanh 故cố 。 似tự 所sở 取thủ 物vật 者giả 。 謂vị 如như 色sắc 等đẳng 體thể 故cố 。 有hữu 見kiến 者giả 亦diệc 似tự 見kiến 體thể 故cố 。 即tức 是thị 成thành 立lập 相tương 及cập 見kiến 二nhị 識thức 。

論luận 曰viết 。 於ư 中trung 何hà 人nhân 能năng 入nhập 應ưng 知tri 相tương/tướng 。 大Đại 乘Thừa 多đa 聞văn 熏huân 習tập 。 相tương 續tục 已dĩ 故cố 。 得đắc 親thân 近cận 無vô 量lượng 出xuất 世thế 諸chư 佛Phật 故cố 。 一nhất 向hướng 信tín 解giải 善thiện 集tập 善thiện 根căn 故cố 。 善thiện 滿mãn 足túc 福phước 智trí 資tư 糧lương 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。

釋thích 曰viết 。 何hà 人nhân 能năng 入nhập 應ưng 知tri 相tương/tướng 者giả 。 如như 此thử 相tương/tướng 類loại 中trung 。 若nhược 入nhập 所sở 有hữu 方phương 便tiện 。 今kim 當đương 顯hiển 示thị 。 大Đại 乘Thừa 多đa 聞văn 所sở 熏huân 者giả 。 為vi 離ly 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 。 等đẳng 多đa 聞văn 故cố 。 得đắc 親thân 近cận 無vô 量lượng 出xuất 世thế 諸chư 佛Phật 者giả 。 過quá 數số 量lượng 諸chư 佛Phật 出xuất 世thế 。 皆giai 得đắc 現hiện 前tiền 親thân 近cận 故cố 。 一nhất 向hướng 信tín 解giải 者giả 。 於ư 大Đại 乘Thừa 中trung 。 決quyết 定định 信tín 解giải 。 不bất 為vị 惡ác 知tri 識thức 。 之chi 所sở 動động 壞hoại 故cố 。 即tức 此thử 次thứ 前tiền 所sở 說thuyết 三tam 因nhân 緣duyên 中trung 。 善thiện 集tập 善thiện 根căn 故cố 。 名danh 為vi 善thiện 集tập 福phước 智trí 資tư 糧lương 菩Bồ 薩Tát 。

復phục 次thứ 福phước 智trí 資tư 糧lương 。 云vân 何hà 得đắc 次thứ 第đệ 滿mãn 足túc 。 由do 因nhân 力lực 善thiện 友hữu 力lực 思tư 惟duy 力lực 依y 持trì 力lực 故cố 。 於ư 中trung 前tiền 二nhị 句cú 為vi 二nhị 力lực 。 如như 其kỳ 數số 應ưng 知tri 彼bỉ 正chánh 思tư 惟duy 力lực 即tức 是thị 一nhất 向hướng 信tín 解giải 。 此thử 以dĩ 大Đại 乘Thừa 熏huân 習tập 為vi 因nhân 。 此thử 一nhất 向hướng 信tín 解giải 即tức 是thị 。 修tu 行hành 正chánh 行hạnh 。 由do 修tu 行hành 正chánh 行hạnh 。 故cố 則tắc 得đắc 聚tụ 集tập 善thiện 根căn 。 由do 此thử 正chánh 思tư 惟duy 力lực 故cố 得đắc 善thiện 具cụ 足túc 。 福phước 智trí 資tư 糧lương 。 有hữu 此thử 次thứ 第đệ 由do 此thử 善thiện 具cụ 足túc 福phước 智trí 資tư 糧lương 故cố 。 得đắc 入nhập 菩Bồ 薩Tát 初Sơ 地Địa 。 此thử 是thị 依y 持trì 力lực 。

論luận 曰viết 。 於ư 何hà 處xứ 入nhập 即tức 於ư 彼bỉ 有hữu 見kiến 似tự 法pháp 及cập 義nghĩa 意ý 言ngôn 。 大Đại 乘Thừa 法Pháp 相tương/tướng 所sở 生sanh 中trung 故cố 。

釋thích 曰viết 。 入nhập 如như 是thị 相tương/tướng 此thử 入nhập 行hành 相tương/tướng 。 今kim 當đương 顯hiển 示thị 。 意ý 地địa 分phân 別biệt 名danh 意ý 言ngôn 。 此thử 意ý 言ngôn 種chủng 類loại 以dĩ 大Đại 乘Thừa 法Pháp 。 為vì 因nhân 生sanh 故cố 。 大Đại 乘Thừa 法Pháp 相tương/tướng 所sở 生sanh 者giả 。 攀phàn 緣duyên 所sở 說thuyết 法Pháp 故cố 。

論luận 曰viết 。 信tín 解giải 行hành 地địa 中trung 。 見kiến 道đạo 中trung 。 修tu 道Đạo 中trung 。 究cứu 竟cánh 道đạo 中trung 。 一nhất 切thiết 法pháp 唯duy 識thức 隨tùy 聞văn 信tín 解giải 故cố 。 如như 理lý 通thông 達đạt 故cố 。 對đối 治trị 一nhất 切thiết 障chướng 故cố 。 無vô 障chướng 礙ngại 故cố 。

釋thích 曰viết 。 何hà 處xứ 得đắc 入nhập 。 於ư 信tín 解giải 地địa 中trung 得đắc 入nhập 。 由do 但đãn 聞văn 一nhất 切thiết 法pháp 唯duy 有hữu 識thức 。 即tức 起khởi 增tăng 上thượng 信tín 。 解giải 名danh 為vi 得đắc 入nhập 故cố 。 於ư 見kiến 道đạo 中trung 得đắc 入nhập 。 今kim 當đương 顯hiển 示thị 。 如như 理lý 通thông 達đạt 。 者giả 於ư 意ý 言ngôn 分phân 別biệt 中trung 。 如như 理lý 通thông 達đạt 故cố 。 云vân 何hà 如như 理lý 通thông 達đạt 。 非phi 法pháp 非phi 義nghĩa 。 無vô 能năng 取thủ 無vô 所sở 取thủ 。 若nhược 如như 此thử 名danh 通thông 達đạt 意ý 言ngôn 分phân 別biệt 故cố 。 於ư 修tu 道Đạo 中trung 得đắc 入nhập 。 今kim 當đương 顯hiển 示thị 。 對đối 治trị 一nhất 切thiết 障chướng 故cố 者giả 。 觀quán 此thử 意ý 言ngôn 非phi 法pháp 非phi 義nghĩa 。 無vô 能năng 取thủ 無vô 所sở 取thủ 時thời 。 能năng 對đối 治trị 一nhất 切thiết 障chướng 。 此thử 名danh 修tu 道Đạo 中trung 得đắc 入nhập 。 究cứu 竟cánh 道đạo 中trung 得đắc 入nhập 。 今kim 當đương 顯hiển 示thị 。 無vô 障chướng 礙ngại 故cố 者giả 。 住trụ 最tối 清thanh 淨tịnh 智trí 處xứ 故cố 。 最tối 微vi 細tế 障chướng 滅diệt 故cố 。 名danh 究cứu 竟cánh 道đạo 中trung 得đắc 入nhập 故cố 。

論luận 曰viết 。 何hà 緣duyên 得đắc 入nhập 善thiện 根căn 力lực 持trì 故cố 。 三tam 種chủng 練luyện 治trị 心tâm 故cố 。 滅diệt 除trừ 四tứ 處xứ 故cố 。 法pháp 義nghĩa 為vi 所sở 緣duyên 故cố 。 奢xa 摩ma 他tha 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 。 常thường 修tu 正chánh 修tu 無vô 放phóng 逸dật 等đẳng 故cố 。 無vô 量lượng 世thế 界giới 。 中trung 無vô 量lượng 人nhân 道đạo 眾chúng 生sanh 。 剎sát 那na 剎sát 那na 。 正chánh 覺giác 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 是thị 為vi 第đệ 一nhất 練luyện 治trị 心tâm 。

釋thích 曰viết 。 何hà 緣duyên 得đắc 入nhập 。 如như 所sở 說thuyết 善thiện 根căn 力lực 持trì 等đẳng 有hữu 八bát 處xứ 相tương 應ứng 。 於ư 中trung 若nhược 常thường 修tu 者giả 一nhất 切thiết 時thời 作tác 故cố 。 善thiện 修tu 者giả 恭cung 敬kính 作tác 故cố 。 若nhược 作tác 如như 此thử 相tương/tướng 類loại 即tức 是thị 不bất 放phóng 逸dật 。 於ư 中trung 對đối 治trị 三tam 種chủng 退thoái 屈khuất 心tâm 故cố 。 有hữu 三tam 種chủng 練luyện 治trị 心tâm 。 菩Bồ 薩Tát 聞văn 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 第đệ 一nhất 甚thậm 深thâm 。 寬khoan 大đại 難nan 可khả 證chứng 得đắc 心tâm 則tắc 退thoái 屈khuất 。 為vi 對đối 治trị 此thử 故cố 。 有hữu 第đệ 一nhất 練luyện 治trị 心tâm 云vân 云vân 。 又hựu 云vân 云vân 故cố 有hữu 第đệ 二nhị 練luyện 治trị 心tâm 。

論luận 曰viết 。 由do 專chuyên 心tâm 故cố 能năng 行hành 施thí 等đẳng 。 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 我ngã 已dĩ 得đắc 此thử 專chuyên 心tâm 。 由do 此thử 故cố 我ngã 修tu 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 當đương 得đắc 圓viên 滿mãn 。 不bất 足túc 為vi 難nan 。 是thị 為vi 第đệ 二nhị 練luyện 治trị 心tâm 。

釋thích 曰viết 。 由do 此thử 意ý 故cố 。 施thí 等đẳng 波Ba 羅La 蜜Mật 即tức 得đắc 現hiện 行hành 者giả 。 於ư 中trung 意ý 者giả 謂vị 信tín 及cập 欲dục 。 菩Bồ 薩Tát 於ư 波Ba 羅La 蜜Mật 中trung 。 信tín 知tri 實thật 有hữu 故cố 功công 德đức 故cố 。 可khả 得đắc 故cố 。 此thử 是thị 菩Bồ 薩Tát 信tín 。 由do 信tín 故cố 喜hỷ 樂lạc 修tu 行hành 名danh 欲dục 。 菩Bồ 薩Tát 得đắc 此thử 。 信tín 欲dục 意ý 故cố 。 修tu 行hành 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 進tiến 趣thú 圓viên 滿mãn 。 不bất 以dĩ 為vi 難nan 。

論luận 曰viết 。 雖tuy 彼bỉ 有hữu 礙ngại 善thiện 者giả 善thiện 法Pháp 具cụ 足túc 已dĩ 。 即tức 於ư 死tử 時thời 隨tùy 所sở 念niệm 欲dục 。 一nhất 切thiết 具cụ 足túc 身thân 。 彼bỉ 時thời 得đắc 生sanh 。 況huống 我ngã 此thử 最tối 勝thắng 善thiện 無vô 礙ngại 善thiện 。 於ư 彼bỉ 時thời 一nhất 切thiết 。 具cụ 足túc 何hà 為vi 不bất 得đắc 。 是thị 名danh 第đệ 三tam 練luyện 治trị 心tâm 。 此thử 中trung 有hữu 偈kệ 。

在tại 於ư 人nhân 道đạo 中trung 。 無vô 量lượng 諸chư 眾chúng 生sanh 。

念niệm 念niệm 得đắc 菩Bồ 提Đề 。 故cố 除trừ 退thoái 屈khuất 心tâm 。

善thiện 心tâm 人nhân 專chuyên 意ý 。 能năng 行hành 布bố 施thí 等đẳng 。

勝thắng 人nhân 得đắc 此thử 意ý 。 亦diệc 能năng 行hành 施thí 等đẳng 。

善thiện 人nhân 於ư 死tử 時thời 。 隨tùy 心tâm 得đắc 果quả 報báo 。

既ký 有hữu 滅diệt 位vị 善thiện 。 果quả 報báo 云vân 何hà 無vô 。

釋thích 曰viết 。

復phục 次thứ 菩Bồ 薩Tát 。 於ư 諸chư 佛Phật 甚thậm 深thâm 寬khoan 大đại 言ngôn 教giáo 中trung 。 起khởi 推thôi 尋tầm 時thời 作tác 思tư 念niệm 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 難nan 可khả 證chứng 得đắc 。 一nhất 剎sát 那na 心tâm 。 斷đoạn 已dĩ 乃nãi 得đắc 即tức 生sanh 退thoái 屈khuất 。 為vi 對đối 治trị 此thử 故cố 修tu 第đệ 三tam 練luyện 治trị 心tâm 。 況huống 我ngã 此thử 最tối 勝thắng 善thiện 者giả 。 況huống 我ngã 於ư 一nhất 切thiết 十Thập 地Địa 中trung 。 善thiện 具cụ 足túc 福phước 智trí 資tư 糧lương 故cố 。 無vô 障chướng 礙ngại 善thiện 者giả 。 謂vị 心tâm 煩phiền 惱não 微vi 細tế 難nạn/nan 破phá 。 如như 金kim 剛cang 三Tam 摩Ma 提Đề 能năng 破phá 此thử 障chướng 。 此thử 三Tam 摩Ma 提Đề 後hậu 出xuất 離ly 一nhất 切thiết 障chướng 礙ngại 。 依y 止chỉ 轉chuyển 已dĩ 。 於ư 此thử 云vân 何hà 不bất 得đắc 。 此thử 顯hiển 出xuất 離ly 障chướng 礙ngại 。 與dữ 死tử 無vô 異dị 故cố 。 一nhất 切thiết 具cụ 足túc 者giả 。 謂vị 得đắc 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 故cố 。 善thiện 根căn 力lực 持trì 故cố 。 三tam 種chủng 練luyện 治trị 心tâm 者giả 。 善thiện 根căn 不bất 薄bạc 少thiểu 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 由do 有hữu 此thử 力lực 。 則tắc 能năng 三tam 種chủng 練luyện 治trị 心tâm 。 令linh 不bất 退thoái 屈khuất 。 於ư 中trung 第đệ 二nhị 練luyện 治trị 心tâm 如như 所sở 練luyện 治trị 今kim 當đương 顯hiển 示thị 。 由do 此thử 念niệm 故cố 。 離ly 諸chư 障chướng 礙ngại 。 慳san 等đẳng 波Ba 羅La 蜜Mật 障chướng 無vô 故cố 。 滿mãn 足túc 波Ba 羅La 蜜Mật 不bất 以dĩ 為vi 難nan 。 由do 此thử 滿mãn 足túc 。 故cố 得đắc 成thành 菩Bồ 提Đề 。 第đệ 三tam 練luyện 治trị 心tâm 。 今kim 當đương 顯hiển 示thị 。 於ư 中trung 有hữu 礙ngại 善thiện 者giả 謂vị 世thế 間gian 善thiện 故cố 。 名danh 為vi 有hữu 礙ngại 善thiện 。 我ngã 此thử 無vô 礙ngại 善thiện 。 此thử 善thiện 不bất 得đắc 成thành 佛Phật 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 此thử 義nghĩa 以dĩ 偈kệ 顯hiển 示thị 。 偈kệ 言ngôn 故cố 除trừ 退thoái 屈khuất 心tâm 者giả 。 謂vị 不bất 令linh 下hạ 劣liệt 心tâm 得đắc 住trụ 。 云vân 我ngã 不bất 能năng 得đắc 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 善thiện 心tâm 者giả 。 謂vị 非phi 惡ác 無vô 記ký 心tâm 故cố 。 由do 有hữu 無vô 記ký 施thí 故cố 。 如như 有hữu 人nhân 散tán 漫mạn 心tâm 行hành 施thí 。 外ngoại 道đạo 等đẳng 以dĩ 不bất 善thiện 心tâm 行hành 施thí 。 又hựu 復phục 求cầu 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 者giả 。 此thử 善thiện 最tối 勝thắng 勝thắng 人nhân 得đắc 此thử 意ý 。 亦diệc 能năng 行hành 施thí 等đẳng 者giả 。 於ư 中trung 得đắc 專chuyên 心tâm 時thời 。 有hữu 如như 是thị 相tướng 。 能năng 修tu 施thí 等đẳng 。 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 謂vị 得đắc 滅diệt 慳san 等đẳng 障chướng 礙ngại 心tâm 。 勝thắng 人nhân 者giả 最tối 上thượng 故cố 。 謂vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 施thí 等đẳng 者giả 。 謂vị 攝nhiếp 取thủ 戒giới 及cập 智Trí 波Ba 羅La 蜜Mật 等đẳng 。 隨tùy 心tâm 得đắc 果quả 報báo 者giả 。 乃nãi 至chí 得đắc 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 果quả 報báo 故cố 。 滅diệt 善thiện 者giả 滅diệt 障chướng 礙ngại 故cố 。 果quả 報báo 云vân 何hà 無vô 者giả 。 謂vị 得đắc 佛Phật 身thân 故cố 。

論luận 曰viết 。 遠viễn 離ly 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 思tư 惟duy 故cố 。 思tư 惟duy 則tắc 滅diệt 。 於ư 大Đại 乘Thừa 中trung 。 一nhất 切thiết 疑nghi 無vô 疑nghi 故cố 。 邪tà 意ý 及cập 疑nghi 則tắc 滅diệt 。 於ư 聞văn 思tư 法pháp 中trung 離ly 我ngã 我ngã 所sở 執chấp 故cố 。 法pháp 執chấp 則tắc 滅diệt 。 現hiện 前tiền 住trụ 安an 立lập 一nhất 切thiết 相tương/tướng 。 思tư 惟duy 不bất 分phân 別biệt 故cố 。 則tắc 滅diệt 分phân 別biệt 。 此thử 中trung 有hữu 偈kệ 。

安an 立lập 及cập 自tự 住trụ 。 所sở 有hữu 現hiện 前tiền 相tương/tướng 。

一nhất 切thiết 不bất 分phân 別biệt 。 智trí 人nhân 得đắc 勝thắng 覺giác 。

釋thích 曰viết 。 此thử 中trung 論luận 本bổn 為vi 顯hiển 四tứ 處xứ 滅diệt 故cố 。 於ư 中trung 滅diệt 思tư 惟duy 者giả 謂vị 滅diệt 聲Thanh 聞Văn 等đẳng 思tư 惟duy 故cố 。 邪tà 意ý 及cập 疑nghi 滅diệt 者giả 。 謂vị 於ư 大Đại 乘Thừa 甚thậm 深thâm 寬khoan 大đại 法pháp 中trung 。 邪tà 意ý 及cập 疑nghi 應ưng 滅diệt 除trừ 故cố 。 邪tà 意ý 者giả 誹phỉ 嫌hiềm 意ý 及cập 心tâm 動động 搖dao 。 惑hoặc 者giả 疑nghi 心tâm 故cố 。 一nhất 切thiết 疑nghi 無vô 疑nghi 故cố 者giả 。 於ư 此thử 大Đại 乘Thừa 。 中trung 為vi 安an 立lập 法pháp 相tướng 故cố 。 說thuyết 有hữu 三tam 性tánh 。 所sở 謂vị 一nhất 切thiết 法pháp 。 無vô 性tánh 無vô 生sanh 無vô 滅diệt 。 本bổn 來lai 靜tĩnh 寂tịch 。 自tự 性tánh 涅Niết 槃Bàn 。 如như 是thị 等đẳng 一nhất 切thiết 法pháp 。 無vô 所sở 有hữu 門môn 。 此thử 就tựu 分phân 別biệt 性tánh 故cố 。 若nhược 說thuyết 幻huyễn 焰diễm 夢mộng 光quang 影ảnh 像tượng 響hưởng 水thủy 月nguyệt 變biến 化hóa 。 此thử 就tựu 依y 他tha 性tánh 故cố 。 若nhược 說thuyết 真Chân 如Như 實thật 際tế 。 無vô 相tướng 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 法Pháp 。 界giới 空không 等đẳng 門môn 。 此thử 依y 成thành 就tựu 性tánh 故cố 。 於ư 此thử 諸chư 法pháp 。 中trung 一nhất 切thiết 邪tà 意ý 及cập 惑hoặc 不bất 生sanh 故cố 。 於ư 聞văn 思tư 法pháp 離ly 我ngã 我ngã 所sở 執chấp 故cố 者giả 。 此thử 中trung 為vi 顯hiển 除trừ 滅diệt 法pháp 執chấp 故cố 。 滅diệt 除trừ 法pháp 執chấp 者giả 。 謂vị 於ư 法pháp 中trung 若nhược 聞văn 若nhược 思tư 。 乃nãi 至chí 不bất 令linh 我ngã 我ngã 所sở 得đắc 入nhập 故cố 。 現hiện 前tiền 住trụ 安an 立lập 一nhất 切thiết 。 相tương/tướng 思tư 惟duy 不bất 分phân 別biệt 故cố 者giả 。 謂vị 行hành 者giả 修tu 無vô 分phân 別biệt 智trí 時thời 。 在tại 正chánh 思tư 惟duy 位vị 。 滅diệt 此thử 等đẳng 一nhất 切thiết 。 寂tịch 靜tĩnh 心tâm 分phân 別biệt 也dã 。 於ư 現hiện 前tiền 住trụ 色sắc 等đẳng 及cập 靜tĩnh 心tâm 所sở 有hữu 安an 立lập 骨cốt 鎖tỏa 等đẳng 。 於ư 此thử 一nhất 切thiết 。 所sở 緣duyên 相tương/tướng 中trung 。 不bất 念niệm 不bất 分phân 別biệt 時thời 。 名danh 入nhập 無vô 分phân 別biệt 方phương 便tiện 。 若nhược 分phân 別biệt 則tắc 不bất 得đắc 入nhập 。 此thử 現hiện 前tiền 安an 立lập 偈kệ 者giả 。 為vi 顯hiển 最tối 後hậu 滅diệt 義nghĩa 故cố 。

論luận 曰viết 。 因nhân 何hà 入nhập 云vân 何hà 入nhập 。 聞văn 熏huân 習tập 所sở 生sanh 正chánh 思tư 惟duy 所sở 攝nhiếp 故cố 。 似tự 法pháp 及cập 義nghĩa 。 顯hiển 現hiện 有hữu 見kiến 意ý 言ngôn 。

釋thích 曰viết 。 此thử 中trung 顯hiển 示thị 以dĩ 此thử 入nhập 如như 此thử 入nhập 故cố 。 於ư 中trung 聞văn 熏huân 習tập 所sở 生sanh 者giả 。 聞văn 熏huân 習tập 為vi 因nhân 故cố 。 即tức 此thử 入nhập 道Đạo 理lý 。 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 即tức 是thị 大Đại 乘Thừa 。 聞văn 熏huân 習tập 所sở 生sanh 。 應ưng 知tri 成thành 就tựu 性tánh 所sở 攝nhiếp 故cố 。

論luận 曰viết 。 有hữu 四tứ 種chủng 求cầu 謂vị 名danh 義nghĩa 。 自tự 性tánh 差sai 別biệt 。 假giả 說thuyết 相tương 求cầu 。

釋thích 曰viết 。 此thử 中trung 為vi 顯hiển 示thị 如như 此thử 入nhập 故cố 。 四tứ 種chủng 求cầu 者giả 如như 論luận 本bổn 說thuyết 。 謂vị 名danh 義nghĩa 自tự 性tánh 差sai 別biệt 等đẳng 所sở 說thuyết 。

論luận 曰viết 。

復phục 有hữu 四tứ 種chủng 如như 實thật 知tri 。 謂vị 名danh 事sự 自tự 性tánh 差sai 別biệt 。 假giả 相tương/tướng 說thuyết 中trung 如như 實thật 知tri 。 彼bỉ 自tự 性tánh 差sai 別biệt 。 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 如như 是thị 。 如như 實thật 為vi 入nhập 意ý 言ngôn 唯duy 識thức 故cố 修tu 行hành 。 於ư 彼bỉ 似tự 字tự 義nghĩa 意ý 言ngôn 中trung 。 知tri 彼bỉ 名danh 字tự 。 唯duy 是thị 意ý 言ngôn 。 知tri 彼bỉ 名danh 所sở 依y 義nghĩa 。 亦diệc 唯duy 意ý 言ngôn 。 即tức 知tri 彼bỉ 名danh 自tự 性tánh 。 及cập 差sai 別biệt 唯duy 是thị 假giả 相tương/tướng 說thuyết 。 是thị 時thời 證chứng 得đắc 唯duy 有hữu 意ý 言ngôn 。 則tắc 於ư 名danh 及cập 義nghĩa 自tự 性tánh 差sai 別biệt 。 假giả 相tương/tướng 說thuyết 中trung 。 不bất 見kiến 有hữu 性tánh 差sai 別biệt 義nghĩa 相tương/tướng 。 故cố 由do 四tứ 種chủng 求cầu 及cập 四tứ 種chủng 如như 實thật 知tri 。 於ư 彼bỉ 似tự 名danh 及cập 義nghĩa 意ý 言ngôn 中trung 。 得đắc 入nhập 唯duy 識thức 。

釋thích 曰viết 。 四tứ 如như 實thật 知tri 者giả 。 如như 論luận 說thuyết 名danh 事sự 自tự 性tánh 差sai 別biệt 假giả 說thuyết 中trung 。 如như 實thật 知tri 。 其kỳ 自tự 性tánh 及cập 差sai 別biệt 故cố 者giả 。 謂vị 各các 有hữu 自tự 性tánh 差sai 別biệt 。 作tác 如như 是thị 假giả 說thuyết 故cố 。 名danh 自tự 性tánh 差sai 別biệt 假giả 說thuyết 者giả 。 義nghĩa 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 即tức 是thị 知tri 彼bỉ 名danh 自tự 性tánh 。 及cập 差sai 別biệt 唯duy 是thị 假giả 說thuyết 者giả 。 以dĩ 彼bỉ 名danh 字tự 無vô 有hữu 自tự 性tánh 。 及cập 差sai 別biệt 故cố 。 即tức 能năng 於ư 彼bỉ 名danh 字tự 自tự 性tánh 及cập 差sai 別biệt 唯duy 是thị 假giả 說thuyết 中trung 。 忍nhẫn 受thọ 故cố 。 若nhược 如như 是thị 知tri 是thị 謂vị 求cầu 。 若nhược 知tri 不bất 可khả 得đắc 名danh 為vi 如như 實thật 知tri 。

論luận 曰viết 。 此thử 唯duy 識thức 觀quán 入nhập 何hà 法pháp 。 似tự 何hà 法pháp 入nhập 謂vị 入nhập 唯duy 量lượng 故cố 。 相tương 及cập 見kiến 為vi 二nhị 故cố 。 種chủng 種chủng 相tương/tướng 故cố 。 名danh 義nghĩa 自tự 性tánh 差sai 別biệt 但đãn 假giả 立lập 。 自tự 性tánh 差sai 別biệt 。 六lục 種chủng 事sự 無vô 事sự 故cố 。 為vi 能năng 取thủ 及cập 所sở 取thủ 體thể 而nhi 住trụ 故cố 。 一nhất 時thời 似tự 種chủng 種chủng 相tương/tướng 事sự 生sanh 故cố 。 如như 闇ám 中trung 繩thằng 似tự 蛇xà 。 譬thí 如như 繩thằng 中trung 蛇xà 。 是thị 妄vọng 以dĩ 不bất 有hữu 故cố 。 若nhược 見kiến 實thật 義nghĩa 則tắc 無vô 有hữu 妄vọng 。 蛇xà 智trí 則tắc 滅diệt 唯duy 繩thằng 智trí 在tại 。 若nhược 細tế 分phân 析tích 繩thằng 亦diệc 不bất 實thật 。 以dĩ 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 相tương/tướng 故cố 。 於ư 中trung 依y 止chỉ 色sắc 等đẳng 智trí 故cố 。 繩thằng 智trí 亦diệc 得đắc 。 除trừ 滅diệt 如như 是thị 如như 是thị 。 彼bỉ 似tự 字tự 及cập 義nghĩa 六lục 種chủng 相tương/tướng 意ý 言ngôn 。 如như 蛇xà 智trí 以dĩ 知tri 彼bỉ 六lục 種chủng 相tương/tướng 無vô 實thật 義nghĩa 。 此thử 唯duy 識thức 智trí 亦diệc 須tu 除trừ 滅diệt 。 由do 成thành 就tựu 性tánh 智trí 故cố 。

釋thích 曰viết 。 此thử 中trung 問vấn 所sở 入nhập 法pháp 及cập 入nhập 譬thí 。 唯duy 量lượng 者giả 唯duy 識thức 量lượng 故cố 。 有hữu 相tương 及cập 見kiến 為vi 二nhị 者giả 。 此thử 顯hiển 相tương 及cập 見kiến 二nhị 識thức 故cố 。 此thử 似tự 相tương/tướng 顯hiển 現hiện 為vi 因nhân 為vi 住trú 處xứ 為vi 相tương/tướng 為vi 影ảnh 顯hiển 現hiện 故cố 。 唯duy 是thị 一nhất 識thức 。 種chủng 種chủng 相tương 生sanh 。 非phi 速tốc 疾tật 故cố 。 次thứ 第đệ 而nhi 生sanh 。 如như 此thử 三tam 種chủng 得đắc 入nhập 唯duy 識thức 。 一nhất 時thời 似tự 種chủng 種chủng 相tương/tướng 義nghĩa 生sanh 故cố 者giả 。 謂vị 似tự 名danh 句cú 味vị 身thân 種chủng 種chủng 相tương/tướng 義nghĩa 生sanh 故cố 。 彼bỉ 亦diệc 似tự 依y 名danh 所sở 目mục 義nghĩa 種chủng 種chủng 相tương 生sanh 故cố 。 於ư 中trung 入nhập 三tam 性tánh 觀quán 以dĩ 繩thằng 譬thí 顯hiển 示thị 。 六lục 種chủng 義nghĩa 中trung 自tự 在tại 者giả 。 謂vị 於ư 名danh 等đẳng 六lục 種chủng 義nghĩa 中trung 自tự 在tại 言ngôn 。 自tự 在tại 者giả 謂vị 除trừ 滅diệt 故cố 。

論luận 曰viết 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 如như 是thị 。 入nhập 似tự 義nghĩa 相tương/tướng 意ý 言ngôn 故cố 。 得đắc 入nhập 分phân 別biệt 性tánh 。 入nhập 唯duy 識thức 故cố 得đắc 入nhập 依y 他tha 性tánh 。 云vân 何hà 入nhập 成thành 就tựu 性tánh 若nhược 滅diệt 離ly 唯duy 識thức 想tưởng 。 彼bỉ 聞văn 法Pháp 熏huân 習tập 所sở 生sanh 意ý 言ngôn 。 是thị 時thời 菩Bồ 薩Tát 。 滅diệt 離ly 義nghĩa 想tưởng 。 似tự 一nhất 切thiết 義nghĩa 無vô 有hữu 生sanh 處xứ 故cố 。 是thị 故cố 似tự 唯duy 識thức 顯hiển 現hiện 。 亦diệc 不bất 得đắc 生sanh 。 即tức 住trụ 不bất 分phân 別biệt 一nhất 切thiết 義nghĩa 名danh 中trung 。 正chánh 證chứng 法Pháp 界Giới 相tương 應ứng 而nhi 住trụ 。 是thị 時thời 菩Bồ 薩Tát 。 於ư 能năng 緣duyên 所sở 緣duyên 。 平bình 等đẳng 平bình 等đẳng 。 無vô 分phân 別biệt 智trí 生sanh 。 即tức 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 入nhập 成thành 就tựu 性tánh 。

釋thích 曰viết 。 入nhập 似tự 義nghĩa 相tương/tướng 意ý 言ngôn 故cố 者giả 。 謂vị 所sở 有hữu 義nghĩa 唯duy 是thị 分phân 別biệt 故cố 。 如như 是thị 即tức 入nhập 分phân 別biệt 性tánh 。 入nhập 唯duy 識thức 故cố 者giả 。 此thử 之chi 意ý 言ngôn 唯duy 識thức 所sở 攝nhiếp 。 得đắc 入nhập 依y 他tha 性tánh 。 似tự 一nhất 切thiết 義nghĩa 無vô 有hữu 生sanh 處xứ 者giả 。 謂vị 無vô 有hữu 似tự 義nghĩa 生sanh 種chủng 類loại 故cố 。 唯duy 識thức 種chủng 類loại 亦diệc 不bất 得đắc 生sanh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 若nhược 起khởi 唯duy 識thức 分phân 別biệt 時thời 則tắc 成thành 義nghĩa 故cố 。 次thứ 後hậu 得đắc 證chứng 真Chân 如Như 。 此thử 如như 不bất 可khả 言ngôn 說thuyết 。 唯duy 內nội 自tự 知tri 故cố 。 是thị 時thời 菩Bồ 薩Tát 。 能năng 取thủ 所sở 取thủ 平bình 等đẳng 。 平bình 等đẳng 無vô 分phân 別biệt 智trí 生sanh 者giả 。 謂vị 能năng 緣duyên 智trí 所sở 緣duyên 真Chân 如Như 二nhị 法pháp 其kỳ 體thể 平bình 等đẳng 。 猶do 如như 虛hư 空không 。 謂vị 無vô 有hữu 能năng 取thủ 所sở 取thủ 體thể 而nhi 住trụ 。 以dĩ 不bất 分phân 別biệt 。 能năng 取thủ 所sở 取thủ 故cố 。 名danh 無vô 分phân 別biệt 。 即tức 是thị 得đắc 入nhập 成thành 就tựu 性tánh 。 所sở 言ngôn 住trụ 無vô 分phân 別biệt 一nhất 切thiết 義nghĩa 名danh 中trung 者giả 。 謂vị 有hữu 何hà 名danh 有hữu 幾kỷ 種chủng 。 此thử 名danh 差sai 別biệt 以dĩ 偈kệ 中trung 顯hiển 示thị 。

論luận 曰viết 。 此thử 中trung 有hữu 偈kệ 。

法pháp 人nhân 及cập 法pháp 義nghĩa 。 若nhược 廣quảng 若nhược 略lược 性tánh 。

不bất 淨tịnh 淨tịnh 究cứu 竟cánh 。 是thị 名danh 境cảnh 差sai 別biệt 。

釋thích 曰viết 。 於ư 中trung 法pháp 名danh 者giả 。 謂vị 色sắc 受thọ 及cập 眼nhãn 如như 是thị 等đẳng 。 人nhân 名danh 者giả 謂vị 佛Phật 法Pháp 愛ái 。 及cập 信tín 行hành 法Pháp 行hành 如như 是thị 等đẳng 。

復phục 有hữu 法pháp 名danh 者giả 謂vị 。 修Tu 多Đa 羅La 等đẳng 。 義nghĩa 名danh 者giả 謂vị 依y 法pháp 所sở 顯hiển 義nghĩa 。 總tổng 名danh 者giả 如như 言ngôn 眾chúng 生sanh 。 別biệt 名danh 者giả 即tức 彼bỉ 眾chúng 生sanh 各các 各các 有hữu 名danh 。 性tánh 名danh 者giả 謂vị 字tự 本bổn 。 不bất 淨tịnh 名danh 者giả 謂vị 凡phàm 夫phu 等đẳng 。 淨tịnh 名danh 者giả 謂vị 學học 人nhân 。 至chí 究cứu 竟cánh 名danh 者giả 謂vị 所sở 緣duyên 通thông 相tương/tướng 法pháp 。 又hựu 略lược 說thuyết 十thập 種chủng 名danh 字tự 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 攀phàn 緣duyên 。 所sở 謂vị 法pháp 名danh 者giả 眼nhãn 等đẳng 。 人nhân 名danh 者giả 我ngã 等đẳng 。 復phục 法pháp 名danh 者giả 十thập 二nhị 部bộ 言ngôn 教giáo 。 義nghĩa 名danh 者giả 即tức 彼bỉ 十thập 二nhị 部bộ 言ngôn 教giáo 義nghĩa 。 總tổng 名danh 者giả 一nhất 切thiết 法pháp 有hữu 。 為vi 無vô 為vi 等đẳng 。 別biệt 名danh 者giả 色sắc 受thọ 等đẳng 及cập 虛hư 空không 等đẳng 。 性tánh 名danh 者giả 阿a 字tự 為vi 初sơ 訶ha 為vi 最tối 後hậu 。 不bất 淨tịnh 名danh 者giả 凡phàm 夫phu 等đẳng 。 淨tịnh 名danh 者giả 見kiến 諦Đế 等đẳng 。 至chí 究cứu 竟cánh 名danh 者giả 通thông 相tương/tướng 法pháp 為vi 境cảnh 。 二nhị 智trí 所sở 緣duyên 。 謂vị 出xuất 世thế 智trí 及cập 彼bỉ 後hậu 得đắc 智trí 緣duyên 一nhất 切thiết 法pháp 。 真Chân 如Như 故cố 一nhất 切thiết 法pháp 。 種chủng 種chủng 相tương/tướng 故cố 。 如như 於ư 十Thập 地Địa 中trung 。 一nhất 切thiết 義nghĩa 通thông 相tương/tướng 緣duyên 智trí 所sở 緣duyên 故cố 。 如như 是thị 等đẳng 諸chư 名danh 。 是thị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 境cảnh 界giới 故cố 。

論luận 曰viết 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 如như 是thị 。 入nhập 唯duy 識thức 故cố 。 得đắc 入nhập 應ưng 知tri 相tương/tướng 。 由do 入nhập 應ưng 知tri 相tương/tướng 故cố 。 即tức 得đắc 入nhập 歡Hoan 喜Hỷ 地Địa 。 善thiện 通thông 達đạt 法Pháp 界Giới 。 得đắc 生sanh 如Như 來Lai 家gia 。 得đắc 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 平bình 等đẳng 心tâm 。 得đắc 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 平bình 等đẳng 心tâm 。 得đắc 一nhất 切thiết 佛Phật 平bình 等đẳng 心tâm 。 此thử 即tức 是thị 菩Bồ 薩Tát 得đắc 見kiến 道đạo 。

釋thích 曰viết 。 得đắc 生sanh 如Như 來Lai 家gia 者giả 。 由do 佛Phật 種chủng 不bất 斷đoạn 故cố 。 得đắc 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 平bình 等đẳng 心tâm 者giả 。 如như 自tự 身thân 欲dục 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 亦diệc 爾nhĩ 。 由do 此thử 心tâm 故cố 名danh 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 平bình 等đẳng 心tâm 。 得đắc 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 平bình 等đẳng 心tâm 者giả 。 由do 同đồng 得đắc 深thâm 淨tịnh 心tâm 故cố 。 得đắc 一nhất 切thiết 佛Phật 。 平bình 等đẳng 心tâm 者giả 。 由do 住trụ 此thử 位vị 時thời 得đắc 。 諸chư 佛Phật 法Pháp 身thân 。 得đắc 法Pháp 身thân 故cố 即tức 得đắc 一nhất 切thiết 佛Phật 平bình 等đẳng 心tâm 。

復phục 次thứ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 平bình 等đẳng 心tâm 者giả 。 得đắc 自tự 他tha 平bình 等đẳng 故cố 。 如như 自tự 身thân 欲dục 盡tận 諸chư 苦khổ 。 於ư 彼bỉ 亦diệc 爾nhĩ 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 平bình 等đẳng 心tâm 者giả 。 謂vị 同đồng 諸chư 菩Bồ 薩Tát 得đắc 深thâm 淨tịnh 心tâm 作tác 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 事sự 。 得đắc 一nhất 切thiết 佛Phật 。 平bình 等đẳng 心tâm 者giả 。 見kiến 諸chư 佛Phật 法Pháp 界Giới 。 與dữ 己kỷ 無vô 差sai 別biệt 故cố 。

論luận 曰viết 。

復phục 次thứ 何hà 故cố 入nhập 唯duy 識thức 觀quán 。 為vi 緣duyên 通thông 相tương/tướng 法pháp 故cố 。 出xuất 世thế 奢xa 摩ma 他tha 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 智trí 故cố 。 彼bỉ 後hậu 得đắc 種chủng 種chủng 相tương/tướng 識thức 智trí 故cố 。 滅diệt 有hữu 因nhân 相tương/tướng 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 一nhất 切thiết 因nhân 相tương/tướng 種chủng 子tử 故cố 。 增tăng 長trưởng 得đắc 觸xúc 法pháp 。 身thân 種chủng 子tử 故cố 。 轉chuyển 依y 止chỉ 故cố 。 出xuất 生sanh 一nhất 切thiết 佛Phật 法Pháp 故cố 。 為vi 得đắc 一Nhất 切Thiết 智Trí 智trí 故cố 。 入nhập 唯duy 識thức 觀quán 。

釋thích 曰viết 。 奢xa 摩ma 他tha 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 智trí 者giả 。 即tức 奢xa 摩ma 他tha 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 。 名danh 為vi 智trí 故cố 。 於ư 中trung 有hữu 因nhân 相tương/tướng 。 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 一nhất 切thiết 因nhân 相tương/tướng 種chủng 子tử 滅diệt 者giả 於ư 中trung 有hữu 相tương/tướng 者giả 。 即tức 是thị 因nhân 緣duyên 。 謂vị 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 中trung 所sở 有hữu 一nhất 切thiết 。 染nhiễm 法pháp 種chủng 子tử 。 復phục 言ngôn 相tương/tướng 者giả 為vi 顯hiển 示thị 即tức 此thử 種chủng 子tử 。 為vi 所sở 緣duyên 相tương/tướng 故cố 。 如như 是thị 說thuyết 已dĩ 。 即tức 得đắc 顯hiển 示thị 此thử 諸chư 種chủng 子tử 因nhân 果quả 俱câu 滅diệt 。

論luận 曰viết 。

復phục 次thứ 彼bỉ 後hậu 得đắc 智trí 。 於ư 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 所sở 生sanh 一nhất 切thiết 識thức 性tánh 相tướng 中trung 。 由do 見kiến 如như 幻huyễn 等đẳng 故cố 。 自tự 然nhiên 不bất 復phục 顛điên 倒đảo 。 是thị 故cố 猶do 如như 幻huyễn 師sư 。 於ư 幻huyễn 事sự 中trung 。 菩Bồ 薩Tát 於ư 諸chư 相tướng 中trung 。 設thiết 說thuyết 因nhân 果quả 。 一nhất 切thiết 時thời 亦diệc 得đắc 無vô 倒đảo 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 無vô 分phân 別biệt 。 智trí 滅diệt 障chướng 礙ngại 出xuất 生sanh 佛Phật 法Pháp 者giả 。 此thử 後hậu 得đắc 智trí 復phục 何hà 所sở 用dụng 。 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 不bất 能năng 說thuyết 彼bỉ 因nhân 果quả 法pháp 。

何hà 以dĩ 故cố 。 無vô 分phân 別biệt 故cố 。 是thị 故cố 須tu 後hậu 得đắc 智trí 。 說thuyết 彼bỉ 因nhân 果quả 法pháp 。 一nhất 切thiết 時thời 不bất 顛điên 倒đảo 。 如như 幻huyễn 師sư 於ư 所sở 幻huyễn 事sự 。 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 一nhất 切thiết 所sở 生sanh 者giả 。 此thử 等đẳng 皆giai 以dĩ 阿a 梨lê 耶da 識thức 為vi 因nhân 。 一nhất 切thiết 識thức 性tánh 相tướng 中trung 者giả 。 謂vị 以dĩ 識thức 性tánh 為vi 因nhân 故cố 。 如như 所sở 幻huyễn 事sự 。 後hậu 得đắc 智trí 於ư 中trung 不bất 顛điên 倒đảo 說thuyết 亦diệc 不bất 倒đảo 。

論luận 曰viết 。 於ư 此thử 入nhập 唯duy 識thức 觀quán 中trung 。 有hữu 四tứ 種chủng 三Tam 摩Ma 提Đề 。 為vi 四tứ 種chủng 通thông 達đạt 分phần/phân 依y 止chỉ 。 云vân 何hà 可khả 見kiến 。 由do 四tứ 種chủng 求cầu 義nghĩa 故cố 。 下hạ 品phẩm 無vô 塵trần 忍nhẫn 得đắc 明minh 三Tam 摩Ma 提Đề 。 為vi 暖noãn 行hành 通thông 達đạt 分phần/phân 所sở 依y 止chỉ 。 若nhược 增tăng 上thượng 忍nhẫn 增tăng 明minh 三Tam 摩Ma 提Đề 。 為vi 頂đảnh 行hành 通thông 達đạt 分phần/phân 所sở 依y 止chỉ 。 由do 四tứ 種chủng 如như 實thật 知tri 故cố 。 得đắc 入nhập 唯duy 識thức 決quyết 定định 塵trần 無vô 所sở 有hữu 。 此thử 入nhập 真chân 實thật 義nghĩa 一nhất 分phần/phân 三Tam 摩Ma 提Đề 。 是thị 順thuận 諦đế 忍nhẫn 所sở 依y 止chỉ 。 此thử 三Tam 摩Ma 提Đề 最tối 後hậu 唯duy 識thức 想tưởng 除trừ 。 是thị 無vô 間gian 三Tam 摩Ma 提Đề 世Thế 第Đệ 一Nhất 法Pháp 所sở 依y 止chỉ 。 應ưng 如như 是thị 見kiến 。 此thử 諸chư 三tam 摩ma 提đề 。 是thị 正chánh 位vị 邊biên 應ưng 知tri 。

釋thích 曰viết 。 一nhất 切thiết 處xứ 入nhập 真chân 實thật 時thời 得đắc 通thông 達đạt 分phần/phân 。 今kim 此thử 中trung 亦diệc 顯hiển 示thị 通thông 達đạt 分phần/phân 善thiện 根căn 依y 止chỉ 者giả 。 是thị 通thông 達đạt 分phần/phân 因nhân 故cố 言ngôn 依y 止chỉ 。 下hạ 品phẩm 無vô 塵trần 忍nhẫn 得đắc 明minh 。 三tam 摩ma 提đề 者giả 。 謂vị 於ư 無vô 塵trần 中trung 薄bạc 少thiểu 樂lạc 欲dục 。 顯hiển 示thị 無vô 塵trần 智trí 名danh 明minh 。 得đắc 明minh 三tam 摩ma 提đề 者giả 。 顯hiển 示thị 無vô 塵trần 智trí 所sở 依y 止chỉ 。 三tam 摩ma 提đề 故cố 。 增tăng 上thượng 無vô 塵trần 忍nhẫn 者giả 。 此thử 中trung 忍nhẫn 還hoàn 是thị 彼bỉ 欲dục 故cố 。 明minh 增tăng 三tam 摩ma 提đề 者giả 。 顯hiển 示thị 增tăng 上thượng 無vô 塵trần 智trí 名danh 明minh 。 言ngôn 三tam 摩ma 提đề 者giả 。 顯hiển 示thị 是thị 無vô 塵trần 智trí 所sở 依y 止chỉ 故cố 。 順thuận 諦đế 忍nhẫn 所sở 依y 止chỉ 者giả 。 法pháp 無vô 我ngã 名danh 諦đế 。 於ư 彼bỉ 無vô 我ngã 隨tùy 順thuận 忍nhẫn 故cố 。 此thử 順thuận 諦đế 忍nhẫn 云vân 何hà 成thành 。 以dĩ 決quyết 定định 無vô 別biệt 外ngoại 物vật 故cố 。 能năng 取thủ 亦diệc 不bất 有hữu 。 應ưng 知tri 住trụ 疾tật 利lợi 隨tùy 順thuận 忍nhẫn 時thời 。 得đắc 此thử 樂nhạo 欲dục 正chánh 位vị 邊biên 者giả 謂vị 正chánh 位vị 時thời 。

論luận 曰viết 。 如như 是thị 入nhập 地địa 菩Bồ 薩Tát 。 入nhập 唯duy 識thức 故cố 得đắc 見kiến 道đạo 。 云vân 何hà 發phát 起khởi 修tu 道Đạo 。 隨tùy 所sở 成thành 立lập 說thuyết 十Thập 地Địa 。 一nhất 切thiết 修Tu 多Đa 羅La 。 攝nhiếp 取thủ 現hiện 住trụ 事sự 通thông 相tương/tướng 法pháp 為vi 緣duyên 。 出xuất 世thế 間gian 及cập 後hậu 得đắc 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 智trí 。 無vô 量lượng 百bách 千thiên 俱câu 胝chi 。 那na 由do 他tha 劫kiếp 數số 習tập 故cố 。 為vi 轉chuyển 依y 止chỉ 得đắc 三tam 種chủng 佛Phật 身thân 故cố 修tu 行hành 。

釋thích 曰viết 。 隨tùy 所sở 成thành 立lập 說thuyết 者giả 。 謂vị 若nhược 為vi 成thành 立lập 故cố 說thuyết 。 十Thập 地Địa 經kinh 中trung 諸chư 地địa 故cố 。 通thông 相tương/tướng 法pháp 為vi 緣duyên 者giả 。 謂vị 一nhất 相tương/tướng 緣duyên 非phi 句cú 別biệt 緣duyên 故cố 。 出xuất 世thế 者giả 無vô 分phân 別biệt 智trí 故cố 。 彼bỉ 後hậu 得đắc 者giả 謂vị 成thành 立lập 智trí 。 此thử 亦diệc 不bất 可khả 。 說thuyết 為vi 世thế 間gian 。

何hà 以dĩ 故cố 。 非phi 世thế 間gian 積tích 習tập 故cố 。 亦diệc 非phi 一nhất 向hướng 出xuất 世thế 間gian 。 以dĩ 隨tùy 順thuận 世thế 間gian 行hành 故cố 。 是thị 不bất 可khả 定định 說thuyết 一nhất 相tương/tướng 故cố 。 為vi 轉chuyển 依y 止chỉ 者giả 。 由do 此thử 通thông 相tương/tướng 攀phàn 緣duyên 智trí 故cố 。 得đắc 轉chuyển 依y 故cố 。 為vi 得đắc 三tam 種chủng 佛Phật 身thân 者giả 。 謂vị 令linh 我ngã 當đương 得đắc 三tam 種chủng 。 佛Phật 身thân 故cố 修tu 行hành 。

論luận 曰viết 。 聲Thanh 聞Văn 入nhập 正chánh 位vị 。 菩Bồ 薩Tát 入nhập 正chánh 位vị 。 此thử 二nhị 有hữu 何hà 差sai 別biệt 。 聲Thanh 聞Văn 正chánh 位vị 有hữu 十thập 種chủng 差sai 別biệt 。 與dữ 菩Bồ 薩Tát 正chánh 位vị 異dị 應ưng 知tri 。 一nhất 所sở 緣duyên 差sai 別biệt 。 大Đại 乘Thừa 法Pháp 為vi 緣duyên 故cố 。 二nhị 住trụ 持trì 差sai 別biệt 。 大đại 福phước 智trí 資tư 糧lương 住trụ 持trì 故cố 。 三tam 通thông 達đạt 差sai 別biệt 。 通thông 達đạt 人nhân 法pháp 無vô 我ngã 故cố 。 四tứ 涅Niết 槃Bàn 差sai 別biệt 。 攝nhiếp 取thủ 無vô 住trụ 著trước 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 五ngũ 地địa 差sai 別biệt 。 依y 十Thập 地Địa 出xuất 離ly 故cố 。 六lục 清thanh 淨tịnh 差sai 別biệt 。 煩phiền 惱não 斷đoạn 及cập 佛Phật 淨tịnh 剎sát 故cố 。 七thất 得đắc 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 與dữ 自tự 身thân 平bình 等đẳng 心tâm 差sai 別biệt 。 起khởi 成thành 熟thục 眾chúng 生sanh 。 行hành 不bất 休hưu 息tức 故cố 。 八bát 生sanh 差sai 別biệt 。 生sanh 如Như 來Lai 家gia 故cố 。 九cửu 化hóa 現hiện 差sai 別biệt 。 佛Phật 集tập 輪luân 中trung 一nhất 切thiết 時thời 化hóa 現hiện 所sở 攝nhiếp 故cố 。 十thập 果quả 差sai 別biệt 。 十Thập 力Lực 無Vô 畏Úy 。 不Bất 共Cộng 佛Phật 法Pháp 。 等đẳng 無vô 量lượng 功công 德đức 。 果quả 成thành 就tựu 故cố 。

釋thích 曰viết 。 涅Niết 槃Bàn 差sai 別biệt 者giả 。 由do 菩Bồ 薩Tát 攝nhiếp 取thủ 無vô 住trụ 著trước 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 聲Thanh 聞Văn 不bất 爾nhĩ 。 清thanh 淨tịnh 差sai 別biệt 者giả 。 由do 菩Bồ 薩Tát 滅diệt 煩phiền 惱não 及cập 習tập 。 并tinh 淨tịnh 佛Phật 土độ 故cố 。 聲Thanh 聞Văn 不bất 爾nhĩ 。

論luận 曰viết 。 此thử 中trung 有hữu 偈kệ 。

推thôi 尋tầm 名danh 及cập 義nghĩa 。 各các 各các 互hỗ 為vi 客khách 。

推thôi 尋tầm 二nhị 唯duy 量lượng 。 二nhị 施thi 設thiết 亦diệc 然nhiên 。

從tùng 此thử 生sanh 實thật 知tri 。 三tam 分phân 別biệt 無vô 義nghĩa 。

若nhược 見kiến 彼bỉ 非phi 有hữu 。 即tức 入nhập 三tam 無vô 性tánh 。

釋thích 曰viết 。 如như 真chân 實thật 入nhập 。 此thử 中trung 說thuyết 偈kệ 。 推thôi 尋tầm 名danh 及cập 義nghĩa 各các 各các 互hỗ 為vi 客khách 者giả 。 名danh 於ư 義nghĩa 為vi 客khách 義nghĩa 於ư 名danh 亦diệc 為vi 客khách 各các 別biệt 相tướng 故cố 。 推thôi 尋tầm 者giả 。 謂vị 應ưng 於ư 靜tĩnh 心tâm 中trung 見kiến 故cố 。 推thôi 尋tầm 二nhị 唯duy 量lượng 二nhị 施thi 設thiết 亦diệc 然nhiên 者giả 。 義nghĩa 無vô 有hữu 自tự 性tánh 。 及cập 差sai 別biệt 故cố 。 即tức 應ưng 知tri 自tự 性tánh 唯duy 是thị 施thi 設thiết 。 差sai 別biệt 唯duy 是thị 施thi 設thiết 故cố 。 從tùng 此thử 生sanh 實thật 知tri 者giả 。 謂vị 於ư 此thử 中trung 。 如như 實thật 知tri 故cố 。 由do 四tứ 種chủng 尋tầm 思tư 為vi 因nhân 故cố 。 得đắc 四tứ 種chủng 如như 實thật 知tri 。 三tam 分phân 別biệt 無vô 義nghĩa 中trung 見kiến 者giả 。 於ư 三tam 種chủng 分phân 別biệt 。 無vô 有hữu 義nghĩa 中trung 見kiến 故cố 。 謂vị 名danh 分phân 別biệt 。 自tự 性tánh 分phân 別biệt 。 差sai 別biệt 分phân 別biệt 故cố 。 彼bỉ 非phi 有hữu 即tức 入nhập 三tam 無vô 性tánh 者giả 。 義nghĩa 無vô 所sở 有hữu 故cố 。 分phân 別biệt 亦diệc 無vô 。

何hà 以dĩ 故cố 。 若nhược 所sở 分phân 別biệt 義nghĩa 是thị 有hữu 。 分phân 別biệt 可khả 得đắc 緣duyên 彼bỉ 而nhi 生sanh 。 由do 彼bỉ 義nghĩa 不bất 有hữu 故cố 。 分phân 別biệt 亦diệc 不bất 得đắc 有hữu 。 應ưng 知tri 此thử 義nghĩa 故cố 。 入nhập 三tam 者giả 謂vị 入nhập 三tam 性tánh 。 於ư 中trung 由do 見kiến 名danh 義nghĩa 互hỗ 為vi 客khách 故cố 。 得đắc 入nhập 名danh 義nghĩa 各các 異dị 分phân 別biệt 性tánh 。 若nhược 見kiến 名danh 自tự 性tánh 施thi 設thiết 差sai 別biệt 施thi 設thiết 唯duy 見kiến 分phân 別biệt 。 即tức 得đắc 入nhập 依y 他tha 性tánh 。 即tức 此thử 能năng 分phân 別biệt 識thức 亦diệc 不bất 見kiến 。 即tức 得đắc 入nhập 成thành 就tựu 性tánh 。 此thử 名danh 三tam 種chủng 入nhập 。

論luận 曰viết 。

復phục 有hữu 教giáo 授thọ 偈kệ 。 如như 觀quán 行hành 差sai 別biệt 論luận 說thuyết 。

菩Bồ 薩Tát 靜tĩnh 心tâm 中trung 。 得đắc 見kiến 其kỳ 心tâm 影ảnh 。

滅diệt 除trừ 於ư 義nghĩa 想tưởng 。 但đãn 觀quán 於ư 自tự 想tưởng 。

如như 是thị 心tâm 住trụ 內nội 。 知tri 所sở 取thủ 非phi 有hữu 。

即tức 無vô 能năng 取thủ 者giả 。 故cố 證chứng 無vô 所sở 有hữu 。

釋thích 曰viết 。 為vi 令linh 得đắc 入nhập 觀quán 故cố 。 復phục 說thuyết 此thử 教giáo 授thọ 偈kệ 。 菩Bồ 薩Tát 見kiến 心tâm 影ảnh 者giả 。 見kiến 彼bỉ 似tự 法pháp 義nghĩa 影ảnh 唯duy 是thị 自tự 心tâm 。 何hà 人nhân 見kiến 謂vị 菩Bồ 薩Tát 。 何hà 處xứ 見kiến 謂vị 靜tĩnh 心tâm 中trung 。 滅diệt 除trừ 於ư 義nghĩa 想tưởng 。 但đãn 觀quán 於ư 自tự 想tưởng 者giả 。 謂vị 於ư 靜tĩnh 心tâm 中trung 義nghĩa 想tưởng 不bất 起khởi 。 知tri 唯duy 是thị 自tự 心tâm 為vi 法pháp 義nghĩa 相tương/tướng 顯hiển 現hiện 。 如như 是thị 心tâm 住trụ 內nội 者giả 。 若nhược 心tâm 如như 是thị 得đắc 住trụ 於ư 義nghĩa 無vô 所sở 有hữu 中trung 。 即tức 是thị 心tâm 住trụ 於ư 心tâm 中trung 。 知tri 所sở 取thủ 非phi 有hữu 者giả 。 謂vị 解giải 知tri 所sở 取thủ 義nghĩa 。 無vô 所sở 有hữu 故cố 。 即tức 無vô 能năng 取thủ 者giả 。 由do 所sở 取thủ 義nghĩa 不bất 有hữu 故cố 。 則tắc 能năng 取thủ 心tâm 為vi 能năng 取thủ 者giả 。 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 證chứng 無vô 所sở 得đắc 者giả 。 既ký 無vô 能năng 取thủ 所sở 取thủ 。 已dĩ 即tức 說thuyết 名danh 為vi 證chứng 真Chân 如Như 。 以dĩ 真Chân 如Như 不bất 可khả 得đắc 故cố 。

論luận 曰viết 。

復phục 有hữu 入nhập 正chánh 位vị 別biệt 偈kệ 。 如như 大Đại 乘Thừa 經Kinh 莊trang 嚴nghiêm 論luận 中trung 所sở 說thuyết 。

菩Bồ 薩Tát 具cụ 滿mãn 無vô 邊biên 際tế 。 福phước 德đức 智trí 惠huệ 之chi 資tư 糧lương 。

法pháp 中trung 思tư 量lượng 善thiện 決quyết 已dĩ 。 則tắc 了liễu 義nghĩa 類loại 意ý 言ngôn 生sanh 。

彼bỉ 知tri 諸chư 義nghĩa 唯duy 意ý 言ngôn 。 即tức 住trụ 似tự 義nghĩa 唯duy 心tâm 中trung 。

如như 是thị 正chánh 證chứng 法Pháp 界Giới 已dĩ 。 是thị 故cố 遠viễn 離ly 二nhị 種chủng 相tương/tướng 。

以dĩ 知tri 心tâm 外ngoại 無vô 有hữu 他tha 。 故cố 得đắc 知tri 心tâm 亦diệc 非phi 有hữu 。

智trí 者giả 了liễu 知tri 二nhị 俱câu 無vô 。 即tức 住trụ 無vô 二nhị 法Pháp 界Giới 中trung 。

智trí 者giả 無vô 分phân 別biệt 智trí 力lực 。 平bình 等đẳng 順thuận 行hành 常thường 普phổ 遍biến 。

所sở 依y 稠trù 密mật 罪tội 惡ác 聚tụ 。 如như 大đại 伽già 陀đà 拔bạt 眾chúng 毒độc 。

牟Mâu 尼Ni 善thiện 說thuyết 諸chư 正Chánh 法Pháp 。 安an 心tâm 有hữu 根căn 法Pháp 界Giới 中trung 。

已dĩ 知tri 念niệm 行hành 唯duy 分phân 別biệt 。 智trí 者giả 疾tật 至chí 德đức 海hải 岸ngạn 。

釋thích 曰viết 。

復phục 有hữu 入nhập 正chánh 位vị 偈kệ 。 如như 線tuyến 莊trang 嚴nghiêm 論luận 中trung 說thuyết 。 若nhược 有hữu 最tối 極cực 難nan 知tri 者giả 。 彼bỉ 中trung 顯hiển 示thị 於ư 中trung 無vô 邊biên 際tế 者giả 。 謂vị 極cực 難nan 度độ 彼bỉ 岸ngạn 故cố 。 如như 言ngôn 無vô 邊biên 。 言ngôn 說thuyết 非phi 無vô 有hữu 邊biên 。 但đãn 以dĩ 多đa 故cố 得đắc 名danh 無vô 邊biên 。 此thử 亦diệc 如như 是thị 。 何hà 者giả 為vi 資tư 糧lương 。 謂vị 福phước 德đức 智trí 慧tuệ 。 於ư 中trung 施thí 等đẳng 三tam 波Ba 羅La 蜜Mật 是thị 。 福phước 德đức 資tư 糧lương 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 名danh 智trí 慧tuệ 資tư 糧lương 。 精Tinh 進Tấn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 若nhược 為vi 智trí 慧tuệ 精tinh 進tấn 。 是thị 智trí 慧tuệ 資tư 糧lương 。 若nhược 為vi 福phước 精tinh 進tấn 是thị 福phước 資tư 糧lương 。 如như 是thị 禪Thiền 波Ba 羅La 蜜Mật 亦diệc 二nhị 種chủng 。 於ư 中trung 若nhược 緣duyên 四tứ 無vô 量lượng 禪thiền 名danh 福phước 資tư 糧lương 。 餘dư 名danh 智trí 資tư 糧lương 。 誰thùy 有hữu 此thử 資tư 糧lương 。 謂vị 菩Bồ 薩Tát 法pháp 中trung 思tư 量lượng 善thiện 決quyết 故cố 者giả 。 由do 依y 三Tam 摩Ma 提Đề 後hậu 力lực 故cố 。 思tư 量lượng 諸chư 法pháp 得đắc 善thiện 決quyết 定định 非phi 餘dư 。 則tắc 了liễu 義nghĩa 類loại 意ý 言ngôn 生sanh 者giả 。 謂vị 了liễu 知tri 諸chư 義nghĩa 皆giai 以dĩ 意ý 言ngôn 為vi 因nhân 故cố 。 即tức 住trụ 似tự 義nghĩa 唯duy 心tâm 中trung 者giả 。 由do 知tri 彼bỉ 諸chư 義nghĩa 唯duy 意ý 言ngôn 故cố 。 即tức 此thử 自tự 心tâm 似tự 義nghĩa 而nhi 現hiện 故cố 。 如như 是thị 正chánh 證chứng 法Pháp 界Giới 已dĩ 。 是thị 故cố 遠viễn 離ly 二nhị 種chủng 相tương/tướng 者giả 。 知tri 自tự 心tâm 似tự 義nghĩa 而nhi 現hiện 已dĩ 。 即tức 於ư 離ly 能năng 取thủ 所sở 取thủ 真Chân 如Như 中trung 得đắc 證chứng 。 又hựu 復phục 如như 所sở 入nhập 證chứng 。 今kim 當đương 顯hiển 示thị 以dĩ 知tri 心tâm 外ngoại 無vô 有hữu 他tha 故cố 。 得đắc 知tri 心tâm 亦diệc 非phi 有hữu 者giả 。 謂vị 離ly 心tâm 外ngoại 無vô 有hữu 所sở 攀phàn 緣duyên 義nghĩa 。 彼bỉ 不bất 有hữu 故cố 。 能năng 緣duyên 之chi 心tâm 則tắc 亦diệc 不bất 有hữu 。 菩Bồ 薩Tát 知tri 彼bỉ 。 二nhị 不bất 有hữu 故cố 。 即tức 住trụ 無vô 二nhị 法Pháp 界Giới 。 謂vị 離ly 心tâm 及cập 義nghĩa 故cố 。 無vô 分phân 別biệt 智trí 力lực 者giả 。 離ly 分phân 別biệt 智trí 力lực 故cố 。 平bình 等đẳng 順thuận 行hành 者giả 。 於ư 平bình 等đẳng 中trung 順thuận 行hành 故cố 。 見kiến 修Tu 多Đa 羅La 等đẳng 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 平bình 等đẳng 。 猶do 如như 虛hư 空không 故cố 。 普phổ 遍biến 者giả 。 於ư 若nhược 內nội 若nhược 外ngoại 諸chư 法pháp 中trung 。 如như 是thị 見kiến 故cố 。 常thường 者giả 一nhất 切thiết 時thời 故cố 。 所sở 依y 稠trù 密mật 罪tội 惡ác 聚tụ 者giả 。 此thử 諸chư 染nhiễm 法pháp 因nhân 名danh 稠trù 密mật 。 以dĩ 難nan 可khả 觀quán 解giải 故cố 。 罪tội 惡ác 聚tụ 者giả 。 即tức 是thị 染nhiễm 法pháp 熏huân 習tập 自tự 性tánh 為vi 體thể 故cố 。 牟Mâu 尼Ni 善thiện 說thuyết 諸chư 正Chánh 法Pháp 安an 心tâm 有hữu 根căn 法Pháp 界Giới 中trung 者giả 。 謂vị 以dĩ 意ý 安an 住trụ 有hữu 根căn 心tâm 中trung 。 若nhược 攀phàn 緣duyên 彼bỉ 心tâm 真Chân 如Như 。 此thử 是thị 有hữu 根căn 心tâm 。 謂vị 緣duyên 如Như 來Lai 正chánh 說thuyết 。 具cụ 足túc 無vô 闕khuyết 總tổng 為vi 一nhất 相tương 應ứng 知tri 此thử 即tức 是thị 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 已dĩ 知tri 念niệm 行hành 唯duy 分phân 別biệt 者giả 。 住trụ 此thử 有hữu 根căn 心tâm 已dĩ 。 為vi 欲dục 正chánh 說thuyết 故cố 。 於ư 彼bỉ 後hậu 得đắc 智trí 中trung 所sở 憶ức 念niệm 義nghĩa 。 亦diệc 知tri 此thử 憶ức 念niệm 行hành 唯duy 是thị 分phân 別biệt 故cố 。 由do 此thử 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 及cập 後hậu 得đắc 二nhị 種chủng 智trí 故cố 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 疾tật 至chí 佛Phật 果Quả 彼bỉ 岸ngạn 。 此thử 等đẳng 諸chư 偈kệ 。 總tổng 集tập 義nghĩa 者giả 。 初sơ 偈kệ 明minh 資tư 糧lương 道đạo 。 第đệ 二nhị 偈kệ 義nghĩa 明minh 方phương 便tiện 道đạo 。 第đệ 三tam 偈kệ 義nghĩa 明minh 後hậu 見kiến 道đạo 。 第đệ 四tứ 偈kệ 義nghĩa 明minh 修tu 道Đạo 。 第đệ 五ngũ 偈kệ 義nghĩa 明minh 究cứu 竟cánh 道đạo 。 此thử 釋thích 入nhập 應ưng 知tri 相tương/tướng 竟cánh 。

攝Nhiếp 大Đại 乘Thừa 論Luận 釋Thích 論Luận 卷quyển 第đệ 六lục