Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

入Nhập 菩Bồ 薩Tát 行Hạnh 論Luận 廣Quảng 解Giải
Quyển 0009
寂Tịch 天Thiên 菩Bồ 薩Tát 造Tạo 頌Tụng 傑Kiệt 操Thao 大Đại 師Sư 註Chú 解Giải 隆Long 蓮Liên 法Pháp 師Sư 譯Dịch

入nhập 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 論luận 廣quảng 解giải 卷quyển 九cửu

辛tân 四tứ 。 學học 觀quán 之chi 體thể 性tánh 般Bát 若Nhã 之chi 理lý 。 分phần/phân 二nhị 。

壬nhâm 一nhất 。 釋thích 論luận 文văn 。 壬nhâm 二nhị 。 出xuất 品phẩm 名danh 。 初sơ 中trung 分phần/phân 三tam 。

癸quý 一nhất 。 明minh 欲dục 求cầu 解giải 脫thoát 。 須tu 先tiên 生sanh 起khởi 通thông 達đạt 真Chân 如Như 之chi 般Bát 若Nhã 。 癸quý 二nhị 。 如như 何hà 生sanh 起khởi 通thông 達đạt 真Chân 如Như 之chi 般Bát 若Nhã 方phương 便tiện 。 癸quý 三tam 。 結kết 勸khuyến 勤cần 修tu 。 初sơ 中trung 分phần/phân 二nhị 。

子tử 一nhất 。 總tổng 義nghĩa 。 子tử 二nhị 。 別biệt 義nghĩa 。 今kim 初sơ 。

如như 是thị 一nhất 切thiết 諸chư 支chi 分phần/phân 。 能năng 仁nhân 悉tất 為vi 般Bát 若Nhã 說thuyết 。

欲dục 寂tịch 滅diệt 他tha 相tương 續tục 之chi 一nhất 切thiết 苦khổ 。 須tu 證chứng 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 固cố 須tu 通thông 達đạt 真Chân 如Như 。 為vi 寂tịch 滅diệt 自tự 身thân 相tướng 續tục 之chi 苦khổ 。 何hà 須tu 通thông 達đạt 真Chân 如Như 耶da 。 龍long 樹thụ 依y 怙hộ 云vân 。

乃nãi 至chí 有hữu 蘊uẩn 執chấp 。 其kỳ 時thời 有hữu 我ngã 執chấp 。 謂vị 乃nãi 至chí 於ư 蘊uẩn 有hữu 實thật 執chấp 。 其kỳ 時thời 不bất 能năng 遮già 執chấp 我ngã 我ngã 所sở 自tự 性tánh 成thành 就tựu 之chi 壞hoại 見kiến 。 聲thanh 緣duyên 阿A 羅La 漢Hán 不bất 斷đoạn 盡tận 壞hoại 見kiến 。 誰thùy 亦diệc 不bất 許hứa 。 如như 彼bỉ 所sở 許hứa 須tu 斷đoạn 盡tận 蘊uẩn 實thật 執chấp 。 故cố 聲thanh 緣duyên 聖thánh 人nhân 亦diệc 須tu 通thông 蘊uẩn 非phi 實thật 有hữu 。 本bổn 論luận 主chủ 亦diệc 許hứa 為vi 寂tịch 滅diệt 生sanh 死tử 苦khổ 。 須tu 證chứng 真Chân 如Như 。 如như 下hạ 文văn 所sở 說thuyết 。 此thử 中trung 廣quảng 解giải 欲dục 詳tường 辨biện 者giả 。 如như 人nhân 天thiên 導đạo 師sư 極cực 尊tôn 大đại 寶bảo 一Nhất 切Thiết 智Trí 智Trí 。 賢hiền 慧tuệ 名danh 稱xưng 吉cát 祥tường 妙diệu 語ngữ 先tiên 所sở 作tác 《# 入nhập 中trung 論luận 廣quảng 解giải 》# 應ưng 知tri 。 作tác 本bổn 註chú 釋thích 者giả 。 多đa 謂vị 本bổn 論luận 不bất 說thuyết 聲thanh 緣duyên 通thông 達đạt 法pháp 無vô 我ngã 。 是thị 於ư 論luận 義nghĩa 顛điên 倒đảo 誤ngộ 解giải 之chi 說thuyết 。

諸chư 支chi 分phần/phân

有hữu 釋thích 為vi 唯duy 依y 第đệ 八bát 品phẩm 而nhi 說thuyết 。 有hữu 釋thích 為vi 並tịnh 餘dư 施thí 等đẳng 波Ba 羅La 蜜Mật 而nhi 說thuyết 。 其kỳ 說thuyết 有hữu 二nhị 。

僅cận 就tựu 前tiền 後hậu 二nhị 品phẩm 之chi 關quan 聯liên 配phối 合hợp 而nhi 說thuyết 。 前tiền 說thuyết 亦diệc 通thông 。 然nhiên 此thử 中trung 以dĩ 後hậu 說thuyết 為vi 善thiện 也dã 。

謂vị 施thí 等đẳng 支chi 分phần/phân 。 為vi 般Bát 若Nhã 故cố 說thuyết 。 或hoặc 有hữu 疑nghi 言ngôn 。 通thông 達đạt 真Chân 如Như 。 由do 於ư 聞văn 思tư 。 不bất 須tu 先tiên 修tu 施thí 等đẳng 。 總tổng 言ngôn 通thông 達đạt 空không 性tánh 雖tuy 須tu 積tích 集tập 資tư 糧lương 。 而nhi 如như 此thử 中trung 所sở 說thuyết 之chi 菩Bồ 薩Tát 行hành 。 則tắc 不bất 須tu 先tiên 修tu 。 如như 靜tĩnh 命mạng 論luận 師sư 言ngôn 。

依y 於ư 聞văn 思tư 抉# 擇trạch 空không 性tánh

故cố 其kỳ 說thuyết 有hữu 二nhị 。 依y 空không 性tánh 轉chuyển 變biến 心tâm 之chi 領lãnh 納nạp 生sanh 起khởi 。 亦diệc 不bất 須tu 先tiên 修tu 彼bỉ 支chi 分phần/phân 。 若nhược 爾nhĩ 通thông 達đạt 無vô 常thường 等đẳng 之chi 領lãnh 納nạp 。 亦diệc 須tu 同đồng 先tiên 修tu 彼bỉ 等đẳng 故cố 。 生sanh 起khởi 修tu 出xuất 見kiến 所sở 依y 之chi 觀quán 。 亦diệc 不bất 須tu 先tiên 修tu 彼bỉ 等đẳng 。 雖tuy 未vị 先tiên 修tu 彼bỉ 諸chư 菩Bồ 薩Tát 行hành 。 聲thanh 緣duyên 亦diệc 能năng 證chứng 真Chân 如Như 。 如như 前tiền 所sở 說thuyết 故cố 。 若nhược 謂vị 通thông 達đạt 空không 性tánh 之chi 般Bát 若Nhã 為vi 法Pháp 身thân 之chi 親thân 因nhân 。 而nhi 施thí 等đẳng 諸chư 方phương 便tiện 。 為vi 其kỳ 俱câu 有hữu 因nhân 。 依y 般Bát 若Nhã 證chứng 彼bỉ 果quả 。 須tu 施thí 等đẳng 為vi 助trợ 。 故cố 說thuyết 彼bỉ 等đẳng 為vi 般Bát 若Nhã 而nhi 說thuyết 。 若nhược 爾nhĩ 亦diệc 當đương 言ngôn 般Bát 若Nhã 為vi 彼bỉ 等đẳng 而nhi 說thuyết 。 反phản 推thôi 之chi 亦diệc 相tương/tướng 同đồng 故cố 。 是thị 故cố 若nhược 無vô 通thông 達đạt 空không 性tánh 之chi 般Bát 若Nhã 。 二nhị 障chướng 種chủng 子tử 皆giai 不bất 能năng 斷đoạn 盡tận 。 僅cận 斷đoạn 盡tận 煩phiền 惱não 。 障chướng 之chi 種chủng 子tử 。 固cố 不bất 須tu 無vô 邊biên 資tư 糧lương 。 以dĩ 為vi 莊trang 嚴nghiêm 。 而nhi 欲dục 斷đoạn 盡tận 所sở 知tri 障chướng 之chi 種chủng 子tử 。 則tắc 是thị 所sở 必tất 須tu 此thử 中trung 之chi 義nghĩa 。 亦diệc 以dĩ 盡tận 所sở 知tri 障chướng 為vi 主chủ 。 故cố 言ngôn 此thử 諸chư 支chi 分phần/phân 。 為vi 般Bát 若Nhã 而nhi 說thuyết 也dã 。 龍long 樹thụ 許hứa 實thật 執chấp 為vi 煩phiền 惱não 障chướng 。 本bổn 論luận 師sư 亦diệc 如như 是thị 許hứa 。 《# 正Chánh 法Pháp 集tập 經kinh 》# 云vân 。

心tâm 若nhược 平bình 等đẳng 住trụ 。 則tắc 能năng 如như 實thật 遍biến 知tri 。

《# 集tập 學học 論luận 》# 云vân 。

能năng 仁nhân 言ngôn 心tâm 平bình 等đẳng 住trụ 。 則tắc 能năng 如như 實thật 而nhi 了liễu 知tri 。

其kỳ 所sở 言ngôn 平bình 等đẳng 安an 住trụ 即tức 是thị 心tâm 。 如như 實thật 了liễu 知tri 即tức 是thị 觀quán 。 是thị 即tức 以dĩ 第đệ 八bát 品phẩm 禪Thiền 定Định 波Ba 羅La 蜜Mật 。 為vi 此thử 品phẩm 所sở 明minh 般Bát 若Nhã 之chi 因nhân 之chi 支chi 分phần/phân 也dã 。

子tử 二nhị 。 別biệt 義nghĩa 。

欲dục 求cầu 寂tịch 滅diệt 諸chư 苦khổ 者giả 。 是thị 故cố 應ưng 令linh 般Bát 若Nhã 生sanh 。

欲dục 求cầu 寂tịch 滅diệt 自tự 他tha 生sanh 死tử 諸chư 苦khổ 者giả 。 當đương 生sanh 起khởi 通thông 達đạt 真Chân 如Như 之chi 般Bát 若Nhã 。 先tiên 前tiền 所sở 說thuyết 施thí 等đẳng 支chi 分phần/phân 。 諸chư 一nhất 切thiết 因Nhân 地Địa 資tư 糧lương 。 佛Phật 薄Bạc 伽Già 梵Phạm 。 為vi 生sanh 起khởi 通thông 達đạt 空không 性tánh 之chi 般Bát 若Nhã 而nhi 說thuyết 故cố 。

癸quý 二nhị 。 如như 何hà 生sanh 起khởi 通thông 達đạt 真Chân 如Như 般Bát 若Nhã 之chi 方phương 便tiện 。 分phần/phân 三tam 。

子tử 一nhất 。 二nhị 諦đế 之chi 安an 立lập 。 子tử 二nhị 。 成thành 立lập 僅cận 欲dục 證chứng 解giải 脫thoát 。 亦diệc 須tu 通thông 達đạt 空không 性tánh 。 子tử 三tam 。 廣quảng 釋thích 成thành 立lập 空không 性tánh 之chi 理lý 。 初sơ 中trung 分phần/phân 二nhị 。

丑sửu 一nhất 。 正chánh 說thuyết 。 丑sửu 二nhị 。 釋thích 於ư 空không 性tánh 不bất 能năng 生sanh 歡hoan 喜hỷ 之chi 難nạn/nan 。 初sơ 中trung 分phần/phân 三tam 。

寅# 一nhất 。 二nhị 諦đế 差sai 別biệt 。 寅# 二nhị 。 體thể 性tánh 。 寅# 三tam 。 辨biện 能năng 抉# 擇trạch 彼bỉ 之chi 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 今kim 初sơ 。

此thử 中trung 許hứa 諦đế 惟duy 有hữu 二nhị 。 謂vị 言ngôn 世thế 俗tục 及cập 勝thắng 義nghĩa 。

《# 集tập 學học 論luận 》# 引dẫn 《# 父phụ 子tử 集tập 會hội 經kinh 》# 云vân 。

如như 是thị 如Như 來Lai 。 悟ngộ 入nhập 世thế 俗tục 勝thắng 義nghĩa 有hữu 二nhị 。 所sở 知tri 亦diệc 唯duy 此thử 世thế 俗tục 勝thắng 義nghĩa 。 二nhị 諦đế 而nhi 已dĩ 。 此thử 復phục 薄bạc 伽già 梵Phạm 於ư 空không 性tánh 至chí 極cực 觀quán 見kiến 。 至chí 極cực 了liễu 知tri 。 妙diệu 善thiện 現hiện 證chứng 。 故cố 稱xưng 一Nhất 切Thiết 智Trí 。

言ngôn 所sở 知tri

者giả 。 謂vị 所sở 知tri 差sai 別biệt 所sở 依y 。

唯duy 此thử 而nhi 已dĩ

者giả 。 言ngôn 二nhị 諦đế 之chi 數số 決quyết 定định 如Như 來Lai 由do 悟ngộ 入nhập 二nhị 諦đế 故cố 。 示thị 現hiện 成thành 一Nhất 切Thiết 智Trí 也dã 。 故cố 謂vị 勝thắng 義nghĩa 諦đế 非phi 所sở 知tri 。 任nhậm 何hà 心tâm 不bất 能năng 通thông 達đạt 。 釋thích 為vi 入nhập 行hành 之chi 密mật 意ý 者giả 。 是thị 顛điên 倒đảo 解giải 也dã 。 世thế 俗tục 諦đế 與dữ 勝thắng 義nghĩa 諦đế 分phân 為vi 二nhị 者giả 。 是thị 差sai 別biệt 性tánh 也dã 。 差sai 別biệt 之chi 義nghĩa 有hữu 多đa 種chủng 不bất 同đồng 。 此thử 中trung 二nhị 者giả 若nhược 有hữu 體thể 性tánh 。 彼bỉ 非phi 一nhất 即tức 異dị 。 一nhất 異dị 皆giai 非phi 者giả 不bất 能năng 有hữu 故cố 。 若nhược 諸chư 有hữu 法pháp 與dữ 諦đế 實thật 空không 體thể 性tánh 異dị 。 則tắc 應ưng 成thành 實thật 有hữu 等đẳng 。 如như 諸chư 經kinh 論luận 所sở 說thuyết 違vi 難nạn/nan 。 若nhược 非phi 異dị 。 亦diệc 如như 彼bỉ 所sở 說thuyết 違vi 難nạn/nan 。 如như 有hữu 為vi 無vô 常thường 。 一nhất 體thể 相tướng 違vi 之chi 異dị 也dã 。 故cố 於ư 分phân 別biệt 依y 之chi 所sở 知tri 差sai 別biệt 有hữu 二nhị 諦đế 。 許hứa 其kỳ 數số 決quyết 定định 也dã 。 差sai 別biệt 性tánh 者giả 。 為vi 名danh 言ngôn 量lượng 所sở 得đắc 之chi 義nghĩa 世thế 俗tục 諦đế 。 為vi 勝thắng 義nghĩa 之chi 量lượng 所sở 得đắc 之chi 義nghĩa 。 為vi 勝thắng 義nghĩa 諦đế 。 故cố 有hữu 二nhị 也dã 。

寅# 二nhị 。 體thể 性tánh 。 分phần/phân 二nhị 。

卯mão 一nhất 。 破phá 他tha 宗tông 。 卯mão 二nhị 。 立lập 自tự 宗tông 。 今kim 初sơ 。

勝thắng 義nghĩa 非phi 心tâm 所sở 行hành 境cảnh 。 故cố 言ngôn 心tâm 唯duy 是thị 世thế 俗tục 。

昔tích 人nhân 或hoặc 謂vị 初sơ 句cú 為vi 宗tông 。 次thứ 句cú 出xuất 因nhân 。 謂vị 勝thắng 義nghĩa 諦đế 。 不bất 論luận 有hữu 分phân 別biệt 無vô 分phân 別biệt 心tâm 。 悉tất 不bất 可khả 為vi 境cảnh 。 若nhược 是thị 心tâm 及cập 心tâm 之chi 境cảnh 。 即tức 是thị 世thế 俗tục 諦đế 。 以dĩ 次thứ 句cú 顯hiển 其kỳ 因nhân 而nhi 成thành 立lập 之chi 。 此thử 說thuyết 全toàn 不bất 應ưng 理lý 。 許hứa 大Đại 乘Thừa 聖thánh 人nhân 等đẳng 住trụ 無vô 心tâm 。 即tức 是thị 成thành 立lập 順thuận 世thế 外ngoại 道đạo 之chi 宗tông 也dã 。 彼bỉ 許hứa 乃nãi 至chí 死tử 時thời 有hữu 知tri 。 死tử 已dĩ 即tức 中trung 斷đoạn 。 汝nhữ 亦diệc 許hứa 乃nãi 至chí 加gia 行hành 道Đạo 最tối 後hậu 有hữu 心tâm 。 於ư 實thật 際tế 義nghĩa 入nhập 定định 時thời 即tức 無vô 故cố 。

復phục 次thứ 。 若nhược 不bất 許hứa 隨tùy 於ư 何hà 義nghĩa 現hiện 量lượng 證chứng 知tri 。 彼bỉ 即tức 為vi 能năng 淨tịnh 垢cấu 之chi 所sở 知tri 依y 。 則tắc 垢cấu 不bất 能năng 淨tịnh 故cố 。 佛Phật 與dữ 有hữu 情tình 。 悉tất 不bất 能năng 安an 立lập 。 適thích 成thành 謗báng 法pháp 。 若nhược 許hứa 不bất 許hứa 勝thắng 義nghĩa 諦đế 之chi 境cảnh 。 及cập 證chứng 彼bỉ 之chi 心tâm 。 則tắc 成thành 相tương 違vi 。 若nhược 謂vị 是thị 世thế 俗tục 即tức 不bất 能năng 緣duyên 勝thắng 義nghĩa 。 勝thắng 義nghĩa 諦đế 自tự 體thể 不bất 能năng 緣duyên 自tự 體thể 。 則tắc 無vô 能năng 緣duyên 故cố 。 即tức 成thành 畢tất 竟cánh 無vô 。 彼bỉ 若nhược 非phi 有hữu 。 則tắc 何hà 須tu 安an 立lập 二nhị 諦đế 差sai 別biệt 。

復phục 次thứ 。 若nhược 是thị 世thế 俗tục 諦đế 故cố 空không 。 於ư 許hứa 諦đế 實thật 空không 為vi 勝thắng 義nghĩa 諦đế 毫hào 無vô 違vi 害hại 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 。 當đương 成thành 世thế 俗tục 諦đế 有hữu 。 如như 《# 迴hồi 諍tranh 論luận 》# 云vân 。

若nhược 遮già 自tự 性tánh 無vô 。 則tắc 成thành 自tự 性tánh 有hữu 。

卯mão 二nhị 。 立lập 自tự 宗tông 。

初sơ 句cú 明minh 勝thắng 義nghĩa 諦đế 之chi 相tướng 。 次thứ 句cú 明minh 世thế 俗tục 諦đế 之chi 相tướng 。 前tiền 後hậu 二nhị 。

心tâm

字tự 皆giai 唯duy 是thị 有hữu 二nhị 現hiện 之chi 心tâm 。 是thị 就tựu 緣duyên 不bất 緣duyên 之chi 理lý 而nhi 言ngôn 。 故cố 如như 是thị 配phối 什thập 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 及cập 蘊uẩn 自tự 性tánh 寂tịch 靜tĩnh 。 之chi 所sở 相tương 勝thắng 義nghĩa 諦đế 相tướng 。 實thật 證chứng 自tự 性tánh 現hiện 量lượng 心tâm 自tự 性tánh 不bất 由do 二nhị 現hiện 之chi 門môn 為vi 彼bỉ 所sở 行hành 境cảnh 者giả 。 即tức 是thị 彼bỉ 自tự 證chứng 現hiện 量lượng 之chi 所sở 知tri 也dã 。 此thử 與dữ 《# 入nhập 中trung 論luận 》# 所sở 說thuyết 。

如như 眩huyễn 翳ế 力lực 所sở 遍biến 計kế 。 見kiến 毛mao 髮phát 等đẳng 顛điên 倒đảo 性tánh 。 淨tịnh 眼nhãn 所sở 見kiến 彼bỉ 體thể 性tánh 。

乃nãi 是thị 實thật 體thể 。 此thử 亦diệc 爾nhĩ 。 其kỳ 義nghĩa 相tương/tướng 同đồng 。 言ngôn 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 及cập 蘊uẩn 所sở 相tương/tướng 是thị 世thế 俗tục 諦đế 者giả 。 是thị 於ư 現hiện 證chứng 自tự 性tánh 之chi 現hiện 量lượng 心tâm 前tiền 。 由do 二nhị 現hiện 之chi 門môn 分phân 別biệt 。 之chi 自tự 性tánh 也dã 。 此thử 等đẳng 抉# 擇trạch 簡giản 別biệt 。 廣quảng 如như 大đại 師sư 所sở 作tác 《# 入nhập 中trung 論luận 廣quảng 解giải 》# 應ưng 知tri 。 二nhị 諦đế 之chi 相tướng 須tu 如như 是thị 細tế 釋thích 者giả 。 佛Phật 如như 所sở 有hữu 智trí 。 自tự 體thể 於ư 盡tận 所sở 有hữu 智trí 。 盡tận 所sở 有hữu 智trí 於ư 如như 所sở 有hữu 智trí 。 如như 所sở 有hữu 如như 水thủy 投đầu 水thủy 。 盡tận 所sở 有hữu 有hữu 二nhị 顯hiển 現hiện 。 諸chư 智trí 悉tất 盡tận 於ư 此thử 二nhị 者giả 故cố 也dã 。 或hoặc 於ư 《# 入nhập 中trung 論luận 廣quảng 解giải 》# 之chi 義nghĩa 未vị 細tế 了liễu 達đạt 。 謂vị 於ư 佛Phật 智trí 體thể 性tánh 前tiền 。 有hữu 自tự 性tánh 顯hiển 現hiện 者giả 。 於ư 理lý 相tương 違vi 。 顯hiển 現hiện 之chi 理lý 。 不bất 外ngoại 二nhị 種chủng 。 若nhược 異dị 體thể 顯hiển 現hiện 佛Phật 智trí 於ư 所sở 現hiện 境cảnh 。 無vô 錯thác 亂loạn 故cố 。 應ưng 許hứa 自tự 性tánh 與dữ 自tự 異dị 體thể 。 若nhược 如như 水thủy 投đầu 水thủy 顯hiển 現hiện 。 則tắc 彼bỉ 體thể 應ưng 即tức 。 是thị 勝thắng 義nghĩa 諦đế 。 非phi 所sở 遮già 也dã 。 佛Phật 智trí 自tự 體thể 所sở 遮già 異dị 體thể 之chi 自tự 成thành 就tựu 。 即tức 是thị 同đồng 體thể 於ư 一nhất 切thiết 顯hiển 現hiện 而nhi 分phân 別biệt 勢thế 速tốc 。 分phân 別biệt 名danh 言ngôn 安an 立lập 或hoặc 不bất 安an 立lập 。 於ư 自tự 性tánh 前tiền 。 亦diệc 分phân 別biệt 自tự 性tánh 不bất 現hiện 也dã 。 若nhược 是thị 安an 立lập 如như 凡phàm 夫phu 取thủ 青thanh 之chi 現hiện 量lượng 。 無vô 能năng 自tự 知tri 覺giác 之chi 現hiện 量lượng 故cố 。 於ư 自tự 前tiền 自tự 體thể 不bất 現hiện 。 然nhiên 自tự 成thành 就tựu 。 一nhất 體thể 之chi 餘dư 分phần/phân 。 於ư 自tự 前tiền 顯hiển 現hiện 而nhi 了liễu 知tri 不bất 應ưng 理lý 故cố 。 唯duy 是thị 觀quán 待đãi 親thân 緣duyên 青thanh 之chi 勢thế 速tốc 分phân 別biệt 。 如như 是thị 勢thế 速tốc 分phân 別biệt 之chi 法pháp 。 當đương 知tri 於ư 佛Phật 無vô 有hữu 也dã 。

寅# 三tam 。 辨biện 能năng 抉# 擇trạch 彼bỉ 之chi 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 分phần/phân 二nhị 。

卯mão 一nhất 。 就tựu 欲dục 抉# 擇trạch 二nhị 諦đế 之chi 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 而nhi 言ngôn 之chi 差sai 別biệt 。 卯mão 二nhị 。 釋thích 心tâm 高cao 下hạ 差sai 別biệt 。 今kim 初sơ 。

此thử 中trung 世thế 間gian 有hữu 二nhị 種chủng 。 瑜du 伽già 者giả 及cập 庸dong 常thường 人nhân 。

欲dục 抉# 擇trạch 二nhị 諦đế 之chi 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 此thử 中trung 世thế 間gian 者giả 。 謂vị 依y 蘊uẩn 安an 立lập 之chi 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 彼bỉ 復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。

謂vị 止Chỉ 觀Quán 雙song 運vận 三tam 摩ma 地địa 之chi 瑜du 伽già 者giả 。 通thông 達đạt 一nhất 切thiết 法pháp 自tự 性tánh 空không 。 庸dong 常thường 人nhân 則tắc 說thuyết 實thật 有hữu 者giả 也dã 。 主chủ 要yếu 而nhi 言ngôn 。 由do 聞văn 思tư 通thông 達đạt 空không 性tánh 而nhi 未vị 由do 宗tông 派phái 轉chuyển 變biến 心tâm 之chi 。 諸chư 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 亦diệc 當đương 屬thuộc 彼bỉ 等đẳng 之chi 品phẩm 類loại 也dã 。

卯mão 二nhị 。 釋thích 心tâm 高cao 下hạ 差sai 別biệt 。

此thử 中trung 庸dong 常thường 世thế 間gian 者giả 。 瑜du 伽già 世thế 間gian 之chi 所sở 壞hoại 。

殊thù 勝thắng 心tâm 壞hoại 瑜du 伽già 者giả 。 輾triển 轉chuyển 由do 上thượng 遞đệ 相tương 害hại 。

此thử 中trung 庸dong 常thường 世thế 間gian 。 指chỉ 許hứa 無vô 方phương 分phần/phân 微vi 塵trần 。 及cập 無vô 剎sát 那na 之chi 識thức 。 及cập 唯duy 實thật 有hữu 法pháp 是thị 諦đế 實thật 者giả 。 亦diệc 是thị 瑜du 伽già 者giả 。 亦diệc 是thị 世thế 間gian 者giả 。 瑜du 伽già 世thế 間gian 指chỉ 通thông 達đạt 無vô 自tự 性tánh 之chi 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 能năng 破phá 說thuyết 實thật 有hữu 之chi 下hạ 諸chư 宗tông 派phái 。 止Chỉ 觀Quán 雙song 運vận 之chi 瑜du 伽già 者giả 。 指chỉ 復phục 由do 上thượng 上thượng 諸chư 地địa 。 輾triển 轉chuyển 能năng 破phá 下hạ 下hạ 諸chư 地địa 中trung 觀quán 師sư 。 於ư 唯duy 識thức 宗tông 所sở 許hứa 識thức 實thật 以dĩ 理lý 遮già 遣khiển 。 彼bỉ 於ư 許hứa 無vô 方phương 分phần/phân 微vi 塵trần 諸chư 部bộ 以dĩ 理lý 遮già 遣khiển 也dã 。 通thông 達đạt 空không 性tánh 之chi 瑜du 伽già 師sư 內nội 各các 各các 不bất 相tương 害hại 耶da 。 通thông 達đạt 空không 性tánh 之chi 瑜du 伽già 師sư 亦diệc 。 以dĩ 殊thù 勝thắng 心tâm 。 以dĩ 二nhị 地địa 等đẳng 上thượng 上thượng 諸chư 地địa 轉chuyển 害hại 初Sơ 地Địa 等đẳng 下hạ 下hạ 諸chư 地địa 。 威uy 光quang 映ánh 奪đoạt 也dã 。 就tựu 一nhất 相tương 續tục 而nhi 言ngôn 。 由do 心tâm 增tăng 進tiến 之chi 差sai 別biệt 。 下hạ 地địa 不bất 能năng 害hại 修tu 所sở 斷đoạn 之chi 種chủng 子tử 。 上thượng 地địa 能năng 害hại 等đẳng 。 略lược 義nghĩa 應ưng 知tri 。 論luận 文văn 復phục 如như 是thị 安an 立lập 者giả 。 心tâm 決quyết 定định 有hữu 二nhị 。 通thông 達đạt 世thế 俗tục 之chi 心tâm 。 及cập 通thông 達đạt 勝thắng 義nghĩa 之chi 心tâm 。 若nhược 通thông 達đạt 世thế 俗tục 之chi 量lượng 。 於ư 通thông 達đạt 勝thắng 義nghĩa 之chi 心tâm 尚thượng 無vô 妨phương 害hại 。 以dĩ 諸chư 貪tham 執chấp 無vô 方phương 分phần/phân 微vi 塵trần 者giả 為vi 違vi 害hại 何hà 待đãi 言ngôn 。 以dĩ 通thông 達đạt 勝thắng 義nghĩa 之chi 慧tuệ 心tâm 。 能năng 害hại 一nhất 切thiết 邊biên 執chấp 是thị 應ưng 知tri 之chi 要yếu 也dã 。

復phục 次thứ 瑜du 伽già 師sư 亦diệc 。 以dĩ 差sai 別biệt 心tâm 。 於ư 諸chư 外ngoại 道đạo 。 許hứa 常thường 實thật 者giả 。 以dĩ 毘tỳ 婆bà 沙sa 及cập 經kinh 部bộ 等đẳng 之chi 理lý 而nhi 壞hoại 之chi 。 依y 義nghĩa 言ngôn 二nhị 者giả 而nhi 許hứa 無vô 方phương 分phần/phân 微vi 塵trần 者giả 。 以dĩ 唯duy 識thức 師sư 等đẳng 之chi 理lý 而nhi 害hại 之chi 。 於ư 唯duy 識thức 師sư 許hứa 識thức 實thật 有hữu 者giả 。 以dĩ 中trung 觀quán 之chi 理lý 而nhi 壞hoại 之chi 等đẳng 。 當đương 知tri 於ư 下hạ 下hạ 宗tông 顯hiển 現hiện 之chi 義nghĩa 。 以dĩ 上thượng 上thượng 宗tông 之chi 理lý 而nhi 害hại 之chi 也dã 。 上thượng 說thuyết 是thị 大đại 疏sớ/sơ 所sở 許hứa 也dã 。

丑sửu 二nhị 。 釋thích 於ư 空không 性tánh 不bất 能năng 生sanh 歡hoan 喜hỷ 之chi 難nạn/nan 。 分phần/phân 二nhị 。

寅# 一nhất 。 正chánh 說thuyết 。 寅# 二nhị 。 釋thích 妨phương 難nạn/nan 。 今kim 初sơ 。

中trung 觀quán 有hữu 部bộ 共cộng 許hứa 喻dụ 。 於ư 果quả 義nghĩa 未vị 觀quán 察sát 故cố 。

世thế 間gian 見kiến 為vi 實thật 有hữu 者giả 。 若nhược 於ư 真chân 性tánh 而nhi 觀quán 察sát 。

如như 幻huyễn 而nhi 有hữu 不bất 同đồng 此thử 。 故cố 瑜du 伽già 者giả 與dữ 世thế 諍tranh 。

或hoặc 云vân 不bất 應ưng 於ư 通thông 常thường 宗tông 派phái 。 以dĩ 通thông 達đạt 一nhất 切thiết 法pháp 。 自tự 性tánh 無vô 瑜du 伽già 師sư 之chi 理lý 而nhi 為vi 違vi 害hại 。 自tự 性tánh 無vô 之chi 能năng 立lập 因nhân 無vô 故cố 。 又hựu 若nhược 無vô 自tự 性tánh 。 為vi 成thành 佛Phật 果quả 。 而nhi 學học 施thí 等đẳng 則tắc 成thành 無vô 義nghĩa 故cố 。 答đáp 。

非phi 無vô 能năng 立lập 自tự 性tánh 無vô 之chi 因nhân 。 中trung 觀quán 及cập 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 二nhị 宗tông 。 悉tất 依y 世thế 俗tục 名danh 言ngôn 共cộng 許hứa 夢mộng 幻huyễn 等đẳng 喻dụ 。 成thành 自tự 性tánh 無vô 故cố 。 若nhược 無vô 自tự 性tánh 學học 於ư 施thí 等đẳng 。 不bất 應ưng 成thành 無vô 義nghĩa 。 為vi 成thành 佛Phật 果quả 等đẳng 故cố 而nhi 修tu 施thí 等đẳng 。 雖tuy 非phi 實thật 有hữu 。 然nhiên 未vị 觀quán 察sát 尋tầm 思tư 以dĩ 了liễu 達đạt 虛hư 妄vọng 如như 幻huyễn 之chi 般Bát 若Nhã 攝nhiếp 持trì 而nhi 趣thú 入nhập 故cố 。 若nhược 不bất 為vi 通thông 達đạt 無vô 自tự 性tánh 之chi 般Bát 若Nhã 所sở 攝nhiếp 持trì 。 餘dư 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 不bất 得đắc 波Ba 羅La 蜜Mật 之chi 名danh 。 而nhi 彼bỉ 之chi 所sở 緣duyên 應ưng 度độ 諸chư 眾chúng 生sanh 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 城thành 故cố 。 或hoặc 謂vị 能năng 作tác 燒thiêu 煮chử 等đẳng 之chi 火hỏa 等đẳng 。 現hiện 量lượng 成thành 就tựu 。 若nhược 亦diệc 為vì 汝nhữ 所sở 許hứa 。 彼bỉ 等đẳng 即tức 是thị 此thử 中trung 所sở 言ngôn 實thật 有hữu 我ngã 等đẳng 為vi 無vô 義nghĩa 之chi 諍tranh 。 不bất 許hứa 此thử 事sự 。 則tắc 有hữu 現hiện 量lượng 相tương/tướng 達đạt 眾chúng 多đa 違vi 害hại 。 作tác 此thử 說thuyết 者giả 。 是thị 謂vị 諸chư 法pháp 自tự 性tánh 。 無vô 即tức 成thành 畢tất 竟cánh 無vô 。 有hữu 即tức 須tu 自tự 性tánh 有hữu 。 執chấp 二nhị 諦đế 相tướng 違vi 之chi 爭tranh 論luận 也dã 。 中trung 觀quán 師sư 及cập 說thuyết 實thật 有hữu 之chi 世thế 間gian 者giả 。 於ư 火hỏa 等đẳng 法pháp 。 雖tuy 俱câu 許hứa 以dĩ 量lượng 見kiến 。 然nhiên 有hữu 部bộ 師sư 分phân 別biệt 許hứa 為vi 真chân 成thành 就tựu 。 未vị 悟ngộ 入nhập 諦đế 空không 如như 幻huyễn 。 而nhi 中trung 觀quán 師sư 則tắc 通thông 達đạt 。 此thử 亦diệc 瑜du 伽già 者giả 中trung 觀quán 師sư 。 與dữ 世thế 間gian 說thuyết 實thật 有hữu 者giả 之chi 所sở 爭tranh 也dã 。 又hựu 世thế 間gian 者giả 。 惟duy 指chỉ 前tiền 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 者giả 也dã 。

寅# 二nhị 。 釋thích 妨phương 難nạn/nan 。 分phần/phân 三tam 。

卯mão 一nhất 。 總tổng 破phá 經kinh 部bộ 等đẳng 之chi 說thuyết 實thật 有hữu 者giả 。 卯mão 二nhị 。 別biệt 破phá 唯duy 識thức 所sở 許hứa 。 卯mão 三tam 。 遮già 計kế 於ư 通thông 達đạt 空không 性tánh 道đạo 之chi 中trung 觀quán 宗tông 應ưng 不phủ 。 能năng 生sanh 歡hoan 喜hỷ 。 初sơ 中trung 分phần/phân 二nhị 。

辰thần 一nhất 。 破phá 現hiện 量lượng 相tương 違vi 。 辰thần 二nhị 。 破phá 聖thánh 教giáo 相tương 違vi 。 今kim 初sơ 。

色sắc 等đẳng 法pháp 雖tuy 現hiện 量lượng 性tánh 。 名danh 言ngôn 共cộng 許hứa 非phi 量lượng 成thành 。

如như 不bất 淨tịnh 等đẳng 計kế 為vi 淨tịnh 。 是thị 故cố 說thuyết 彼bỉ 為vi 虛hư 妄vọng 。

若nhược 自tự 性tánh 不bất 成thành 色sắc 等đẳng 五ngũ 境cảnh 現hiện 量lượng 所sở 見kiến 。 則tắc 成thành 相tương 違vi 。 答đáp 曰viết 無vô 違vi 。 色sắc 等đẳng 雖tuy 現hiện 量lượng 性tánh 。 然nhiên 唯duy 於ư 名danh 言ngôn 成thành 就tựu 之chi 世thế 俗tục 成thành 量lượng 。 色sắc 等đẳng 真Chân 如Như 。 非phi 以dĩ 彼bỉ 量lượng 成thành 。 於ư 彼bỉ 亦diệc 非phi 量lượng 所sở 行hành 也dã 。 若nhược 成thành 量lượng 者giả 。 凡phàm 夫phu 亦diệc 應ưng 能năng 證chứng 真Chân 如Như 。 修tu 行hành 聖thánh 道Đạo 。 則tắc 為vi 無vô 用dụng 。 《# 三tam 摩ma 地địa 王vương 經kinh 》# 云vân 。

眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 等đẳng 亦diệc 非phi 量lượng

等đẳng 。 亦diệc 遮già 於ư 真Chân 如Như 非phi 量lượng 應ưng 知tri 。 若nhược 色sắc 等đẳng 自tự 相tương/tướng 不bất 成thành 。 云vân 何hà 名danh 言ngôn 共cộng 許hứa 。 若nhược 成thành 就tựu 。 又hựu 復phục 云vân 何hà 虛hư 妄vọng 耶da 。 如như 於ư 女nữ 人nhân 不bất 淨tịnh 身thân 等đẳng 。 名danh 言ngôn 共cộng 許hứa 為vi 淨tịnh 等đẳng 。 諸chư 法pháp 虛hư 妄vọng 。 亦diệc 如như 是thị 也dã 。

辰thần 二nhị 。 破phá 聖thánh 教giáo 相tương 違vi 。 分phần/phân 二nhị 。

巳tị 一nhất 。 引dẫn 聖thánh 教giáo 明minh 有hữu 為vi 無vô 常thường 等đẳng 義nghĩa 。 巳tị 二nhị 。 破phá 是thị 了liễu 義nghĩa 。 巳tị 三tam 。 釋thích 不bất 相tương 違vi 。 今kim 初sơ 。

令linh 世thế 間gian 人nhân 漸tiệm 趨xu 入nhập 。 是thị 故cố 依y 怙hộ 說thuyết 無vô 常thường 。

若nhược 色sắc 等đẳng 自tự 性tánh 不bất 成thành 。 經Kinh 云vân 無vô 常thường 等đẳng 。 則tắc 成thành 相tương 違vi 。 答đáp 。

不bất 相tương 違vi 。 為vì 令linh 世thế 間gian 。 人nhân 於ư 真Chân 如Như 漸tiệm 趨xu 入nhập 故cố 。 依y 怙hộ 正chánh 說thuyết 無vô 常thường 也dã 。

巳tị 二nhị 。 破phá 是thị 了liễu 義nghĩa 。

彼bỉ 諸chư 法pháp 非phi 剎sát 那na 性tánh 。

於ư 真Chân 如Như 中trung 。 彼bỉ 諸chư 法pháp 剎sát 那na 自tự 性tánh 不bất 成thành 。 真Chân 如Như 性tánh 中trung 。 一nhất 多đa 皆giai 不bất 成thành 故cố 。

巳tị 三tam 。 釋thích 不bất 相tương 違vi 。 分phần/phân 五ngũ 。

午ngọ 一nhất 。 釋thích 世thế 俗tục 亦diệc 不bất 成thành 難nạn/nan 。 午ngọ 二nhị 。 釋thích 不bất 應ưng 積tích 集tập 資tư 糧lương 難nạn/nan 。 午ngọ 三tam 。 釋thích 不bất 應ưng 接tiếp 生sanh 相tương 續tục 難nạn/nan 。 午ngọ 四tứ 。 釋thích 不bất 應ưng 有hữu 罪tội 福phước 差sai 別biệt 難nạn/nan 。 午ngọ 五ngũ 。 釋thích 不bất 應ưng 有hữu 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 。 各các 各các 決quyết 定định 差sai 別biệt 難nạn/nan 。 今kim 初sơ 。

世thế 俗tục 亦diệc 應ưng 成thành 相tương 違vi 。 瑜du 伽già 世thế 俗tục 故cố 無vô 過quá 。

觀quán 待đãi 世thế 間gian 見kiến 彼bỉ 性tánh 。 否phủ/bĩ 則tắc 世thế 間gian 應ưng 能năng 壞hoại 。

女nữ 人nhân 不bất 淨tịnh 決quyết 定định 解giải 。

於ư 世thế 俗tục 中trung 。 成thành 就tựu 有hữu 為vi 無vô 常thường 。 亦diệc 復phục 相tương 違vi 。 世thế 間gian 午ngọ 前tiền 之chi 物vật 。 午ngọ 後hậu 仍nhưng 有hữu 彼bỉ 自tự 性tánh 。 共cộng 許hứa 為vi 常thường 故cố 。 世thế 間gian 雖tuy 共cộng 許hứa 色sắc 等đẳng 常thường 。 無vô 量lượng 不bất 成thành 無vô 常thường 之chi 過quá 。 彼bỉ 無vô 常thường 等đẳng 是thị 瑜du 伽già 師sư 世thế 俗tục 名danh 言ngôn 量lượng 所sở 成thành 故cố 。 若nhược 爾nhĩ 見kiến 常thường 等đẳng 。 言ngôn 見kiến 彼bỉ 自tự 性tánh 應ưng 成thành 相tương 違vi 。 不bất 相tương 違vi 。 唯duy 觀quán 待đãi 世thế 間gian 執chấp 淨tịnh 樂nhạo/nhạc/lạc 常thường 等đẳng 者giả 。 許hứa 見kiến 彼bỉ 自tự 體thể 故cố 。 否phủ/bĩ 則tắc 於ư 世thế 間gian 。 共cộng 許hứa 量lượng 應ưng 成thành 非phi 量lượng 。 修tu 女nữ 人nhân 不bất 淨tịnh 決quyết 定định 勝thắng 解giải 不bất 可khả 愛ái 相tương/tướng 之chi 瑜du 伽già 者giả 。 應ưng 為vi 執chấp 女nữ 人nhân 淨tịnh 之chi 世thế 間gian 所sở 壞hoại 故cố 。

午ngọ 二nhị 。 釋thích 不bất 應ưng 積tích 集tập 資tư 糧lương 難nạn/nan 。

如như 幻huyễn 由do 佛Phật 生sanh 福phước 德đức 。 如như 佛Phật 有hữu 實thật 福phước 亦diệc 爾nhĩ 。

若nhược 自tự 性tánh 無vô 。 說thuyết 供cúng 養dường 佛Phật 等đẳng 。 能năng 生sanh 福phước 德đức 。 則tắc 成thành 相tương 違vi 。 無vô 違vi 。 供cúng 養dường 諦đế 空không 如như 幻huyễn 之chi 佛Phật 能năng 生sanh 福phước 德đức 者giả 。 如như 汝nhữ 云vân 何hà 許hứa 佛Phật 有hữu 實thật 法pháp 。 許hứa 生sanh 福phước 德đức 亦diệc 如như 是thị 也dã 。 許hứa 諦đế 實thật 不bất 許hứa 諦đế 實thật 。 悉tất 與dữ 佛Phật 法Pháp 相tương/tướng 同đồng 而nhi 生sanh 福phước 德đức 也dã 。

午ngọ 三tam 。 釋thích 不bất 應ưng 取thủ 生sanh 難nạn/nan 。

或hoặc 問vấn 有hữu 情tình 若nhược 如như 幻huyễn 。 死tử 已dĩ 云vân 何hà 得đắc 再tái 生sanh 。

如như 其kỳ 諸chư 緣duyên 聚tụ 會hội 時thời 。

爾nhĩ 時thời 能năng 成thành 諸chư 幻huyễn 事sự 。

云vân 何hà 長trường 時thời 有hữu 諦đế 實thật 。 有hữu 情tình 實thật 有hữu 亦diệc 如như 是thị 。

若nhược 有hữu 情tình 實thật 無vô 如như 幻huyễn 。 如như 幻huyễn 有hữu 情tình 已dĩ 滅diệt 。 不bất 復phục 再tái 現hiện 。 有hữu 情tình 死tử 已dĩ 云vân 何hà 再tái 生sanh 。 不bất 許hứa 幻huyễn 事sự 及cập 有hữu 情tình 一nhất 切thiết 種chủng 相tương 似tự 。 而nhi 許hứa 諦đế 實thật 成thành 就tựu 不bất 成thành 就tựu 相tương 似tự 。 即tức 此thử 之chi 故cố 。 陷hãm 於ư 彼bỉ 過quá 。 汝nhữ 亦diệc 自tự 許hứa 夢mộng 幻huyễn 虛hư 妄vọng 。 等đẳng 同đồng 說thuyết 言ngôn 。 如như 幻huyễn 事sự 所sở 依y 之chi 現hiện 相tướng 。 於ư 愚ngu 夫phu 前tiền 云vân 何hà 不bất 現hiện 也dã 。 故cố 虛hư 妄vọng 法pháp 亦diệc 何hà 時thời 諸chư 緣duyên 聚tụ 會hội 。 其kỳ 時thời 即tức 有hữu 幻huyễn 事sự 出xuất 生sanh 。 無vô 明minh 等đẳng 諸chư 緣duyên 聚tụ 會hội 時thời 。 諸chư 有hữu 情tình 等đẳng 。 接tiếp 生sanh 相tương 續tục 。 亦diệc 猶do 如như 是thị 。

彼bỉ 不bất 相tương 同đồng 。 有hữu 情tình 無vô 始thỉ 以dĩ 來lai 。 歷lịch 時thời 久cửu 故cố 。

不bất 應ưng 以dĩ 時thời 久cửu 為vi 有hữu 情tình 諦đế 實thật 。

時thời 短đoản 為vi 幻huyễn 事sự 虛hư 妄vọng 之chi 差sai 別biệt 。 若nhược 爾nhĩ 。 夢mộng 幻huyễn 等đẳng 亦diệc 有hữu 久cửu 暫tạm 。 應ưng 許hứa 彼bỉ 為vi 真chân 妄vọng 之chi 差sai 別biệt 故cố 。 夢mộng 中trung 亦diệc 憶ức 一nhất 劫kiếp 及cập 憶ức 一nhất 日nhật 故cố 。

午ngọ 四tứ 。 釋thích 不bất 應ưng 有hữu 罪tội 福phước 差sai 別biệt 難nạn/nan 。

殺sát 實thật 有hữu 情tình 等đẳng 有hữu 罪tội 。 若nhược 殺sát 幻huyễn 化hóa 士sĩ 夫phu 等đẳng 。

彼bỉ 無vô 心tâm 故cố 罪tội 不bất 成thành 。 於ư 具cụ 幻huyễn 化hóa 之chi 心tâm 者giả 。

饒nhiêu 益ích 生sanh 福phước 損tổn 生sanh 罪tội 。 咒chú 藥dược 等đẳng 無vô 此thử 力lực 故cố 。

不bất 能năng 生sanh 起khởi 幻huyễn 化hóa 心tâm 。 從tùng 種chủng 種chủng 緣duyên 所sở 出xuất 生sanh 。

幻huyễn 化hóa 亦diệc 是thị 眾chúng 緣duyên 性tánh 。 若nhược 一nhất 因nhân 能năng 生sanh 多đa 法pháp 。

如như 是thị 之chi 事sự 未vị 曾tằng 有hữu 。

若nhược 無vô 性tánh 如như 幻huyễn 。 說thuyết 殺sát 有hữu 情tình 生sanh 罪tội 則tắc 成thành 相tương 違vi 。 殺sát 幻huyễn 化hóa 之chi 士sĩ 夫phu 等đẳng 。 作tác 人nhân 想tưởng 。 有hữu 欲dục 殺sát 心tâm 施thí 刀đao 杖trượng 等đẳng 。 雖tuy 有hữu 加gia 行hành 罪tội 而nhi 無vô 斷đoạn 命mạng 之chi 根căn 本bổn 罪tội 。 彼bỉ 無vô 心tâm 故cố 。 於ư 人nhân 等đẳng 具cụ 幻huyễn 化hóa 心tâm 之chi 有hữu 情tình 。 作tác 饒nhiêu 益ích 則tắc 有hữu 福phước 德đức 。 作tác 損tổn 惱não 則tắc 生sanh 罪tội 也dã 。 等đẳng 同đồng 無vô 自tự 性tánh 。 云vân 何hà 所sở 生sanh 。 或hoặc 有hữu 心tâm 或hoặc 無vô 心tâm 。 幻huyễn 化hóa 之chi 藥dược 咒chú 等đẳng 。 無vô 生sanh 具cụ 幻huyễn 化hóa 心tâm 者giả 之chi 能năng 力lực 故cố 。 幻huyễn 化hóa 之chi 象tượng 馬mã 等đẳng 心tâm 不bất 起khởi 也dã 。 從tùng 種chủng 種chủng 緣duyên 所sở 生sanh 之chi 幻huyễn 化hóa 。 彼bỉ 亦diệc 顯hiển 現hiện 種chủng 種chủng 體thể 性tánh 。

亦diệc

字tự 言ngôn 音âm 。 謂vị 不bất 僅cận 有hữu 情tình 也dã 。 種chủng 種chủng 之chi 果quả 。 從tùng 種chủng 種chủng 因nhân 生sanh 。 從tùng 一nhất 因nhân 緣duyên 能năng 生sanh 諸chư 果quả 。 無vô 是thị 事sự 故cố 。

午ngọ 五ngũ 。 釋thích 不bất 應ưng 有hữu 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 。 各các 各các 決quyết 定định 差sai 別biệt 難nạn/nan 。

若nhược 由do 勝thắng 義nghĩa 成thành 涅Niết 槃Bàn 。 由do 世thế 俗tục 故cố 成thành 生sanh 死tử 。

如Như 來Lai 亦diệc 轉chuyển 生sanh 死tử 中trung 。 修tu 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 復phục 何hà 益ích 。

若nhược 時thời 諸chư 緣duyên 流lưu 不bất 斷đoạn 。 則tắc 亦diệc 不bất 能năng 遮già 幻huyễn 化hóa 。

若nhược 彼bỉ 諸chư 緣duyên 統thống 斷đoạn 時thời 。 世thế 俗tục 中trung 亦diệc 無vô 流lưu 轉chuyển 。

中trung 觀quán 師sư 許hứa 勝thắng 義nghĩa 無vô 生sanh 者giả 等đẳng 。 自tự 性tánh 空không 自tự 性tánh 涅Niết 槃Bàn 。 亦diệc 許hứa 惑hoặc 業nghiệp 增tăng 上thượng 成thành 生sanh 老lão 等đẳng 。 流lưu 轉chuyển 輪luân 迴hồi 。 經kinh 部bộ 師sư 問vấn 云vân 。

若nhược 勝thắng 義nghĩa 亦diệc 是thị 。 自tự 性tánh 涅Niết 槃Bàn 。 即tức 是thị 涅Niết 槃Bàn 。 輪luân 迴hồi 是thị 自tự 性tánh 空không 勝thắng 義nghĩa 之chi 涅Niết 槃Bàn 。 復phục 於ư 世thế 俗tục 輪luân 迴hồi 中trung 以dĩ 生sanh 死tử 之chi 流lưu 而nhi 生sanh 死tử 。 則tắc 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 。 同đồng 一nhất 所sở 依y 。 若nhược 爾nhĩ 。 佛Phật 亦diệc 當đương 流lưu 轉chuyển 生sanh 死tử 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 何hà 用dụng 。 為vi 成thành 佛Phật 故cố 修tu 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 應ưng 成thành 無vô 義nghĩa 。 無vô 過quá 。 自tự 性tánh 涅Niết 槃Bàn 。 與dữ 忽hốt 然nhiên 清thanh 淨tịnh 之chi 涅Niết 槃Bàn 。 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 自tự 性tánh 涅Niết 槃Bàn 。 不bất 待đãi 修tu 行hành 。 若nhược 修tu 不bất 修tu 。 法pháp 性tánh 如như 是thị 。 忽hốt 然nhiên 清thanh 淨tịnh 之chi 涅Niết 槃Bàn 。 須tu 斷đoạn 流lưu 轉chuyển 輪luân 迴hồi 。 生sanh 死tử 之chi 流lưu 方phương 能năng 證chứng 得đắc 。 雖tuy 無vô 自tự 性tánh 。 而nhi 諸chư 緣duyên 不bất 斷đoạn 。 輪luân 迴hồi 不bất 盡tận 。 幻huyễn 化hóa 亦diệc 不bất 能năng 遮già 也dã 。 若nhược 斷đoạn 無vô 明minh 等đẳng 諸chư 緣duyên 之chi 流lưu 。 世thế 俗tục 中trung 亦diệc 無vô 生sanh 死tử 流lưu 轉chuyển 也dã 。 於ư 前tiền 問vấn 。 須tu 分phân 別biệt 。

勝thắng 義nghĩa 涅Niết 槃Bàn

及cập 涅Niết 槃Bàn 之chi 差sai 別biệt 而nhi 置trí 答đáp 。 否phủ/bĩ 則tắc 所sở 答đáp 悉tất 不bất 適thích 當đương 。 外ngoại 道đạo 亦diệc 許hứa 佛Phật 不bất 輪luân 迴hồi 。 有hữu 情tình 輪luân 迴hồi 故cố 。

卯mão 二nhị 。 別biệt 破phá 唯duy 識thức 宗tông 所sở 許hứa 。 分phần/phân 二nhị 。

辰thần 一nhất 。 出xuất 彼bỉ 計kế 。 辰thần 二nhị 。 破phá 。 今kim 初sơ 。

若nhược 時thời 無vô 有hữu 錯thác 亂loạn 心tâm 。 誰thùy 能năng 緣duyên 於ư 彼bỉ 幻huyễn 事sự 。

若nhược 一nhất 切thiết 法pháp 自tự 性tánh 無vô 。 取thủ 幻huyễn 事sự 之chi 顛điên 倒đảo 識thức 亦diệc 非phi 有hữu 。 則tắc 以dĩ 何hà 心tâm 緣duyên 彼bỉ 幻huyễn 事sự 。 若nhược 不bất 能năng 緣duyên 。 幻huyễn 事sự 亦diệc 應ưng 非phi 有hữu 。 此thử 亦diệc 是thị 謂vị 有hữu 即tức 自tự 性tánh 有hữu 之chi 諍tranh 論luận 也dã 。

辰thần 二nhị 。 破phá 。 分phần/phân 二nhị 。

巳tị 一nhất 。 等đẳng 同đồng 戲hí 論luận 。 巳tị 二nhị 。 破phá 彼bỉ 轉chuyển 計kế 。 今kim 初sơ 。

若nhược 汝nhữ 幻huyễn 境cảnh 無vô 自tự 性tánh 。

爾nhĩ 時thời 以dĩ 何hà 為vi 所sở 緣duyên 。

若nhược 時thời 汝nhữ 唯duy 識thức 師sư 。 所sở 取thủ 外ngoại 境cảnh 現hiện 。 即tức 如như 所sở 現hiện 。 而nhi 成thành 就tựu 者giả 。 則tắc 外ngoại 境cảnh 有hữu 。 應ưng 無vô 如như 幻huyễn 法pháp 及cập 彼bỉ 能năng 緣duyên 心tâm 。 若nhược 不bất 如như 所sở 現hiện 而nhi 成thành 就tựu 則tắc 自tự 性tánh 無vô 。 如như 汝nhữ 所sở 許hứa 應ưng 成thành 。

畢tất 竟cánh

無vô 。 若nhược 所sở 取thủ 外ngoại 境cảnh 顯hiển 現hiện 。 如như 幻huyễn 無vô 自tự 性tánh 。 其kỳ 時thời 緣duyên 何hà 為vi 所sở 取thủ 。 取thủ 色sắc 聲thanh 等đẳng 之chi 能năng 取thủ 亦diệc 無vô 矣hĩ 。

巳tị 二nhị 。 破phá 彼bỉ 轉chuyển 計kế 。 分phần/phân 二nhị 。

午ngọ 一nhất 。 出xuất 彼bỉ 轉chuyển 計kế 。 午ngọ 二nhị 。 破phá 。 今kim 初sơ 。

若nhược 言ngôn 別biệt 有hữu 彼bỉ 自tự 性tánh 。 彼bỉ 相tương/tướng 乃nãi 是thị 心tâm 性tánh 者giả 。

彼bỉ 云vân 所sở 現hiện 外ngoại 境cảnh 。 雖tuy 無vô 如như 所sở 現hiện 境cảnh 之chi 自tự 性tánh 。 而nhi 別biệt 有hữu 自tự 性tánh 。

彼bỉ 色sắc 等đẳng 相tương/tướng 。 乃nãi 是thị 心tâm 體thể 性tánh 之chi 實thật 法pháp 也dã 。

午ngọ 二nhị 。 破phá 。 分phần/phân 二nhị 。

未vị 一nhất 。 不bất 二nhị 之chi 識thức 未vị 曾tằng 有hữu 見kiến 者giả 。 未vị 二nhị 。 破phá 轉chuyển 計kế 之chi 自tự 證chứng 。 今kim 初sơ 。

若nhược 時thời 心tâm 性tánh 即tức 幻huyễn 事sự 。 誰thùy 依y 何hà 法pháp 而nhi 見kiến 云vân 。

若nhược 心tâm 現hiện 如như 幻huyễn 之chi 境cảnh 。 無vô 有hữu 外ngoại 境cảnh 。 其kỳ 時thời 離ly 境cảnh 之chi 識thức 。 依y 何hà 量lượng 見kiến 。 應ưng 成thành 無vô 也dã 。

未vị 二nhị 。 破phá 轉chuyển 計kế 之chi 自tự 證chứng 。 分phần/phân 四tứ 。

申thân 一nhất 。 依y 教giáo 破phá 。 申thân 二nhị 。 依y 理lý 破phá 。 申thân 三tam 。 破phá 立lập 有hữu 自tự 證chứng 分phân 之chi 因nhân 。 申thân 四tứ 。 破phá 計kế 諸chư 安an 立lập 有hữu 之chi 法pháp 有hữu 諦đế 實thật 成thành 就tựu 之chi 所sở 依y 。 今kim 初sơ 。

依y 世thế 間gian 理lý 佛Phật 亦diệc 言ngôn 。 心tâm 不bất 能năng 自tự 見kiến 其kỳ 心tâm 。

如như 其kỳ 雖tuy 有hữu 利lợi 劍kiếm 鋒phong 。 不bất 能năng 自tự 割cát 此thử 亦diệc 爾nhĩ 。

若nhược 謂vị 此thử 識thức 取thủ 境cảnh 之chi 相tướng 有hữu 二nhị 。 一nhất 為vi 向hướng 外ngoại 取thủ 之chi 相tướng 。 一nhất 為vi 唯duy 向hướng 內nội 取thủ 之chi 相tướng 。 後hậu 者giả 是thị 自tự 證chứng 之chi 現hiện 量lượng 。 彼bỉ 能năng 緣duyên 一nhất 切thiết 識thức 也dã 。 識thức 自tự 體thể 不bất 應ưng 於ư 自tự 體thể 無vô 二nhị 現hiện 而nhi 覺giác 證chứng 。 佛Phật 於ư 《# 寶bảo 髻kế 經kinh 》# 中trung 。 亦diệc 依y 世thế 間gian 理lý 安an 立lập 劍kiếm 鋒phong 不bất 能năng 目mục 割cát 劍kiếm 鋒phong 等đẳng 喻dụ 。 謂vị 心tâm 不bất 能năng 自tự 見kiến 心tâm 也dã 。 如như 劍kiếm 無vô 論luận 如như 何hà 不bất 能năng 自tự 割cát 。 心tâm 不bất 自tự 見kiến 其kỳ 心tâm 亦diệc 爾nhĩ 。 諸chư 許hứa 自tự 證chứng 分phần/phân 者giả 。 計kế 取thủ 境cảnh 之chi 相tướng 為vi 自tự 體thể 證chứng 。 自tự 體thể 。 彼bỉ 所sở 證chứng 與dữ 許hứa 證chứng 之chi 相tướng 毫hào 無vô 不bất 同đồng 而nhi 現hiện 。 應ưng 許hứa 是thị 非phi 異dị 體thể 相tướng 速tốc 之chi 一nhất 法pháp 。 若nhược 許hứa 如như 是thị 之chi 自tự 證chứng 分phần/phân 。 應ưng 許hứa 劍kiếm 鋒phong 自tự 身thân 能năng 割cát 自tự 身thân 。 亦diệc 許hứa 應ưng 能năng 量lượng 不bất 待đãi 所sở 量lượng 而nhi 緣duyên 所sở 量lượng 等đẳng 故cố 。

申thân 二nhị 。 依y 理lý 破phá 。 分phần/phân 二nhị 。

酉dậu 一nhất 。 破phá 喻dụ 。 酉dậu 二nhị 。 破phá 法pháp 。 初sơ 中trung 分phần/phân 二nhị 。

戌tuất 一nhất 。 破phá 燈đăng 喻dụ 。 戌tuất 二nhị 。 破phá 琉lưu 璃ly 喻dụ 。 今kim 初sơ 。

答đáp 言ngôn 此thử 如như 燈đăng 炬cự 明minh 。 亦diệc 能năng 照chiếu 明minh 於ư 自tự 體thể 。

燈đăng 炬cự 非phi 是thị 所sở 照chiếu 明minh 。 黑hắc 暗ám 非phi 由do 暗ám 障chướng 故cố 。

如như 燈đăng 於ư 自tự 物vật 及cập 他tha 物vật 皆giai 能năng 照chiếu 明minh 。 識thức 亦diệc 於ư 自tự 他tha 二nhị 者giả 。 皆giai 能năng 了liễu 知tri 。 此thử 喻dụ 不bất 成thành 。 燈đăng 不bất 能năng 自tự 照chiếu 。 燈đăng 非phi 自tự 所sở 照chiếu 故cố 。 自tự 不bất 須tu 自tự 照chiếu 。 且thả 不bất 能năng 自tự 照chiếu 故cố 。 若nhược 燈đăng 能năng 照chiếu 自tự 他tha 。 黑hắc 暗ám 亦diệc 應ưng 能năng 覆phú 自tự 他tha 二nhị 者giả 。 彼bỉ 不bất 應ưng 理lý 。

何hà 以dĩ 故cố 。 更cánh 無vô 黑hắc 暗ám 覆phú 於ư 黑hắc 暗ám 故cố 。 若nhược 有hữu 能năng 覆phú 。 如như 衣y 覆phú 瓶bình 等đẳng 。 黑hắc 暗ám 亦diệc 應ưng 不bất 見kiến 。 此thử 等đẳng 廣quảng 如như 《# 中trung 論luận 》# 所sở 說thuyết 應ưng 知tri 。

戌tuất 二nhị 。 破phá 琉lưu 璃ly 喻dụ 。

如như 碧bích 琉lưu 璃ly 體thể 自tự 青thanh 。 不bất 待đãi 餘dư 法pháp 自tự 青thanh 色sắc 。

若nhược 待đãi 餘dư 法pháp 若nhược 不bất 待đãi 。 悉tất 能năng 觀quán 見kiến 亦diệc 猶do 是thị 。

青thanh 色sắc 非phi 即tức 青thanh 為vi 因nhân 。 自tự 體thể 不bất 作tác 自tự 體thể 故cố 。

譬thí 於ư 琉lưu 璃ly 依y 白bạch 琉lưu 璃ly 體thể 。 欲dục 生sanh 青thanh 色sắc 。 須tu 待đãi 餘dư 法pháp 。 非phi 其kỳ 自tự 性tánh 。 若nhược 碧bích 琉lưu 璃ly 。 體thể 性tánh 自tự 青thanh 。 自tự 生sanh 青thanh 色sắc 。 不bất 待đãi 餘dư 法pháp 。 如như 是thị 了liễu 知tri 色sắc 等đẳng 。 雖tuy 待đãi 餘dư 識thức 。 識thức 自tự 能năng 了liễu 知tri 。 不bất 觀quán 待đãi 餘dư 能năng 證chứng 亦diệc 能năng 見kiến 也dã 。 碧bích 琉lưu 璃ly 之chi 青thanh 。 不bất 待đãi 餘dư 因nhân 而nhi 生sanh 青thanh 色sắc 。 不bất 應ưng 為ví 喻dụ 。 不bất 應ưng 青thanh 色sắc 自tự 性tánh 。 不bất 由do 因nhân 生sanh 。 即tức 彼bỉ 青thanh 色sắc 。 自tự 能năng 造tạo 作tác 青thanh 之chi 自tự 性tánh 故cố 。

酉dậu 二nhị 。 破phá 法pháp 。

若nhược 謂vị 如như 燈đăng 性tánh 能năng 照chiếu 。 如như 是thị 亦diệc 說thuyết 識thức 能năng 知tri 。

若nhược 謂vị 心tâm 性tánh 自tự 能năng 顯hiển 。 誰thùy 能năng 了liễu 知tri 作tác 是thị 語ngữ 。

若nhược 時thời 悉tất 無vô 能năng 見kiến 者giả 。 若nhược 能năng 照chiếu 明minh 若nhược 不bất 能năng 。

如như 諍tranh 石thạch 女nữ 兒nhi 美mỹ 惡ác 。 徒đồ 勞lao 詞từ 費phí 定định 無vô 義nghĩa 。

燈đăng 雖tuy 不bất 能năng 自tự 照chiếu 而nhi 言ngôn 燈đăng 是thị 照chiếu 體thể 性tánh 。 若nhược 亦diệc 如như 是thị 說thuyết 識thức 能năng 知tri 。 識thức 亦diệc 不bất 能năng 自tự 顯hiển 若nhược 爾nhĩ 。 說thuyết 心tâm 即tức 是thị 照chiếu 體thể 性tánh 。 以dĩ 何hà 餘dư 實thật 識thức 能năng 知tri 。 而nhi 說thuyết 是thị 語ngữ 。 此thử 不bất 應ưng 理lý 。 若nhược 以dĩ 餘dư 實thật 法pháp 了liễu 知tri 。 則tắc 成thành 無vô 窮cùng 。 自tự 亦diệc 不bất 了liễu 知tri 。 他tha 亦diệc 不bất 了liễu 知tri 。 則tắc 終chung 無vô 能năng 知tri 得đắc 見kiến 彼bỉ 識thức 者giả 。 說thuyết 彼bỉ 識thức 顯hiển 明minh 不bất 顯hiển 明minh 之chi 差sai 別biệt 。 皆giai 成thành 無vô 義nghĩa 。 差sai 別biệt 所sở 依y 之chi 識thức 。 量lượng 不bất 成thành 故cố 。 若nhược 無vô 石thạch 女nữ 兒nhi 。 說thuyết 彼bỉ 好hảo 惡ác 。 則tắc 成thành 無vô 義nghĩa 亦diệc 猶do 是thị 也dã 。

申thân 三tam 。 破phá 立lập 自tự 證chứng 分phân 之chi 因nhân 。 分phần/phân 二nhị 。

酉dậu 一nhất 。 無vô 自tự 證chứng 亦diệc 能năng 生sanh 念niệm 之chi 喻dụ 。 酉dậu 二nhị 。 破phá 無vô 自tự 證chứng 不bất 應ưng 知tri 他tha 。 今kim 初sơ 。

若nhược 問vấn 倘thảng 心tâm 不bất 自tự 知tri 。 云vân 何hà 能năng 念niệm 過quá 去khứ 識thức 。

與dữ 曾tằng 習tập 境cảnh 聯liên 屬thuộc 生sanh 。 有hữu 念niệm 如như 鼠thử 咬giảo 與dữ 毒độc 。

若nhược 時thời 具cụ 足túc 餘dư 諸chư 緣duyên 。 能năng 見kiến 故cố 自tự 能năng 顯hiển 了liễu 。

修tu 成thành 眼nhãn 藥dược 作tác 用dụng 力lực 。 見kiến 寶bảo 藏tạng 瓶bình 藥dược 不bất 見kiến 。

若nhược 自tự 證chứng 非phi 有hữu 。 云vân 何hà 能năng 念niệm 有hữu 境cảnh 識thức 耶da 。 若nhược 不bất 能năng 念niệm 。 以dĩ 念niệm 為vi 因nhân 。 能năng 憶ức 領lãnh 納nạp 者giả 。 於ư 念niệm 我ngã 昔tích 曾tằng 見kiến 。 青thanh 色sắc 之chi 時thời 。 念niệm 隨tùy 領lãnh 納nạp 之chi 後hậu 而nhi 起khởi 。 言ngôn 見kiến 青thanh 色sắc 。 由do 念niệm 境cảnh 之chi 因nhân 。 成thành 立lập 有hữu 領lãnh 納nạp 境cảnh 者giả 。 領lãnh 納nạp 境cảnh 者giả 。 即tức 是thị 青thanh 色sắc 之chi 能năng 取thủ 也dã 。 言ngôn 我ngã 見kiến 由do 有hữu 念niệm 境cảnh 之chi 因nhân 。 成thành 立lập 有hữu 曾tằng 領lãnh 納nạp 有hữu 境cảnh 。 彼bỉ 曾tằng 領lãnh 納nạp 之chi 有hữu 境cảnh 。 即tức 是thị 自tự 證chứng 分phần/phân 也dã 。 取thủ 青thanh 色sắc 之chi 能năng 領lãnh 納nạp 。 他tha 宗tông 破phá 彼bỉ 之chi 理lý 。 亦diệc 適thích 以dĩ 成thành 立lập 自tự 證chứng 分phần/phân 也dã 。 由do 念niệm 有hữu 境cảnh 。 非phi 即tức 成thành 有hữu 自tự 證chứng 分phần/phân 。 若nhược 取thủ 青thanh 之chi 心tâm 。 於ư 餘dư 境cảnh 領lãnh 納nạp 青thanh 色sắc 。 言ngôn 昔tích 曾tằng 見kiến 此thử 青thanh 色sắc 。 乃nãi 從tùng 境cảnh 與dữ 有hữu 境cảnh 聯liên 屬thuộc 中trung 。 分phân 別biệt 由do 念niệm 而nhi 生sanh 有hữu 境cảnh 之chi 念niệm 。 非phi 由do 有hữu 境cảnh 領lãnh 納nạp 而nhi 生sanh 也dã 。 如như 鼠thử 雖tuy 咬giảo 之chi 時thời 未vị 覺giác 中trúng 毒độc 。 後hậu 亦diệc 憶ức 念niệm 也dã 。 譬thí 如như 冬đông 季quý 。 身thân 被bị 鼠thử 咬giảo 。 雖tuy 中trung 鼠thử 毒độc 。 而nhi 未vị 覺giác 其kỳ 毒độc 也dã 。 次thứ 於ư 後hậu 時thời 。 聞văn 雷lôi 毒độc 發phát 。 憶ức 念niệm 被bị 咬giảo 之chi 時thời 曾tằng 中trung 鼠thử 毒độc 。 而nhi 先tiên 未vị 嘗thường 覺giác 中trúng 毒độc 。 亦diệc 猶do 如như 是thị 。 此thử 中trung 鼠thử 咬giảo 者giả 。 喻dụ 以dĩ 取thủ 青thanh 之chi 心tâm 領lãnh 納nạp 境cảnh 。 與dữ 被bị 咬giảo 同đồng 時thời 中trúng 毒độc 者giả 。 如như 與dữ 所sở 取thủ 境cảnh 同đồng 時thời 有hữu 境cảnh 之chi 領lãnh 納nạp 也dã 。 其kỳ 時thời 有hữu 境cảnh 未vị 嘗thường 自tự 領lãnh 納nạp 。 如như 被bị 咬giảo 時thời 未vị 覺giác 中trúng 毒độc 也dã 。 後hậu 憶ức 念niệm 被bị 咬giảo 者giả 如như 憶ức 念niệm 曾tằng 領lãnh 納nạp 境cảnh 也dã 。 即tức 由do 憶ức 念niệm 曾tằng 習tập 境cảnh 。 昔tích 時thời 有hữu 境cảnh 雖tuy 未vị 嘗thường 自tự 見kiến 。 亦diệc 能năng 憶ức 念niệm 。 如như 即tức 由do 憶ức 念niệm 被bị 咬giảo 之chi 力lực 。 先tiên 未vị 覺giác 中trúng 毒độc 。 亦diệc 作tác 是thị 憶ức 念niệm 也dã 。 此thử 無vô 自tự 證chứng 分phần/phân 而nhi 能năng 生sanh 念niệm 之chi 理lý 。 是thị 善thiện 巧xảo 之chi 王vương 所sở 作tác 。 特đặc 為vi 超siêu 越việt 。 諸chư 釋thích 《# 入nhập 行hành 論luận 》# 者giả 。 似tự 未vị 有hữu 能năng 出xuất 其kỳ 上thượng 者giả 也dã 。 此thử 中trung 總tổng 說thuyết 後hậu 識thức 不bất 應ưng 能năng 憶ức 念niệm 。 彼bỉ 前tiền 識thức 不bất 能năng 自tự 見kiến 故cố 。 是thị 不bất 定định 之chi 答đáp 。 《# 入nhập 行hành 論luận 》# 之chi 密mật 意ý 於ư 名danh 言ngôn 中trung 不bất 破phá 自tự 證chứng 。 當đương 然nhiên 非phi 諸chư 大đại 菩Bồ 薩Tát 所sở 許hứa 。 破phá 餘dư 成thành 立lập 自tự 證chứng 之chi 理lý 者giả 。 若nhược 謂vị 由do 修tu 止chỉ 成thành 就tựu 遍biến 處xứ 等đẳng 。 具cụ 足túc 別biệt 餘dư 因nhân 緣duyên 者giả 。 能năng 見kiến 他tha 心tâm 等đẳng 故cố 。 最tối 近cận 自tự 心tâm 當đương 現hiện 為vi 自tự 境cảnh 。 譬thí 如như 見kiến 遠viễn 屋ốc 者giả 。 必tất 能năng 見kiến 近cận 山sơn 也dã 。 修tu 行hành 成thành 就tựu 眼nhãn 藥dược 。 以dĩ 其kỳ 物vật 塗đồ 眼nhãn 。 由do 眼nhãn 藥dược 之chi 力lực 。 能năng 見kiến 地địa 下hạ 寶bảo 藏tạng 瓶bình 等đẳng 。 而nhi 不bất 見kiến 眼nhãn 藥dược 。 不bất 可khả 為vi 破phá 有hữu 自tự 證chứng 之chi 喻dụ 。 若nhược 作tác 如như 是thị 解giải 。 同đồng 依y 一nhất 能năng 了liễu 因nhân 而nhi 生sanh 。 不bất 但đãn 所sở 了liễu 能năng 了liễu 應ưng 不bất 成thành 一nhất 。 且thả 亦diệc 應ưng 決quyết 定định 不bất 成thành 一nhất 體thể 。 以dĩ 見kiến 地địa 下hạ 大đại 藏tạng 寶bảo 瓶bình 之chi 密mật 咒chú 修tu 成thành 之chi 眼nhãn 藥dược 塗đồ 眼nhãn 之chi 作tác 用dụng 。 見kiến 地địa 下hạ 寶bảo 瓶bình 之chi 時thời 。 所sở 了liễu 之chi 寶bảo 瓶bình 與dữ 能năng 了liễu 之chi 眼nhãn 藥dược 。 不bất 但đãn 不bất 成thành 一nhất 。 亦diệc 不bất 成thành 為vi 一nhất 體thể 故cố 。 是thị 故cố 不bất 但đãn 不bất 可khả 為vi 自tự 證chứng 之chi 能năng 立lập 。 且thả 能năng 破phá 自tự 證chứng 有hữu 也dã 。

酉dậu 二nhị 。 破phá 無vô 自tự 證chứng 不bất 應ưng 知tri 他tha 。 分phần/phân 二nhị 。

戌tuất 一nhất 。 正chánh 說thuyết 。 戌tuất 二nhị 。 破phá 從tùng 心tâm 變biến 起khởi 之chi 自tự 體thể 不bất 可khả 說thuyết 為vi 他tha 。 今kim 初sơ 。

如như 見kiến 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 等đẳng 。 非phi 是thị 此thử 中trung 之chi 所sở 遮già 。

此thử 唯duy 遮già 執chấp 實thật 分phân 別biệt 。 由do 彼bỉ 能năng 成thành 苦khổ 因nhân 故cố 。

若nhược 無vô 自tự 證chứng 則tắc 無vô 念niệm 故cố 。 應ưng 無vô 於ư 曾tằng 習tập 境cảnh 見kiến 聞văn 等đẳng 事sự 。 清thanh 淨tịnh 眼nhãn 識thức 見kiến 。 耳nhĩ 識thức 聞văn 。 意ý 識thức 了liễu 知tri 等đẳng 非phi 此thử 世thế 俗tục 所sở 遮già 。 彼bỉ 不bất 須tu 遮già 。 惟duy 因nhân 彼bỉ 不bất 能năng 生sanh 苦khổ 。 諸chư 阿A 羅La 漢Hán 。 於ư 彼bỉ 亦diệc 名danh 言ngôn 有hữu 故cố 。 且thả 亦diệc 不bất 能năng 破phá 。 若nhược 破phá 須tu 依y 教giáo 理lý 。 若nhược 破phá 彼bỉ 於ư 教giáo 理lý 亦diệc 相tương/tướng 等đẳng 故cố 。 若nhược 破phá 之chi 有hữu 過quá 失thất 。 成thành 斷đoạn 見kiến 故cố 。 是thị 故cố 此thử 中trung 。 是thị 以dĩ 能năng 成thành 苦khổ 因nhân 於ư 彼bỉ 等đẳng 境cảnh 執chấp 實thật 分phân 別biệt 為vi 其kỳ 所sở 遮già 。 彼bỉ 即tức 是thị 生sanh 死tử 根căn 本bổn 故cố 。 生sanh 死tử 根căn 本bổn 不bất 斷đoạn 。 生sanh 死tử 不bất 能năng 止chỉ 息tức 。 明minh 色sắc 聲thanh 等đẳng 實thật 執chấp 為vi 。 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 許hứa 聲thanh 緣duyên 等đẳng 亦diệc 證chứng 法pháp 無vô 我ngã 也dã 。 諸chư 淺thiển 識thức 者giả 謂vị 非phi 但đãn 於ư 根căn 識thức 顯hiển 現hiện 是thị 其kỳ 所sở 破phá 。 於ư 彼bỉ 隨tùy 執chấp 常thường 無vô 常thường 有hữu 非phi 有hữu 等đẳng 悉tất 是thị 所sở 破phá 也dã 。 此thử 是thị 支chi 那na 堪kham 布bố 再tái 來lai 也dã 。

戌tuất 二nhị 。 破phá 從tùng 心tâm 變biến 起khởi 之chi 自tự 體thể 不bất 可khả 說thuyết 為vi 他tha 。

由do 心tâm 幻huyễn 出xuất 非phi 異dị 法pháp 。 彼bỉ 二nhị 非phi 異dị 亦diệc 無vô 常thường 。

實thật 有hữu 云vân 何hà 非phi 異dị 心tâm 。 非phi 異dị 心tâm 應ưng 非phi 實thật 有hữu 。

如như 是thị 幻huyễn 事sự 非phi 諦đế 實thật 。 能năng 見kiến 亦diệc 與dữ 所sở 見kiến 等đẳng 。

唯duy 識thức 師sư 云vân 。

外ngoại 境cảnh 無vô 故cố 。 由do 心tâm 變biến 起khởi 。 色sắc 等đẳng 非phi 餘dư 實thật 法pháp 。 且thả 言ngôn 昔tích 於ư 彼bỉ 時thời 誰thùy 曾tằng 見kiến 誰thùy 亦diệc 有hữu 過quá 失thất 。 彼bỉ 二nhị 非phi 餘dư 。 亦diệc 無vô 常thường 也dã 。 色sắc 等đẳng 諦đế 實thật 成thành 就tựu 。 則tắc 應ưng 如như 所sở 現hiện 而nhi 諦đế 實thật 。 若nhược 爾nhĩ 。 現hiện 為vi 外ngoại 境cảnh 。 即tức 應ưng 成thành 就tựu 外ngoại 境cảnh 。 若nhược 是thị 外ngoại 法pháp 。 云vân 何hà 彼bỉ 非phi 心tâm 外ngoại 餘dư 實thật 法pháp 。 應ưng 是thị 餘dư 實thật 法pháp 也dã 。 若nhược 謂vị 非phi 餘dư 實thật 法pháp 。 應ưng 無vô 餘dư 諦đế 實thật 法pháp 。 許hứa 諸chư 顯hiển 現hiện 者giả 。 皆giai 是thị 虛hư 妄vọng 。 此thử 外ngoại 無vô 他tha 故cố 。 云vân 何hà 變biến 現hiện 而nhi 有hữu 。 現hiện 外ngoại 境cảnh 色sắc 等đẳng 。 諦đế 實thật 不bất 成thành 。 仍nhưng 為vi 心tâm 所sở 見kiến 境cảnh 。 亦diệc 識thức 為vi 能năng 見kiến 。 亦diệc 應ưng 如như 是thị 。 諦đế 實thật 不bất 成thành 。 等đẳng 相tương/tướng 同đồng 也dã 。 以dĩ 此thử 之chi 故cố 。 言ngôn 先tiên 若nhược 無vô 錯thác 亂loạn 識thức 。 在tại 中trung 觀quán 師sư 無vô 過quá 。 而nhi 汝nhữ 唯duy 識thức 師sư 亦diệc 依y 此thử 理lý 為vi 莊trang 嚴nghiêm 也dã 。

申thân 四tứ 。 破phá 計kế 諸chư 安an 立lập 有hữu 之chi 法pháp 有hữu 諦đế 實thật 成thành 就tựu 之chi 所sở 依y 。

或hoặc 言ngôn 輪luân 有hữu 實thật 所sở 依y 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 如như 虛hư 空không 。

若nhược 不bất 實thật 法pháp 依y 實thật 因nhân 。 云vân 何hà 有hữu 能năng 生sanh 果quả 者giả 。

汝nhữ 二nhị 取thủ 心tâm 無vô 助trợ 伴bạn 。 應ưng 唯duy 自tự 知tri 及cập 自tự 明minh 。

若nhược 時thời 心tâm 離ly 於ư 二nhị 取thủ 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 已dĩ 成thành 佛Phật 。

若nhược 已dĩ 如như 是thị 復phục 何hà 須tu 。 觀quán 於ư 唯duy 識thức 有hữu 何hà 益ích 。

輪luân 等đẳng 虛hư 妄vọng 安an 立lập 有hữu 者giả 。 各các 有hữu 實thật 法pháp 為vi 所sở 依y 體thể 。 一nhất 切thiết 錯thác 亂loạn 法pháp 有hữu 實thật 所sở 依y 故cố 。 如như 於ư 株chu 杌ngột 。 錯thác 認nhận 為vi 人nhân 。 亦diệc 有hữu 實thật 株chu 杌ngột 也dã 。 言ngôn 輪luân 如như 是thị 依y 於ư 實thật 體thể 。 否phủ/bĩ 則tắc 不bất 依y 實thật 體thể 。 則tắc 如như 虛hư 空không 成thành 為vi 無vô 法pháp 。 此thử 爭tranh 論luận 乃nãi 異dị 於ư 《# 集tập 學học 論luận 》# 所sở 說thuyết 之chi 義nghĩa 而nhi 說thuyết 。 非phi 此thử 之chi 義nghĩa 也dã 。 輪luân 等đẳng 非phi 實thật 假giả 法pháp 。 若nhược 依y 實thật 法pháp 為vi 迷mê 亂loạn 體thể 。 則tắc 云vân 何hà 能năng 有hữu 能năng 生sanh 繫hệ 縛phược 解giải 脫thoát 等đẳng 果quả 者giả 。 不bất 可khả 能năng 也dã 。 所sở 依y 體thể 諦đế 實thật 成thành 就tựu 之chi 實thật 法pháp 無vô 故cố 。 此thử 因nhân 是thị 《# 集tập 學học 論luận 》# 所sở 說thuyết 。 依y 汝nhữ 唯duy 識thức 師sư 之chi 理lý 。 應ưng 心tâm 無vô 能năng 所sở 二nhị 取thủ 迷mê 亂loạn 等đẳng 之chi 助trợ 伴bạn 。 自tự 證chứng 獨độc 自tự 顯hiển 明minh 。 許hứa 境cảnh 與dữ 有hữu 境cảnh 。 分phân 離ly 而nhi 現hiện 。 不bất 如như 所sở 現hiện 而nhi 成thành 就tựu 故cố 外ngoại 境cảnh 無vô 。 色sắc 等đẳng 顯hiển 現hiện 是thị 識thức 。 先tiên 已dĩ 破phá 訖ngật 。 故cố 非phi 識thức 。 若nhược 爾nhĩ 。 則tắc 成thành 與dữ 識thức 不bất 相tương 繫hệ 屬thuộc 之chi 餘dư 法pháp 。 色sắc 等đẳng 之chi 顯hiển 現hiện 雖tuy 非phi 實thật 。 而nhi 於ư 識thức 之chi 實thật 法pháp 非phi 虛hư 妄vọng 故cố 。 若nhược 許hứa 。 何hà 時thời 心tâm 離ly 能năng 所sở 二nhị 取thủ 顯hiển 現hiện 。 其kỳ 時thời 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 悉tất 當đương 成thành 佛Phật 。 應ưng 不bất 勞lao 勵lệ 力lực 。 即tức 得đắc 解giải 脫thoát 。 一nhất 切thiết 心tâm 咸hàm 離ly 能năng 所sở 二nhị 取thủ 顯hiển 現hiện 故cố 。 若nhược 許hứa 爾nhĩ 者giả 。 為vi 證chứng 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 修tu 能năng 所sở 取thủ 異dị 體thể 空không 之chi 唯duy 識thức 觀quán 及cập 抉# 擇trạch 。 有hữu 何hà 功công 德đức 及cập 須tu 要yếu 。 應ưng 毫hào 無vô 須tu 要yếu 也dã 。 許hứa 彼bỉ 故cố 。

卯mão 三tam 。 遮già 計kế 於ư 通thông 達đạt 空không 性tánh 道đạo 之chi 中trung 觀quán 宗tông 應ưng 無vô 須tu 要yếu 亦diệc 不bất 可khả 能năng 。 分phần/phân 二nhị 。

辰thần 一nhất 。 出xuất 彼bỉ 計kế 。 辰thần 二nhị 。 答đáp 。 今kim 初sơ 。

雖tuy 已dĩ 知tri 如như 幻huyễn 化hóa 事sự 。 云vân 何hà 能năng 遮già 諸chư 煩phiền 惱não 。

若nhược 時thời 於ư 所sở 幻huyễn 化hóa 女nữ 。 幻huyễn 師sư 亦diệc 能năng 生sanh 貪tham 等đẳng 。

汝nhữ 抉# 擇trạch 一nhất 切thiết 法pháp 如như 幻huyễn 自tự 性tánh 無vô 。 若nhược 如như 是thị 了liễu 知tri 。 則tắc 無vô 須tu 以dĩ 彼bỉ 斷đoạn 煩phiền 惱não 障chướng 等đẳng 。 則tắc 汝nhữ 抉# 擇trạch 唐đường 勞lao 無vô 益ích 。 若nhược 許hứa 須tu 以dĩ 彼bỉ 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 又hựu 云vân 何hà 以dĩ 彼bỉ 能năng 遮già 煩phiền 惱não 。 應ưng 不bất 能năng 遮già 。 若nhược 時thời 於ư 幻huyễn 女nữ 。 能năng 幻huyễn 之chi 幻huyễn 師sư 。 雖tuy 知tri 外ngoại 境cảnh 女nữ 空không 。 而nhi 仍nhưng 希hy 望vọng 安an 得đắc 受thọ 用dụng 此thử 幻huyễn 女nữ 。 而nhi 生sanh 貪tham 著trước 。 汝nhữ 之chi 空không 性tánh 唯duy 是thị 由do 聞văn 思tư 分phân 別biệt 也dã 。

辰thần 二nhị 。 答đáp 。 分phần/phân 三tam 。

巳tị 一nhất 。 幻huyễn 師sư 生sanh 貪tham 之chi 理lý 。 巳tị 二nhị 。 明minh 依y 修tu 通thông 達đạt 空không 性tánh 之chi 般Bát 若Nhã 。 應ưng 能năng 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 及cập 其kỳ 習tập 氣khí 。 巳tị 三tam 。 明minh 斷đoạn 已dĩ 生sanh 圓viên 滿mãn 果quả 。 今kim 初sơ 。

彼bỉ 幻huyễn 師sư 於ư 所sở 知tri 境cảnh 。 煩phiền 惱não 習tập 氣khí 不bất 能năng 斷đoạn 。

由do 實thật 執chấp 力lực 見kiến 彼bỉ 時thời 。 空không 性tánh 習tập 氣khí 微vi 劣liệt 故cố 。

幻huyễn 師sư 謂vị 能năng 作tác 幻huyễn 化hóa 者giả 。 所sở 知tri 境cảnh 謂vị 所sở 幻huyễn 化hóa 之chi 女nữ 人nhân 。 煩phiền 惱não 習tập 氣khí 者giả 。 謂vị 實thật 執chấp 纖tiêm 毫hào 未vị 斷đoạn 。 執chấp 彼bỉ 實thật 有hữu 。 見kiến 彼bỉ 之chi 時thời 。 彼bỉ 通thông 達đạt 空không 性tánh 之chi 習tập 氣khí 微vi 劣liệt 故cố 。 煩phiền 惱não 生sanh 起khởi 。 昔tích 人nhân 或hoặc 謂vị 。

通thông 達đạt 幻huyễn 女nữ 女nữ 空không 者giả 。 惟duy 是thị 暫tạm 時thời 之chi 空không 性tánh 。 故cố 不bất 能năng 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 以dĩ 我ngã 宗tông 通thông 達đạt 周chu 遍biến 之chi 空không 性tánh 。 則tắc 能năng 斷đoạn 故cố 。

不bất 應ưng 作tác 如như 是thị 答đáp 。 通thông 達đạt 幻huyễn 女nữ 女nữ 空không 。 非phi 觀quán 待đãi 微vi 細tế 所sở 破phá 通thông 達đạt 之chi 暫tạm 時thời 空không 性tánh 。 所sở 破phá 之chi 相tướng 。 若nhược 於ư 一nhất 法pháp 上thượng 通thông 達đạt 非phi 有hữu 。 於ư 餘dư 法pháp 上thượng 自tự 能năng 亦diệc 了liễu 知tri 。 由do 他tha 處xứ 所sở 說thuyết 應ưng 知tri 故cố 。 故cố 總tổng 於ư 迷mê 亂loạn 中trung 。 有hữu 無vô 分phân 別biệt 之chi 迷mê 亂loạn 。 如như 由do 眩huyễn 翳ế 見kiến 垂thùy 髮phát 等đẳng 。 意ý 雖tuy 知tri 無vô 垂thùy 髮phát 而nhi 不bất 能năng 遮già 彼bỉ 迷mê 亂loạn 。 欲dục 遮già 彼bỉ 須tu 作tác 除trừ 眼nhãn 翳ế 之chi 方phương 便tiện 也dã 。 有hữu 分phân 別biệt 之chi 迷mê 亂loạn 中trung 。

復phục 有hữu 從tùng 偶ngẫu 然nhiên 之chi 因nhân 而nhi 起khởi 。 如như 於ư 斑ban 繩thằng 執chấp 蛇xà 等đẳng 。 但đãn 知tri 為vi 繩thằng 。 即tức 遮già 彼bỉ 迷mê 亂loạn 。 為vi 遮già 彼bỉ 故cố 。 不bất 須tu 久cửu 修tu 彼bỉ 即tức 了liễu 知tri 也dã 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 相tướng 。 續tục 之chi 實thật 執chấp 。 由do 佛Phật 所sở 不bất 見kiến 之chi 。 無vô 始thỉ 以dĩ 來lai 。 即tức 於ư 相tương 續tục 最tối 極cực 慣quán 習tập 。 如như 於ư 相tương 續tục 久cửu 已dĩ 爛lạn 熟thục 。 彼bỉ 之chi 種chủng 子tử 安an 立lập 。 雖tuy 短đoản 時thời 現hiện 行hành 。 亦diệc 僅cận 依y 通thông 達đạt 不bất 實thật 云vân 何hà 能năng 遮già 。 不bất 祇kỳ 此thử 也dã 。 現hiện 證chứng 諦đế 實thật 無vô 。 雖tuy 斷đoạn 分phân 別biệt 煩phiền 惱não 及cập 其kỳ 種chủng 子tử 。 仍nhưng 不bất 能năng 斷đoạn 俱câu 生sanh 惑hoặc 故cố 。 故cố 說thuyết 久cửu 修tu 之chi 修tu 道Đạo 等đẳng 處xứ 多đa 道đạo 之chi 建kiến 立lập 也dã 。 通thông 達đạt 空không 性tánh 。 亦diệc 許hứa 最tối 後hậu 能năng 淨tịnh 煩phiền 惱não 。 然nhiên 未vị 許hứa 彼bỉ 達đạt 空không 性tánh 之chi 時thời 無vô 間gian 即tức 斷đoạn 盡tận 。 何hà 須tu 作tác 答đáp 也dã 。 幻huyễn 作tác 幻huyễn 女nữ 之chi 幻huyễn 師sư 。 於ư 所sở 緣duyên 境cảnh 所sở 知tri 之chi 幻huyễn 女nữ 。 煩phiền 惱não 習tập 氣khí 。 實thật 執chấp 未vị 斷đoạn 。 較giảo 彼bỉ 實thật 執chấp 。 若nhược 見kiến 幻huyễn 女nữ 女nữ 空không 。 彼bỉ 之chi 空không 性tánh 習tập 氣khí 微vi 劣liệt 。 不bất 能năng 害hại 彼bỉ 實thật 執chấp 。 與dữ 彼bỉ 行hành 相tương/tướng 不bất 相tương 違vi 故cố 。 言ngôn 煩phiền 惱não 習tập 氣khí 。 之chi 習tập 氣khí 者giả 。 謂vị 實thật 執chấp 及cập 其kỳ 種chủng 子tử 。 亦diệc 有hữu 謂vị 是thị 所sở 知tri 障chướng 者giả 。 此thử 中trung 是thị 依y 前tiền 說thuyết 。

巳tị 二nhị 。 明minh 依y 修tu 通thông 達đạt 空không 性tánh 之chi 般Bát 若Nhã 。 應ưng 能năng 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 及cập 其kỳ 習tập 氣khí 。 分phần/phân 二nhị 。

午ngọ 一nhất 。 總tổng 明minh 。 午ngọ 二nhị 。 別biệt 釋thích 。 今kim 初sơ 。

由do 修tu 空không 性tánh 薰huân 習tập 力lực 。 能năng 斷đoạn 執chấp 實thật 之chi 習tập 氣khí 。

謂vị 畢tất 竟cánh 無vô 而nhi 修tu 習tập 。 無vô 實thật 實thật 執chấp 後hậu 亦diệc 斷đoạn 。

修tu 空không 性tánh 薰huân 習tập 者giả 。 若nhược 證chứng 諸chư 法pháp 自tự 性tánh 空không 。 則tắc 能năng 斷đoạn 執chấp 諸chư 法pháp 諦đế 實thật 之chi 習tập 氣khí 。 謂vị 畢tất 竟cánh 無vô 者giả 。 修tu 無vô 實thật 亦diệc 無vô 實thật 之chi 觀quán 。 於ư 無vô 實thật 所sở 起khởi 之chi 實thật 執chấp 。 後hậu 亦diệc 能năng 斷đoạn 也dã 。 唯duy 破phá 粗thô 所sở 破phá 。 能năng 破phá 實thật 有hữu 後hậu 時thời 須tu 破phá 。 而nhi 遮già 非phi 唯duy 名danh 言ngôn 安an 立lập 之chi 諦đế 實thật 有hữu 即tức 破phá 微vi 細tế 所sở 破phá 之chi 能năng 破phá 。 執chấp 彼bỉ 諦đế 實thật 。 即tức 從tùng 此thử 破phá 。 如như 下hạ 文văn 無vô 間gian 當đương 說thuyết 。

午ngọ 二nhị 。 別biệt 釋thích 。

若nhược 依y 何hà 法pháp 說thuyết 為vi 無vô 。 所sở 觀quán 實thật 法pháp 無vô 所sở 緣duyên 。

其kỳ 時thời 不bất 實thật 離ly 所sở 依y 。 於ư 觀quán 慧tuệ 前tiền 云vân 何hà 住trụ 。

若nhược 時thời 或hoặc 實thật 或hoặc 非phi 實thật 。 於ư 觀quán 慧tuệ 前tiền 皆giai 不bất 住trụ 。

爾nhĩ 時thời 別biệt 無vô 所sở 執chấp 相tướng 。 無vô 所sở 緣duyên 故cố 極cực 寂tịch 靜tĩnh 。

若nhược 時thời 於ư 何hà 法pháp 說thuyết 為vi 非phi 實thật 。 所sở 觀quán 察sát 之chi 法pháp 若nhược 實thật 有hữu 。 應ưng 可khả 為vi 所sở 緣duyên 。 實thật 非phi 所sở 緣duyên 故cố 。 通thông 達đạt 諦đế 實thật 無vô 之chi 時thời 。 無vô 有hữu 諦đế 實thật 所sở 依y 有hữu 法pháp 非phi 實thật 成thành 就tựu 故cố 。 於ư 能năng 破phá 實thật 成thành 就tựu 心tâm 前tiền 。 云vân 何hà 安an 住trụ 。 無vô 離ly 有hữu 法pháp 之chi 法pháp 性tánh 故cố 。 諦đế 實thật 空không 若nhược 諦đế 實thật 成thành 就tựu 。 須tu 成thành 就tựu 彼bỉ 有hữu 法pháp 之chi 自tự 性tánh 。 彼bỉ 諦đế 實thật 之chi 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 前tiền 已dĩ 破phá 訖ngật 故cố 。 故cố 若nhược 時thời 有hữu 法pháp 無vô 法pháp 。 等đẳng 諦đế 實thật 成thành 就tựu 悉tất 於ư 心tâm 前tiền 不bất 住trụ 。

爾nhĩ 時thời 別biệt 無vô 諦đế 實thật 成thành 就tựu 之chi 相tướng 故cố 。 通thông 達đạt 實thật 執chấp 所sở 緣duyên 之chi 所sở 依y 悉tất 皆giai 非phi 有hữu 。 一nhất 切thiết 戲hí 論luận 。 究cứu 竟cánh 息tức 滅diệt 。 於ư 現hiện 證chứng 空không 性tánh 之chi 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 之chi 義nghĩa (# 境cảnh )# 之chi 空không 性tánh 中trung 。 二nhị 現hiện 戲hí 論luận 亦diệc 息tức 滅diệt 。 而nhi 以dĩ 總tổng 相tương 通thông 達đạt 空không 性tánh 境cảnh 者giả 。 雖tuy 不bất 遮già 二nhị 現hiện 。 而nhi 了liễu 義nghĩa 諦đế 實thật 之chi 戲hí 論luận 則tắc 是thị 所sở 遮già 也dã 。 此thử 頌tụng 及cập 下hạ 五ngũ 頌tụng 廣quảng 明minh 果quả 相tương/tướng 。 或hoặc 謂vị 實thật 際tế 現hiện 量lượng 轉chuyển 時thời 既ký 無vô 能năng 知tri 。 亦diệc 無vô 所sở 知tri 。 以dĩ 本bổn 論luận 作tác 堪kham 布bố 所sở 許hứa 之chi 二nhị 諦đế 解giải 彼bỉ 謂vị 無vô 所sở 知tri 之chi 能năng 知tri 。 無vô 所sở 量lượng 之chi 能năng 量lượng 。 即tức 是thị 無vô 明minh 。 自tự 許hứa 諦đế 實thật 空không 諦đế 實thật 成thành 就tựu 者giả 。 顯hiển 見kiến 於ư 大Đại 乘Thừa 之chi 所sở 許hứa 毫hào 未vị 了liễu 知tri 。 且thả 自tự 身thân 亦diệc 隨tùy 常thường 見kiến 之chi 自tự 在tại 轉chuyển 。 誤ngộ 解giải 中trung 觀quán 之chi 義nghĩa 。 大đại 不bất 應ưng 理lý 也dã 。

巳tị 三tam 。 明minh 斷đoạn 已dĩ 生sanh 圓viên 滿mãn 果quả 。 分phần/phân 二nhị 。

午ngọ 一nhất 。 無vô 分phân 別biệt 亦diệc 應ưng 滿mãn 所sở 化hóa 之chi 願nguyện 及cập 喻dụ 。 午ngọ 二nhị 。 釋thích 難nạn/nan 。 今kim 初sơ 。

牟Mâu 尼Ni 寶bảo 珠châu 如như 意ý 樹thụ 。 云vân 何hà 悉tất 滿mãn 諸chư 希hy 願nguyện 。

所sở 化hóa 願nguyện 力lực 自tự 在tại 故cố 。 如Như 來Lai 現hiện 身thân 亦diệc 如như 是thị 。

譬thí 如như 大đại 鵬# 金kim 翅sí 鳥điểu 。 消tiêu 毒độc 供cung 樹thụ 昔tích 曾tằng 修tu 。

久cửu 成thành 過quá 去khứ 仍nhưng 感cảm 報báo 。 能năng 息tức 現hiện 前tiền 諸chư 毒độc 害hại 。

隨tùy 順thuận 於ư 諸chư 菩Bồ 薩Tát 行hành 。 若nhược 於ư 如Như 來Lai 修tu 供cúng 養dường 。

菩Bồ 薩Tát 雖tuy 已dĩ 般bát 涅Niết 盤Bàn 。 亦diệc 能năng 作tác 諸chư 義nghĩa 利lợi 事sự 。

若nhược 佛Phật 已dĩ 盡tận 滅diệt 一nhất 切thiết 分phân 別biệt 。 亦diệc 無vô 當đương 於ư 所sở 化hóa 說thuyết 法Pháp 之chi 想tưởng 。 不bất 應ưng 能năng 作tác 為vi 有hữu 情tình 說thuyết 法Pháp 等đẳng 事sự 。 無vô 過quá 。 雖tuy 無vô 分phân 別biệt 。 而nhi 人nhân 中trung 牟Mâu 尼Ni 珠châu 。 天thiên 中trung 如như 意ý 樹thụ 等đẳng 。 如như 何hà 遍biến 滿mãn 一nhất 切thiết 希hy 願nguyện 。 由do 所sở 化hóa 積tích 集tập 遇ngộ 佛Phật 。 福phước 德đức 之chi 力lực 。 及cập 諸chư 佛Phật 昔tích 所sở 發phát 願nguyện 增tăng 上thượng 。 雖tuy 無vô 分phân 別biệt 。 不bất 勞lao 勵lệ 力lực 任nhậm 運vận 能năng 成thành 有hữu 情tình 義nghĩa 利lợi 。 現hiện 佛Phật 色sắc 身thân 。 而nhi 為vi 說thuyết 法Pháp 。 亦diệc 猶do 如như 是thị 。 極cực 為vi 應ưng 理lý 。 發phát 願nguyện 久cửu 經kinh 過quá 去khứ 。 不bất 應ưng 生sanh 如như 是thị 果quả 。 且thả 發phát 願nguyện 者giả 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 其kỳ 果quả 不bất 應ưng 為vi 佛Phật 事sự 業nghiệp 。 無vô 過quá 。 如như 婆Bà 羅La 門Môn 。 修tu 成thành 能năng 消tiêu 毒độc 之chi 金kim 翅sí 鳥điểu 供cúng 養dường 樹thụ 。 婆Bà 羅La 門Môn 過quá 去khứ 已dĩ 久cửu 。 而nhi 彼bỉ 供cúng 養dường 樹thụ 仍nhưng 如như 是thị 能năng 消tiêu 毒độc 。 菩Bồ 薩Tát 隨tùy 順thuận 菩Bồ 薩Tát 行hành 。 由do 二nhị 資tư 糧lương 之chi 門môn 。 修tu 成thành 佛Phật 之chi 供cúng 養dường 樹thụ 。 修tu 行hành 之chi 菩Bồ 薩Tát 。 雖tuy 已dĩ 現hiện 無vô 住trụ 涅Niết 槃Bàn 。 而nhi 仍nhưng 能năng 作tác 所sở 化hóa 柷# 之chi 。 一nhất 切thiết 義nghĩa 利lợi 。 亦diệc 猶do 如như 是thị 。 悉tất 不bất 相tương 違vi 。 此thử 乃nãi 於ư 等đẳng 流lưu 安an 立lập 未vị 了liễu 知tri 之chi 爭tranh 論luận 也dã 。

午ngọ 二nhị 。 釋thích 難nạn/nan 。

若nhược 供cung 無vô 分phân 別biệt 心tâm 者giả 。 云vân 何hà 亦diệc 能năng 得đắc 果quả 報báo 。

經kinh 言ngôn 住trụ 世thế 或hoặc 涅Niết 槃Bàn 。 供cúng 養dường 福phước 德đức 均quân 等đẳng 故cố 。

世thế 俗tục 勝thắng 義nghĩa 供cúng 養dường 佛Phật 。 經kinh 言ngôn 均quân 能năng 生sanh 果quả 報báo 。

如như 汝nhữ 許hứa 於ư 諦đế 實thật 佛Phật 。 供cúng 養dường 得đắc 果quả 亦diệc 如như 是thị 。

聲Thanh 聞Văn 人nhân 或hoặc 云vân 。

若nhược 佛Phật 無vô 分phân 別biệt 心tâm 。 於ư 彼bỉ 供cúng 養dường 。 云vân 何hà 能năng 有hữu 福phước 果quả 。 彼bỉ 亦diệc 無vô 受thọ 其kỳ 供cúng 養dường 。 之chi 分phần 別biệt 故cố 。 佛Phật 雖tuy 無vô 分phân 別biệt 。 而nhi 供cúng 養dường 者giả 。 應ưng 能năng 生sanh 福phước 。

何hà 以dĩ 故cố 。 現hiện 住trụ 世thế 之chi 佛Phật 身thân 。 涅Niết 槃Bàn 後hậu 之chi 舍xá 利lợi 。 供cúng 養dường 二nhị 者giả 。 福phước 德đức 均quân 等đẳng 。 是thị 慈Từ 氏Thị 《# 獅sư 子tử 吼hống 經kinh 》# 所sở 說thuyết 故cố 。 《# 繞nhiễu 塔tháp 功công 德đức 經kinh 》# 亦diệc 云vân 。

若nhược 人nhân 供cúng 養dường 住trụ 世thế 佛Phật 及cập 與dữ 涅Niết 槃Bàn 後hậu 舍xá 利lợi 。 等đẳng 以dĩ 同đồng 一nhất 平bình 等đẳng 心tâm 所sở 獲hoạch 福phước 德đức 無vô 差sai 別biệt 。

供cung 佛Phật 等đẳng 或hoặc 世thế 俗tục 成thành 。 抑ức 真Chân 如Như 性tánh 。 佛Phật 經Kinh 悉tất 言ngôn 。 由do 供cúng 養dường 能năng 得đắc 果quả 。 如như 汝nhữ 云vân 何hà 許hứa 於ư 實thật 佛Phật 供cúng 養dường 得đắc 果quả 也dã 。 義nghĩa 謂vị 有hữu 於ư 真Chân 如Như 義nghĩa 漠mạc 不bất 深thâm 辨biện 者giả 。 真chân 亦diệc 可khả 妄vọng 亦diệc 可khả 。 我ngã 但đãn 能năng 得đắc 現hiện 實thật 相tướng 順thuận 之chi 果quả 即tức 可khả 之chi 義nghĩa 也dã 。

子tử 二nhị 。 成thành 立lập 僅cận 欲dục 證chứng 解giải 脫thoát 。 亦diệc 須tu 通thông 達đạt 空không 性tánh 。 分phần/phân 二nhị 。

丑sửu 一nhất 。 難nạn/nan 。 丑sửu 二nhị 。 答đáp 。 今kim 初sơ 。

見kiến 四Tứ 諦Đế 等đẳng 即tức 解giải 脫thoát 。 求cầu 見kiến 空không 性tánh 有hữu 何hà 益ích 。

聲Thanh 聞Văn 部bộ 人nhân 或hoặc 問vấn 云vân 。

修tu 四Tứ 諦Đế 無vô 常thường 等đẳng 十thập 六lục 行hành 相tương/tướng 現hiện 觀quán 。 即tức 能năng 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 等đẳng 解giải 脫thoát 果quả 。 何hà 用dụng 見kiến 一nhất 切thiết 。 法pháp 諦đế 實thật 空không 之chi 定định 性tánh 。 既ký 不bất 須tu 見kiến 。 且thả 不bất 應ưng 理lý 也dã 。

聲Thanh 聞Văn 部bộ 人nhân 或hoặc 有hữu 不bất 惟duy 許hứa 成thành 佛Phật 亦diệc 不bất 須tu 通thông 達đạt 空không 性tánh 。 惟duy 法pháp 無vô 我ngã 之chi 名danh 亦diệc 不bất 許hứa 。 且thả 不bất 許hứa 大Đại 乘Thừa 經Kinh 為vi 佛Phật 說thuyết 。 是thị 前tiền 類loại 之chi 主chủ 。 兼kiêm 亦diệc 雖tuy 許hứa 大Đại 乘Thừa 經Kinh 為vi 量lượng 。 而nhi 許hứa 證chứng 阿A 羅La 漢Hán 。 不bất 須tu 證chứng 法pháp 無vô 我ngã 。 彼bỉ 等đẳng 亦diệc 許hứa 即tức 由do 誦tụng 讀đọc 通thông 達đạt 空không 性tánh 之chi 般Bát 若Nhã 便tiện 可khả 成thành 出xuất 生sanh 死tử 之chi 解giải 脫thoát 道đạo 。 而nhi 安an 立lập 此thử 等đẳng 宗tông 也dã 。

丑sửu 二nhị 。 答đáp 。 分phần/phân 三tam 。

寅# 一nhất 。 即tức 由do 通thông 達đạt 空không 性tánh 之chi 般Bát 若Nhã 能năng 成thành 出xuất 生sanh 死tử 之chi 解giải 脫thoát 道đạo 。 寅# 二nhị 。 成thành 無vô 住trụ 涅Niết 槃Bàn 之chi 道Đạo 。 寅# 三tam 。 結kết 勸khuyến 為vì 求cầu 解giải 脫thoát 。 應ưng 修tu 空không 性tánh 。 初sơ 中trung 分phần/phân 二nhị 。

卯mão 一nhất 。 依y 教giáo 成thành 立lập 大Đại 乘Thừa 經Kinh 為vi 佛Phật 語ngữ 。 卯mão 二nhị 。 依y 理lý 成thành 。 今kim 初sơ 。

經Kinh 云vân 未vị 得đắc 此thử 道đạo 時thời 。 不bất 成thành 三tam 乘thừa 菩Bồ 提Đề 故cố 。

證chứng 聲thanh 緣duyên 阿A 羅La 漢Hán 果Quả 。 亦diệc 定định 須tu 通thông 達đạt 空không 性tánh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 《# 般Bát 若Nhã 經kinh 》# 云vân 。

若nhược 未vị 修tu 此thử 通thông 達đạt 空không 性tánh 之chi 道đạo 。 不bất 能năng 證chứng 三tam 乘thừa 菩Bồ 提Đề 故cố 。

如như 《# 入nhập 行hành 論luận 大đại 疏sớ/sơ 》# 引dẫn 《# 般Bát 若Nhã 經kinh 》# 所sở 說thuyết 。

若nhược 有hữu 實thật 想tưởng 。 則tắc 無vô 解giải 脫thoát 。 及cập 第đệ 三tam 時thời 之chi 圓viên 滿mãn 正chánh 覺giác 。 預dự 與dữ 乃nãi 至chí 獨Độc 覺Giác 中trung 間gian 諸chư 果quả 。 依y 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 而nhi 得đắc 。

惟duy 作tác 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 解giải 。 非phi 此thử 論luận 義nghĩa 。

復phục 次thứ 經kinh 品phẩm 中trung 有hữu 無vô 邊biên 明minh 聲thanh 緣duyên 有hữu 法pháp 無vô 我ngã 之chi 教giáo 未vị 引dẫn 。 此thử 二nhị 行hành 頌tụng 。 或hoặc 有hữu 聲thanh 聞văn 。 部bộ 人nhân 之chi 心tâm 中trung 。 許hứa 為vi 立lập 大Đại 乘Thừa 為vi 佛Phật 語ngữ 。 安an 立lập 此thử 為vi 能năng 立lập 也dã 。 若nhược 謂vị 不bất 許hứa 大Đại 乘Thừa 經Kinh 為vi 量lượng 。 於ư 彼bỉ 安an 立lập 為vi 能năng 立lập 。 則tắc 成thành 無vô 關quan 。 無vô 過quá 。 安an 立lập 能năng 立lập 之chi 理lý 有hữu 三tam 。 不bất 須tu 從tùng 初sơ 為vi 敵địch 所sở 成thành 。 此thử 中trung 亦diệc 於ư 下hạ 文văn 成thành 立lập 此thử 能năng 立lập 決quyết 定định 以dĩ 例lệ 同đồng 成thành 及cập 以dĩ 根căn 本bổn 之chi 理lý 成thành 也dã 。 論luận 師sư 亦diệc 許hứa 破phá 執chấp 大Đại 乘Thừa 經Kinh 非phi 佛Phật 說thuyết 。 而nhi 安an 立lập 此thử 等đẳng 論luận 文văn 此thử 因nhân 之chi 所sở 立lập 。 通thông 達đạt 空không 性tánh 之chi 般Bát 若Nhã 。 是thị 能năng 成thành 三tam 乘thừa 菩Bồ 提Đề 者giả 。 雖tuy 非phi 由do 成thành 立lập 此thử 義nghĩa 決quyết 定định 之chi 門môn 成thành 立lập 大Đại 乘Thừa 是thị 佛Phật 語ngữ 。 然nhiên 於ư 依y 教giáo 成thành 立lập 大Đại 乘Thừa 為vi 佛Phật 語ngữ 。 亦diệc 無vô 過quá 也dã 。

卯mão 二nhị 。 依y 理lý 成thành 。 分phần/phân 二nhị 。

辰thần 一nhất 。 例lệ 同đồng 成thành 。 辰thần 二nhị 。 以dĩ 根căn 本bổn 理lý 成thành 。 今kim 初sơ 。

若nhược 謂vị 大Đại 乘Thừa 非phi 汝nhữ 許hứa 。 汝nhữ 小Tiểu 乘Thừa 教giáo 云vân 何hà 成thành 。

何hà 故cố 二nhị 者giả 獨độc 許hứa 此thử 。 此thử 汝nhữ 初sơ 生sanh 亦diệc 未vị 許hứa 。

以dĩ 何hà 因nhân 緣duyên 信tín 解giải 彼bỉ 。 此thử 於ư 大Đại 乘Thừa 亦diệc 相tương/tướng 等đẳng 。

若nhược 二nhị 共cộng 許hứa 即tức 諦đế 實thật 。 能năng 知tri 等đẳng 亦diệc 成thành 實thật 有hữu 。

於ư 大Đại 乘Thừa 有hữu 爭tranh 論luận 故cố 。 小Tiểu 乘Thừa 教giáo 與dữ 諸chư 外ngoại 道đạo 。

及cập 餘dư 部bộ 亦diệc 自tự 他tha 爭tranh 。 是thị 有hữu 爭tranh 故cố 亦diệc 當đương 捨xả 。

或hoặc 謂vị 大Đại 乘Thừa 經Kinh 於ư 我ngã 不bất 成thành 佛Phật 語ngữ 。 且thả 不bất 許hứa 為vi 量lượng 。 故cố 對đối 我ngã 不bất 成thành 。 安an 立lập 彼bỉ 為vi 能năng 立lập 。 成thành 立lập 通thông 達đạt 空không 性tánh 亦diệc 是thị 聲thanh 緣duyên 之chi 道đạo 。 則tắc 能năng 立lập 等đẳng 同đồng 所sở 立lập 。 當đương 問vấn 汝nhữ 之chi 教giáo 汝nhữ 自tự 宗tông 許hứa 為vi 量lượng 之chi 小Tiểu 乘Thừa 諸chư 經kinh 。 云vân 何hà 成thành 立lập 為vi 佛Phật 語ngữ 。 彼bỉ 是thị 佛Phật 語ngữ 。

何hà 以dĩ 故cố 。 我ngã 等đẳng 共cộng 許hứa 此thử 小Tiểu 乘Thừa 經kinh 是thị 佛Phật 語ngữ 故cố 。 其kỳ 理lý 完hoàn 全toàn 相tương/tướng 等đẳng 汝nhữ 生sanh 已dĩ 無vô 間gian 未vị 依y 理lý 抉# 擇trạch 經kinh 義nghĩa 之chi 最tối 初sơ 。 此thử 小Tiểu 乘Thừa 經kinh 對đối 汝nhữ 亦diệc 不bất 成thành 量lượng 。 後hậu 時thời 許hứa 經kinh 為vi 量lượng 之chi 緣duyên 。 請thỉnh 問vấn 以dĩ 何hà 方phương 便tiện 。 而nhi 受thọ 調điều 伏phục 。 若nhược 謂vị 於ư 經kinh 趣thú 入nhập 。 與dữ 現hiện 法pháp 性tánh 不bất 相tương 違vi 之chi 大Đại 乘Thừa 教giáo 等đẳng 。 依y 何hà 方phương 便tiện 。 以dĩ 理lý 抉# 擇trạch 經kinh 義nghĩa 。 於ư 彼bỉ 聖thánh 教giáo 量lượng 成thành 立lập 信tín 解giải 之chi 能năng 立lập 。 於ư 大Đại 乘Thừa 經Kinh 。 亦diệc 同đồng 有hữu 故cố 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 。 任nhậm 何hà 別biệt 餘dư 二nhị 補bổ 特đặc 伽già 羅la 共cộng 許hứa 。 即tức 成thành 諦đế 實thật 量lượng 。 明minh 了liễu 論luận 等đẳng 亦diệc 成thành 諦đế 實thật 。 二nhị 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 許hứa 為vi 量lượng 故cố 。 我ngã 許hứa 小Tiểu 乘Thừa 經kinh 為vi 佛Phật 語ngữ 。 汝nhữ 亦diệc 共cộng 許hứa 。 故cố 無vô 爭tranh 論luận 。 大Đại 乘Thừa 經Kinh 非phi 我ngã 所sở 許hứa 。 有hữu 爭tranh 論luận 故cố 。 若nhược 爾nhĩ 。 於ư 小Tiểu 乘Thừa 經kinh 外ngoại 道đạo 及cập 小Tiểu 乘Thừa 諸chư 部bộ 有hữu 爭tranh 論luận 故cố 。 又hựu 小Tiểu 乘Thừa 經kinh 雖tuy 有hữu 十thập 八bát 部bộ 共cộng 許hứa 為vi 量lượng 者giả 。 而nhi 內nội 中trung 亦diệc 有hữu 餘dư 經kinh 中trung 許hứa 有hữu 生sanh 死tử 等đẳng 。 聲Thanh 聞Văn 部bộ 有hữu 許hứa 為vi 佛Phật 語ngữ 。 亦diệc 有hữu 不bất 許hứa 者giả 。 內nội 部bộ 中trung 亦diệc 有hữu 自tự 他tha 爭tranh 故cố 。 小Tiểu 乘Thừa 經kinh 為vi 量lượng 當đương 亦diệc 應ưng 捨xả 也dã 。

辰thần 二nhị 。 以dĩ 根căn 本bổn 理lý 成thành 。 分phần/phân 四tứ 。

巳tị 一nhất 。 明minh 若nhược 離ly 通thông 達đạt 空không 性tánh 之chi 般Bát 若Nhã 不bất 能năng 證chứng 阿A 羅La 漢Hán 及cập 涅Niết 槃Bàn 。 巳tị 二nhị 。 若nhược 惟duy 依y 無vô 常thường 等đẳng 十thập 六lục 行hành 觀quán 。 之chi 道đạo 即tức 能năng 。 證chứng 阿A 羅La 漢Hán 。 惟duy 斷đoạn 現hiện 行hành 煩phiền 惱não 。 亦diệc 應ưng 能năng 證chứng 。 巳tị 三tam 。 破phá 彼bỉ 轉chuyển 計kế 。 巳tị 四tứ 。 結kết 明minh 惟duy 求cầu 解giải 脫thoát 亦diệc 須tu 修tu 空không 性tánh 。 今kim 初sơ 。

聖thánh 教giáo 根căn 本bổn 為vi 比Bỉ 丘Khâu 。 比Bỉ 丘Khâu 亦diệc 依y 佛Phật 語ngữ 住trụ 。

一nhất 切thiết 心tâm 有hữu 所sở 緣duyên 者giả 。 涅Niết 槃Bàn 亦diệc 依y 佛Phật 語ngữ 住trụ 。

諸chư 阿A 羅La 漢Hán 。 從tùng 佛Phật 親thân 聞văn 。 而nhi 後hậu 結kết 集tập 經kinh 藏tạng 。 若nhược 所sở 言ngôn 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 聖thánh 教giáo 根căn 本bổn 比Bỉ 丘Khâu 即tức 。 是thị 阿A 羅La 漢Hán 。 比Bỉ 丘Khâu 阿A 羅La 漢Hán 亦diệc 依y 佛Phật 語ngữ 而nhi 住trụ 。 則tắc 聲Thanh 聞Văn 聖thánh 人nhân (# 有hữu 法pháp )# 應ưng 不phủ 。 證chứng 阿A 羅La 漢Hán 。 不bất 依y 通thông 達đạt 空không 性tánh 之chi 般Bát 若Nhã 為vi 道đạo 故cố 。 諸chư 不bất 許hứa 諸chư 法pháp 自tự 性tánh 。 空không 之chi 空không 者giả 應ưng 不bất 能năng 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 此thử 答đáp 亦diệc 此thử 所sở 明minh 也dã 。

亦diệc

聲thanh 謂vị 若nhược 離ly 空không 性tánh 不bất 惟duy 不bất 能năng 成thành 佛Phật 也dã 。 聲Thanh 聞Văn 阿A 羅La 漢Hán (# 有hữu 法pháp )# 涅Niết 槃Bàn 亦diệc 依y 佛Phật 語ngữ 住trụ 。 汝nhữ 等đẳng 相tương 續tục 應ưng 亦diệc 不bất 能năng 涅Niết 槃Bàn 。 汝nhữ 之chi 心tâm 與dữ 實thật 執chấp 所sở 緣duyên 俱câu 。 彼bỉ 所sở 著trước 境cảnh 未vị 以dĩ 理lý 。 彼bỉ 即tức 於ư 法pháp 執chấp 實thật 故cố 。 又hựu 前tiền 二nhị 句cú 立lập 宗tông 。 後hậu 二nhị 句cú 為vi 因nhân 。 言ngôn 乃nãi 至chí 有hữu 實thật 執chấp 。 其kỳ 時thời 不bất 能năng 得đắc 涅Niết 槃Bàn 也dã 。

巳tị 二nhị 。 若nhược 惟duy 依y 無vô 常thường 等đẳng 十thập 六lục 行hành 觀quán 。 之chi 道đạo 即tức 能năng 證chứng 阿A 羅La 漢Hán 。 惟duy 斷đoạn 現hiện 行hành 煩phiền 惱não 。 亦diệc 應ưng 能năng 證chứng 。

若nhược 由do 斷đoạn 惑hoặc 便tiện 解giải 脫thoát 。 無vô 間gian 應ưng 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。

彼bỉ 等đẳng 雖tuy 無vô 現hiện 行hành 惑hoặc 。 而nhi 猶do 見kiến 有hữu 業nghiệp 力lực 故cố 。

若nhược 謂vị 證chứng 阿A 羅La 漢Hán 時thời 。 不bất 須tu 通thông 達đạt 空không 性tánh 。 由do 修tu 無vô 常thường 等đẳng 十thập 六lục 行hành 觀quán 之chi 道đạo 。 斷đoạn 盡tận 煩phiền 惱não 。 即tức 能năng 解giải 脫thoát 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 果Quả 。 現hiện 行hành 煩phiền 惱não 。 暫tạm 時thời 能năng 斷đoạn 之chi 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 彼bỉ 斷đoạn 現hiện 行hành 無vô 間gian 應ưng 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 惟duy 修tu 無vô 常thường 等đẳng 十thập 六lục 行hành 觀quán 。 之chi 道đạo 即tức 證chứng 阿A 羅La 漢Hán 故cố 。 彼bỉ 二nhị 一nhất 切thiết 種chủng 例lệ 同đồng 故cố 。 此thử 不bất 能năng 許hứa 暫tạm 無vô 。 現hiện 行hành 煩phiền 惱não 。 彼bỉ 諸chư 惟duy 斷đoạn 現hiện 行hành 煩phiền 惱não 。 之chi 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 亦diệc 見kiến 有hữu 於ư 後hậu 有hữu 接tiếp 生sanh 相tương 續tục 之chi 業nghiệp 力lực 故cố 。 言ngôn 若nhược 由do 斷đoạn 惑hoặc 便tiện 解giải 脫thoát 者giả 。 是thị 牒điệp 前tiền 宗tông 之chi 計kế 。 若nhược 言ngôn 。

若nhược 由do 見kiến 諦Đế 故cố 成thành 解giải 脫thoát

同đồng 時thời 亦diệc 當đương 言ngôn 若nhược 由do 修tu 無vô 常thường 等đẳng 十thập 六lục 行hành 觀quán 。 之chi 道đạo 能năng 得đắc 斷đoạn 。 煩phiền 惱não 解giải 脫thoát 。 此thử 間gian 所sở 諍tranh 是thị 惟duy 依y 無vô 常thường 等đẳng 十thập 六lục 行hành 觀quán 。 之chi 道đạo 能năng 不bất 能năng 解giải 脫thoát 煩phiền 惱não 故cố 。 由do 言ngôn 見kiến 諦Đế 等đẳng 之chi 爭tranh 甚thậm 顯hiển 明minh 故cố 。 故cố 謂vị 許hứa 依y 無vô 常thường 等đẳng 十thập 六lục 行hành 觀quán 。 之chi 道đạo 能năng 斷đoạn 盡tận 煩phiền 惱não 。 而nhi 不bất 許hứa 其kỳ 能năng 。 解giải 脫thoát 一nhất 切thiết 苦khổ 。 非phi 此thử 之chi 義nghĩa 也dã 。 故cố 以dĩ 彼bỉ 道đạo 。 諸chư 安an 立lập 為vi 聲Thanh 聞Văn 二nhị 部bộ 共cộng 通thông 煩phiền 惱não 者giả 。 由do 如như 前tiền 說thuyết 之chi 道đạo 於ư 相tương 續tục 生sanh 起khởi 。 暫tạm 無vô 現hiện 行hành 因nhân 之chi 時thời 。 安an 立lập 為vi 得đắc 煩phiền 惱não 斷đoạn 盡tận 之chi 解giải 脫thoát 。 惟duy 暫tạm 斷đoạn 現hiện 行hành 煩phiền 惱não 。 即tức 遮già 彼bỉ 無vô 間gian 即tức 能năng 得đắc 一nhất 切thiết 漏lậu 盡tận 之chi 解giải 脫thoát 。 是thị 其kỳ 密mật 意ý 也dã 。 彼bỉ 不bất 能năng 許hứa 者giả 。 言ngôn 。

彼bỉ 等đẳng 雖tuy 無vô 現hiện 行hành 惑hoặc 而nhi 猶do 見kiến 有hữu 業nghiệp 力lực 故cố

謂vị 雖tuy 暫tạm 無vô 。 現hiện 行hành 煩phiền 惱não 。 然nhiên 猶do 見kiến 由do 業nghiệp 力lực 自tự 在tại 。 不bất 能năng 免miễn 於ư 後hậu 有hữu 也dã 。 彼bỉ 諸chư 經kinh 論luận 須tu 。 作tác 如như 是thị 解giải 。 不bất 應ưng 如như 有hữu 註chú 家gia 及cập 西tây 藏tạng 諸chư 師sư 謂vị 雖tuy 無vô 煩phiền 惱não 。 而nhi 目mục 犍kiền 連liên 及cập 聖thánh 者giả 齒xỉ 餯# 等đẳng 。 猶do 見kiến 昔tích 。 生sanh 時thời 所sở 積tích 之chi 業nghiệp 能năng 與dữ 苦khổ 果quả 。 故cố 非phi 無vô 間gian 即tức 得đắc 解giải 脫thoát 也dã 。 此thử 蓋cái 謂vị 非phi 生sanh 現hiện 生sanh 苦khổ 之chi 能năng 力lực 。 而nhi 不bất 遮già 由do 業nghiệp 故cố 。 能năng 感cảm 後hậu 有hữu 。 故cố 言ngôn 無vô 解giải 脫thoát 也dã 。

巳tị 三tam 。 破phá 彼bỉ 轉chuyển 計kế 。

或hoặc 謂vị 言ngôn 無vô 近cận 取thủ 貪tham 。 所sở 言ngôn 無vô 是thị 決quyết 定định 義nghĩa 。

此thử 貪tham 雖tuy 非phi 煩phiền 惱não 性tánh 。 如như 遍biến 行hành 癡si 之chi 何hà 無vô 。

以dĩ 受thọ 為vi 緣duyên 故cố 有hữu 貪tham 。 受thọ 於ư 彼bỉ 等đẳng 亦diệc 有hữu 故cố 。

凡phàm 有hữu 諦đế 實thật 境cảnh 俱câu 心tâm 。 即tức 有hữu 貪tham 與dữ 俱câu 現hiện 行hành 。

若nhược 謂vị 由do 修tu 無vô 常thường 等đẳng 道đạo 。 證chứng 阿A 羅La 漢Hán 。 非phi 惟duy 暫tạm 斷đoạn 生sanh 死tử 近cận 取thủ 俱câu 有hữu 因nhân 之chi 貪tham 。 由do 彼bỉ 道đạo 斷đoạn 盡tận 。 種chủng 子tử 無vô 故cố 。 仍nhưng 可khả 定định 言ngôn 不bất 取thủ 後hậu 有hữu 也dã 。 汝nhữ 所sở 許hứa 之chi 阿A 羅La 漢Hán 。 此thử 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 相tương 續tục 之chi 貪tham 。 雖tuy 非phi 如như 現hiện 所sở 說thuyết 之chi 煩phiền 惱não 性tánh 。 而nhi 如như 於ư 現hiện 遍biến 行hành 癡si 無vô 明minh 中trung 。 許hứa 有hữu 是thị 煩phiền 惱não 性tánh 有hữu 非phi 煩phiền 惱não 性tánh 二nhị 種chủng 。 於ư 貪tham 中trung 亦diệc 如như 現hiện 所sở 說thuyết 。 亦diệc 有hữu 一nhất 是thị 煩phiền 惱não 性tánh 。 一nhất 非phi 煩phiền 惱não 性tánh 。 何hà 故cố 應ưng 許hứa 彼bỉ 無vô 也dã 。 依y 此thử 文văn 。 明minh 有hữu 非phi 如như 二nhị 部bộ 及cập 大Đại 乘Thừa 共cộng 許hứa 煩phiền 惱não 性tánh 之chi 貪tham 。 自tự 宗tông 之chi 貪tham 中trung 。 有hữu 是thị 非phi 煩phiền 惱não 性tánh 二nhị 種chủng 。 應ưng 知tri 當đương 非phi 所sở 許hứa 也dã 。 是thị 具cụ 一nhất 說thuyết 故cố 。

執chấp 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 有hữu 獨độc 自tự 有hữu 能năng 力lực 之chi 實thật 物vật 之chi 我ngã 執chấp 所sở 引dẫn 之chi 現hiện 行hành 貪tham 。 雖tuy 暫tạm 能năng 斷đoạn 。 而nhi 執chấp 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 自tự 性tánh 成thành 就tựu 之chi 壞hoại 見kiến 。 所sở 引dẫn 之chi 貪tham 。 云vân 何hà 成thành 無vô 。

前tiền 說thuyết 之chi 斷đoạn 現hiện 行hành 。 無vô 間gian 所sở 說thuyết 之chi 壞hoại 見kiến 及cập 現hiện 行hành 貪tham 。 亦diệc 不bất 遮già 也dã 。 若nhược 此thử 宗tông 。 斷đoạn 二nhị 者giả 煩phiền 惱não 現hiện 行hành 。 二nhị 者giả 種chủng 子tử 未vị 斷đoạn 。 則tắc 現hiện 行hành 有hữu 無vô 。 同đồng 無vô 差sai 別biệt 。 於ư 貪tham 分phân 別biệt 其kỳ 差sai 別biệt 。 則tắc 無vô 義nghĩa 也dã 。 於ư 諸chư 未vị 證chứng 空không 性tánh 之chi 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 執chấp 受thọ 實thật 之chi 無vô 明minh 毫hào 未vị 斷đoạn 故cố 。 以dĩ 受thọ 為vi 緣duyên 。 於ư 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 不bất 離ly 之chi 貪tham 。 於ư 苦khổ 欲dục 離ly 之chi 貪tham 。 定định 能năng 生sanh 起khởi 。 受thọ 自tự 性tánh 成thành 就tựu 之chi 執chấp 。 於ư 汝nhữ 所sở 許hứa 之chi 諸chư 阿A 羅La 漢Hán 有hữu 故cố 。 緣duyên 諸chư 法pháp 諦đế 實thật 俱câu 有hữu 之chi 心tâm 。 現hiện 住trụ 於ư 彼bỉ 補bổ 特đặc 伽già 羅la 之chi 相tướng 續tục 。 其kỳ 時thời 即tức 不bất 能năng 遮già 彼bỉ 所sở 引dẫn 之chi 現hiện 行hành 貪tham 也dã 。

巳tị 四tứ 。 結kết 明minh 唯duy 求cầu 解giải 脫thoát 。 亦diệc 須tu 修tu 空không 性tánh 。

離ly 於ư 空không 性tánh 觀quán 證chứng 心tâm 。 滅diệt 已dĩ 仍nhưng 復phục 生sanh 起khởi 故cố 。

如như 人nhân 入nhập 於ư 無vô 想tưởng 定định 。 是thị 故cố 應ưng 當đương 修tu 空không 性tánh 。

離ly 於ư 通thông 達đạt 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 及cập 蘊uẩn 自tự 性tánh 空không 之chi 觀quán 證chứng 之chi 心tâm 中trung 。 雖tuy 已dĩ 暫tạm 滅diệt 。 現hiện 行hành 煩phiền 惱não 。 仍nhưng 復phục 能năng 生sanh 現hiện 行hành 。 如như 住trụ 無vô 想tưởng 定định 者giả 。 是thị 故cố 決quyết 定định 應ưng 許hứa 不bất 惟duy 求cầu 證chứng 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 即tức 求cầu 證chứng 隨tùy 一nhất 阿A 羅La 漢Hán 果quả 。 亦diệc 須tu 修tu 能năng 破phá 微vi 細tế 所sở 破phá 之chi 空không 性tánh 也dã 。 積tích 富phú 獅sư 子tử 等đẳng 。 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 亦diệc 未vị 通thông 達đạt 法pháp 無vô 我ngã 。 謂vị 為vi 《# 入nhập 行hành 論luận 》# 之chi 密mật 意ý 。 且thả 謂vị 。

以dĩ 受thọ 為vi 緣duyên

有hữu 因nhân 果quả 比tỉ 量lượng 不bất 定định 過quá 。 是thị 前tiền 類loại 天thiên 不bất 明minh 會hội 不bất 散tán 之chi 妄vọng 談đàm 也dã 。 執chấp 補bổ 特đặc 伽già 羅la 及cập 蘊uẩn 實thật 。 許hứa 為vi 煩phiền 惱não 。 亦diệc 此thử 論luận 師sư 所sở 許hứa 。 欲dục 廣quảng 知tri 者giả 。 依y 大đại 師sư 所sở 作tác 《# 入nhập 中trung 論luận 廣quảng 解giải 》# 應ưng 知tri 。

若nhược 語ngữ 入nhập 於ư 經kinh 藏tạng 中trung 。 汝nhữ 則tắc 許hứa 為vi 佛Phật 說thuyết 者giả 。

汝nhữ 於ư 多đa 分phần 大Đại 乘Thừa 經Kinh 。 是thị 否phủ/bĩ 許hứa 同đồng 經kinh 藏tạng 攝nhiếp 。

若nhược 唯duy 由do 一nhất 經kinh 不bất 攝nhiếp 。 一nhất 切thiết 皆giai 成thành 有hữu 過quá 者giả 。

何hà 不bất 由do 一nhất 同đồng 是thị 經Kinh 。 一nhất 切thiết 悉tất 切thiết 成thành 佛Phật 語ngữ 。

所sở 有hữu 甚thậm 深thâm 如Như 來Lai 語ngữ 。 大Đại 迦Ca 葉Diếp 等đẳng 尚thượng 難nan 測trắc 。

由do 汝nhữ 不bất 能năng 通thông 達đạt 故cố 。 謂vị 非phi 經kinh 攝nhiếp 何hà 所sở 據cứ 。

論luận 文văn

若Nhược 語Ngữ 入Nhập 於Ư 經Kinh 藏Tạng 中Trung

總tổng 說thuyết 有hữu 三tam 。 欲dục 明minh 成thành 大Đại 乘Thừa 是thị 佛Phật 語ngữ 之chi 理lý 。

聖thánh 教giáo 根căn 本bổn 為vi 比Bỉ 丘Khâu

云vân 等đẳng 上thượng 文văn 為vi 因nhân 之chi 文văn 亦diệc 不bất 知tri 。 謂vị 非phi 論luận 師sư 文văn 義nghĩa 。 是thị 大đại 疏sớ/sơ 堪kham 布bố 之chi 說thuyết 也dã 。 其kỳ 義nghĩa 云vân 何hà 。 義nghĩa 盡tận 謂vị 凡phàm 語ngữ 明minh 增tăng 上thượng 心tâm 學học 者giả 。 入nhập 於ư 經kinh 藏tạng 。 明minh 戒giới 學học 者giả 。 見kiến 於ư 律luật 藏tạng 。 明minh 慧tuệ 學học 者giả 現hiện 不bất 相tương 違vi 。 若nhược 許hứa 彼bỉ 是thị 佛Phật 說thuyết 。 則tắc 多đa 分phần 大Đại 乘Thừa 經Kinh 。 明minh 三tam 學học 者giả 。 何hà 不bất 許hứa 為vi 佛Phật 語ngữ 。 汝nhữ 因nhân 一nhất 經kinh 未vị 見kiến 安an 立lập 佛Phật 語ngữ 之chi 完hoàn 全toàn 性tánh 相tướng 。 便tiện 以dĩ 為vi 因nhân 。 許hứa 一nhất 切thiết 大Đại 乘Thừa 。 經kinh 皆giai 有hữu 過quá 。 見kiến 有hữu 汝nhữ 所sở 許hứa 佛Phật 語ngữ 性tánh 相tướng 完hoàn 全toàn 之chi 一nhất 種chủng 大Đại 乘Thừa 經Kinh 。 與dữ 汝nhữ 許hứa 為vi 經kinh 藏tạng 者giả 性tánh 相tướng 相tương/tướng 等đẳng 。 何hà 故cố 不bất 許hứa 一nhất 切thiết 大Đại 乘Thừa 。 經kinh 皆giai 是thị 佛Phật 語ngữ 。 大đại 般Bát 若Nhã 等đẳng 若nhược 是thị 佛Phật 語ngữ 。 大Đại 迦Ca 葉Diếp 等đẳng 。 應ưng 通thông 達đạt 其kỳ 所sở 詮thuyên 。 不bất 通thông 達đạt 故cố 。 非phi 是thị 佛Phật 語ngữ 。 大Đại 迦Ca 葉Diếp 等đẳng 。 尚thượng 許hứa 為vi 甚thậm 深thâm 難nan 測trắc 。 極cực 深thâm 之chi 經kinh 。 以dĩ 汝nhữ 不bất 通thông 達đạt 為vi 因nhân 。 便tiện 以dĩ 為vi 非phi 佛Phật 語ngữ 所sở 攝nhiếp 。 有hữu 何hà 根căn 據cứ 而nhi 云vân 然nhiên 。 不bất 應ưng 作tác 如như 是thị 說thuyết 也dã 。

寅# 二nhị 。 成thành 無vô 住trụ 涅Niết 槃Bàn 之chi 道Đạo 。

為vi 令linh 愚ngu 迷mê 受thọ 苦khổ 者giả 。 解giải 脫thoát 貪tham 著trước 怖bố 畏úy 邊biên 。

自tự 能năng 安an 住trụ 生sanh 死tử 中trung 。 此thử 即tức 是thị 修tu 空không 性tánh 果quả 。

成thành 就tựu 無vô 住trụ 涅Niết 槃Bàn 。 定định 須tu 依y 於ư 通thông 達đạt 空không 性tánh 。 為vi 諸chư 迷mê 執chấp 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 及cập 蘊uẩn 諦đế 實thật 。 流lưu 轉chuyển 生sanh 死tử 。 受thọ 苦khổ 有hữu 情tình 。 如như 諸chư 異dị 生sanh 。 貪tham 著trước 蘊uẩn 實thật 業nghiệp 惑hoặc 自tự 在tại 。 流lưu 轉chuyển 輪luân 迴hồi 。 墮đọa 於ư 常thường 邊biên 。 如như 諸chư 聲thanh 緣duyên 。 怖bố 輪luân 迴hồi 苦khổ 。 以dĩ 惟duy 斷đoạn 三tam 界giới 生sanh 死tử 。 而nhi 得đắc 出xuất 離ly 。 之chi 涅Niết 槃Bàn 為vi 所sở 證chứng 。 則tắc 墮đọa 斷đoạn 邊biên 。 解giải 脫thoát 此thử 二nhị 邊biên 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 聖thánh 人nhân 悲bi 心tâm 自tự 在tại 。 能năng 住trụ 生sanh 死tử 。 是thị 通thông 達đạt 空không 性tánh 之chi 果quả 。 若nhược 離ly 空không 性tánh 觀quán 證chứng 。 住trụ 生sanh 死tử 後hậu 。 受thọ 生sanh 死tử 自tự 相tương/tướng 苦khổ 。 彼bỉ 生sanh 厭yếm 患hoạn 。 即tức 墮đọa 斷đoạn 邊biên 故cố 。

寅# 三tam 。 結kết 勸khuyến 為vì 求cầu 解giải 脫thoát 。 應ưng 修tu 空không 性tánh 。

如như 是thị 於ư 空không 性tánh 品phẩm 類loại 。 不bất 應ưng 指chỉ 摘trích 出xuất 其kỳ 過quá 。

是thị 故cố 應ưng 當đương 勤cần 修tu 行hành 。 令linh 證chứng 空không 性tánh 無vô 猶do 豫dự 。

煩phiền 惱não 障chướng 及cập 所sở 知tri 障chướng 。 無vô 知tri 對đối 治trị 即tức 空không 性tánh 。 欲dục 速tốc 疾tật 成thành 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 云vân 何hà 於ư 此thử 不bất 修tu 行hành 。 若nhược 凡phàm 能năng 生sanh 苦khổ 痛thống 法pháp 。 於ư 彼bỉ 方phương 應ưng 生sanh 怖bố 畏úy 。 空không 性tánh 能năng 滅diệt 苦khổ 痛thống 者giả 。 於ư 彼bỉ 云vân 何hà 生sanh 怖bố 畏úy 。 若nhược 猶do 有hữu 纖tiêm 毫hào 我ngã 體thể 隨tùy 於ư 何hà 法pháp 。 能năng 生sanh 怖bố 。 我ngã 性tánh 既ký 纖tiêm 毫hào 亦diệc 無vô 。 復phục 以dĩ 何hà 因nhân 生sanh 怖bố 畏úy 。 是thị 故cố 於ư 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 空không 性tánh 品phẩm 類loại 。 不bất 應ưng 指chỉ 摘trích 尋tầm 過quá 。 依y 如như 下hạ 文văn 所sở 說thuyết 諸chư 理lý 。 亦diệc 違vi 害hại 故cố 。 是thị 故cố 求cầu 證chứng 聲thanh 緣duyên 菩Bồ 提Đề 者giả 。 亦diệc 決quyết 定định 無vô 疑nghi 。 應ưng 修tu 空không 性tánh 。 執chấp 實thật 染nhiễm 污ô 無vô 明minh 。 為vi 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 於ư 彼bỉ 貪tham 著trước 境cảnh 不bất 見kiến 過quá 患hoạn 。 不bất 能năng 得đắc 解giải 脫thoát 故cố 。 煩phiền 惱não 障chướng 及cập 所sở 知tri 障chướng 。 無vô 明minh 之chi 對đối 治trị 。 亦diệc 是thị 通thông 達đạt 空không 性tánh 之chi 般Bát 若Nhã 。 欲dục 速tốc 證chứng 斷đoạn 盡tận 二nhị 障chướng 之chi 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 云vân 何hà 不bất 修tu 空không 性tánh 。 不bất 修tu 空không 性tánh 。 煩phiền 惱não 障chướng 之chi 種chủng 子tử 亦diệc 不bất 能năng 斷đoạn 也dã 。 所sở 知tri 障chướng 之chi 種chủng 子tử 。 為vi 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 習tập 氣khí 。 而nhi 現hiện 行hành 則tắc 是thị 有hữu 法pháp 現hiện 為vi 諦đế 實thật 之chi 現hiện 分phần/phân 等đẳng 。 不bất 可khả 謂vị 現hiện 為vi 諦đế 實thật 即tức 是thị 所sở 知tri 障chướng 也dã 。 總tổng 攝nhiếp 其kỳ 義nghĩa 若nhược 謂vị 怖bố 畏úy 空không 性tánh 者giả 不bất 應ưng 修tu 彼bỉ 。 若nhược 所sở 執chấp 實thật 之chi 法pháp 。 為vi 正chánh 能năng 生sanh 生sanh 死tử 苦khổ 之chi 主chủ 體thể 。 於ư 彼bỉ 應ưng 生sanh 怖bố 畏úy 。 通thông 達đạt 空không 性tánh 之chi 般Bát 若Nhã 。 能năng 息tức 滅diệt 生sanh 死tử 苦khổ 。 對đối 彼bỉ 云vân 何hà 生sanh 畏úy 。 不bất 應ưng 怖bố 畏úy 。 彼bỉ 是thị 能năng 盡tận 怖bố 畏úy 者giả 故cố 。 若nhược 我ngã 自tự 性tánh 成thành 就tựu 有hữu 。 除trừ 於ư 彼bỉ 貪tham 著trước 外ngoại 。 於ư 他tha 任nhậm 何hà 境cảnh 上thượng 。 悉tất 應ưng 能năng 生sanh 怖bố 畏úy 。 若nhược 我ngã 體thể 任nhậm 何hà 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 纖tiêm 毫hào 亦diệc 無vô 。 能năng 怖bố 畏úy 者giả 。 復phục 是thị 誰thùy 何hà 。 思tư 維duy 自tự 性tánh 之chi 心tâm 。 請thỉnh 返phản 照chiếu 內nội 省tỉnh 。 契khế 入nhập 無vô 我ngã 。 一nhất 切thiết 怖bố 畏úy 。 悉tất 皆giai 解giải 脫thoát 也dã 。

子tử 三tam 。 廣quảng 釋thích 成thành 立lập 空không 性tánh 之chi 理lý 。 分phần/phân 二nhị 。

丑sửu 一nhất 。 成thành 補bổ 特đặc 伽già 羅la 無vô 我ngã 之chi 理lý 。 丑sửu 二nhị 。 廣quảng 釋thích 成thành 立lập 法pháp 無vô 我ngã 之chi 理lý 。 初sơ 中trung 分phần/phân 三tam 。

寅# 一nhất 。 破phá 俱câu 生sanh 我ngã 執chấp 所sở 著trước 境cảnh 。 寅# 二nhị 。 破phá 分phân 別biệt 我ngã 。 寅# 三tam 。 釋thích 能năng 破phá 難nạn/nan 。 今kim 初sơ 。

毛mao 髮phát 爪trảo 齒xỉ 既ký 非phi 我ngã 。 骨cốt 與dữ 血huyết 等đẳng 亦diệc 非phi 我ngã 。

鼻tị 涕thế 痰đàm 涎tiên 非phi 我ngã 身thân 。 黃hoàng 水thủy 膿nùng 汁trấp 亦diệc 非phi 我ngã 。

我ngã 者giả 既ký 非phi 血huyết 與dữ 汗hãn 。 肝can 肺phế 等đẳng 亦diệc 非phi 我ngã 身thân 。

餘dư 藏tạng 腑phủ 等đẳng 亦diệc 非phi 我ngã 。 我ngã 亦diệc 非phi 是thị 便tiện 溺nịch 等đẳng 。

皮bì 膚phu 肌cơ 肉nhục 既ký 非phi 我ngã 。 暖noãn 及cập 與dữ 風phong 亦diệc 非phi 我ngã 。

身thân 諸chư 孔khổng 竅khiếu 及cập 六lục 識thức 。 彼bỉ 等đẳng 一nhất 切thiết 皆giai 非phi 我ngã 。

此thử 中trung 分phân 別biệt 與dữ 俱câu 生sanh 實thật 執chấp 之chi 差sai 別biệt 。 緣duyên 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 及cập 蘊uẩn 隨tùy 一nhất 。 依y 宗tông 派phái 轉chuyển 變biến 心tâm 或hoặc 未vị 轉chuyển 變biến 心tâm 者giả 。 悉tất 有hữu 之chi 執chấp 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 及cập 自tự 相tương/tướng 成thành 就tựu 之chi 心tâm 。 不bất 觀quán 待đãi 依y 理lý 觀quán 察sát 而nhi 趣thú 入nhập 。 自tự 然nhiên 而nhi 生sanh 起khởi 者giả 。 謂vị 之chi 俱câu 生sanh 實thật 執chấp 。 是thị 實thật 執chấp 而nhi 須tu 待đãi 理lý 智trí 觀quán 察sát 趣thú 入nhập 。 始thỉ 作tác 應ưng 諦đế 實thật 成thành 就tựu 想tưởng 及cập 諦đế 實thật 成thành 就tựu 想tưởng 者giả 。 是thị 分phân 別biệt 實thật 執chấp 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 我ngã 執chấp 中trung 。 雖tuy 亦diệc 有hữu 為vi 俱câu 生sanh 所sở 攝nhiếp 之chi 執chấp 獨độc 一nhất 自tự 在tại 實thật 有hữu 之chi 我ngã 執chấp 。 而nhi 執chấp 補bổ 特đặc 伽già 羅la 及cập 蘊uẩn 。 如như 主chủ 與dữ 奴nô 者giả 。 惟duy 是thị 分phân 別biệt 應ưng 知tri 。 如như 是thị 執chấp 無vô 方phương 分phần/phân 微vi 塵trần 及cập 無vô 剎sát 那na 分phần/phân 識thức 亦diệc 惟duy 是thị 分phân 別biệt 法pháp 我ngã 執chấp 也dã 。 總tổng 凡phàm 不bất 待đãi 宗tông 派phái 觀quán 察sát 自tự 然nhiên 生sanh 起khởi 者giả 。 為vi 俱câu 生sanh 二nhị 種chủng 我ngã 執chấp 。 此thử 外ngoại 別biệt 餘dư 我ngã 執chấp 。 皆giai 是thị 分phân 別biệt 也dã 。 前tiền 者giả 之chi 所sở 執chấp 境cảnh 為vi 主chủ 要yếu 所sở 破phá 。 破phá 後hậu 者giả 之chi 所sở 執chấp 境cảnh 是thị 破phá 前tiền 者giả 之chi 支chi 分phần/phân 。 應ưng 知tri 。 或hoặc 謂vị 破phá 齒xỉ 爪trảo 等đẳng 是thị 我ngã 。 若nhược 是thị 為vì 求cầu 解giải 脫thoát 生sanh 死tử 故cố 。 諸chư 有hữu 情tình 雖tuy 執chấp 彼bỉ 等đẳng 為vi 我ngã 所sở 。 未vị 執chấp 彼bỉ 為vi 我ngã 故cố 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。 與dữ 經kinh 言ngôn 色sắc 非phi 我ngã 等đẳng 是thị 一nhất 義nghĩa 。 故cố 俱câu 生sanh 薩tát 迦ca 耶da 見kiến 二nhị 種chủng 所sở 緣duyên 之chi 所sở 緣duyên 者giả 。 惟duy 是thị 為vi 業nghiệp 果quả 所sở 依y 之chi 我ngã 。 及cập 自tự 變biến 之chi 我ngã 所sở 。 此thử 中trung 是thị 由do 薩tát 加gia 耶da 見kiến 執chấp 我ngã 我ngã 所sở 自tự 相tương/tướng 成thành 就tựu 。 若nhược 我ngã 自tự 相tương/tướng 成thành 就tựu 。 則tắc 於ư 彼bỉ 之chi 所sở 相tương/tướng 。 蘊uẩn 之chi 積tích 聚tụ 。 等đẳng 流lưu 合hợp 一nhất 。 支chi 分phần/phân 與dữ 彼bỉ 諸chư 蘊uẩn 異dị 體thể 。 應ưng 必tất 居cư 其kỳ 一nhất 。 為vi 其kỳ 相tương/tướng 之chi 所sở 依y 。 言ngôn 彼bỉ 等đẳng 不phủ 。 如như 是thị 成thành 就tựu 。 故cố 作tác 如như 是thị 說thuyết 也dã 。 破phá 獨độc 一nhất 之chi 蘊uẩn 。 為vi 我ngã 相tương/tướng 之chi 所sở 依y 者giả 。 齒xỉ 及cập 爪trảo 非phi 我ngã 。 我ngã 相tương/tướng 所sở 依y 非phi 骨cốt 與dữ 血huyết 。 非phi 鼻tị 涕thế 。 非phi 痰đàm 涎tiên 。 僅cận 唯duy 依y 彼bỉ 等đẳng 而nhi 安an 立lập 我ngã 故cố 。 黃hoàng 水thủy 與dữ 膿nùng 亦diệc 非phi 我ngã 相tương/tướng 所sở 依y 。 我ngã 相tương/tướng 所sở 依y 。 非phi 血huyết 及cập 汗hãn 。 因nhân 同đồng 前tiền 。 肝can 肺phế 等đẳng 亦diệc 非phi 我ngã 相tương/tướng 所sở 依y 。 腸tràng 等đẳng 別biệt 餘dư 藏tạng 腑phủ 亦diệc 非phi 我ngã 相tương/tướng 所sở 依y 。 我ngã 非phi 便tiện 溺nịch 。 皮bì 肉nhục 亦diệc 非phi 我ngã 唯duy 依y 等đẳng 而nhi 施thi 設thiết 故cố 。 暖noãn 及cập 風phong 非phi 我ngã 。 身thân 之chi 內nội 竅khiếu 等đẳng 亦diệc 非phi 我ngã 。 總tổng 攝nhiếp 其kỳ 義nghĩa 內nội 道đạo 諸chư 說thuyết 實thật 有hữu 者giả 。 執chấp 蘊uẩn 為vi 補bổ 特đặc 伽già 羅la 相tương/tướng 所sở 依y 。 外ngoại 道đạo 諸chư 師sư 。 許hứa 補bổ 特đặc 伽già 羅la 如như 主chủ 。 蘊uẩn 如như 奴nô 。 與dữ 蘊uẩn 異dị 體thể 之chi 我ngã 也dã 。 此thử 中trung 此thử 等đẳng 教giáo 。 與dữ 《# 中trung 觀quán 寶bảo 鬘man 論luận 》# 破phá 六lục 界giới 是thị 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 是thị 一nhất 義nghĩa 故cố 。 孔khổng 竅khiếu 非phi 我ngã 者giả 。 破phá 空không 界giới 是thị 補bổ 特đặc 伽già 羅la 也dã 。 故cố 於ư 名danh 言ngôn 中trung 。 蘊uẩn 之chi 積tích 聚tụ 等đẳng 流lưu 。 獨độc 一nhất 支chi 分phần/phân 。 亦diệc 不bất 可khả 執chấp 為vi 補bổ 特đặc 伽già 羅la 相tương/tướng 所sở 依y 。 與dữ 彼bỉ 等đẳng 異dị 體thể 之chi 餘dư 法pháp 。 亦diệc 不bất 可khả 安an 立lập 。 為vi 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 唯duy 依y 彼bỉ 等đẳng 立lập 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 之chi 名danh 而nhi 已dĩ 。 若nhược 爾nhĩ 則tắc 毫hào 無vô 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 之chi 安an 立lập 矣hĩ 。 對đối 汝nhữ 天thiên 授thọ 祠từ 授thọ 不bất 觀quán 察sát 而nhi 安an 立lập 者giả 不bất 以dĩ 為vi 足túc 。 或hoặc 許hứa 有hữu 安an 立lập 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 名danh 言ngôn 之chi 所sở 依y 體thể 。 自tự 相tương/tướng 成thành 就tựu 之chi 。 一nhất 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 則tắc 墮đọa 常thường 斷đoạn 二nhị 邊biên 。 應ưng 知tri 彼bỉ 僅cận 微vi 塵trần 許hứa 亦diệc 無vô 也dã 。

寅# 二nhị 。 破phá 分phân 別biệt 我ngã 。 分phần/phân 二nhị 。

卯mão 一nhất 。 破phá 數số 論luận 師sư 計kế 心tâm 是thị 我ngã 。 卯mão 二nhị 。 破phá 分phân 別biệt 論luận 師sư 計kế 物vật 是thị 我ngã 。

外ngoại 道đạo 所sở 許hứa 實thật 我ngã 。 雖tuy 見kiến 有hữu 無vô 邊biên 差sai 別biệt 。 然nhiên 彼bỉ 等đẳng 所sở 計kế 。 不bất 外ngoại 心tâm 物vật 隨tùy 一nhất 。 破phá 此thử 二nhị 宗tông 則tắc 諸chư 論luận 皆giai 能năng 破phá 。 故cố 論luận 破phá 此thử 二nhị 宗tông 也dã 。

初sơ 中trung 分phần/phân 二nhị 。

辰thần 一nhất 。 正chánh 明minh 能năng 破phá 。 辰thần 二nhị 。 破phá 彼bỉ 轉chuyển 計kế 。 今kim 初sơ 。

若nhược 言ngôn 聲thanh 識thức 是thị 常thường 者giả 。 一nhất 切thiết 時thời 中trung 應ưng 執chấp 聲thanh 。

所sở 知tri 無vô 則tắc 無vô 能năng 知tri 。 依y 何hà 而nhi 立lập 能năng 知tri 名danh 。

若nhược 不bất 知tri 亦diệc 說thuyết 為vi 知tri 。 木mộc 亦diệc 應ưng 成thành 為vi 知tri 故cố 。

是thị 故cố 所sở 知tri 不bất 現hiện 前tiền 。 定định 應ưng 說thuyết 無vô 能năng 知tri 者giả 。

《# 數số 論luận 》# 所sở 知tri 數số 決quyết 定định 二nhị 十thập 五ngũ 。 於ư 中trung 神thần 我ngã 及cập 二nhị 十thập 四tứ 種chủng 實thật 法pháp 共cộng 為vi 二nhị 十thập 五ngũ 。 有hữu 知tri 覺giác 受thọ 想tưởng 者giả 許hứa 為vi 我ngã 。 神thần 我ngã 能năng 變biến 作tác 諸chư 所sở 變biến 而nhi 不bất 能năng 受thọ 用dụng 。 知tri 覺giác 之chi 士sĩ 夫phu 。 能năng 受thọ 用dụng 境cảnh 而nhi 不bất 能năng 造tạo 作tác 。 許hứa 為vi 常thường 實thật 。 能năng 受thọ 用dụng 之chi 時thời 。 心tâm 亦diệc 名danh 為vi 大đại 。 於ư 彼bỉ 外ngoại 亦diệc 現hiện 聲thanh 等đẳng 五ngũ 唯duy 。 內nội 亦diệc 現hiện 士sĩ 夫phu 。 而nhi 受thọ 用dụng 之chi 。 許hứa 心tâm 於ư 所sở 受thọ 用dụng 及cập 能năng 受thọ 用dụng 。 同đồng 一nhất 貪tham 著trước 而nhi 。 流lưu 轉chuyển 生sanh 死tử 。 此thử 中trung 不bất 勞lao 詳tường 贅# 。 此thử 等đẳng 建kiến 立lập 。 於ư 餘dư 處xứ 當đương 知tri 。 此thử 數số 論luận 師sư 之chi 宗tông 。 多đa 有hữu 安an 立lập 異dị 名danh 。 許hứa 為vi 無vô 上thượng 瑜du 伽già 續tục 部bộ 之chi 密mật 意ý 者giả 故cố 。 聲thanh 與dữ 識thức 常thường 。 許hứa 不bất 許hứa 雖tuy 有hữu 四tứ 句cú 。 而nhi 數số 論luận 師sư 許hứa 二nhị 者giả 皆giai 是thị 常thường 。 若nhược 許hứa 聲thanh 及cập 於ư 聲thanh 等đẳng 五ngũ 唯duy 受thọ 用dụng 知tri 覺giác 之chi 士sĩ 夫phu 是thị 常thường 實thật 。 彼bỉ 知tri 覺giác 之chi 士sĩ 夫phu 。 於ư 聲thanh 有hữu 無vô 之chi 時thời 。 悉tất 應ưng 以dĩ 聲thanh 為vi 所sở 取thủ 境cảnh 。 是thị 以dĩ 彼bỉ 為vi 所sở 取thủ 境cảnh 而nhi 執chấp 取thủ 之chi 常thường 法pháp 故cố 。 若nhược 無vô 所sở 知tri 境cảnh 。 以dĩ 何hà 物vật 為vi 所sở 覺giác 了liễu 。 於ư 彼bỉ 境cảnh 之chi 有hữu 境cảnh 說thuyết 名danh 為vi 識thức 。 說thuyết 彼bỉ 不bất 應ưng 理lý 故cố 。 若nhược 謂vị 因nhân 不bất 成thành 。 聲thanh 雖tuy 不bất 成thành 。 取thủ 彼bỉ 之chi 識thức 常thường 有hữu 故cố 。 木mộc 亦diệc 應ưng 成thành 能năng 知tri 。 可khả 許hứa 有hữu 無vô 所sở 知tri 之chi 識thức 故cố 。 故cố 定định 應ưng 言ngôn 現hiện 無vô 聲thanh 等đẳng 所sở 知tri 。 則tắc 無vô 識thức 。 否phủ/bĩ 而nhi 無vô 識thức 之chi 能năng 立lập 。 應ưng 許hứa 士sĩ 夫phu 無vô 不bất 取thủ 聲thanh 之chi 時thời 故cố 。

辰thần 二nhị 。 破phá 彼bỉ 轉chuyển 計kế 。

若nhược 即tức 由do 彼bỉ 了liễu 知tri 色sắc 。

爾nhĩ 時thời 何hà 故cố 彼bỉ 不bất 聞văn 。

若nhược 由do 聲thanh 未vị 現hiện 前tiền 故cố 。 是thị 彼bỉ 能năng 聞văn 識thức 亦diệc 無vô 。

即tức 彼bỉ 取thủ 聲thanh 之chi 自tự 性tánh 。 如như 何hà 轉chuyển 變biến 取thủ 色sắc 等đẳng 。

若nhược 彼bỉ 二nhị 者giả 即tức 是thị 一nhất 。 安an 立lập 父phụ 子tử 無vô 正chánh 因nhân 。

如như 是thị 情tình 塵trần 暗ám 等đẳng 三tam 。 自tự 性tánh 非phi 父phụ 亦diệc 非phi 子tử 。

具cụ 足túc 取thủ 聲thanh 之chi 自tự 性tánh 。 應ưng 不bất 能năng 見kiến 所sở 見kiến 者giả 。

若nhược 如như 優ưu 人nhân 易dị 衣y 冠quan 。 彼bỉ 亦diệc 能năng 見kiến 則tắc 非phi 常thường 。

若nhược 謂vị 聲thanh 色sắc 取thủ 性tánh 一nhất 。 彼bỉ 先tiên 無vô 故cố 應ưng 性tánh 異dị 。

若nhược 言ngôn 餘dư 相tương/tướng 非phi 諦đế 實thật 。 當đương 說thuyết 彼bỉ 識thức 本bổn 自tự 性tánh 。

若nhược 謂vị 即tức 識thức 自tự 體thể 者giả 。 一nhất 切thiết 士sĩ 夫phu 應ưng 成thành 一nhất 。

彼bỉ 諸chư 有hữu 情tình 無vô 情tình 法pháp 。 有hữu 性tánh 同đồng 故cố 悉tất 應ưng 一nhất 。

若nhược 時thời 差sai 別biệt 皆giai 顛điên 倒đảo 。

爾nhĩ 時thời 相tương 似tự 依y 何hà 法pháp 。

若nhược 謂vị 應ưng 有hữu 無vô 所sở 知tri 之chi 能năng 知tri 無vô 過quá 。 無vô 聲thanh 之chi 時thời 。 常thường 住trụ 之chi 士sĩ 夫phu 。 以dĩ 所sở 取thủ 色sắc 為vi 境cảnh 而nhi 知tri 也dã 。 士sĩ 夫phu (# 有hữu 法pháp )# 以dĩ 所sở 取thủ 色sắc 為vi 境cảnh 而nhi 執chấp 取thủ 之chi 時thời 。 何hà 不bất 聞văn 聲thanh 。 應ưng 亦diệc 聞văn 也dã 。 彼bỉ 於ư 五ngũ 唯duy 不bất 問vấn 遠viễn 近cận 。 常thường 受thọ 用dụng 故cố 。 若nhược 謂vị 了liễu 知tri 色sắc 之chi 時thời 。 聲thanh 未vị 現hiện 前tiền 。 不bất 能năng 知tri 聲thanh 。 若nhược 許hứa 境cảnh 聲thanh 無vô 時thời 。 彼bỉ 聲thanh 之chi 有hữu 境cảnh 識thức 亦diệc 無vô 。 則tắc 壞hoại 許hứa 士sĩ 夫phu 常thường 遍biến 。

復phục 次thứ 。 是thị 取thủ 聲thanh 識thức 之chi 自tự 性tánh 者giả 。 彼bỉ 云vân 何hà 能năng 轉chuyển 變biến 為vi 取thủ 色sắc 之chi 識thức 。 應ưng 不bất 能năng 轉chuyển 。 彼bỉ 之chi 二nhị 相tương/tướng 適thích 相tương 違vi 故cố 。 或hoặc 謂vị 如như 一nhất 士sĩ 夫phu 。 待đãi 異dị 所sở 待đãi 。 安an 立lập 為vi 父phụ 及cập 子tử 。 觀quán 待đãi 變biến 異dị 及cập 自tự 性tánh 。 取thủ 色sắc 之chi 時thời 。 雖tuy 無vô 聲thanh 之chi 變biến 異dị 。 而nhi 有hữu 聲thanh 之chi 自tự 性tánh 。 彼bỉ 色sắc 聲thanh 二nhị 。 自tự 性tánh 一nhất 故cố 。 其kỳ 時thời 亦diệc 安an 聲thanh 之chi 有hữu 境cảnh 也dã 。 彼bỉ 二nhị 法pháp 喻dụ 應ưng 不bất 相tương 等đẳng 。 於ư 一nhất 士sĩ 夫phu 待đãi 異dị 所sở 待đãi 。 惟duy 安an 主chủ 父phụ 子tử 之chi 名danh 。 而nhi 非phi 真chân 性tánh 成thành 就tựu 。 而nhi 汝nhữ 許hứa 彼bỉ 等đẳng 之chi 自tự 性tánh 勝thắng 義nghĩa 成thành 就tựu 故cố 。 如như 是thị 於ư 汝nhữ 所sở 許hứa 情tình 塵trần 暗ám 三tam 等đẳng 分phân 之chi 神thần 我ngã 及cập 自tự 性tánh 及cập 勝thắng 義nghĩa 諦đế 。 子tử 之chi 分phần 位vị 非phi 子tử 之chi 自tự 性tánh 。 父phụ 之chi 分phần 位vị 亦diệc 非phi 父phụ 之chi 自tự 性tánh 。 《# 數số 論luận 》# 云vân 。

諸chư 德đức 勝thắng 自tự 性tánh 。 不bất 行hành 於ư 見kiến 道đạo 。 若nhược 入nhập 於ư 見kiến 道đạo 。 如như 幻huyễn 積tích 聚tụ 成thành 。

自tự 性tánh 任nhậm 何hà 時thời 中trung 不bất 為vi 所sở 見kiến 。 許hứa 現hiện 見kiến 之chi 父phụ 子tử 等đẳng 。 是thị 虛hư 妄vọng 故cố 。 若nhược 爾nhĩ 。 父phụ 即tức 子tử 。 子tử 亦diệc 即tức 父phụ 。 父phụ 子tử 二nhị 自tự 性tánh 一nhất 故cố 。 是thị 故cố 許hứa 父phụ 子tử 自tự 性tánh 一nhất 。 觀quán 待đãi 所sở 待đãi 別biệt 別biệt 分phần/phân 位vị 之chi 安an 立lập 亦diệc 無vô 故cố 。

復phục 次thứ 。 色sắc 執chấp (# 有hữu 法pháp )# 亦diệc 具cụ 足túc 聲thanh 執chấp 之chi 自tự 性tánh 中trung 。 無vô 若nhược 彼bỉ 中trung 有hữu 。 應ưng 量lượng 可khả 見kiến 。 而nhi 不bất 見kiến 故cố 。 若nhược 如như 優ưu 人nhân 脫thoát 先tiên 服phục 飾sức 。 著trước 新tân 服phục 飾sức 。 而nhi 取thủ 色sắc 之chi 理lý 。 依y 餘dư 變biến 異dị 而nhi 見kiến 取thủ 聲thanh 自tự 體thể 。 若nhược 爾nhĩ 。 彼bỉ 知tri 覺giác 應ưng 非phi 常thường 實thật 。 捨xả 餘dư 形hình 態thái 取thủ 餘dư 形hình 態thái 故cố 。 若nhược 謂vị 與dữ 聲thanh 執chấp 相tướng 異dị 之chi 色sắc 執chấp 自tự 體thể 。 與dữ 聲thanh 執chấp 自tự 性tánh 一nhất 。 故cố 無vô 故cố 過quá 。 彼bỉ 自tự 性tánh 一nhất 性tánh 先tiên 應ưng 非phi 有hữu 。 惟duy 各các 各các 別biệt 異dị 住trụ 故cố 。 又hựu 不bất 應ưng 許hứa 後hậu 之chi 相tướng 即tức 是thị 前tiền 之chi 相tướng 。 後hậu 之chi 一nhất 與dữ 前tiền 之chi 無vô 。 是thị 相tương 違vi 故cố 。 《# 大đại 疏sớ/sơ 》# 釋thích 云vân 。

若nhược 獨độc 一nhất 自tự 體thể 後hậu 生sanh 餘dư 法pháp 之chi 時thời 。 仍nhưng 是thị 獨độc 一nhất 自tự 體thể 。 如như 是thị 先tiên 所sở 無vô 之chi 一nhất 。 許hứa 是thị 相tương 違vi 一nhất 故cố 。 若nhược 謂vị 彼bỉ 以dĩ 餘dư 相tương/tướng 顯hiển 現hiện 者giả 。 非phi 如như 所sở 現hiện 而nhi 諦đế 實thật 故cố 無vô 過quá 者giả 。 若nhược 爾nhĩ 當đương 說thuyết 與dữ 彼bỉ 識thức 自tự 本bổn 性tánh 一nhất 諦đế 實thật 者giả 。 復phục 是thị 何hà 物vật 。 應ưng 不bất 能năng 說thuyết 。 許hứa 以dĩ 何hà 相tương/tướng 顯hiển 現hiện 如như 彼bỉ 所sở 現hiện 非phi 諦đế 實thật 故cố 。 若nhược 謂vị 即tức 彼bỉ 知tri 覺giác 士sĩ 夫phu 。 是thị 諦đế 實thật 成thành 就tựu 性tánh 。 是thị 則tắc 異dị 相tướng 續tục 之chi 士sĩ 夫phu 。 悉tất 應ưng 成thành 一nhất 。 許hứa 一nhất 切thiết 士sĩ 夫phu 。 是thị 無vô 分phân 之chi 常thường 遍biến 故cố 。 有hữu 心tâm 思tư 之chi 知tri 覺giác 。 與dữ 無vô 心tâm 之chi 實thật 法pháp 神thần 我ngã 等đẳng 亦diệc 應ưng 成thành 一nhất 。

何hà 以dĩ 故cố 。 無vô 分phần/phân 常thường 遍biến 有hữu 性tánh 等đẳng 故cố 。 或hoặc 應ưng 答đáp 云vân 。 有hữu 性tánh 是thị 自tự 性tánh 實thật 有hữu 也dã 。 若nhược 謂vị 變biến 異dị 之chi 諸chư 種chủng 不bất 同đồng 差sai 別biệt 。 是thị 顛điên 倒đảo 虛hư 妄vọng 。

爾nhĩ 時thời 彼bỉ 等đẳng 。 相tương 似tự 之chi 異dị 同đồng 所sở 依y 諦đế 實thật 成thành 就tựu 之chi 神thần 我ngã 是thị 何hà 物vật 。 彼bỉ 亦diệc 應ưng 無vô 。 是thị 諸chư 虛hư 妄vọng 變biến 異dị 之chi 所sở 有hữu 故cố 。

卯mão 二nhị 。 破phá 分phân 別biệt 論luận 師sư 計kế 物vật 是thị 我ngã 。

若nhược 無vô 心tâm 汝nhữ 我ngã 應ưng 無vô 。 非phi 心tâm 性tánh 故cố 如như 瓶bình 等đẳng 。

若nhược 與dữ 心tâm 屬thuộc 故cố 能năng 知tri 。 應ưng 壞hoại 實thật 有hữu 無vô 知tri 性tánh 。

若nhược 絕tuyệt 無vô 能năng 成thành 我ngã 法pháp 。 心tâm 於ư 彼bỉ 我ngã 有hữu 何hà 益ích 。

如như 是thị 無vô 知tri 離ly 作tác 為vi 。 彼bỉ 我ngã 應ưng 成thành 如như 虛hư 空không 。

勝thắng 論luận 及cập 毘tỳ 婆bà 沙sa 師sư 所sở 有hữu 許hứa 我ngã 是thị 無vô 心tâm 之chi 物vật 者giả 。 亦diệc 非phi 我ngã 。 是thị 無vô 心tâm 性tánh 故cố 。 喻dụ 如như 瓶bình 等đẳng 。 若nhược 謂vị 我ngã 自tự 體thể 雖tuy 是thị 物vật 。 然nhiên 由do 聯liên 結kết 成thành 就tựu 之chi 門môn 而nhi 成thành 有hữu 心tâm 。 故cố 安an 立lập 為vi 境cảnh 之chi 能năng 知tri 。 若nhược 爾nhĩ 。 應ưng 壞hoại 彼bỉ 我ngã 於ư 先tiên 境cảnh 不bất 知tri 之chi 自tự 性tánh 諦đế 實thật 有hữu 。 後hậu 由do 他tha 緣duyên 之chi 力lực 。 於ư 境cảnh 能năng 知tri 故cố 。 若nhược 許hứa 能năng 成thành 我ngã 者giả 纖tiêm 毫hào 亦diệc 無vô 心tâm 於ư 彼bỉ 我ngã 。 有hữu 何hà 作tác 用dụng 。 令linh 於ư 境cảnh 能năng 知tri 。 不bất 應ưng 能năng 也dã 。 許hứa 能năng 成thành 我ngã 者giả 無vô 故cố 。 攝nhiếp 其kỳ 義nghĩa 。 若nhược 如như 是thị 許hứa 彼bỉ 我ngã 非phi 能năng 知tri 者giả 亦diệc 離ly 作tác 為vi 。 虛hư 空không 應ưng 成thành 我ngã 故cố 。 不bất 須tu 許hứa 如như 是thị 之chi 我ngã 。 彼bỉ 不bất 能năng 作tác 纖tiêm 毫hào 損tổn 益ích 故cố 。

寅# 三tam 。 釋thích 能năng 破phá 難nạn/nan 。 分phần/phân 二nhị 。

卯mão 一nhất 。 釋thích 不bất 應ưng 有hữu 業nghiệp 果quả 難nạn/nan 。 卯mão 二nhị 。 釋thích 不bất 應ưng 修tu 悲bi 心tâm 難nạn/nan 。 初sơ 中trung 分phần/phân 二nhị 。

辰thần 一nhất 。 難nạn/nan 。 辰thần 二nhị 。 答đáp 。 今kim 初sơ 。

若nhược 時thời 所sở 依y 我ngã 非phi 有hữu 。 業nghiệp 果quả 應ưng 不bất 相tương 聯liên 屬thuộc 。

既ký 作tác 業nghiệp 已dĩ 旋toàn 即tức 壞hoại 。 是thị 則tắc 應ưng 為vi 誰thùy 之chi 業nghiệp 。

或hoặc 謂vị 若nhược 無vô 繫hệ 縛phược 解giải 脫thoát 一nhất 切thiết 。 所sở 依y 之chi 我ngã 。 一nhất 切thiết 法pháp 剎sát 那na 生sanh 滅diệt 。 善thiện 不bất 善thiện 業nghiệp 。 果quả 應ưng 無vô 聯liên 屬thuộc 之chi 理lý 。 造tạo 善thiện 不bất 善thiện 業nghiệp 已dĩ 。 第đệ 二nhị 剎sát 那na 即tức 壞hoại 。 後hậu 時thời 彼bỉ 業nghiệp 為vi 誰thùy 作tác 者giả 之chi 。 業nghiệp 於ư 受thọ 果quả 之chi 時thời 作tác 業nghiệp 者giả 無vô 故cố 。 若nhược 如như 我ngã 等đẳng 所sở 許hứa 。 則tắc 有hữu 常thường 住trụ 之chi 士sĩ 夫phu 也dã 。

辰thần 二nhị 。 答đáp 。

作tác 業nghiệp 受thọ 報báo 所sở 依y 異dị 。 果quả 時thời 我ngã 亦diệc 非phi 作tác 者giả 。

是thị 我ngã 二nhị 宗tông 所sở 共cộng 成thành 。 爭tranh 此thử 豈khởi 非phi 無vô 義nghĩa 利lợi 。

謂vị 有hữu 因nhân 時thời 有hữu 果quả 俱câu 。 未vị 嘗thường 見kiến 有hữu 如như 是thị 事sự 。

問vấn 誰thùy 能năng 依y 一nhất 相tương 續tục 。 說thuyết 能năng 作tác 者giả 亦diệc 受thọ 者giả 。

過quá 去khứ 及cập 與dữ 未vị 來lai 心tâm 。 彼bỉ 非phi 是thị 我ngã 彼bỉ 無vô 故cố 。

若nhược 生sanh 起khởi 心tâm 是thị 我ngã 者giả 。 彼bỉ 壞hoại 滅diệt 時thời 應ưng 無vô 我ngã 。

喻dụ 如như 芭ba 蕉tiêu 樹thụ 莖hành 幹cán 。 層tằng 層tằng 剖phẫu 之chi 無vô 一nhất 物vật 。

如như 是thị 明minh 辨biện 觀quán 慧tuệ 尋tầm 。 所sở 執chấp 之chi 我ngã 絕tuyệt 無vô 有hữu 。

若nhược 造tạo 作tác 因nhân 業nghiệp 之chi 時thời 。 與dữ 受thọ 果quả 報báo 之chi 時thời 。 所sở 依y 補bổ 特đặc 伽già 羅la 實thật 物vật 異dị 。 於ư 受thọ 果quả 時thời 之chi 我ngã 。 非phi 作tác 業nghiệp 者giả 。 亦diệc 我ngã 二nhị 宗tông 共cộng 成thành 。 於ư 此thử 明minh 業nghiệp 果quả 關quan 係hệ 之chi 際tế 。 汝nhữ 之chi 爭tranh 論luận 豈khởi 非phi 無vô 義nghĩa 。 於ư 作tác 業nghiệp 時thời 不bất 受thọ 報báo 。 受thọ 報báo 時thời 無vô 作tác 業nghiệp 者giả 。 亦diệc 汝nhữ 所sở 許hứa 故cố 。 此thử 若nhược 成thành 過quá 。 於ư 汝nhữ 亦diệc 同đồng 故cố 。 因nhân 俱câu 者giả 。 謂vị 於ư 因nhân 等đẳng 俱câu 時thời 。 而nhi 受thọ 果quả 報báo 。 未vị 見kiến 有hữu 此thử 事sự 故cố 。 若nhược 爾nhĩ 。 汝nhữ 宗tông 之chi 理lý 云vân 何hà 。 依y 於ư 一nhất 蘊uẩn 等đẳng 流lưu 。 於ư 所sở 依y 說thuyết 彼bỉ 是thị 作tác 業nghiệp 者giả 亦diệc 受thọ 報báo 者giả 而nhi 安an 立lập 也dã 。 言ngôn 等đẳng 流lưu 者giả 。 謂vị 有hữu 近cận 所sở 取thủ 為vi 部bộ 分phân 之chi 前tiền 後hậu 中trung 三tam 剎sát 那na 能năng 親thân 取thủ 之chi 有hữu 分phần/phân 。 總tổng 言ngôn 之chi 。 應ưng 言ngôn 此thử 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 亦diệc 作tác 業nghiệp 亦diệc 受thọ 果quả 之chi 因nhân 果quả 同đồng 時thời 。 誰thùy 亦diệc 不bất 能năng 安an 立lập 也dã 。 過quá 去khứ 及cập 未vị 來lai 。 之chi 心tâm 非phi 我ngã 。 彼bỉ 已dĩ 滅diệt 未vị 生sanh 則tắc 無vô 我ngã 故cố 。 生sanh 起khởi 之chi 現hiện 在tại 心tâm 若nhược 是thị 我ngã 。 第đệ 二nhị 剎sát 那na 若nhược 彼bỉ 即tức 壞hoại 滅diệt 。 亦diệc 無vô 汝nhữ 許hứa 之chi 我ngã 。 譬thí 如như 芭ba 蕉tiêu 莖hành 。 分phân 析tích 之chi 絕tuyệt 無vô 。 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 如như 是thị 以dĩ 自tự 性tánh 成thành 不bất 成thành 之chi 理lý 明minh 辨biện 尋tầm 求cầu 。 亦diệc 無vô 真chân 實thật 。 成thành 就tựu 之chi 我ngã 。 以dĩ 下hạ 文văn 所sở 說thuyết 成thành 立lập 無vô 我ngã 之chi 理lý 能năng 為vi 害hại 故cố 。

卯mão 二nhị 。 釋thích 不bất 應ưng 修tu 悲bi 心tâm 難nạn/nan 。

或hoặc 問vấn 若nhược 有hữu 情tình 亦diệc 無vô 。 對đối 誰thùy 而nhi 修tu 大đại 悲bi 心tâm 。

為vi 解giải 脫thoát 果quả 而nhi 承thừa 許hứa 。 依y 大đại 愚ngu 癡si 立lập 彼bỉ 名danh 。

若nhược 無vô 有hữu 情tình 是thị 誰thùy 果quả 。 誠thành 然nhiên 而nhi 許hứa 由do 癡si 生sanh 。

為vi 現hiện 前tiền 息tức 有hữu 情tình 苦khổ 。 果quả 位vị 無vô 明minh 非phi 所sở 遮già 。

我ngã 慢mạn 能năng 為vi 眾chúng 苦khổ 因nhân 。 由do 我ngã 癡si 故cố 慢mạn 轉chuyển 增tăng 。

謂vị 餘dư 實thật 執chấp 不bất 能năng 遮già 。 修tu 無vô 我ngã 力lực 殊thù 勝thắng 故cố 。

或hoặc 謂vị 若nhược 絕tuyệt 無vô 自tự 性tánh 成thành 就tựu 之chi 有hữu 情tình 。 對đối 誰thùy 而nhi 修tu 悲bi 心tâm 。 悲bi 心tâm 之chi 所sở 緣duyên 境cảnh 無vô 故cố 。 若nhược 無vô 自tự 性tánh 成thành 就tựu 之chi 有hữu 情tình 。 應ưng 無vô 不bất 應ưng 有hữu 悲bi 心tâm 所sở 緣duyên 境cảnh 之chi 過quá 。 依y 為vì 求cầu 解giải 脫thoát 。 果quả 所sở 許hứa 之chi 愚ngu 癡si 所sở 安an 立lập 之chi 有hữu 情tình 。 名danh 言ngôn 亦diệc 有hữu 。 此thử 應ưng 是thị 悲bi 心tâm 所sở 緣duyên 故cố 。 若nhược 依y 愚ngu 癡si 安an 立lập 為vi 補bổ 特đặc 伽già 羅la 法pháp 我ngã 執chấp 。 依y 彼bỉ 安an 立lập 諦đế 實thật 有hữu 情tình 。 破phá 如như 彼bỉ 所sở 安an 立lập 成thành 就tựu 。 不bất 遮già 有hữu 情tình 。 破phá 彼bỉ 有hữu 情tình 安an 立lập 有hữu 惟duy 。 名danh 成thành 就tựu 故cố 。 言ngôn 若nhược 愚ngu 癡si 唯duy 是thị 無vô 明minh 依y 彼bỉ 安an 立lập 之chi 有hữu 情tình 。 悲bi 心tâm 之chi 所sở 緣duyên 境cảnh 有hữu 也dã 。 若nhược 無vô 有hữu 情tình 。 修tu 悲bi 心tâm 所sở 成thành 之chi 佛Phật 果Quả 。 為vi 誰thùy 補bổ 特đặc 伽già 羅la 所sở 得đắc 。 應ưng 無vô 修tu 悲bi 心tâm 。 所sở 得đắc 之chi 果Quả 。 許hứa 諸chư 因nhân 果quả 誠thành 非phi 諦đế 實thật 。 然nhiên 名danh 言ngôn 中trung 由do 法pháp 愚ngu 而nhi 修tu 悲bi 心tâm 等đẳng 不bất 相tương 違vi 也dã 。 為vi 滅diệt 盡tận 有hữu 情tình 苦khổ 。 自tự 成thành 佛Phật 果quả 之chi 後hậu 得đắc 分phần/phân 住trụ 之chi 不bất 染nhiễm 污ô 愚ngu 癡si 。 非phi 是thị 所sở 遮già 。 暫tạm 不bất 能năng 遮già 。 雖tuy 不bất 遮già 。 而nhi 此thử 證chứng 一Nhất 切Thiết 智Trí 方phương 便tiện 之chi 支chi 分phần/phân 。 若nhược 惟duy 昧muội 於ư 彼bỉ 義nghĩa 是thị 昧muội 於ư 諦đế 實thật 。 無vô 諦đế 實thật 有hữu 多đa 差sai 別biệt 。 惟duy 緣duyên 有hữu 情tình 而nhi 修tu 悲bi 心tâm 之chi 有hữu 情tình 所sở 緣duyên 境cảnh 。 及cập 法pháp 緣duyên 悲bi 明minh 彼bỉ 為vi 成thành 佛Phật 之chi 因nhân 。 固cố 亦diệc 可khả 作tác 如như 是thị 解giải 。 此thử 外ngoại 惟duy 於ư 未vị 通thông 達đạt 自tự 性tánh 之chi 心tâm 為vi 所sở 緣duyên 之chi 諸chư 世thế 俗tục 法pháp 。 非phi 其kỳ 所sở 遮già 之chi 義nghĩa 也dã 。 若nhược 爾nhĩ 。 前tiền 云vân 何hà 破phá 愚ngu 癡si 及cập 境cảnh 。 前tiền 者giả 。 如như 此thử 中trung (# 能năng 為vi 眾chúng 苦khổ 因nhân )# 之chi 文văn 所sở 明minh 。 輪luân 迴hồi 苦khổ 因nhân 之chi 我ngã 慢mạn 。 是thị 染nhiễm 污ô 無vô 明minh 。 由do 愚ngu 癡si 故cố 。 能năng 增tăng 長trưởng 生sanh 死tử 苦khổ 。 應ưng 遮già 彼bỉ 亦diệc 能năng 遮già 彼bỉ 。 不bất 相tương 違vi 也dã 。 彼bỉ 問vấn 云vân 。

能năng 遮già 如như 是thị 之chi 愚ngu 癡si 者giả 。 由do 彼bỉ 所sở 生sanh 之chi 實thật 執chấp 應ưng 無vô 能năng 遮già 。 不bất 能năng 遮già 者giả 。 一nhất 次thứ 雖tuy 遮già 遣khiển 。 如như 輪luân 迴hồi 之chi 蘊uẩn 。 又hựu 復phục 生sanh 起khởi 。 當đương 不bất 能năng 盡tận 。 實thật 執chấp 非phi 不bất 能năng 遮già 。 彼bỉ 於ư 法pháp 實thật 際tế 顛điên 倒đảo 趣thú 入nhập 故cố 。 力lực 極cực 微vi 劣liệt 。 修tu 無vô 我ngã 力lực 。 視thị 彼bỉ 殊thù 勝thắng 故cố 。 由do 無vô 倒đảo 通thông 達đạt 法pháp 真Chân 如Như 性tánh 。 故cố 能năng 全toàn 部bộ 根căn 本bổn 拔bạt 除trừ 也dã 。

丑sửu 二nhị 。 廣quảng 釋thích 成thành 立lập 法pháp 無vô 我ngã 之chi 理lý 。 分phần/phân 三tam 。

寅# 一nhất 。 由do 四tứ 念niệm 住trụ 之chi 門môn 釋thích 法pháp 無vô 我ngã 。 寅# 二nhị 。 釋thích 應ưng 無vô 二nhị 諦đế 難nạn/nan 。 寅# 三tam 。 安an 立lập 能năng 成thành 無vô 我ngã 之chi 因nhân 。 初sơ 中trung 分phần/phân 四tứ 。

卯mão 一nhất 。 修tu 身thân 念niệm 住trụ 。 卯mão 二nhị 。 修tu 受thọ 念niệm 住trụ 。 卯mão 三tam 。 修tu 心tâm 念niệm 住trụ 。 卯mão 四tứ 。 修tu 法pháp 念niệm 住trụ 。 初sơ 中trung 分phần/phân 四tứ 。

辰thần 一nhất 。 抉# 擇trạch 有hữu 分phân 身thân 無vô 自tự 性tánh 。 辰thần 二nhị 。 抉# 擇trạch 諸chư 支chi 分phần/phân 無vô 自tự 性tánh 。 辰thần 三tam 。 於ư 無vô 自tự 性tánh 如như 夢mộng 之chi 身thân 。 不bất 應ưng 貪tham 著trước 。 辰thần 四tứ 。 以dĩ 彼bỉ 成thành 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 亦diệc 無vô 自tự 性tánh 。 今kim 初sơ 。

此thử 身thân 非phi 足túc 亦diệc 非phi 脛hĩnh 。 髖# 髀bễ 腰yêu 膂# 亦diệc 非phi 身thân 。

身thân 既ký 非phi 腹phúc 亦diệc 非phi 背bối/bội 。 胸hung 膺ưng 二nhị 臂tý 亦diệc 非phi 身thân 。

身thân 非phi 脅hiếp 肋lặc 亦diệc 非phi 手thủ 。 若nhược 肩kiên 若nhược 腋dịch 亦diệc 非phi 身thân 。

身thân 非phi 內nội 臟tạng 諸chư 臟tạng 腑phủ 。 若nhược 頭đầu 若nhược 頸cảnh 亦diệc 非phi 身thân 。

此thử 中trung 言ngôn 身thân 是thị 何hà 物vật 。 若nhược 言ngôn 身thân 依y 一nhất 切thiết 支chi 。

各các 於ư 其kỳ 處xứ 而nhi 安an 住trụ 。 諸chư 分phần/phân 住trụ 各các 支chi 分phần/phân 處xứ 。

彼bỉ 分phần/phân 自tự 體thể 住trụ 何hà 處xứ 。 若nhược 我ngã 身thân 悉tất 遍biến 全toàn 身thân 。

各các 於ư 手thủ 等đẳng 諸chư 處xứ 住trụ 。 如như 其kỳ 有hữu 幾kỷ 許hứa 手thủ 等đẳng 。

亦diệc 應ưng 有hữu 爾nhĩ 許hứa 數số 身thân 。 若nhược 內nội 若nhược 外ngoại 悉tất 無vô 身thân 。

云vân 何hà 身thân 於ư 手thủ 等đẳng 有hữu 。 若nhược 異dị 手thủ 等đẳng 無vô 彼bỉ 體thể 。

彼bỉ 云vân 何hà 有hữu 應ưng 成thành 無vô 。 是thị 故cố 無vô 身thân 於ư 手thủ 等đẳng 。

以dĩ 愚ngu 癡si 力lực 起khởi 身thân 想tưởng 。 形hình 狀trạng 安an 立lập 差sai 別biệt 故cố 。

如như 於ư 疊điệp 石thạch 起khởi 人nhân 想tưởng 。 如như 是thị 諸chư 緣duyên 聚tụ 會hội 時thời 。

爾nhĩ 時thời 身thân 如như 士sĩ 夫phu 現hiện 。 如như 是thị 手thủ 等đẳng 因nhân 緣duyên 會hội 。

爾nhĩ 時thời 彼bỉ 亦diệc 如như 身thân 現hiện 。

身thân 應ưng 非phi 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 彼bỉ 若nhược 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 身thân 之chi 各các 各các 支chi 分phần/phân 。 與dữ 彼bỉ 等đẳng 總tổng 集tập 之chi 積tích 聚tụ 。 應ưng 有hữu 隨tùy 一nhất 與dữ 彼bỉ 等đẳng 異dị 體thể 者giả 可khả 得đắc 。 為vi 身thân 相tướng 之chi 所sở 依y 體thể 。 然nhiên 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 若nhược 謂vị 雖tuy 一nhất 切thiết 支chi 分phần/phân 總tổng 集tập 積tích 聚tụ 為vi 身thân 。 於ư 此thử 何hà 妨phương 。 依y 於ư 積tích 聚tụ 安an 立lập 為vi 身thân 故cố 。 不bất 應ưng 依y 身thân 之chi 支chi 分phần/phân 。 安an 立lập 為vi 積tích 聚tụ 身thân 。 否phủ/bĩ 則tắc 最tối 後hậu 究cứu 竟cánh 。 應ưng 許hứa 無vô 方phương 分phần/phân 極cực 微vi 也dã 。 是thị 則tắc 言ngôn 身thân 之chi 名danh 言ngôn 安an 立lập 所sở 依y 由do 身thân 之chi 一nhất 邊biên 。 云vân 何hà 而nhi 有hữu 。 尋tầm 求cầu 之chi 時thời 。 士sĩ 夫phu 之chi 足túc 與dữ 脛hĩnh 。 非phi 士sĩ 夫phu 之chi 身thân 。 髀bễ 及cập 腰yêu 亦diệc 非phi 身thân 。 腹phúc 及cập 背bối/bội 亦diệc 非phi 身thân 。 依y 於ư 彼bỉ 等đẳng 而nhi 安an 立lập 士sĩ 夫phu 之chi 身thân 故cố 。 胸hung 及cập 臂tý 亦diệc 非phi 身thân 。 肋lặc 及cập 手thủ 亦diệc 非phi 身thân 。 腋dịch 及cập 肩kiên 亦diệc 非phi 身thân 。 內nội 諸chư 臟tạng 腑phủ 亦diệc 非phi 士sĩ 夫phu 之chi 身thân 。 頭đầu 及cập 頸cảnh 亦diệc 非phi 士sĩ 夫phu 之chi 身thân 。 此thử 諸chư 支chi 分phần/phân 中trung 。 何hà 者giả 是thị 士sĩ 夫phu 之chi 身thân 。 悉tất 皆giai 非phi 是thị 。 彼bỉ 等đẳng 積tích 聚tụ 與dữ 彼bỉ 等đẳng 異dị 體thể 者giả 。 亦diệc 非phi 士sĩ 夫phu 之chi 身thân 。 故cố 身thân 自tự 性tánh 不bất 成thành 也dã 。 若nhược 謂vị 有hữu 粗thô 身thân 。 是thị 諸chư 支chi 分phần/phân 以dĩ 外ngoại 之chi 法pháp 。 此thử 諸chư 支chi 分phần/phân 異dị 體thể 有hữu 支chi 粗thô 身thân 。 抑ức 於ư 一nhất 切thiết 支chi 分phần/phân 各các 處xứ 。 手thủ 一nhất 分phần/phân 。 足túc 一nhất 分phần/phân 等đẳng 而nhi 住trụ 。 抑ức 各các 各các 支chi 分phần/phân 悉tất 有hữu 完hoàn 全toàn 之chi 有hữu 分phần/phân 住trụ 。 若nhược 如như 第đệ 一nhất 說thuyết 。 是thị 彼bỉ 有hữu 分phần/phân 。 以dĩ 遍biến 於ư 手thủ 等đẳng 各các 自tự 之chi 諸chư 分phần/phân 。 於ư 手thủ 等đẳng 諸chư 分phần/phân 而nhi 住trụ 。 如như 手thủ 分phần/phân 自tự 體thể 。 復phục 依y 何hà 分phần/phân 而nhi 住trụ 。 則tắc 成thành 無vô 窮cùng 。 如như 手thủ 亦diệc 依y 其kỳ 支chi 分phần/phân 指chỉ 等đẳng 住trụ 。 指chỉ 等đẳng 復phục 依y 各các 自tự 支chi 分phần/phân 住trụ 故cố 。 若nhược 有hữu 支chi 無vô 方phương 分phần/phân 。 非phi 各các 各các 分phần/phân 於ư 各các 各các 支chi 住trụ 。 如như 後hậu 者giả 所sở 分phân 別biệt 。 圓viên 滿mãn 有hữu 支chi 身thân 。 全toàn 體thể 悉tất 於ư 手thủ 等đẳng 各các 各các 分phần/phân 住trụ 。 則tắc 如như 其kỳ 有hữu 幾kỷ 許hứa 手thủ 等đẳng 。 應ưng 有hữu 爾nhĩ 許hứa 身thân 等đẳng 。 分phần/phân 無vô 窮cùng 故cố 。 惟duy 是thị 虛hư 妄vọng 。 絕tuyệt 無vô 諦đế 實thật 成thành 就tựu 者giả 。 總tổng 攝nhiếp 其kỳ 義nghĩa 。 如như 是thị 以dĩ 理lý 智trí 安an 立lập 。 隨tùy 於ư 佛Phật 弟đệ 子tử 所sở 許hứa 之chi 外ngoại 士sĩ 夫phu 。 與dữ 外ngoại 道đạo 所sở 許hứa 之chi 內nội 作tác 者giả 士sĩ 夫phu 。 身thân 皆giai 自tự 性tánh 不bất 成thành 。 自tự 性tánh 若nhược 不bất 成thành 。 云vân 何hà 於ư 手thủ 等đẳng 有hữu 自tự 性tánh 成thành 就tựu 之chi 身thân 。 彼bỉ 決quyết 無vô 也dã 。 若nhược 無vô 與dữ 手thủ 等đẳng 異dị 體thể 之chi 身thân 。 彼bỉ 身thân 云vân 何hà 自tự 性tánh 成thành 就tựu 有hữu 。 彼bỉ 定định 無vô 也dã 。 身thân 雖tuy 自tự 性tánh 無vô 。 而nhi 以dĩ 迷mê 亂loạn 因nhân 。 身thân 雖tuy 自tự 性tánh 無vô 。 而nhi 如như 是thị 迷mê 亂loạn 。 之chi 因nhân 相tương/tướng 有hữu 。 身thân 雖tuy 自tự 性tánh 無vô 。 而nhi 於ư 手thủ 等đẳng 迷mê 為vi 諦đế 實thật 。 生sanh 起khởi 作tác 身thân 自tự 性tánh 成thành 就tựu 想tưởng 之chi 心tâm 。 如như 依y 似tự 人nhân 等đẳng 形hình 狀trạng 安an 列liệt 之chi 差sai 別biệt 。 於ư 疊điệp 石thạch 堆đôi 。 生sanh 起khởi 人nhân 想tưởng 也dã 。 若nhược 時thời 疊điệp 石thạch 相tương/tướng 如như 人nhân 現hiện 迷mê 亂loạn 之chi 因nhân 緣duyên 聚tụ 會hội 。

爾nhĩ 時thời 即tức 有hữu 如như 人nhân 之chi 身thân 顯hiển 現hiện 。 如như 是thị 若nhược 時thời 手thủ 等đẳng 各các 自tự 因nhân 緣duyên 聚tụ 會hội 。

爾nhĩ 時thời 即tức 於ư 彼bỉ 有hữu 支chi 分phần/phân 。 顯hiển 現hiện 為vi 身thân 。 而nhi 生sanh 起khởi 執chấp 身thân 自tự 性tánh 成thành 就tựu 之chi 心tâm 也dã 。

辰thần 二nhị 。 抉# 擇trạch 諸chư 支chi 分phần/phân 無vô 自tự 性tánh 。

如như 是thị 亦diệc 是thị 指chỉ 聚tụ 故cố 。 手thủ 之chi 自tự 性tánh 是thị 何hà 物vật 。

指chỉ 亦diệc 是thị 關quan 節tiết 等đẳng 聚tụ 。 關quan 節tiết 亦diệc 可khả 折chiết 為vi 分phần/phân 。

其kỳ 分phần/phân 復phục 可khả 析tích 為vi 塵trần 。 彼bỉ 塵trần 復phục 可khả 方phương 分phân 析tích 。

方phương 分phần/phân 性tánh 離ly 分phân 析tích 故cố 。 微vi 塵trần 亦diệc 無vô 如như 虛hư 空không 。

士sĩ 夫phu 之chi 身thân 。 依y 支chi 分phần/phân 等đẳng 積tích 聚tụ 而nhi 安an 立lập 。 無vô 有hữu 諦đế 實thật 。 如như 是thị 依y 指chỉ 掌chưởng 等đẳng 積tích 聚tụ 而nhi 安an 立lập 故cố 。 亦diệc 有hữu 何hà 自tự 性tánh 成thành 就tựu 之chi 手thủ 。 彼bỉ 無vô 有hữu 也dã 。 其kỳ 指chỉ 亦diệc 是thị 依y 關quan 節tiết 之chi 積tích 聚tụ 而nhi 安an 立lập 故cố 。 自tự 性tánh 不bất 成thành 。 關quan 節tiết 亦diệc 自tự 分phần 分phần 析tích 之chi 而nhi 觀quán 察sát 。 自tự 性tánh 不bất 成thành 。 關quan 節tiết 之chi 分phần 。 復phục 可khả 析tích 為vi 微vi 塵trần 。 若nhược 分phân 之chi 。 亦diệc 自tự 性tánh 不bất 成thành 。 彼bỉ 微vi 塵trần 亦diệc 依y 東đông 西tây 等đẳng 方phương 分phân 之chi 差sai 別biệt 而nhi 分phân 析tích 之chi 。 是thị 依y 眾chúng 多đa 方phương 分phần/phân 而nhi 安an 立lập 故cố 。 自tự 性tánh 不bất 成thành 。 方phương 分phân 之chi 分phần/phân 亦diệc 自tự 性tánh 不bất 成thành 。 彼bỉ 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 之chi 分phần 離ly 故cố 。 喻dụ 如như 虛hư 空không 。 微vi 塵trần 亦diệc 自tự 性tánh 不bất 成thành 。 彼bỉ 若nhược 有hữu 應ưng 有hữu 無vô 分phân 之chi 微vi 塵trần 。 以dĩ 。

彼bỉ 若nhược 六lục 合hợp 為vi 一nhất 分phần/phân

等đẳng 理lý 。 能năng 為vi 違vi 害hại 故cố 。

辰thần 三tam 。 於ư 無vô 自tự 性tánh 如như 夢mộng 之chi 身thân 。 不bất 應ưng 貪tham 著trước 。

如như 是thị 猶do 如như 夢mộng 中trung 境cảnh 。 誰thùy 具cụ 慧tuệ 者giả 貪tham 於ư 色sắc 。

於ư 如như 是thị 如như 夢mộng 之chi 色sắc 。 若nhược 不bất 觀quán 察sát 時thời 。 如như 能năng 建kiến 立lập 顯hiển 現hiện 。 若nhược 觀quán 察sát 時thời 自tự 性tánh 不bất 成thành 。 誰thùy 具cụ 明minh 辨biện 之chi 觀quán 慧tuệ 者giả 。 貪tham 著trước 於ư 色sắc 。 不bất 應ưng 貪tham 著trước 。 實thật 執chấp 所sở 緣duyên 毫hào 無vô 依y 據cứ 故cố 。

辰thần 四tứ 。 依y 彼bỉ 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 亦diệc 無vô 自tự 性tánh 。

若nhược 時thời 如như 是thị 身thân 性tánh 無vô 。

爾nhĩ 時thời 何hà 有hữu 男nam 女nữ 相tương/tướng 。

若nhược 時thời 如như 是thị 士sĩ 夫phu 之chi 身thân 。 自tự 性tánh 不bất 成thành 。

爾nhĩ 時thời 有hữu 何hà 自tự 性tánh 成thành 就tựu 之chi 男nam 女nữ 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 自tự 性tánh 不bất 成thành 也dã 。 依y 此thử 宗tông 之chi 理lý 。 唯duy 遮già 獨độc 一nhất 自tự 在tại 之chi 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 未vị 證chứng 性tánh 相tướng 完hoàn 全toàn 之chi 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 無vô 我ngã 。 此thử 中trung 應ưng 通thông 達đạt 非phi 唯duy 名danh 言ngôn 安an 立lập 之chi 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 無vô 通thông 達đạt 二nhị 無vô 我ngã 亦diệc 無vô 難nan 易dị 。 於ư 補bổ 特đặc 伽già 羅la 及cập 蘊uẩn 。 實thật 有hữu 及cập 安an 立lập 有hữu 之chi 粗thô 細tế 。 亦diệc 不bất 分phân 別biệt 。 所sở 破phá 法pháp 我ngã 粗thô 細tế 之chi 差sai 別biệt 亦diệc 未vị 分phân 別biệt 故cố 。 若nhược 立lập 聲thanh 緣duyên 聖thánh 人nhân 不bất 應ưng 證chứng 補bổ 特đặc 伽già 羅la 無vô 我ngã 。 之chi 宗tông 而nhi 爭tranh 是thị 否phủ/bĩ 證chứng 法pháp 無vô 我ngã 。 應ưng 知tri 是thị 甚thậm 深thâm 難nan 測trắc 也dã 。

卯mão 二nhị 。 修tu 受thọ 念niệm 住trụ 。 分phần/phân 四tứ 。

辰thần 一nhất 。 破phá 受thọ 自tự 體thể 。 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 辰thần 二nhị 。 破phá 受thọ 因nhân 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 辰thần 三tam 。 破phá 所sở 緣duyên 境cảnh 。 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 辰thần 四tứ 。 破phá 受thọ 之chi 有hữu 境cảnh 。 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 初sơ 中trung 分phần/phân 三tam 。

巳tị 一nhất 。 苦khổ 受thọ 自tự 性tánh 不bất 成thành 。 巳tị 二nhị 。 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 自tự 性tánh 不bất 成thành 。 巳tị 三tam 。 結kết 勸khuyến 住trụ 修tu 受thọ 無vô 自tự 性tánh 之chi 瑜du 伽già 。 今kim 初sơ 。

若nhược 苦khổ 於ư 真chân 性tánh 中trung 有hữu 。 云vân 何hà 不bất 害hại 極cực 喜hỷ 等đẳng 。

明minh 受thọ 亦diệc 如như 身thân 。 無vô 自tự 性tánh 者giả 。 若nhược 所sở 受thọ 之chi 苦khổ 及cập 能năng 受thọ 之chi 受thọ 。 於ư 真chân 性tánh 中trung 有hữu 。 若nhược 於ư 一nhất 意ý 識thức 之chi 上thượng 所sở 有hữu 之chi 苦khổ 受thọ 有hữu 自tự 性tánh 。 彼bỉ 不bất 應ưng 更cánh 成thành 他tha 法pháp 。 與dữ 極cực 喜hỷ 樂lạc 受thọ 何hà 故cố 不bất 相tương 違vi 害hại 。 若nhược 相tương 違vi 害hại 。 應ưng 無vô 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 之chi 時thời 。 現hiện 見kiến 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 故cố 。 苦khổ 受thọ 自tự 性tánh 無vô 也dã 。

巳tị 二nhị 。 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 自tự 性tánh 不bất 成thành 。

若nhược 為vi 憂ưu 惱não 所sở 逼bức 時thời 。 食thực 香hương 美mỹ 物vật 不bất 喜hỷ 樂lạc 。

由do 苦khổ 勢thế 力lực 映ánh 奪đoạt 故cố 。 有hữu 時thời 於ư 樂nhạo/nhạc/lạc 不bất 能năng 覺giác 。

若nhược 樂nhạo/nhạc/lạc 有hữu 自tự 性tánh 。 為vi 子tử 死tử 等đẳng 憂ưu 惱não 所sở 逼bức 時thời 。 食thực 香hương 美mỹ 食thực 物vật 等đẳng 。 無vô 論luận 如như 何hà 。 不bất 能năng 令linh 其kỳ 心tâm 喜hỷ 。 應ưng 能năng 令linh 樂nhạo/nhạc/lạc 。 香hương 美mỹ 飲ẩm 食thực 。 等đẳng 能năng 生sanh 自tự 性tánh 成thành 就tựu 之chi 樂lạc 故cố 。 彼bỉ 云vân 憂ưu 惱não 所sở 逼bức 時thời 。 雖tuy 能năng 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 。 由do 強cường 力lực 苦khổ 所sở 映ánh 奪đoạt 故cố 。 不bất 覺giác 其kỳ 樂nhạo/nhạc/lạc 。

誰thùy 能năng 領lãnh 受thọ 自tự 性tánh 無vô 。 云vân 何hà 說thuyết 言ngôn 是thị 彼bỉ 受thọ 。

若nhược 言ngôn 有hữu 微vi 細tế 苦khổ 受thọ 。 是thị 否phủ/bĩ 亦diệc 除trừ 於ư 粗thô 苦khổ 。

若nhược 彼bỉ 異dị 樂nhạo/nhạc/lạc 唯duy 細tế 喜hỷ 。 細tế 樂nhạo/nhạc/lạc 亦diệc 應ưng 是thị 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 。

若nhược 由do 違vi 緣duyên 樂nhạo/nhạc/lạc 因nhân 生sanh 。 苦khổ 受thọ 即tức 不bất 生sanh 起khởi 者giả 。

謂vị 受thọ 唯duy 由do 分phân 別biệt 執chấp 。 安an 立lập 其kỳ 理lý 豈khởi 不bất 成thành 。

若nhược 領lãnh 受thọ 自tự 體thể 無vô 。 彼bỉ 云vân 何hà 是thị 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 。 應ưng 非phi 是thị 也dã 。 是thị 所sở 領lãnh 受thọ 故cố 。 如như 是thị 亦diệc 應ưng 答đáp 言ngôn 以dĩ 有hữu 力lực 之chi 樂lạc 。 應ưng 亦diệc 能năng 映ánh 奪đoạt 自tự 性tánh 成thành 就tựu 之chi 苦khổ 。 若nhược 謂vị 生sanh 有hữu 力lực 之chi 樂lạc 時thời 。 有hữu 微vi 細tế 之chi 苦khổ 受thọ 。 非phi 纖tiêm 毫hào 亦diệc 不bất 受thọ 也dã 。 若nhược 有hữu 微vi 細tế 苦khổ 受thọ 。 以dĩ 此thử 有hữu 力lực 之chi 樂lạc 。 云vân 何hà 妨phương 害hại 其kỳ 苦khổ 而nhi 安an 立lập 為vi 受thọ 有hữu 力lực 之chi 樂lạc 。 彼bỉ 有hữu 力lực 之chi 樂lạc 。 豈khởi 不bất 能năng 除trừ 此thử 苦khổ 之chi 粗thô 者giả 。 若nhược 許hứa 能năng 除trừ 。 彼bỉ 微vi 細tế 苦khổ 。 唯duy 是thị 異dị 彼bỉ 大đại 樂nhạo/nhạc/lạc 之chi 微vi 細tế 喜hỷ 。 彼bỉ 微vi 細tế 樂nhạo/nhạc/lạc 性tánh 。 亦diệc 不bất 越việt 彼bỉ 樂nhạo/nhạc/lạc 之chi 性tánh 相tướng 。 故cố 若nhược 是thị 微vi 細tế 樂nhạo/nhạc/lạc 。 亦diệc 應ưng 是thị 樂nhạo/nhạc/lạc 。 若nhược 許hứa 能năng 除trừ (# 若nhược 為vi 憂ưu 惱não 所sở 逼bức 時thời )# 云vân 等đẳng 過quá 。 而nhi 謂vị 由do 香hương 美mỹ 飲ẩm 食thực 。 等đẳng 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 之chi 時thời 。 與dữ 與dữ 苦khổ 相tương 違vi 樂nhạo/nhạc/lạc 緣duyên 生sanh 。 則tắc 其kỳ 時thời 苦khổ 不bất 生sanh 。 則tắc 說thuyết 言ngôn 樂nhạo/nhạc/lạc 苦khổ 受thọ 。 唯duy 由do 分phân 別biệt 現hiện 執chấp 安an 立lập 。 理lý 豈khởi 不bất 成thành 。 應ưng 能năng 成thành 立lập 由do 分phân 別biệt 即tức 一nhất 飲ẩm 食thực 之chi 增tăng 上thượng 。 而nhi 安an 立lập 為vi 苦khổ 樂lạc 二nhị 者giả 之chi 因nhân 故cố 。

巳tị 三tam 。 結kết 勸khuyến 住trụ 修tu 受thọ 無vô 自tự 性tánh 之chi 瑜du 伽già 。

性tánh 不bất 成thành 故cố 應ưng 修tu 習tập 。 對đối 治trị 執chấp 受thọ 實thật 觀quán 察sát 。

周chu 遍biến 觀quán 察sát 田điền 能năng 生sanh 。 禪thiền 定định 瑜du 伽già 妙diệu 樂lạc 食thực 。

即tức 以dĩ 受thọ 自tự 性tánh 不bất 成thành 故cố 。 於ư 此thử 執chấp 受thọ 諦đế 實thật 之chi 執chấp 。 應ưng 修tu 其kỳ 對đối 治trị 。 通thông 達đạt 受thọ 自tự 性tánh 不bất 成thành 之chi 觀quán 察sát 。 從tùng 周chu 遍biến 觀quán 察sát 之chi 田điền 。 出xuất 生sanh 如như 實thật 而nhi 緣duyên 之chi 觀quán 及cập 止chỉ 。 及cập 依y 彼bỉ 修tu 觀quán 之chi 禪thiền 定định 。 修tu 成thành 之chi 時thời 。 能năng 令linh 瑜du 伽già 觀quán 證chứng 之chi 身thân 。 輾triển 轉chuyển 向hướng 上thượng 增tăng 長trưởng 廣quảng 大đại 故cố 。 說thuyết 名danh 為vi 食thực 。 如như 尋tầm 常thường 食thực 能năng 令linh 身thân 增tăng 長trưởng 也dã 。 此thử 三tam 摩ma 地địa 。 亦diệc 能năng 令linh 尋tầm 常thường 之chi 身thân 增tăng 長trưởng 。 故cố 於ư 通thông 達đạt 空không 性tánh 專chuyên 注chú 一nhất 心tâm 之chi 等đẳng 住trụ 當đương 勤cần 修tu 也dã 。

辰thần 二nhị 。 破phá 受thọ 因nhân 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 分phần/phân 三tam 。

巳tị 一nhất 。 破phá 根căn 境cảnh 合hợp 。 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 巳tị 二nhị 。 破phá 與dữ 識thức 合hợp 。 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 巳tị 三tam 。 故cố 三tam 和hòa 生sanh 觸xúc 自tự 性tánh 不bất 成thành 。 今kim 初sơ 。

若nhược 根căn 境cảnh 到đáo 有hữu 中trung 間gian 。 彼bỉ 二nhị 云vân 何hà 成thành 相tương/tướng 到đáo 。

若nhược 無vô 中trung 間gian 成thành 一nhất 體thể 。 是thị 為vi 誰thùy 與dữ 誰thùy 相tương/tướng 到đáo 。

微vi 塵trần 不bất 能năng 入nhập 微vi 塵trần 。 均quân 無vô 空không 隙khích 相tương 容dung 故cố 。

不bất 能năng 入nhập 故cố 不bất 相tương 合hợp 。 不bất 合hợp 故cố 不bất 能năng 相tương/tướng 到đáo 。

由do 無vô 分phần/phân 故cố 云vân 相tương/tướng 到đáo 。 此thử 說thuyết 云vân 何hà 能năng 應ưng 理lý 。

若nhược 有hữu 相tương/tướng 到đáo 無vô 分phần/phân 法pháp 。 見kiến 時thời 願nguyện 乞khất 舉cử 相tương/tướng 示thị 。

微vi 塵trần 相tương/tướng 到đáo 是thị 所sở 應ưng 破phá 。 若nhược 根căn 境cảnh 二nhị 极# 微vi 相tương/tướng 到đáo 。 彼bỉ 二nhị 極cực 微vi 。 有hữu 無vô 中trung 間gian 。 若nhược 言ngôn 有hữu 中trung 間gian 。 彼bỉ 諸chư 微vi 塵trần 。 於ư 何hà 處xứ 相tương/tướng 到đáo 。 應ưng 不bất 相tương 到đáo 。 有hữu 中trung 間gian 故cố 。 於ư 彼bỉ 中trung 間gian 。 亦diệc 有hữu 明minh 暗ám 隨tùy 一nhất 微vi 塵trần 。 彼bỉ 亦diệc 應ưng 有hữu 中trung 間gian 。 應ưng 成thành 無vô 窮cùng 。 若nhược 言ngôn 無vô 中trung 間gian 。 無vô 方phương 分phần/phân 二nhị 微vi 塵trần 相tương/tướng 到đáo 之chi 時thời 。 無vô 到đáo 及cập 不bất 到đáo 之chi 二nhị 面diện 故cố 。 應ưng 自tự 體thể 一nhất 切thiết 一nhất 切thiết 相tương/tướng 到đáo 。 若nhược 爾nhĩ 。 混hỗn 合hợp 於ư 一nhất 方phương 位vị 。 成thành 為vi 唯duy 一nhất 微vi 塵trần 。 若nhược 爾nhĩ 。 以dĩ 誰thùy 為vi 到đáo 者giả 。 與dữ 誰thùy 相tương/tướng 到đáo 。 應ưng 不bất 能năng 有hữu 。 彼bỉ 無vô 二nhị 故cố 。 其kỳ 理lý 謂vị 微vi 塵trần 住trụ 於ư 他tha 微vi 塵trần 中trung 不bất 能năng 相tương 容dung 。 彼bỉ 諸chư 微vi 塵trần 。 無vô 空không 隙khích 故cố 。 大đại 小tiểu 量lượng 等đẳng 故cố 。 安an 立lập 為vi 不bất 能năng 自tự 體thể 一nhất 切thiết 與dữ 一nhất 切thiết 相tương/tướng 到đáo 之chi 因nhân 也dã 。 此thử 因nhân 能năng 成thành 者giả 。 微vi 塵trần 互hỗ 不bất 相tương 入nhập 。 互hỗ 不bất 相tương 容dung 。 不bất 相tương 混hỗn 合hợp 。 不bất 相tương 混hỗn 合hợp 之chi 無vô 方phương 分phần/phân 。 不bất 相tương 到đáo 故cố 。 若nhược 謂vị 無vô 方phương 分phần/phân 而nhi 相tương/tướng 到đáo 。 云vân 何hà 應ưng 理lý 。 不bất 能năng 有hữu 故cố 。 若nhược 有hữu 相tương/tướng 到đáo 而nhi 無vô 方phương 分phần/phân 者giả 。 願nguyện 祈kỳ 舉cử 以dĩ 相tương/tướng 示thị 。 不bất 能năng 以dĩ 相tương/tướng 示thị 也dã 。

巳tị 二nhị 。 破phá 識thức 相tương/tướng 到đáo 。 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。

若nhược 言ngôn 是thị 識thức 非phi 色sắc 體thể 。 謂vị 能năng 相tương/tướng 到đáo 亦diệc 非phi 理lý 。

積tích 聚tụ 法pháp 非phi 實thật 有hữu 故cố 。 亦diệc 如như 前tiền 理lý 應ưng 觀quán 尋tầm 。

謂vị 識thức 非phi 色sắc 體thể 。 自tự 性tánh 相tướng 到đáo 。 亦diệc 不bất 應ưng 理lý 。 彼bỉ 體thể 非phi 色sắc 故cố 。 破phá 粗thô 色sắc 相tướng 觸xúc 者giả 。 眾chúng 微vi 積tích 聚tụ 之chi 粗thô 色sắc 。 亦diệc 自tự 性tánh 相tướng 到đáo 不bất 成thành 。 彼bỉ 中trung 無vô 諦đế 實thật 之chi 物vật 故cố 。 如như 前tiền 云vân 何hà 觀quán 察sát 。 關quan 節tiết 積tích 聚tụ 自tự 性tánh 不bất 成thành 而nhi 破phá 。

巳tị 三tam 。 故cố 三tam 和hòa 生sanh 觸xúc 自tự 性tánh 不bất 成thành 。

如như 是thị 觀quán 之chi 既ký 無vô 觸xúc 。 復phục 從tùng 何hà 處xứ 能năng 生sanh 受thọ 。

徒đồ 設thiết 疲bì 勞lao 有hữu 何hà 益ích 。 誰thùy 能năng 與dữ 誰thùy 作tác 損tổn 害hại 。

若nhược 時thời 能năng 所sở 受thọ 俱câu 無vô 。 受thọ 之chi 自tự 性tánh 亦diệc 非phi 有hữu 。

爾nhĩ 時thời 觀quán 見kiến 受thọ 性tánh 空không 。 貪tham 著trước 云vân 何hà 不bất 遮già 遣khiển 。

如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 根căn 境cảnh 識thức 三tam 自tự 性tánh 不bất 相tương 到đáo 。 若nhược 爾nhĩ 則tắc 觸xúc 自tự 性tánh 成thành 就tựu 非phi 有hữu 。 受thọ 由do 何hà 諦đế 實thật 成thành 就tựu 之chi 因nhân 而nhi 生sanh 。 由do 虛hư 妄vọng 因nhân 。 不bất 能năng 生sanh 諦đế 實thật 成thành 就tựu 之chi 果quả 故cố 。 若nhược 受thọ 自tự 性tánh 不bất 成thành 。 為vi 彼bỉ 勤cần 勞lao 。 有hữu 何hà 利lợi 益ích 。 無vô 利lợi 益ích 故cố 。 若nhược 謂vị 為vi 斷đoạn 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 之chi 苦khổ 受thọ 而nhi 勤cần 勞lao 。 亦diệc 不bất 應ưng 理lý 。 由do 何hà 境cảnh 對đối 何hà 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 能năng 作tác 損tổn 害hại 。 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 之chi 苦khổ 受thọ 無vô 故cố 。 於ư 此thử 世thế 間gian 。 唯duy 有hữu 苦khổ 偽ngụy 飾sức 之chi 樂lạc 。 如như 苦khổ 自tự 相tương/tướng 無vô 。 樂nhạo/nhạc/lạc 亦diệc 自tự 相tương/tướng 無vô 也dã 。 如như 寒hàn 凍đống 所sở 逼bức 者giả 。 坐tọa 於ư 日nhật 中trung 之chi 時thời 。 寒hàn 苦khổ 之chi 力lực 稍sảo 減giảm 之chi 時thời 。 能năng 領lãnh 納nạp 蘇tô 息tức 者giả 即tức 是thị 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 。

爾nhĩ 時thời 仍nhưng 有hữu 寒hàn 凍đống 之chi 苦khổ 。 苦khổ 盡tận 無vô 間gian 。 熱nhiệt 苦khổ 復phục 始thỉ 故cố 。 故cố 安an 立lập 苦khổ 之chi 所sở 依y 須tu 依y 於ư 苦khổ 。 苦khổ 心tâm 生sanh 起khởi 之chi 所sở 依y 。 不bất 須tu 依y 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 。 如như 於ư 青thanh 及cập 長trường 短đoản 也dã 。 若nhược 通thông 達đạt 受thọ 自tự 性tánh 不bất 成thành 。 即tức 能năng 遮già 貪tham 著trước 者giả 。 若nhược 時thời 悟ngộ 入nhập 受thọ 者giả 自tự 性tánh 決quyết 定định 不bất 成thành 。 所sở 領lãnh 納nạp 受thọ 亦diệc 自tự 性tánh 非phi 有hữu 。

爾nhĩ 時thời 見kiến 此thử 所sở 受thọ 能năng 受thọ 自tự 性tánh 不bất 成thành 之chi 分phần 位vị 。 貪tham 著trước 何hà 故cố 不bất 能năng 遮già 遣khiển 。 欲dục 得đắc 樂lạc 之chi 貪tham 。 及cập 欲dục 離ly 苦khổ 之chi 貪tham 。 皆giai 由do 實thật 執chấp 之chi 。 力lực 所sở 引dẫn 故cố 。

辰thần 三tam 。 破phá 所sở 緣duyên 境cảnh 。 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。

若nhược 眼nhãn 所sở 見kiến 身thân 所sở 觸xúc 。 一nhất 切thiết 皆giai 如như 夢mộng 幻huyễn 性tánh 。

隨tùy 其kỳ 眼nhãn 識thức 所sở 見kiến 。 身thân 識thức 所sở 觸xúc 。 生sanh 受thọ 諸chư 境cảnh 。 皆giai 自tự 性tánh 空không 。 如như 夢mộng 如như 幻huyễn 。 受thọ 自tự 體thể 亦diệc 自tự 性tánh 不bất 成thành 。

辰thần 四tứ 。 破phá 受thọ 之chi 有hữu 境cảnh 。 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。

與dữ 心tâm 同đồng 時thời 俱câu 生sanh 故cố 。 受thọ 不bất 能năng 為vi 心tâm 所sở 見kiến 。

若nhược 由do 後hậu 心tâm 見kiến 前tiền 受thọ 。 是thị 則tắc 是thị 念niệm 而nhi 非phi 受thọ 。

自tự 體thể 不bất 能năng 領lãnh 自tự 體thể 。 他tha 於ư 自tự 亦diệc 不bất 能năng 受thọ 。

受thọ 者giả 纖tiêm 毫hào 自tự 性tánh 無vô 。 是thị 故cố 受thọ 亦diệc 無vô 自tự 性tánh 。

如như 是thị 無vô 我ngã 積tích 聚tụ 中trung 。 依y 彼bỉ 何hà 能năng 為vi 損tổn 害hại 。

受thọ 與dữ 心tâm 俱câu 生sanh 故cố 。 心tâm 於ư 受thọ 非phi 自tự 性tánh 能năng 見kiến 。 異dị 體thể 實thật 物vật 同đồng 時thời 不bất 相tương 繫hệ 屬thuộc 故cố 。 於ư 受thọ 前tiền 後hậu 。 所sở 生sanh 之chi 心tâm 。 亦diệc 不bất 能năng 念niệm 受thọ 。 非phi 所sở 領lãnh 納nạp 。 其kỳ 時thời 已dĩ 滅diệt 未vị 生sanh 故cố 。 總tổng 攝nhiếp 其kỳ 義nghĩa 。 受thọ 自tự 不bất 能năng 領lãnh 納nạp 自tự 體thể 。 已dĩ 以dĩ 能năng 破phá 自tự 證chứng 故cố 。 亦diệc 非phi 以dĩ 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 之chi 他tha 能năng 領lãnh 納nạp 。 能năng 領lãnh 納nạp 所sở 領lãnh 納nạp 不bất 相tương 繫hệ 屬thuộc 故cố 。 不bất 唯duy 能năng 受thọ 自tự 性tánh 不bất 成thành 。 任nhậm 何hà 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 之chi 受thọ 者giả 亦diệc 無vô 有hữu 。 破phá 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 我ngã 時thời 已dĩ 破phá 訖ngật 故cố 。 故cố 受thọ 真chân 性tánh 不bất 成thành 於ư 如như 是thị 無vô 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 我ngã 之chi 蘊uẩn 聚tụ 。 樂nhạo/nhạc/lạc 有hữu 何hà 益ích 。 苦khổ 有hữu 何hà 損tổn 。 苦khổ 亦diệc 自tự 性tánh 不bất 成thành 故cố 。 受thọ 亦diệc 自tự 性tánh 不bất 成thành 之chi 受thọ 念niệm 住trụ 。 應ưng 勵lệ 力lực 修tu 習tập 也dã 。

卯mão 三tam 。 修tu 心tâm 念niệm 住trụ 。 分phần/phân 二nhị 。

辰thần 一nhất 。 明minh 意ý 識thức 自tự 性tánh 無vô 。 辰thần 二nhị 。 明minh 五ngũ 識thức 自tự 性tánh 無vô 。 今kim 初sơ 。

意ý 於ư 諸chư 根căn 中trung 不bất 住trụ 。 非phi 住trụ 色sắc 等đẳng 非phi 中trung 間gian 。

不bất 在tại 於ư 內nội 不bất 在tại 外ngoại 。 餘dư 處xứ 求cầu 之chi 亦diệc 不bất 得đắc 。

彼bỉ 非phi 身thân 亦diệc 非phi 餘dư 處xứ 。 不bất 相tương 混hỗn 合hợp 旁bàng 亦diệc 無vô 。

微vi 塵trần 許hứa 體thể 亦diệc 無vô 故cố 。 有hữu 情tình 自tự 性tánh 般bát 涅Niết 槃Bàn 。

意ý 自tự 性tánh 不bất 成thành 。 亦diệc 於ư 六lục 根căn 自tự 性tánh 不bất 住trụ 。 於ư 色sắc 等đẳng 六lục 境cảnh 亦diệc 自tự 性tánh 不bất 住trụ 。 於ư 彼bỉ 等đẳng 中trung 間gian 。 及cập 彼bỉ 二nhị 積tích 聚tụ 中trung 亦diệc 不bất 住trụ 。 如như 《# 入nhập 中trung 論luận 》# 中trung 所sở 說thuyết 車xa 之chi 七thất 種chủng 觀quán 察sát 應ưng 念niệm 知tri 也dã 。 外ngoại 道đạo 所sở 安an 立lập 作tác 者giả 。 內nội 之chi 作tác 者giả 士sĩ 夫phu 之chi 內nội 。 亦diệc 心tâm 自tự 性tánh 不bất 住trụ 。 於ư 外ngoại 之chi 手thủ 等đẳng 亦diệc 不bất 住trụ 。 於ư 外ngoại 內nội 之chi 外ngoại 亦diệc 無vô 自tự 性tánh 可khả 得đắc 。 既ký 非phi 身thân 。 身thân 之chi 外ngoại 亦diệc 非phi 諦đế 實thật 。 心tâm 既ký 非phi 與dữ 身thân 混hỗn 合hợp 。 於ư 身thân 之chi 旁bàng 。 亦diệc 無vô 獨độc 立lập 成thành 就tựu 之chi 自tự 性tánh 。 彼bỉ 纖tiêm 毫hào 之chi 自tự 性tánh 成thành 就tựu 亦diệc 無vô 。 故cố 心tâm 自tự 性tánh 空không 自tự 性tánh 涅Niết 槃Bàn 也dã 。

辰thần 二nhị 。 明minh 五ngũ 識thức 自tự 性tánh 無vô 。

若nhược 能năng 知tri 在tại 所sở 知tri 前tiền 。 彼bỉ 緣duyên 何hà 境cảnh 而nhi 生sanh 起khởi 。

能năng 知tri 所sở 知tri 若nhược 同đồng 時thời 。 彼bỉ 復phục 緣duyên 何hà 而nhi 生sanh 起khởi 。

是thị 能năng 知tri 在tại 所sở 知tri 後hậu 。 其kỳ 時thời 能năng 知tri 從tùng 何hà 生sanh 。

若nhược 在tại 所sở 知tri 境cảnh 前tiền 先tiên 有hữu 根căn 識thức 。 彼bỉ 緣duyên 何hà 境cảnh 而nhi 生sanh 。 所sở 緣duyên 緣duyên 先tiên 未vị 有hữu 故cố 。 若nhược 知tri 及cập 所sở 知tri 同đồng 時thời 。 彼bỉ 根căn 識thức 緣duyên 何hà 而nhi 生sanh 。 若nhược 根căn 識thức 不bất 生sanh 。 則tắc 所sở 緣duyên 緣duyên 不bất 生sanh 。 則tắc 不bất 能năng 生sanh 。 若nhược 所sở 緣duyên 緣duyên 生sanh 。 識thức 亦diệc 生sanh 竟cánh 。 則tắc 不bất 須tu 能năng 生sanh 故cố 。 雖tuy 然nhiên 若nhược 根căn 識thức 在tại 所sở 知tri 之chi 後hậu 有hữu 。 其kỳ 時thời 根căn 識thức 依y 何hà 緣duyên 自tự 性tánh 生sanh 起khởi 。 不bất 應ưng 理lý 故cố 。 若nhược 從tùng 已dĩ 滅diệt 前tiền 剎sát 那na 而nhi 生sanh 。 從tùng 焦tiêu 種chủng 亦diệc 應ưng 生sanh 芽nha 。 若nhược 從tùng 未vị 壞hoại 滅diệt 前tiền 剎sát 那na 而nhi 生sanh 。 不bất 同đồng 時thời 中trung 。 隔cách 不bất 隔cách 有hữu 二nhị 。 若nhược 隔cách 應ưng 無vô 親thân 生sanh 。 若nhược 不bất 隔cách 。 自tự 體thể 一nhất 切thiết 不bất 隔cách 。 則tắc 混hỗn 合hợp 同đồng 時thời 。 若nhược 隔cách 不bất 隔cách 有hữu 二nhị 分phần 則tắc 壞hoại 諦đế 實thật 成thành 就tựu 。 諦đế 實thật 不bất 成thành 。

卯mão 四tứ 。 修tu 法pháp 念niệm 住trụ 。

如như 是thị 遍biến 觀quán 一nhất 切thiết 法pháp 。 等đẳng 知tri 自tự 性tánh 皆giai 無vô 生sanh 。

如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 自tự 性tánh 成thành 就tựu 之chi 生sanh 。 不bất 能năng 觀quán 見kiến 。 如như 《# 聖thánh 者giả 無vô 盡tận 慧tuệ 所sở 問vấn 經kinh 》# 所sở 說thuyết 。 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 所sở 攝nhiếp 之chi 一nhất 切thiết 法pháp 。 自tự 性tánh 不bất 成thành 。 應ưng 當đương 了liễu 達đạt 也dã 。

寅# 二nhị 。 釋thích 應ưng 無vô 二nhị 諦đế 難nạn/nan 。 分phần/phân 三tam 。

卯mão 一nhất 。 釋thích 太thái 過quá 難nạn/nan 。 卯mão 二nhị 。 釋thích 應ưng 無vô 窮cùng 難nạn/nan 。 卯mão 三tam 。 明minh 諦đế 實thật 成thành 就tựu 之chi 境cảnh 識thức 不bất 能năng 成thành 立lập 。 初sơ 中trung 分phần/phân 二nhị 。

辰thần 一nhất 。 難nạn/nan 。 辰thần 二nhị 。 答đáp 。 今kim 初sơ 。

若nhược 如như 是thị 世thế 俗tục 亦diệc 無vô 。 彼bỉ 於ư 二nhị 諦đế 何hà 所sở 有hữu 。

若nhược 由do 他tha 世thế 俗tục 心tâm 有hữu 。 有hữu 情tình 云vân 何hà 般bát 涅Niết 槃Bàn 。

或hoặc 謂vị 前tiền 依y 境cảnh 有hữu 境cảnh 前tiền 後hậu 安an 立lập 破phá 自tự 相tương/tướng 成thành 。 若nhược 爾nhĩ 。 許hứa 世thế 俗tục 成thành 就tựu 亦diệc 同đồng 彼bỉ 過quá 。 若nhược 自tự 相tương/tướng 不bất 成thành 。 法pháp 任nhậm 何hà 安an 立lập 之chi 處xứ 亦diệc 無vô 。 則tắc 成thành 世thế 俗tục 無vô 。 於ư 彼bỉ 云vân 何hà 有hữu 二nhị 諦đế 。 彼bỉ 二nhị 無vô 時thời 。 若nhược 色sắc 聲thanh 等đẳng 於ư 世thế 俗tục 心tâm 執chấp 自tự 相tương/tướng 成thành 就tựu 之chi 一nhất 分phân 是thị 諦đế 實thật 有hữu 。 於ư 境cảnh 自tự 分phần/phân 諦đế 實thật 無vô 。 是thị 汝nhữ 所sở 許hứa 之chi 世thế 俗tục 有hữu 。 若nhược 爾nhĩ 。 汝nhữ 之chi 世thế 俗tục 。 亦diệc 如như 由do 繩thằng 之chi 一nhất 分phần/phân 蛇xà 無vô 。 而nhi 蛇xà 執chấp 之chi 一nhất 分phần/phân 蛇xà 有hữu 。 世thế 俗tục 有hữu 。 唯duy 依y 他tha 心tâm 有hữu 增tăng 益ích 安an 立lập 。 若nhược 爾nhĩ 。 有hữu 情tình 云vân 何hà 。 於ư 世thế 俗tục 中trung 。 得đắc 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 應ưng 不bất 能năng 得đắc 解giải 脫thoát 。 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 法pháp 唯duy 顛điên 倒đảo 愚ngu 癡si 中trung 盡tận 故cố 。 若nhược 許hứa 。 為vì 求cầu 解giải 脫thoát 。 抉# 擇trạch 正chánh 見kiến 。 應ưng 成thành 無vô 義nghĩa 。

辰thần 二nhị 。 答đáp 。

彼bỉ 由do 他tha 心tâm 分phân 別biệt 有hữu 。 非phi 同đồng 自tự 宗tông 之chi 世thế 俗tục 。

自tự 宗tông 量lượng 成thành 世thế 俗tục 有hữu 。 不bất 知tri 故cố 世thế 俗tục 亦diệc 無vô 。

能năng 分phân 別biệt 與dữ 所sở 分phân 別biệt 。 二nhị 者giả 互hỗ 相tương 為vi 依y 倚ỷ 。

如như 是thị 依y 名danh 言ngôn 共cộng 許hứa 。 說thuyết 有hữu 一nhất 切thiết 分phân 別biệt 等đẳng 。

此thử 中trung 觀quán 所sở 許hứa 之chi 世thế 俗tục 有hữu 。 惟duy 於ư 貪tham 著trước 境cảnh 迷mê 亂loạn 之chi 他tha 心tâm 。 執chấp 實thật 分phân 別biệt 所sở 增tăng 益ích 有hữu 。 非phi 中trung 觀quán 師sư 自tự 宗tông 世thế 俗tục 有hữu 之chi 義nghĩa 。 自tự 宗tông 者giả 。 許hứa 求cầu 證chứng 為vi 通thông 達đạt 實thật 際tế 。 之chi 見kiến 之chi 境cảnh 之chi 一nhất 切thiết 法pháp 自tự 性tánh 空không 故cố 。 於ư 能năng 生sanh 所sở 生sanh 等đẳng 能năng 所sở 世thế 俗tục 有hữu 。 不bất 尋tầm 求cầu 以dĩ 量lượng 能năng 成thành 。 能năng 安an 立lập 決quyết 定định 有hữu 者giả 。 是thị 世thế 俗tục 有hữu 之chi 義nghĩa 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 。 不bất 知tri 自tự 宗tông 安an 立lập 能năng 所sở 以dĩ 量lượng 成thành 就tựu 。 於ư 世thế 俗tục 亦diệc 不bất 成thành 就tựu 。 便tiện 成thành 失thất 壞hoại 矣hĩ 。 自tự 宗tông 安an 立lập 世thế 俗tục 之chi 理lý 。 能năng 分phân 別biệt 之chi 有hữu 境cảnh 。 及cập 所sở 分phân 別biệt 之chi 境cảnh 。 二nhị 者giả 如như 《# 發phát 智trí 論luận 》# 云vân 。

以dĩ 作tác 者giả 為vi 依y

云vân 等đẳng 。 二nhị 者giả 互hỗ 為vi 所sở 依y 。 觀quán 待đãi 安an 立lập 。 自tự 體thể 成thành 就tựu 。 纖tiêm 毫hào 亦diệc 無vô 。 唯duy 依y 如như 世thế 間gian 名danh 言ngôn 量lượng 共cộng 許hứa 名danh 而nhi 分phân 別biệt 。 說thuyết 一nhất 切thiết 分phân 別biệt 安an 立lập 也dã 。

卯mão 二nhị 。 釋thích 應ưng 無vô 窮cùng 難nạn/nan 。

若nhược 時thời 觀quán 察sát 空không 性tánh 慧tuệ 。 須tu 以dĩ 能năng 觀quán 慧tuệ 觀quán 察sát 。

彼bỉ 觀quán 慧tuệ 復phục 須tu 能năng 觀quán 。

爾nhĩ 時thời 則tắc 有hữu 無vô 窮cùng 過quá 。

所sở 觀quán 諸chư 法pháp 已dĩ 觀quán 竟cánh 。 於ư 彼bỉ 觀quán 察sát 無vô 所sở 依y 。

無vô 所sở 依y 故cố 則tắc 不bất 生sanh 。 應ưng 說thuyết 彼bỉ 亦diệc 般bát 涅Niết 槃Bàn 。

若nhược 時thời 以dĩ 分phân 別biệt 諸chư 法pháp 。 諦đế 實thật 有hữu 無vô 之chi 分phần 別biệt 慧tuệ 。 觀quán 察sát 自tự 性tánh 空không 。

爾nhĩ 時thời 能năng 分phân 別biệt 者giả 之chi 慧tuệ 。 若nhược 不bất 屬thuộc 於ư 所sở 分phân 別biệt 之chi 內nội 。 是thị 否phủ/bĩ 須tu 觀quán 察sát 彼bỉ 諦đế 實thật 無vô 。 若nhược 不bất 須tu 觀quán 察sát 。 於ư 餘dư 亦diệc 同đồng 。 一nhất 切thiết 等đẳng 諦đế 實thật 無vô 。 若nhược 須tu 觀quán 察sát 。 彼bỉ 能năng 觀quán 察sát 者giả 。 亦diệc 須tu 以dĩ 餘dư 觀quán 慧tuệ 辨biện 彼bỉ 諦đế 實thật 無vô 。 故cố 能năng 觀quán 察sát 者giả 則tắc 成thành 無vô 窮cùng 。 於ư 證chứng 一nhất 切thiết 法pháp 。 諦đế 實thật 無vô 之chi 量lượng 。 應ưng 不bất 須tu 別biệt 餘dư 能năng 觀quán 察sát 彼bỉ 諦đế 實thật 無vô 之chi 量lượng 。 已dĩ 辨biện 所sở 觀quán 察sát 一nhất 切thiết 法pháp 諦đế 實thật 無vô 。 於ư 彼bỉ 辨biện 諦đế 實thật 無vô 之chi 量lượng 。 乃nãi 至chí 彼bỉ 攝nhiếp 持trì 力lực 未vị 消tiêu 滅diệt 時thời 。 復phục 須tu 觀quán 察sát 諦đế 實thật 無vô 之chi 所sở 依y 有hữu 法pháp 。 彼bỉ 諦đế 實thật 成thành 就tựu 心tâm 之chi 體thể 性tánh 非phi 有hữu 故cố 。 於ư 證chứng 一nhất 切thiết 法pháp 。 諦đế 實thật 空không 之chi 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 觀quán 證chứng 攝nhiếp 持trì 未vị 壞hoại 之chi 際tế 。 遍biến 觀quán 察sát 此thử 是thị 否phủ/bĩ 諦đế 實thật 成thành 就tựu 之chi 所sở 依y 有hữu 法pháp 無vô 有hữu 故cố 。 如như 是thị 思tư 維duy 之chi 心tâm 生sanh 起khởi 無vô 間gian 即tức 能năng 生sanh 起khởi 憶ức 諦đế 實thật 無vô 之chi 念niệm 故cố 。 雖tuy 證chứng 一nhất 切thiết 法pháp 諦đế 實thật 無vô 。 彼bỉ 心tâm 自tự 體thể 亦diệc 須tu 以dĩ 餘dư 量lượng 觀quán 察sát 其kỳ 諦đế 實thật 無vô 。 於ư 汝nhữ 有hữu 無vô 窮cùng 過quá 。 若nhược 須tu 餘dư 能năng 觀quán 察sát 。 則tắc 餘dư 實thật 執chấp 遍biến 計kế 成thành 為vi 作tác 者giả 。 實thật 執chấp 遍biến 計kế 現hiện 行hành 。 悉tất 即tức 以dĩ 前tiền 重trọng/trùng 遮già 遣khiển 竟cánh 故cố 。 若nhược 所sở 依y 有hữu 法pháp 諦đế 實thật 無vô 故cố 。 所sở 破phá 能năng 破phá 二nhị 者giả 。 自tự 性tánh 不bất 生sanh 。 彼bỉ 亦diệc 名danh 自tự 性tánh 涅Niết 槃Bàn 。 亦diệc 名danh 由do 通thông 達đạt 彼bỉ 境cảnh 修tu 習tập 而nhi 得đắc 忽hốt 然nhiên 離ly 垢cấu 之chi 涅Niết 槃Bàn 也dã 。

卯mão 三tam 。 明minh 諦đế 實thật 成thành 就tựu 之chi 境cảnh 識thức 不bất 能năng 成thành 立lập 。

若nhược 見kiến 境cảnh 識thức 諦đế 實thật 有hữu 。 此thử 極cực 難nan 解giải 無vô 因nhân 故cố 。

若nhược 由do 識thức 成thành 安an 立lập 境cảnh 。 何hà 為vi 所sở 依y 見kiến 識thức 有hữu 。

若nhược 由do 境cảnh 有hữu 成thành 立lập 識thức 。 以dĩ 何hà 為vi 依y 見kiến 境cảnh 有hữu 。

彼bỉ 二nhị 交giao 互hỗ 為vi 力lực 成thành 。 是thị 則tắc 二nhị 者giả 皆giai 非phi 有hữu 。

無vô 子tử 之chi 時thời 則tắc 非phi 父phụ 。 此thử 子tử 復phục 是thị 誰thùy 所sở 生sanh 。

無vô 子tử 之chi 時thời 亦diệc 無vô 父phụ 。 如như 是thị 境cảnh 識thức 性tánh 皆giai 無vô 。

如như 苗miêu 芽nha 從tùng 種chủng 子tử 生sanh 。 即tức 苗miêu 芽nha 因nhân 立lập 種chủng 子tử 。

如như 是thị 依y 境cảnh 所sở 生sanh 識thức 。 云vân 何hà 不bất 見kiến 境cảnh 實thật 有hữu 。

與dữ 苗miêu 異dị 體thể 之chi 識thức 心tâm 。 見kiến 苗miêu 芽nha 知tri 有hữu 種chủng 子tử 。

見kiến 境cảnh 之chi 心tâm 若nhược 有hữu 性tánh 。 何hà 量lượng 見kiến 有hữu 餘dư 無vô 故cố 。

說thuyết 實thật 有hữu 者giả 之chi 見kiến 前tiền 。 此thử 境cảnh 識thức 二nhị 諦đế 實thật 成thành 就tựu 性tánh 極cực 難nạn/nan 安an 住trụ 。 無vô 能năng 立lập 故cố 。 若nhược 謂vị 由do 彼bỉ 識thức 量lượng 諦đế 實thật 成thành 就tựu 之chi 喻dụ 。 安an 立lập 成thành 就tựu 諦đế 實thật 成thành 就tựu 之chi 法pháp 。 即tức 諦đế 實thật 成thành 就tựu 之chi 識thức 有hữu 。 其kỳ 後hậu 有hữu 何hà 所sở 依y 之chi 量lượng 。 無vô 自tự 證chứng 無vô 故cố 。 若nhược 依y 餘dư 識thức 證chứng 。 成thành 無vô 窮cùng 故cố 。 若nhược 謂vị 雖tuy 然nhiên 。 由do 此thử 現hiện 量lượng 諦đế 實thật 成thành 就tựu 之chi 所sở 知tri 及cập 所sở 量lượng 。 能năng 成thành 就tựu 識thức 。 有hữu 所sở 知tri 時thời 。 後hậu 若nhược 更cánh 有hữu 何hà 所sở 依y 依y 量lượng 安an 立lập 。 境cảnh 識thức 二nhị 互hỗ 相tương 觀quán 待đãi 增tăng 上thượng 有hữu 故cố 。 二nhị 者giả 亦diệc 顯hiển 係hệ 自tự 性tánh 不bất 成thành 。 如như 長trường 短đoản 彼bỉ 此thử 。 若nhược 無vô 子tử 則tắc 父phụ 非phi 有hữu 。 於ư 父phụ 能năng 立lập 無vô 故cố 。 若nhược 無vô 父phụ 。 子tử 自tự 體thể 從tùng 何hà 出xuất 生sanh 。 成thành 無vô 因nhân 故cố 。 若nhược 無vô 子tử 則tắc 無vô 父phụ 。 故cố 彼bỉ 二nhị 互hỗ 相tương 觀quán 待đãi 。 非phi 有hữu 諦đế 實thật 。 如như 是thị 彼bỉ 境cảnh 識thức 二nhị 者giả 。 亦diệc 非phi 有hữu 諦đế 實thật 也dã 。 若nhược 謂vị 苗miêu 芽nha 從tùng 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 之chi 種chủng 子tử 生sanh 。 由do 苗miêu 芽nha 自tự 性tánh 之chi 正chánh 因nhân 。 能năng 知tri 種chủng 子tử 。 如như 是thị 以dĩ 從tùng 所sở 知tri 生sanh 之chi 諦đế 實thật 成thành 就tựu 識thức 。 云vân 何hà 不bất 證chứng 所sở 知tri 勝thắng 義nghĩa 實thật 有hữu 。 應ưng 能năng 知tri 也dã 。 不bất 應ưng 爾nhĩ 。 若nhược 以dĩ 苗miêu 芽nha 異dị 實thật 之chi 量lượng 識thức 。 了liễu 達đạt 若nhược 見kiến 苗miêu 芽nha 即tức 有hữu 種chủng 子tử 。 又hựu 何hà 以dĩ 故cố 。 由do 何hà 量lượng 了liễu 達đạt 由do 所sở 知tri 故cố 有hữu 能năng 知tri 自tự 證chứng 已dĩ 破phá 竟cánh 故cố 。 別biệt 餘dư 能năng 證chứng 亦diệc 非phi 汝nhữ 所sở 許hứa 故cố 。

寅# 三tam 。 安an 立lập 能năng 成thành 無vô 我ngã 之chi 因nhân 。 分phần/phân 三tam 。

卯mão 一nhất 。 金kim 剛cang 能năng 破phá 之chi 因nhân 。 卯mão 二nhị 。 緣duyên 生sanh 之chi 因nhân 。 卯mão 三tam 。 有hữu 無vô 生sanh 滅diệt 之chi 因nhân 。 初sơ 中trung 分phần/phân 五ngũ 。

辰thần 一nhất 。 破phá 無vô 因nhân 生sanh 。 辰thần 二nhị 。 破phá 從tùng 他tha 常thường 因nhân 生sanh 。 辰thần 三tam 。 破phá 從tùng 常thường 神thần 我ngã 生sanh 。 辰thần 四tứ 。 結kết 破phá 無vô 因nhân 義nghĩa 。 辰thần 五ngũ 。 破phá 從tùng 自tự 他tha 生sanh 。 今kim 初sơ 。

或hoặc 云vân 由do 世thế 間gian 現hiện 量lượng 。 見kiến 有hữu 一nhất 切thiết 諸chư 因nhân 等đẳng 。

蓮liên 花hoa 莖hành 幹cán 等đẳng 差sai 別biệt 。 亦diệc 是thị 由do 於ư 因nhân 別biệt 生sanh 。

問vấn 因nhân 差sai 別biệt 誰thùy 所sở 作tác 。 復phục 由do 前tiền 因nhân 差sai 別biệt 生sanh 。

何hà 故cố 因nhân 由do 能năng 生sanh 果quả 。 即tức 由do 前tiền 前tiền 因nhân 力lực 故cố 。

順thuận 世thế 外ngoại 道đạo 等đẳng 問vấn 云vân 。

如như 孔khổng 雀tước 文văn 彩thải 未vị 見kiến 有hữu 誰thùy 造tạo 作tác 。 蓮liên 花hoa 瓣# 之chi 柔nhu 軟nhuyễn 。 刺thứ 之chi 尖tiêm 銳duệ 絕tuyệt 無vô 作tác 者giả 為vi 之chi 造tạo 作tác 。 從tùng 其kỳ 體thể 性tánh 自tự 出xuất 生sanh 也dã 。

彼bỉ 不bất 應ưng 理lý 。 世thế 間gian 現hiện 量lượng 。 稻đạo 穀cốc 等đẳng 通thông 常thường 內nội 外ngoại 之chi 物vật 。 悉tất 見kiến 有hữu 能năng 生sanh 之chi 因nhân 故cố 。 蓮liên 花hoa 莖hành 之chi 色sắc 。 葉diệp 之chi 數số 等đẳng 。 果quả 之chi 差sai 別biệt 。 依y 不bất 同đồng 之chi 因nhân 之chi 差sai 別biệt 而nhi 生sanh 。 因nhân 之chi 不bất 同đồng 差sai 別biệt 復phục 因nhân 何hà 而nhi 生sanh 。 即tức 由do 前tiền 因nhân 不bất 同đồng 之chi 差sai 別biệt 而nhi 生sanh 。 何hà 故cố 若nhược 因nhân 不bất 同đồng 。 因nhân 之chi 即tức 能năng 生sanh 不bất 同đồng 之chi 果quả 。 無vô 不bất 能năng 如như 是thị 之chi 過quá 。 彼bỉ 即tức 由do 前tiền 因nhân 之chi 力lực 。 由do 不bất 同đồng 之chi 因nhân 。 能năng 生sanh 別biệt 別biệt 不bất 同đồng 之chi 果quả 故cố 。 故cố 此thử 諸chư 有hữu 法pháp 非phi 無vô 因nhân 。 有hữu 時thời 有hữu 處xứ 見kiến 其kỳ 生sanh 故cố 。

辰thần 二nhị 。 破phá 從tùng 他tha 常thường 因nhân 生sanh 。 分phần/phân 三tam 。

巳tị 一nhất 。 問vấn 自tự 在tại 之chi 義nghĩa 而nhi 破phá 。 巳tị 二nhị 。 若nhược 是thị 常thường 者giả 。 不bất 可khả 為vi 一nhất 切thiết 具cụ 緣duyên 之chi 因nhân 。 巳tị 三tam 。 破phá 常thường 住trụ 微vi 塵trần 無vô 因nhân 如như 已dĩ 說thuyết 竟cánh 應ưng 憶ức 。 今kim 初sơ 。

若nhược 自tự 在tại 是thị 眾chúng 生sanh 因nhân 。 請thỉnh 問vấn 何hà 為vi 自tự 在tại 義nghĩa 。

若nhược 於ư 大đại 等đẳng 如như 是thị 言ngôn 。 僅cận 有hữu 空không 名danh 徒đồ 疲bì 苦khổ 。

然nhiên 而nhi 大đại 等đẳng 有hữu 多đa 物vật 。 無vô 常thường 不bất 動động 亦diệc 非phi 天thiên 。

足túc 所sở 踐tiễn 履lý 性tánh 不bất 淨tịnh 。 是thị 故cố 彼bỉ 非phi 自tự 在tại 體thể 。

自tự 在tại 非phi 空không 不bất 動động 故cố 。 非phi 我ngã 義nghĩa 如như 前tiền 破phá 竟cánh 。

昨tạc 所sở 思tư 維duy 能năng 作tác 者giả 。 非phi 所sở 思tư 維duy 依y 何hà 說thuyết 。

勝thắng 論luận 師sư 分phân 別biệt 論luận 及cập 數số 論luận 師sư 一nhất 類loại 。 許hứa 大Đại 自Tự 在Tại 天Thiên 者giả 云vân 。

彼bỉ 自tự 在tại 自tự 生sanh 之chi 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 於ư 身thân 處xứ 受thọ 用dụng 一nhất 切thiết 悉tất 先tiên 存tồn 心tâm 造tạo 作tác 為vi 眾chúng 生sanh 之chi 因nhân 。

若nhược 問vấn 請thỉnh 說thuyết 何hà 為vi 自tự 在tại 之chi 義nghĩa 。 若nhược 言ngôn 由do 地địa 等đẳng 諸chư 大đại 增tăng 減giảm 。 能năng 令linh 果quả 增tăng 減giảm 。 故cố 即tức 是thị 諸chư 大đại 。 誠thành 如như 是thị 。 由do 大đại 增tăng 減giảm 。 令linh 果quả 增tăng 減giảm 。 我ngã 等đẳng 固cố 亦diệc 許hứa 。 義nghĩa 無vô 差sai 別biệt 。 唯duy 名danh 不bất 同đồng 。 何hà 苦khổ 疲bì 勞lao 。 以dĩ 大đại 執chấp 善thiện 成thành 立lập 自tự 在tại 。 不bất 應ưng 徒đồ 疲bì 勞lao 也dã 。 言ngôn 然nhiên 而nhi 者giả 謂vị 常thường 無vô 常thường 等đẳng 義nghĩa 。 有hữu 大đại 差sai 別biệt 。 此thử 不bất 應ưng 為vi 自tự 在tại 也dã 。 地địa 等đẳng 諸chư 大đại 多đa 物vật 自tự 性tánh 。 生sanh 滅diệt 無vô 常thường 。 於ư 生sanh 果quả 無vô 先tiên 存tồn 心tâm 之chi 動động 搖dao 。 大đại 非phi 是thị 天thiên 。 為vi 足túc 等đẳng 所sở 踐tiễn 履lý 。 是thị 不bất 淨tịnh 故cố 。 非phi 自tự 在tại 體thể 。 於ư 常thường 一nhất 能năng 生sanh 果quả 者giả 。 許hứa 為vi 先tiên 存tồn 心tâm 之chi 天thiên 。 許hứa 非phi 不bất 淨tịnh 為vi 所sở 踐tiễn 履lý 者giả 故cố 。 若nhược 言ngôn 虛hư 空không 是thị 自tự 在tại 。 虛hư 空không (# 有hữu 法pháp )# 非phi 自tự 在tại 。 不bất 為vi 果quả 義nghĩa 動động 故cố 。 常thường 我ngã 亦diệc 非phi 自tự 在tại 。 彼bỉ 物vật 心tâm 二nhị 者giả 前tiền 已dĩ 破phá 竟cánh 故cố 。 若nhược 謂vị 自tự 在tại 是thị 不bất 可khả 思tư 維duy 之chi 能năng 作tác 者giả 。 則tắc 無vô 彼bỉ 諸chư 過quá 。 彼bỉ 復phục 何hà 故cố 是thị 所sở 思tư 維duy 故cố 成thành 能năng 作tác 者giả 。 汝nhữ 亦diệc 不bất 知tri 。 自tự 在tại 為vi 誰thùy 故cố 。

巳tị 二nhị 。 若nhược 是thị 常thường 者giả 。 不bất 可khả 為vi 一nhất 切thiết 具cụ 緣duyên 之chi 因nhân 。

彼bỉ 欲dục 生sanh 者giả 是thị 何hà 果quả 。 我ngã 及cập 地địa 等đẳng 諸chư 四tứ 大đại 。

自tự 在tại 體thể 性tánh 豈khởi 非phi 常thường 。 能năng 知tri 從tùng 於ư 所sở 知tri 生sanh 。

無vô 始thỉ 苦khổ 樂lạc 從tùng 業nghiệp 生sanh 。 是thị 彼bỉ 自tự 在tại 何hà 所sở 生sanh 。

若nhược 因nhân 從tùng 於ư 無vô 始thỉ 有hữu 。 果quả 亦diệc 云vân 何hà 當đương 有hữu 始thỉ 。

自tự 在tại 何hà 不bất 常thường 生sanh 果quả 。 彼bỉ 不bất 應ưng 復phục 觀quán 待đãi 餘dư 。

若nhược 無vô 一nhất 法pháp 非phi 彼bỉ 造tạo 。 彼bỉ 造tạo 此thử 果quả 復phục 待đãi 誰thùy 。

若nhược 待đãi 眾chúng 緣duyên 聚tụ 會hội 生sanh 。 自tự 在tại 應ưng 非phi 自tự 在tại 因nhân 。

聚tụ 時thời 無vô 力lực 令linh 不bất 生sanh 。 不bất 聚tụ 無vô 力lực 令linh 彼bỉ 生sanh 。

自tự 在tại 若nhược 作tác 所sở 不bất 欲dục 。 彼bỉ 應ưng 為vi 他tha 所sở 自tự 在tại 。

若nhược 作tác 仍nhưng 隨tùy 欲dục 而nhi 作tác 。 彼bỉ 於ư 自tự 在tại 何hà 所sở 有hữu 。

問vấn 云vân 。

若nhược 苦khổ 樂lạc 等đẳng 受thọ 。 是thị 從tùng 先tiên 業nghiệp 等đẳng 生sanh 。 何hà 為vì 汝nhữ 所sở 許hứa 自tự 在tại 欲dục 生sanh 之chi 果quả 。 若nhược 答đáp 是thị 我ngã 。 彼bỉ 不bất 應ưng 理lý 。 彼bỉ 我ngã 及cập 地địa 等đẳng 及cập 自tự 在tại 自tự 同đồng 類loại 之chi 後hậu 來lai 體thể 性tánh 隨tùy 一nhất 。 皆giai 應ưng 非phi 自tự 在tại 所sở 作tác 。 我ngã 及cập 四tứ 大đại 微vi 塵trần 及cập 自tự 在tại 等đẳng 。 豈khởi 非phi 常thường 耶da 。 既ký 許hứa 是thị 常thường 。 於ư 彼bỉ 不bất 應ưng 。 有hữu 能năng 生sanh 所sở 生sanh 故cố 。 故cố 先tiên 顯hiển 現hiện 根căn 識thức 等đẳng 從tùng 所sở 知tri 青thanh 等đẳng 生sanh 故cố 。 無vô 始thỉ 以dĩ 來lai 。 苦khổ 樂lạc 受thọ 從tùng 善thiện 不bất 善thiện 業nghiệp 生sanh 故cố 。 當đương 說thuyết 彼bỉ 自tự 在tại 所sở 生sanh 何hà 果quả 。 無vô 彼bỉ 所sở 生sanh 果quả 故cố 。 自tự 在tại 因nhân 既ký 是thị 常thường 實thật 。 彼bỉ 若nhược 無vô 始thỉ 。 今kim 苦khổ 樂lạc 等đẳng 果quả 云vân 何hà 有hữu 始thỉ 。 彼bỉ 久cửu 遠viễn 之chi 受thọ 亦diệc 能năng 為vi 無vô 始thỉ 時thời 來lai 。 生sanh 起khởi 之chi 實thật 因nhân 。 是thị 無vô 始thỉ 故cố 。 彼bỉ 自tự 在tại 云vân 何hà 不bất 能năng 。 常thường 生sanh 一nhất 切thiết 果quả 。 凡phàm 彼bỉ 生sanh 一nhất 切thiết 果quả 。 待đãi 餘dư 緣duyên 故cố 。 若nhược 無vô 自tự 在tại 。 所sở 不bất 造tạo 之chi 果quả 。 自tự 在tại 生sanh 果quả 復phục 待đãi 何hà 緣duyên 。 若nhược 計kế 是thị 俱câu 有hữu 因nhân 。 彼bỉ 亦diệc 應ưng 是thị 自tự 在tại 所sở 造tạo 。 彼bỉ 造tạo 之chi 即tức 可khả 故cố 。 若nhược 自tự 在tại 生sanh 果quả 待đãi 俱câu 有hữu 因nhân 。 正chánh 因nhân 及cập 俱câu 有hữu 因nhân 聚tụ 會hội 為vi 因nhân 。 應ưng 非phi 自tự 在tại 有hữu 自tự 主chủ 之chi 因nhân 。 因nhân 緣duyên 聚tụ 會hội 。 自tự 在tại 無vô 力lực 令linh 不bất 生sanh 果quả 。 若nhược 不bất 聚tụ 會hội 。 自tự 在tại 亦diệc 無vô 力lực 能năng 生sanh 起khởi 故cố 。 若nhược 自tự 在tại 雖tuy 不bất 欲dục 。 仍nhưng 由do 業nghiệp 力lực 。 生sanh 地địa 獄ngục 等đẳng 苦khổ 果quả 。 彼bỉ 自tự 在tại 應ưng 為vi 他tha 所sở 自tự 在tại 。 則tắc 壞hoại 自tự 有hữu 自tự 在tại 。 能năng 生sanh 一nhất 切thiết 。 彼bỉ 自tự 在tại 若nhược 欲dục 造tạo 果quả 而nhi 後hậu 造tạo 。 亦diệc 成thành 唯duy 依y 求cầu 果quả 之chi 欲dục 而nhi 轉chuyển 。 由do 欲dục 造tạo 果quả 。 彼bỉ 於ư 自tự 在tại 何hà 有hữu 。 欲dục 無vô 常thường 故cố 。

巳tị 三tam 。 破phá 常thường 住trụ 微vi 塵trần 無vô 因nhân 如như 已dĩ 說thuyết 竟cánh 應ưng 知tri 。

若nhược 以dĩ 常thường 住trụ 塵trần 為vi 因nhân 。 彼bỉ 等đẳng 亦diệc 前tiền 所sở 遮già 竟cánh 。

分phân 別biệt 論luận 師sư 說thuyết 微vi 塵trần 常thường 。 為vi 種chủng 種chủng 眾chúng 生sanh 之chi 作tác 者giả 。 彼bỉ 等đẳng 亦diệc 以dĩ 前tiền 破phá 無vô 方phương 分phần/phân 微vi 塵trần 之chi 理lý 已dĩ 遮già 竟cánh 。 於ư 已dĩ 死tử 者giả 。 不bất 應ưng 復phục 刑hình 楚sở 也dã 。

辰thần 三tam 。 破phá 從tùng 常thường 神thần 我ngã 生sanh 。 分phần/phân 二nhị 。

巳tị 一nhất 。 安an 立lập 所sở 許hứa 。 巳tị 二nhị 。 於ư 彼bỉ 出xuất 難nạn/nan 。 今kim 初sơ 。

神thần 我ngã 常thường 為vi 有hữu 情tình 因nhân 。 是thị 數số 論luận 師sư 之chi 所sở 許hứa 。

所sở 謂vị 情tình 塵trần 暗ám 三tam 法pháp 。 彼bỉ 德đức 平bình 等đẳng 而nhi 住trụ 者giả 。

彼bỉ 說thuyết 是thị 名danh 為vi 神thần 我ngã 。 不bất 平bình 等đẳng 者giả 名danh 眾chúng 生sanh 。

數số 論luận 師sư 云vân 。

自tự 性tánh 生sanh 大đại 。 大đại 生sanh 我ngã 慢mạn 。 我ngã 慢mạn 生sanh 十thập 六lục 種chủng 積tích 聚tụ 。 十thập 六lục 為vi 變biến 異dị 。 士sĩ 夫phu 非phi 自tự 性tánh 非phi 變biến 異dị 。 於ư 所sở 知tri 二nhị 十thập 五ngũ 之chi 內nội 。 神thần 我ngã 是thị 常thường 是thị 一nhất 。 具cụ 五ngũ 相tương/tướng 。 彼bỉ 是thị 種chủng 種chủng 變biến 異dị 眾chúng 生sanh 之chi 因nhân 。 此thử 數số 論luận 所sở 許hứa 也dã 。 苦khổ 樂lạc 捨xả 三tam 之chi 相tướng 。 所sở 謂vị 情tình 塵trần 暗ám 之chi 三tam 德đức 。 平bình 等đẳng 之chi 分phần 位vị 。 稱xưng 為vi 神thần 我ngã 。 彼bỉ 三tam 不bất 平bình 等đẳng 者giả 。 是thị 眾chúng 生sanh 。 稱xưng 為vi 變biến 異dị 。

巳tị 二nhị 。 於ư 彼bỉ 出xuất 難nạn/nan 。 分phần/phân 二nhị 。

午ngọ 一nhất 。 正chánh 說thuyết 。 午ngọ 二nhị 。 明minh 中trung 觀quán 師sư 無vô 相tướng 同đồng 過quá 。 初sơ 中trung 分phần/phân 三tam 。

未vị 一nhất 。 破phá 神thần 我ngã 無vô 分phần/phân 常thường 而nhi 為vi 諸chư 變biến 異dị 之chi 自tự 性tánh 。 未vị 二nhị 。 破phá 是thị 常thường 。 未vị 三tam 。 破phá 無vô 先tiên 無vô 新tân 生sanh 之chi 果quả 。 今kim 初sơ 。

於ư 一nhất 法pháp 有hữu 三tam 自tự 性tánh 。 不bất 應ưng 理lý 故cố 神thần 我ngã 無vô 。

如như 是thị 三tam 德đức 亦diệc 有hữu 非phi 。 彼bỉ 亦diệc 各các 有hữu 三tam 相tương/tướng 故cố 。

德đức 等đẳng 無vô 故cố 亦diệc 甚thậm 難nan 。 說thuyết 彼bỉ 聲thanh 等đẳng 體thể 性tánh 有hữu 。

於ư 諸chư 無vô 情tình 衣y 等đẳng 法pháp 。 說thuyết 有hữu 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 亦diệc 不bất 然nhiên 。

若nhược 諸chư 法pháp 為vi 彼bỉ 因nhân 性tánh 。 諸chư 法pháp 豈khởi 非phi 已dĩ 觀quán 竟cánh 。

汝nhữ 之chi 因nhân 亦diệc 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 性tánh 。 衣y 等đẳng 亦diệc 非phi 神thần 我ngã 生sanh 。

若nhược 從tùng 衣y 等đẳng 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 。 衣y 等đẳng 無vô 時thời 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 無vô 。

若nhược 所sở 知tri (# 有hữu 法pháp )# 色sắc 等đẳng 。 與dữ 無vô 分phần/phân 神thần 我ngã 一nhất 。 有hữu 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 三tam 自tự 性tánh 。 彼bỉ 不bất 應ưng 理lý 。 不bất 應ưng 是thị 一nhất 故cố 。 若nhược 無vô 一nhất 亦diệc 無vô 多đa 。 應ưng 成thành 無vô 也dã 。 以dĩ 此thử 之chi 故cố 。 無vô 三tam 德đức 自tự 性tánh 之chi 無vô 分phần/phân 神thần 我ngã 也dã 。 如như 是thị 德đức 體thể 性tánh 亦diệc 非phi 一nhất 實thật 。 彼bỉ 亦diệc 別biệt 別biệt 各các 各các 有hữu 三tam 相tương/tướng 故cố 。 如như 是thị 觀quán 察sát 。 若nhược 無vô 三tam 德đức 等đẳng 分phân 之chi 神thần 我ngã 。 聲thanh 等đẳng 有hữu 亦diệc 甚thậm 難nan 。 彼bỉ 許hứa 五ngũ 唯duy 為vi 神thần 我ngã 之chi 相tướng 故cố 。 是thị 無vô 心tâm 之chi 物vật 故cố 。 若nhược 於ư 衣y 等đẳng 有hữu 法Pháp 樂lạc 等đẳng 成thành 就tựu 。 於ư 一nhất 物vật 自tự 性tánh 中trung 應ưng 成thành 有hữu 亦diệc 非phi 有hữu 。 諸chư 衣y 等đẳng 變biến 異dị 物vật 。 為vi 彼bỉ 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 因nhân 之chi 自tự 性tánh 若nhược 諦đế 實thật 。 諸chư 法pháp 諦đế 實thật 成thành 就tựu 非phi 已dĩ 觀quán 察sát 竟cánh 。 諦đế 實thật 已dĩ 破phá 竟cánh 故cố 。 如như 汝nhữ 所sở 許hứa 。 衣y 等đẳng 因nhân 亦diệc 是thị 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 等đẳng 分phân 之chi 神thần 我ngã 性tánh 。 則tắc 亦diệc 無vô 從tùng 彼bỉ 神thần 我ngã 而nhi 生sanh 衣y 等đẳng 。 神thần 我ngã 無vô 故cố 。 若nhược 從tùng 衣y 等đẳng 而nhi 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 。 後hậu 衣y 等đẳng 無vô 故cố 。 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 等đẳng 分phân 之chi 神thần 我ngã 亦diệc 應ưng 無vô 。 無vô 因nhân 之chi 果quả 無vô 故cố 。 不bất 應ưng 許hứa 爾nhĩ 。 許hứa 神thần 我ngã 常thường 實thật 故cố 。

未vị 二nhị 。 破phá 是thị 常thường 。

若nhược 謂vị 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 是thị 常thường 性tánh 。 終chung 不bất 應ưng 為vi 所sở 緣duyên 境cảnh 。

若nhược 有hữu 實thật 法pháp 顯hiển 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 。 受thọ 時thời 何hà 故cố 不bất 取thủ 相tương/tướng 。

若nhược 謂vị 樂nhạo/nhạc/lạc 性tánh 轉chuyển 微vi 細tế 。 粗thô 細tế 苦khổ 樂lạc 云vân 何hà 分phần/phân 。

若nhược 謂vị 捨xả 粗thô 故cố 成thành 細tế 。 彼bỉ 粗thô 細tế 等đẳng 性tánh 無vô 常thường 。

如như 是thị 云vân 何hà 不bất 應ưng 許hứa 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 無vô 常thường 性tánh 。

若nhược 粗thô 從tùng 樂nhạo/nhạc/lạc 出xuất 非phi 餘dư 。 樂nhạo/nhạc/lạc 顯hiển 明minh 是thị 無vô 常thường 性tánh 。

樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 自tự 性tánh 常thường 亦diệc 終chung 不bất 應ưng 有hữu 。 非phi 有hữu 如như 是thị 量lượng 所sở 緣duyên 故cố 。 若nhược 樂nhạo/nhạc/lạc 之chi 顯hiển 現hiện 有hữu 常thường 實thật 。 生sanh 苦khổ 之chi 時thời 。 何hà 故cố 不bất 亦diệc 取thủ 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 。 應ưng 亦diệc 取thủ 也dã 。 若nhược 其kỳ 時thời 彼bỉ 樂nhạo/nhạc/lạc 性tánh 轉chuyển 微vi 細tế 。 已dĩ 捨xả 其kỳ 粗thô 。 云vân 何hà 成thành 細tế 。 應ưng 非phi 細tế 也dã 。 是thị 常thường 故cố 。 捨xả 細tế 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 成thành 粗thô 。 捨xả 粗thô 等đẳng 成thành 細tế 。 轉chuyển 變biến 故cố 。 彼bỉ 粗thô 細tế 等đẳng 應ưng 成thành 無vô 常thường 性tánh 。 如như 是thị 一nhất 切thiết 。 實thật (# 有hữu 法pháp )# 。 云vân 何hà 不bất 許hứa 是thị 無vô 常thường 性tánh 。 理lý 應ưng 許hứa 爾nhĩ 。 自tự 性tánh 異dị 轉chuyển 為vi 異dị 故cố 。 又hựu 粗thô 從tùng 樂nhạo/nhạc/lạc 成thành 。 是thị 否phủ/bĩ 餘dư 實thật 物vật 。 若nhược 是thị 餘dư 實thật 物vật 。 雖tuy 遮già 粗thô 仍nhưng 受thọ 樂lạc 。 則tắc 壞hoại 顯hiển 受thọ 之chi 樂lạc 即tức 是thị 粗thô 樂nhạo/nhạc/lạc 。 若nhược 非phi 餘dư 實thật 物vật 。 樂nhạo/nhạc/lạc 亦diệc 成thành 顯hiển 現hiện 無vô 常thường 性tánh 。 若nhược 破phá 粗thô 。 亦diệc 破phá 樂nhạo/nhạc/lạc 也dã 。 若nhược 許hứa 則tắc 壞hoại 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 自tự 性tánh 常thường 也dã 。

未vị 三tam 。 破phá 無vô 先tiên 無vô 新tân 生sanh 之chi 果quả 。

若nhược 計kế 因nhân 時thời 所sở 無vô 法pháp 。 果quả 悉tất 不bất 生sanh 本bổn 無vô 故cố 。

顯hiển 明minh 本bổn 無vô 今kim 始thỉ 生sanh 。 雖tuy 非phi 汝nhữ 許hứa 性tánh 安an 住trụ 。

若nhược 因nhân 果quả 性tánh 不bất 異dị 住trụ 。 食thực 粥chúc 當đương 成thành 食thực 不bất 淨tịnh 。

亦diệc 復phục 當đương 以dĩ 棉# 衣y 價giá 。 貿mậu 棉# 種chủng 子tử 覆phú 其kỳ 身thân 。

若nhược 世thế 愚ngu 夫phu 不bất 達đạt 此thử 。 汝nhữ 師sư 見kiến 因nhân 果quả 同đồng 時thời 。

彼bỉ 所sở 安an 立lập 汝nhữ 亦diệc 知tri 。 云vân 何hà 世thế 人nhân 不bất 違vi 此thử 。

若nhược 世thế 所sở 見kiến 非phi 量lượng 性tánh 。 世thế 見kiến 顯hiển 現hiện 亦diệc 非phi 實thật 。

若nhược 計kế 生sanh 則tắc 因nhân 時thời 應ưng 有hữu 。 因nhân 時thời 無vô 者giả 。 果quả 時thời 決quyết 不bất 能năng 生sanh 。 因nhân 之chi 自tự 性tánh 中trung 無vô 故cố 。 汝nhữ 生sanh 之chi 義nghĩa 云vân 何hà 。 若nhược 謂vị 自tự 性tánh 雖tuy 先tiên 有hữu 。 心tâm 於ư 境cảnh 暫tạm 時thời 先tiên 未vị 顯hiển 現hiện 。 現hiện 方phương 顯hiển 現hiện 也dã 。 現hiện 時thời 顯hiển 現hiện 因nhân 時thời 無vô 者giả 若nhược 許hứa 為vi 生sanh 。 先tiên 無vô 新tân 生sanh 之chi 果quả 。 汝nhữ 雖tuy 不bất 許hứa 。 而nhi 許hứa 安an 住trụ 體thể 是thị 其kỳ 義nghĩa 。 僅cận 唯duy 名danh 言ngôn 不bất 許hứa 也dã 。 又hựu 謂vị 汝nhữ 雖tuy 不bất 許hứa 顯hiển 現hiện 變biến 異dị 本bổn 無vô 新tân 生sanh 。 然nhiên 雖tuy 許hứa 其kỳ 安an 住trụ 也dã 。 若nhược 果quả 在tại 因nhân 中trung 不bất 異dị 體thể 住trụ 。 食thực 粥chúc 應ưng 成thành 食thực 不bất 淨tịnh 。 粥chúc 之chi 自tự 性tánh 與dữ 不bất 淨tịnh 之chi 自tự 性tánh 。 是thị 無vô 分phần/phân 一nhất 體thể 故cố 。 若nhược 許hứa 神thần 我ngã 自tự 體thể 。 諸chư 法pháp 自tự 性tánh 。 實thật 際tế 。 勝thắng 義nghĩa 。 為vi 無vô 分phân 之chi 常thường 法pháp 。 則tắc 許hứa 粥chúc 之chi 自tự 性tánh 與dữ 不bất 淨tịnh 自tự 性tánh 一nhất 。 又hựu 復phục 應ưng 以dĩ 棉# 之chi 價giá 購# 棉# 種chủng 子tử 而nhi 衣y 著trước 之chi 。 應ưng 可khả 衣y 著trước 。 棉# 衣y 之chi 自tự 性tánh 。 與dữ 棉# 種chủng 子tử 之chi 自tự 性tánh 。 是thị 無vô 分phân 之chi 一nhất 故cố 。 若nhược 謂vị 彼bỉ 二nhị 自tự 性tánh 一nhất 。 而nhi 世thế 間gian 愚ngu 迷mê 。 不bất 見kiến 因nhân 時thời 有hữu 果quả 。 故cố 不bất 著trước 棉# 種chủng 。 然nhiên 汝nhữ 數số 論luận 之chi 師sư 洲châu 生sanh 仙tiên 人nhân 等đẳng 許hứa 為vì 一Nhất 切Thiết 智Trí 者giả 。 知tri 因nhân 時thời 有hữu 果quả 而nhi 安an 立lập 者giả 。 汝nhữ 亦diệc 知tri 之chi 。 汝nhữ 食thực 粥chúc 亦diệc 成thành 食thực 不bất 淨tịnh 。 汝nhữ 宗tông 世thế 間gian 人nhân 亦diệc 知tri 彼bỉ 性tánh 。 云vân 何hà 不bất 見kiến 。 因nhân 時thời 有hữu 果quả 。 亦diệc 應ưng 能năng 見kiến 。 知tri 彼bỉ 數số 論luận 所sở 安an 立lập 因nhân 時thời 有hữu 果quả 故cố 。 又hựu 前tiền 句cú 言ngôn 許hứa 知tri 此thử 義nghĩa 之chi 汝nhữ 師sư 。 亦diệc 見kiến 不bất 著trước 棉# 種chủng 而nhi 著trước 布bố 衣y 。 顯hiển 見kiến 因nhân 時thời 無vô 果quả 也dã 。 若nhược 謂vị 世thế 間gian 所sở 見kiến 非phi 量lượng 性tánh 不bất 了liễu 達đạt 者giả 。 然nhiên 世thế 間gian 人nhân 見kiến 顯hiển 現hiện 變biến 異dị 現hiện 行hành 之chi 自tự 性tánh 。 亦diệc 應ưng 非phi 諦đế 實thật 。 世thế 間gian 之chi 見kiến 非phi 量lượng 故cố 。

午ngọ 二nhị 。 明minh 中trung 觀quán 師sư 無vô 相tướng 同đồng 過quá 。

若nhược 彼bỉ 量lượng 非phi 勝thắng 義nghĩa 量lượng 。 彼bỉ 所sở 量lượng 豈khởi 非phi 虛hư 妄vọng 。

以dĩ 是thị 為vi 因nhân 汝nhữ 所sở 修tu 。 空không 性tánh 亦diệc 妄vọng 量lượng 妄vọng 故cố 。

於ư 彼bỉ 實thật 相tướng 不bất 能năng 觸xúc 。 空không 法pháp 無vô 實thật 非phi 所sở 取thủ 。

是thị 故cố 任nhậm 何hà 虛hư 妄vọng 法pháp 。 顯hiển 彼bỉ 非phi 實thật 亦diệc 虛hư 妄vọng 。

如như 於ư 夢mộng 中trung 見kiến 子tử 死tử 。 思tư 彼bỉ 事sự 無vô 之chi 分phần 別biệt 。

能năng 遮già 分phân 別biệt 彼bỉ 事sự 有hữu 。 彼bỉ 能năng 遮già 亦diệc 是thị 虛hư 妄vọng 。

若nhược 謂vị 如như 汝nhữ 所sở 許hứa 。 應ưng 彼bỉ 亦diệc 非phi 勝thắng 義nghĩa 量lượng 。 依y 彼bỉ 虛hư 妄vọng 量lượng 。 能năng 量lượng 所sở 量lượng 。 亦diệc 不bất 成thành 非phi 如như 量lượng 成thành 之chi 顛điên 例lệ 虛hư 妄vọng 。 能năng 緣duyên 量lượng 是thị 虛hư 妄vọng 故cố 。 以dĩ 此thử 之chi 故cố 。 修tu 汝nhữ 所sở 許hứa 之chi 空không 性tánh 。 不bất 應ưng 非phi 顛điên 倒đảo 。 彼bỉ 能năng 緣duyên 之chi 量lượng 。 是thị 虛hư 妄vọng 故cố 。 所sở 知tri (# 有hữu 法pháp )# 對đối 我ngã 等đẳng 能năng 緣duyên 空không 性tánh 之chi 量lượng 虛hư 妄vọng 。 及cập 依y 彼bỉ 安an 立lập 之chi 空không 性tánh 亦diệc 是thị 虛hư 妄vọng 。 極cực 為vi 應ưng 理lý 。 以dĩ 分phân 別biệt 破phá 諦đế 實thật 之chi 決quyết 定định 能năng 破phá 。 依y 現hiện 起khởi 所sở 破phá 之chi 相tướng 而nhi 轉chuyển 故cố 。 彼bỉ 應ưng 爾nhĩ 。 所sở 分phân 別biệt 之chi 法pháp 諦đế 實thật 成thành 就tựu 。 分phân 別biệt 心tâm 不bất 觸xúc 知tri 。 諦đế 實thật 成thành 就tựu 之chi 相tướng 不bất 現hiện 起khởi 。 於ư 彼bỉ 諦đế 實thật 空không 之chi 法pháp 諦đế 實thật 無vô 有hữu 。 非phi 分phân 別biệt 心tâm 所sở 取thủ 故cố 。 是thị 故cố 凡phàm 所sở 破phá 。 虛hư 妄vọng 之chi 法pháp 。 彼bỉ 非phi 有hữu 破phá 故cố 。 彼bỉ 所sở 破phá 顯hiển 現hiện 實thật 無vô 是thị 虛hư 妄vọng 也dã 。 前tiền 喻dụ 於ư 分phân 別biệt 心tâm 前tiền 。 石thạch 女nữ 兒nhi 之chi 相tướng 不bất 現hiện 。 石thạch 女nữ 兒nhi 死tử 之chi 相tướng 亦diệc 不bất 現hiện 也dã 。 若nhược 能năng 破phá 所sở 破phá 之chi 諦đế 實thật 空không 諦đế 實thật 成thành 就tựu 。 覺giác 知tri 比tỉ 量lượng 前tiền 諦đế 實thật 空không 之chi 顯hiển 現hiện 。 亦diệc 應ưng 諦đế 實thật 成thành 就tựu 。 若nhược 爾nhĩ 。 則tắc 無vô 獨độc 一nhất 能năng 破phá 之chi 積tích 聚tụ 。 彼bỉ 顯hiển 現hiện 所sở 破phá 諦đế 實thật 。 顯hiển 現hiện 諦đế 實thật 亦diệc 應ưng 諦đế 實thật 成thành 就tựu 。 彼bỉ 無vô 故cố 。 彼bỉ 能năng 破phá 之chi 諦đế 實thật 空không 。 亦diệc 是thị 虛hư 妄vọng 。 諦đế 實thật 不bất 成thành 。 此thử 根căn 本bổn 《# 智trí 論luận 》# 云vân 。

若nhược 稍sảo 有hữu 人nhân 空không

等đẳng 之chi 義nghĩa 也dã 。 諦đế 實thật 成thành 就tựu 之chi 總tổng 體thể 未vị 現hiện 起khởi 。 諦đế 實thật 空không 不bất 能năng 善thiện 決quyết 定định 。 於ư 取thủ 空không 性tánh 決quyết 定định 所sở 破phá 之chi 量lượng 應ưng 須tu 善thiện 巧xảo 也dã 。 以dĩ 此thử 之chi 故cố 。 譬thí 如như 夢mộng 中trung 見kiến 子tử 死tử 。 無vô 子tử 想tưởng 之chi 分phần 別biệt 。 為vi 有hữu 子tử 想tưởng 之chi 分phần 別biệt 所sở 遮già 。 如như 夢mộng 境cảnh 所sở 對đối 治trị 能năng 對đối 治trị 二nhị 者giả 。 皆giai 是thị 虛hư 妄vọng 。 如như 是thị 虛hư 妄vọng 。 之chi 能năng 對đối 治trị 。 能năng 摧tồi 伏phục 虛hư 妄vọng 之chi 所sở 對đối 治trị 。 以dĩ 虛hư 妄vọng 量lượng 緣duyên 虛hư 妄vọng 之chi 所sở 量lượng 。 亦diệc 不bất 相tương 違vi 。 數số 論luận 師sư 許hứa 一nhất 切thiết 所sở 知tri 。 諦đế 實thật 成thành 就tựu 。 不bất 知tri 由do 虛hư 妄vọng 量lượng 安an 立lập 。 故cố 不bất 相tương 等đẳng 也dã 。

辰thần 四tứ 。 結kết 破phá 無vô 因nhân 義nghĩa 。

故cố 依y 是thị 理lý 以dĩ 觀quán 察sát 。 絕tuyệt 無vô 無vô 因nhân 而nhi 有hữu 者giả 。

以dĩ 此thử 之chi 故cố 。 依y 如như 前tiền 說thuyết 之chi 理lý 智trí 辨biện 觀quán 。 不bất 惟duy 無vô 從tùng 自tự 在tại 神thần 我ngã 等đẳng 不bất 同đồng 之chi 因nhân 而nhi 生sanh 者giả 。 且thả 亦diệc 絕tuyệt 無vô 無vô 因nhân 能năng 生sanh 之chi 果quả 。 此thử 結kết 破phá 從tùng 無vô 因nhân 生sanh 也dã 。

辰thần 五ngũ 。 破phá 從tùng 自tự 他tha 生sanh 。

若nhược 別biệt 別biệt 住trụ 若nhược 總tổng 集tập 。 諸chư 緣duyên 悉tất 非phi 彼bỉ 依y 處xứ 。

彼bỉ 既ký 不bất 從tùng 餘dư 處xứ 來lai 。 於ư 此thử 不bất 住trụ 不bất 他tha 往vãng 。

此thử 四tứ 句cú 頌tụng 亦diệc 可khả 結kết 。 明minh 破phá 從tùng 三tam 邊biên 生sanh 。 亦diệc 可khả 明minh 破phá 從tùng 自tự 他tha 二nhị 者giả 生sanh 之chi 理lý 也dã 。 苗miêu 芽nha 等đẳng 果quả 。 非phi 住trụ 於ư 水thủy 土thổ/độ 暖noãn 濕thấp 等đẳng 別biệt 別biệt 之chi 諸chư 緣duyên 中trung 。 亦diệc 非phi 自tự 性tánh 總tổng 攝nhiếp 諸chư 緣duyên 如như 盤bàn 盛thịnh 棗táo 之chi 狀trạng 而nhi 住trụ 。 彼bỉ 果quả 若nhược 有hữu 應ưng 可khả 為vi 所sở 緣duyên 。 而nhi 非phi 所sở 緣duyên 故cố 。 其kỳ 時thời 亦diệc 非phi 有hữu 。 緣duyên 相tương/tướng 未vị 轉chuyển 變biến 。 苗miêu 芽nha 未vị 生sanh 故cố 。 彼bỉ 諸chư 緣duyên 亦diệc 非phi 自tự 餘dư 處xứ 來lai 。 非phi 依y 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 之chi 理lý 已dĩ 成thành 就tựu 而nhi 住trụ 。 滅diệt 已dĩ 亦diệc 非phi 往vãng 餘dư 處xứ 。 纖tiêm 毫hào 自tự 性tánh 亦diệc 無vô 。 故cố 從tùng 自tự 生sanh 。 從tùng 他tha 生sanh 。 及cập 從tùng 自tự 他tha 二nhị 者giả 生sanh 皆giai 非phi 也dã 。 總tổng 之chi 。 蘊uẩn 及cập 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 (# 有hữu 法pháp )# 自tự 性tánh 無vô 生sanh 。 不bất 從tùng 自tự 生sanh 。 不bất 從tùng 他tha 生sanh 。 不bất 從tùng 二nhị 者giả 生sanh 。 亦diệc 不bất 從tùng 無vô 因nhân 生sanh 。 類loại 法pháp 成thành 就tựu 。

卯mão 二nhị 。 緣duyên 生sanh 之chi 因nhân 。

愚ngu 迷mê 執chấp 此thử 以dĩ 為vi 實thật 。 別biệt 與dữ 幻huyễn 化hóa 有hữu 何hà 別biệt 。

凡phàm 幻huyễn 師sư 所sở 幻huyễn 化hóa 物vật 。 依y 諸chư 因nhân 緣duyên 何hà 所sở 化hóa 。

彼bỉ 生sanh 從tùng 何hà 處xứ 來lai 此thử 。 彼bỉ 滅diệt 何hà 往vãng 當đương 觀quán 察sát 。

依y 無vô 明minh 等đẳng 有hữu 行hành 等đẳng 。 彼bỉ 因nhân 無vô 故cố 說thuyết 無vô 生sanh 。

造tạo 作tác 有hữu 故cố 如như 影ảnh 像tượng 。 此thử 中trung 有hữu 何hà 諦đế 實thật 性tánh 。

此thử 依y 有hữu 染nhiễm 污ô 愚ngu 無vô 明minh 。 所sở 造tạo 作tác 安an 立lập 之chi 實thật 法pháp 。 與dữ 幻huyễn 夢mộng 影ảnh 等đẳng 。 有hữu 何hà 差sai 別biệt 。 彼bỉ 自tự 性tánh 成thành 就tựu 空không 。 而nhi 顯hiển 現hiện 自tự 性tánh 成thành 就tựu 故cố 。 幻huyễn 師sư 所sở 變biến 幻huyễn 化hóa 。 象tượng 馬mã 等đẳng 物vật 。 彼bỉ 由do 諸chư 因nhân 緣duyên 所sở 幻huyễn 化hóa 之chi 實thật 法pháp 。 若nhược 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 生sanh 時thời 應ưng 從tùng 餘dư 處xứ 來lai 。 滅diệt 時thời 應ưng 往vãng 於ư 餘dư 處xứ 。 其kỳ 所sở 從tùng 來lai 及cập 彼bỉ 所sở 往vãng 。 亦diệc 應ưng 是thị 常thường 。 生sanh 來lai 自tự 性tánh 無vô 故cố 。 故cố 言ngôn 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 及cập 蘊uẩn (# 有hữu 法pháp )# 自tự 性tánh 無vô 。 緣duyên 生sanh 故cố 。 喻dụ 如như 影ảnh 像tượng 也dã 。 現hiện 見kiến 所sở 有hữu 行hành 及cập 苗miêu 芽nha 等đẳng 果quả 。 以dĩ 所sở 現hiện 前tiền 無vô 明minh 種chủng 子tử 等đẳng 因nhân 而nhi 生sanh 。 無vô 彼bỉ 諸chư 因nhân 則tắc 不bất 生sanh 。 是thị 造tạo 作tác 則tắc 等đẳng 同đồng 影ảnh 像tượng 。 於ư 彼bỉ 有hữu 何hà 諦đế 實thật 成thành 就tựu 之chi 性tánh 。 無vô 實thật 性tánh 也dã 。 幻huyễn 化hóa 云vân 等đẳng 四tứ 句cú 成thành 。 立lập 緣duyên 生sanh 之chi 因nhân 決quyết 定định 。 次thứ 三tam 句cú 半bán 頌tụng 為vi 因nhân 。 次thứ 半bán 行hành 為ví 喻dụ 。 最tối 後hậu 明minh 立lập 宗tông 也dã 。 樂nhạo/nhạc/lạc 廣quảng 者giả 如như 《# 入nhập 中trung 論luận 廣quảng 解giải 》# 應ưng 知tri 。

卯mão 三tam 。 有hữu 無vô 生sanh 滅diệt 之chi 因nhân 。 分phần/phân 三tam 。

辰thần 一nhất 。 立lập 因nhân 破phá 自tự 性tánh 生sanh 。 辰thần 二nhị 。 遮già 自tự 性tánh 滅diệt 。 辰thần 三tam 。 結kết 成thành 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 平bình 等đẳng 性tánh 。 今kim 初sơ 。

若nhược 時thời 諸chư 法pháp 自tự 性tánh 有hữu 。 何hà 須tu 復phục 待đãi 因nhân 始thỉ 生sanh 。

若nhược 時thời 彼bỉ 法pháp 自tự 性tánh 無vô 。 彼bỉ 復phục 何hà 須tu 待đãi 因nhân 生sanh 。

縱túng/tung 以dĩ 百bách 千thiên 俱câu 胝chi 因nhân 。 不bất 能năng 轉chuyển 變biến 無vô 實thật 理lý 。

無vô 實thật 時thời 何hà 能năng 有hữu 實thật 。 能năng 生sanh 實thật 有hữu 別biệt 無vô 因nhân 。

無vô 時thời 不bất 應ưng 成thành 實thật 有hữu 。 云vân 何hà 能năng 生sanh 彼bỉ 法pháp 故cố 。

若nhược 時thời 彼bỉ 法pháp 未vị 生sanh 起khởi 。 則tắc 於ư 無vô 實thật 未vị 能năng 離ly 。

若nhược 時thời 未vị 離ly 無vô 實thật 位vị 。 則tắc 不bất 能năng 成thành 彼bỉ 法pháp 有hữu 。

有hữu 實thật 亦diệc 不bất 能năng 成thành 無vô 。 彼bỉ 自tự 性tánh 應ưng 成thành 二nhị 故cố 。

法pháp 自tự 性tánh 有hữu 。 何hà 須tu 依y 因nhân 。 彼bỉ 自tự 性tánh 有hữu 不bất 須tu 生sanh 故cố 。 然nhiên 若nhược 無vô 其kỳ 果quả 。 亦diệc 何hà 須tu 有hữu 因nhân 。 彼bỉ 不bất 能năng 生sanh 故cố 。 一nhất 切thiết 果quả 若nhược 因nhân 時thời 無vô 孤cô 獨độc 生sanh 者giả 。 彼bỉ 無vô 不bất 滅diệt 之chi 因nhân 。 是thị 生sanh 滅diệt 也dã 。 若nhược 因nhân 時thời 有hữu 果quả 。 生sanh 滅diệt 亦diệc 數số 論luận 師sư 所sở 許hứa 因nhân 時thời 有hữu 。 及cập 通thông 常thường 所sở 許hứa 自tự 性tánh 有hữu 。 即tức 是thị 滅diệt 已dĩ 生sanh 竟cánh 故cố 不bất 須tu 生sanh 也dã 。 如như 是thị 云vân 者giả 。 出xuất 於ư 理lý 智trí 之chi 道đạo 也dã 。 故cố 許hứa 自tự 性tánh 空không 之chi 因nhân 果quả 。 如như 幻huyễn 及cập 影ảnh 像tượng 也dã 。 成thành 立lập 不bất 實thật 不bất 可khả 為vi 因nhân 所sở 作tác 境cảnh 。 已dĩ 成thành 就tựu 有hữu 則tắc 不bất 須tu 生sanh 。 無vô 者giả 何hà 故cố 不bất 生sanh 。 以dĩ 百bách 千thiên 俱câu 胝chi 因nhân 。 亦diệc 不bất 能năng 令linh 。 無vô 實thật 轉chuyển 為vi 有hữu 實thật 。 誰thùy 亦diệc 不bất 能năng 令linh 。 無vô 實thật 轉chuyển 成thành 實thật 有hữu 故cố 。 若nhược 能năng 轉chuyển 成thành 。 未vị 離ly 無vô 實thật 之chi 分phần 位vị 。 抑ức 已dĩ 離ly 耶da 。 若nhược 未vị 離ly 。 於ư 無vô 實thật 分phần/phân 位vị 。 云vân 何hà 是thị 實thật 。 能năng 不bất 能năng 造tạo 作tác 果quả 義nghĩa 之chi 分phần 位vị 相tương 違vi 故cố 。 若nhược 已dĩ 離ly 從tùng 實thật 與dữ 無vô 實thật 而nhi 成thành 實thật 。 二nhị 因nhân 之chi 外ngoại 別biệt 無vô 異dị 因nhân 故cố 。

復phục 次thứ 若nhược 未vị 離ly 無vô 實thật 之chi 分phần 位vị 。 無vô 實thật 之chi 時thời 不bất 能năng 有hữu 實thật 。 云vân 何hà 能năng 成thành 有hữu 實thật 。 無vô 時thời 實thật 不bất 生sanh 故cố 。 又hựu 若nhược 已dĩ 離ly 無vô 實thật 之chi 分phần 位vị 而nhi 生sanh 。 法pháp 不bất 能năng 生sanh 與dữ 法pháp 無vô 。 不bất 能năng 相tương 離ly 。 法pháp 無vô 不bất 離ly 。 則tắc 無vô 法pháp 有hữu 之chi 分phần 位vị 。 彼bỉ 二nhị 分phần 位vị 相tương 違vi 故cố 。 如như 無vô 實thật 不bất 成thành 實thật 。 實thật 亦diệc 不bất 成thành 無vô 實thật 。 否phủ/bĩ 則tắc 若nhược 半bán 實thật 半bán 無vô 實thật 。 一nhất 體thể 應ưng 成thành 二nhị 自tự 性tánh 故cố 。 以dĩ 此thử 等đẳng 理lý 。 破phá 畢tất 竟cánh 及cập 實thật 無vô 一nhất 切thiết 之chi 生sanh 也dã 。 苗miêu 芽nha (# 有hữu 法pháp )# 自tự 性tánh 無vô 生sanh 。 彼bỉ 有hữu 亦diệc 自tự 性tánh 無vô 生sanh 。 無vô 亦diệc 自tự 性tánh 無vô 生sanh 故cố 。 喻dụ 如như 石thạch 女nữ 兒nhi 。 或hoặc 因nhân 時thời 無vô 之chi 生sanh 滅diệt 。 或hoặc 因nhân 時thời 無vô 而nhi 生sanh 時thời 自tự 性tánh 成thành 就tựu 生sanh 滅diệt 。 是thị 所sở 破phá 差sai 別biệt 也dã 。

辰thần 二nhị 。 遮già 彼bỉ 自tự 性tánh 滅diệt 。

如như 無vô 生sanh 理lý 亦diệc 無vô 滅diệt 。 彼bỉ 法pháp 亦diệc 非phi 實thật 有hữu 故cố 。

是thị 故cố 此thử 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 恆hằng 時thời 無vô 生sanh 亦diệc 無vô 滅diệt 。

依y 上thượng 文văn 所sở 述thuật 之chi 理lý 。 自tự 性tánh 無vô 生sanh 。 如như 是thị 滅diệt 亦diệc 自tự 性tánh 無vô 。 實thật 亦diệc 自tự 性tánh 無vô 故cố 。 是thị 諸chư 眾chúng 生sanh 。 恆hằng 時thời 自tự 性tánh 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 性tánh 本bổn 寂tịch 靜tĩnh 。 自tự 性tánh 涅Niết 槃Bàn 也dã 。

辰thần 三tam 。 結kết 成thành 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 平bình 等đẳng 性tánh 。

眾chúng 生sanh 猶do 如như 夢mộng 幻huyễn 境cảnh 。 若nhược 加gia 觀quán 察sát 如như 芭ba 蕉tiêu 。

若nhược 涅Niết 槃Bàn 若nhược 不bất 涅Niết 槃Bàn 。 於ư 此thử 性tánh 中trung 無vô 差sai 別biệt 。

三tam 有hữu 眾chúng 生sanh 如như 夢mộng 。 纖tiêm 毫hào 亦diệc 無vô 自tự 性tánh 。 而nhi 能năng 作tác 所sở 作tác 不bất 相tương 混hỗn 合hợp 。 別biệt 別biệt 安an 住trụ 故cố 。 以dĩ 觀quán 察sát 真Chân 如Như 性tánh 之chi 理lý 智trí 觀quán 察sát 。 猶do 如như 芭ba 蕉tiêu 。 如như 有hữu 其kỳ 象tượng 而nhi 顯hiển 現hiện 。 纖tiêm 毫hào 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 之chi 自tự 性tánh 亦diệc 無vô 故cố 。 觀quán 察sát 真Chân 如Như 性tánh 時thời 。 眾chúng 生sanh 非phi 眾chúng 生sanh 。 不bất 以dĩ 唯duy 名danh 言ngôn 安an 立lập 為vi 滿mãn 足túc 。 欲dục 尋tầm 求cầu 安an 立lập 名danh 言ngôn 有hữu 何hà 所sở 依y 。 觀quán 察sát 已dĩ 。 觀quán 察sát 真Chân 如Như 時thời 。 眾chúng 生sanh 不bất 如như 是thị 。 唯duy 名danh 言ngôn 安an 立lập 。 即tức 以dĩ 為vi 滿mãn 足túc 。 觀quán 察sát 天thiên 授thọ 來lai 不bất 來lai 。 是thị 名danh 言ngôn 觀quán 察sát 也dã 。 解giải 脫thoát 欲dục 貪tham 等đẳng 生sanh 死tử 繫hệ 縛phược 之chi 涅Niết 槃Bàn 入nhập 於ư 生sanh 死tử 。 牢lao 獄ngục 之chi 不bất 涅Niết 槃Bàn 。 亦diệc 於ư 真Chân 如Như 性tánh 中trung 無vô 差sai 別biệt 。 生sanh 死tử 涅niết 。 自tự 性tánh 空không 性tánh 同đồng 故cố 。 如như 《# 三tam 摩ma 地địa 王vương 經kinh 》# 云vân 。

三tam 有hữu 眾chúng 生sanh 如như 夢mộng 境cảnh 。 此thử 中trung 無vô 生sanh 亦diệc 無vô 死tử 。

《# 優ưu 波ba 離ly 尊tôn 者giả 請thỉnh 問vấn 經kinh 》# 云vân 。

若nhược 緣duyên 法pháp 性tánh 而nhi 為vi 量lượng 。 無vô 諸chư 果quả 亦diệc 無vô 得đắc 果quả 。

癸quý 三tam 。 結kết 勸khuyến 於ư 證chứng 空không 性tánh 應ưng 當đương 勵lệ 力lực 。 分phần/phân 三tam 。

子tử 一nhất 。 正chánh 勸khuyến 。 子tử 二nhị 。 由do 示thị 生sanh 死tử 過quá 患hoạn 。 之chi 門môn 而nhi 明minh 大đại 悲bi 所sở 緣duyên 。 子tử 三tam 。 明minh 大đại 悲bi 相tương 及cập 行hành 相tương/tướng 。 初sơ 中trung 分phần/phân 二nhị 。

丑sửu 一nhất 。 明minh 實thật 際tế 義nghĩa 。 丑sửu 二nhị 。 於ư 證chứng 彼bỉ 應ưng 勵lệ 力lực 。 今kim 初sơ 。

於ư 如như 是thị 空không 諸chư 法pháp 中trung 。 有hữu 何hà 可khả 得đắc 有hữu 何hà 失thất 。

誰thùy 為vi 敬kính 事sự 誰thùy 毀hủy 辱nhục 。 二nhị 者giả 於ư 我ngã 何hà 所sở 有hữu 。

或hoặc 由do 於ư 苦khổ 或hoặc 由do 樂nhạo/nhạc/lạc 。 不bất 樂nhạo 何hà 有hữu 樂nhạo/nhạc/lạc 何hà 有hữu 。

若nhược 於ư 此thử 理lý 尋tầm 求cầu 已dĩ 。 誰thùy 為vi 貪tham 者giả 何hà 所sở 貪tham 。

觀quán 已dĩ 現hiện 生sanh 於ư 世thế 間gian 。 誰thùy 人nhân 從tùng 於ư 此thử 處xứ 死tử 。

誰thùy 人nhân 復phục 往vãng 彼bỉ 處xứ 生sanh 。 誰thùy 為vi 所sở 親thân 誰thùy 所sở 愛ái 。

如như 上thượng 文văn 所sở 說thuyết 之chi 理lý 。 自tự 性tánh 空không 之chi 諸chư 法pháp 。 若nhược 自tự 自tự 性tánh 一nhất 分phần/phân 而nhi 量lượng 度độ 之chi 。 於ư 得đắc 生sanh 貪tham 有hữu 何hà 得đắc 。 於ư 失thất 生sanh 瞋sân 有hữu 何hà 失thất 。 纖tiêm 毫hào 亦diệc 無vô 。 若nhược 人nhân 恭cung 敬kính 承thừa 事sự 。 或hoặc 作tác 毀hủy 辱nhục 。 有hữu 何hà 饒nhiêu 益ích 損tổn 害hại 。 誰thùy 為vi 彼bỉ 求cầu 得đắc 或hoặc 防phòng 止chỉ 。 而nhi 勤cần 勵lệ 力lực 。 諦đế 實thật 苦khổ 樂lạc 從tùng 何hà 因nhân 出xuất 。 非phi 是thị 所sở 欲dục 。 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 之chi 憂ưu 喜hỷ 復phục 何hà 所sở 有hữu 。 以dĩ 於ư 實thật 際tế 義nghĩa 觀quán 察sát 之chi 理lý 。 尋tầm 求cầu 其kỳ 自tự 性tánh 。 貪tham 著trước 依y 何hà 生sanh 起khởi 。 誰thùy 為vi 貪tham 著trước 者giả 。 緣duyên 何hà 境cảnh 貪tham 著trước 。 貪tham 著trước 三tam 輪luân 。 自tự 性tánh 空không 故cố 。 如như 是thị 觀quán 察sát 業nghiệp 。 及cập 造tạo 業nghiệp 者giả 等đẳng 。 此thử 生sanh 存tồn 之chi 。 世thế 間gian 有hữu 情tình 。 誰thùy 於ư 此thử 有hữu 死tử 。 死tử 自tự 性tánh 不bất 成thành 故cố 。 後hậu 生sanh 云vân 何hà 出xuất 生sanh 。 前tiền 生sanh 云vân 何hà 出xuất 生sanh 。 誰thùy 為vi 作tác 饒nhiêu 益ích 之chi 親thân 。 誰thùy 為vi 悅duyệt 意ý 之chi 友hữu 。 毫hào 無vô 自tự 性tánh 故cố 。 如như 是thị 契khế 入nhập 實thật 際tế 之chi 理lý 。 世thế 間gian 八bát 法pháp 。 應ưng 勵lệ 力lực 捨xả 置trí 也dã 。

丑sửu 二nhị 。 於ư 證chứng 彼bỉ 應ưng 勵lệ 力lực 。

一nhất 切thiết 悉tất 皆giai 如như 虛hư 空không 。 願nguyện 如như 我ngã 者giả 咸hàm 受thọ 持trì 。

如như 是thị 一nhất 切thiết 法pháp 。 悉tất 如như 虛hư 空không 。 願nguyện 如như 我ngã 造tạo 論luận 者giả 普phổ 皆giai 受thọ 持trì 。 是thị 斷đoạn 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 及cập 趨xu 一Nhất 切Thiết 智Trí 道Đạo 。 之chi 主chủ 要yếu 故cố 。 如như 我ngã 者giả 論luận 主chủ 之chi 謙khiêm 詞từ 。 主chủ 要yếu 勸khuyến 於ư 真chân 性tánh 未vị 證chứng 達đạt 之chi 諸chư 異dị 生sanh 也dã 。

子tử 二nhị 。 由do 示thị 生sanh 死tử 過quá 患hoạn 。 之chi 門môn 而nhi 明minh 大đại 悲bi 。 分phần/phân 五ngũ 。

丑sửu 一nhất 。 現hiện 生sanh 之chi 過quá 患hoạn 。 丑sửu 二nhị 。 後hậu 世thế 之chi 過quá 患hoạn 。 丑sửu 三tam 。 思tư 維duy 雖tuy 生sanh 善thiện 趣thú 亦diệc 無vô 暇hạ 修tu 正Chánh 法Pháp 。 丑sửu 四tứ 。 思tư 維duy 暇hạ 滿mãn 難nan 得đắc 。 丑sửu 五ngũ 。 結kết 明minh 於ư 自tự 他tha 生sanh 死tử 苦khổ 應ưng 厭yếm 患hoạn 。 今kim 初sơ 。

諸chư 求cầu 自tự 身thân 安an 樂lạc 者giả 。 由do 諸chư 憤phẫn 爭tranh 歡hoan 愛ái 因nhân 。

或hoặc 極cực 躁táo 擾nhiễu 或hoặc 歡hoan 喜hỷ 。 憂ưu 惱não 勤cần 劬cù 起khởi 鬥đấu 爭tranh 。

互hỗ 相tương 斬trảm 殺sát 或hoặc 斫chước 刺thứ 。 由do 是thị 諸chư 罪tội 受thọ 大đại 苦khổ 。

現hiện 生sanh 雖tuy 欲dục 求cầu 自tự 身thân 安an 樂lạc 。 仍nhưng 不bất 越việt 苦khổ 之chi 自tự 在tại 。 欲dục 求cầu 自tự 他tha 安an 樂lạc 故cố 。 於ư 怨oán 忿phẫn 爭tranh 。 於ư 親thân 歡hoan 躍dược 。 以dĩ 此thử 為vi 因nhân 。 或hoặc 極cực 躁táo 擾nhiễu 。 或hoặc 極cực 歡hoan 喜hỷ 。 所sở 欲dục 不bất 成thành 則tắc 憂ưu 惱não 。 為vi 求cầu 所sở 欲dục 勤cần 劬cù 追truy 求cầu 與dữ 他tha 互hỗ 相tương 斬trảm 殺sát 斫chước 刺thứ 。 復phục 造tạo 意ý 等đẳng 無vô 量lượng 諸chư 罪tội 。 以dĩ 此thử 之chi 故cố 。 當đương 受thọ 極cực 大đại 痛thống 苦khổ 。 無vô 果quả 難nan 行hành 。 諸chư 有hữu 智trí 者giả 。 於ư 現hiện 生sanh 圓viên 滿mãn 不bất 應ưng 貪tham 著trước 也dã 。

丑sửu 二nhị 。 後hậu 世thế 之chi 過quá 患hoạn 。

數sác 數sác 來lai 生sanh 善thiện 趣thú 中trung 。 受thọ 用dụng 眾chúng 多đa 妙diệu 樂lạc 竟cánh 。

死tử 已dĩ 還hoàn 墮đọa 諸chư 惡ác 趣thú 。 難nan 堪kham 眾chúng 苦khổ 常thường 相tương/tướng 逼bức 。

三tam 有hữu 之chi 中trung 險hiểm 難nạn 多đa 。 愚ngu 癡si 繫hệ 縛phược 恆hằng 如như 是thị 。

無vô 明minh 解giải 脫thoát 互hỗ 相tương 違vi 。 實thật 執chấp 鎖tỏa 鐐# 困khốn 生sanh 死tử 。

此thử 中trung 難nan 忍nhẫn 難nạn/nan 比tỉ 喻dụ 。 三tam 有hữu 大đại 海hải 苦khổ 無vô 邊biên 。

一nhất 時thời 幸hạnh 遇ngộ 善Thiện 知Tri 識Thức 。 依y 彼bỉ 力lực 而nhi 生sanh 善thiện 趣thú 。 猶do 如như 電điện 閃thiểm 。 於ư 短đoản 時thời 中trung 。 數sác 數sác 生sanh 死tử 。 受thọ 眾chúng 多đa 樂nhạo/nhạc/lạc 。 死tử 已dĩ 惡ác 趣thú 熱nhiệt 烈liệt 猛mãnh 烈liệt 之chi 苦khổ 。 不bất 可khả 愛ái 樂nhạo 。 無vô 邊biên 長trường/trưởng 劫kiếp 。 墮đọa 於ư 難nan 忍nhẫn 諸chư 大đại 地địa 獄ngục 。 須tu 受thọ 無vô 邊biên 之chi 苦khổ 。 應ưng 思tư 維duy 惡ác 趣thú 過quá 患hoạn 也dã 。 總tổng 思tư 維duy 生sanh 死tử 過quá 患hoạn 者giả 。 於ư 欲dục 色sắc 無vô 色sắc 有hữu 。 眾chúng 苦khổ 所sở 逼bức 。 險hiểm 地địa 極cực 多đa 。 於ư 三tam 有hữu 不bất 能năng 超siêu 越việt 之chi 因nhân 。 即tức 是thị 於ư 解giải 脫thoát 生sanh 死tử 。 苦khổ 道đạo 真Chân 如Như 未vị 契khế 入nhập 。 如như 為vi 生sanh 死tử 繩thằng 所sở 繫hệ 縛phược 之chi 時thời 。 亦diệc 互hỗ 相tương 違vi 。 若nhược 未vị 契khế 入nhập 真Chân 如Như 。 則tắc 與dữ 解giải 脫thoát 之chi 因nhân 相tương 違vi 。 為vi 諦đế 實thật 法pháp 鎖tỏa 鐐# 所sở 繫hệ 。 唯duy 於ư 生sanh 死tử 流lưu 轉chuyển 而nhi 已dĩ 。 生sanh 死tử 流lưu 轉chuyển 者giả 。 未vị 如như 是thị 契khế 入nhập 彼bỉ 性tánh 。 生sanh 死tử 無vô 比tỉ 。 於ư 彼bỉ 生sanh 死tử 中trung 復phục 有hữu 無vô 比tỉ 難nan 忍nhẫn 眾chúng 苦khổ 無vô 邊biên 大đại 海hải 。 能năng 超siêu 越việt 故cố 。 應ưng 勵lệ 力lực 證chứng 入nhập 空không 性tánh 也dã 。

丑sửu 三tam 。 思tư 維duy 雖tuy 生sanh 善thiện 趣thú 亦diệc 無vô 暇hạ 修tu 正Chánh 法Pháp 。

作tác 善thiện 無vô 力lực 極cực 微vi 劣liệt 。 暇hạ 滿mãn 所sở 依y 難nan 保bảo 信tín 。

衣y 食thực 活hoạt 命mạng 醫y 藥dược 緣duyên 。 營doanh 擾nhiễu 饑cơ 軀khu 常thường 疲bì 困khốn 。

睡thụy 眠miên 逼bức 惱não 恆hằng 相tương 隨tùy 。 更cánh 狎hiệp 愚ngu 迷mê 作tác 無vô 義nghĩa 。

此thử 生sanh 無vô 義nghĩa 速tốc 消tiêu 逝thệ 。 如như 是thị 觀quán 修tu 極cực 難nan 得đắc 。

此thử 中trung 複phức 習tập 為vi 散tán 亂loạn 。 遮già 彼bỉ 之chi 道đạo 何hà 由do 得đắc 。

於ư 三tam 有hữu 中trung 。 雖tuy 生sanh 善thiện 趣thú 。 亦diệc 如như 是thị 修tu 善thiện 之chi 力lực 微vi 劣liệt 。 修tu 善thiện 所sở 依y 暇hạ 滿mãn 之chi 身thân 復phục 極cực 短đoản 促xúc 。 此thử 中trung 雖tuy 暫tạm 時thời 住trụ 。 亦diệc 為vi 希hy 長trường 壽thọ 。 沐mộc 浴dục 按án 摩ma 求cầu 醫y 藥dược 等đẳng 無vô 病bệnh 之chi 因nhân 。 飢cơ 餓ngạ 疲bì 困khốn 睡thụy 眠miên 等đẳng 內nội 外ngoại 眾chúng 害hại 。 之chi 所sở 逼bức 惱não 。 如như 是thị 狎hiệp 近cận 惡ác 友hữu 愚ngu 夫phu 等đẳng 作tác 無vô 義nghĩa 事sự 。 無vô 有hữu 閒gian/nhàn 暇hạ 。 此thử 生sanh 無vô 義nghĩa 。 速tốc 疾tật 消tiêu 逝thệ 。 生sanh 死tử 超siêu 越việt 之chi 因nhân 。 觀quán 察sát 真Chân 如Như 義nghĩa 。 亦diệc 極cực 難nan 得đắc 。 於ư 遮già 止chỉ 生sanh 死tử 之chi 方phương 便tiện 。 應ưng 勵lệ 力lực 也dã 。

丑sửu 四tứ 。 思tư 維duy 暇hạ 滿mãn 難nan 得đắc 。

況huống 復phục 魔ma 天thiên 恆hằng 勤cần 求cầu 。 令linh 人nhân 墮đọa 落lạc 大đại 惡ác 趣thú 。

此thử 中trung 倒đảo 引dẫn 多đa 歧kỳ 途đồ 。 猶do 豫dự 徘bồi 徊hồi 難nạn/nan 越việt 渡độ 。

有hữu 暇hạ 人nhân 身thân 既ký 難nan 得đắc 。 大đại 覺giác 出xuất 世thế 尤vưu 難nan 遇ngộ 。

惑hoặc 業nghiệp 洪hồng 流lưu 截tiệt 止chỉ 難nạn/nan 。 嗚ô 呼hô 眾chúng 苦khổ 恆hằng 相tương 續tục 。

於ư 生sanh 善thiện 趣thú 時thời 。 修tu 空không 性tánh 義nghĩa 。 應ưng 可khả 遮già 止chỉ 輪luân 迴hồi 也dã 。 於ư 彼bỉ 輪luân 諦đế 實thật 有hữu 法pháp 現hiện 行hành 貪tham 著trước 。 及cập 憒hội 鬧náo 等đẳng 散tán 亂loạn 時thời 。 無vô 始thỉ 串xuyến 習tập 輪luân 迴hồi 生sanh 死tử 。 極cực 難nạn/nan 遮già 止chỉ 。 遮già 止chỉ 方phương 便tiện 云vân 何hà 可khả 得đắc 。 遮già 止chỉ 順thuận 緣duyên 極cực 少thiểu 。 違vi 緣duyên 極cực 近cận 且thả 多đa 故cố 。 於ư 彼bỉ 略lược 能năng 。 修tu 行hành 正Chánh 法Pháp 。 仍nhưng 墮đọa 大đại 惡ác 趣thú 故cố 。 多đa 有hữu 天thiên 魔ma 等đẳng 於ư 解giải 脫thoát 三tam 有hữu 勤cần 作tác 違vi 緣duyên 故cố 。 遮già 止chỉ 極cực 難nạn/nan 。 若nhược 謂vị 生sanh 善thiện 趣thú 時thời 。 於ư 諦đế 及cập 寶bảo 等đẳng 。 淨tịnh 信tín 修tu 行hành 。 故cố 不bất 難nan 解giải 脫thoát 三tam 有hữu 。 生sanh 善thiện 趣thú 時thời 。 復phục 墮đọa 正chánh 見kiến 相tương 違vi 品phẩm 類loại 。 斷đoạn 常thường 等đẳng 邊biên 。 歧kỳ 途đồ 甚thậm 多đa 。 邪tà 友hữu 牽khiên 引dẫn 。 入nhập 於ư 其kỳ 中trung 。 於ư 正Chánh 道Đạo 猶do 豫dự 之chi 疑nghi 。 亦diệc 難nạn/nan 越việt 渡độ 。 斷đoạn 疑nghi 之chi 內nội 外ngoại 緣duyên 難nan 得đắc 故cố 。 今kim 生sanh 不bất 得đắc 。 亦diệc 可khả 於ư 後hậu 世thế 求cầu 善Thiện 知Tri 識Thức 修tu 行hành 。 今kim 生sanh 得đắc 善Thiện 知Tri 識Thức 。 不bất 勤cần 勵lệ 力lực 。 復phục 於ư 後hậu 世thế 再tái 得đắc 有hữu 暇hạ 。 是thị 為vi 甚thậm 難nan 。 大đại 覺giác 出xuất 世thế 極cực 難nan 得đắc 故cố 。 遇ngộ 善Thiện 知Tri 識Thức 。 亦diệc 甚thậm 難nan 也dã 。 縱túng/tung 遇ngộ 善Thiện 知Tri 識Thức 。 得đắc 暇hạ 滿mãn 妙diệu 善thiện 身thân 。 而nhi 由do 放phóng 逸dật 不bất 善thiện 勵lệ 力lực 。 煩phiền 惱não 大đại 河hà 亦diệc 難nạn/nan 越việt 渡độ 。 乃nãi 至chí 未vị 得đắc 解giải 脫thoát 。 續tục 續tục 降giáng/hàng 落lạc 故cố 。 言ngôn 。

嗚ô 呼hô

者giả 。 謂vị 怯khiếp 弱nhược 憂ưu 惱não 。 苦khổ 一nhất 一nhất 相tương 續tục 極cực 為vi 痛thống 苦khổ 。 從tùng 一nhất 苦khổ 脫thoát 。 復phục 墮đọa 他tha 苦khổ 。 故cố 於ư 得đắc 暇hạ 滿mãn 時thời 。 應ưng 勤cần 思tư 輪luân 迴hồi 過quá 患hoạn 也dã 。

丑sửu 五ngũ 。 結kết 明minh 於ư 自tự 他tha 生sanh 死tử 苦khổ 應ưng 厭yếm 患hoạn 。

有hữu 情tình 沉trầm 溺nịch 眾chúng 苦khổ 中trung 。 如như 是thị 眾chúng 苦khổ 不bất 自tự 知tri 。

大đại 苦khổ 暴bạo 流lưu 中trung 安an 住trụ 。 噫# 嘻# 豈khởi 不bất 堪kham 悲bi 痛thống 。

譬thí 如như 有hữu 人nhân 數sác 數sác 浴dục 。 數sác 數sác 投đầu 身thân 大đại 火hỏa 中trung 。

安an 住trụ 如như 是thị 極cực 大đại 苦khổ 。 仍nhưng 復phục 矜căng 炫huyễn 自tự 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。

宛uyển 如như 不bất 知tri 有hữu 老lão 死tử 。 如như 是thị 行hành 於ư 一nhất 切thiết 處xứ 。

定định 為vi 死tử 王vương 所sở 刑hình 戮lục 。 墮đọa 落lạc 難nan 堪kham 惡ác 趣thú 中trung 。

如như 是thị 極cực 苦khổ 。 仍nhưng 執chấp 苦khổ 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 沉trầm 溺nịch 苦khổ 中trung 。 而nhi 不bất 自tự 知tri 。 住trụ 於ư 苦khổ 流lưu 之chi 諸chư 有hữu 情tình 。 悲bi 心tâm 愍mẫn 念niệm 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 噫# 嘻# 。 云vân 何hà 能năng 令linh 。 彼bỉ 等đẳng 離ly 苦khổ 。 於ư 沉trầm 溺nịch 苦khổ 泥nê 之chi 有hữu 情tình 。 應ưng 為vi 憂ưu 慮lự 。 當đương 勤cần 修tu 大đại 悲bi 心tâm 也dã 。 如như 為vi 邪tà 師sư 誑cuống 惑hoặc 之chi 外ngoại 道đạo 。 再tái 再tái 洗tẩy 浴dục 。 再tái 再tái 投đầu 火hỏa 。 雖tuy 為vi 難nan 行hành 極cực 苦khổ 所sở 惱não 。 而nhi 彼bỉ 執chấp 為vi 得đắc 解giải 脫thoát 之chi 方phương 便tiện 。 自tự 壞hoại 其kỳ 安an 樂lạc 也dã 。 如như 是thị 有hữu 情tình 。 如như 無vô 老lão 死tử 之chi 阿A 羅La 漢Hán 而nhi 住trụ 。 最tối 後hậu 自tự 然nhiên 不bất 免miễn 。 為vi 死tử 主chủ 先tiên 殺sát 戮lục 已dĩ 。 次thứ 入nhập 於ư 難nan 忍nhẫn 三tam 惡ác 趣thú 苦khổ 中trung 也dã 。

子tử 三tam 。 明minh 大đại 悲bi 相tương/tướng 。

如như 是thị 眾chúng 苦khổ 大đại 火hỏa 聚tụ 。 以dĩ 我ngã 福phước 德đức 妙diệu 大đại 雲vân 。

出xuất 生sanh 安an 樂lạc 資tư 糧lương 雨vũ 。 安an 得đắc 息tức 滅diệt 使sử 清thanh 涼lương 。

安an 得đắc 依y 此thử 無vô 相tướng 法pháp 。 恭cung 敬kính 勤cần 修tu 福phước 德đức 聚tụ 。

於ư 諸chư 著trước 相tương/tướng 沉trầm 淪luân 者giả 。 開khai 示thị 空không 性tánh 為vi 大đại 師sư 。

如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 難nan 忍nhẫn 之chi 苦khổ 。 當đương 降giáng/hàng 於ư 相tương 續tục 者giả 。 為vi 苦khổ 所sở 逼bức 。 逼bức 惱não 之chi 理lý 。 善thiện 思tư 維duy 已dĩ 。 緣duyên 念niệm 如như 是thị 苦khổ 火hỏa 所sở 逼bức 有hữu 情tình 。 從tùng 佈# 施thí 等đẳng 積tích 集tập 福phước 德đức 之chi 雲vân 。 妙diệu 善thiện 轉chuyển 成thành 藥dược 食thực 等đẳng 自tự 己kỷ 安an 樂lạc 資tư 糧lương 。 息tức 滅diệt 彼bỉ 諸chư 。 惡ác 趣thú 之chi 苦khổ 。 我ngã 安an 得đắc 如như 是thị 。 作tác 是thị 思tư 維duy 。 若nhược 能năng 解giải 脫thoát 有hữu 情tình 惡ác 趣thú 苦khổ 。 應ưng 為vi 解giải 脫thoát 。 作tác 我ngã 應ưng 令linh 彼bỉ 解giải 脫thoát 想tưởng 。 應ưng 修tu 大đại 悲bi 心tâm 。 願nguyện 為vị 生sanh 死tử 苦khổ 。 解giải 脫thoát 之chi 因nhân 者giả 。 我ngã 安an 得đắc 證chứng 入nhập 一nhất 切thiết 法pháp 自tự 性tánh 空không 。 具cụ 足túc 無vô 所sở 緣duyên 之chi 般Bát 若Nhã 。 恭cung 敬kính 積tích 集tập 施thí 等đẳng 無vô 邊biên 福phước 德đức 。 資tư 糧lương 為vi 彼bỉ 方phương 便tiện 。 於ư 以dĩ 實thật 執chấp 所sở 緣duyên 沉trầm 淪luân 生sanh 死tử 之chi 有hữu 情tình 。 息tức 滅diệt 輪luân 迴hồi 之chi 苦khổ 故cố 。 開khai 示thị 空không 性tánh 。 作tác 如như 是thị 想tưởng 。 若nhược 諸chư 有hữu 情tình 。 離ly 生sanh 死tử 苦khổ 。 我ngã 當đương 令linh 彼bỉ 脫thoát 離ly 。 作tác 如như 是thị 想tưởng 。 修tu 大đại 悲bi 心tâm 也dã 。 應ưng 以dĩ 大Đại 乘Thừa 道đạo 所sở 攝nhiếp 之chi 大đại 慈từ 悲bi 。 安an 立lập 彼bỉ 於ư 性tánh 相tướng 完hoàn 全toàn 圓viên 滿mãn 悉tất 具cụ 諸chư 樂nhạo/nhạc/lạc 悉tất 離ly 諸chư 苦khổ 之chi 圓viên 滿mãn 正chánh 覺giác 也dã 。 總tổng 應ưng 依y 靜tĩnh 慮lự 修tu 實thật 際tế 義nghĩa 。 而nhi 。

我ngã

想tưởng 之chi 我ngã 。 唯duy 於ư 蘊uẩn 施thi 設thiết 安an 立lập 而nhi 已dĩ 。 自tự 性tánh 成thành 就tựu 。 自tự 相tương/tướng 成thành 就tựu 。 自tự 在tại 住trụ 理lý 成thành 就tựu 。 纖tiêm 毫hào 亦diệc 無vô 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 之chi 有hữu 。 唯duy 是thị 名danh 言ngôn 安an 立lập 。 唯duy 安an 立lập 有hữu 。 及cập 觀quán 待đãi 有hữu 。 自tự 性tánh 無vô 也dã 。 當đương 如như 是thị 作tác 意ý 。 推thôi 之chi 於ư 蘊uẩn 。 等đẳng 一nhất 切thiết 法pháp 。 亦diệc 應ưng 如như 是thị 修tu 。

攝nhiếp 頌tụng 云vân 。

乃nãi 至chí 極cực 尊tôn 士sĩ 未vị 求cầu 得đắc 。

爾nhĩ 時thời 三tam 有hữu 根căn 本bổn 能năng 斷đoạn 道đạo 。 緣duyên 生sanh 遠viễn 離ly 二nhị 邊biên 中trung 觀quán 見kiến 。 僅cận 於ư 唯duy 一nhất 品phẩm 類loại 亦diệc 未vị 證chứng 。 盡tận 其kỳ 所sở 有hữu 於ư 我ngã 善thiện 宣tuyên 說thuyết 。 悉tất 皆giai 是thị 我ngã 無vô 比tỉ 上thượng 師sư 恩ân 。 承thừa 此thử 善thiện 根căn 於ư 我ngã 諸chư 母mẫu 等đẳng 。 愿# 為vi 值trị 遇ngộ 勝thắng 乘thừa 知tri 識thức 因nhân 。 中trung 觀quán 離ly 二nhị 邊biên 見kiến 若nhược 未vị 證chứng 。 觸xúc 證chứng 殊thù 妙diệu 聖thánh 位vị 非phi 所sở 能năng 。 緣duyên 生sanh 性tánh 空không 深thâm 義nghĩa 既ký 辨biện 折chiết 。 如như 理lý 精tinh 勤cần 勵lệ 力lực 應ưng 修tu 行hành 。 百bách 千thiên 億ức 萬vạn 。 大đại 劫kiếp 難nan 遭tao 遇ngộ 。 龍long 樹thụ 所sở 說thuyết 二nhị 諦đế 妙diệu 善thiện 理lý 。 於ư 茲tư 剎sát 土độ 不bất 久cửu 當đương 沉trầm 沒một 。 諸chư 具cụ 慧tuệ 者giả 勤cần 修tu 速tốc 令linh 生sanh 。

壬nhâm 二nhị 。 出xuất 品phẩm 名danh 。

入Nhập 菩Bồ 薩Tát 行Hạnh 。 論Luận 廣Quảng 解Giải 佛Phật 子Tử 津Tân 梁Lương 釋Thích 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 品Phẩm 第đệ 九cửu

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.