攝Nhiếp 大Đại 乘Thừa 論Luận 釋Thích 論Luận
Quyển 1
世Thế 親Thân 菩Bồ 薩Tát 造Tạo 隋Tùy 笈Cấp 多Đa 共Cộng 行Hành 矩Củ 等Đẳng 譯Dịch

攝Nhiếp 大Đại 乘Thừa 論Luận 釋Thích 論Luận 卷quyển 第đệ 一nhất

世thế 親thân 菩Bồ 薩Tát 造tạo

隋tùy 天Thiên 竺Trúc 三tam 藏tạng 笈cấp 多đa 共cộng 行hành 矩củ 等đẳng 譯dịch

應ưng 知tri 依y 止chỉ 勝thắng 相tương 勝thắng 語ngữ 第đệ 一nhất

無vô 等đẳng 聖thánh 教giáo 章chương 第đệ 一nhất

論luận 曰viết 。 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 大Đại 乘Thừa 修Tu 多Đa 羅La 中trung 。 婆bà 伽già 婆bà 前tiền 善thiện 入nhập 大Đại 乘Thừa 菩Bồ 薩Tát 。 為vi 顯hiển 揚dương 大Đại 乘Thừa 大đại 體thể 故cố 說thuyết 。 所sở 謂vị 為vì 大Đại 乘Thừa 故cố 。 諸chư 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 有hữu 十thập 種chủng 勝thắng 相tương 勝thắng 語ngữ 。

釋thích 曰viết 。 問vấn 何hà 為vi 造tạo 論luận 。 答đáp 為vi 敷phu 演diễn 。 應ưng 知tri 甚thậm 深thâm 寬khoan 大đại 法pháp 性tánh 故cố 。 若nhược 除trừ 不bất 承thừa 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 力lực 。 何hà 人nhân 有hữu 能năng 於ư 此thử 解giải 釋thích 。 復phục 以dĩ 何hà 義nghĩa 故cố 。 此thử 論luận 作tác 如như 此thử 相tương/tướng 說thuyết 。 若nhược 離ly 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 言ngôn 。 則tắc 不bất 知tri 是thị 聖thánh 說thuyết 。 為vì 此thử 義nghĩa 故cố 。 又hựu 是thị 出xuất 經kinh 名danh 。 如như 言ngôn 十Thập 地Địa 經kinh 。 今kim 當đương 釋thích 彼bỉ 經kinh 名danh 。 為vi 令linh 不bất 知tri 者giả 令linh 知tri 故cố 。 言ngôn 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 修tu 多đa 羅la 者giả 。 彼bỉ 修Tu 多Đa 羅La 中trung 。 明minh 此thử 阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 法Pháp 門môn 故cố 。 亦diệc 為vi 顯hiển 修tu 多đa 羅la 名danh 故cố 。 言ngôn 大Đại 乘Thừa 者giả 。 簡giản 異dị 聲Thanh 聞Văn 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 故cố 。 亦diệc 有hữu 非phi 聖thánh 說thuyết 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 。 有hữu 人nhân 自tự 以dĩ 分phân 別biệt 慧tuệ 。 謂vị 是thị 佛Phật 說thuyết 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 。 或hoặc 言ngôn 。 聲Thanh 聞Văn 所sở 說thuyết 。 或hoặc 言ngôn 。 世thế 智trí 者giả 所sở 作tác 。 為vi 此thử 故cố 言ngôn 。 大Đại 乘Thừa 修Tu 多Đa 羅La 。 即tức 顯hiển 示thị 異dị 於ư 聲Thanh 聞Văn 等đẳng 故cố 。

復phục 次thứ 言ngôn 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 者giả 。 顯hiển 示thị 菩Bồ 薩Tát 。 藏tạng 攝nhiếp 故cố 復phục 次thứ 藏tạng 攝nhiếp 者giả 。 顯hiển 示thị 調điều 伏phục 自tự 煩phiền 惱não 故cố 。 於ư 大Đại 乘Thừa 中trung 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 煩phiền 惱não 。 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 分phân 別biệt 為vi 煩phiền 惱não 故cố 。 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 者giả 。 甚thậm 深thâm 寬khoan 大đại 為vi 相tương/tướng 。 此thử 藏tạng 有hữu 三tam 種chủng 。 謂vị 修tu 多đa 羅la 。 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 。 毘tỳ 那na 耶da 。 即tức 此thử 三tam 上thượng 下hạ 乘thừa 別biệt 故cố 為vi 二nhị 。 謂vị 聲Thanh 聞Văn 藏tạng 。 菩Bồ 薩Tát 藏tạng 。

復phục 次thứ 此thử 三tam 及cập 二nhị 。 何hà 故cố 名danh 藏tạng 。 答đáp 由do 攝nhiếp 故cố 。 謂vị 攝nhiếp 一nhất 切thiết 。 所sở 應ưng 知tri 義nghĩa 。 云vân 何hà 成thành 三tam 。 有hữu 九cửu 因nhân 緣duyên 故cố 。 對đối 治trị 諸chư 疑nghi 者giả 修tu 多đa 羅la 。 若nhược 人nhân 於ư 義nghĩa 有hữu 疑nghi 。 為vì 令linh 彼bỉ 人nhân 。 於ư 彼bỉ 義nghĩa 得đắc 決quyết 定định 故cố 說thuyết 。 對đối 治trị 著trước 二nhị 邊biên 者giả 毘tỳ 那na 耶da 。 遮già 有hữu 罪tội 過quá 受thọ 用dụng 故cố 。 謂vị 著trước 欲dục 樂lạc 邊biên 。 聽thính 無vô 罪tội 過quá 受thọ 用dụng 故cố 。 遮già 自tự 疲bì 苦khổ 邊biên 。 對đối 治trị 自tự 見kiến 著trước 者giả 。 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 。 由do 顯hiển 無vô 倒đảo 相tương/tướng 故cố 。

復phục 次thứ 說thuyết 三tam 學học 者giả 修tu 多đa 羅la 。 具cụ 足túc 增tăng 上thượng 。 戒giới 增tăng 上thượng 心tâm 者giả 毘tỳ 那na 耶da 。 由do 持trì 戒giới 故cố 。 得đắc 不bất 悔hối 等đẳng 次thứ 第đệ 得đắc 三tam 磨ma 提đề 。 具cụ 足túc 增tăng 上thượng 。 慧tuệ 者giả 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 。 簡giản 擇trạch 無vô 倒đảo 義nghĩa 故cố 。

復phục 次thứ 說thuyết 法Pháp 及cập 義nghĩa 者giả 修tu 多đa 羅la 。 成thành 就tựu 法pháp 義nghĩa 者giả 毘tỳ 那na 耶da 。 若nhược 修tu 行hành 人nhân 。 調điều 伏phục 煩phiền 惱não 。 於ư 中trung 得đắc 通thông 達đạt 故cố 。 於ư 法pháp 義nghĩa 決quyết 定định 善thiện 巧xảo 。 者giả 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 。 由do 此thử 等đẳng 九cửu 因nhân 緣duyên 故cố 立lập 三tam 藏tạng 。 此thử 等đẳng 皆giai 為vi 解giải 脫thoát 生sanh 死tử 故cố 。

復phục 次thứ 云vân 何hà 得đắc 解giải 脫thoát 。 熏huân 知tri 寂tịch 通thông 故cố 得đắc 解giải 脫thoát 。 由do 聞văn 故cố 熏huân 於ư 心tâm 。 由do 思tư 故cố 知tri 於ư 修tu 。 中trung 奢Xa 摩Ma 他Tha 故cố 寂tịch 靜tĩnh 。 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 故cố 通thông 達đạt 。 此thử 修Tu 多Đa 羅La 。 毘tỳ 那na 耶da 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 。 略lược 說thuyết 各các 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 菩Bồ 薩Tát 解giải 此thử 則tắc 。 得đắc 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 聲Thanh 聞Văn 隨tùy 解giải 一nhất 偈kệ 義nghĩa 。 則tắc 得đắc 流lưu 盡tận 。 云vân 何hà 各các 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 依y 二nhị 相tương/tướng 三tam 法pháp 四tứ 義nghĩa 。 貫quán 穿xuyên 此thử 者giả 修tu 多đa 羅la 。 於ư 中trung 依y 者giả 。 依y 處xứ 依y 人nhân 依y 所sở 為vi 故cố 說thuyết 。 相tương/tướng 者giả 。 世thế 諦đế 相tướng 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 相tương/tướng 。 法pháp 者giả 。 陰ấm 界giới 入nhập 緣duyên 生sanh 諦đế 念niệm 定định 無vô 量lượng 無vô 色sắc 。 解giải 脫thoát 勝thắng 處xứ 。 一nhất 切thiết 處xứ 菩Bồ 提Đề 分phần/phân 辯biện 才tài 無vô 諍tranh 等đẳng 。 義nghĩa 者giả 隨tùy 順thuận 相tương 續tục 故cố 。 一nhất 向hướng 二nhị 數số 一nhất 伏phục 四tứ 普phổ 集tập 。 應ưng 知tri 此thử 是thị 。 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 。 向hướng 者giả 。 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 是thị 向hướng 無vô 住trú 處xứ 涅Niết 槃Bàn 法pháp 。 說thuyết 諦đế 菩Bồ 提Đề 分phân 解giải 脫thoát 等đẳng 門môn 故cố 。 數số 者giả 。 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 是thị 數số 法pháp 。 於ư 一nhất 一nhất 法pháp 中trung 決quyết 了liễu 其kỳ 自tự 相tương 通thông 相tương/tướng 等đẳng 差sai 別biệt 。 有hữu 無vô 量lượng 說thuyết 故cố 。 伏phục 者giả 。 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 是thị 伏phục 他tha 法pháp 。 能năng 伏phục 他tha 論luận 由do 具cụ 立lập 宗tông 等đẳng 故cố 。 普phổ 集tập 者giả 。 由do 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 。 普phổ 集tập 修Tu 多Đa 羅La 義nghĩa 故cố 。

復phục 次thứ 毘tỳ 那na 耶da 四tứ 者giả 。 一nhất 罪tội 過quá 二nhị 緣duyên 起khởi 三tam 還hoàn 淨tịnh 四tứ 出xuất 離ly 應ưng 知tri 。 於ư 中trung 罪tội 過quá 者giả 。 謂vị 五ngũ 篇thiên 罪tội 緣duyên 起khởi 者giả 。 起khởi 罪tội 有hữu 四tứ 。 一nhất 無vô 知tri 二nhị 放phóng 逸dật 三tam 煩phiền 惱não 熾sí 盛thịnh 。 四tứ 不bất 尊tôn 重trọng 。 還hoàn 淨tịnh 者giả 。 由do 淨tịnh 心tâm 非phi 治trị 罰phạt 法pháp 。 如như 禁cấm 戒giới 攝nhiếp 持trì 故cố 。 出xuất 離ly 者giả 。 有hữu 七thất 種chủng 。 一nhất 自tự 說thuyết 發phát 露lộ 。 二nhị 與dữ 學học 等đẳng 治trị 罰phạt 。 三tam 一nhất 向hướng 禁cấm 斷đoạn 立lập 學học 句cú 。 復phục 以dĩ 別biệt 道Đạo 理lý 故cố 聽thính 。 四tứ 已dĩ 解giải 。 謂vị 眾chúng 僧Tăng 同đồng 意ý 共cộng 解giải 故cố 。 五ngũ 轉chuyển 身thân 。 謂vị 比Bỉ 丘Khâu 。 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 。 轉chuyển 男nam 女nữ 根căn 若nhược 不bất 共cộng 罪tội 。 六lục 真chân 實thật 觀quán 。 由do 作tác 法pháp 欝uất 陀đà 那na 勝thắng 觀quán 故cố 。 七thất 法pháp 爾nhĩ 得đắc 。 謂vị 得đắc 見kiến 諦Đế 已dĩ 。 小tiểu 罪tội 及cập 隨tùy 小tiểu 罪tội 。 法pháp 爾nhĩ 無vô 有hữu 故cố 。

復phục 次thứ 毘tỳ 那na 耶da 有hữu 四tứ 義nghĩa 應ưng 知tri 。 一nhất 人nhân 。 謂vị 依y 此thử 立lập 學học 處xứ 。 二nhị 立lập 制chế 。 謂vị 如như 所sở 白bạch 彼bỉ 人nhân 罪tội 過quá 。 大đại 師sư 集tập 眾chúng 制chế 學học 處xứ 。 三tam 分phân 別biệt 。 謂vị 制chế 學học 句cú 已dĩ 隨tùy 更cánh 解giải 釋thích 。 令linh 分phần 分phần 差sai 別biệt 。 四tứ 決quyết 判phán 。 謂vị 於ư 彼bỉ 分phần/phân 中trung 。 云vân 何hà 得đắc 罪tội 。 云vân 何hà 無vô 罪tội 。 令linh 決quyết 定định 知tri 故cố 。 今kim 當đương 釋thích 本bổn 文văn 婆bà 伽già 婆bà 前tiền 者giả 。 為vi 顯hiển 恭cung 敬kính 無vô 異dị 言ngôn 故cố 。 善thiện 入nhập 大Đại 乘Thừa 者giả 。 謂vị 得đắc 陀đà 羅la 尼ni 等đẳng 功công 德đức 。 顯hiển 示thị 得đắc 彼bỉ 功công 德đức 已dĩ 。 於ư 文văn 於ư 義nghĩa 能năng 正chánh 持trì 正chánh 說thuyết 故cố 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 名danh 。 善thiện 入nhập 大Đại 乘Thừa 。 何hà 為vi 而nhi 說thuyết 。 為vi 顯hiển 發phát 大Đại 乘Thừa 大đại 體thể 故cố 。 顯hiển 發phát 者giả 。 廣quảng 說thuyết 彼bỉ 大đại 體thể 故cố 。 所sở 謂vị 為vì 大Đại 乘Thừa 故cố 者giả 。 依y 於ư 大Đại 乘Thừa 故cố 。 十thập 種chủng 勝thắng 相tương 勝thắng 語ngữ 者giả 。 十thập 相tương 勝thắng 故cố 。 所sở 以dĩ 語ngữ 勝thắng 。 由do 此thử 故cố 彼bỉ 有hữu 十thập 種chủng 勝thắng 相tương 勝thắng 語ngữ 。

復phục 次thứ 勝thắng 言ngôn 者giả 。 兩lưỡng 相tướng 形hình 故cố 如như 此thử 物vật 。 勝thắng 過quá 於ư 彼bỉ 。 最tối 上thượng 義nghĩa 是thị 勝thắng 義nghĩa 。

復phục 次thứ 由do 因nhân 體thể 勝thắng 故cố 。 彼bỉ 果quả 語ngữ 勝thắng 。 今kim 當đương 說thuyết 彼bỉ 十thập 種chủng 。

論luận 曰viết 。 諸chư 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 有hữu 應ưng 知tri 依y 止chỉ 勝thắng 相tương 勝thắng 語ngữ 。 應ưng 知tri 勝thắng 相tương 勝thắng 語ngữ 。 入nhập 應ưng 知tri 勝thắng 相tương 勝thắng 語ngữ 。 彼bỉ 入nhập 因nhân 果quả 勝thắng 相tương 勝thắng 語ngữ 。 彼bỉ 因nhân 果quả 修tu 勝thắng 相tương 勝thắng 語ngữ 。 於ư 彼bỉ 修tu 差sai 別biệt 中trung 。 增tăng 上thượng 戒giới 勝thắng 相tương 勝thắng 語ngữ 。 增tăng 上thượng 心tâm 勝thắng 相tương 勝thắng 語ngữ 。 增tăng 上thượng 慧tuệ 勝thắng 相tương 勝thắng 語ngữ 。 滅diệt 勝thắng 相tương 勝thắng 語ngữ 。 智trí 勝thắng 相tương 勝thắng 語ngữ 。 如như 是thị 等đẳng 所sở 說thuyết 。 修Tu 多Đa 羅La 句cú 。 顯hiển 於ư 大Đại 乘Thừa 是thị 佛Phật 語ngữ 。

釋thích 曰viết 。 應ưng 知tri 依y 止chỉ 勝thắng 相tương 勝thắng 語ngữ 者giả 。 所sở 可khả 知tri 法pháp 名danh 應ưng 知tri 。 謂vị 彼bỉ 染nhiễm 淨tịnh 等đẳng 法pháp 即tức 是thị 三tam 性tánh 。 依y 止chỉ 者giả 是thị 因nhân 義nghĩa 。 應ưng 知tri 依y 止chỉ 即tức 是thị 勝thắng 相tương/tướng 。 故cố 言ngôn 應ưng 知tri 依y 止chỉ 勝thắng 相tương/tướng 。 由do 彼bỉ 勝thắng 相tương/tướng 故cố 語ngữ 勝thắng 。 即tức 是thị 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 如như 是thị 等đẳng 略lược 釋thích 義nghĩa 。 乃nãi 至chí 智trí 勝thắng 相tương/tướng 亦diệc 爾nhĩ 。 智trí 即tức 勝thắng 相tương/tướng 。 故cố 言ngôn 智trí 勝thắng 相tương/tướng 。 應ưng 知tri 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 應ưng 知tri 自tự 性tánh 。 應ưng 知tri 即tức 是thị 。 相tương/tướng 故cố 言ngôn 應ưng 知tri 相tương/tướng 。 即tức 是thị 三tam 性tánh 。 入nhập 應ưng 知tri 勝thắng 相tương/tướng 者giả 。 此thử 應ưng 知tri 相tương/tướng 中trung 。 若nhược 所sở 入nhập 及cập 能năng 入nhập 。 俱câu 名danh 入nhập 。 即tức 是thị 唯duy 識thức 。 即tức 此thử 入nhập 名danh 彼bỉ 入nhập 。 言ngôn 彼bỉ 入nhập 因nhân 果quả 者giả 。 唯duy 識thức 名danh 入nhập 。 因nhân 者giả 。 謂vị 世thế 間gian 施thí 等đẳng 。 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 即tức 是thị 加gia 行hành 時thời 。 果quả 體thể 者giả 。 即tức 此thử 通thông 達đạt 時thời 為vi 出xuất 世thế 間gian 體thể 故cố 。 彼bỉ 因nhân 果quả 修tu 差sai 別biệt 者giả 。 即tức 是thị 前tiền 因nhân 果quả 於ư 此thử 因nhân 果quả 中trung 。 修tu 之chi 差sai 別biệt 。 修tu 者giả 。 謂vị 數số 習tập 故cố 。 此thử 數số 習tập 於ư 諸chư 地địa 轉chuyển 勝thắng 。 故cố 名danh 差sai 別biệt 。 即tức 是thị 十Thập 地Địa 。 於ư 此thử 修tu 差sai 別biệt 中trung 。 增tăng 上thượng 戒giới 學học 者giả 。 為vi 戒giới 修tu 學học 名danh 增tăng 上thượng 戒giới 。 即tức 是thị 十Thập 地Địa 中trung 。 所sở 有hữu 菩Bồ 薩Tát 禁cấm 戒giới 。 於ư 諸chư 不bất 善thiện 。 無vô 復phục 作tác 心tâm 故cố 。 增tăng 上thượng 心tâm 學học 者giả 。 內nội 觀quán 心tâm 。 此thử 心tâm 即tức 是thị 增tăng 上thượng 學học 。 謂vị 三tam 摩ma 提đề 故cố 。 增tăng 上thượng 慧tuệ 學học 者giả 。 勝thắng 得đắc 慧tuệ 名danh 增tăng 上thượng 慧tuệ 。 此thử 慧tuệ 即tức 是thị 增tăng 上thượng 學học 。 增tăng 上thượng 慧tuệ 學học 。 即tức 是thị 無vô 分phân 別biệt 智trí 故cố 。 滅diệt 勝thắng 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 最tối 勝thắng 種chủng 類loại 自tự 體thể 滅diệt 。 於ư 煩phiền 惱não 障chướng 智trí 障chướng 故cố 。 即tức 是thị 無vô 住trú 處xứ 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 智trí 勝thắng 相tương 勝thắng 語ngữ 者giả 。 無vô 障chướng 礙ngại 智trí 。 名danh 智trí 勝thắng 相tương/tướng 。 彼bỉ 無vô 分phân 別biệt 智trí 有hữu 對đối 治trị 。 佛Phật 智trí 者giả 。 離ly 一nhất 切thiết 隨tùy 眠miên 障chướng 。 即tức 是thị 無vô 分phân 別biệt 。 智trí 之chi 殊thù 勝thắng 。

論luận 曰viết 。

復phục 次thứ 云vân 何hà 顯hiển 發phát 。 此thử 等đẳng 所sở 說thuyết 十thập 處xứ 。 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 中trung 不bất 說thuyết 。 唯duy 大Đại 乘Thừa 中trung 說thuyết 故cố 。 所sở 謂vị 阿a 黎lê 耶da 識thức 。 說thuyết 為vi 應ưng 知tri 依y 止chỉ 體thể 。 三tam 種chủng 自tự 性tánh 。 分phân 別biệt 依y 止chỉ 他tha 成thành 就tựu 。 說thuyết 為vi 應ưng 知tri 相tương/tướng 體thể 。 唯duy 識thức 說thuyết 為vi 入nhập 應ưng 知tri 相tương/tướng 體thể 。 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 說thuyết 為vi 入nhập 因nhân 果quả 體thể 。 菩Bồ 薩Tát 十Thập 地Địa 。 說thuyết 為vi 入nhập 因nhân 果quả 修tu 差sai 別biệt 體thể 。 菩Bồ 薩Tát 禁cấm 戒giới 。 說thuyết 為vi 增tăng 上thượng 戒giới 體thể 。 健kiện 行hành 及cập 虛hư 空không 器khí 等đẳng 三Tam 摩Ma 提Đề 。 說thuyết 為vi 增tăng 上thượng 心tâm 體thể 。 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 說thuyết 為vi 增tăng 上thượng 慧tuệ 體thể 。 無vô 住trụ 涅Niết 槃Bàn 說thuyết 為vi 彼bỉ 果quả 滅diệt 體thể 。 諸chư 佛Phật 三Tam 身Thân 自tự 性tánh 身thân 共cộng 用dụng 身thân 化hóa 身thân 。 說thuyết 為vi 彼bỉ 果quả 智trí 體thể 。 由do 此thử 等đẳng 十thập 處xứ 故cố 。 與dữ 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 殊thù 異dị 。 殊thù 異dị 者giả 最tối 上thượng 故cố 。 由do 世Thế 尊Tôn 為vi 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 。 是thị 故cố 言ngôn 諸chư 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 為vì 大Đại 乘Thừa 故cố 。 有hữu 十thập 種chủng 勝thắng 相tương 勝thắng 語ngữ 應ưng 知tri 。

釋thích 曰viết 。 云vân 何hà 顯hiển 發phát 者giả 。 謂vị 有hữu 何hà 相tướng 貌mạo 故cố 。 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 為vi 入nhập 彼bỉ 因nhân 果quả 體thể 者giả 。 謂vị 唯duy 識thức 觀quán 得đắc 入nhập 三tam 性tánh 。 即tức 是thị 清thanh 淨tịnh 波Ba 羅La 蜜Mật 因nhân 。 雖tuy 是thị 世thế 間gian 能năng 引dẫn 。 出xuất 世thế 間gian 故cố 。 入nhập 地địa 已dĩ 去khứ 即tức 是thị 清thanh 淨tịnh 。 為vi 出xuất 世thế 果quả 體thể 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 十Thập 地Địa 。 為vi 彼bỉ 因nhân 果quả 修tu 差sai 別biệt 體thể 者giả 。 即tức 是thị 諸chư 地địa 中trung 修tu 習tập 三tam 學học 。 果quả 者giả 。 即tức 此thử 三tam 學học 果quả 名danh 果quả 。 此thử 果quả 中trung 滅diệt 是thị 滅diệt 果quả 體thể 。 謂vị 滅diệt 煩phiền 惱não 障chướng 智trí 障chướng 故cố 。 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 是thị 增tăng 上thượng 慧tuệ 學học 體thể 者giả 。 謂vị 聲Thanh 聞Văn 無vô 四tứ 倒đảo 分phân 別biệt 故cố 。 名danh 無vô 分phân 別biệt 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 無vô 分phân 別biệt 。 此thử 是thị 二nhị 無vô 分phân 別biệt 差sai 別biệt 故cố 。 三tam 種chủng 佛Phật 身thân 為vi 果quả 智trí 體thể 者giả 。 彼bỉ 三tam 學học 果quả 名danh 彼bỉ 果quả 。 彼bỉ 果quả 即tức 是thị 智trí 故cố 。 言ngôn 彼bỉ 果quả 智trí 。 此thử 體thể 即tức 是thị 彼bỉ 果quả 智trí 體thể 。 此thử 中trung 若nhược 離ly 自tự 性tánh 身thân 即tức 無vô 法Pháp 身thân 。 如như 眼nhãn 若nhược 離ly 此thử 則tắc 無vô 報báo 身thân 。 如như 眼nhãn 識thức 此thử 能năng 依y 所sở 依y 二nhị 法pháp 平bình 等đẳng 應ưng 知tri 。 若nhược 離ly 報báo 身thân 。 已dĩ 入nhập 大đại 地địa 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 受thọ 用dụng 法pháp 不bất 成thành 。 若nhược 無vô 受thọ 用dụng 法pháp 。 菩Bồ 提Đề 資tư 糧lương 。 滿mãn 足túc 亦diệc 不bất 成thành 。 如như 見kiến 色sắc 化hóa 身thân 亦diệc 爾nhĩ 。 若nhược 離ly 此thử 解giải 行hành 中trung 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 諸chư 聲Thanh 聞Văn 麁thô 淺thiển 解giải 。 初sơ 發phát 修tu 行hành 亦diệc 不bất 成thành 。 是thị 故cố 決quyết 定định 應ưng 有hữu 三Tam 身Thân 。 故cố 大Đại 乘Thừa 與dữ 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 殊thù 異dị 者giả 。 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 中trung 不bất 說thuyết 故cố 。 最tối 上thượng 者giả 。 顯hiển 示thị 於ư 大Đại 乘Thừa 中trung 。 亦diệc 殊thù 勝thắng 故cố 。

論luận 曰viết 。

復phục 次thứ 云vân 何hà 。 以dĩ 此thử 十thập 種chủng 。 如Như 來Lai 勝thắng 相tướng 勝thắng 語ngữ 。 得đắc 顯hiển 大Đại 乘Thừa 是thị 佛Phật 語ngữ 。 亦diệc 得đắc 遮già 聲Thanh 聞Văn 乘thừa 異dị 於ư 大Đại 乘Thừa 。 由do 此thử 十thập 處xứ 於ư 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 。 中trung 不bất 見kiến 說thuyết 故cố 。 唯duy 於ư 大Đại 乘Thừa 中trung 說thuyết 故cố 。 引dẫn 生sanh 大đại 菩Bồ 提Đề 。 此thử 十thập 處xứ 成thành 就tựu 隨tùy 順thuận 不bất 相tương 違vi 。 得đắc 一Nhất 切Thiết 智Trí 智trí 故cố 。 此thử 中trung 有hữu 偈kệ 。

應ưng 知tri 依y 相tương/tướng 入nhập 。 因nhân 果quả 修tu 差sai 別biệt 。

三tam 學học 果quả 滅diệt 智trí 。 上thượng 乘thừa 中trung 殊thù 勝thắng 。

此thử 說thuyết 餘dư 處xứ 無vô 。 見kiến 此thử 勝thắng 覺giác 因nhân 。

故cố 大Đại 乘Thừa 佛Phật 語ngữ 。 由do 說thuyết 十thập 處xứ 勝thắng 。

釋thích 曰viết 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。 能năng 引dẫn 大đại 菩Bồ 提Đề 故cố 。 顯hiển 示thị 此thử 義nghĩa 。 此thử 十thập 處xứ 成thành 就tựu 隨tùy 順thuận 不bất 相tương 違vi 者giả 。 能năng 引dẫn 生sanh 大đại 菩Bồ 提Đề 故cố 。 引dẫn 生sanh 大đại 菩Bồ 提Đề 者giả 。 為vi 因nhân 故cố 。 成thành 就tựu 者giả 。 於ư 三tam 學học 量lượng 中trung 思tư 量lượng 觀quán 察sát 。 如như 導đạo 師sư 顯hiển 示thị 道đạo 相tương/tướng 故cố 。 隨tùy 順thuận 者giả 。 於ư 勝thắng 得đắc 中trung 起khởi 修tu 行hành 時thời 。 隨tùy 順thuận 相tương 應ứng 住trụ 故cố 。 如như 導đạo 師sư 所sở 說thuyết 。 於ư 中trung 隨tùy 順thuận 而nhi 住trụ 。 不bất 相tương 違vi 者giả 。 於ư 諸chư 地Địa 中trung 。 障chướng 礙ngại 事sự 不bất 有hữu 故cố 。 如như 所sở 說thuyết 道Đạo 中trung 無vô 有hữu 賊tặc 等đẳng 障chướng 礙ngại 。 謂vị 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 。 不bất 相tương 障chướng 礙ngại 故cố 。

十thập 義nghĩa 次thứ 第đệ 章chương 第đệ 二nhị

論luận 曰viết 。

復phục 次thứ 此thử 十thập 處xứ 。 何hà 故cố 作tác 如như 此thử 次thứ 第đệ 說thuyết 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 最tối 初sơ 由do 於ư 如như 是thị 等đẳng 諸chư 法pháp 。 因nhân 中trung 得đắc 善thiện 巧xảo 。 即tức 於ư 緣duyên 生sanh 中trung 。 得đắc 善thiện 巧xảo 故cố 。 彼bỉ 等đẳng 次thứ 於ư 緣duyên 所sở 生sanh 法pháp 中trung 。 得đắc 善thiện 知tri 其kỳ 相tương/tướng 。 善thiện 知tri 離ly 增tăng 益ích 損tổn 減giảm 二nhị 邊biên 過quá 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 於ư 如như 是thị 等đẳng 。 相tương/tướng 善thiện 相tương 應ứng 已dĩ 。 次thứ 於ư 彼bỉ 善thiện 攝nhiếp 持trì 相tương/tướng 中trung 應ưng 須tu 通thông 達đạt 。 即tức 於ư 障chướng 礙ngại 中trung 心tâm 得đắc 解giải 脫thoát 故cố 。 通thông 達đạt 彼bỉ 應ưng 知tri 相tương/tướng 已dĩ 。 昔tích 加gia 行hành 中trung 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 之chi 勝thắng 。 得đắc 應ưng 須tu 成thành 就tựu 。 依y 內nội 心tâm 清thanh 淨tịnh 故cố 。 此thử 內nội 心tâm 清thanh 淨tịnh 所sở 攝nhiếp 。 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 於ư 十Thập 地Địa 中trung 。 應ưng 須tu 三tam 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 分phần 分phần 令linh 淨tịnh 故cố 。 次thứ 菩Bồ 薩Tát 三tam 學học 應ưng 須tu 圓viên 滿mãn 。 既ký 圓viên 滿mãn 已dĩ 。 彼bỉ 果quả 涅Niết 槃Bàn 。 及cập 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 應ưng 須tu 正chánh 覺giác 故cố 。 十thập 處xứ 作tác 如như 是thị 次thứ 第đệ 說thuyết 。 於ư 此thử 說thuyết 中trung 。 一nhất 切thiết 大Đại 乘Thừa 。 皆giai 得đắc 究cứu 竟cánh 。

釋thích 曰viết 。 何hà 故cố 作tác 如như 此thử 。 次thứ 第đệ 說thuyết 者giả 。 謂vị 始thỉ 從tùng 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 由do 於ư 如như 是thị 等đẳng 。 諸chư 法pháp 因nhân 中trung 。 乃nãi 至chí 彼bỉ 果quả 涅Niết 槃Bàn 正chánh 覺giác 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 等đẳng 。 此thử 說thuyết 由do 知tri 諸chư 法pháp 因nhân 故cố 。 得đắc 於ư 緣duyên 生sanh 善thiện 巧xảo 。 由do 有hữu 因nhân 故cố 果quả 生sanh 。 非phi 自tự 在tại 天thiên 等đẳng 。 是thị 故cố 得đắc 因nhân 果quả 二nhị 智trí 。 次thứ 於ư 因nhân 所sở 生sanh 法pháp 。 應ưng 知tri 其kỳ 相tướng 。 其kỳ 相tướng 云vân 何hà 。 分phân 別biệt 性tánh 無vô 。 執chấp 以dĩ 為vi 有hữu 。 名danh 為vi 增tăng 益ích 。 增tăng 益ích 於ư 無vô 即tức 是thị 損tổn 減giảm 。 實thật 有hữu 成thành 就tựu 性tánh 離ly 此thử 二nhị 邊biên 過quá 失thất 。 故cố 名danh 善thiện 巧xảo 。 次thứ 於ư 所sở 取thủ 應ưng 以dĩ 唯duy 識thức 觀quán 知tri 其kỳ 相tương/tướng 。 由do 此thử 觀quán 故cố 。 得đắc 無vô 障chướng 礙ngại 。 次thứ 於ư 隨tùy 順thuận 入nhập 唯duy 識thức 。 世thế 間gian 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 依y 世thế 俗tục 得đắc 已dĩ 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 者giả 應ưng 須tu 得đắc 。 謂vị 應ưng 修tu 淨tịnh 心tâm 所sở 攝nhiếp 波Ba 羅La 蜜Mật 。 次thứ 於ư 十Thập 地Địa 中trung 。 經kinh 三tam 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 分phần 分phần 應ưng 修tu 。 非phi 如như 聲Thanh 聞Văn 勝thắng 得đắc 於ư 三tam 生sanh 中trung 。 起khởi 對đối 治trị 便tiện 得đắc 解giải 脫thoát 。 次thứ 即tức 於ư 彼bỉ 修tu 中trung 。 戒giới 等đẳng 三tam 學học 應ưng 令linh 圓viên 滿mãn 。 次thứ 學học 果quả 涅Niết 槃Bàn 煩phiền 惱não 障chướng 滅diệt 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 三Tam 身Thân 應ưng 得đắc 。 若nhược 大Đại 乘Thừa 次thứ 第đệ 應ưng 知tri 齊tề 此thử 。

何hà 以dĩ 故cố 。 若nhược 欲dục 說thuyết 緣duyên 生sanh 。 即tức 入nhập 阿a 梨lê 耶da 識thức 中trung 。 若nhược 說thuyết 相tương/tướng 即tức 入nhập 三tam 性tánh 中trung 。 若nhược 說thuyết 勝thắng 得đắc 即tức 是thị 唯duy 識thức 。 若nhược 說thuyết 波Ba 羅La 蜜Mật 即tức 入nhập 。 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 中trung 。 若nhược 說thuyết 地địa 即tức 入nhập 地địa 中trung 。 若nhược 說thuyết 學học 即tức 入nhập 學học 處xứ 。 若nhược 說thuyết 滅diệt 及cập 智trí 即tức 攝nhiếp 在tại 無vô 住trú 處xứ 涅Niết 槃Bàn 。 及cập 三Tam 身Thân 。 佛Phật 語ngữ 如như 此thử 。 故cố 作tác 如như 是thị 次thứ 第đệ 說thuyết 。

復phục 有hữu 別biệt 義nghĩa 引dẫn 生sanh 大đại 菩Bồ 提Đề 等đẳng 者giả 。 謂vị 能năng 生sanh 無vô 戲hí 論luận 無vô 分phân 別biệt 智trí 故cố 。 成thành 就tựu 者giả 相tương 應ứng 故cố 。 隨tùy 順thuận 者giả 不bất 違vi 三tam 量lượng 故cố 。 不bất 相tương 違vi 者giả 非phi 先tiên 隨tùy 順thuận 後hậu 相tương 違vi 故cố 。 如như 偈kệ 說thuyết 。

攝nhiếp 持trì 求cầu 及cập 悲bi 。 亦diệc 隨tùy 順thuận 諸chư 善thiện 。

非phi 黑hắc 白bạch 我ngã 見kiến 。 有hữu 益ích 亦diệc 有hữu 損tổn 。

得đắc 一Nhất 切Thiết 智Trí 智trí 者giả 。 謂vị 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 中trung 。 無vô 間gian 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 生sanh 故cố 。 此thử 成thành 就tựu 等đẳng 復phục 有hữu 別biệt 義nghĩa 。 成thành 就tựu 隨tùy 順thuận 不bất 相tương 違vi 等đẳng 。 前tiền 句cú 為vi 本bổn 。 後hậu 句cú 為vi 釋thích 。 云vân 何hà 成thành 就tựu 。 謂vị 隨tùy 順thuận 故cố 。 云vân 何hà 隨tùy 順thuận 。 謂vị 不bất 相tương 違vi 故cố 。 如như 是thị 展triển 轉chuyển 。

眾chúng 名danh 章chương 第đệ 三tam

論luận 曰viết 。 於ư 中trung 即tức 此thử 最tối 初sơ 。 應ưng 知tri 依y 止chỉ 。 說thuyết 名danh 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 世Thế 尊Tôn 於ư 何hà 處xứ 說thuyết 此thử 。 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 名danh 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 世Thế 尊Tôn 於ư 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 經kinh 偈kệ 中trung 說thuyết 。

界giới 體thể 無vô 始thỉ 時thời 。 諸chư 法pháp 共cộng 依y 止chỉ 。

由do 此thử 有hữu 諸chư 趣thú 。 及cập 涅Niết 槃Bàn 勝thắng 得đắc 。

釋thích 曰viết 。 世Thế 尊Tôn 於ư 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 阿a 含hàm 中trung 說thuyết 阿a 梨lê 耶da 識thức 名danh 。 阿a 梨lê 耶da 識thức 者giả 。 即tức 是thị 此thử 論luận 初sơ 所sở 說thuyết 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 修tu 多đa 羅la 。 此thử 中trung 界giới 者giả 是thị 因nhân 義nghĩa 。 諸chư 法pháp 共cộng 依y 止chỉ 者giả 。 由do 是thị 因nhân 故cố 。 一nhất 切thiết 法pháp 同đồng 共cộng 依y 止chỉ 。 謂vị 依y 止chỉ 此thử 以dĩ 為vi 因nhân 體thể 。 有hữu 此thử 一nhất 切thiết 。 法pháp 依y 止chỉ 故cố 。 諸chư 趣thú 果quả 報báo 由do 此thử 得đắc 生sanh 。 於ư 無vô 量lượng 生sanh 中trung 有hữu 力lực 。 於ư 善thiện 說thuyết 惡ác 說thuyết 。 法pháp 中trung 能năng 解giải 其kỳ 義nghĩa 。 若nhược 復phục 越việt 次thứ 得đắc 於ư 勝thắng 得đắc 。 又hựu 為vi 煩phiền 惱não 依y 止chỉ 體thể 。 由do 此thử 得đắc 有hữu 極cực 重trọng 煩phiền 惱não 及cập 牢lao 固cố 煩phiền 惱não 。 此thử 等đẳng 四tứ 種chủng 果quả 報báo 中trung 。 勝thắng 者giả 身thân 有hữu 堪kham 能năng 。 翻phiên 此thử 者giả 無vô 堪kham 能năng 。 應ưng 知tri 一nhất 切thiết 者giả 於ư 生sanh 死tử 中trung 隨tùy 何hà 趣thú 。 非phi 唯duy 諸chư 趣thú 。 亦diệc 有hữu 涅Niết 槃Bàn 勝thắng 得đắc 。 以dĩ 有hữu 煩phiền 惱não 即tức 有hữu 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 此thử 阿a 含hàm 顯hiển 應ưng 知tri 依y 止chỉ 是thị 。 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 彼bỉ 阿a 含hàm 復phục 說thuyết 。

論luận 曰viết 。 即tức 彼bỉ 經kinh 復phục 說thuyết 偈kệ 。

諸chư 法pháp 所sở 依y 住trụ 。 一nhất 切thiết 種chủng 子tử 識thức 。

故cố 名danh 梨lê 耶da 識thức 。 我ngã 為vi 勝thắng 人nhân 說thuyết 。

釋thích 曰viết 。 此thử 偈kệ 第đệ 二nhị 句cú 釋thích 第đệ 一nhất 句cú 。 勝thắng 人nhân 者giả 謂vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 故cố 。

論luận 曰viết 。 有hữu 此thử 等đẳng 阿a 含hàm 為vi 證chứng 。 然nhiên 此thử 識thức 何hà 因nhân 緣duyên 故cố 。 說thuyết 名danh 阿a 梨lê 耶da 。 一nhất 切thiết 有hữu 生sanh 染nhiễm 法pháp 依y 住trụ 為vi 果quả 。 此thử 識thức 亦diệc 依y 彼bỉ 法pháp 為vi 因nhân 故cố 。 名danh 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 又hựu 眾chúng 生sanh 依y 住trụ 以dĩ 為vi 自tự 我ngã 故cố 。 名danh 阿a 梨lê 耶da 識thức 。

釋thích 曰viết 。 此thử 識thức 名danh 阿a 梨lê 耶da 者giả 。 謂vị 諸chư 法pháp 依y 住trụ 故cố 。 依y 住trụ 者giả 共cộng 轉chuyển 故cố 。 有hữu 生sanh 者giả 謂vị 有hữu 生sanh 起khởi 類loại 。 皆giai 名danh 有hữu 生sanh 故cố 。 染nhiễm 法pháp 者giả 謂vị 異dị 於ư 淨tịnh 法pháp 故cố 。 眾chúng 生sanh 依y 住trụ 為vi 自tự 我ngã 者giả 執chấp 取thủ 故cố 。

論luận 曰viết 。 此thử 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 復phục 說thuyết 名danh 阿a 陀đà 那na 識thức 。 於ư 中trung 有hữu 阿a 含hàm 。 如như 世Thế 尊Tôn 解giải 節tiết 經kinh 中trung 說thuyết 。

阿a 陀đà 那na 識thức 甚thậm 深thâm 細tế 。 一nhất 切thiết 種chủng 子tử 轉chuyển 如như 流lưu 。

嬰anh 兒nhi 凡phàm 夫phu 我ngã 不bất 說thuyết 。 不bất 令linh 分phân 別biệt 謂vị 為vi 我ngã 。

釋thích 曰viết 。 復phục 於ư 解giải 節tiết 阿a 含hàm 中trung 。

佛Phật 告cáo 廣quảng 慧tuệ 。

六lục 趣thú 生sanh 死tử 中trung 。 彼bỉ 彼bỉ 眾chúng 生sanh 中trung 。 隨tùy 彼bỉ 彼bỉ 眾chúng 生sanh 類loại 。 若nhược 卵noãn 生sanh 若nhược 胎thai 生sanh 若nhược 濕thấp 生sanh 若nhược 化hóa 生sanh 中trung 。 自tự 身thân 轉chuyển 生sanh 於ư 出xuất 生sanh 時thời 。 彼bỉ 時thời 一nhất 切thiết 種chủng 子tử 心tâm 。 最tối 初sơ 成thành 熟thục 。 便tiện 得đắc 和hòa 合hợp 。 麁thô 大đại 增tăng 長trưởng 圓viên 滿mãn 。 有hữu 二nhị 種chủng 取thủ 。 所sở 謂vị 有hữu 依y 色sắc 根căn 取thủ 故cố 。 相tướng 名danh 分phân 別biệt 。 世thế 俗tục 戲hí 論luận 等đẳng 熏huân 習tập 取thủ 故cố 。 於ư 色sắc 界giới 中trung 。 有hữu 二nhị 種chủng 取thủ 。 無vô 色sắc 界giới 中trung 。 無vô 二nhị 種chủng 取thủ 。 廣quảng 慧tuệ 。 此thử 識thức 或hoặc 說thuyết 。 名danh 阿a 陀đà 那na 。 於ư 身thân 普phổ 遍biến 持trì 故cố 。 或hoặc 說thuyết 名danh 阿a 梨lê 耶da 於ư 身thân 隱ẩn 藏tàng 普phổ 遍biến 同đồng 衰suy 利lợi 安an 否phủ/bĩ 故cố 。 或hoặc 說thuyết 名danh 心tâm 。 以dĩ 積tích 聚tụ 增tăng 長trưởng 色sắc 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 法pháp 故cố 。 廣quảng 慧tuệ 。 依y 阿a 陀đà 那na 識thức 。 為vi 住trú 處xứ 轉chuyển 生sanh 六lục 識thức 身thân 。 所sở 謂vị 眼nhãn 識thức 耳nhĩ 識thức 鼻tị 識thức 舌thiệt 識thức 身thân 識thức 意ý 識thức 於ư 中trung 有hữu 識thức 。 眼nhãn 根căn 及cập 色sắc 為vi 緣duyên 生sanh 眼nhãn 識thức 。 即tức 彼bỉ 眼nhãn 識thức 共cộng 行hành 。 同đồng 時thời 共cộng 境cảnh 界giới 。 有hữu 分phân 別biệt 意ý 識thức 生sanh 。 若nhược 一nhất 一nhất 眼nhãn 識thức 生sanh 。 隨tùy 一nhất 一nhất 有hữu 。 分phân 別biệt 意ý 識thức 。 與dữ 眼nhãn 識thức 共cộng 行hành 。 同đồng 時thời 共cộng 境cảnh 界giới 生sanh 隨tùy 一nhất 時thời 。 一nhất 時thời 若nhược 二nhị 若nhược 三tam 。 若nhược 四tứ 若nhược 五ngũ 識thức 身thân 轉chuyển 生sanh 。 即tức 彼bỉ 一nhất 時thời 。 一nhất 時thời 一nhất 分phân 別biệt 意ý 識thức 。 與dữ 五ngũ 識thức 身thân 共cộng 行hành 。 同đồng 時thời 共cộng 境cảnh 界giới 生sanh 。 如như 大đại 川xuyên 流lưu 。 若nhược 有hữu 一nhất 起khởi 浪lãng 緣duyên 至chí 。 則tắc 一nhất 浪lãng 生sanh 。 若nhược 二nhị 若nhược 多đa 起khởi 浪lãng 緣duyên 至chí 。 則tắc 多đa 浪lãng 生sanh 。 彼bỉ 川xuyên 自tự 流lưu 。 無vô 斷đoạn 無vô 盡tận 。

復phục 次thứ 如như 淨tịnh 鏡kính 面diện 。 若nhược 有hữu 一nhất 起khởi 像tượng 緣duyên 至chí 。 則tắc 一nhất 像tượng 生sanh 。 若nhược 二nhị 若nhược 多đa 起khởi 像tượng 緣duyên 至chí 。 則tắc 多đa 像tượng 生sanh 。 然nhiên 此thử 鏡kính 面diện 不bất 轉chuyển 成thành 像tượng 。 亦diệc 無vô 損tổn 減giảm 。 應ưng 知tri 如như 是thị 。 如như 是thị 阿a 陀đà 那na 識thức 。 猶do 如như 大đại 川xuyên 。 依y 此thử 而nhi 住trụ 。 若nhược 有hữu 隨tùy 一nhất 起khởi 眼nhãn 識thức 緣duyên 至chí 。 則tắc 隨tùy 有hữu 一nhất 眼nhãn 識thức 生sanh 。 若nhược 乃nãi 至chí 隨tùy 有hữu 起khởi 五ngũ 識thức 身thân 緣duyên 至chí 。 則tắc 隨tùy 有hữu 五ngũ 識thức 身thân 生sanh 。 如như 是thị 廣Quảng 慧Tuệ 。 菩Bồ 薩Tát 住trụ 法pháp 住trụ 智trí 。 得đắc 心tâm 意ý 識thức 。 祕bí 密mật 善thiện 巧xảo 。 如Như 來Lai 一nhất 切thiết 。 種chủng 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 不bất 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 齊tề 此thử 名danh 心tâm 意ý 識thức 。 祕bí 密mật 善thiện 巧xảo 。 廣quảng 慧tuệ 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 於ư 內nội 於ư 外ngoại 。 如như 實thật 不bất 見kiến 阿a 陀đà 那na 。 阿a 陀đà 那na 識thức 。 不bất 見kiến 阿a 梨lê 耶da 。 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 不bất 見kiến 滋tư 長trưởng 。 不bất 見kiến 種chủng 種chủng 此thử 二nhị 謂vị 心tâm )# 。 不bất 見kiến 眼nhãn 色sắc 眼nhãn 識thức 。 不bất 見kiến 耳nhĩ 聲thanh 耳nhĩ 識thức 。 不bất 見kiến 鼻tị 香hương 鼻tị 識thức 。 不bất 見kiến 舌thiệt 味vị 舌thiệt 識thức 。 不bất 見kiến 身thân 觸xúc 身thân 識thức 。 廣quảng 慧tuệ 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 依y 法pháp 住trụ 智trí 。 住trụ 法pháp 住trụ 智trí 。 得đắc 心tâm 意ý 識thức 善thiện 巧xảo 。 又hựu 復phục 如như 此thử 義nghĩa 者giả 偈kệ 中trung 顯hiển 示thị 。 阿a 陀đà 那na 識thức 甚thậm 深thâm 細tế 。 者giả 難nan 知tri 故cố 。 一nhất 切thiết 種chủng 子tử 。 轉chuyển 如như 流lưu 者giả 。 謂vị 一nhất 切thiết 種chủng 。 子tử 次thứ 第đệ 轉chuyển 生sanh 。 猶do 如như 水thủy 流lưu 。 念niệm 念niệm 相tương 續tục 轉chuyển 故cố 。 阿a 陀đà 那na 者giả 顯hiển 別biệt 名danh 故cố 。 不bất 令linh 分phân 別biệt 謂vị 為vi 我ngã 者giả 。 一nhất 相tương/tướng 轉chuyển 故cố 。 分phân 別biệt 謂vị 為vi 我ngã 。

論luận 曰viết 。 何hà 因nhân 緣duyên 故cố 。 說thuyết 此thử 識thức 名danh 阿a 陀đà 那na 。 攝nhiếp 持trì 一nhất 切thiết 有hữu 色sắc 諸chư 根căn 故cố 。 及cập 一nhất 切thiết 自tự 身thân 取thủ 依y 處xứ 故cố 。 於ư 彼bỉ 色sắc 根căn 攝nhiếp 持trì 不bất 失thất 。 乃nãi 至chí 命mạng 在tại 故cố 。 又hựu 於ư 相tương 續tục 受thọ 生sanh 時thời 。 取thủ 生sanh 令linh 得đắc 自tự 身thân 故cố 。 是thị 故cố 名danh 阿a 陀đà 那na 。

釋thích 曰viết 。 攝nhiếp 持trì 一nhất 切thiết 有hữu 色sắc 諸chư 根căn 故cố 者giả 。 謂vị 此thử 諸chư 色sắc 根căn 為vi 彼bỉ 識thức 攝nhiếp 持trì 故cố 。 乃nãi 至chí 命mạng 在tại 者giả 。 即tức 以dĩ 此thử 句cú 為vi 釋thích 。

何hà 以dĩ 故cố 。 以dĩ 眼nhãn 等đẳng 諸chư 色sắc 根căn 阿a 梨lê 耶da 識thức 攝nhiếp 持trì 故cố 。 不bất 如như 死tử 身thân 住trụ 青thanh 瘀ứ 等đẳng 相tương/tướng 。 若nhược 至chí 死tử 時thời 彼bỉ 識thức 捨xả 離ly 故cố 。 即tức 有hữu 此thử 諸chư 青thanh 瘀ứ 等đẳng 相tương/tướng 。 是thị 故cố 定định 知tri 。 由do 彼bỉ 攝nhiếp 持trì 乃nãi 至chí 壽thọ 限hạn 不bất 壞hoại 故cố 。 一nhất 切thiết 身thân 取thủ 依y 處xứ 故cố 者giả 。 即tức 以dĩ 相tương 續tục 受thọ 生sanh 時thời 。 取thủ 生sanh 令linh 得đắc 自tự 身thân 故cố 等đẳng 。 解giải 釋thích 以dĩ 相tương 續tục 受thọ 生sanh 。 識thức 於ư 彼bỉ 相tương 續tục 。 生sanh 處xứ 攝nhiếp 取thủ 故cố 。

何hà 以dĩ 故cố 。 能năng 攝nhiếp 持trì 自tự 身thân 具cụ 足túc 故cố 。 由do 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 中trung 具cụ 足túc 自tự 身thân 熏huân 習tập 住trụ 故cố 。 即tức 彼bỉ 生sanh 時thời 。 名danh 為vi 轉chuyển 生sanh 。 即tức 彼bỉ 生sanh 時thời 。 取thủ 名danh 為vi 轉chuyển 生sanh 取thủ 。 由do 此thử 取thủ 故cố 取thủ 得đắc 自tự 身thân 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 說thuyết 名danh 阿a 陀đà 那na 識thức 。

論luận 曰viết 。 亦diệc 說thuyết 名danh 心tâm 。 如như 世Thế 尊Tôn 說thuyết 心tâm 意ý 識thức 。 於ư 中trung 意ý 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 次thứ 第đệ 緣duyên 與dữ 作tác 依y 處xứ 者giả 。 由do 識thức 次thứ 第đệ 滅diệt 。 意ý 識thức 依y 此thử 生sanh 故cố 。 第đệ 二nhị 染nhiễm 污ô 意ý 。 與dữ 四tứ 煩phiền 惱não 常thường 相tương 應ứng 。 謂vị 身thân 見kiến 我ngã 慢mạn 我ngã 愛ái 無vô 明minh 。 此thử 意ý 即tức 是thị 餘dư 識thức 染nhiễm 污ô 依y 止chỉ 。 餘dư 識thức 由do 第đệ 一nhất 依y 止chỉ 生sanh 。 由do 第đệ 二nhị 染nhiễm 污ô 。 由do 了liễu 境cảnh 義nghĩa 故cố 。 次thứ 第đệ 義nghĩa 故cố 。 念niệm 義nghĩa 故cố 。 意ý 有hữu 二nhị 種chủng 。

釋thích 曰viết 。 復phục 說thuyết 名danh 心tâm 者giả 。 阿a 黎lê 耶da 識thức 即tức 名danh 為vi 心tâm 。 意ý 及cập 識thức 二nhị 種chủng 有hữu 別biệt 義nghĩa 可khả 見kiến 。 當đương 知tri 此thử 心tâm 亦diệc 有hữu 別biệt 義nghĩa 。 為vi 顯hiển 示thị 此thử 故cố 。 於ư 中trung 次thứ 第đệ 緣duyên 與dữ 作tác 依y 處xứ 故cố 者giả 。 謂vị 識thức 若nhược 次thứ 第đệ 滅diệt 已dĩ 。 得đắc 為vi 意ý 識thức 因nhân 。 此thử 是thị 第đệ 一nhất 意ý 。

復phục 有hữu 第đệ 二nhị 染nhiễm 污ô 意ý 。 四tứ 種chủng 煩phiền 惱não 故cố 。 於ư 中trung 身thân 見kiến 者giả 。 即tức 是thị 我ngã 執chấp 。 由do 此thử 執chấp 故cố 則tắc 有hữu 我ngã 慢mạn 。 以dĩ 取thủ 我ngã 自tự 高cao 。 由do 此thử 等đẳng 於ư 實thật 無vô 我ngã 中trung 。 起khởi 我ngã 渴khát 名danh 我ngã 愛ái 。 此thử 等đẳng 三tam 種chủng 。 皆giai 以dĩ 無vô 明minh 為vi 因nhân 。 無vô 明minh 者giả 無vô 智trí 故cố 。 餘dư 識thức 由do 第đệ 一nhất 依y 止chỉ 生sanh 。 由do 第đệ 二nhị 染nhiễm 污ô 者giả 。 若nhược 識thức 次thứ 第đệ 滅diệt 已dĩ 名danh 為vi 意ý 。 與dữ 當đương 生sanh 識thức 處xứ 所sở 。 為vi 彼bỉ 生sanh 依y 止chỉ 故cố 。 第đệ 二nhị 染nhiễm 污ô 意ý 。 為vi 染nhiễm 污ô 依y 止chỉ 。

何hà 以dĩ 故cố 。 由do 善thiện 心tâm 中trung 亦diệc 有hữu 我ngã 故cố 。 由do 了liễu 境cảnh 義nghĩa 故cố 。 次thứ 第đệ 義nghĩa 故cố 。 念niệm 義nghĩa 故cố 。 意ý 有hữu 二nhị 種chủng 者giả 。 於ư 中trung 取thủ 境cảnh 義nghĩa 。 故cố 名danh 為vi 識thức 。 與dữ 處xứ 所sở 義nghĩa 故cố 名danh 第đệ 一nhất 意ý 。 我ngã 相tương/tướng 等đẳng 染nhiễm 污ô 義nghĩa 故cố 名danh 第đệ 二nhị 意ý 。

論luận 曰viết 。

復phục 次thứ 云vân 何hà 。 得đắc 知tri 有hữu 染nhiễm 污ô 意ý 。 此thử 若nhược 不bất 有hữu 獨độc 行hành 無vô 明minh 。 亦diệc 不bất 有hữu 此thử 為vi 過quá 失thất 。 五ngũ 識thức 相tương 似tự 亦diệc 不bất 有hữu 此thử 為vi 過quá 失thất 。 如như 五ngũ 識thức 身thân 有hữu 同đồng 時thời 依y 止chỉ 故cố 。 得đắc 眼nhãn 等đẳng 名danh 。 不bất 有hữu 此thử 為vi 過quá 失thất 。 無vô 想tưởng 定định 滅diệt 盡tận 定định 。 無vô 有hữu 差sai 別biệt 。 此thử 為vi 過quá 失thất 。 無vô 想tưởng 定định 染nhiễm 污ô 意ý 得đắc 名danh 。 滅diệt 盡tận 定định 不bất 爾nhĩ 。 故cố 有hữu 差sai 別biệt 。 又hựu 即tức 此thử 無vô 想tưởng 一nhất 生sanh 。 無vô 有hữu 煩phiền 惱não 。 此thử 為vi 過quá 失thất 。 若nhược 彼bỉ 天thiên 中trung 無vô 有hữu 我ngã 及cập 慢mạn 等đẳng 者giả 。 又hựu 一nhất 切thiết 時thời 我ngã 執chấp 得đắc 行hành 。 謂vị 善thiện 惡ác 無vô 記ký 心tâm 。 若nhược 不bất 如như 是thị 。 唯duy 不bất 善thiện 心tâm 中trung 得đắc 相tương 應ứng 。 我ngã 執chấp 是thị 煩phiền 惱não 故cố 。 不bất 應ưng 與dữ 善thiện 無vô 記ký 心tâm 共cộng 行hành 。 是thị 故cố 若nhược 俱câu 有hữu 而nhi 共cộng 行hành 。 則tắc 無vô 此thử 過quá 。 若nhược 相tương 應ứng 現hiện 行hành 。 則tắc 有hữu 此thử 過quá 故cố 。 此thử 中trung 有hữu 偈kệ 。

若nhược 獨độc 行hành 無vô 明minh 。 及cập 相tương 似tự 五ngũ 法pháp 。

二nhị 種chủng 定định 差sai 別biệt 。 得đắc 名danh 無vô 是thị 過quá 。

無Vô 想Tưởng 天Thiên 中trung 生sanh 。 無vô 我ngã 則tắc 有hữu 過quá 。

我ngã 執chấp 隨tùy 順thuận 轉chuyển 。 一nhất 切thiết 處xứ 不bất 有hữu 。

離ly 染nhiễm 意ý 不bất 有hữu 。 二nhị 三tam 即tức 相tương 違vi 。

無vô 此thử 即tức 亦diệc 無vô 。 一nhất 切thiết 處xứ 我ngã 執chấp 。

心tâm 行hành 實thật 義nghĩa 時thời 。 常thường 與dữ 為vi 障chướng 礙ngại 。

一nhất 切thiết 時thời 共cộng 行hành 。 名danh 獨độc 行hành 無vô 明minh 。

釋thích 曰viết 。 此thử 第đệ 二nhị 染nhiễm 污ô 意ý 以dĩ 何hà 道Đạo 理lý 得đắc 成thành 立lập 。 此thử 意ý 若nhược 不bất 有hữu 。 則tắc 獨độc 行hành 無vô 明minh 不bất 成thành 。 何hà 者giả 是thị 獨độc 行hành 無vô 明minh 。 未vị 起khởi 對đối 治trị 時thời 障chướng 真Chân 如Như 智trí 。 癡si 此thử 與dữ 五ngũ 識thức 不bất 相tương 應ứng 。 於ư 此thử 處xứ 不phủ 。 為vi 障chướng 礙ngại 故cố 。 若nhược 起khởi 對đối 治trị 處xứ 。 則tắc 於ư 彼bỉ 為vi 障chướng 。 亦diệc 不bất 在tại 染nhiễm 污ô 意ý 識thức 。 若nhược 即tức 是thị 染nhiễm 污ô 意ý 識thức 。 則tắc 有hữu 過quá 失thất 。 非phi 染nhiễm 污ô 意ý 識thức 者giả 。 以dĩ 與dữ 餘dư 煩phiền 惱não 共cộng 行hành 。 獨độc 行hành 名danh 則tắc 不bất 成thành 。 又hựu 若nhược 欲dục 令linh 即tức 是thị 煩phiền 惱não 染nhiễm 污ô 意ý 識thức 者giả 。 則tắc 有hữu 常thường 染nhiễm 污ô 過quá 失thất 。 云vân 何hà 施thí 等đẳng 心tâm 得đắc 成thành 善thiện 。 以dĩ 常thường 與dữ 彼bỉ 相tương 應ứng 故cố 。 若nhược 言ngôn 有hữu 意ý 與dữ 善thiện 相tương 應ứng 生sanh 。 即tức 建kiến 立lập 此thử 為vi 引dẫn 生sanh 對đối 治trị 。 能năng 治trị 染nhiễm 污ô 意ý 識thức 此thử 不bất 成thành 。 若nhược 言ngôn 有hữu 善thiện 心tâm 與dữ 染nhiễm 污ô 意ý 共cộng 生sanh 。 此thử 善thiện 心tâm 能năng 引dẫn 生sanh 對đối 治trị 。 治trị 滅diệt 餘dư 識thức 。 此thử 滅diệt 則tắc 無vô 過quá 。

復phục 次thứ 與dữ 五ngũ 識thức 相tương 似tự 故cố 。 如như 眼nhãn 識thức 等đẳng 五ngũ 識thức 。 則tắc 有hữu 眼nhãn 等đẳng 五ngũ 根căn 。 同đồng 時thời 為vi 依y 止chỉ 。 此thử 意ý 識thức 亦diệc 應ưng 有hữu 同đồng 時thời 依y 止chỉ 。 二nhị 定định 無vô 差sai 別biệt 者giả 。 若nhược 言ngôn 有hữu 染nhiễm 污ô 意ý 。 彼bỉ 無vô 想tưởng 定định 中trung 則tắc 有hữu 。 滅diệt 心tâm 定định 中trung 則tắc 無vô 。 可khả 得đắc 差sai 別biệt 。 此thử 二nhị 定định 中trung 意ý 識thức 不bất 行hành 。 無vô 差sai 別biệt 故cố 。 得đắc 名danh 者giả 。 由do 念niệm 自tự 身thân 故cố 名danh 為vi 意ý 。 若nhược 無vô 體thể 此thử 名danh 何hà 所sở 依y 。 若nhược 六lục 識thức 次thứ 第đệ 過quá 已dĩ 。 此thử 識thức 名danh 意ý 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。 以dĩ 其kỳ 滅diệt 故cố 。 又hựu 無Vô 想Tưởng 天Thiên 中trung 生sanh 。 一nhất 期kỳ 應ưng 無vô 我ngã 故cố 。 若nhược 言ngôn 彼bỉ 處xứ 無vô 染nhiễm 污ô 意ý 者giả 。 於ư 彼bỉ 生sanh 中trung 則tắc 應ưng 無vô 我ngã 。 諸chư 聖thánh 人nhân 不bất 應ưng 厭yếm 惡ác 。 既ký 厭yếm 惡ác 故cố 。 是thị 故cố 應ưng 知tri 。 彼bỉ 中trung 生sanh 者giả 。 應ưng 定định 有hữu 我ngã 。 我ngã 執chấp 隨tùy 順thuận 轉chuyển 者giả 。 以dĩ 施thí 等đẳng 諸chư 善thiện 皆giai 與dữ 我ngã 相tương 應ứng 故cố 。 此thử 我ngã 執chấp 若nhược 離ly 無vô 明minh 則tắc 不bất 成thành 。 無vô 明minh 不bất 離ly 依y 止chỉ 。 此thử 依y 止chỉ 離ly 染nhiễm 污ô 意ý 不bất 可khả 得đắc 故cố 。

論luận 曰viết 。 此thử 意ý 染nhiễm 污ô 故cố 。 是thị 障chướng 礙ngại 無vô 記ký 。 恆hằng 與dữ 四tứ 煩phiền 惱não 相tương 應ứng 。 如như 色sắc 無vô 色sắc 界giới 煩phiền 惱não 。 是thị 障chướng 礙ngại 無vô 記ký 。 為vi 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 奢xa 摩ma 他tha 所sở 藏tạng 。 此thử 意ý 一nhất 切thiết 時thời 染nhiễm 著trước 。 故cố 心tâm 體thể 第đệ 三tam 離ly 阿a 梨lê 耶da 識thức 不bất 可khả 得đắc 。 是thị 故cố 成thành 就tựu 阿a 梨lê 耶da 識thức 為vi 心tâm 。 由do 此thử 為vi 種chủng 子tử 故cố 。 意ý 及cập 意ý 識thức 等đẳng 轉chuyển 生sanh 。 何hà 緣duyên 故cố 說thuyết 名danh 為vi 心tâm 。 種chủng 種chủng 諸chư 法Pháp 。 熏huân 習tập 種chủng 子tử 聚tụ 集tập 故cố 。

釋thích 曰viết 。 以dĩ 見kiến 意ý 及cập 轉chuyển 識thức 。 以dĩ 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 為vì 因nhân 生sanh 故cố 。 心tâm 體thể 餘dư 處xử 不bất 可khả 得đắc 。 佛Phật 說thuyết 識thức 者giả 。 即tức 是thị 次thứ 第đệ 滅diệt 意ý 所sở 攝nhiếp 。 由do 彼bỉ 識thức 滅diệt 已dĩ 說thuyết 為vi 意ý 故cố 。

復phục 次thứ 由do 種chủng 種chủng 法pháp 熏huân 習tập 種chủng 子tử 聚tụ 集tập 故cố 。 得đắc 名danh 心tâm 。 於ư 中trung 種chủng 種chủng 者giả 。 諸chư 法pháp 各các 各các 相tương/tướng 故cố 。 熏huân 習tập 種chủng 子tử 者giả 。 謂vị 有hữu 功công 能năng 為vi 彼bỉ 差sai 別biệt 因nhân 故cố 。 聚tụ 集tập 者giả 。 密mật 合hợp 積tích 聚tụ 一nhất 摶đoàn 相tương/tướng 故cố 。

論luận 曰viết 。

復phục 次thứ 何hà 故cố 。 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 中trung 。 不bất 說thuyết 此thử 心tâm 名danh 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 阿a 陀đà 那na 識thức 。 微vi 細tế 爾nhĩ 焰diễm 所sở 攝nhiếp 故cố 。 諸chư 聲Thanh 聞Văn 人nhân 。 不bất 為vi 知tri 一nhất 切thiết 爾nhĩ 焰diễm 故cố 。 於ư 彼bỉ 雖tuy 離ly 此thử 說thuyết 。 然nhiên 得đắc 成thành 就tựu 彼bỉ 智trí 。 令linh 得đắc 解giải 脫thoát 。 是thị 故cố 不bất 說thuyết 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 為vi 欲dục 知tri 一nhất 切thiết 爾nhĩ 焰diễm 。 是thị 故cố 為vi 說thuyết 。 由do 離ly 此thử 智trí 不bất 可khả 得đắc 。 一Nhất 切Thiết 智Trí 智Trí 故cố 。

釋thích 曰viết 。 微vi 細tế 爾nhĩ 焰diễm 所sở 攝nhiếp 故cố 者giả 。 此thử 亦diệc 微vi 細tế 。 亦diệc 爾nhĩ 焰diễm 故cố 。 名danh 微vi 細tế 爾nhĩ 焰diễm 。 又hựu 入nhập 在tại 微vi 細tế 爾nhĩ 焰diễm 中trung 以dĩ 難nan 得đắc 知tri 故cố 。 又hựu 諸chư 聲Thanh 聞Văn 。 不bất 為vi 知tri 一nhất 切thiết 爾nhĩ 焰diễm 故cố 。 修tu 行hành 唯duy 作tác 自tự 利lợi 故cố 。 彼bỉ 等đẳng 麁thô 煩phiền 惱não 障chướng 。 唯duy 以dĩ 苦khổ 等đẳng 智trí 得đắc 滅diệt 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 為vi 除trừ 自tự 他tha 煩phiền 惱não 障chướng 智trí 障chướng 故cố 修tu 行hành 。 是thị 故cố 為vi 說thuyết 。

論luận 曰viết 。 然nhiên 於ư 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 中trung 。 亦diệc 以dĩ 別biệt 道Đạo 理lý 說thuyết 。 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 如như 增Tăng 一Nhất 阿A 含Hàm 中trung 說thuyết 。 眾chúng 生sanh 憙hí 阿a 梨lê 耶da 。 樂nhạo/nhạc/lạc 阿a 梨lê 耶da 。 集tập 阿a 梨lê 耶da 。 求cầu 阿a 梨lê 耶da 。 為vi 滅diệt 阿a 梨lê 耶da 。 說thuyết 正Chánh 法Pháp 時thời 。 為vi 聽thính 聞văn 故cố 應ưng 攝nhiếp 耳nhĩ 。 為vi 欲dục 知tri 故cố 應ưng 作tác 意ý 。 願nguyện 滅diệt 阿a 梨lê 耶da 故cố 受thọ 法pháp 順thuận 法pháp 。 如Như 來Lai 出xuất 世thế 故cố 。 此thử 希hy 有hữu 難nan 得đắc 。 法pháp 世thế 間gian 顯hiển 現hiện 。 如Như 來Lai 出xuất 生sanh 。 四tứ 種chủng 可khả 讚tán 。 經kinh 中trung 以dĩ 如như 是thị 別biệt 名danh 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 中trung 已dĩ 顯hiển 現hiện 。

釋thích 曰viết 。 眾chúng 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 阿a 梨lê 耶da 者giả 。 此thử 句cú 為vi 本bổn 。 後hậu 以dĩ 現hiện 在tại 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 三tam 時thời 為vi 釋thích 。 餘dư 三tam 句cú 如như 文văn 次thứ 第đệ 。

復phục 有hữu 別biệt 義nghĩa 憙hí 阿a 梨lê 耶da 者giả 謂vị 現hiện 在tại 世thế 。 樂nhạo/nhạc/lạc 阿a 梨lê 耶da 者giả 謂vị 過quá 去khứ 世thế 。 由do 前tiền 世thế 樂lạc 阿a 梨lê 耶da 。 是thị 故cố 復phục 集tập 阿a 梨lê 耶da 。 由do 憙hí 阿a 梨lê 耶da 集tập 阿a 梨lê 耶da 故cố 。 復phục 希hy 求cầu 未vị 來lai 世thế 阿a 梨lê 耶da 。 順thuận 法pháp 者giả 如như 說thuyết 行hành 故cố 。

論luận 曰viết 。 摩ma 訶ha 僧Tăng 祇kỳ 阿a 含hàm 中trung 。 亦diệc 以dĩ 別biệt 道Đạo 理lý 說thuyết 此thử 識thức 。 名danh 為vi 根căn 本bổn 識thức 。 譬thí 如như 樹thụ 依y 根căn 。

釋thích 曰viết 。 根căn 本bổn 識thức 如như 樹thụ 依y 根căn 者giả 。 彼bỉ 根căn 本bổn 識thức 為vi 一nhất 切thiết 識thức 因nhân 體thể 故cố 。 譬thí 如như 樹thụ 根căn 為vi 枝chi 莖hành 等đẳng 眾chúng 物vật 因nhân 。 若nhược 無vô 根căn 枝chi 莖hành 等đẳng 。 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 若nhược 有hữu 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 為vi 諸chư 識thức 根căn 本bổn 亦diệc 爾nhĩ 。

論luận 曰viết 。 彌di 沙sa 塞tắc 中trung 亦diệc 以dĩ 別biệt 道Đạo 理lý 說thuyết 此thử 識thức 。 名danh 為vi 窮cùng 生sanh 死tử 聚tụ 。 有hữu 處xứ 有hữu 時thời 見kiến 色sắc 心tâm 斷đoạn 絕tuyệt 。 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 中trung 種chủng 子tử 無vô 有hữu 斷đoạn 絕tuyệt 。

釋thích 曰viết 。 亦diệc 以dĩ 別biệt 道Đạo 理lý 。 說thuyết 為vi 窮cùng 生sanh 死tử 聚tụ 者giả 。 此thử 識thức 是thị 窮cùng 生sanh 死tử 聚tụ 體thể 。

何hà 以dĩ 故cố 。 有hữu 因nhân 緣duyên 故cố 。 有hữu 處xứ 者giả 界giới 也dã 。 謂vị 無vô 色sắc 界giới 中trung 色sắc 斷đoạn 故cố 。 有hữu 時thời 者giả 有hữu 住trụ 定định 時thời 。 如như 無vô 想tưởng 定định 等đẳng 。 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 中trung 種chủng 子tử 不bất 斷đoạn 者giả 。 色sắc 心tâm 熏huân 習tập 為vi 因nhân 。 後hậu 時thời 色sắc 心tâm 還hoàn 從tùng 此thử 生sanh 。

論luận 曰viết 。 由do 此thử 應ưng 知tri 。 依y 止chỉ 阿a 陀đà 那na 識thức 。 心tâm 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 根căn 本bổn 識thức 窮cùng 生sanh 死tử 聚tụ 等đẳng 名danh 。 此thử 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 已dĩ 成thành 大đại 王vương 之chi 路lộ 。

釋thích 曰viết 。 成thành 大đại 王vương 路lộ 者giả 寬khoan 大đại 故cố 。

論luận 曰viết 。

復phục 有hữu 餘dư 師sư 。 執chấp 心tâm 意ý 識thức 。 義nghĩa 一nhất 名danh 異dị 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 由do 見kiến 意ý 及cập 識thức 義nghĩa 故cố 。 彼bỉ 心tâm 義nghĩa 亦diệc 須tu 有hữu 異dị 。

復phục 有hữu 餘dư 師sư 執chấp 。 世Thế 尊Tôn 所sở 說thuyết 。 眾chúng 生sanh 憙hí 阿a 梨lê 耶da 等đẳng 諸chư 句cú 者giả 。 此thử 中trung 五ngũ 取thủ 聚tụ 是thị 阿a 梨lê 耶da 。

復phục 有hữu 餘dư 師sư 執chấp 與dữ 欲dục 俱câu 諸chư 受thọ 是thị 阿a 梨lê 耶da 。

復phục 有hữu 餘dư 師sư 執chấp 。 身thân 見kiến 是thị 阿a 梨lê 耶da 。 此thử 等đẳng 諸chư 師sư 迷mê 阿a 含hàm 及cập 修tu 得đắc 故cố 。 於ư 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 起khởi 如như 是thị 等đẳng 執chấp 。 此thử 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 中trung 。 成thành 立lập 道Đạo 理lý 。 彼bỉ 等đẳng 所sở 成thành 立lập 道Đạo 理lý 不bất 相tương 應ứng 。 若nhược 人nhân 不bất 迷mê 阿a 梨lê 耶da 體thể 相tướng 。 以dĩ 彼bỉ 所sở 成thành 立lập 名danh 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 即tức 為vi 最tối 勝thắng 。 云vân 何hà 最Tối 勝Thắng 。 若nhược 言ngôn 五ngũ 取thủ 聚tụ 是thị 阿a 梨lê 耶da 。 於ư 惡ác 趣thú 一nhất 向hướng 苦khổ 受thọ 處xứ 生sanh 。 即tức 起khởi 厭yếm 惡ác 。 彼bỉ 眾chúng 生sanh 一nhất 向hướng 不bất 愛ái 。 言ngôn 是thị 著trước 處xứ 。 不bất 當đương 道Đạo 理lý 。 以dĩ 其kỳ 常thường 求cầu 捨xả 離ly 故cố 。 若nhược 言ngôn 諸chư 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 與dữ 欲dục 俱câu 是thị 阿a 梨lê 耶da 者giả 。 第đệ 四tứ 禪thiền 已dĩ 上thượng 無vô 有hữu 此thử 受thọ 。 已dĩ 得đắc 厭yếm 惡ác 故cố 。 是thị 諸chư 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 彼bỉ 為vi 著trước 處xứ 。 不bất 當đương 道Đạo 理lý 。 若nhược 言ngôn 身thân 見kiến 是thị 阿a 梨lê 耶da 者giả 。 佛Phật 法Pháp 內nội 人nhân 信tín 解giải 無vô 我ngã 。 於ư 彼bỉ 即tức 生sanh 厭yếm 惡ác 。 以dĩ 彼bỉ 為vi 著trước 處xứ 。 不bất 當đương 道Đạo 理lý 。 然nhiên 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 中trung 內nội 我ngã 猶do 在tại 故cố 。 若nhược 於ư 一nhất 向hướng 苦khổ 受thọ 處xứ 生sanh 。 唯duy 求cầu 離ly 苦khổ 聚tụ 。 阿a 梨lê 耶da 識thức 中trung 。 我ngã 愛ái 所sở 縛phược 故cố 未vị 曾tằng 求cầu 離ly 。 又hựu 四tứ 禪thiền 已dĩ 上thượng 生sanh 者giả 。 雖tuy 厭yếm 惡ác 欲dục 俱câu 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 。 於ư 阿a 梨lê 耶da 識thức 中trung 。 我ngã 愛ái 繫hệ 縛phược 猶do 在tại 。 又hựu 佛Phật 法Pháp 內nội 人nhân 雖tuy 信tín 解giải 無vô 我ngã 厭yếm 惡ác 我ngã 見kiến 。 然nhiên 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 中trung 我ngã 愛ái 繫hệ 縛phược 亦diệc 在tại 。 是thị 故cố 以dĩ 彼bỉ 所sở 成thành 立lập 阿a 梨lê 耶da 。 成thành 就tựu 阿a 梨lê 耶da 識thức 體thể 。 則tắc 為vi 最tối 勝thắng 。 是thị 為vi 安an 立lập 阿a 梨lê 耶da 識thức 別biệt 道Đạo 理lý 。

釋thích 曰viết 。 於ư 中trung 不bất 迷mê 者giả 。 謂vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 惡ác 趣thú 者giả 。 謂vị 餓ngạ 鬼quỷ 畜súc 生sanh 。 地địa 獄ngục 等đẳng 惡ác 趣thú 。 一nhất 向hướng 苦khổ 者giả 。 彼bỉ 趣thú 報báo 體thể 一nhất 向hướng 非phi 愛ái 故cố 。 彼bỉ 處xứ 若nhược 有hữu 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 生sanh 。 即tức 是thị 津tân 液dịch 果quả 。 彼bỉ 處xứ 生sanh 者giả 其kỳ 報báo 唯duy 苦khổ 。 諸chư 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 與dữ 欲dục 俱câu 是thị 阿a 梨lê 耶da 者giả 。 第đệ 四tứ 禪thiền 已dĩ 上thượng 。 無vô 有hữu 此thử 受thọ 。 已dĩ 得đắc 厭yếm 惡ác 故cố 。 彼bỉ 處xứ 眾chúng 生sanh 者giả 。 謂vị 四tứ 禪thiền 已dĩ 上thượng 及cập 即tức 第đệ 四tứ 禪thiền 中trung 故cố 。 彼bỉ 處xứ 者giả 。 謂vị 於ư 彼bỉ 得đắc 生sanh 故cố 。 內nội 我ngã 猶do 在tại 者giả 。 決quyết 定định 取thủ 此thử 識thức 以dĩ 為vi 內nội 我ngã 故cố 。 求cầu 離ly 苦khổ 聚tụ 者giả 。 願nguyện 捨xả 苦khổ 受thọ 故cố 。 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 中trung 我ngã 愛ái 繫hệ 縛phược 者giả 。 以dĩ 阿a 梨lê 耶da 識thức 為vi 自tự 我ngã 。 由do 此thử 渴khát 愛ái 故cố 成thành 繫hệ 縛phược 。

攝Nhiếp 大Đại 乘Thừa 論Luận 釋Thích 論Luận 卷quyển 第đệ 一nhất