仁Nhân 王Vương 經Kinh 疏Sớ
Quyển 2
唐Đường 圓Viên 測Trắc 撰Soạn

仁Nhân 王Vương 經Kinh 疏Sớ/sơ 卷quyển 中trung (# 本bổn )#

西tây 明minh 寺tự 沙Sa 門Môn 圓viên 測trắc 撰soạn

教Giáo 化Hóa 品Phẩm 第đệ 三tam

將tương 釋thích 此thử 品phẩm 。 略lược 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 初sơ 解giải 品phẩm 名danh 。 後hậu 正chánh 釋thích 文văn 。 菩Bồ 薩Tát 化hóa 生sanh 。 以dĩ 善thiện 示thị 眾chúng 名danh 教giáo 。 令linh 彼bỉ 改cải 惡ác 為vi 化hóa 。 品phẩm 義nghĩa 如như 上thượng 。 或hoặc 可khả 教giáo 眾chúng 離ly 惡ác 。 化hóa 令linh 住trụ 善thiện 。 故cố 名danh 教giáo 化hóa 。 依y 本bổn 記ký 云vân 。 此thử 品phẩm 宗tông 明minh 分phân 別biệt 菩Bồ 薩Tát 。 得đắc 空không 之chi 階giai 位vị 。 應ưng 言ngôn 五ngũ 忍nhẫn 品phẩm 。 而nhi 言ngôn 教giáo 化hóa 品phẩm 者giả 。 自tự 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 五ngũ 忍nhẫn 菩Bồ 薩Tát 。 攝nhiếp 化hóa 眾chúng 生sanh 。 二nhị 者giả 如Như 來Lai 。 以dĩ 五ngũ 忍Nhẫn 法Pháp 教giáo 。 教giáo 化hóa 諸chư 王vương 。 故cố 名danh 教giáo 化hóa 品phẩm 。

經kinh 。 白bạch 佛Phật 言ngôn (# 至chí )# 眾chúng 生sanh 可khả 化hóa 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 依y 文văn 正chánh 釋thích 。 上thượng 來lai 廣quảng 釋thích 二nhị 護hộ 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 觀quán 空không 品phẩm 。 明minh 護hộ 佛Phật 果Quả 。 是thị 自tự 利lợi 行hành 。 次thứ 教giáo 化hóa 品phẩm 。 釋thích 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 利lợi 他tha 行hành 。 後hậu 二nhị 諦đế 品phẩm 。 辨biện 二nhị 護hộ 所sở 依y 理lý 。 上thượng 來lai 已dĩ 辨biện 護hộ 佛Phật 果Quả 訖ngật 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 。 釋thích 十Thập 地Địa 行hành 。 於ư 此thử 品phẩm 中trung 。 大đại 分phân 為vi 二nhị 。 初sơ 王vương 發phát 三tam 問vấn 。 後hậu 世Thế 尊Tôn 正chánh 答đáp 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 文văn 有hữu 兩lưỡng 節tiết 。 初sơ 白bạch 佛Phật 言ngôn 護hộ 十Thập 地Địa 。 行hành 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 牒điệp 前tiền 品phẩm 中trung 護hộ 十Thập 地Địa 行hành 。 菩Bồ 薩Tát 即tức 能năng 護hộ 人nhân 也dã 。 次thứ 云vân 何hà 可khả 行hành 等đẳng 者giả 。 正chánh 發phát 問vấn 辭từ 。 問vấn 有hữu 三tam 意ý 。 一nhất 行hành 可khả 行hành 者giả 。 問vấn 菩Bồ 薩Tát 自tự 利lợi 可khả 行hành 法pháp 。 二nhị 云vân 何hà 行hành 。 化hóa 眾chúng 生sanh 者giả 。 問vấn 利lợi 他tha 行hành 。 謂vị 依y 何hà 地địa 行hành 。 能năng 化hóa 眾chúng 生sanh 。 三tam 以dĩ 何hà 相tương/tướng 眾chúng 生sanh 可khả 化hóa 者giả 。 問vấn 所sở 化hóa 生sanh 實thật 不bất 實thật 相tướng 。 又hựu 解giải 初sơ 問vấn 自tự 利lợi 依y 何hà 行hành 相tương/tướng 。 故cố 以dĩ 五ngũ 忍nhẫn 行hành 答đáp 之chi 。 次thứ 問vấn 利lợi 他tha 依y 何hà 位vị 行hành 。 故cố 以dĩ 十Thập 地Địa 行hành 答đáp 之chi 。 後hậu 問vấn 何hà 相tương/tướng 眾chúng 生sanh 可khả 化hóa 。 故cố 以dĩ 幻huyễn 化hóa 身thân 。 見kiến 幻huyễn 化hóa 眾chúng 生sanh 。 而nhi 教giáo 化hóa 之chi 。 至chí 文văn 當đương 釋thích 。 問vấn 豈khởi 不bất 此thử 品phẩm 說thuyết 利lợi 他tha 行hành 。 如như 何hà 初sơ 問vấn 自tự 利lợi 行hành 耶da 。 答đáp 護hộ 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 通thông 利lợi 自tự 他tha 。 就tựu 勝thắng 說thuyết 故cố 。 但đãn 言ngôn 教giáo 化hóa 。

佛Phật 告cáo 大đại 王vương 。

五ngũ 忍nhẫn 是thị 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 如Như 來Lai 正chánh 答đáp 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 答đáp 前tiền 二nhị 問vấn 。 後hậu 佛Phật 告cáo 大đại 王vương 汝nhữ 先tiên 言ngôn 下hạ 。 答đáp 第đệ 三tam 問vấn 。 前tiền 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 正chánh 答đáp 二nhị 問vấn 。 次thứ 爾nhĩ 時thời 百bách 萬vạn 下hạ 。 王vương 以dĩ 偈kệ 讚tán 。 後hậu 佛Phật 告cáo 諸chư 得đắc 道Đạo 下hạ 。 如Như 來Lai 述thuật 可khả 。 就tựu 答đáp 二nhị 問vấn 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 正chánh 答đáp 前tiền 問vấn 。 兼kiêm 一nhất 答đáp 利lợi 他tha 。 後hậu 白bạch 佛Phật 言ngôn 下hạ 。 正chánh 答đáp 後hậu 問vấn 。 兼kiêm 答đáp 自tự 利lợi 。 前tiền 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 標tiêu 宗tông 略lược 答đáp 。 次thứ 善thiện 男nam 子tử 下hạ 。 次thứ 第đệ 廣quảng 釋thích 。 後hậu 眾chúng 生sanh 本bổn 業nghiệp 下hạ 。 釋thích 已dĩ 總tổng 結kết 。 前tiền 略lược 答đáp 中trung 。 文văn 復phục 有hữu 三tam 。 初sơ 標tiêu 數số 略lược 答đáp 。 次thứ 依y 數số 列liệt 名danh 。 後hậu 結kết 示thị 自tự 性tánh 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 准chuẩn 下hạ 結kết 文văn 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 本bổn 所sở 修tu 行hành 。 今kim 隨tùy 問vấn 答đáp 。 但đãn 言ngôn 菩Bồ 薩Tát 。

伏phục 忍nhẫn 上thượng 中trung 下hạ (# 至chí )# 寂tịch 滅diệt 忍nhẫn 上thượng 下hạ 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 依y 數số 列liệt 名danh 。 謂vị 地địa 前tiền 三tam 賢hiền 。 未vị 得đắc 無vô 漏lậu 。 不bất 能năng 內nội 證chứng 但đãn 能năng 伏phục 除trừ 。 而nhi 不bất 永vĩnh 斷đoạn 。 名danh 之chi 為vi 伏phục 。 忍nhẫn 謂vị 忍nhẫn 解giải 。 體thể 即tức 是thị 慧tuệ 。 以dĩ 伏phục 標tiêu 忍nhẫn 。 名danh 為vi 伏phục 忍nhẫn 。 初sơ 二nhị 三tam 地địa 。 得đắc 無vô 漏lậu 信tín 。 故cố 名danh 信tín 忍nhẫn 。 四tứ 五ngũ 六lục 地địa 。 趣thú 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 名danh 之chi 為vi 順thuận 。 七thất 八bát 九cửu 地địa 。 安an 住trụ 慧tuệ 心tâm 無vô 生sanh 理lý 中trung 。 名danh 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 灌quán 頂đảnh 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 如Như 來Lai 地địa 。 觀quán 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 寂tịch 滅diệt 真Chân 如Như 。 名danh 寂tịch 滅diệt 忍nhẫn 。 然nhiên 此thử 五ngũ 忍nhẫn 諸chư 教giáo 不bất 同đồng 。 若nhược 依y 本bổn 業nghiệp 瓔anh 珞lạc 經kinh 。 略lược 開khai 六lục 性tánh 。 一nhất 習tập 種chủng 性tánh 。 二nhị 性tánh 種chủng 性tánh 。 三tam 道đạo 種chủng 性tánh 。 四tứ 聖thánh 種chủng 性tánh 。 五ngũ 等đẳng 覺giác 性tánh 。 六lục 妙diệu 覺giác 性tánh 。 解giải 云vân 。 彼bỉ 經kinh 意ý 者giả 。 如như 次thứ 十thập 住trụ 。 十thập 行hành 。 十thập 迴hồi 向hướng 。 十Thập 地Địa 。 金kim 剛cang 心tâm 。 及cập 如Như 來Lai 地địa 。 廣quảng 開khai 即tức 有hữu 四tứ 。 十thập 二nhị 賢hiền 聖thánh 。 所sở 謂vị 十thập 解giải 。 十thập 行hành 。 十thập 迴hồi 向hướng 。 十Thập 地Địa 。 等đẳng 覺giác 。 妙diệu 覺giác 。 依y 善thiện 戒giới 經kinh 。 瑜du 伽già 四tứ 十thập 七thất 。 菩Bồ 薩Tát 地địa 。 開khai 為vi 十thập 三tam 住trụ 。 一nhất 者giả 種chủng 性tánh 。 二nhị 者giả 解giải 行hành 。 十Thập 地Địa 為vi 十thập 。 佛Phật 地địa 為vi 一nhất 。 即tức 名danh 十thập 三tam 。 如như 此thử 等đẳng 文văn 。 不bất 可khả 具cụ 述thuật 。 然nhiên 此thử 所sở 說thuyết 三tam 伏phục 忍nhẫn 位vị 。 略lược 有hữu 三tam 釋thích 。 一nhất 本bổn 記ký 云vân 。 十thập 信tín 為vi 習tập 種chủng 性tánh 。 十thập 解giải 為vi 性tánh 種chủng 性tánh 。 十thập 行hành 為vi 道đạo 種chủng 性tánh 。 十thập 迴hồi 向hướng 已dĩ 上thượng 。 即tức 屬thuộc 見kiến 道đạo 。 經kinh 說thuyết 信tín 等đẳng 為vi 其kỳ 性tánh 故cố 。 又hựu 下hạ 經Kinh 云vân 。 十thập 信tín 十thập 止chỉ 十thập 堅kiên 心tâm 。 故cố 知tri 十thập 信tín 。 為vi 習tập 種chủng 性tánh 。 一nhất 云vân 。 此thử 經Kinh 十thập 信tín 為vi 習tập 。 十thập 解giải 十thập 行hành 為vi 性tánh 。 十thập 迴hồi 向hướng 為vi 道đạo 種chủng 性tánh 。 如như 何hà 得đắc 知tri 十thập 信tín 為vi 習tập 。 解giải 云vân 。 如như 梁lương 攝nhiếp 論luận 。 論luận 曰viết 。 於ư 幾kỷ 時thời 中trung 修tu 行hành 。 十Thập 地Địa 正chánh 行hạnh 得đắc 圓viên 滿mãn 。 論luận 曰viết 有hữu 五ngũ 人nhân 。 於ư 三tam 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 修tu 行hành 圓viên 滿mãn 。 或hoặc 七thất 阿a 僧tăng 祇kỳ 。 或hoặc 三tam 十thập 三tam 阿a 僧tăng 祇kỳ 。 言ngôn 五ngũ 人nhân 者giả 。 一nhất 願nguyện 樂nhạo 行hành 人nhân 。 滿mãn 初sơ 僧Tăng 祇kỳ 。 次thứ 有hữu 三tam 人nhân 。 謂vị 清thanh 淨tịnh 意ý 樂lạc 行hành 人nhân 。 有hữu 相tương/tướng 行hành 人nhân 。 無vô 相tướng 行hành 人nhân 。 於ư 前tiền 六lục 地địa 及cập 第đệ 七thất 地địa 。 滿mãn 第đệ 二nhị 阿a 僧tăng 祇kỳ 。 從tùng 此thử 已dĩ 後hậu 。 第đệ 五ngũ 無vô 功công 用dụng 行hành 人nhân 。 滿mãn 第đệ 三tam 僧Tăng 祇kỳ 。 彼bỉ 釋thích 論luận 云vân 。 願nguyện 樂nhạo 行hành 人nhân 。 自tự 有hữu 四tứ 種chủng 。 謂vị 十thập 信tín 。 十thập 解giải 。 十thập 行hành 。 十thập 迴hồi 向hướng 。 如như 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 前tiền 有hữu 四tứ 方phương 便tiện 。 廣quảng 說thuyết 如như 彼bỉ 。 解giải 云vân 。 十thập 信tín 初sơ 心tâm 。 入nhập 僧Tăng 祇kỳ 數số 。 理lý 應ưng 攝nhiếp 在tại 習tập 種chủng 性tánh 位vị 。 由do 斯tư 義nghĩa 故cố 。 十thập 解giải 十thập 行hành 。 性tánh 種chủng 性tánh 攝nhiếp 。 十thập 迴hồi 向hướng 心tâm 。 道đạo 種chủng 性tánh 攝nhiếp 。 如như 理lý 應ưng 知tri 。 一nhất 云vân 。 此thử 經Kinh 三tam 品phẩm 伏phục 忍nhẫn 。 如như 瓔anh 珞lạc 經kinh 三tam 種chủng 伏phục 忍nhẫn 。 雖tuy 有hữu 三tam 說thuyết 。 後hậu 說thuyết 為vi 正chánh 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 若nhược 如như 初sơ 說thuyết 。 如như 何hà 經kinh 說thuyết 伏phục 忍nhẫn 聖thánh 胎thai 三tam 十thập 人nhân 也dã 。 應ưng 說thuyết 聖thánh 胎thai 人nhân 有hữu 四tứ 十thập 。 又hựu 違vi 本bổn 業nghiệp 經kinh 說thuyết 。 賢hiền 聖thánh 四tứ 十thập 二nhị 種chủng 。 應ưng 說thuyết 賢hiền 聖thánh 有hữu 五ngũ 十thập 二nhị 。 若nhược 如như 次thứ 說thuyết 。 二nhị 失thất 同đồng 前tiền 。 又hựu 彼bỉ 所sở 引dẫn 。 願nguyện 樂nhạo 位vị 中trung 。 四tứ 種chủng 人nhân 者giả 。 真Chân 諦Đế 自tự 案án 。 非phi 論luận 正chánh 文văn 。 由do 斯tư 大đại 唐đường 世thế 親thân 論luận 本bổn 。 及cập 大đại 業nghiệp 本bổn 。 皆giai 無vô 此thử 文văn 。 故cố 三tam 釋thích 中trung 。 後hậu 說thuyết 為vi 正chánh 。 順thuận 諸chư 聖thánh 教giáo 。 不bất 違vi 道Đạo 理lý 。

經kinh 。 名danh 為vi 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 脩tu 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 總tổng 結kết 。 五ngũ 忍nhẫn 是thị 可khả 行hành 法pháp 。 心tâm 以dĩ 慧tuệ 為vi 性tánh 。 如như 經kinh 可khả 知tri 。

經kinh 。 善thiện 男nam 子tử (# 至chí )# 脩tu 行hành 伏phục 忍nhẫn 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 廣quảng 釋thích 五ngũ 忍nhẫn 。 即tức 分phân 為vi 五ngũ 。 就tựu 伏phục 忍nhẫn 中trung 。 三tam 賢hiền 不bất 同đồng 。 復phục 分phân 為vi 三tam 。 此thử 即tức 第đệ 一nhất 釋thích 習tập 種chủng 性tánh 。 於ư 中trung 有hữu 五ngũ 。 一nhất 明minh 方phương 便tiện 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 入nhập 位vị 。 三tam 顯hiển 化hóa 力lực 。 四tứ 釋thích 超siêu 過quá 。 五ngũ 彰chương 勝thắng 因nhân 。 此thử 即tức 第đệ 一nhất 明minh 方phương 便tiện 也dã 。 言ngôn 初sơ 發phát 相tương/tướng 信tín 者giả 。 未vị 入nhập 十thập 住trụ 十thập 信tín 人nhân 也dã 。 謂vị 初sơ 發phát 心tâm 。 而nhi 未vị 見kiến 理lý 。 名danh 為vi 想tưởng 信tín 。 長trường/trưởng 耳nhĩ 三tam 藏tạng 云vân 。 習tập 種chủng 性tánh 前tiền 。 有hữu 三tam 想tưởng 發phát 心tâm 。 謂vị 假giả 想tưởng 發phát 。 輕khinh 想tưởng 發phát 。 信tín 想tưởng 發phát 。 假giả 想tưởng 發phát 者giả 。 藉tạ 三tam 種chủng 力lực 。 一nhất 善thiện 友hữu 力lực 。 謂vị 善Thiện 知Tri 識Thức 。 二nhị 行hành 力lực 。 謂vị 受thọ 律luật 儀nghi 。 三tam 法pháp 力lực 。 謂vị 通thông 別biệt 兩lưỡng 力lực 。 通thông 謂vị 如Như 來Lai 藏tạng 。 別biệt 謂vị 信tín 等đẳng 五ngũ 根căn 。 緣duyên 此thử 三tam 力lực 。 於ư 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 假giả 起khởi 菩Bồ 提Đề 想tưởng 。 求cầu 以dĩ 自tự 安an 安an 他tha 。 如như 聲Thanh 聞Văn 假giả 觀quán 非phi 青thanh 青thanh 想tưởng 而nhi 能năng 治trị 惑hoặc 。 此thử 中trung 乖quai 爾nhĩ 。 名danh 假giả 想tưởng 發phát 。 此thử 後hậu 想tưởng 想tưởng 不bất 已dĩ 。 義nghĩa 當đương 難nạn/nan 識thức 。 譬thí 如như 輕khinh 毛mao 。 無vô 所sở 倚ỷ 著trước 。 名danh 輕khinh 想tưởng 發phát 。 此thử 後hậu 心tâm 路lộ 轉chuyển 明minh 。 信tín 珠châu 顯hiển 現hiện 。 名danh 信tín 想tưởng 發phát 。 即tức 入nhập 十thập 信tín 位vị 。 故cố 名danh 初sơ 發phát 想tưởng 信tín 也dã 。 恆Hằng 河Hà 沙sa 眾chúng 生sanh 者giả 。 顯hiển 發phát 心tâm 者giả 多đa 入nhập 。 位vị 者giả 小tiểu 。 是thị 故cố 經Kinh 云vân 。 譬thí 之chi 魚ngư 子tử 。 菴am 羅la 樹thụ 華hoa 。 結kết 果quả 甚thậm 小tiểu 。 修tu 習tập 伏phục 忍nhẫn 者giả 。 即tức 修tu 十thập 信tín 。 為vi 伏phục 忍nhẫn 方phương 便tiện 。 故cố 瓔anh 珞lạc 經kinh 說thuyết 。 一nhất 賢hiền 名danh 門môn 。 謂vị 初sơ 發phát 心tâm 。 未vị 上thượng 住trụ 前tiền 。 有hữu 十thập 恆hằng 名danh 字tự 菩Bồ 薩Tát 。 常thường 修tu 十thập 心tâm 。 謂vị 信tín 進tiến 念niệm 定định 。 及cập 至chí 願nguyện 心tâm 。 又hựu 曰viết 十thập 信tín 以dĩ 前tiền 。 想tưởng 心tâm 中trung 行hành 者giả 。 是thị 退thoái 分phần/phân 善thiện 根căn 。 若nhược 一nhất 劫kiếp 至chí 十thập 劫kiếp 。 修tu 行hành 十thập 信tín 。 得đắc 入nhập 十thập 住trụ 。

經kinh 。 於ư 三Tam 寶Bảo 中trung 。 至chí )# 迴hồi 向hướng 心tâm 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 正chánh 辨biện 入nhập 位vị 。 於ư 三Tam 寶Bảo 田điền 。 生sanh 十thập 種chủng 心tâm 。 就tựu 十thập 心tâm 中trung 。 前tiền 五ngũ 自tự 利lợi 。 後hậu 五ngũ 利lợi 他tha 。 前tiền 五ngũ 心tâm 者giả 。 信tín 等đẳng 五ngũ 根căn 。 後hậu 五ngũ 心tâm 者giả 。 一nhất 施thí 。 二nhị 戒giới 。 三tam 護hộ 三Tam 寶Bảo 。 四tứ 求cầu 勝thắng 果quả 。 名danh 為vi 願nguyện 心tâm 。 五ngũ 迴hồi 求cầu 菩Bồ 提Đề 。 名danh 迴Hồi 向Hướng 心Tâm 。 問vấn 瓔anh 珞lạc 經kinh 。 及cập 華hoa 嚴nghiêm 等đẳng 。 所sở 說thuyết 十thập 住trụ 。 與dữ 此thử 經Kinh 異dị 。 有hữu 何hà 意ý 耶da 。 後hậu 十thập 住trụ 者giả 。 一nhất 發phát 心tâm 住trụ 。 二nhị 持trì 地địa 住trụ 。 三tam 修tu 行hành 住trụ 。 四tứ 生sanh 貴quý 住trụ 。 五ngũ 方phương 便tiện 具cụ 足túc 住trụ 。 六lục 正chánh 心tâm 住trụ 。 七thất 不bất 退thoái 住trụ 。 八bát 童đồng 真chân 住trụ 。 九cửu 法Pháp 王Vương 子Tử 住trụ 。 十thập 灌quán 頂đảnh 住trụ 。 解giải 云vân 。 舊cựu 來lai 相tương/tướng 傳truyền 。 十thập 住trụ 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 別biệt 相tướng 十thập 住trụ 。 如như 瓔anh 珞lạc 經kinh 發phát 心tâm 住trụ 等đẳng 。 二nhị 者giả 通thông 相tương/tướng 十thập 住trụ 。 謂vị 信tín 心tâm 等đẳng 。 以dĩ 為vi 十thập 住trụ 體thể 。 諸chư 位vị 皆giai 行hành 十thập 信tín 心tâm 故cố 。 是thị 故cố 本bổn 業nghiệp 經kinh 中trung 。 初Sơ 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 百Bách 法Pháp 明Minh 門Môn 。 所sở 謂vị 十thập 信tín 各các 有hữu 十thập 心tâm 。 即tức 百bách 法pháp 也dã 。 今kim 此thử 經Kinh 中trung 依y 通thông 相tương/tướng 說thuyết 。 故cố 不bất 相tương 違vi 。

經kinh 。 是thị 為vi 菩Bồ 薩Tát 。 至chí )# 化hóa 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 顯hiển 其kỳ 化hóa 力lực 。 謂vị 十Thập 住Trụ 菩Bồ 薩Tát 。 作tác 銅đồng 輪Luân 王Vương 。 王vương 二nhị 天thiên 下hạ 。 南nam 西tây 二nhị 方phương 。 故cố 言ngôn 小tiểu 分phần/phân 化hóa 生sanh 也dã 。

經kinh 。 已dĩ 超siêu 過quá 二Nhị 乘Thừa 一nhất 切thiết 善thiện 地địa 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 四tứ 釋thích 超siêu 二Nhị 乘Thừa 地địa 。

經kinh 。 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 至chí )# 為vi 聖thánh 胎thai 也dã 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 五ngũ 彰chương 成thành 勝thắng 因nhân 。 謂vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 長trưởng 養dưỡng 行hành 者giả 。 十thập 心tâm 。 令linh 成thành 聖thánh 胎thai 故cố 。

經kinh 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 至chí )# 有hữu 十thập 心tâm (# 或hoặc 有hữu 本bổn 云vân 。 次thứ 第đệ 起khởi 于vu 慧tuệ 地địa 。 性tánh 種chủng 性tánh 有hữu 十thập 心tâm 。 且thả 依y 前tiền 本bổn )# 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 明minh 性tánh 種chủng 性tánh 。 文văn 別biệt 有hữu 四tứ 。 一nhất 明minh 入nhập 位vị 。 二nhị 顯hiển 位vị 體thể 。 三tam 辨biện 攝nhiếp 化hóa 。 四tứ 釋thích 離ly 過quá 。 此thử 明minh 入nhập 位vị 。 於ư 三tam 忍nhẫn 中trung 居cư 第đệ 二nhị 位vị 。 故cố 言ngôn 復phục 次thứ 。 三tam 中trung 第đệ 二nhị 。 名danh 中trung 伏phục 忍nhẫn 。 與dữ 前tiền 聞văn 慧tuệ 。 隣lân 接tiếp 而nhi 生sanh 。 即tức 是thị 思tư 數số 。 不bất 依y 定định 水thủy 。 故cố 名danh 乾can/kiền/càn 慧tuệ 。 即tức 思tư 慧tuệ 也dã 。 今kim 言ngôn 干can 者giả 。 此thử 字tự 謬mậu 也dã 。 故cố 瓔anh 珞lạc 經kinh 。 說thuyết 有hữu 六lục 性tánh 。 亦diệc 名danh 六lục 慧tuệ 。 言ngôn 六lục 性tánh 者giả 。 如như 前tiền 所sở 引dẫn 。 習tập 種chủng 性tánh 。 性tánh 種chủng 性tánh 。 道đạo 種chủng 性tánh 。 聖thánh 種chủng 性tánh 。 等đẳng 覺giác 性tánh 。 妙diệu 覺giác 性tánh 。 言ngôn 六lục 慧tuệ 者giả 。 聞văn 慧tuệ 。 思tư 慧tuệ 。 修tu 慧tuệ 。 照chiếu 寂tịch 名danh 性tánh 慧tuệ 。 寂tịch 照chiếu 慧tuệ 。 故cố 知tri 干can 慧tuệ 。 即tức 思tư 慧tuệ 也dã 。 習tập 已dĩ 成thành 性tánh 。 名danh 性tánh 種chủng 性tánh 。 有hữu 十thập 心tâm 者giả 。 總tổng 標tiêu 其kỳ 數số 。 問vấn 善thiện 戒giới 經kinh 等đẳng 。 習tập 後hậu 性tánh 前tiền 。 何hà 故cố 此thử 經Kinh 。 習tập 前tiền 性tánh 後hậu 。 答đáp 瑜du 伽già 等đẳng 說thuyết 。 立lập 第đệ 八bát 識thức 。 分phân 別biệt 現hiện 行hành 種chủng 子tử 差sai 別biệt 。 種chủng 子tử 為vi 性tánh 。 現hiện 行hành 為vi 習tập 。 故cố 彼bỉ 經kinh 說thuyết 。 先tiên 性tánh 後hậu 習tập 。 今kim 此thử 仁nhân 王vương 本bổn 業nghiệp 經kinh 等đẳng 。 不bất 說thuyết 第đệ 八bát 。 唯duy 現hiện 非phi 種chủng 。 初sơ 起khởi 名danh 習tập 。 習tập 以dĩ 成thành 性tánh 。 故cố 彼bỉ 此thử 說thuyết 。 互hỗ 不bất 相tương 違vi 。

經kinh 。 所sở 謂vị 四Tứ 意Ý 止Chỉ 。 至chí )# 無vô 我ngã 也dã 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 顯hiển 位vị 體thể 性tánh 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 明minh 四Tứ 意Ý 止Chỉ 。 即tức 四tứ 念niệm 處xứ 。 次thứ 明minh 三tam 意ý 止chỉ 。 即tức 三tam 善thiện 根căn 。 後hậu 明minh 三tam 意ý 止chỉ 。 謂vị 三tam 世thế 因nhân 果quả 忍nhẫn 。 言ngôn 四Tứ 意Ý 止Chỉ 者giả 。 用dụng 慧tuệ 為vi 體thể 。 而nhi 言ngôn 意ý 止chỉ 者giả 。 意ý 謂vị 心tâm 王vương 。 由do 慧tuệ 力lực 故cố 。 令linh 心tâm 止chỉ 住trụ 四tứ 種chủng 境cảnh 中trung 。 故cố 名danh 意ý 止chỉ 。 身thân 受thọ 心tâm 法pháp 者giả 。 辨biện 所sở 觀quán 境cảnh 也dã 。 言ngôn 不bất 淨tịnh 苦khổ 無vô 常thường 無vô 我ngã 也dã 。 正chánh 明minh 四tứ 觀quán 。 除trừ 四tứ 顛điên 倒đảo 。 所sở 謂vị 觀quán 身thân 不bất 淨tịnh 。 能năng 除trừ 淨tịnh 倒đảo 。 觀quán 受thọ 是thị 苦khổ 。 能năng 除trừ 樂nhạo/nhạc/lạc 倒đảo 。 觀quán 心tâm 無vô 常thường 。 能năng 除trừ 常thường 倒đảo 。 觀quán 法pháp 無vô 我ngã 。 能năng 除trừ 我ngã 倒đảo 。

經kinh 。 三tam 意ý 止chỉ 。 三tam 善thiện 根căn 。 慈từ 施thí 慧tuệ 也dã 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 三tam 善thiện 根căn 斷đoạn 嗔sân 貪tham 痴si 。 此thử 明minh 三tam 種chủng 善thiện 根căn 。 令linh 心tâm 止chỉ 住trụ 三tam 種chủng 境cảnh 。 故cố 名danh 三tam 意ý 止chỉ 。 慈từ 是thị 無vô 嗔sân 。 施thí 無vô 貪tham 。 慧tuệ 是thị 無vô 痴si 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 。 除trừ 嗔sân 貪tham 痴si 。 薩tát 婆bà 多đa 宗tông 。 義nghĩa 如như 上thượng 說thuyết 。 今kim 依y 大Đại 乘Thừa 。 自tự 有hữu 兩lưỡng 釋thích 。 一nhất 云vân 同đồng 薩tát 婆bà 多đa 。 無vô 痴si 善thiện 根căn 。 以dĩ 慧tuệ 為vi 體thể 。 一nhất 云vân 離ly 慧tuệ 以dĩ 外ngoại 。 別biệt 有hữu 無vô 痴si 。 如như 成thành 唯duy 識thức 等đẳng 。 今kim 此thử 經Kinh 文văn 。 同đồng 薩tát 婆bà 多đa 。 用dụng 慧tuệ 為vi 體thể 。

經kinh 。 三tam 意ý 止chỉ 。 未vị 來lai 果quả 忍nhẫn 也dã 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 緣duyên 三tam 世thế 因nhân 果quả 忍nhẫn 。 謂vị 緣duyên 過quá 去khứ 。 唯duy 因nhân 非phi 果quả 。 若nhược 緣duyên 現hiện 在tại 。 亦diệc 因nhân 亦diệc 果quả 。 望vọng 前tiền 後hậu 故cố 。 緣duyên 未vị 來lai 世thế 。 唯duy 果quả 非phi 因nhân 。 在tại 後hậu 時thời 故cố 。 此thử 亦diệc 是thị 慧tuệ 。 忍nhẫn 受thọ 前tiền 境cảnh 。 故cố 名danh 為vi 忍nhẫn 。

經kinh 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 能năng 。 化hóa 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 攝nhiếp 化hóa 應ưng 知tri 。

經kinh 。 已dĩ 能năng 過quá (# 至chí 。 所sở 不bất 能năng 壞hoại 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 四tứ 離ly 過quá 。 謂vị 過quá 我ngã 人nhân 等đẳng 者giả 。 遠viễn 離ly 我ngã 見kiến 。 然nhiên 彼bỉ 我ngã 見kiến 。 有hữu 眾chúng 多đa 名danh 。 謂vị 我ngã 人nhân 知tri 者giả 見kiến 者giả 眾chúng 生sanh 。 如như 瑜du 伽già 有hữu 八bát 種chủng 。 名danh 依y 大đại 般Bát 若Nhã 。 有hữu 十thập 三tam 名danh 。 言ngôn 外ngoại 道đạo 倒đảo 想tưởng 者giả 。 六lục 十thập 二nhị 見kiến 等đẳng 。

經kinh 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 修tu 行hành 上thượng 伏phục 忍nhẫn 。 進tiến 入nhập 平bình 等đẳng 道Đạo 。 名danh 為vi 道đạo 種chủng 性tánh 地địa (# 或hoặc 有hữu 本bổn 云vân 。

復phục 有hữu 十thập 道đạo 十thập 種chủng 性tánh 地địa 。 旦đán 依y 前tiền 本bổn )# 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 釋thích 道đạo 種chủng 性tánh 地địa 。 文văn 別biệt 有hữu 四tứ 。 一nhất 標tiêu 位vị 總tổng 名danh 。 二nhị 出xuất 位vị 體thể 性tánh 。 三tam 攝nhiếp 化hóa 分phân 齊tề 。 四tứ 辨biện 勝thắng 用dụng 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 謂vị 入nhập 初Sơ 地Địa 。 離ly 能năng 所sở 取thủ 平bình 等đẳng 聖thánh 道Đạo 。 此thử 與dữ 聖thánh 道Đạo 為vi 因nhân 性tánh 故cố 。 名danh 道đạo 種chủng 性tánh 。

經kinh 。 所sở 謂vị 觀quán 色sắc (# 至chí )# 解giải 脫thoát 忍nhẫn 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 別biệt 出xuất 體thể 性tánh 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 明minh 五ngũ 忍nhẫn 。 次thứ 顯hiển 三tam 忍nhẫn 。 後hậu 辨biện 二nhị 忍nhẫn 。 合hợp 成thành 十thập 忍nhẫn 。 總tổng 釋thích 意ý 云vân 。 有hữu 情tình 流lưu 轉chuyển 。 五ngũ 蘊uẩn 為vi 體thể 。 流lưu 三tam 界giới 處xứ 。 尋tầm 其kỳ 根căn 本bổn 。 不bất 離ly 二nhị 諦đế 。 故cố 成thành 十thập 忍nhẫn 。 忍nhẫn 謂vị 忍nhẫn 解giải 。 然nhiên 即tức 是thị 慧tuệ 。 前tiền 文văn 五ngũ 忍nhẫn 。 從tùng 果quả 立lập 名danh 。 由do 觀quán 五ngũ 蘊uẩn 。 得đắc 五ngũ 分phần 法Pháp 身thân 故cố 。 後hậu 之chi 五ngũ 忍nhẫn 。 從tùng 境cảnh 立lập 名danh 。 尋tầm 即tức 可khả 知tri 。 此thử 即tức 第đệ 一nhất 明minh 觀quán 五ngũ 蘊uẩn 。 得đắc 前tiền 五ngũ 忍nhẫn 。 謂vị 觀quán 色sắc 蘊uẩn 。 便tiện 得đắc 戒giới 忍nhẫn 。 表biểu 無vô 表biểu 戒giới 。 皆giai 色sắc 蘊uẩn 故cố 。 准chuẩn 此thử 經Kinh 文văn 。 表biểu 無vô 表biểu 戒giới 。 皆giai 是thị 色sắc 也dã 。 觀quán 識thức 蘊uẩn 得đắc 知tri 見kiến 忍nhẫn 。 以dĩ 了liễu 別biệt 識thức 與dữ 知tri 見kiến 慧tuệ 。 義nghĩa 相tương 順thuận 故cố 。 觀quán 想tưởng 蘊uẩn 得đắc 定định 忍nhẫn 。 以dĩ 彼bỉ 假giả 想tưởng 。 能năng 入nhập 定định 故cố 。 如như 四tứ 無vô 色sắc 由do 想tưởng 故cố 得đắc 。 觀quán 受thọ 蘊uẩn 得đắc 慧tuệ 忍nhẫn 。 以dĩ 依y 受thọ 故cố 。 立lập 於ư 四tứ 禪thiền 。 由do 依y 禪thiền 故cố 。 能năng 發phát 者giả 慧tuệ 。 是thị 故cố 觀quán 受thọ 。 而nhi 得đắc 慧tuệ 忍nhẫn 。 解giải 脫thoát 忍nhẫn 者giả 。 是thị 解giải 脫thoát 身thân 。 解giải 脫thoát 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 有hữu 為vi 解giải 脫thoát 。 即tức 是thị 勝thắng 解giải 。 二nhị 者giả 無vô 為vi 解giải 脫thoát 。 此thử 明minh 由do 斷đoạn 行hành 蘊uẩn 所sở 攝nhiếp 煩phiền 惱não 。 偏thiên 得đắc 行hành 蘊uẩn 所sở 攝nhiếp 勝thắng 解giải 。 名danh 解giải 脫thoát 忍nhẫn 。 於ư 境cảnh 自tự 在tại 。 名danh 解giải 脫thoát 故cố 。 是thị 故cố 婆bà 沙sa 。 及cập 佛Phật 地địa 論luận 。 皆giai 說thuyết 勝thắng 解giải 為vi 解giải 脫thoát 身thân 。 故cố 言ngôn 觀quán 行hành 蘊uẩn 得đắc 解giải 脫thoát 忍nhẫn 。 若nhược 廣quảng 分phân 別biệt 。 義nghĩa 如như 別biệt 章chương 。

經kinh 。 觀quán 三tam 界giới 因nhân 果quả (# 至chí 無vô 相tướng 忍nhẫn 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 釋thích 三tam 忍nhẫn 。 謂vị 觀quán 三tam 界giới 苦khổ 得đắc 空không 忍nhẫn 。 於ư 苦khổ 果quả 上thượng 立lập 空không 義nghĩa 故cố 。 於ư 三tam 界giới 因nhân 。 得đắc 無vô 願nguyện 忍nhẫn 。 以dĩ 煩phiền 惱não 業nghiệp 為vi 諦đế 因nhân 故cố 。 通thông 觀quán 因nhân 果quả 。 得đắc 無vô 相tướng 忍nhẫn 。 證chứng 因nhân 果quả 空không 。 證chứng 無vô 相tướng 故cố 。 又hựu 解giải 。 觀quán 欲dục 界giới 因nhân 果quả 得đắc 無vô 願nguyện 。 極cực 可khả 厭yếm 故cố 。 觀quán 色sắc 因nhân 果quả 以dĩ 得đắc 空không 。 離ly 麁thô 法pháp 故cố 。 依y 欲dục 色sắc 得đắc 無vô 相tướng 。 諸chư 十thập 相tương/tướng 法pháp 多đa 分phần 盡tận 故cố 。 如như 是thị 等đẳng 釋thích 。 不bất 可khả 具cụ 述thuật 。

經kinh 。 觀quán 二nhị 諦đế 虛hư 實thật (# 至chí 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三Tam 明Minh 二nhị 諦đế 忍nhẫn 。 謂vị 觀quán 俗tục 得đắc 無vô 常thường 忍nhẫn 。 觀quán 真chân 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 此thử 約ước 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 以dĩ 釋thích 二nhị 諦đế 。

經kinh 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 至chí 四tứ 天thiên 下hạ 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 攝nhiếp 化hóa 分phân 齊tề 。 謂vị 道đạo 種chủng 性tánh 。 作tác 金Kim 輪Luân 王Vương 。 化hóa 四tứ 天thiên 下hạ 。 又hựu 解giải 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 十thập 堅kiên 心tâm 者giả 。 結kết 上thượng 十thập 忍nhẫn 。

經kinh 。 生sanh 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 善thiện 根căn 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 四tứ 辨biện 其kỳ 勝thắng 用dụng 。 義nghĩa 顯hiển 可khả 知tri 。

經kinh 。 又hựu 信tín 忍nhẫn 菩Bồ 薩Tát 所sở 謂vị 善thiện 達đạt 明minh 行hành 者giả 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 明minh 信tín 忍nhẫn 。 文văn 別biệt 有hữu 四tứ 。 一nhất 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。 二nhị 明minh 除trừ 障chướng 。 三Tam 明Minh 攝nhiếp 化hóa 分phân 齊tề 。 四tứ 明minh 發phát 行hạnh 種chủng 子tử 。 此thử 即tức 第đệ 一nhất 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。 言ngôn 信tín 忍nhẫn 者giả 。 標tiêu 名danh 。 以dĩ 無vô 漏lậu 信tín 。 信tín 三Tam 寶Bảo 苦khổ 。 故cố 名danh 信tín 忍nhẫn 。 言ngôn 善thiện 達đạt 明minh 中trung 行hành 者giả 。 配phối 位vị 如như 下hạ 經kinh 說thuyết 。 善thiện 謂vị 善thiện 覺giác 。 初Sơ 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 現hiện 證chứng 二nhị 空không 。 故cố 名danh 善thiện 覺giác 。 達đạt 即tức 離ly 達đạt 。 所sở 謂vị 二nhị 地địa 。 離ly 犯phạm 戒giới 垢cấu 。 達đạt 真chân 俗tục 境cảnh 。 故cố 名danh 離ly 達đạt 。 明minh 即tức 明minh 慧tuệ 。 謂vị 第đệ 三tam 地địa 。 以dĩ 三tam 慧tuệ 光quang 。 明minh 諸chư 法pháp 故cố 。 名danh 明minh 慧tuệ 。 此thử 上thượng 三tam 地địa 。 五ngũ 蘊uẩn 假giả 人nhân 。 名danh 為vi 行hành 者giả 。

經kinh 。 斷đoạn 三tam 界giới 色sắc 煩phiền 惱não 縛phược 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 明minh 除trừ 障chướng 也dã 。 然nhiên 此thử 除trừ 障chướng 。 諸chư 教giáo 不bất 同đồng 。 就tựu 實thật 正chánh 理lý 。 如như 成thành 唯duy 識thức 第đệ 十thập 卷quyển 說thuyết 。 謂vị 一nhất 切thiết 障chướng 。 二nhị 障chướng 所sở 攝nhiếp 。 煩phiền 惱não 障chướng 中trung 。 見kiến 所sở 斷đoạn 種chủng 。 於ư 極cực 喜hỷ 地địa 見kiến 道đạo 初sơ 斷đoạn 。 彼bỉ 障chướng 現hiện 起khởi 。 地địa 前tiền 已dĩ 伏phục 。 修tu 所sở 斷đoạn 種chủng 。 金kim 剛cang 喻dụ 定định 。 現hiện 在tại 前tiền 時thời 。 一nhất 切thiết 頓đốn 斷đoạn 。 彼bỉ 障chướng 現hiện 起khởi 。 地địa 前tiền 漸tiệm 伏phục 。 初Sơ 地Địa 已dĩ 上thượng 能năng 頓đốn 盡tận 。 令linh 永vĩnh 不bất 行hành 。 如như 阿A 羅La 漢Hán 。 由do 故cố 意ý 力lực 。 前tiền 七thất 地địa 中trung 。 雖tuy 暫tạm 現hiện 起khởi 。 而nhi 不bất 為vi 失thất 。 八bát 地địa 已dĩ 上thượng 。 畢tất 竟cánh 不bất 行hành 。 所sở 知tri 障chướng 中trung 。 見kiến 所sở 斷đoạn 種chủng 。 於ư 極cực 喜hỷ 地địa 見kiến 道đạo 初sơ 斷đoạn 。 彼bỉ 障chướng 現hiện 起khởi 。 地địa 前tiền 已dĩ 伏phục 。 修tu 所sở 斷đoạn 種chủng 。 於ư 十Thập 地Địa 中trung 。 漸tiệm 次thứ 斷đoạn 滅diệt 。 金kim 剛cang 喻dụ 定định 。 現hiện 在tại 前tiền 時thời 。 方phương 永vĩnh 斷đoạn 盡tận 。 彼bỉ 障chướng 現hiện 起khởi 。 地địa 前tiền 漸tiệm 伏phục 。 乃nãi 至chí 十Thập 地Địa 。 方phương 永vĩnh 斷đoạn 盡tận 。 八bát 地địa 已dĩ 上thượng 。 六lục 識thức 俱câu 者giả 。 不bất 復phục 現hiện 行hành 。 無vô 漏lậu 觀quán 心tâm 。 及cập 果quả 相tương 續tục 。 能năng 違vi 彼bỉ 故cố 。 第đệ 七thất 俱câu 者giả 。 猶do 可khả 現hiện 行hành 。 法pháp 空không 智trí 果quả 起khởi 位vị 方phương 伏phục 。 前tiền 五ngũ 轉chuyển 識thức 。 設thiết 未vị 轉chuyển 依y 。 無vô 漏lậu 伏phục 故cố 。 障chướng 不bất 現hiện 起khởi 。 雖tuy 於ư 修tu 道Đạo 十Thập 地Địa 位vị 中trung 。 皆giai 不bất 斷đoạn 滅diệt 煩phiền 惱não 障chướng 種chủng 。 而nhi 彼bỉ 麁thô 重trọng 。 熏huân 漸tiệm 斷đoạn 滅diệt 。 由do 斯tư 故cố 說thuyết 。 二nhị 障chướng 麁thô 重trọng 。 一nhất 一nhất 皆giai 有hữu 。 三tam 住trụ 斷đoạn 義nghĩa 。 雖tuy 諸chư 住trụ 中trung 皆giai 斷đoạn 麁thô 重trọng 。 而nhi 三tam 位vị 顯hiển 。 是thị 故cố 偏thiên 說thuyết 。 然nhiên 此thử 經Kinh 文văn 。 且thả 依y 此thử 品phẩm 。 地địa 前tiền 伏phục 忍nhẫn 。 而nhi 伏phục 非phi 斷đoạn 。 信tín 忍nhẫn 三tam 地địa 。 說thuyết 斷đoạn 三tam 界giới 色sắc 煩phiền 惱não 縛phược 。 順thuận 忍nhẫn 三tam 地địa 。 能năng 斷đoạn 三tam 界giới 心tâm 等đẳng 煩phiền 惱não 。 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 地địa 。 亦diệc 釋thích 三tam 界giới 心tâm 色sắc 等đẳng 習tập 。 至chí 寂tịch 滅diệt 忍nhẫn 。 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 斷đoạn 三tam 界giới 心tâm 習tập 。 即tức 此thử 下hạ 文văn 受thọ 持trì 品phẩm 說thuyết 。 初Sơ 地Địa 斷đoạn 貪tham 。 二nhị 地địa 斷đoạn 嗔sân 。 三tam 地địa 斷đoạn 癡si 。 四tứ 地địa 斷đoạn 見kiến 。 五ngũ 地địa 斷đoạn 疑nghi 。 六lục 地địa 斷đoạn 三tam 界giới 集tập 因nhân 集tập 果quả 。 七thất 地địa 斷đoạn 三tam 界giới 習tập 因nhân 業nghiệp 果quả 。 八bát 地địa 觀quán 心tâm 心tâm 寂tịch 滅diệt 。 九cửu 地địa 滅diệt 心tâm 心tâm 相tương/tướng 。 十Thập 地Địa 證chứng 一nhất 切thiết 法pháp 解giải 脫thoát 。 住trụ 金kim 剛cang 臺đài 者giả 。 為vi 顯hiển 諸chư 地địa 勝thắng 劣liệt 差sai 別biệt 。 就tựu 障chướng 麁thô 重trọng 。 說thuyết 貪tham 嗔sân 等đẳng 。 非phi 就tựu 實thật 義nghĩa 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 就tựu 實thật 正chánh 理lý 。 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 煩phiền 惱não 障chướng 中trung 。 見kiến 所sở 斷đoạn 種chủng 。 見kiến 位vị 永vĩnh 斷đoạn 。 修tu 所sở 斷đoạn 種chủng 。 要yếu 至chí 金kim 剛cang 。 一nhất 剎sát 那na 中trung 。 方phương 能năng 頓đốn 斷đoạn 。 若nhược 所sở 知tri 障chướng 。 地địa 地địa 別biệt 斷đoạn 。 故cố 知tri 煩phiền 惱não 障chướng 中trung 。 位vị 位vị 斷đoạn 者giả 。 就tựu 麁thô 重trọng 說thuyết 。 然nhiên 此thử 所sở 說thuyết 色sắc 心tâm 煩phiền 惱não 。 自tự 有hữu 兩lưỡng 釋thích 。 一nhất 云vân 從tùng 境cảnh 得đắc 名danh 。 若nhược 緣duyên 色sắc 者giả 。 名danh 色sắc 煩phiền 惱não 。 若nhược 緣duyên 心tâm 者giả 。 名danh 心tâm 煩phiền 惱não 。 或hoặc 可khả 從tùng 喻dụ 得đắc 名danh 。 色sắc 心tâm 相tương 望vọng 。 色sắc 麁thô 心tâm 細tế 。 是thị 故cố 麁thô 惑hoặc 。 名danh 色sắc 煩phiền 惱não 。 其kỳ 細tế 惑hoặc 者giả 。 名danh 心tâm 煩phiền 惱não 。 色sắc 心tâm 習tập 者giả 。 就tựu 習tập 氣khí 中trung 。 若nhược 麁thô 習tập 氣khí 。 但đãn 言ngôn 色sắc 心tâm 煩phiền 惱não 。 若nhược 微vi 細tế 者giả 。 名danh 色sắc 心tâm 習tập 。 問vấn 習tập 氣khí 以dĩ 何hà 為vi 體thể 。 解giải 云vân 。 舊cựu 相tương/tướng 傳truyền 說thuyết 。 二nhị 障chướng 種chủng 子tử 若nhược 麁thô 易dị 斷đoạn 。 名danh 為vi 正chánh 使sử 。 細tế 而nhi 難nạn/nan 斷đoạn 。 名danh 為vi 習tập 氣khí 。 慈từ 恩ân 三tam 藏tạng 。 依y 瑜du 伽già 等đẳng 說thuyết 。 習tập 氣khí 無vô 堪kham 任nhậm 性tánh 。 亦diệc 名danh 麁thô 重trọng 。 謂vị 由do 二nhị 障chướng 種chủng 子tử 力lực 故cố 。 所sở 引dẫn 有hữu 漏lậu 五ngũ 蘊uẩn 上thượng 有hữu 無vô 堪kham 任nhậm 性tánh 。 與dữ 所sở 依y 蘊uẩn 。 非phi 一nhất 非phi 異dị 。 無vô 別biệt 體thể 性tánh 。 故cố 言ngôn 非phi 異dị 。 斷đoạn 不bất 斷đoạn 別biệt 。 故cố 言ngôn 非phi 一nhất 。 然nhiên 此thử 麁thô 重trọng 。 無vô 體thể 性tánh 故cố 。 不bất 能năng 別biệt 得đắc 擇trạch 滅diệt 法pháp 無vô 為vi 。 而nhi 斷đoạn 位vị 者giả 。 且thả 加gia 煩phiền 惱não 障chướng 中trung 。 見kiến 所sở 斷đoạn 種chủng 。 唯duy 有hữu 一nhất 品phẩm 。 所sở 引dẫn 習tập 氣khí 。 有hữu 無vô 量lượng 品phẩm 。 若nhược 依y 二Nhị 乘Thừa 。 從tùng 七thất 方phương 便tiện 。 漸tiệm 斷đoạn 習tập 氣khí 。 乃nãi 至chí 羅La 漢Hán 。 入nhập 無vô 餘dư 依y 。 隨tùy 所sở 依y 捨xả 。 若nhược 迴hồi 心tâm 者giả 。 至chí 菩Bồ 薩Tát 見kiến 道đạo 無vô 間gian 道đạo 時thời 。 斷đoạn 見kiến 所sở 斷đoạn 種chủng 。 所sở 引dẫn 習tập 氣khí 。 解giải 脫thoát 道đạo 時thời 。 方phương 能năng 斷đoạn 盡tận 修tu 所sở 斷đoạn 種chủng 。 乃nãi 至chí 菩Bồ 薩Tát 。 金kim 剛cang 心tâm 時thời 。 方phương 能năng 斷đoạn 盡tận 所sở 引dẫn 習tập 氣khí 。 至chí 妙diệu 覺giác 位vị 。 解giải 脫thoát 道đạo 中trung 。 方phương 能năng 斷đoạn 盡tận 。 若nhược 廣quảng 分phân 別biệt 。 如như 成thành 唯duy 識thức 記ký 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 如như 何hà 此thử 經Kinh 等đẳng 云vân 。 於ư 諸chư 地Địa 中trung 。 斷đoạn 貪tham 嗔sân 等đẳng 。 又hựu 菩Bồ 薩Tát 地địa 。 說thuyết 二nhị 障chướng 種chủng 。 有hữu 三tam 位vị 斷đoạn 。 如như 何hà 會hội 釋thích 。 解giải 云vân 。 如như 上thượng 所sở 引dẫn 。 成thành 唯duy 識thức 論luận 第đệ 十thập 卷quyển 說thuyết 。 由do 此thử 道Đạo 理lý 。 本bổn 業nghiệp 瓔anh 珞lạc 上thượng 卷quyển 所sở 說thuyết 。 三tam 賢hiền 菩Bồ 薩Tát 。 伏phục 三tam 界giới 煩phiền 惱não 麁thô 業nghiệp 道đạo 。 麁thô 相tương 續tục 果quả 。 亦diệc 不bất 起khởi 麁thô 。 是thị 見kiến 道đạo 。 喜hỷ 忍nhẫn 伏phục 三tam 道đạo 業nghiệp 道đạo 。 離ly 忍nhẫn 伏phục 人nhân 中trung 業nghiệp 道đạo 。 明minh 忍nhẫn 伏phục 六lục 天thiên 業nghiệp 道đạo 。 焰diễm 忍nhẫn 伏phục 諸chư 見kiến 業nghiệp 道đạo 。 勝thắng 忍nhẫn 伏phục 疑nghi 見kiến 業nghiệp 道đạo 。 光quang 忍nhẫn 伏phục 心tâm 因nhân 業nghiệp 道đạo 。 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 伏phục 果quả 業nghiệp 道đạo 。 不bất 動động 忍nhẫn 伏phục 色sắc 因nhân 業nghiệp 道đạo 。 光quang 忍nhẫn 伏phục 心tâm 因nhân 業nghiệp 道đạo 。 寂tịch 滅diệt 忍nhẫn 伏phục 心tâm 色sắc 二nhị 習tập 業nghiệp 道đạo 。 無vô 垢cấu 忍nhẫn 伏phục 習tập 果quả 道đạo 。 習tập 前tiền 已dĩ 斷đoạn 。 而nhi 果quả 不bất 敗bại 亡vong 。 是thị 故cố 佛Phật 子tử 三tam 賢hiền 。 名danh 為vi 伏phục 斷đoạn 。 喜hỷ 忍nhẫn 已dĩ 上thượng 。 亦diệc 伏phục 亦diệc 斷đoạn 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 覺giác 忍nhẫn 現hiện 時thời 。 法Pháp 界Giới 中trung 一nhất 切thiết 無vô 明minh 。 頓đốn 斷đoạn 無vô 餘dư 。 亦diệc 顯hiển 諸chư 位vị 勝thắng 劣liệt 異dị 故cố 。 擬nghĩ 宜nghi 而nhi 說thuyết 。 非phi 實thật 正chánh 理lý 。 設thiết 有hữu 餘dư 教giáo 異dị 此thử 說thuyết 。 亦diệc 應ưng 准chuẩn 此thử 。 若nhược 廣quảng 分phân 別biệt 。 具cụ 如như 別biệt 章chương 。

經kinh 。 能năng 化hóa (# 至chí 。 無vô 量lượng 功công 德đức 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 攝nhiếp 化hóa 分phân 齊tề 。 謂vị 初Sơ 地Địa 百bách 佛Phật 國quốc 。 二nhị 地địa 千thiên 佛Phật 國quốc 。 三tam 地địa 萬vạn 佛Phật 國quốc 。 所sở 現hiện 化hóa 身thân 。 三tam 地địa 差sai 別biệt 。 准chuẩn 上thượng 應ưng 知tri 。 又hựu 現hiện 神thần 通thông 。 無vô 量lượng 功công 德đức 差sai 別biệt 。 謂vị 初Sơ 地Địa 神thần 通thông 。 動động 百bách 佛Phật 國quốc 。 二nhị 地địa 千thiên 佛Phật 國quốc 。 三tam 地địa 萬vạn 佛Phật 國quốc 土độ 也dã 。

經kinh 。 常thường 以dĩ 十thập 五ngũ 心tâm 為vi 首thủ 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 四tứ 明minh 發phát 行hạnh 種chủng 子tử 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 總tổng 標tiêu 。 以dĩ 十thập 五ngũ 心tâm 為vi 首thủ 。 次thứ 列liệt 十thập 五ngũ 心tâm 。 後hậu 總tổng 結kết 。 此thử 即tức 總tổng 標tiêu 。 十thập 五ngũ 心tâm 為vi 發phát 行hạnh 本bổn 種chủng 。

經kinh 。 四tứ 攝nhiếp 法pháp (# 至chí 。 三tam 解giải 脫thoát 門môn 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 列liệt 十thập 五ngũ 心tâm 。 謂vị 四tứ 攝nhiếp 等đẳng 四tứ 門môn 功công 德đức 。 便tiện 成thành 十thập 五ngũ 心tâm 功công 德đức 也dã 。 言ngôn 弘hoằng 願nguyện 。 如như 瓔anh 珞lạc 經kinh 說thuyết 。 願nguyện 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 度độ 苦khổ 斷đoạn 集tập 。 證chứng 滅diệt 修tu 道Đạo 。 名danh 四tứ 弘hoằng 願nguyện 。 具cụ 說thuyết 如như 彼bỉ 。

經kinh 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 從tùng 善thiện 地địa (# 或hoặc 有hữu 本bổn 云vân 。 從tùng 善thiện 覺giác 地địa 至chí )# 根căn 本bổn 種chủng 子tử 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 總tổng 結kết 。 應ưng 知tri 。

經kinh 。 又hựu 順thuận 忍nhẫn 菩Bồ 薩Tát 至chí )# 現hiện 法pháp 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 順thuận 忍nhẫn 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。 次thứ 明minh 除trừ 障chướng 。 後hậu 顯hiển 攝nhiếp 化hóa 分phân 齊tề 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 順thuận 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 觀quán 。 名danh 為vi 順thuận 忍nhẫn 。 言ngôn 見kiến 勝thắng 現hiện 法pháp 者giả 配phối 位vị 。 見kiến 謂vị 炎diễm 慧tuệ 。 即tức 第đệ 四tứ 地địa 。 得đắc 道Đạo 品phẩm 見kiến 。 故cố 名danh 為vi 見kiến 。 勝thắng 即tức 難nan 勝thắng 。 是thị 第đệ 五ngũ 地địa 。 難nan 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 勸khuyến 難nan 化hóa 眾chúng 生sanh 。 心tâm 無vô 垢cấu 難nạn/nan 。 二nhị 所sở 化hóa 不bất 從tùng 。 心tâm 無vô 垢cấu 難nạn/nan 。 能năng 退thoái 二nhị 難nạn/nan 。 於ư 難nan 得đắc 勝thắng 。 名danh 難Nan 勝Thắng 地Địa 。 言ngôn 現hiện 法pháp 者giả 。 即tức 是thị 第đệ 六lục 現hiện 前tiền 地địa 十thập 二nhị 緣duyên 觀quán 。 恆hằng 現hiện 在tại 前tiền 。 名danh 現Hiện 前Tiền 地Địa 。

經kinh 。 能năng 斷đoạn (# 至chí )# 煩phiền 惱não 縛phược 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 明minh 其kỳ 除trừ 障chướng 。 謂vị 此thử 位vị 中trung 。 斷đoạn 緣duyên 心tâm 煩phiền 惱não 繫hệ 縛phược 。 名danh 心tâm 煩phiền 惱não 縛phược 。 或hoặc 望vọng 前tiền 位vị 色sắc 煩phiền 惱não 麁thô 顯hiển 。 此thử 位vị 中trung 心tâm 煩phiền 惱não 細tế 。 故cố 喻dụ 於ư 心tâm 。 所sở 言ngôn 等đẳng 者giả 。 等đẳng 心tâm 所sở 也dã 。

經kinh 。 故cố 現hiện 一nhất 身thân (# 至chí )# 化hóa 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 攝nhiếp 化hóa 分phân 齊tề 。 謂vị 現hiện 一nhất 實thật 身thân 。 於ư 十thập 方phương 佛Phật 國quốc 中trung 。 現hiện 無vô 量lượng 通thông 化hóa 眾chúng 生sanh 。 或hoặc 可khả 於ư 十thập 方phương 國quốc 。 各các 現hiện 一nhất 化hóa 身thân 化hóa 眾chúng 生sanh 。 故cố 言ngôn 一nhất 身thân 。 問vấn 何hà 故cố 信tín 忍nhẫn 現hiện 百bách 身thân 等đẳng 。 此thử 順thuận 忍nhẫn 中trung 。 但đãn 言ngôn 一nhất 身thân 。 解giải 云vân 。 信tín 忍nhẫn 明minh 其kỳ 化hóa 身thân 。 故cố 說thuyết 多đa 身thân 。 此thử 說thuyết 實thật 身thân 。 故cố 說thuyết 一nhất 也dã 。 問vấn 菩Bồ 薩Tát 身thân 。 一nhất 時thời 到đáo 十thập 方phương 不phủ 。 答đáp 有hữu 兩lưỡng 說thuyết 。 一nhất 云vân 能năng 到đáo 。 不bất 思tư 議nghị 故cố 。 一nhất 云vân 不bất 到đáo 。 實thật 身thân 不bất 可khả 在tại 多đa 處xứ 故cố 。 雖tuy 有hữu 兩lưỡng 釋thích 。 且thả 依y 後hậu 說thuyết 。

經kinh 。 又hựu 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 至chí )# 觀quán 慧tuệ 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 四tứ 明minh 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。 次thứ 明minh 除trừ 障chướng 。 後hậu 明minh 攝nhiếp 化hóa 分phân 齊tề 。 言ngôn 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 者giả 。 諸chư 說thuyết 不bất 同đồng 。 有hữu 說thuyết 名danh 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 名danh 為vi 無vô 生sanh 。 無vô 自tự 體thể 故cố 。 或hoặc 說thuyết 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 及cập 圓viên 成thành 實thật 。 皆giai 名danh 無vô 生sanh 。 如như 解giải 深thâm 密mật 瑜du 伽già 論luận 。 或hoặc 說thuyết 三tam 性tánh 皆giai 名danh 無vô 生sanh 。 謂vị 本bổn 性tánh 無vô 生sanh 。 自tự 然nhiên 無vô 生sanh 。 惑hoặc 苦khổ 無vô 生sanh 。 如như 成thành 唯duy 識thức 等đẳng 言ngôn 。 所sở 謂vị 遠viễn 不bất 動động 慧tuệ 者giả 。 配phối 位vị 。 七thất 地địa 名danh 遠viễn 行hành 。 至chí 功công 用dụng 心tâm 最tối 後hậu 邊biên 故cố 。 八bát 地địa 名danh 不bất 動động 相tương/tướng 用dụng 煩phiền 惱não 。 不bất 能năng 動động 故cố 。 九cửu 地địa 名danh 觀quán 慧tuệ 。 四tứ 無vô 礙ngại 解giải 。 化hóa 有hữu 情tình 故cố 。

經kinh 。 亦diệc 斷đoạn 三tam 界giới 心tâm 色sắc 等đẳng 習tập 煩phiền 惱não 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 明minh 除trừ 障chướng 也dã 。 謂vị 於ư 前tiền 位vị 。 已dĩ 斷đoạn 色sắc 心tâm 煩phiền 惱não 。 今kim 此thử 位vị 中trung 所sở 斷đoạn 微vi 細tế 。 名danh 心tâm 色sắc 等đẳng 習tập 。

經kinh 。 現hiện 不bất 可khả 說thuyết (# 至chí )# 神thần 通thông 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 攝nhiếp 化hóa 分phân 齊tề 。 如như 經kinh 可khả 知tri 。

經kinh 。

復phục 次thứ 寂tịch 滅diệt 忍nhẫn 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 五ngũ 辨biện 寂tịch 滅diệt 忍nhẫn 。 文văn 別biệt 有hữu 四tứ 。 一nhất 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。 二nhị 辨biện 其kỳ 除trừ 障chướng 。 三tam 約ước 諦đế 辨biện 異dị 。 四tứ 無vô 緣duyên 下hạ 。 所sở 化hóa 分phân 齊tề 。 前tiền 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 標tiêu 名danh 。 次thứ 讚tán 用dụng 。 後hậu 配phối 位vị 。 此thử 即tức 標tiêu 名danh 。 若nhược 依y 本bổn 記ký 。 寂tịch 是thị 定định 。 滅diệt 是thị 慧tuệ 。 依y 定định 發phát 慧tuệ 。 滅diệt 諸chư 漏lậu 故cố 。 名danh 寂tịch 滅diệt 忍nhẫn 。 一nhất 云vân 。 離ly 諸chư 法pháp 相tướng 。 究cứu 竟cánh 真Chân 如Như 。 名danh 為vi 寂tịch 滅diệt 。 緣duyên 彼bỉ 境cảnh 智trí 。 名danh 寂tịch 滅diệt 忍nhẫn 。

經kinh 。 佛Phật 與dữ 菩Bồ 薩Tát 至chí 。 入nhập 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 讚tán 用dụng 。 言ngôn 金kim 剛cang 者giả 。 自tự 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 能năng 斷đoạn 智trí 。 名danh 為vi 金kim 剛cang 。 能năng 斷đoạn 一nhất 切thiết 。 諸chư 煩phiền 惱não 故cố 。 今kim 此thử 經Kinh 。 依y 此thử 而nhi 說thuyết 。 二nhị 所sở 斷đoạn 惑hoặc 。 名danh 為vi 金kim 剛cang 。 性tánh 強cường/cưỡng 難nạn/nan 斷đoạn 。 似tự 金kim 剛cang 故cố 。 故cố 新tân 翻phiên 般Bát 若Nhã 。 名danh 為vi 能năng 斷đoạn 金kim 剛cang 。 惑hoặc 可khả 金kim 剛cang 。 亦diệc 屬thuộc 能năng 斷đoạn 。 由do 此thử 義nghĩa 故cố 。 佛Phật 與dữ 菩Bồ 薩Tát 。 同đồng 用dụng 此thử 忍nhẫn 。

經kinh 。 下hạ 忍nhẫn 行hành 中trung 行hành (# 至chí )# 薩tát 般Bát 若Nhã 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 配phối 位vị 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 。 此thử 云vân 一Nhất 切Thiết 智Trí 。

經kinh 。 共cộng 觀quán 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 辨biện 其kỳ 除trừ 障chướng 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 明minh 觀quán 境cảnh 。 次thứ 辨biện 除trừ 障chướng 。 後hậu 顯hiển 二nhị 道đạo 。 差sai 別biệt 之chi 相tướng 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 謂vị 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 同đồng 觀quán 真Chân 如Như 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 問vấn 此thử 位vị 同đồng 觀quán 。 有hữu 勝thắng 劣liệt 不phủ 。 若nhược 有hữu 勝thắng 劣liệt 。 本bổn 業nghiệp 經kinh 中trung 。 何hà 名danh 等đẳng 覺giác 。 若nhược 無vô 勝thắng 劣liệt 。 如như 何hà 瑜du 伽già 。 八bát 復phục 次thứ 釋thích 勝thắng 劣liệt 差sai 別biệt 。 答đáp 云vân 。 諸chư 說thuyết 不bất 同đồng 。 一nhất 云vân 。 緣duyên 真chân 即tức 無vô 勝thắng 劣liệt 。 若nhược 緣duyên 俗tục 境cảnh 。 勝thắng 劣liệt 不bất 同đồng 。 故cố 經kinh 與dữ 論luận 。 互hỗ 不bất 相tương 違vi 。 一nhất 云vân 。 據cứ 實thật 勝thắng 劣liệt 不bất 同đồng 。 故cố 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 聞văn 見kiến 佛Phật 性tánh 。 於ư 如Như 來Lai 地địa 。 眼nhãn 見kiến 佛Phật 性tánh 。 具cụ 說thuyết 如như 。 彼bỉ 又hựu 瑜du 伽già 論luận 十thập 四tứ 五ngũ 曰viết 。 所sở 見kiến 月nguyệt 光quang 喻dụ 二nhị 位vị 。 故cố 知tri 二nhị 位vị 定định 有hữu 勝thắng 劣liệt 。 而nhi 言ngôn 等đẳng 者giả 。 等đẳng 斷đoạn 一nhất 障chướng 。 故cố 說thuyết 為vi 等đẳng 。 慈từ 恩ân 三tam 藏tạng 。 意ý 從tùng 後hậu 釋thích 。

經kinh 。 斷đoạn 三tam 界giới 心tâm 習tập 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 正chánh 辨biện 除trừ 障chướng 。 於ư 前tiền 位vị 中trung 。 已dĩ 斷đoạn 色sắc 心tâm 二nhị 種chủng 麁thô 習tập 。 今kim 此thử 位vị 中trung 。 亦diệc 斷đoạn 色sắc 心tâm 二nhị 種chủng 細tế 習tập 。 為vi 顯hiển 所sở 斷đoạn 最tối 微vi 細tế 故cố 。 但đãn 名danh 心tâm 習tập 。

經kinh 。 無vô 明minh 盡tận 相tương/tướng (# 至chí 。 為vì 薩Tát 婆Bà 若Nhã 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 正chánh 辨biện 二nhị 道đạo 差sai 別biệt 相tương/tướng 。 然nhiên 釋thích 此thử 文văn 。 諸chư 說thuyết 不bất 同đồng 。 一nhất 云vân 。 無vô 明minh 盡tận 相tương/tướng 為vi 金kim 剛cang 盡tận 相tương/tướng 者giả 。 顯hiển 無vô 間gian 道đạo 相tương/tướng 。 據cứ 實thật 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 皆giai 盡tận 。 就tựu 根căn 本bổn 說thuyết 。 是thị 故cố 但đãn 言ngôn 無vô 明minh 盡tận 相tương/tướng 。 即tức 用dụng 此thử 相tương/tướng 。 為vi 金kim 剛cang 盡tận 相tương/tướng 。 解giải 脫thoát 道đạo 中trung 。 已dĩ 過quá 無vô 明minh 盡tận 相tương/tướng 。 故cố 言ngôn 無vô 相tướng 為vì 薩Tát 婆Bà 若Nhã 。 若nhược 依y 本bổn 記ký 。 無vô 明minh 盡tận 相tương/tướng 為vi 金kim 剛cang 者giả 。 顯hiển 無vô 間gian 道đạo 相tương/tướng 。 謂vị 於ư 此thử 位vị 。 有hữu 涉thiệp 相tương/tướng 盡tận 。 就tựu 根căn 本bổn 說thuyết 。 故cố 言ngôn 無vô 明minh 盡tận 相tương/tướng 為vi 金kim 剛cang 盡tận 相tương/tướng 。 無vô 相tướng 為vì 薩Tát 婆Bà 若Nhã 者giả 。 顯hiển 解giải 脫thoát 道đạo 。 言ngôn 盡tận 相tương/tướng 等đẳng 者giả 。 無vô 間gian 道đạo 時thời 。 惑hoặc 相tương/tướng 雖tuy 盡tận 。 猶do 有hữu 境cảnh 智trí 異dị 相tướng 。 故cố 不bất 言ngôn 無vô 相tướng 。 於ư 此thử 位vị 中trung 。 盡tận 無vô 明minh 相tướng 。 亦diệc 無vô 境cảnh 智trí 異dị 相tướng 。 故cố 盡tận 相tương/tướng 無vô 相tướng 。 為vì 薩Tát 婆Bà 若Nhã 。 雖tuy 有hữu 兩lưỡng 釋thích 。 且thả 依y 後hậu 釋thích 。

經kinh 。 超siêu 度độ 世thế 諦đế (# 至chí )# 等đẳng 法pháp 性tánh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 約ước 諦đế 辨biện 異dị 。 三tam 賢hiền 多đa 住trụ 世thế 諦đế 。 十Thập 地Địa 多đa 住trụ 真Chân 諦Đế 。 度độ 三tam 賢hiền 故cố 。 超siêu 世thế 諦đế 。 度độ 十Thập 地Địa 故cố 。 超siêu 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 超siêu 世thế 諦đế 故cố 非phi 有hữu 。 超siêu 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 故cố 非phi 無vô 。 故cố 為vi 第đệ 十thập 一nhất 地địa 。 薩tát 云vân 若nhược 覺giác 。 自tự 有hữu 兩lưỡng 說thuyết 。 一nhất 云vân 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 名danh 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 薩tát 云vân 若nhược 名danh 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 若nhược 依y 本bổn 記ký 。 皆giai 翻phiên 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 言ngôn 湛trạm 然nhiên 清thanh 淨tịnh 。 常thường 住trụ 不bất 變biến 。 同đồng 真chân 際tế 。 等đẳng 法pháp 性tánh 者giả 。 重trọng/trùng 釋thích 薩tát 云vân 若nhược 。 常thường 住trụ 之chi 相tướng 。 諸chư 說thuyết 不bất 同đồng 。 一nhất 云vân 。 即tức 准chuẩn 此thử 文văn 。 如Như 來Lai 常thường 住trụ 。 無vô 生sanh 無vô 滅diệt 。 一nhất 云vân 。 為vi 相tương 續tục 常thường 。 故cố 說thuyết 常thường 住trụ 。 具cụ 如như 三Tam 身Thân 章chương 。

經kinh 。 無vô 緣duyên 大đại 悲bi 來lai 化hóa 三tam 界giới 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 四tứ 攝nhiếp 化hóa 分phân 齊tề 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 標tiêu 宗tông 略lược 釋thích 。 後hậu 依y 宗tông 廣quảng 釋thích 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 謂vị 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 能năng 化hóa 所sở 化hóa 。 皆giai 不bất 離ly 三tam 界giới 。 大đại 悲bi 是thị 能năng 化hóa 之chi 具cụ 。 眾chúng 生sanh 是thị 所sở 化hóa 之chi 境cảnh 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 是thị 能năng 化hóa 之chi 體thể 。 大đại 悲bi 有hữu 三tam 。 一nhất 眾chúng 生sanh 緣duyên 。 二nhị 法pháp 緣duyên 。 三tam 無vô 緣duyên 。 初sơ 通thông 外ngoại 道đạo 。 次thứ 通thông 二Nhị 乘Thừa 。 後hậu 唯duy 佛Phật 及cập 菩Bồ 薩Tát 。 若nhược 廣quảng 分phân 別biệt 。 如như 智Trí 度Độ 論luận 二nhị 十thập 三tam 。 及cập 佛Phật 地địa 論luận 第đệ 五ngũ 等đẳng 。 今kim 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 以dĩ 大đại 悲bi 力lực 。 化hóa 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 乘thừa 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 來lai 化hóa 三tam 界giới 。

經kinh 。 善thiện 男nam 子tử (# 至chí )# 亦diệc 不bất 出xuất 三tam 界giới 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 依y 宗tông 廣quảng 釋thích 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 申thân 正chánh 理lý 。 次thứ 三tam 界giới 外ngoại 下hạ 。 破phá 異dị 師sư 說thuyết 。 後hậu 大đại 王vương 我ngã 言ngôn 下hạ 。 引dẫn 古cổ 證chứng 今kim 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 若nhược 依y 本bổn 記ký 。 此thử 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 煩phiền 惱não 用dụng 。 由do 惑hoặc 發phát 業nghiệp 。 生sanh 三tam 界giới 報báo 故cố 。 二nhị 生sanh 死tử 果quả 。 謂vị 所sở 感cảm 果quả 。 體thể 屬thuộc 三tam 界giới 。 二nhị 十thập 二nhị 根căn 中trung 。 三tam 無vô 漏lậu 根căn 雖tuy 非phi 三tam 界giới 。 依y 三tam 界giới 身thân 。 故cố 言ngôn 不bất 出xuất 。 三tam 智trí 慧tuệ 體thể 。 謂vị 佛Phật 三Tam 身Thân 所sở 有hữu 智trí 慧tuệ 。 名danh 智trí 慧tuệ 體thể 化hóa 三tam 界giới 處xứ 。 故cố 言ngôn 不bất 出xuất 四Tứ 智Trí 慧tuệ 用dụng 。 反phản 顯hiển 界giới 內nội 有hữu 所sở 化hóa 生sanh 。 意ý 明minh 佛Phật 智trí 化hóa 三tam 界giới 用dụng 。 雖tuy 名danh 相tướng 中trung 有hữu 此thử 四tứ 義nghĩa 。 皆giai 是thị 虛hư 妄vọng 。 若nhược 出xuất 三tam 界giới 繫hệ 縛phược 。 即tức 見kiến 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 如như 理lý 不bất 復phục 見kiến 有hữu 。 能năng 化hóa 所sở 化hóa 也dã 。 今kim 解giải 此thử 文văn 。 有hữu 其kỳ 三tam 義nghĩa 。 初sơ 煩phiền 惱não 及cập 果quả 。 體thể 屬thuộc 三tam 界giới 。 在tại 三tam 界giới 處xứ 。 故cố 言ngôn 不bất 出xuất 。 次thứ 辨biện 二nhị 十thập 二nhị 根căn 。 謂vị 三tam 無vô 漏lậu 根căn 。 在tại 三tam 界giới 處xứ 。 眼nhãn 等đẳng 五ngũ 根căn 。 及cập 五ngũ 受thọ 根căn 。 男nam 女nữ 意ý 命mạng 。 體thể 屬thuộc 三tam 界giới 。 信tín 等đẳng 五ngũ 根căn 。 有hữu 屬thuộc 有hữu 在tại 。 後hậu 佛Phật 三Tam 身Thân 。 雖tuy 非phi 三tam 界giới 。 亦diệc 在tại 三tam 界giới 。 故cố 言ngôn 不bất 出xuất 。 或hoặc 可khả 三tam 無vô 漏lậu 根căn 。 亦diệc 後hậu 三tam 界giới 九cửu 根căn 中trung 起khởi 。 故cố 說thuyết 在tại 界giới 。

經kinh 。 三tam 界giới 外ngoại (# 至chí )# 非phi 七thất 。 佛Phật 之chi 所sở 說thuyết 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 破phá 異dị 師sư 說thuyết 。 文văn 有hữu 兩lưỡng 節tiết 。 初sơ 牒điệp 彼bỉ 外ngoại 計kế 。 後hậu 指chỉ 同đồng 外ngoại 道đạo 。 謂vị 外ngoại 疑nghi 云vân 。 豈khởi 不bất 二Nhị 乘Thừa 聖thánh 者giả 。 出xuất 三tam 界giới 外ngoại 。 若nhược 言ngôn 三tam 界giới 外ngoại 無vô 眾chúng 生sanh 。 佛Phật 二Nhị 乘Thừa 教giáo 。 何hà 所sở 化hóa 耶da 。 由do 斯tư 計kế 云vân 。 三tam 界giới 外ngoại 所sở 化hóa 眾chúng 生sanh 。 是thị 故cố 世Thế 尊Tôn 破phá 云vân 。 三tam 界giới 外ngoại 有hữu 一nhất 眾chúng 生sanh 界giới 者giả 。 吠phệ 世thế 史sử 迦ca 外ngoại 道đạo 。 大đại 有hữu 經kinh 中trung 說thuyết 。 非phi 七thất 佛Phật 說thuyết 。 言ngôn 大đại 有hữu 者giả 。 彼bỉ 說thuyết 六lục 句cú 義nghĩa 。 一nhất 實thật 。 二nhị 德đức 。 三tam 業nghiệp 。 四tứ 大đại 有hữu 。 五ngũ 同đồng 異dị 。 六lục 和hòa 合hợp 句cú 義nghĩa 。 彼bỉ 說thuyết 大đại 有hữu 。 名danh 大đại 有hữu 經kinh 。 問vấn 豈khởi 不bất 三tam 界giới 外ngoại 有hữu 變biến 易dị 生sanh 死tử 。 云vân 何hà 此thử 經Kinh 說thuyết 三tam 界giới 外ngoại 。 無vô 眾chúng 生sanh 耶da 。 答đáp 真Chân 諦Đế 三tam 藏tạng 自tự 有hữu 兩lưỡng 釋thích 。 一nhất 恆hằng 解giải 者giả 。 據cứ 實thật 界giới 外ngoại 變biến 易dị 生sanh 。 而nhi 此thử 經Kinh 中trung 。 未vị 明minh 此thử 義nghĩa 。 亦diệc 無vô 有hữu 過quá 。 依y 佛Phật 教giáo 中trung 。 如như 聲Thanh 聞Văn 藏tạng 四tứ 阿a 笈cấp 摩ma 。 但đãn 說thuyết 佛Phật 身thân 。 是thị 無vô 常thường 法pháp 。 未vị 明minh 佛Phật 性tánh 常thường 住trụ 身thân 義nghĩa 。 說thuyết 佛Phật 無vô 常thường 。 亦diệc 無vô 過quá 失thất 。 此thử 亦diệc 如như 是thị 。 依y 佛Phật 教giáo 故cố 。 二nhị 依y 理lý 釋thích 。 隨tùy 分phân 別biệt 心tâm 。 計kế 有hữu 三tam 界giới 。 及cập 三tam 界giới 外ngoại 有hữu 變biến 易dị 生sanh 。 皆giai 不bất 稱xưng 理lý 。 由do 此thử 斷đoạn 所sở 計kế 。 界giới 外ngoại 生sanh 死tử 。 據cứ 實thật 還hoàn 是thị 不bất 出xuất 三tam 界giới 。 故cố 大đại 品phẩm 云vân 。 從tùng 三tam 界giới 中trung 出xuất 。 至chí 薩Tát 婆Bà 若Nhã 。 以dĩ 不bất 動động 故cố 。 唯duy 此thử 等đẳng 經kinh 。 無vô 別biệt 有hữu 情tình 。 出xuất 三tam 界giới 外ngoại 。 即tức 依y 此thử 意ý 。 釋thích 經kinh 可khả 知tri 。 慈từ 恩ân 三tam 藏tạng 。 作tác 如như 是thị 釋thích 。 變biến 易dị 生sanh 死tử 。 無vô 別biệt 業nghiệp 果quả 。 即tức 依y 三tam 界giới 所sở 有hữu 業nghiệp 果quả 。 由do 邊biên 際tế 定định 。 轉chuyển 勝thắng 轉chuyển 妙diệu 。 故cố 名danh 變biến 易dị 。 三tam 界giới 門môn 中trung 。 隨tùy 本bổn 業nghiệp 果quả 。 即tức 彼bỉ 界giới 攝nhiếp 。 故cố 此thử 經Kinh 云vân 。 出xuất 三tam 界giới 外ngoại 。 無vô 別biệt 有hữu 情tình 。 而nhi 諸chư 聖thánh 教giáo 。 互hỗ 不bất 相tương 違vi 。 若nhược 廣quảng 分phân 別biệt 。 義nghĩa 如như 別biệt 章chương 。

經kinh 。 大đại 王vương 我ngã 常thường 語ngữ (# 至chí )# 覺giác 薩tát 云vân 若nhược 性tánh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 引dẫn 古cổ 證chứng 今kim 。 若nhược 依y 本bổn 記ký 。 斷đoạn 三tam 界giới 者giả 。 謂vị 除trừ 六lục 識thức 。 名danh 為vi 業nghiệp 諦đế 。 斷đoạn 煩phiền 惱não 者giả 。 阿a 陀đà 那na 即tức 第đệ 七thất 識thức 。 說thuyết 煩phiền 惱não 淨tịnh 果quả 報báo 盡tận 者giả 。 除trừ 阿a 賴lại 耶da 。 是thị 第đệ 八bát 識thức 。 說thuyết 為vi 果quả 淨tịnh 。 如như 是thị 三tam 淨tịnh 。 名danh 之chi 為vi 佛Phật 。 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 名danh 薩tát 云vân 若nhược 性tánh 。 此thử 意ý 說thuyết 云vân 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 三tam 種chủng 淨tịnh 者giả 。 即tức 名danh 為vi 佛Phật 。 由do 此thử 應ưng 知tri 。 設thiết 得đắc 佛Phật 果Quả 。 不bất 出xuất 三tam 界giới 。

經kinh 。 眾chúng 生sanh 本bổn 業nghiệp 。 是thị 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 本bổn 所sở 修tu 行hành 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 釋thích 已dĩ 總tổng 結kết 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 總tổng 結kết 五ngũ 忍nhẫn 。 後hậu 辨biện 位vị 長trường 短đoản 。 此thử 即tức 總tổng 結kết 。 如như 經kinh 可khả 知tri 。

經kinh 。 五ngũ 忍nhẫn 中trung 十thập 四tứ 忍nhẫn 具cụ 足túc 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 對đối 十thập 四tứ 忍nhẫn 。 辨biện 位vị 長trường 短đoản 。 謂vị 五ngũ 忍nhẫn 對đối 十thập 四tứ 忍nhẫn 。 展triển 轉chuyển 相tương/tướng 攝nhiếp 。 尋tầm 即tức 可khả 知tri 。

經kinh 。 白bạch 佛Phật 言ngôn (# 至chí )# 化hóa 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 正chánh 答đáp 利lợi 他tha 。 兼kiêm 釋thích 自tự 利lợi 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 先tiên 問vấn 後hậu 答đáp 。 此thử 即tức 問vấn 也dã 。

經kinh 。 佛Phật 言ngôn 從tùng 一nhất 地địa (# 至chí 一nhất 切thiết 知tri 見kiến 故cố 。

釋thích 曰viết 。 此thử 即tức 第đệ 二nhị 如Như 來Lai 正chánh 答đáp 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 先tiên 略lược 。 後hậu 廣quảng 。 此thử 即tức 略lược 答đáp 。 文văn 有hữu 三tam 節tiết 。 初sơ 明minh 業nghiệp 所sở 依y 地địa 。 謂vị 從tùng 極cực 喜hỷ 。 乃nãi 至chí 法Pháp 雲Vân 。 問vấn 此thử 文văn 何hà 故cố 但đãn 說thuyết 十Thập 地Địa 。 答đáp 地địa 前tiền 三tam 賢hiền 。 賢hiền 而nhi 非phi 聖thánh 。 妙diệu 覺giác 一nhất 地địa 。 已dĩ 超siêu 菩Bồ 薩Tát 。 故cố 因nhân 位vị 中trung 。 隨tùy 勝thắng 而nhi 答đáp 。 次thứ 簡giản 別biệt 二nhị 行hành 。 一nhất 自tự 所sở 行hành 處xứ 。 謂vị 十Thập 地Địa 自tự 所sở 行hành 境cảnh 。 二nhị 佛Phật 所sở 行hành 境cảnh 處xứ 謂vị 妙diệu 覺giác 地địa 。 所sở 行hành 境cảnh 界giới 。 前tiền 之chi 十Thập 地Địa 。 但đãn 了liễu 自tự 行hành 所sở 行hành 處xứ 。 後hậu 金kim 剛cang 一nhất 念niệm 。 通thông 行hành 二nhị 處xứ 。 故cố 下hạ 經Kinh 云vân 。 得đắc 理lý 盡tận 三tam 昧muội 。 同đồng 佛Phật 行hạnh 處xứ 。 如như 佛Phật 境cảnh 界giới 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 又hựu 如như 瓔anh 珞lạc 經Kinh 云vân 。 佛Phật 子tử 。 菩Bồ 薩Tát 爾nhĩ 時thời 。 住trụ 大đại 寂tịch 門môn 。 乃nãi 至chí 過quá 十Thập 地Địa 解giải 。 與dữ 佛Phật 同đồng 坐tọa 。 具cụ 如như 彼bỉ 說thuyết 。 後hậu 言ngôn 一nhất 切thiết 知tri 見kiến 故cố 者giả 。 釋thích 成thành 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 十Thập 地Địa 行hành 。 本bổn 業nghiệp 清thanh 淨tịnh 。 皆giai 由do 知tri 見kiến 力lực 所sở 生sanh 故cố 。 一nhất 云vân 。 從tùng 初Sơ 地Địa 乃nãi 至chí 後hậu 佛Phật 地địa 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。

經kinh 。 本bổn 業nghiệp 者giả 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 廣quảng 答đáp 本bổn 業nghiệp 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 牒điệp 。 次thứ 釋thích 。 後hậu 是thị 故cố 下hạ 結kết 。 此thử 即tức 牒điệp 也dã 。

經kinh 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 至chí 化hóa 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 廣quảng 釋thích 十Thập 地Địa 。 即tức 分phân 為vi 十thập 。 此thử 即tức 第đệ 一nhất 釋thích 善thiện 覺giác 地địa 。 文văn 分phân 為vi 五ngũ 。 一nhất 居cư 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。 二nhị 配phối 屬thuộc 王vương 位vị 。 三tam 顯hiển 習tập 法Pháp 門môn 。 四tứ 釋thích 地địa 別biệt 行hành 。 五ngũ 辨biện 地địa 通thông 業nghiệp 。 住trụ 百bách 佛Phật 國quốc 者giả 。 居cư 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。 本bổn 記ký 云vân 。 國quốc 土độ 有hữu 三tam 。 一nhất 說thuyết 法Pháp 土thổ/độ 。 百bách 億ức 日nhật 月nguyệt 。 化hóa 小Tiểu 乘Thừa 。 二nhị 神thần 通thông 土thổ/độ 。 億ức 億ức 日nhật 月nguyệt 。 化hóa 中trung 乘thừa 。 三tam 智trí 慧tuệ 土thổ/độ 。 無vô 量lượng 世thế 界giới 。 化hóa 菩Bồ 薩Tát 。 今kim 言ngôn 百bách 佛Phật 國quốc 土thổ/độ 者giả 。 說thuyết 法Pháp 土thổ/độ 也dã 。 言ngôn 作tác 閻Diêm 浮Phù 四Tứ 天Thiên 王Vương 者giả 。 配phối 屬thuộc 王vương 位vị 。 問vấn 此thử 經Kinh 意ý 。 但đãn 取thủ 天thiên 王vương 。 非phi 閻Diêm 浮Phù 提đề 。 如như 何hà 此thử 云vân 作tác 閻Diêm 浮Phù 。 四Tứ 天Thiên 王Vương 耶da 。 答đáp 此thử 有hữu 兩lưỡng 釋thích 。 一nhất 云vân 。 於ư 四Tứ 天Thiên 王Vương 中trung 。 但đãn 作tác 領lãnh 閻Diêm 浮Phù 提đề 。 增Tăng 長Trưởng 天Thiên 王Vương 。 由do 南nam 勝thắng 故cố 。 不bất 作tác 餘dư 王vương 。 一nhất 云vân 。 通thông 作tác 四tứ 種chủng 天thiên 王vương 。 就tựu 勝thắng 方phương 便tiện 故cố 。 但đãn 言ngôn 閻Diêm 浮Phù 提đề 王vương 。 然nhiên 此thử 十thập 王vương 。 諸chư 教giáo 不bất 同đồng 。 依y 十Thập 地Địa 經kinh 。 初Sơ 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 作tác 閻Diêm 浮Phù 王vương 。 二Nhị 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 作tác 轉Chuyển 輪Luân 聖Thánh 王Vương 。 六lục 欲dục 天thiên 中trung 。 除trừ 四Tứ 天Thiên 王Vương 。 四tứ 靜tĩnh 慮lự 中trung 。 除trừ 第đệ 三tam 禪thiền 。 餘dư 八bát 處xứ 中trung 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 。 作tác 八bát 王vương 位vị 。 今kim 依y 此thử 經Kinh 。 六lục 欲dục 天thiên 中trung 。 及cập 四tứ 靜tĩnh 慮lự 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 。 受thọ 十thập 王vương 位vị 。 除trừ 閻Diêm 浮Phù 王vương 。 及cập 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 。 言ngôn 百bách 法Pháp 門môn 者giả 。 第đệ 三tam 顯hiển 習tập 法Pháp 門môn 。 即tức 自tự 利lợi 行hành 。 如như 上thượng 所sở 說thuyết 。 於ư 十thập 信tín 中trung 。 一nhất 一nhất 具cụ 行hành 十thập 信tín 。 故cố 言ngôn 百bách 法Pháp 門môn 也dã 。 言ngôn 二nhị 諦đế 平bình 等đẳng 心tâm 者giả 。 第đệ 四tứ 釋thích 地địa 別biệt 行hành 。 謂vị 於ư 初Sơ 地Địa 。 創sáng/sang 證chứng 真Chân 如Như 。 如như 實thật 了liễu 知tri 。 真chân 俗tục 一nhất 味vị 。 非phi 即tức 非phi 離ly 。 非phi 即tức 故cố 化hóa 義nghĩa 得đắc 成thành 。 非phi 離ly 故cố 證chứng 法pháp 皆giai 空không 。 言ngôn 化hóa 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 第đệ 五ngũ 顯hiển 地địa 通thông 行hành 。 地địa 地địa 皆giai 用dụng 化hóa 生sanh 為vi 業nghiệp 。 下hạ 有hữu 九cửu 地địa 。 多đa 作tác 五ngũ 段đoạn 。 准chuẩn 此thử 應ưng 釋thích 。

經kinh 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 至chí 化hóa 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 釋thích 離ly 達đạt 地địa 。 文văn 復phục 有hữu 五ngũ 。 一nhất 千thiên 佛Phật 國quốc 土độ 中trung 。 居cư 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。 二nhị 作tác 忉Đao 利Lợi 天Thiên 王Vương 者giả 。 配phối 業nghiệp 王vương 位vị 。 忉Đao 利Lợi 天thiên 者giả 。 此thử 是thị 梵Phạm 言ngôn 訛ngoa 略lược 也dã 。 具cụ 足túc 應ưng 言ngôn 帝đế 戾lệ 那na (# 此thử 云vân 三tam )# 橙đắng 稜lăng 貫quán (# 此thử 云vân 三tam 十thập )# 題đề 婆bà (# 此thử 云vân 天thiên )# 寶bảo 思tư 惟duy 三tam 藏tạng 云vân 。 當đương 此thử 三Tam 十Thập 三Tam 天Thiên 。 三tam 修tu 千thiên 法Pháp 門môn 者giả 。 顯hiển 習tập 法Pháp 門môn 。 謂vị 十thập 信tín 心tâm 。 一nhất 一nhất 增tăng 修tu 一nhất 百bách 心tâm 故cố 。 名danh 千thiên 法Pháp 門môn 。 後hậu 漸tiệm 增tăng 修tu 。 准chuẩn 此thử 應ưng 知tri 。 廣quảng 如như 瓔anh 珞lạc 經kinh 第đệ 二nhị 卷quyển 說thuyết 。 四tứ 十Thập 善Thiện 道Đạo 者giả 。 釋thích 地địa 別biệt 行hành 。 修tu 十Thập 善Thiện 業Nghiệp 。 行hành 戒giới 地địa 故cố 。 五ngũ 化hóa 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 者giả 。 顯hiển 地địa 通thông 行hành 。

經kinh 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 至chí 化hóa 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 釋thích 發phát 光quang 地địa 。 文văn 復phục 有hữu 五ngũ 。 言ngôn 炎diễm 天thiên 者giả 。 此thử 云vân 時thời 分phần/phân 。 餘dư 文văn 准chuẩn 上thượng 。

經kinh 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 至chí 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 四tứ 釋thích 炎diễm 慧tuệ 地địa 。 文văn 復phục 有hữu 五ngũ 。 兜Đâu 率Suất 天thiên 者giả 。 此thử 云vân 喜hỷ 足túc 。 道Đạo 品Phẩm 即tức 是thị 三Tam 十Thập 七Thất 道Đạo 品Phẩm 。

經kinh 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 至chí 化hóa 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 五ngũ 釋thích 難nan 勝thắng 地địa 。 文văn 有hữu 五ngũ 句cú 。 言ngôn 二nhị 諦đế 者giả 。 即tức 世thế 俗tục 諦đế 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 言ngôn 四Tứ 諦Đế 者giả 。 即tức 苦Khổ 集Tập 滅Diệt 道Đạo 諦Đế 。 言ngôn 八bát 諦đế 者giả 。 諸chư 說thuyết 不bất 同đồng 。 一nhất 云vân 。 有hữu 作tác 無vô 作tác 。 二nhị 種chủng 四Tứ 諦Đế 。 合hợp 說thuyết 為vi 八bát 。 若nhược 依y 本bổn 記ký 。 苦khổ 苦khổ 。 壞hoại 苦khổ 。 行hành 苦khổ 。 分phân 段đoạn 。 變biến 易dị 。 善thiện 。 不bất 善thiện 。 正chánh 行hạnh 。 名danh 為vi 八bát 諦đế 。 顯hiển 揚dương 第đệ 八bát 。 行hành 苦Khổ 諦Đế 。 壞hoại 苦khổ 。 苦khổ 苦khổ 。 流lưu 轉chuyển 。 流lưu 息tức (# 瑜du 伽già 云vân 還hoàn 滅diệt )# 。 雜tạp 染nhiễm 。 清thanh 淨tịnh 。 正chánh 方phương 便tiện 諦đế (# 瑜du 伽già 云vân 正chánh 加gia 行hành )# 。 名danh 為vi 八bát 諦đế 。 解giải 云vân 。 如như 次thứ 三tam 苦khổ 。 流lưu 轉chuyển 生sanh 死tử 。 流lưu 息tức 涅Niết 槃Bàn 十thập 。 三tam 種chủng 雜tạp 染nhiễm 。 斷đoạn 彼bỉ 所sở 得đắc 清thanh 淨tịnh 無vô 為vi 。 即tức 彼bỉ 能năng 斷đoạn 。 方phương 便tiện 聖thánh 道Đạo 。 名danh 八bát 諦đế 也dã 。 若nhược 依y 瑜du 伽già 第đệ 四tứ 十thập 六lục 。 亦diệc 同đồng 顯hiển 揚dương 。 然nhiên 彼bỉ 二nhị 論luận 。 增tăng 數số 門môn 中trung 。 增tăng 一nhất 至chí 十thập 。 廣quảng 說thuyết 如như 彼bỉ 。 今kim 依y 十Thập 地Địa 。 十thập 四Tứ 諦Đế 中trung 。 後hậu 八bát 種chủng 諦đế 。 以dĩ 釋thích 此thử 文văn 。 前tiền 之chi 六lục 諦đế 即tức 此thử 經Kinh 中trung 。 二nhị 諦đế 四Tứ 諦Đế 。 言ngôn 八bát 諦đế 者giả 。 十Thập 地Địa 經Kinh 云vân 。 覺giác 法pháp 自tự 相tướng 同đồng 相tương/tướng 故cố 。 善thiện 知tri 相tướng 諦đế 。 覺giác 法pháp 差sai 別biệt 故cố 。 善thiện 知tri 差sai 別biệt 諦đế 。 覺giác 分phân 別biệt 陰ấm 界giới 入nhập 故cố 。 善thiện 知tri 說thuyết 成thành 諦đế 。 覺giác 身thân 心tâm 苦khổ 惱não 故cố 。 善thiện 知tri 事sự 諦đế 。 覺giác 諸chư 道đạo 生sanh 相tương 續tục 所sở 。 善thiện 知tri 生sanh 諦đế 。 畢tất 竟cánh 滅diệt 一nhất 切thiết 熱nhiệt 惱não 故cố 。 善thiện 知tri 盡tận 無vô 生sanh 智trí 諦đế 。 起khởi 不bất 二nhị 行hành 故cố 。 善thiện 知tri 令linh 入nhập 道đạo 智trí 諦đế 。 正chánh 覺giác 一nhất 切thiết 法pháp 相tương/tướng 故cố 。 善thiện 知tri 一nhất 切thiết 。 菩Bồ 薩Tát 地địa 次thứ 第đệ 成thành 就tựu 諦đế 。 及cập 善thiện 知tri 集tập 如Như 來Lai 智trí 諦đế 。 以dĩ 信tín 解giải 力lực 故cố 知tri 。 非phi 得đắc 一nhất 切thiết 究cứu 竟cánh 智trí 故cố 。 問vấn 經kinh 說thuyết 九cửu 諦đế 。 如như 何hà 言ngôn 八bát 。 答đáp 經kinh 意ý 欲dục 顯hiển 妙diệu 覺giác 勝thắng 故cố 。 開khai 為vi 二nhị 諦đế 。 論luận 意ý 欲dục 明minh 同đồng 大Đại 乘Thừa 故cố 。 合hợp 為vi 一nhất 數số 。 前tiền 之chi 七thất 諦đế 。 通thông 大đại 小tiểu 故cố 。 故cố 今kim 此thử 經Kinh 依y 八bát 諦đế 說thuyết 。

經kinh 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 至chí )# 化hóa 一nhất 切thiết 眾chúng 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 六lục 釋thích 現hiện 前tiền 地địa 。 亦diệc 有hữu 五ngũ 句cú 。 准chuẩn 上thượng 應ưng 知tri 。

經kinh 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 至chí 化hóa 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 七thất 釋thích 遠viễn 行hành 地địa 。 亦diệc 有hữu 五ngũ 句cú 。 言ngôn 方phương 便tiện 智trí 願nguyện 智trí 者giả 。 不bất 捨xả 眾chúng 生sanh 。 起khởi 法pháp 無vô 我ngã 。 名danh 方phương 便tiện 智trí 。 由do 方phương 便tiện 力lực 。 能năng 作tác 七thất 門môn 攝nhiếp 眾chúng 生sanh 事sự 。 願nguyện 力lực 取thủ 生sanh 。 恆hằng 為vi 上thượng 首thủ 。 名danh 為vi 願nguyện 智trí 。 即tức 此thử 願nguyện 智trí 。 當đương 方phương 便tiện 智trí 第đệ 一nhất 門môn 攝nhiếp 。 非phi 十thập 度độ 中trung 方phương 便tiện 及cập 願nguyện 。 言ngôn 七thất 門môn 者giả 。 一nhất 願nguyện 力lực 取thủ 生sanh 。 教giáo 化hóa 餘dư 眾chúng 生sanh 故cố 。 二nhị 說thuyết 對đối 治trị 。 為vi 滅diệt 煩phiền 惱não 。 染nhiễm 及cập 隨tùy 煩phiền 惱não 。 使sử 寂tịch 滅diệt 故cố 。 三tam 為vi 滅diệt 諸chư 障chướng 故cố 。 四tứ 於ư 大đại 法pháp 眾chúng 會hội 集tập 故cố 。 五ngũ 見kiến 聞văn 親thân 近cận 。 供cúng 養dường 修tu 行hành 。 生sanh 福phước 德đức 故cố 。 六lục 轉chuyển 法Pháp 輪luân 故cố 。 七thất 所sở 問vấn 善thiện 釋thích 故cố 。 具cụ 如như 十Thập 地Địa 論luận 第đệ 九cửu 卷quyển 說thuyết 。

經kinh 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 至chí 化hóa 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 八bát 釋thích 等đẳng 觀quán 地địa 。 亦diệc 有hữu 五ngũ 句cú 。 言ngôn 雙song 照chiếu 方phương 便tiện 神thần 通thông 智trí 者giả 。 雙song 照chiếu 真chân 俗tục 互hỗ 不bất 相tương 違vi 。 為vi 方phương 便tiện 。 於ư 入nhập 觀quán 中trung 。 能năng 發phát 神thần 通thông 。 故cố 名danh 神thần 通thông 智trí 。

經kinh 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 至chí 化hóa 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 九cửu 釋thích 善thiện 慧tuệ 地địa 。 亦diệc 有hữu 五ngũ 句cú 。 如như 文văn 可khả 知tri 。

經kinh 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 至chí 如như 佛Phật 境cảnh 界giới 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 十thập 釋thích 法pháp 雲vân 地địa 。 亦diệc 有hữu 五ngũ 句cú 。 一nhất 居cư 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。 如như 文văn 可khả 知tri 。 二nhị 配phối 屬thuộc 王vương 位vị 。 言ngôn 大đại 靜tĩnh 天thiên 王vương 者giả 。 色Sắc 究Cứu 竟Cánh 天Thiên 。 摩Ma 醯Hê 首Thủ 羅La 天Thiên 王vương 。 言ngôn 三tam 界giới 主chủ 者giả 。 簡giản 三tam 界giới 王vương 故cố 。 言ngôn 三tam 界giới 主chủ 。 三tam 脩tu 不bất 可khả 說thuyết 不bất 可khả 說thuyết 法Pháp 門môn 者giả 。 顯hiển 習tập 法Pháp 門môn 。 四tứ 德đức 理lý 盡tận 下hạ 。 釋thích 地địa 別biệt 行hành 。 覺giác 行hành 已dĩ 滿mãn 。 名danh 曰viết 理lý 盡tận 。 與dữ 佛Phật 如Như 來Lai 。 共cộng 斷đoạn 細tế 障chướng 。 名danh 同đồng 佛Phật 行hạnh 。 無vô 明minh 即tức 是thị 三tam 界giới 本bổn 原nguyên 。 此thử 地địa 能năng 盡tận 。 名danh 為vi 盡tận 原nguyên 。 若nhược 依y 本bổn 記ký 。 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 以dĩ 此thử 為vi 本bổn 原nguyên 。 五ngũ 教giáo 化hóa 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 如như 佛Phật 境cảnh 界giới 者giả 。 顯hiển 地địa 通thông 行hành 。

經kinh 。 是thị 故cố (# 至chí )# 行hành 淨tịnh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 總tổng 結kết 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 結kết 菩Bồ 薩Tát 業nghiệp 。 後hậu 結kết 如Như 來Lai 業nghiệp 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。

經kinh 。 若nhược 十thập 方phương (# 至chí 。 無vô 量lượng 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 結kết 如Như 來Lai 業nghiệp 。

經kinh 。

爾nhĩ 時thời (# 至chí 。 波Ba 羅La 蜜Mật 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 月nguyệt 光quang 偈kệ 讚tán 。 於ư 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 大đại 眾chúng 供cúng 養dường 。 次thứ 月nguyệt 光quang 正chánh 讚tán 。 後hậu 時thời 諸chư 下hạ 。 辨biện 眾chúng 得đắc 益ích 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 文văn 有hữu 兩lưỡng 節tiết 。 初sơ 香hương 華hoa 供cúng 養dường 。 後hậu 合hợp 掌chưởng 聽thính 聞văn 。 依y 十Thập 地Địa 論luận 。 供cúng 養dường 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 者giả 利lợi 養dưỡng 供cúng 養dường 。 謂vị 衣y 服phục 臥ngọa 具cụ 等đẳng 。 二nhị 者giả 恭cung 敬kính 供cúng 養dường 。 謂vị 香hương 華hoa 幡phan 蓋cái 等đẳng 。 三tam 者giả 行hành 供cúng 養dường 。 謂vị 修tu 行hành 信tín 戒giới 行hạnh 等đẳng 。 此thử 當đương 第đệ 二nhị 敬kính 供cúng 養dường 也dã 。

經kinh 。 今kim 於ư 佛Phật 前tiền 。 以dĩ 偈kệ 歎thán 曰viết 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 月nguyệt 光quang 正chánh 讚tán 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 發phát 起khởi 頌tụng 文văn 。 後hậu 以dĩ 偈kệ 正chánh 讚tán 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 所sở 言ngôn 偈kệ 者giả 。 自tự 有hữu 二nhị 說thuyết 。 一nhất 云vân 。 偈kệ 者giả 竭kiệt 也dã 。 攝nhiếp 義nghĩa 竭kiệt 盡tận 。 故cố 名danh 為vi 偈kệ 。 一nhất 云vân 。 依y 正chánh 梵Phạm 音âm 。 名danh 為vi 伽già 他tha 。 此thử 云vân 頌tụng 而nhi 言ngôn 偈kệ 者giả 。 是thị 訛ngoa 略lược 也dã 。 然nhiên 所sở 說thuyết 偈kệ 。 必tất 具cụ 四tứ 句cú 。 梵Phạm 音âm 鉢bát 陀đà 。 此thử 翻phiên 為vi 迹tích 。 外ngoại 譬thí 真Chân 如Như 諸chư 象tượng 四tứ 跡tích 成thành 身thân 。 偈kệ 亦diệc 如như 是thị 。

經kinh 。 世Thế 尊Tôn 導đạo 師sư 金kim 剛cang 體thể 。 心tâm 行hành 寂tịch 滅diệt 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 以dĩ 偈kệ 正chánh 讚tán 。 此thử 中trung 總tổng 有hữu 二nhị 十thập 九cửu 行hành 偈kệ 半bán 。 大đại 分phân 為vi 三tam 。 初sơ 一nhất 偈kệ 半bán 。 略lược 歎thán 佛Phật 德đức 。 次thứ 五ngũ 忍nhẫn 下hạ 。 二nhị 十thập 五ngũ 偈kệ 。 廣quảng 歎thán 五ngũ 忍nhẫn 德đức 。 後hậu 如Như 來Lai 下hạ 。 有hữu 三tam 偈kệ 。 歎thán 佛Phật 化hóa 業nghiệp 。 就tựu 歎thán 佛Phật 德đức 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 有hữu 半bán 偈kệ 。 歎thán 佛Phật 自tự 體thể 。 即tức 歎thán 佛Phật 寶bảo 。 次thứ 有hữu 半bán 偈kệ 。 歎thán 佛Phật 說thuyết 法pháp 。 即tức 歎thán 法Pháp 寶bảo 。 後hậu 有hữu 半bán 偈kệ 。 歎thán 佛Phật 攝nhiếp 眾chúng 。 即tức 歎thán 僧Tăng 寶bảo 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 然nhiên 此thử 頌tụng 文văn 。 諸chư 說thuyết 不bất 同đồng 。 若nhược 依y 本bổn 記ký 。 頌tụng 初sơ 二nhị 句cú 。 明minh 佛Phật 三tam 業nghiệp 。 具cụ 足túc 五ngũ 義nghĩa 。 一nhất 世Thế 尊Tôn 者giả 。 威uy 德đức 具cụ 足túc 。 二nhị 導đạo 師sư 者giả 。 智trí 慧tuệ 具cụ 足túc 。 三tam 金kim 剛cang 體thể 者giả 。 法Pháp 身thân 具cụ 足túc 。 四tứ 心tâm 行hành 寂tịch 滅diệt 者giả 。 解giải 脫thoát 具cụ 足túc 。 五ngũ 轉chuyển 法Pháp 輪luân 者giả 。 化hóa 他tha 具cụ 足túc 。 解giải 云vân 五ngũ 中trung 金kim 剛cang 體thể 者giả 。 歎thán 法Pháp 身thân 德đức 。 餘dư 之chi 三tam 句cú 。 歎thán 受thọ 用dụng 身thân 。 轉chuyển 法Pháp 輪luân 者giả 。 讚tán 其kỳ 化hóa 身thân 。 三Tam 身Thân 別biệt 相tướng 。 具cụ 如như 別biệt 章chương 。 一nhất 云vân 。 初sơ 二nhị 句cú 。 讚tán 佛Phật 三tam 密mật 。 初sơ 之chi 一nhất 句cú 。 讚tán 佛Phật 身thân 密mật 。 具cụ 一nhất 切thiết 德đức 。 眾chúng 所sở 尊tôn 重trọng 。 名danh 為vi 世Thế 尊Tôn 。 相tướng 好hảo 圓viên 滿mãn 。 引dẫn 導đạo 眾chúng 生sanh 。 名danh 為vi 導đạo 師sư 。 其kỳ 身thân 不bất 壞hoại 。 猶do 如như 金kim 剛cang 。 故cố 名danh 金kim 剛cang 體thể 。 於ư 後hậu 句cú 中trung 。 讚tán 二nhị 種chủng 密mật 。 初sơ 之chi 四tứ 字tự 。 讚tán 其kỳ 意ý 密mật 。 內nội 證chứng 真Chân 如Như 。 離ly 能năng 所sở 相tương/tướng 。 故cố 名danh 心tâm 行hành 寂tịch 滅diệt 。 後hậu 之chi 三tam 字tự 。 讚tán 其kỳ 語ngữ 密mật 。 遠viễn 近cận 同đồng 聞văn 。 無vô 所sở 壅ủng 隔cách 。 名danh 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。 若nhược 廣quảng 分phân 別biệt 。 如như 三tam 密mật 經kinh 。

經kinh 。 八bát 辨biện 洪hồng 音âm 為vi 眾chúng 說thuyết 。

時thời 眾chúng 得đắc 道Đạo 百bách 萬vạn 億ức 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 讚tán 佛Phật 說thuyết 法pháp 。 文văn 有hữu 兩lưỡng 節tiết 。 初sơ 讚tán 妙diệu 辨biện 。 後hậu 讚tán 德đức 益ích 。 言ngôn 詞từ 巧xảo 妙diệu 為vi 辨biện 。 遠viễn 近cận 皆giai 遍biến 曰viết 洪hồng 。 言ngôn 八bát 音âm 者giả 。 如như 梵Phạm 魔ma 喻dụ 經Kinh 云vân 。 佛Phật 說thuyết 法pháp 聲thanh 。 有hữu 其kỳ 八bát 種chủng 。 一nhất 最tối 好hảo/hiếu 聲thanh 。 二nhị 易dị 了liễu 聲thanh 。 三tam 濡nhu 軟nhuyễn 聲thanh 。 四tứ 調điều 和hòa 聲thanh 。 五ngũ 慧tuệ 聲thanh 。 六lục 不bất 誣vu 聲thanh 。 七thất 深thâm 妙diệu 聲thanh 。 八bát 不bất 女nữ 聲thanh 。 又hựu 瓔anh 珞lạc 經kinh 。 有hữu 八bát 種chủng 聲thanh 。 謂vị 內nội 外ngoại 因nhân 果quả 。 及cập 四Tứ 無Vô 礙Ngại 聲thanh 。 即tức 為vi 八bát 也dã 。 又hựu 賢hiền 愚ngu 經kinh 。 十thập 住trụ 斷đoạn 結kết 經kinh 等đẳng 。 亦diệc 說thuyết 八bát 種chủng 。 與dữ 此thử 不bất 同đồng 。 恐khủng 繁phồn 不bất 述thuật 。 言ngôn 時thời 眾chúng 得đắc 道Đạo 百bách 萬vạn 億ức 者giả 。 第đệ 二nhị 讚tán 眾chúng 得đắc 益ích 。 如như 經kinh 可khả 知tri 。

經kinh 。

時thời 六lục 天thiên 人nhân 皆giai 出xuất 家gia 道đạo 。 成thành 比Bỉ 丘Khâu 眾chúng 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 歎thán 佛Phật 攝nhiếp 眾chúng 。 謂vị 說thuyết 法Pháp 時thời 。 六lục 欲dục 諸chư 天thiên 。 及cập 人nhân 民dân 眾chúng 。 成thành 出xuất 家gia 道đạo 。 及cập 菩Bồ 薩Tát 行hành 等đẳng 。 問vấn 如như 何hà 六lục 天thiên 有hữu 出xuất 家gia 眾chúng 益ích 。 依y 本bổn 記ký 云vân 。 出xuất 家gia 二nhị 種chủng 。 一nhất 心tâm 出xuất 家gia 。 二nhị 形hình 出xuất 家gia 。 今kim 六Lục 欲Dục 天Thiên 。 依y 於ư 佛Phật 法Pháp 。 皆giai 出xuất 生sanh 死tử 家gia 。 故cố 不bất 相tương 違vi 。

經kinh 。 五ngũ 忍nhẫn 功công 德đức (# 至chí )# 能năng 盡tận 原nguyên 。

釋thích 曰viết 。 上thượng 來lai 略lược 歎thán 佛Phật 德đức 訖ngật 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 二nhị 十thập 五ngũ 偈kệ 。 廣quảng 歎thán 五ngũ 忍nhẫn 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 有hữu 一nhất 頌tụng 。 總tổng 歎thán 五ngũ 忍nhẫn 。 後hậu 佛Phật 眾chúng 下hạ 二nhị 十thập 四tứ 頌tụng 。 別biệt 讚tán 五ngũ 忍nhẫn 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 文văn 有hữu 三tam 節tiết 。 初sơ 之chi 一nhất 句cú 。 讚tán 所sở 了liễu 法pháp 。 次thứ 有hữu 一nhất 句cú 。 辨biện 能năng 了liễu 人nhân 。 後hậu 有hữu 二nhị 句cú 。 顯hiển 其kỳ 勝thắng 劣liệt 。 此thử 明minh 除trừ 佛Phật 以dĩ 外ngoại 。 障chướng 未vị 除trừ 故cố 。 不bất 能năng 窮cùng 盡tận 。 故cố 不bất 名danh 智trí 但đãn 名danh 為vi 忍nhẫn 。 唯duy 佛Phật 一nhất 人nhân 。 能năng 盡tận 忍nhẫn 源nguyên 。 障chướng 已dĩ 盡tận 故cố 。

經kinh 。 佛Phật 眾chúng 法pháp 海hải 三Tam 寶Bảo 藏tạng 。 無vô 量lượng 功công 德đức 攝nhiếp 在tại 中trung 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 有hữu 二nhị 十thập 四tứ 頌tụng 。 別biệt 讚tán 五ngũ 忍nhẫn 。 文văn 別biệt 有hữu 四tứ 。 一nhất 有hữu 五ngũ 偈kệ 。 歎thán 伏phục 忍nhẫn 。 二nhị 善thiện 覺giác 下hạ 五ngũ 偈kệ 。 歎thán 信tín 忍nhẫn 。 三tam 炎diễm 慧tuệ 下hạ 有hữu 四tứ 偈kệ 。 歎thán 順thuận 忍nhẫn 。 四tứ 遠viễn 達đạt 下hạ 有hữu 十thập 偈kệ 。 合hợp 釋thích 無vô 生sanh 寂tịch 滅diệt 二nhị 忍nhẫn 。 就tựu 伏phục 忍nhẫn 中trung 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 有hữu 一nhất 偈kệ 半bán 。 頌tụng 方phương 便tiện 。 次thứ 有hữu 一nhất 偈kệ 。 顯hiển 正chánh 位vị 。 後hậu 二nhị 偈kệ 半bán 。 顯hiển 勢thế 力lực 。 前tiền 中trung 有hữu 三tam 初sơ 之chi 二nhị 句cú 。 信tín 所sở 依y 境cảnh 。 次thứ 有hữu 二nhị 句cú 。 明minh 發phát 信tín 心tâm 。 後hậu 有hữu 二nhị 句cú 。 配phối 屬thuộc 王vương 位vị 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 釋thích 三Tam 寶Bảo 義nghĩa 。 具cụ 如như 別biệt 章chương 。

經kinh 。 十Thập 善Thiện 菩Bồ 薩Tát 至chí )# 苦khổ 輪luân 海hải 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 明minh 其kỳ 發phát 心tâm 。 依y 本bổn 記ký 云vân 。 十thập 信tín 菩Bồ 薩Tát 。 由do 發phát 大đại 心tâm 。 求cầu 出xuất 三tam 界giới 。 雖tuy 未vị 即tức 能năng 。 永vĩnh 出xuất 三tam 界giới 。 以dĩ 能năng 遠viễn 離ly 。 三tam 惡ác 道đạo 苦khổ 。 是thị 故cố 總tổng 言ngôn 長trường/trưởng 別biệt 三tam 界giới 。

經kinh 。 中trung 下hạ 品phẩm (# 至chí )# 鐵thiết 輪Luân 王Vương 或hoặc 有hữu 本bổn 云vân 寶bảo 者giả 謬mậu 也dã )# 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 配phối 屬thuộc 王vương 位vị 。 謂vị 十Thập 善Thiện 業Nghiệp 道Đạo 。 中trung 下hạ 品phẩm 者giả 。 得đắc 粟túc 散tán 王vương 。 若nhược 上thượng 品phẩm 者giả 。 得đắc 鐵thiết 輪Luân 王Vương 。 小tiểu 王vương 眾chúng 多đa 。 猶do 如như 散tán 粟túc 。 從tùng 喻dụ 立lập 號hiệu 。 名danh 粟túc 散tán 王vương 。 依y 本bổn 業nghiệp 經kinh 。 十Thập 善Thiện 有hữu 三tam 。 上thượng 品phẩm 鐵thiết 輪luân 。 中trung 品phẩm 粟túc 散tán 。 下hạ 品phẩm 人nhân 王vương 。

經kinh 。 習tập 種chủng 至chí 四tứ 天thiên 下hạ 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 一nhất 偈kệ 。 頌tụng 其kỳ 正chánh 位vị 。 謂vị 十Thập 住Trụ 菩Bồ 薩Tát 習tập 種chủng 性tánh 。 作tác 銅đồng 輪Luân 王Vương 。 王vương 二nhị 天thiên 下hạ 。 十thập 行hành 菩Bồ 薩Tát 性tánh 種chủng 性tánh 。 銀ngân 輪Luân 王Vương 。 王vương 三tam 天thiên 下hạ 。 十thập 迴hồi 向hướng 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 種chủng 性tánh 。 金kim 輪Luân 王Vương 。 王vương 四tứ 天thiên 下hạ 。 言ngôn 七thất 寶bảo 者giả 。 輪luân 寶bảo 。 主chủ 兵binh 臣thần 寶bảo 。 主chủ 藏tạng 臣thần 寶bảo 。 象tượng 寶bảo 。 馬mã 寶bảo 。 女nữ 寶bảo 。 如như 意ý 珠châu 寶bảo 。 問vấn 如như 是thị 七thất 寶bảo 。 四tứ 種chủng 輪Luân 王Vương 。 皆giai 具cụ 有hữu 不phủ 。 答đáp 皆giai 悉tất 具cụ 有hữu 。 而nhi 勝thắng 劣liệt 異dị 。 故cố 大đại 婆bà 沙sa 三tam 十thập 卷quyển 云vân 。 諸chư 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 。 力lực 亦diệc 不bất 定định 。 王vương 四tứ 洲châu 者giả 。 有hữu 那Na 羅La 延Diên 力lực 。 那Na 羅La 延Diên 者giả 。 此thử 名danh 人nhân 種chủng 。 人nhân 與dữ 天thiên 女nữ 和hòa 合hợp 王vương 而nhi 生sanh 。 根căn 本bổn 是thị 人nhân 種chủng 類loại 。 故cố 名danh 人nhân 種chủng )# 。 王vương 三tam 洲châu 者giả 。 有hữu 代đại 根căn 伽già 力lực 。 王vương 二nhị 洲châu 者giả 。 有hữu 鉢bát 羅la 塞tắc 建kiến 提đề 力lực (# 是thị 大đại 力lực 鬼quỷ 神thần 。 是thị 鬼quỷ 趣thú 攝nhiếp 也dã )# 。 王vương 一nhất 洲châu 者giả 。 有hữu 摩ma 訶ha 路lộ 健kiện 那na 力lực (# 此thử 名danh 露lộ 形hình 是thị 人nhân 中trung 神thần )# 。 此thử 四tứ 輪luân 寶bảo 。 亦diệc 有hữu 差sai 別biệt 。 王vương 四tứ 洲châu 者giả 。 有hữu 金kim 輪luân 寶bảo 。 其kỳ 量lượng 正chánh 等đẳng 。 四tứ 俱câu 盧lô 舍xá 。 王vương 三tam 洲châu 者giả 。 有hữu 銀ngân 輪luân 寶bảo 。 其kỳ 量lượng 正chánh 等đẳng 。 三tam 俱câu 盧lô 舍xá 。 王vương 二nhị 洲châu 者giả 。 有hữu 銅đồng 輪luân 寶bảo 。 其kỳ 量lượng 正chánh 等đẳng 。 二nhị 俱câu 廬lư 舍xá 。 王vương 一nhất 洲châu 者giả 。 有hữu 鐵thiết 輪luân 寶bảo 。 其kỳ 量lượng 正chánh 等đẳng 。 一nhất 俱câu 盧lô 舍xá 。 如như 四tứ 輪luân 寶bảo 有hữu 此thử 差sai 別biệt 。 應ưng 知tri 餘dư 寶bảo 亦diệc 有hữu 勝thắng 劣liệt 。 謂vị 王vương 四tứ 洲châu 者giả 。 餘dư 寶bảo 最tối 勝thắng 。 乃nãi 至chí 一nhất 洲châu 者giả 。 餘dư 寶bảo 最tối 劣liệt 。

經kinh 。 伏phục 忍nhẫn 聖thánh 胎thai (# 至chí )# 十thập 賢hiền 心tâm 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 顯hiển 其kỳ 勢thế 力lực 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 之chi 一nhất 偈kệ 。 對đối 佛Phật 辨biện 力lực 。 後hậu 一nhất 偈kệ 半bán 。 就tựu 菩Bồ 薩Tát 辨biện 。 前tiền 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 之chi 二nhị 句cú 。 標tiêu 三tam 伏phục 忍nhẫn 。 後hậu 有hữu 二nhị 句cú 。 正chánh 讚tán 勢thế 力lực 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 若nhược 依y 本bổn 記ký 。 初sơ 句cú 總tổng 標tiêu 三tam 十thập 忍nhẫn 。 次thứ 句cú 別biệt 配phối 三tam 位vị 。 言ngôn 十thập 信tín 者giả 。 即tức 十thập 信tín 位vị 。 十thập 止chỉ 者giả 。 即tức 十thập 解giải 位vị 。 十thập 堅kiên 心tâm 者giả 。 即tức 十thập 行hành 位vị 。 今kim 解giải 不bất 爾nhĩ 。 十thập 信tín 即tức 十thập 解giải 。 亦diệc 名danh 十thập 住trụ 。 十thập 行hành 名danh 十thập 止chỉ 。 十thập 迴hồi 向hướng 名danh 十thập 堅kiên 心tâm 。 如như 上thượng 已dĩ 說thuyết 。

經kinh 。 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 至chí )# 伏phục 忍nhẫn 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 正chánh 讚tán 勢thế 力lực 。 如như 文văn 可khả 知tri 。

經kinh 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 至chí )# 信tín 心tâm 難nạn/nan 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 對đối 菩Bồ 薩Tát 辨biện 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 標tiêu 發phát 心tâm 。 後hậu 釋thích 二nhị 利lợi 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 言ngôn 發phát 心tâm 者giả 。 顯hiển 揚dương 第đệ 二nhị 。 有hữu 二nhị 發phát 心tâm 。 一nhất 世thế 俗tục 發phát 心tâm 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 隨tùy 智trí 者giả 前tiền 。 恭cung 敬kính 而nhi 住trụ 。 起khởi 增tăng 上thượng 意ý 。 發phát 誓thệ 願nguyện 言ngôn 。 長trưởng 老lão 憶ức 念niệm 。 或hoặc 言ngôn 聖thánh 者giả 憶ức 念niệm 。 或hoặc 者giả 鄔ổ 波ba 柁đả 耶da 。 我ngã 如như 是thị 名danh 。 從tùng 今kim 日nhật 始thỉ 。 發phát 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 為vì 欲dục 饒nhiêu 益ích 。 諸chư 有hữu 情tình 故cố 。 從tùng 今kim 已dĩ 往vãng 。 凡phàm 我ngã 所sở 修tu 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 皆giai 為vi 證chứng 得đắc 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 故cố 我ngã 今kim 與dữ 諸chư 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 和hòa 合hợp 出xuất 家gia 。 願nguyện 尊tôn 證chứng 知tri 。 我ngã 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 第đệ 二nhị 第đệ 三tam 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 二nhị 證chứng 法pháp 性tánh 發phát 心tâm 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 已dĩ 過quá 第đệ 一nhất 劫kiếp 阿a 僧tăng 祇kỳ 耶da 。 已dĩ 證chứng 菩Bồ 薩Tát 初sơ 極cực 喜hỷ 地địa 。 已dĩ 入nhập 菩Bồ 薩Tát 定định 無vô 生sanh 位vị 。 已dĩ 如như 實thật 知tri 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 方phương 便tiện 。 已dĩ 悟ngộ 自tự 身thân 將tương 近cận 等đẳng 近cận 。 大đại 菩Bồ 提Đề 果Quả 。 解giải 自tự 他tha 悉tất 平bình 等đẳng 故cố 。 得đắc 大Đại 乘Thừa 意ý 。 已dĩ 至chí 不bất 住trụ 流lưu 轉chuyển 寂tịch 滅diệt 。 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 故cố 。 得đắc 廣quảng 大đại 意ý 。 由do 如như 是thị 故cố 。 於ư 大đại 菩Bồ 提Đề 。 願nguyện 不bất 退thoái 轉chuyển 。 是thị 證chứng 發phát 心tâm 。 莊trang 嚴nghiêm 第đệ 七thất 。 發phát 心tâm 有hữu 四tứ 。 一nhất 信tín 行hành 發phát 心tâm 。 謂vị 信tín 地địa 。 二nhị 淨tịnh 依y 發phát 心tâm 。 謂vị 前tiền 七thất 地địa 。 三tam 報báo 得đắc 發phát 心tâm 。 謂vị 後hậu 三tam 地địa 。 四tứ 無vô 障chướng 發phát 心tâm 。 謂vị 如Như 來Lai 地địa 。 若nhược 依y 瑜du 伽già 七thất 十thập 二nhị 。 說thuyết 十thập 種chủng 發phát 心tâm 。 恐khủng 繁phồn 不bất 述thuật 。 今kim 此thử 經Kinh 文văn 。 二nhị 發phát 心tâm 中trung 。 世thế 俗tục 發phát 心tâm 。 四tứ 種chủng 發phát 心tâm 。 當đương 信tín 行hành 發phát 心tâm 。 若nhược 依y 本bổn 業nghiệp 。 在tại 十thập 信tín 位vị 。 謂vị 十thập 信tín 心tâm 。 信tín 心tâm 有hữu 十thập 。 修tu 百bách 法Pháp 門môn 。 故cố 言ngôn 行hạnh 本bổn 。 或hoặc 十thập 住trụ 中trung 。 初sơ 發phát 心tâm 住trụ 。

經kinh 。 若nhược 得đắc 信tín 心tâm 。 至chí 初Sơ 地Địa 道đạo 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 釋thích 自tự 利lợi 行hành 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 之chi 二nhị 句cú 。 明minh 自tự 利lợi 行hành 。 次thứ 有hữu 一nhất 句cú 。 顯hiển 利lợi 他tha 行hành 。 後hậu 一nhất 句cú 。 雙song 結kết 二nhị 利lợi 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 言ngôn 信tín 心tâm 者giả 依y 莊trang 嚴nghiêm 論luận 。 此thử 當đương 上thượng 品phẩm 。 故cố 彼bỉ 第đệ 七thất 云vân 。 行hành 盡tận 阿a 僧tăng 祇kỳ 。 長trường/trưởng 信tín 令linh 增tăng 長trưởng 。 眾chúng 善thiện 隨tùy 信tín 集tập 。 亦diệc 具cụ 如như 海hải 滿mãn 。 釋thích 云vân 。 若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 行hàng 行hàng 。 盡tận 一nhất 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。

爾nhĩ 時thời 長trưởng 養dưỡng 於ư 信tín 。 方phương 至chí 上thượng 品phẩm 。 若nhược 准chuẩn 彼bỉ 文văn 。 當đương 十thập 迴hồi 向hướng 。 今kim 此thử 經Kinh 文văn 。 重trọng/trùng 讚tán 十thập 住trụ 第đệ 七thất 不bất 退thoái 也dã 。 問vấn 此thử 種chủng 性tánh 菩Bồ 薩Tát 。 為vi 如như 此thử 經Kinh 。 必tất 不bất 退thoái 耶da 。 或hoặc 有hữu 退thoái 耶da 。 設thiết 爾nhĩ 何hà 失thất 。 若nhược 言ngôn 退thoái 者giả 。 此thử 經Kinh 所sở 說thuyết 。 如như 何hà 會hội 釋thích 。 若nhược 言ngôn 不bất 退thoái 。 本bổn 業nghiệp 經kinh 等đẳng 。 如như 何hà 會hội 釋thích 。 解giải 云vân 。 此thử 義nghĩa 兩lưỡng 釋thích 不bất 同đồng 。 一nhất 龍long 猛mãnh 菩Bồ 薩Tát 宗tông 。 種chủng 性tánh 菩Bồ 薩Tát 。 決quyết 定định 不bất 退thoái 。 故cố 金kim 剛cang 仙tiên 論luận 第đệ 一nhất 卷quyển 中trung 。 作tác 如như 此thử 說thuyết 。 然nhiên 此thử 習tập 種chủng 性tánh 人nhân 。 亦diệc 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 性tánh 決quyết 定định 。 二nhị 者giả 不bất 定định 。 不bất 定định 者giả 。 未vị 能năng 決quyết 定định 入nhập 於ư 性tánh 地địa 。 乃nãi 至chí 初Sơ 地Địa 。 容dung 有hữu 進tiến 退thoái 。 故cố 言ngôn 不bất 定định 。 若nhược 遇ngộ 善Thiện 知Tri 識Thức 即tức 不bất 退thoái 。 若nhược 不bất 遇ngộ 者giả 。 退thoái 入nhập 外ngoại 凡phàm 及cập 二Nhị 乘Thừa 地địa 。 或hoặc 性tánh 種chủng 性tánh 。 猶do 退thoái 墮đọa 地địa 獄ngục 。 馬mã 鳴minh 菩Bồ 薩Tát 起khởi 信tín 論luận 中trung 。 亦diệc 同đồng 此thử 說thuyết 。 又hựu 樂nhạo/nhạc/lạc 莊trang 嚴nghiêm 經kinh 中trung 說thuyết 。 性tánh 地địa 菩Bồ 薩Tát 。 決quyết 定định 不bất 退thoái 。 是thị 故cố 寶bảo 鬘man 論luận 中trung 。 有hữu 人nhân 問vấn 龍long 樹thụ 菩Bồ 薩Tát 云vân 。 地địa 持trì 經Kinh 中trung 。 道đạo 性tánh 地địa 菩Bồ 薩Tát 。 退thoái 墮đọa 阿A 毘Tỳ 地Địa 獄Ngục 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。 龍long 樹thụ 菩Bồ 薩Tát 答đáp 言ngôn 。 地địa 持trì 經Kinh 中trung 。 雖tuy 云vân 性tánh 地địa 菩Bồ 薩Tát 墮đọa 地địa 獄ngục 。 我ngã 不bất 明minh 作tác 如như 是thị 說thuyết 。

何hà 以dĩ 故cố 。 不bất 增tăng 不bất 減giảm 經kinh 中trung 。 明minh 性tánh 地địa 菩Bồ 薩Tát 。 畢tất 竟cánh 不bất 墮đọa 地địa 獄ngục 。 又hựu 樂nhạo/nhạc/lạc 莊trang 嚴nghiêm 經kinh 中trung 說thuyết 。 性tánh 地địa 菩Bồ 薩Tát 。 若nhược 一nhất 時thời 殺sát 閻Diêm 浮Phù 提đề 眾chúng 生sanh 。 雖tuy 有hữu 此thử 罪tội 。 猶do 不bất 墮đọa 地địa 獄ngục 。 若nhược 殺sát 四tứ 天thiên 下hạ 。 乃nãi 至chí 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 眾chúng 生sanh 。 亦diệc 不bất 墮đọa 地địa 獄ngục 。

何hà 以dĩ 故cố 。 此thử 人nhân 曠khoáng 劫kiếp 修tu 行hành 。 多đa 供cung 諸chư 佛Phật 。 功công 德đức 智trí 慧tuệ 。 善thiện 根căn 純thuần 熟thục 。 雖tuy 造tạo 重trọng 罪tội 。 以dĩ 福phước 德đức 力lực 故cố 。 罪tội 即tức 消tiêu 滅diệt 。 不bất 墮đọa 地địa 獄ngục 。 如như 熱nhiệt 鐵thiết 鏊# 。 以dĩ 一nhất 渧đế 水thủy 。 投đầu 之chi 於ư 上thượng 。 即tức 自tự 消tiêu 滅diệt 。 以dĩ 此thử 驗nghiệm 知tri 。 性tánh 地địa 菩Bồ 薩Tát 。 不bất 墮đọa 地địa 獄ngục 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 者giả 。 二nhị 經kinh 相tương 違vi 。 云vân 何hà 會hội 通thông 。 解giải 云vân 。 地địa 持trì 經Kinh 中trung 。 道đạo 言ngôn 入nhập 者giả 。 摧tồi 怖bố 地địa 前tiền 。 令linh 其kỳ 生sanh 懼cụ 。 速tốc 證chứng 初Sơ 地Địa 。 非phi 謂vị 實thật 入nhập 阿A 鼻Tỳ 地Địa 獄Ngục 。 如như 十Thập 地Địa 經kinh 中trung 七thất 勸khuyến 。 勸khuyến 八Bát 地Địa 菩Bồ 薩Tát 言ngôn 。 汝nhữ 莫mạc 樂nhạo/nhạc/lạc 住trụ 寂tịch 滅diệt 。 然nhiên 八Bát 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 既ký 位vị 出xuất 功công 用dụng 。 永vĩnh 絕tuyệt 識thức 務vụ 。 念niệm 念niệm 無vô 生sanh 。 運vận 運vận 自tự 進tiến 。 豈khởi 有hữu 樂nhạo/nhạc/lạc 住trụ 寂tịch 滅diệt 。 假giả 勸khuyến 方phương 進tiến 也dã 。 欲dục 速tốc 入nhập 九cửu 地địa 十Thập 地Địa 。 乃nãi 至chí 佛Phật 地Địa 。 是thị 故cố 加gia 勸khuyến 。 非phi 謂vị 實thật 樂nhạo/nhạc/lạc 住trụ 寂tịch 滅diệt 。 此thử 亦diệc 實thật 如như 是thị 。 實thật 不bất 墮đọa 地địa 獄ngục 。 言ngôn 其kỳ 墮đọa 者giả 。 欲dục 令linh 速tốc 證chứng 初Sơ 地Địa 。 非phi 謂vị 實thật 墮đọa 也dã 。 故cố 知tri 性tánh 種chủng 以dĩ 上thượng 。 一nhất 向hướng 不bất 退thoái 。 二nhị 慈Từ 氏Thị 菩Bồ 薩Tát 宗tông 。 種chủng 性tánh 菩Bồ 薩Tát 。 亦diệc 有hữu 退thoái 入nhập 惡ác 趣thú 。 墮đọa 入nhập 外ngoại 凡phàm 。 如như 前tiền 所sở 引dẫn 。 本bổn 業nghiệp 經kinh 第đệ 一nhất 卷quyển 云vân 。 信tín 想tưởng 心tâm 中trung 行hành 者giả 。 是thị 分phần/phân 善thiện 根căn 。 諸chư 善thiện 男nam 子tử 。 若nhược 一nhất 劫kiếp 二nhị 劫kiếp 。 乃nãi 至chí 十thập 劫kiếp 。 修tu 行hành 十thập 信tín 。 得đắc 入nhập 十thập 住trụ 。 是thị 人nhân 爾nhĩ 時thời 。 從tùng 初sơ 一nhất 住trụ 。 至chí 第đệ 六lục 住trụ 中trung 。 若nhược 修tu 第đệ 六lục 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 上thượng 觀quán 現hiện 在tại 前tiền 。 後hậu 值trị 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 知tri 識thức 所sở 護hộ 故cố 。 出xuất 到đáo 第đệ 七thất 住trụ 。 常thường 住trụ 不bất 退thoái 。 自tự 此thử 七thất 住trụ 以dĩ 前tiền 。 名danh 為vi 退thoái 分phần/phân 。 佛Phật 子tử 。 若nhược 不bất 退thoái 者giả 。 入nhập 第đệ 六lục 般Bát 若Nhã 。 修tu 行hành 於ư 空không 。 無vô 我ngã 主chủ 者giả 。 畢tất 竟cánh 無vô 生sanh 。 必tất 入nhập 定định 位vị 。 佛Phật 子tử 。 若nhược 不bất 值trị 善Thiện 知Tri 識Thức 者giả 。 若nhược 一nhất 劫kiếp 二nhị 劫kiếp 。 乃nãi 至chí 十thập 劫kiếp 。 退thoái 菩Bồ 薩Tát 心tâm 。 如như 我ngã 初sơ 會hội 眾chúng 中trung 。 有hữu 八bát 萬vạn 人nhân 退thoái 。 如như 淨tịnh 目mục 天thiên 子tử 。 法pháp 才tài 王vương 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 等đẳng 。 欲dục 入nhập 第đệ 七thất 住trụ 。 其kỳ 中trung 值trị 惡ác 因nhân 緣duyên 故cố 。 退thoái 入nhập 凡phàm 夫phu 不bất 善thiện 惡ác 中trung 。 不bất 名danh 習tập 種chủng 性tánh 人nhân 。 退thoái 入nhập 外ngoại 道đạo 。 若nhược 一nhất 劫kiếp 。 若nhược 十thập 劫kiếp 。 乃nãi 至chí 千thiên 劫kiếp 。 作tác 大đại 邪tà 見kiến 及cập 五ngũ 逆nghịch 。 無vô 惡ác 不bất 造tạo 。 是thị 為vi 退thoái 相tương/tướng 。 准chuẩn 此thử 等đẳng 文văn 。 亦diệc 有hữu 退thoái 者giả 。 而nhi 樂nhạo/nhạc/lạc 莊trang 嚴nghiêm 等đẳng 。 說thuyết 不bất 退thoái 者giả 。 如như 本bổn 業nghiệp 經kinh 。 修tu 第đệ 六Lục 度Độ 。 遇ngộ 善Thiện 知Tri 識Thức 。 故cố 知tri 種chủng 性tánh 。 有hữu 退thoái 不bất 退thoái 。 問vấn 十thập 信tín 位vị 。 有hữu 不bất 退thoái 不phủ 。 此thử 有hữu 兩lưỡng 釋thích 。 一nhất 云vân 。 亦diệc 有hữu 不bất 退thoái 。 故cố 本bổn 業nghiệp 經kinh 第đệ 一nhất 卷quyển 說thuyết 。 十thập 信tín 第đệ 六lục 。 名danh 不Bất 退Thoái 心Tâm 。 而nhi 與dữ 十thập 住trụ 。 有hữu 差sai 別biệt 者giả 。 十thập 住trụ 第đệ 七thất 住trụ 。 位vị 不bất 退thoái 。 十thập 信tín 第đệ 六lục 。 唯duy 信tín 不bất 退thoái 。 一nhất 云vân 。 無vô 不bất 退thoái 義nghĩa 。 是thị 故cố 此thử 經Kinh 。 第đệ 六lục 名danh 施thí 。 本bổn 業nghiệp 第đệ 二nhị 自tự 說thuyết 戒giới 心tâm 。 由do 斯tư 十thập 住trụ 第đệ 六lục 已dĩ 前tiền 。 一nhất 向hướng 是thị 退thoái 。 第đệ 七thất 住trụ 後hậu 方phương 名danh 不bất 退thoái 。 而nhi 言ngôn 十thập 信tín 第đệ 六lục 不bất 退thoái 者giả 。 譯dịch 家gia 謬mậu 也dã 。

經kinh 。 教giáo 化hóa 眾chúng 生sanh 覺giác 中trung 行hành 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 顯hiển 利lợi 他tha 行hành 。 如như 文văn 可khả 知tri 。

經kinh 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 初sơ 發phát 心tâm 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 總tổng 結kết 二nhị 利lợi 。 上thượng 來lai 明minh 信tín 不bất 退thoái 者giả 。 說thuyết 伏phục 忍nhẫn 位vị 。 又hựu 解giải 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 已dĩ 下hạ 一nhất 偈kệ 半bán 。 說thuyết 信tín 忍nhẫn 方phương 便tiện 。 以dĩ 莊trang 嚴nghiêm 論luận 說thuyết 僧Tăng 祇kỳ 末mạt 上thượng 品phẩm 信tín 故cố 。 於ư 理lý 無vô 違vi 。

經kinh 。 善thiện 覺giác 菩Bồ 薩Tát 四Tứ 天Thiên 王Vương 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 有hữu 五ngũ 偈kệ 。 別biệt 釋thích 信tín 忍nhẫn 。 文văn 別biệt 有hữu 四tứ 。 一nhất 有hữu 兩lưỡng 偈kệ 釋thích 善thiện 覺giác 地địa 。 二nhị 有hữu 一nhất 偈kệ 明minh 離ly 達đạt 地địa 。 三tam 有hữu 一nhất 偈kệ 。 釋thích 明minh 慧tuệ 地địa 。 四tứ 有hữu 一nhất 偈kệ 。 斷đoạn 障chướng 分phân 齊tề 。 此thử 即tức 第đệ 一nhất 也dã 。 文văn 有hữu 七thất 節tiết 。 一nhất 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。 二nhị 顯hiển 地địa 別biệt 行hành 。 三tam 化hóa 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。 四tứ 辨biện 登đăng 一Nhất 乘Thừa 。 五ngũ 釋thích 地địa 別biệt 名danh 。 六lục 顯hiển 德đức 具cụ 足túc 。 七thất 入nhập 理lý 不bất 動động 。 此thử 即tức 第đệ 一nhất 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。 謂vị 初sơ 覺giác 生sanh 法pháp 二nhị 空không 。 無vô 相tướng 見kiến 道đạo 。 及cập 三tam 心tâm 等đẳng 。 故cố 名danh 善thiện 覺giác 。 配phối 位vị 如như 上thượng 。

經kinh 。 雙song 照chiếu 二nhị 諦đế 平bình 等đẳng 道đạo 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 顯hiển 地địa 別biệt 行hành 。 依y 真Chân 諦Đế 釋thích 。 雙song 觀quán 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 入nhập 觀quán 見kiến 真chân 。 二nhị 出xuất 觀quán 見kiến 俗tục 。 出xuất 入nhập 合hợp 說thuyết 。 故cố 云vân 雙song 觀quán 。 慈từ 恩ân 三tam 藏tạng 。 一nhất 時thời 雙song 緣duyên 。 故cố 名danh 雙song 觀quán 。 然nhiên 此thử 雙song 觀quán 。 略lược 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 方phương 便tiện 雙song 觀quán 。 謂vị 十thập 迴hồi 向hướng 中trung 。 四tứ 善thiện 根căn 位vị 。 於ư 一nhất 剎sát 那na 。 緣duyên 名danh 義nghĩa 等đẳng 。 假giả 有hữu 實thật 無vô 。 假giả 有hữu 是thị 俗tục 。 實thật 無vô 即tức 真chân 。 於ư 中trung 初sơ 習tập 。 容dung 有hữu 前tiền 後hậu 。 若nhược 純thuần 熟thục 位vị 。 即tức 得đắc 雙song 觀quán 。 二nhị 證chứng 位vị 雙song 觀quán 。 如như 即tức 此thử 經Kinh 。 三tam 功công 用dụng 雙song 觀quán 。 謂vị 難nan 勝thắng 地địa 。 四tứ 任nhậm 運vận 雙song 觀quán 。 八bát 地địa 以dĩ 上thượng 。 今kim 於ư 此thử 中trung 。 證chứng 位vị 雙song 觀quán 。

經kinh 。 權quyền 化hóa 眾chúng 生sanh 遊du 百bách 國quốc 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 化hóa 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。

經kinh 。 始thỉ 登đăng 一Nhất 乘Thừa 無vô 相tướng 道đạo 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 四tứ 辨biện 登đăng 一Nhất 乘Thừa 。 然nhiên 釋thích 此thử 文văn 。 諸chư 說thuyết 不bất 同đồng 。 一nhất 云vân 。 就tựu 理lý 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 。 一nhất 云vân 。 依y 行hành 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 。 具cụ 如như 別biệt 章chương 。

經kinh 。 入nhập 理lý 般Bát 若Nhã 名danh 為vi 住trụ 。 住trụ 生sanh 德đức 行hạnh 名danh 為vi 地địa 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 五ngũ 釋thích 地địa 別biệt 名danh 。 義nghĩa 謂vị 極cực 喜hỷ 地địa 。 亦diệc 名danh 為vi 住trụ 。 智trí 住trụ 理lý 故cố 。 即tức 彼bỉ 般Bát 若Nhã 。 亦diệc 名danh 為vi 地địa 。 生sanh 諸chư 德đức 故cố 。

經kinh 。 初sơ 住trụ 一nhất 心tâm 足túc 德đức 行hạnh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 六lục 顯hiển 德đức 具cụ 足túc 。 謂vị 初Sơ 地Địa 一nhất 念niệm 。 具cụ 足túc 八bát 萬vạn 。 四tứ 千thiên 波Ba 羅La 蜜Mật 。

經kinh 。 於ư 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 而nhi 不bất 動động 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 七thất 入nhập 理lý 不bất 動động 。 謂vị 入nhập 理lý 時thời 。 非phi 分phân 別biệt 所sở 動động 。 故cố 名danh 不bất 動động 。 或hoặc 不bất 退thoái 故cố 。 名danh 而nhi 不bất 動động 。

經kinh 。 離ly 達đạt 開Khai 士Sĩ 忉Đao 利Lợi 王vương (# 至chí )# 無vô 無vô 無vô 生sanh 無vô 二nhị 照chiếu 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 此thử 一nhất 頌tụng 文văn 。 釋thích 離ly 達đạt 地địa 。 文văn 有hữu 三tam 節tiết 。 初sơ 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。 次thứ 化hóa 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。 如như 經kinh 可khả 知tri 。 後hậu 顯hiển 地địa 別biệt 行hành 。 言ngôn 離ly 達đạt 開Khai 士Sĩ 忉Đao 利Lợi 王vương 者giả 。 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。 離ly 犯phạm 戒giới 垢cấu 。 達đạt 照chiếu 一nhất 味vị 真Chân 如Như 。 故cố 名danh 離ly 達đạt 。 即tức 當đương 三Tam 十Thập 三Tam 天Thiên 王Vương 。 言ngôn 現hiện 形hình 六lục 道đạo 。 千thiên 國quốc 土độ 者giả 。 辨biện 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。 言ngôn 無vô 緣duyên 等đẳng 。 者giả 第đệ 三tam 顯hiển 土thổ/độ 別biệt 行hành 。 釋thích 此thử 經Kinh 文văn 。 諸chư 說thuyết 不bất 同đồng 。 一nhất 本bổn 記ký 云vân 。 上thượng 句cú 明minh 境cảnh 淨tịnh 。 下hạ 句cú 明minh 智trí 淨tịnh 。 言ngôn 無vô 緣duyên 者giả 。 依y 他tha 假giả 緣duyên 空không 無vô 相tướng 。 分phân 別biệt 假giả 相tương/tướng 空không 。 第đệ 三tam 諦đế 者giả 。 真chân 實thật 性tánh 空không 。 解giải 云vân 。 除trừ 遣khiển 三tam 性tánh 。 存tồn 三tam 無vô 性tánh 也dã 。 言ngôn 無vô 無vô 者giả 。 是thị 無vô 分phân 別biệt 性tánh 。 以dĩ 體thể 無vô 故cố 。 言ngôn 無vô 生sanh 者giả 。 依y 他tha 性tánh 空không 。 言ngôn 無vô 二nhị 照chiếu 者giả 。 圓viên 成thành 實thật 性tánh 空không 。 然nhiên 此thử 照chiếu 言ngôn 。 該cai 通thông 上thượng 二nhị 。 慈từ 恩ân 三tam 藏tạng 云vân 。 上thượng 句cú 境cảnh 淨tịnh 。 下hạ 句cú 智trí 淨tịnh 。 准chuẩn 同đồng 前tiền 釋thích 。 言ngôn 無vô 緣duyên 者giả 。 生sanh 無vô 自tự 性tánh 。 性tánh 體thể 即tức 依y 他tha 。 無vô 自tự 在tại 天thiên 等đẳng 為vi 緣duyên 生sanh 故cố 。 言ngôn 無vô 相tướng 者giả 。 相tương/tướng 無vô 自tự 性tánh 。 性tánh 即tức 所sở 執chấp 相tướng 。 以dĩ 無vô 自tự 體thể 。 為vi 其kỳ 性tánh 故cố 。 言ngôn 第đệ 三tam 諦đế 者giả 。 勝thắng 義nghĩa 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 真Chân 如Như 為vi 體thể 。 而nhi 無vô 所sở 執chấp 。 真chân 空không 相tướng 故cố 。 釋thích 能năng 淨tịnh 智trí 。 准chuẩn 前tiền 應ưng 知tri 。

經kinh 。 明minh 慧tuệ 空không 照chiếu (# 至chí )# 變biến 化hóa 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 有hữu 一nhất 偈kệ 文văn 。 釋thích 明minh 慧tuệ 地địa 。 文văn 有hữu 三tam 節tiết 。 初sơ 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。 次thứ 化hóa 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。 如như 經kinh 可khả 知tri 。 後hậu 顯hiển 地địa 別biệt 行hành 。 言ngôn 忍nhẫn 心tâm 者giả 。 即tức 是thị 能năng 觀quán 之chi 智trí 。 言ngôn 無vô 二nhị 者giả 。 謂vị 離ly 有hữu 無vô 二nhị 相tương/tướng 。 即tức 用dụng 無vô 二nhị 。 為vi 第đệ 三tam 諦đế 。 言ngôn 出xuất 有hữu 者giả 。 出xuất 三tam 界giới 有hữu 。 言ngôn 入nhập 無vô 者giả 。 離ly 分phân 段đoạn 有hữu 。 入nhập 變biến 化hóa 生sanh 。 變biến 化hóa 生sanh 者giả 。 即tức 是thị 變biến 易dị 生sanh 死tử 也dã 。 如như 何hà 得đắc 知tri 。 第đệ 三Tam 地Địa 中trung 。 出xuất 有hữu 入nhập 無vô 。 變biến 化hóa 生sanh 即tức 是thị 變biến 易dị 生sanh 死tử 。 解giải 云vân 。 如như 顯hiển 揚dương 論luận 。 變biến 易dị 生sanh 死tử 。 亦diệc 名danh 變biến 化hóa 。 又hựu 第đệ 三tam 地địa 。 即tức 施thí 戒giới 修tu 中trung 。 修tu 定định 地địa 。 由do 邊biên 際tế 定định 力lực 。 受thọ 變biến 易dị 生sanh 。 故cố 知tri 第đệ 三tam 地địa 。 受thọ 變biến 易dị 生sanh 。

經kinh 。 善thiện 覺giác (# 至chí )# 無vô 遺di 照chiếu 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 四tứ 有hữu 一nhất 偈kệ 。 明minh 斷đoạn 惑hoặc 分phân 齊tề 。 謂vị 上thượng 善thiện 覺giác 離ly 達đạt 明minh 慧tuệ 三tam 位vị 菩Bồ 薩Tát 。 能năng 斷đoạn 三tam 界giới 色sắc 煩phiền 惱não 縛phược 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 執chấp 三tam 界giới 色sắc 為vi 實thật 有hữu 故cố 。 下hạ 有hữu 半bán 頌tụng 。 釋thích 斷đoạn 所sở 由do 。 以dĩ 彼bỉ 菩Bồ 薩Tát 。 還hoàn 觀quán 三tam 界giới 身thân 口khẩu 色sắc 上thượng 法pháp 性tánh 。 第đệ 一nhất 真Chân 如Như 。 無vô 遺di 照chiếu 故cố 。 方phương 能năng 斷đoạn 也dã (# 或hoặc 有hữu 本bổn 云vân 。 無vô 唯duy 照chiếu 者giả 謬mậu 也dã )# 。

經kinh 。 炎diễm 慧tuệ 妙diệu 光quang (# 至chí )# 空không 有hữu 了liễu 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 有hữu 四tứ 偈kệ 。 釋thích 順thuận 忍nhẫn 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 有hữu 三tam 偈kệ 。 正chánh 明minh 行hành 位vị 。 後hậu 有hữu 一nhất 偈kệ 。 明minh 斷đoạn 惑hoặc 分phân 齊tề 。 前tiền 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 有hữu 一nhất 偈kệ 。 明minh 炎diễm 慧tuệ 地địa 。 次thứ 有hữu 一nhất 偈kệ 。 明minh 勝thắng 慧tuệ 地địa 。 後hậu 有hữu 一nhất 偈kệ 。 明minh 法pháp 現hiện 地địa 。 此thử 明minh 炎diễm 慧tuệ 地địa 。 即tức 十Thập 地Địa 中trung 。 第đệ 四tứ 炎diễm 慧tuệ 地địa 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。 次thứ 化hóa 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。 後hậu 顯hiển 地địa 別biệt 行hành 。 炎diễm 慧tuệ 妙diệu 光quang 者giả 。 第đệ 一nhất 標tiêu 地địa 別biệt 名danh 。 道Đạo 品Phẩm 慧tuệ 光quang 。 斷đoạn 所sở 知tri 障chướng 。 如như 炎diễm 燒thiêu 薪tân 。 法pháp 喻dụ 雙song 舉cử 。 名danh 為vi 炎diễm 慧tuệ 妙diệu 光quang 。 於ư 十thập 度độ 中trung 。 行hành 精tinh 進tấn 度độ 。 名danh 大đại 精tinh 進tấn 。 配phối 王vương 攝nhiếp 土thổ/độ 。 如như 經kinh 可khả 知tri 。 顯hiển 別biệt 行hành 中trung 。 言ngôn 實thật 智trí 緣duyên 寂tịch 。 方phương 便tiện 道Đạo 者giả 。 略lược 開khai 二nhị 智trí 。 謂vị 一nhất 實thật 根căn 本bổn 智trí 。 唯duy 緣duyên 寂tịch 靜tĩnh 真Chân 如Như 。 二nhị 後hậu 所sở 得đắc 方phương 便tiện 智trí 。 通thông 緣duyên 真chân 俗tục 。 故cố 今kim 且thả 舉cử 方phương 便tiện 道đạo 。 不bất 辨biện 所sở 緣duyên 。 下hạ 句cú 重trọng/trùng 釋thích 二nhị 智trí 。 達đạt 無vô 生sanh 者giả 。 釋thích 上thượng 實thật 智trí 。 照chiếu 空không 有hữu 了liễu 者giả 。 釋thích 後hậu 得đắc 智trí 。 通thông 照chiếu 真chân 俗tục 。

經kinh 。 勝thắng 慧tuệ (# 至chí )# 入nhập 無vô 間gian 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 偈kệ 。 明minh 勝thắng 慧tuệ 地địa 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。 次thứ 化hóa 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。 後hậu 顯hiển 地địa 別biệt 行hành 。 言ngôn 勝thắng 慧tuệ 者giả 。 即tức 難nan 勝thắng 地địa 。 真chân 俗tục 二nhị 智trí 。 難nạn/nan 合hợp 能năng 合hợp 。 故cố 名danh 難nan 勝thắng 。 今kim 此thử 經Kinh 意ý 。 了liễu 知tri 真chân 俗tục 。 及cập 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 能năng 了liễu 知tri 故cố 。 名danh 為vi 勝thắng 慧tuệ 。 自tự 達đạt 明minh 了liễu 。 不bất 由do 他tha 力lực 。 故cố 名danh 勝thắng 慧tuệ 。 配phối 位vị 分phân 齊tề 。 如như 經kinh 可khả 知tri 。 言ngôn 空không 空không 諦đế 觀quán 。 至chí 入nhập 無vô 間gian 者giả 。 第đệ 三tam 顯hiển 地địa 別biệt 行hành 。 本bổn 記ký 釋thích 云vân 。 就tựu 真Chân 諦Đế 門môn 空không 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 人nhân 空không 。 二nhị 者giả 法pháp 空không 。 故cố 曰viết 空không 空không 諦đế 觀quán 。 或hoặc 可khả 有hữu 無vô 皆giai 空không 曰viết 空không 空không 。 雖tuy 有hữu 無vô 相tướng 。 名danh 無vô 二nhị 相tương/tướng 。 俗tục 諦đế 門môn 中trung 。 變biến 化hóa 六lục 道đạo 。 無vô 細tế 不bất 入nhập 。 故cố 言ngôn 入nhập 無vô 間gian 。

經kinh 。 法pháp 現hiện 開Khai 士Sĩ 自tự 在tại 王vương 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 有hữu 一nhất 偈kệ 。 釋thích 第đệ 六lục 地địa 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。 次thứ 顯hiển 地địa 別biệt 行hành 。 後hậu 化hóa 土thổ/độ 分phân 齊tề 。 言ngôn 法pháp 現hiện 者giả 。 是thị 第đệ 六lục 地địa 。 緣duyên 生sanh 空không 觀quán 法pháp 。 現hiện 在tại 前tiền 故cố 。 名danh 為vi 法pháp 現hiện 。 即tức 六lục 天thiên 中trung 。 他Tha 化Hóa 自Tự 在Tại 天Thiên 王Vương 也dã 。 言ngôn 無vô 二nhị 無vô 照chiếu 至chí 大đại 智trí 光quang 者giả 。 顯hiển 地địa 別biệt 行hành 。 真chân 即tức 是thị 俗tục 。 俗tục 即tức 是thị 真chân 。 故cố 言ngôn 無vô 二nhị 。 或hoặc 可khả 離ly 有hữu 無vô 相tướng 。 故cố 言ngôn 無vô 二nhị 。 無vô 能năng 所sở 證chứng 。 故cố 言ngôn 無vô 照chiếu 。 內nội 證chứng 生sanh 法pháp 兩lưỡng 空không 。 故cố 言ngôn 達đạt 理lý 空không 。 具cụ 足túc 能năng 證chứng 真chân 俗tục 二nhị 諦đế 。 及cập 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 故cố 言ngôn 三tam 諦đế 現hiện 前tiền 大đại 智trí 光quang 。 化hóa 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。 如như 文văn 可khả 知tri 。

經kinh 。 炎diễm 勝thắng (# 至chí )# 迷mê 心tâm 惑hoặc 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 有hữu 一nhất 偈kệ 。 明minh 斷đoạn 惑hoặc 分phân 齊tề 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 上thượng 半bán 正chánh 明minh 斷đoạn 惑hoặc 。 後hậu 下hạ 半bán 釋thích 斷đoạn 所sở 由do 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 炎diễm 謂vị 炎diễm 慧tuệ 。 勝thắng 即tức 勝thắng 慧tuệ 。 法pháp 現hiện 即tức 是thị 法pháp 現hiện 。 如như 是thị 三tam 人nhân 。 起khởi 無vô 漏lậu 定định 。 皆giai 離ly 有hữu 無vô 二nhị 相tương/tướng 。 及cập 無vô 能năng 取thủ 所sở 取thủ 相tương/tướng 。 名danh 無vô 相tướng 定định 。 此thử 上thượng 三tam 智trí 。 能năng 洗tẩy 力lực 三tam 界giới 迷mê 心tâm 麁thô 惑hoặc 。 理lý 實thật 通thông 斷đoạn 迷mê 色sắc 心tâm 惑hoặc 。 欲dục 顯hiển 勝thắng 劣liệt 。 且thả 說thuyết 迷mê 心tâm 。

經kinh 。 定định 慧tuệ 寂tịch 然nhiên (# 至chí )# 無vô 量lượng 報báo 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 釋thích 所sở 由do 。 緣duyên 空không 為vi 境cảnh 。 故cố 言ngôn 空không 慧tuệ 。 行hành 相tương/tướng 寂tịch 靜tĩnh 。 無vô 能năng 緣duyên 所sở 緣duyên 相tương/tướng 。 故cố 名danh 無vô 緣duyên 觀quán 。 前tiền 云vân 無vô 相tướng 定định 者giả 。 顯hiển 所sở 依y 定định 。 此thử 句cú 即tức 顯hiển 能năng 依y 觀quán 智trí 。 前tiền 迷mê 心tâm 惑hoặc 。 緣duyên 心tâm 為vi 境cảnh 。 故cố 能năng 斷đoạn 智trí 。 還hoàn 觀quán 心tâm 空không 。 無vô 量lượng 報báo 者giả 。 現hiện 所sở 觀quán 境cảnh 。 無vô 量lượng 三tam 界giới 心tâm 報báo 。

經kinh 。 遠viễn 達đạt 無vô 生sanh 初sơ 禪thiền 王vương 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 四tứ 有hữu 十thập 偈kệ 。 釋thích 後hậu 二nhị 忍nhẫn 。 於ư 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 兩lưỡng 偈kệ 半bán 。 別biệt 釋thích 下hạ 品phẩm 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 次thứ 等đẳng 觀quán 下hạ 五ngũ 偈kệ 。 合hợp 釋thích 二nhị 忍nhẫn 。 後hậu 圓viên 智trí 下hạ 兩lưỡng 偈kệ 半bán 。 釋thích 上thượng 品phẩm 寂tịch 滅diệt 忍nhẫn 。 前tiền 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 廣quảng 釋thích 行hành 相tương/tướng 。 後hậu 斷đoạn 惑hoặc 分phân 齊tề 。 釋thích 行hành 相tương/tướng 中trung 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。 次thứ 化hóa 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。 後hậu 顯hiển 地địa 別biệt 相tướng 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 言ngôn 遠viễn 達đạt 無vô 生sanh 初sơ 禪thiền 王vương 者giả 。 標tiêu 名danh 配phối 位vị 也dã 。 此thử 七thất 地địa 至chí 功công 用dụng 位vị 。 最tối 後hậu 邊biên 際tế 。 純thuần 作tác 真Chân 如Như 無vô 生sanh 觀quán 。 故cố 名danh 遠viễn 達đạt 地địa 。 如như 解giải 深thâm 密mật 。 謂vị 此thử 地địa 中trung 。 無vô 缺khuyết 無vô 間gián 。 證chứng 入nhập 無vô 相tướng 。 不bất 同đồng 六lục 地địa 暫tạm 時thời 現hiện 前tiền 。 又hựu 復phục 隣lân 近cận 第đệ 八bát 淨tịnh 地địa 。 具cụ 斯tư 二nhị 義nghĩa 。 名danh 遠Viễn 行Hành 地Địa 。

經kinh 。 常thường 萬vạn 億ức 土thổ/độ 教giáo 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 化hóa 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。 若nhược 准chuẩn 前tiền 文văn 。 言ngôn 百bách 萬vạn 億ức 。 略lược 舉cử 大đại 數số 。 故cố 言ngôn 萬vạn 億ức 。

經kinh 。 未vị 度độ 報báo 身thân (# 至chí )# 空không 寂tịch 行hành 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 顯hiển 地địa 別biệt 相tướng 。 文văn 有hữu 五ngũ 節tiết 。 一nhất 住trụ 報báo 時thời 分phần/phân 。 謂vị 此thử 地địa 中trung 。 受thọ 分phân 段đoạn 生sanh 。 唯duy 一nhất 身thân 在tại 。 故cố 智Trí 度Độ 論luận 云vân 。 七Thất 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 未vị 捨xả 虫trùng 身thân 肉nhục 身thân 。 或hoặc 可khả 二nhị 十thập 一nhất 生sanh 中trung 。 末mạt 後hậu 一nhất 生sanh 。 故cố 言ngôn 一nhất 生sanh 。 二nhị 進tiến 入nhập 勝thắng 位vị 。 謂vị 所sở 入nhập 地địa 。 雙song 觀quán 二nhị 諦đế 。 故cố 言ngôn 等đẳng 觀quán 。 聖thánh 道Đạo 恆hằng 行hành 。 故cố 言ngôn 法pháp 流lưu 。 三tam 始thỉ 入nhập 行hành 相tương/tướng 。 此thử 有hữu 兩lưỡng 釋thích 。 一nhất 云vân 。 始thỉ 入nhập 第đệ 八bát 。 任nhậm 運vận 而nhi 起khởi 。 故cố 曰viết 無vô 緣duyên 。 功công 用dụng 不bất 動động 。 猶do 若nhược 金kim 剛cang 。 一nhất 云vân 。 第đệ 七thất 初sơ 證chứng 無vô 生sanh 。 離ly 分phân 別biệt 相tướng 。 名danh 曰viết 無vô 緣duyên 。 其kỳ 智trí 堅kiên 利lợi 。 名danh 金kim 剛cang 忍nhẫn 。 四tứ 不bất 受thọ 分phân 段đoạn 。 亦diệc 有hữu 兩lưỡng 釋thích 。 一nhất 云vân 。 八bát 地địa 已dĩ 上thượng 永vĩnh 不bất 受thọ 。 二nhị 云vân 。 七thất 地địa 當đương 永vĩnh 不bất 受thọ 。 五ngũ 依y 境cảnh 辨biện 觀quán 。 初sơ 句cú 觀quán 真chân 。 後hậu 句cú 緣duyên 俗tục 。 亦diệc 有hữu 兩lưỡng 釋thích 。 一nhất 云vân 。 第đệ 八bát 觀quán 第đệ 三tam 諦đế 。 離ly 有hữu 無vô 相tướng 。 名danh 無vô 二nhị 照chiếu 。 卻khước 觀quán 分phân 段đoạn 二nhị 十thập 一nhất 生sanh 。 作tác 空không 寂tịch 行hành 。 一nhất 云vân 。 第đệ 七thất 作tác 二nhị 諦đế 觀quán 。 大đại 同đồng 前tiền 釋thích 。

經kinh 。 三tam 界giới 愛ái 習tập (# 至chí )# 獨độc 諦đế 了liễu 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 斷đoạn 惑hoặc 分phân 齊tề 。 然nhiên 釋thích 此thử 文văn 。 諸chư 說thuyết 不bất 同đồng 。 一nhất 本bổn 記ký 云vân 。 三tam 界giới 愛ái 習tập 一nhất 句cú 。 謂vị 三tam 界giới 愛ái 。 皆giai 須tu 如như 理lý 。 不bất 復phục 別biệt 見kiến 。 故cố 言ngôn 順thuận 道đạo 定định 。 遠viễn 達đạt 一nhất 句cú 。 別biệt 前tiền 未vị 證chứng 見kiến 如như 如như 。 故cố 言ngôn 獨độc 了liễu 。 一nhất 一nhất 類loại 。 諸chư 師sư 依y 十Thập 地Địa 經kinh 。 共cộng 作tác 此thử 釋thích 。 有hữu 愛ái 佛Phật 習tập 。 不bất 違vi 道đạo 定định 。 故cố 名danh 順thuận 道đạo 定định 。 如như 是thị 愛ái 習tập 。 遠viễn 達đạt 正Chánh 士Sĩ 。 獨độc 能năng 解giải 了liễu 。 而nhi 此thử 段đoạn 文văn 。 不bất 辨biện 斷đoạn 惑hoặc 。 今kim 解giải 不bất 爾nhĩ 。 此thử 文văn 正chánh 明minh 斷đoạn 惑hoặc 分phân 齊tề 。 所sở 以dĩ 知tri 然nhiên 。 如như 諸chư 位vị 中trung 。 理lý 應ưng 合hợp 釋thích 斷đoạn 惑hoặc 分phân 齊tề 。 故cố 知tri 此thử 文văn 正chánh 明minh 斷đoạn 惑hoặc 。 今kim 依y 二nhị 經kinh 。 釋thích 此thử 文văn 意ý 。 一nhất 十Thập 地Địa 經Kinh 云vân 。 此thử 遠viễn 行hành 地địa 。 不bất 名danh 有hữu 煩phiền 惱não 者giả 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 不bất 行hành 故cố 。 貪tham 求cầu 如Như 來Lai 智trí 慧tuệ 。 未vị 滿mãn 足túc 故cố 。 不bất 名danh 無vô 煩phiền 惱não 者giả 。 此thử 經Kinh 亦diệc 爾nhĩ 。 愛ái 佛Phật 智trí 慧tuệ 。 習tập 未vị 斷đoạn 故cố 。 名danh 順thuận 道đạo 定định 。 遠viễn 達đạt 正Chánh 士Sĩ 。 獨độc 諦đế 了liễu 者giả 。 諦đế 謂vị 諦đế 實thật 。 前tiền 之chi 六lục 地địa 。 但đãn 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 未vị 斷đoạn 習tập 氣khí 。 故cố 今kim 第đệ 七thất 。 名danh 獨độc 諦đế 了liễu 。 二nhị 依y 解giải 深thâm 密mật 經kinh 。 與dữ 前tiền 少thiểu 異dị 。 謂vị 從tùng 初Sơ 地Địa 。 乃nãi 至chí 十Thập 地Địa 。 由do 故cố 意ý 力lực 。 起khởi 煩phiền 惱não 故cố 。 無vô 染nhiễm 污ô 相tướng 。 於ư 自tự 身thân 中trung 。 不bất 生sanh 苦khổ 故cố 。 無vô 有hữu 過quá 失thất 。 於ư 有hữu 情tình 界giới 。 能năng 斷đoạn 苦khổ 因nhân 。 有hữu 無vô 量lượng 功công 德đức 。 以dĩ 此thử 三tam 義nghĩa 故cố 。 此thử 經Kinh 言ngôn 順thuận 道đạo 定định 。 而nhi 言ngôn 三tam 界giới 愛ái 習tập 者giả 。 彼bỉ 云vân 麁thô 重trọng 。 此thử 云vân 愛ái 習tập 。 其kỳ 義nghĩa 一nhất 也dã 。

經kinh 。 等Đẳng 觀Quán 菩Bồ 薩Tát 二nhị 禪thiền 王vương 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 五ngũ 偈kệ 。 合hợp 釋thích 二nhị 忍nhẫn 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 有hữu 四tứ 偈kệ 。 別biệt 釋thích 三tam 品phẩm 。 後hậu 有hữu 一nhất 偈kệ 。 斷đoạn 惑hoặc 分phân 齊tề 。 前tiền 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 一nhất 偈kệ 平bình 。 釋thích 等đẳng 觀quán 地địa 。 次thứ 一nhất 偈kệ 文văn 。 釋thích 慧tuệ 光quang 地địa 。 後hậu 一nhất 偈kệ 半bán 。 釋thích 灌quán 頂đảnh 位vị 。 就tựu 等đẳng 觀quán 中trung 。 文văn 別biệt 有hữu 四tứ 。 一nhất 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。 二nhị 顯hiển 其kỳ 勝thắng 用dụng 。 三tam 化hóa 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。 四tứ 顯hiển 地địa 別biệt 行hành 。 此thử 即tức 第đệ 一nhất 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。

經kinh 。 變biến 生sanh 法Pháp 身thân 無vô 量lượng 光quang 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 顯hiển 其kỳ 勝thắng 用dụng 。 謂vị 於ư 此thử 地địa 。 受thọ 變biến 易dị 生sanh 。 名danh 為vi 法Pháp 身thân 。 證chứng 法pháp 性tánh 如như 所sở 生sanh 身thân 故cố 。 名danh 為vi 法Pháp 身thân 。 惑hoặc 諸chư 功công 德đức 所sở 依y 止chỉ 故cố 。 稱xưng 為vi 法Pháp 身thân 。 放phóng 無vô 量lượng 光quang 。 照chiếu 諸chư 國quốc 土độ 。

經kinh 。 入nhập 百bách 恆hằng 土thổ/độ 化hóa 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 化hóa 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。

經kinh 。 圓viên 照chiếu 三tam 世thế 恆hằng 劫kiếp 事sự 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 四tứ 有hữu 三tam 句cú 。 顯hiển 地địa 別biệt 行hành 。 有hữu 其kỳ 三tam 義nghĩa 。 初sơ 句cú 照chiếu 俗tục 。 次thứ 句cú 重trọng/trùng 釋thích 。 後hậu 句cú 照chiếu 真chân 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 依y 本bổn 記ký 云vân 。 道đạo 前tiền 為vi 過quá 去khứ 。 道đạo 中trung 為vi 現hiện 在tại 。 道đạo 後hậu 為vì 未vị 來lai 。

經kinh 。 返phản 照chiếu 樂nhạo/nhạc/lạc 虛hư 無vô 盡tận 源nguyên 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 句cú 。 重trọng/trùng 釋thích 圓viên 照chiếu 三tam 世thế 。 依y 本bổn 記ký 云vân 。 言ngôn 返phản 照chiếu 者giả 。 返phản 照chiếu 過quá 去khứ 地địa 前tiền 之chi 事sự 。 言ngôn 樂nhạo/nhạc/lạc 虛hư 者giả 。 緣duyên 現hiện 在tại 樂nhạo/nhạc/lạc 。 虛hư 而nhi 不bất 實thật 樂nhạo/nhạc/lạc 。 言ngôn 無vô 盡tận 源nguyên 者giả 。 照chiếu 知tri 未vị 來lai 道đạo 後hậu 。 不bất 可khả 盡tận 其kỳ 源nguyên 。

經kinh 。 於ư 第đệ 三tam 諦đế 常thường 寂tịch 然nhiên 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三Tam 明Minh 其kỳ 照chiếu 真chân 。 謂vị 第đệ 八Bát 地Địa 。 觀quán 智trí 寂tịch 然nhiên 。 照chiếu 智trí 真Chân 如Như 。 第đệ 三tam 諦đế 也dã 。

經kinh 。 慧tuệ 光quang 開Khai 士Sĩ 至chí )# 一nhất 念niệm 了liễu 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 一nhất 偈kệ 。 釋thích 慧tuệ 光quang 地địa 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。 次thứ 化hóa 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。 如như 文văn 可khả 知tri 。 後hậu 顯hiển 地địa 別biệt 行hành 。 謂vị 此thử 地địa 中trung 。 得đắc 四tứ 辨biện 故cố 。 雖tuy 在tại 真Chân 如Như 無vô 為vi 空không 行hành 。 而nhi 恆Hằng 沙sa 佛Phật 。 三tam 藏tạng 聖thánh 教giáo 。 一nhất 念niệm 能năng 了liễu 。

經kinh 。 灌quán 頂đảnh 菩Bồ 薩Tát 四tứ 禪thiền 王vương 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 一nhất 偈kệ 半bán 。 釋thích 灌quán 頂đảnh 位vị 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。 次thứ 化hóa 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。 後hậu 顯hiển 地địa 別biệt 行hành 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 言ngôn 灌quán 頂đảnh 者giả 。 華hoa 嚴nghiêm 經kinh 第đệ 二nhị 十thập 七thất 云vân 。 譬thí 如như 輪Luân 王Vương 太thái 子tử 。 成thành 就tựu 王vương 相tương/tướng 。 取thủ 四tứ 大đại 海hải 水thủy 。 灌quán 子tử 頂đảnh 上thượng 。 即tức 名danh 為vi 灌quán 頂đảnh 大đại 王vương 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 如như 是thị 。 受thọ 職chức 時thời 。 諸chư 佛Phật 以dĩ 智trí 水thủy 。 灌quán 是thị 菩Bồ 薩Tát 頂đảnh 。 名danh 灌Quán 頂Đảnh 法Pháp 王Vương 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 入nhập 大đại 智trí 慧tuệ 職chức 地địa 。

經kinh 。 於ư 億ức 恆hằng 土thổ/độ 化hóa 群quần 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 化hóa 土thổ/độ 寬khoan 狹hiệp 。 如như 文văn 可khả 知tri 。

經kinh 。 始thỉ 入nhập 金kim 剛cang (# 至chí )# 常thường 湛trạm 然nhiên 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 顯hiển 地địa 別biệt 行hành 。 文văn 有hữu 四tứ 節tiết 。 一nhất 明minh 勝thắng 用dụng 。 謂vị 金kim 剛cang 一nhất 念niệm 。 斷đoạn 障chướng 已dĩ 了liễu 。 或hoặc 可khả 照chiếu 境cảnh 已dĩ 了liễu 。 二nhị 辨biện 度độ 生sanh 。 謂vị 三tam 十thập 生sanh 中trung 。 一nhất 生sanh 未vị 盡tận 。 三tam 顯hiển 品phẩm 數số 。 位vị 在tại 下hạ 忍nhẫn 。 四tứ 辨biện 入nhập 位vị 。 謂vị 解giải 脫thoát 道đạo 。 即tức 成thành 妙diệu 覺giác 。

經kinh 。 等đẳng 慧tuệ (# 至chí )# 一nhất 切thiết 盡tận 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 一nhất 偈kệ 。 斷đoạn 惑hoặc 分phân 齊tề 。 於ư 上thượng 等đẳng 觀quán 慧tuệ 光quang 灌quán 頂đảnh 三tam 品phẩm 。 除trừ 前tiền 緣duyên 心tâm 。 無vô 明minh 習tập 盡tận 。 謂vị 無vô 間gian 道đạo 。 現hiện 在tại 前tiền 時thời 。 無vô 明minh 習tập 相tương/tướng 故cố 煩phiền 惱não 等đẳng 。 一nhất 切thiết 皆giai 盡tận 。

經kinh 。 圓viên 智trí 無vô 相tướng 至chí )# 無vô 極cực 悲bi 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 有hữu 兩lưỡng 偈kệ 半bán 。 明minh 妙diệu 覺giác 位vị 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 正chánh 讚tán 三tam 德đức 。 後hậu 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 下hạ 。 重trọng/trùng 讚tán 其kỳ 德đức 。 前tiền 中trung 有hữu 四tứ 。 一nhất 標tiêu 名danh 配phối 位vị 。 謂vị 圓viên 滿mãn 智trí 。 緣duyên 無vô 相tướng 故cố 。 名danh 為vi 無vô 相tướng 。 或hoặc 可khả 智trí 用dụng 離ly 能năng 所sở 緣duyên 故cố 。 名danh 為vi 無vô 相tướng 。 二nhị 盡tận 生sanh 分phần/phân 位vị 。 謂vị 三tam 十thập 生sanh 盡tận 。 於ư 一nhất 切thiết 境cảnh 。 齊tề 等đẳng 而nhi 覺giác 。 名danh 等đẳng 大đại 覺giác 。 此thử 上thượng 二nhị 句cú 。 讚tán 智trí 德đức 也dã 。 三tam 證chứng 大đại 無vô 為vi 。 謂vị 有hữu 餘dư 無vô 餘dư 二nhị 種chủng 圓viên 寂tịch 。 不bất 可khả 破phá 壞hoại 。 如như 金kim 剛cang 藏tạng 。 此thử 之chi 一nhất 句cú 。 讚tán 斷đoạn 德đức 也dã 。 四tứ 具cụ 大đại 慈từ 悲bi 。 謂vị 盡tận 生sanh 死tử 。 具cụ 無vô 極cực 悲bi 。 此thử 顯hiển 恩ân 德đức 。 窮cùng 未vị 來lai 際tế 。 故cố 言ngôn 無vô 極cực 。

經kinh 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 至chí )# 妙diệu 智trí 存tồn 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 有hữu 一nhất 偈kệ 半bán 。 重trọng/trùng 讚tán 其kỳ 德đức 。 文văn 有hữu 三tam 節tiết 。 初sơ 之chi 二nhị 句cú 。 就tựu 境cảnh 讚tán 智trí 。 次thứ 有hữu 二nhị 句cú 。 就tựu 位vị 讚tán 德đức 。 後hậu 有hữu 二nhị 句cú 。 約ước 時thời 讚tán 德đức 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 謂vị 內nội 證chứng 真Chân 諦Đế 。 非phi 分phân 別biệt 所sở 動động 。 故cố 言ngôn 常thường 安an 隱ẩn 。 窮cùng 生sanh 死tử 俗tục 源nguyên 。 盡tận 涅Niết 槃Bàn 真chân 性tánh 。 成thành 妙diệu 覺giác 智trí 。 故cố 妙diệu 智trí 存tồn 。

經kinh 。 三tam 賢hiền 十thập 聖thánh (# 至chí )# 居cư 淨tịnh 土độ 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 就tựu 位vị 讚tán 德đức 。 謂vị 始thỉ 從tùng 三tam 賢hiền 。 至chí 灌quán 頂đảnh 位vị 。 有hữu 漏lậu 未vị 盡tận 。 言ngôn 住trụ 果quả 報báo 。 唯duy 佛Phật 一nhất 人nhân 。 生sanh 死tử 報báo 盡tận 。 無vô 有hữu 漏lậu 法pháp 。 故cố 居cư 淨tịnh 土độ 。

經kinh 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 至chí )# 居cư 淨tịnh 土độ 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 約ước 時thời 讚tán 德đức 。 謂vị 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 雖tuy 無vô 有hữu 始thỉ 。 而nhi 有hữu 盡tận 時thời 。 名danh 暫tạm 住trụ 報báo 。 唯duy 佛Phật 一nhất 人nhân 。 有hữu 始thỉ 無vô 終chung 。 名danh 居cư 淨tịnh 土độ 。

經kinh 。 如Như 來Lai 三tam 業nghiệp (# 至chí )# 禮lễ 三Tam 寶Bảo 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 三tam 讚tán 佛Phật 三tam 業nghiệp 。 文văn 別biệt 有hữu 五ngũ 。 一nhất 初sơ 二nhị 句cú 。 總tổng 讚tán 三tam 業nghiệp 。 二nhị 有hữu 一nhất 偈kệ 。 別biệt 讚tán 三tam 業nghiệp 。 三tam 有hữu 半bán 偈kệ 。 讚tán 說thuyết 無vô 畏úy 。 四tứ 有hữu 半bán 偈kệ 。 讚tán 能năng 動động 地địa 。 五ngũ 有hữu 半bán 偈kệ 。 讚tán 佛Phật 快khoái 說thuyết 。 就tựu 總tổng 讚tán 中trung 。 初sơ 之chi 一nhất 句cú 。 總tổng 讚tán 三tam 業nghiệp 。 後hậu 有hữu 一nhất 句cú 。 顯hiển 已dĩ 歸quy 禮lễ 。 言ngôn 三tam 業nghiệp 德đức 無vô 極cực 者giả 。 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 身thân 業nghiệp 堅kiên 固cố 。 意ý 業nghiệp 寂tịch 靜tĩnh 。 口khẩu 業nghiệp 能năng 說thuyết 。 皆giai 無vô 窮cùng 盡tận 。 故cố 言ngôn 無vô 極cực 。 由do 斯tư 我ngã 今kim 敬kính 禮lễ 三Tam 寶Bảo 。

經kinh 。 法Pháp 王Vương 無vô 上thượng (# 至chí )# 無vô 緣duyên 照chiếu 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 有hữu 一nhất 偈kệ 。 別biệt 讚tán 三tam 業nghiệp 。 於ư 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 有hữu 二nhị 句cú 。 別biệt 讚tán 身thân 業nghiệp 。 譬thí 如như 大đại 樹thụ 。 覆phú 蓋cái 人nhân 眾chúng 。 如Như 來Lai 身thân 力lực 覆phú 蓋cái 亦diệc 然nhiên 。 次thứ 有hữu 一nhất 句cú 。 別biệt 讚tán 口khẩu 業nghiệp 。 稱xưng 理lý 說thuyết 法Pháp 。 非phi 無vô 義nghĩa 利lợi 。 後hậu 有hữu 一nhất 句cú 。 別biệt 讚tán 意ý 業nghiệp 。 其kỳ 心tâm 寂tịch 靜tĩnh 。 無vô 緣duyên 大đại 悲bi 普phổ 照chiếu 有hữu 情tình 。

經kinh 。 人nhân 中trung 師sư 子tử 。 至chí )# 散tán 金kim 華hoa 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 讚tán 說thuyết 無vô 畏úy 。 文văn 有hữu 兩lưỡng 即tức 。 初sơ 之chi 一nhất 句cú 。 讚tán 說thuyết 無vô 畏úy 。 後hậu 有hữu 一nhất 句cú 。 歡hoan 喜hỷ 供cúng 養dường 。

經kinh 。 百bách 億ức 萬vạn 土thổ/độ (# 至chí )# 受thọ 妙diệu 報báo 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 四tứ 有hữu 半bán 偈kệ 。 讚tán 能năng 動động 地địa 。 文văn 有hữu 兩lưỡng 節tiết 。 初sơ 讚tán 佛Phật 動động 地địa 。 後hậu 眾chúng 受thọ 妙diệu 報báo 。

經kinh 。 天thiên 尊tôn 快khoái 說thuyết (# 至chí )# 略lược 難nạn/nan 佛Phật 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 五ngũ 有hữu 半bán 偈kệ 。 歎thán 佛Phật 快khoái 說thuyết 。 文văn 有hữu 兩lưỡng 節tiết 。 初sơ 句cú 讚tán 佛Phật 快khoái 說thuyết 。 諸chư 王vương 後hậu 句cú 。 申thân 已dĩ 讚tán 說thuyết 之chi 意ý 。

經kinh 。

時thời 諸chư 大đại 眾chúng 。 至chí 無vô 量lượng 功công 德đức 藏tạng 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 三tam 。 辨biện 眾chúng 得đắc 益ích 。 若nhược 依y 本bổn 記ký 。 有hữu 七thất 種chủng 益ích 。 即tức 分phân 為vi 七thất 。 此thử 即tức 第đệ 一nhất 得đắc 開khai 慧tuệ 益ích 。

經kinh 。 得đắc 大đại 法pháp 利lợi 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 得đắc 思tư 慧tuệ 益ích 。 以dĩ 已dĩ 思tư 慧tuệ 。 勝thắng 於ư 聞văn 慧tuệ 。 名danh 大đại 法pháp 利lợi 。

經kinh 。 即tức 於ư 座tòa 中trung 。 至chí 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 得đắc 修tu 慧tuệ 益ích 。 言ngôn 三tam 趣thú 者giả 。 是thị 三tam 惡ác 趣thú 。 問vấn 如như 何hà 惡ác 趣thú 能năng 得đắc 修tu 慧tuệ 益ích 。 薩tát 婆bà 多đa 宗tông 。 不bất 許hứa 惡ác 趣thú 能năng 得đắc 修tu 慧tuệ 。 今kim 大Đại 乘Thừa 宗tông 。 亦diệc 得đắc 修tu 慧tuệ 。 故cố 大đại 雲vân 經kinh 。 諸chư 畜súc 生sanh 等đẳng 。 得đắc 定định 律luật 儀nghi 。

經kinh 。 八bát 部bộ (# 至chí )# 天thiên 上thượng 受thọ 道đạo 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 四tứ 現hiện 在tại 安an 樂lạc 住trụ 。 言ngôn 八bát 部bộ 阿a 修tu 羅la 者giả 。 四Tứ 天Thiên 王Vương 住trụ 下hạ 。 有hữu 四tứ 阿a 修tu 羅la 王vương 。 一nhất 羅la 睺hầu 阿a 修tu 羅la 。 二nhị 毘tỳ 摩ma 質chất 多đa 羅la 。 三tam 波ba 利lợi 。 四tứ 毘tỳ 樓lâu 闍xà 。 須Tu 彌Di 山Sơn 下hạ 。 又hựu 有hữu 四tứ 大đại 阿a 修tu 羅la 。 一nhất 陀đà 㝹nậu 。 二nhị 富phú 樓lâu 魔ma 。 三tam 波ba 羅la 訶ha 。 四tứ 兜đâu 牟mâu 樓lâu 。

經kinh 。 三tam 生sanh (# 至chí 。 得đắc 入nhập 正chánh 位vị 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 五ngũ 正chánh 位vị 。

經kinh 。 證chứng 聖thánh 人nhân 性tánh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 六lục 淨tịnh 眼nhãn 位vị 。 證chứng 聖thánh 人nhân 性tánh 。 四tứ 字tự 是thị 二Nhị 乘Thừa 所sở 得đắc 。

經kinh 。 得đắc 一nhất 切thiết 無vô 量lượng 報báo 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 七thất 未vị 來lai 樂nhạo/nhạc/lạc 住trụ 。 既ký 聞văn 聖thánh 教giáo 。 得đắc 生sanh 報báo 後hậu 報báo 。 無vô 量lượng 果quả 也dã 。 又hựu 云vân 。 就tựu 得đắc 益ích 中trung 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 總tổng 益ích 。 謂vị 眾chúng 聞văn 法Pháp 。 後hậu 即tức 於ư 下hạ 。 顯hiển 其kỳ 別biệt 益ích 。 謂vị 諸chư 天thiên 鬼quỷ 神thần 。 乃nãi 至chí 人nhân 畜súc 地địa 獄ngục 。 得đắc 初Sơ 地Địa 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 餘dư 文văn 大đại 同đồng 前tiền 說thuyết 。 雖tuy 有hữu 兩lưỡng 說thuyết 。 且thả 依y 前tiền 說thuyết 。 地địa 獄ngục 能năng 得đắc 初Sơ 地Địa 無vô 生sanh 。 不bất 應ưng 理lý 故cố 。

經kinh

佛Phật 告cáo 諸chư 行hành 得đắc 道Đạo 至chí 。 大đại 師sư 子tử 吼hống 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 三tam 如Như 來Lai 述thuật 成thành 領lãnh 解giải 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 讚tán 王vương 能năng 說thuyết 。 後hậu 善thiện 男nam 子tử 下hạ 。 讚tán 所sở 說thuyết 法Pháp 。 前tiền 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 讚tán 王vương 能năng 說thuyết 。 後hậu 世Thế 尊Tôn 述thuật 讚tán 。 二nhị 能năng 說thuyết 中trung 。 文văn 有hữu 二nhị 節tiết 。 初sơ 標tiêu 所sở 告cáo 眾chúng 。 後hậu 對đối 眾chúng 正chánh 讚tán 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 謂vị 聽thính 眾chúng 中trung 。 天thiên 眾chúng 最tối 勝thắng 。 或hoặc 得đắc 聖thánh 果Quả 。 是thị 實thật 非phi 化hóa 。 故cố 名danh 得đắc 道Đạo 果quả 。 實thật 天thiên 眾chúng 言ngôn 。

善thiện 男nam 子tử 等đẳng 者giả 。 第đệ 二nhị 對đối 眾chúng 正chánh 讚tán 。 敘tự 今kim 勝thắng 古cổ 。 成thành 師sư 子tử 吼hống 。 謂vị 於ư 過quá 去khứ 龍long 光quang 佛Phật 邊biên 。 為vi 第đệ 四tứ 炎diễm 慧tuệ 開Khai 士Sĩ 。 我ngã 為vi 第đệ 八bát 等đẳng 觀quán 開Khai 士Sĩ 。 我ngã 今kim 成thành 佛Phật 。 汝nhữ 來lai 第đệ 九cửu 地địa 。 作tác 師sư 子tử 吼hống 。

經kinh 。 如như 是thị 如như 是thị 。 乃nãi 至chí 知tri 斯tư 事sự 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 如Như 來Lai 述thuật 成thành 。 文văn 有hữu 兩lưỡng 節tiết 。 初sơ 讚tán 教giáo 稱xưng 理lý 。 後hậu 顯hiển 所sở 詮thuyên 理lý 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 王vương 所sở 說thuyết 教giáo 。 稱xưng 所sở 詮thuyên 理lý 。 教giáo 理lý 相tương 應ứng 。 是thị 故cố 重trọng/trùng 言ngôn 。 如như 是thị 如như 是thị 。 言ngôn 不bất 思tư 議nghị 等đẳng 者giả 。 非phi 三tam 賢hiền 境cảnh 。 名danh 不bất 思tư 議nghị 。 龍long 樹thụ 釋thích 云vân 。 言ngôn 語ngữ 道đạo 斷đoạn 。 心tâm 行hành 處xứ 滅diệt 。 世thế 親thân 等đẳng 云vân 。 心tâm 言ngôn 路lộ 絕tuyệt 。 其kỳ 義nghĩa 一nhất 也dã 。 非phi 十Thập 地Địa 境cảnh 。 名danh 不bất 可khả 度độ 量lương 。 此thử 即tức 校giảo 量lượng 難nan 勝thắng 功công 德đức 。 是thị 故cố 唯duy 佛Phật 與dữ 佛Phật 。 乃nãi 知tri 斯tư 事sự 。

經kinh 。 善thiện 男nam 子tử (# 至chí 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 讚tán 所sở 說thuyết 法Pháp 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 正chánh 讚tán 所sở 說thuyết 。 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 是thị 十thập 四tứ 法Pháp 門môn 下hạ 。 讚tán 用dụng 勸khuyến 修tu 。 後hậu 時thời 諸chư 眾chúng 中trung 下hạ 。 大đại 眾chúng 供cúng 養dường 。 就tựu 正chánh 讚tán 中trung 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 釋thích 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 次thứ 善thiện 男nam 子tử 下hạ 。 釋thích 不bất 可khả 度độ 量lương 。 後hậu 我ngã 今kim 下hạ 。 釋thích 唯duy 佛Phật 乃nãi 知tri 。 就tựu 不bất 思tư 議nghị 中trung 。 文văn 復phục 有hữu 三tam 。 初sơ 標tiêu 宗tông 略lược 說thuyết 。 次thứ 外ngoại 人nhân 徵trưng 詰cật 。 後hậu 世Thế 尊Tôn 廣quảng 釋thích 。 前tiền 中trung 有hữu 四tứ 。 一nhất 總tổng 標tiêu 其kỳ 數số 。 謂vị 十thập 四tứ 般Bát 若Nhã 。 二nhị 別biệt 敘tự 屬thuộc 當đương 。 謂vị 地địa 前tiền 三tam 忍nhẫn 。 地địa 地địa 三tam 品phẩm 。 成thành 三tam 十thập 忍nhẫn 。 三tam 二nhị 藏tạng 分phân 別biệt 。 謂vị 一nhất 切thiết 行hành 藏tạng 者giả 。 前tiền 十thập 三tam 忍nhẫn 。 一nhất 切thiết 佛Phật 藏tạng 者giả 。 上thượng 寂tịch 滅diệt 忍nhẫn 。 由do 此thử 二nhị 種chủng 攝nhiếp 諸chư 功công 德đức 。 名danh 之chi 為vi 藏tạng 。 四tứ 結kết 不bất 思tư 議nghị 。 如như 是thị 二nhị 藏tạng 。 名danh 不bất 可khả 思tư 議nghị 。

經kinh 。

何hà 以dĩ 故cố 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 外ngoại 人nhân 徵trưng 詰cật 。 依y 何hà 義nghĩa 故cố 。 行hành 藏tạng 佛Phật 藏tạng 。 皆giai 不bất 思tư 議nghị 。

經kinh 。 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 至chí )# 是thị 中trung 化hóa 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 三tam 。 依y 宗tông 廣quảng 釋thích 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 唯duy 就tựu 佛Phật 藏tạng 。 明minh 不bất 思tư 議nghị 。 次thứ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 下hạ 。 合hợp 釋thích 二nhị 藏tạng 。 明minh 不bất 思tư 議nghị 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 然nhiên 此thử 文văn 。 自tự 有hữu 兩lưỡng 說thuyết 。 一nhất 云vân 。 是thị 中trung 生sanh 。 是thị 中trung 滅diệt 。 是thị 中trung 化hóa 者giả 。 法Pháp 身thân 無vô 像tượng 。 為vi 物vật 故cố 形hình 。 以dĩ 王vương 宮cung 現hiện 生sanh 。 雙song 林lâm 託thác 滅diệt 。 隨tùy 感cảm 應ứng 故cố 。 所sở 以dĩ 化hóa 也dã 。 無vô 生sanh 無vô 滅diệt 無vô 化hóa 者giả 。 其kỳ 用dụng 彌di 寂tịch 。 故cố 體thể 無vô 生sanh 滅diệt 化hóa 也dã 。 無vô 自tự 他tha 者giả 。 彼bỉ 己kỷ 兩lưỡng 亡vong 第đệ 一nhất 無vô 二nhị 者giả 。 境cảnh 智trí 俱câu 絕tuyệt 。 非phi 化hóa 非phi 不bất 化hóa 者giả 。 談đàm 其kỳ 大đại 寂tịch 非phi 化hóa 。 據cứ 其kỳ 大đại 用dụng 非phi 不bất 化hóa 。 非phi 無vô 無vô 相tướng 者giả 。 有hữu 無vô 相tướng 對đối 。 若nhược 有hữu 有hữu 可khả 有hữu 無vô 。 若nhược 有hữu 無vô 可khả 有hữu 有hữu 。 今kim 明minh 有hữu 無vô 俱câu 無vô 。 故cố 言ngôn 非phi 無vô 無vô 相tướng 。 無vô 來lai 去khứ 者giả 。 明minh 去khứ 來lai 相tương/tướng 絕tuyệt 。 故cố 中trung 論luận 云vân 。 已dĩ 來lai 亦diệc 無vô 來lai 。 未vị 來lai 亦diệc 無vô 來lai 。 離ly 已dĩ 來lai 未vị 來lai 。 來lai 相tướng 不bất 可khả 得đắc 。 已dĩ 去khứ 亦diệc 無vô 去khứ 。 未vị 去khứ 亦diệc 無vô 去khứ 。 離ly 已dĩ 去khứ 未vị 去khứ 。 去khứ 相tướng 不bất 可khả 得đắc 。 今kim 釋thích 此thử 文văn 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 就tựu 化hóa 身thân 。 即tức 相tương/tướng 無vô 相tướng 。 明minh 不bất 思tư 議nghị 。 後hậu 逐trục 難nạn/nan 重trọng/trùng 釋thích 。 前tiền 中trung 復phục 二nhị 。 初sơ 立lập 三tam 相tương/tướng 。 後hậu 遣khiển 三tam 相tương/tướng 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 是thị 中trung 生sanh 者giả 。 明minh 智trí 德đức 。 是thị 中trung 滅diệt 者giả 。 辨biện 斷đoạn 德đức 。 是thị 中trung 化hóa 者giả 。 顯hiển 恩ân 德đức 。 此thử 約ước 化hóa 身thân 。 作tác 如như 是thị 釋thích 。 或hoặc 可khả 通thông 依y 受thọ 用dụng 法Pháp 身thân 。 釋thích 上thượng 生sanh 等đẳng 。 如như 理lý 應ưng 思tư 。

經kinh 。 而nhi 無vô 生sanh 無vô 滅diệt 無vô 化hóa 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 遣khiển 生sanh 等đẳng 三tam 相tương/tướng 。 約ước 相tương/tướng 無vô 自tự 性tánh 。 故cố 說thuyết 無vô 生sanh 等đẳng 三tam 相tương/tướng 。

經kinh 。 無vô 自tự 他tha (# 至chí )# 無vô 去khứ 來lai 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 逐trục 難nạn/nan 重trọng/trùng 釋thích 。 雖tuy 云vân 無vô 化hóa 。 其kỳ 相tương/tướng 難nan 知tri 。 故cố 重trọng/trùng 釋thích 之chi 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 先tiên 法pháp 後hậu 喻dụ 。 法pháp 有hữu 五ngũ 義nghĩa 。 展triển 轉chuyển 相tương/tướng 釋thích 。 一nhất 無vô 自tự 他tha 者giả 。 釋thích 上thượng 無vô 化hóa 。 既ký 無vô 自tự 他tha 。 如như 何hà 有hữu 化hóa 。 二nhị 第đệ 一nhất 無vô 二nhị 者giả 。 釋thích 無vô 自tự 他tha 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 中trung 。 無vô 自tự 他tha 二nhị 故cố 。 三tam 非phi 化hóa 非phi 不bất 化hóa 者giả 。 釋thích 上thượng 無vô 二nhị 。 謂vị 化hóa 是thị 能năng 化hóa 。 不bất 化hóa 是thị 所sở 化hóa 。 能năng 所sở 俱câu 非phi 。 故cố 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 無vô 有hữu 二nhị 也dã 。 四tứ 非phi 無vô 者giả 。 遣khiển 無vô 。 前tiền 已dĩ 遣khiển 有hữu 。 便tiện 撥bát 為vi 無vô 。 同đồng 惡ác 取thủ 空không 。 故cố 言ngôn 非phi 無vô 。 五ngũ 無vô 相tướng 無vô 來lai 去khứ 者giả 。 雙song 遣khiển 有hữu 無vô 。 所sở 言ngôn 相tương/tướng 者giả 。 是thị 有hữu 無vô 相tướng 。 來lai 者giả 有hữu 相tương/tướng 。 去khứ 者giả 無vô 相tướng 。 今kim 此thử 般Bát 若Nhã 。 雙song 遣khiển 有hữu 無vô 。 故cố 言ngôn 無vô 相tướng 。 無vô 來lai 去khứ 也dã 。

經kinh 。 如như 虛hư 空không 故cố 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 舉cử 法pháp 同đồng 喻dụ 。

經kinh 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 至chí )# 行hành 空không 故cố 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 合hợp 釋thích 二nhị 藏tạng 。 明minh 不bất 思tư 議nghị 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 先tiên 釋thích 。 後hậu 結kết 。 釋thích 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 人nhân 法pháp 相tướng 對đối 。 辨biện 不bất 思tư 議nghị 。 後hậu 境cảnh 智trí 相tương 對đối 。 辨biện 不bất 思tư 議nghị 。 前tiền 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 人nhân 空không 。 後hậu 明minh 法pháp 空không 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 文văn 有hữu 兩lưỡng 節tiết 。 初sơ 以dĩ 三tam 義nghĩa 。 辨biện 我ngã 相tương/tướng 空không 。 後hậu 煩phiền 惱não 下hạ 。 就tựu 我ngã 眾chúng 名danh 。 以dĩ 辨biện 人nhân 空không 。 此thử 即tức 三tam 義nghĩa 以dĩ 辨biện 空không 相tướng 。 言ngôn 三tam 義nghĩa 者giả 。 一nhất 無vô 生sanh 無vô 滅diệt 。 二nhị 無vô 縛phược 無vô 解giải 。 三tam 非phi 因nhân 非phi 果quả 。 非phi 不bất 因nhân 果quả 。 言ngôn 無vô 生sanh 無vô 滅diệt 者giả 。 諸chư 說thuyết 不bất 同đồng 。 一nhất 云vân 。 無vô 生sanh 無vô 滅diệt 。 即tức 是thị 總tổng 句cú 。 謂vị 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 有hữu 生sanh 死tử 。 名danh 為vi 生sanh 滅diệt 。 雙song 遣khiển 死tử 生sanh 。 故cố 言ngôn 無vô 生sanh 無vô 滅diệt 。 一nhất 云vân 。 無vô 生sanh 者giả 遣khiển 常thường 見kiến 。 彼bỉ 計kế 我ngã 生sanh 而nhi 不bất 滅diệt 故cố 。 無vô 滅diệt 者giả 遣khiển 斷đoạn 見kiến 。 彼bỉ 計kế 我ngã 滅diệt 而nhi 不bất 續tục 故cố 。 言ngôn 無vô 縛phược 無vô 解giải 者giả 。 自tự 下hạ 別biệt 釋thích 。 既ký 無vô 眾chúng 生sanh 。 說thuyết 誰thùy 名danh 為vi 。 有hữu 縛phược 有hữu 解giải 。 故cố 智trí 論luận 五ngũ 十thập 一nhất 縛phược 脫thoát 品phẩm 云vân 。 五ngũ 眾chúng 無vô 縛phược 無vô 脫thoát 。 若nhược 畢tất 竟cánh 空không 。 無vô 有hữu 作tác 者giả 。 誰thùy 縛phược 解giải 。 凡phàm 夫phu 人nhân 法pháp 。 虛hư 誑cuống 不bất 可khả 得đắc 故cố 非phi 縛phược 。 聖thánh 人nhân 法pháp 。 畢tất 竟cánh 空không 不bất 可khả 得đắc 故cố 非phi 解giải 。 乃nãi 至chí 云vân 菩Bồ 薩Tát 住trụ 是thị 道đạo 中trung 。 諸chư 煩phiền 惱não 不bất 牽khiên 墮đọa 凡phàm 夫phu 中trung 。 故cố 言ngôn 不bất 縛phược 。 不bất 以dĩ 諸chư 無vô 漏lậu 法pháp 破phá 煩phiền 惱não 。 故cố 言ngôn 不bất 解giải 。 具cụ 說thuyết 如như 彼bỉ 。 真Chân 諦Đế 解giải 云vân 。 人nhân 空không 真Chân 如Như 。 非phi 煩phiền 惱não 所sở 縛phược 。 亦diệc 非phi 智trí 慧tuệ 所sở 了liễu 。 空không 無vô 所sở 得đắc 故cố 。 言ngôn 非phi 因nhân 非phi 果quả 者giả 。 雙song 遣khiển 。 衛vệ 世thế 師sư 外ngoại 道đạo 。 計kế 我ngã 為vi 作tác 者giả 。 說thuyết 名danh 為vi 因nhân 。 僧Tăng 佉khư 外ngoại 道đạo 。 計kế 我ngã 為vi 受thọ 者giả 。 名danh 為vi 果quả 。 故cố 言ngôn 非phi 因nhân 非phi 果quả 。 言ngôn 非phi 不bất 因nhân 果quả 者giả 。 依y 俗tục 理lý 。 非phi 無vô 因nhân 果quả 。 言ngôn 煩phiền 惱não 下hạ 。 就tựu 我ngã 眾chúng 名danh 。 以dĩ 辨biện 人nhân 空không 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 煩phiền 惱não 者giả 。 出xuất 能năng 執chấp 法pháp 。 所sở 謂vị 我ngã 見kiến 煩phiền 惱não 。 我ngã 人nhân 等đẳng 惱não 亂loạn 行hành 者giả 。 故cố 名danh 煩phiền 惱não 。 後hậu 我ngã 人nhân 等đẳng 者giả 。 辨biện 所sở 執chấp 我ngã 。 有hữu 眾chúng 多đa 名danh 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 辨biện 我ngã 五ngũ 名danh 。 一nhất 我ngã 。 二nhị 人nhân 。 三tam 知tri 者giả 。 四tứ 見kiến 者giả 。 五ngũ 受thọ 者giả 。 後hậu 我ngã 所sở 等đẳng 者giả 。 辨biện 我ngã 所sở 空không 。 謂vị 前tiền 五ngũ 種chủng 我ngã 。 皆giai 有hữu 我ngã 所sở 。 謂vị 第đệ 一nhất 我ngã 所sở 。 乃nãi 至chí 第đệ 五ngũ 受thọ 者giả 所sở 。 總tổng 標tiêu 五ngũ 種chủng 。 故cố 言ngôn 我ngã 所sở 空không 。 所sở 遣khiển 法pháp 體thể 。 通thông 攝nhiếp 三tam 受thọ 。 所sở 謂vị 苦khổ 受thọ 名danh 苦khổ 苦khổ 。 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 名danh 壞hoại 苦khổ 。 捨xả 受thọ 名danh 行hành 苦khổ 。 是thị 故cố 三tam 受thọ 。 通thông 名danh 苦khổ 受thọ 。 即tức 此thử 三tam 受thọ 。 皆giai 有hữu 為vi 行hành 。 同đồng 是thị 我ngã 所sở 遣khiển 法pháp 。 故cố 言ngôn 一nhất 切thiết 。 苦khổ 受thọ 行hành 苦khổ 故cố 也dã 。

經kinh 。 一nhất 切thiết 法pháp 集tập (# 至chí )# 寂tịch 然nhiên 空không 故cố 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 明minh 法pháp 空không 也dã 。 有hữu 其kỳ 五ngũ 句cú 。 一nhất 一nhất 切thiết 法pháp 集tập 者giả 。 標tiêu 名danh 辨biện 假giả 。 謂vị 一nhất 切thiết 法pháp 。 集tập 故cố 名danh 假giả 。 二nhị 幻huyễn 化hóa 五ngũ 陰ấm 者giả 。 舉cử 喻dụ 出xuất 體thể 。 如như 幻huyễn 五ngũ 陰ấm 非phi 人nhân 故cố 。 名danh 為vi 法pháp 假giả 。 三tam 無vô 合hợp 無vô 散tán 者giả 。 顯hiển 法pháp 別biệt 相tướng 。 諸chư 說thuyết 不bất 同đồng 。 一nhất 云vân 。 五ngũ 陰ấm 成thành 身thân 。 名danh 為vi 合hợp 。 後hậu 離ly 散tán 時thời 。 名danh 為vi 散tán 。 雙song 遣khiển 二nhị 相tương/tướng 。 故cố 言ngôn 無vô 合hợp 無vô 散tán 。 由do 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 不bất 住trụ 於ư 生sanh 死tử 。 故cố 名danh 無vô 合hợp 。 常thường 起khởi 大đại 悲bi 。 故cố 不bất 入nhập 於ư 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 言ngôn 不bất 散tán 。 五ngũ 法pháp 同đồng 法pháp 性tánh 者giả 。 攝nhiếp 妄vọng 歸quy 真chân 門môn 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 皆giai 用dụng 如như 為vi 性tánh 。

經kinh 。 法pháp 境cảnh 界giới 空không (# 至chí 。 如như 虛hư 空không 故cố 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 境cảnh 智trí 相tương 對đối 。 辨biện 不bất 思tư 議nghị 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 辨biện 境cảnh 空không 。 後hậu 釋thích 智trí 空không 。 前tiền 中trung 有hữu 二nhị 。 先tiên 法pháp 。 後hậu 喻dụ 。 法pháp 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 法pháp 境cảnh 界giới 空không 者giả 。 明minh 總tổng 空không 相tướng 。 謂vị 一nhất 切thiết 境cảnh 。 無vô 不bất 空không 者giả 。 後hậu 空không 無vô 相tướng 不bất 轉chuyển 等đẳng 者giả 。 釋thích 其kỳ 別biệt 空không 。 文văn 有hữu 三tam 節tiết 。 初sơ 明minh 法pháp 空không 。 次thứ 無vô 三Tam 寶Bảo 者giả 。 通thông 於ư 人nhân 法pháp 二nhị 空không 。 後hậu 無vô 聖thánh 人nhân 六lục 道đạo 者giả 。 明minh 人nhân 空không 也dã 。 初sơ 言ngôn 空không 者giả 。 空không 三tam 昧muội 境cảnh 。 言ngôn 無vô 相tướng 者giả 。 無vô 相tướng 三tam 昧muội 境cảnh 。 無vô 十thập 相tương/tướng 故cố 。 言ngôn 不bất 轉chuyển 者giả 。 是thị 無Vô 願Nguyện 三Tam 昧Muội 境cảnh 。 以dĩ 苦khổ 集tập 染nhiễm 。 不bất 可khả 轉chuyển 為vi 無vô 漏lậu 淨tịnh 故cố 。 如như 上thượng 三tam 境cảnh 。 皆giai 非phi 顛điên 倒đảo 。 非phi 如như 幻huyễn 化hóa 。 是thị 虛hư 妄vọng 故cố 。 次thứ 言ngôn 無vô 三Tam 寶Bảo 者giả 。 雙song 顯hiển 人nhân 法pháp 二nhị 空không 。 後hậu 言ngôn 無vô 聖thánh 人nhân 者giả 。 明minh 能năng 化hóa 空không 。 言ngôn 六lục 道đạo 者giả 。 辨biện 所sở 化hóa 空không 。 言ngôn 如như 虛hư 空không 故cố 者giả 。 第đệ 二nhị 舉cử 喻dụ 。 喻dụ 法pháp 空không 相tướng 。

經kinh 。 般Bát 若Nhã 無vô 知tri (# 至chí )# 照chiếu 相tương/tướng 故cố 行hành 道Đạo 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 智trí 空không 。 於ư 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 法pháp 。 次thứ 喻dụ 。 後hậu 合hợp 。 法pháp 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 遣khiển 知tri 等đẳng 六lục 相tương/tướng 。 比tỉ 度độ 名danh 智trí 。 推thôi 求cầu 言ngôn 見kiến 。 歷lịch 境cảnh 稱xưng 行hành 。 籌trù 慮lự 名danh 緣duyên 。 招chiêu 果quả 名danh 因nhân 。 領lãnh 納nạp 名danh 受thọ 。 如như 是thị 六lục 相tương/tướng 。 悉tất 皆giai 是thị 空không 。 後hậu 釋thích 遣khiển 所sở 由do 。 故cố 言ngôn 不bất 得đắc 一nhất 切thiết 照chiếu 相tương/tướng 。 故cố 行hành 道Đạo 相tương/tướng 。

經kinh 。 斯tư 行hành 道Đạo 相tương/tướng 如như 虛hư 空không 故cố 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 舉cử 法pháp 同đồng 喻dụ 。

經kinh 。 法pháp 相tướng 如như 是thị 。 至chí )# 無vô 心tâm 得đắc 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 總tổng 合hợp 。 法pháp 相tướng 如như 是thị 者giả 。 合hợp 上thượng 六lục 種chủng 空không 相tướng 。 言ngôn 何hà 可khả 有hữu 心tâm 得đắc 。 無vô 心tâm 得đắc 者giả 。 有hữu 心tâm 是thị 分phân 別biệt 。 無vô 心tâm 是thị 無vô 分phân 別biệt 心tâm 。 如như 何hà 有hữu 心tâm 得đắc 。 無vô 心tâm 得đắc 。 或hoặc 可khả 何hà 可khả 有hữu 心tâm 得đắc 者giả 。 遮già 有hữu 心tâm 得đắc 。 其kỳ 境cảnh 皆giai 空không 。 如như 何hà 有hữu 心tâm 得đắc 無vô 境cảnh 也dã 。 無vô 心tâm 得đắc 者giả 。 許hứa 無vô 心tâm 得đắc 。 謂vị 以dĩ 境cảnh 空không 故cố 。 無vô 分phân 別biệt 心tâm 。 能năng 得đắc 空không 也dã 。

經kinh 。 是thị 以dĩ 般Bát 若Nhã 至chí )# 行hành 而nhi 行hành 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 結kết 上thượng 四tứ 義nghĩa 。 文văn 有hữu 四tứ 節tiết 。 一nhất 人nhân 中trung 行hành 不bất 可khả 得đắc 。 以dĩ 生sanh 空không 故cố 。 二nhị 法pháp 中trung 行hành 不bất 可khả 得đắc 。 以dĩ 法pháp 空không 故cố 。 三tam 境cảnh 中trung 行hành 不bất 可khả 得đắc 。 所sở 緣duyên 空không 故cố 。 四tứ 解giải 中trung 行hành 不bất 可khả 得đắc 。 能năng 緣duyên 空không 故cố 。

經kinh 。 是thị 故cố 般Bát 若Nhã 至chí 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 雙song 結kết 二nhị 藏tạng 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 依y 智trí 總tổng 結kết 。 後hậu 就tựu 人nhân 別biệt 結kết 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。

經kinh 。 而nhi 一nhất 切thiết 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 或hoặc 有hữu 本bổn 云vân 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 至chí 亦diệc 不bất 可khả 思tư 議nghị 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 約ước 人nhân 明minh 不bất 思tư 議nghị 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 菩Bồ 薩Tát 無vô 境cảnh 而nhi 行hành 。 亦diệc 不bất 思tư 議nghị 。 後hậu 明minh 諸chư 佛Phật 如như 幻huyễn 境cảnh 中trung 。 行hành 化hóa 眾chúng 生sanh 。 亦diệc 不bất 思tư 議nghị 。 或hoặc 先tiên 結kết 後hậu 文văn 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 藏tạng 。 後hậu 結kết 前tiền 文văn 佛Phật 藏tạng 不bất 思tư 議nghị 。

經kinh 。 善thiện 男nam 子tử (# 至chí 。 如như 海hải 一nhất 滴tích 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 挍giảo 量lượng 歎thán 勝thắng 。 釋thích 上thượng 不bất 可khả 度độ 量lương 。 謂vị 王vương 所sở 說thuyết 般Bát 若Nhã 功công 德đức 。 如như 大đại 海hải 水thủy 。 灌quán 頂đảnh 菩Bồ 薩Tát 。 說thuyết 其kỳ 功công 德đức 。 如như 海hải 一nhất 滴tích 。 故cố 知tri 般Bát 若Nhã 功công 德đức 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 問vấn 灌quán 頂đảnh 菩Bồ 薩Tát 。 其kỳ 位vị 勝thắng 王vương 。 如như 何hà 說thuyết 德đức 不bất 及cập 月nguyệt 光quang 。 解giải 云vân 。 就tựu 位vị 而nhi 論luận 。 王vương 即tức 不bất 及cập 菩Bồ 薩Tát 。 今kim 佛Phật 加gia 護hộ 。 王vương 勝thắng 菩Bồ 薩Tát 。

經kinh 。 我ngã 今kim 略lược 述thuật (# 至chí 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 三tam 。 釋thích 上thượng 唯duy 佛Phật 能năng 知tri 。 文văn 有hữu 三tam 節tiết 。 初sơ 明minh 今kim 佛Phật 說thuyết 法pháp 般Bát 若Nhã 分phần/phân 義nghĩa 功công 德đức 。 次thứ 亦diệc 為vi 下hạ 。 明minh 諸chư 佛Phật 同đồng 說thuyết 。 後hậu 三tam 賢hiền 下hạ 。 明minh 十thập 三tam 開Khai 士Sĩ 共cộng 說thuyết 功công 德đức 。 言ngôn 分phần/phân 義nghĩa 者giả 。 說thuyết 王vương 功công 德đức 。 不bất 可khả 盡tận 故cố 。 名danh 為vi 分phần/phân 義nghĩa 。 或hoặc 可khả 三tam 賢hiền 十thập 聖thánh 。 顯hiển 所sở 讚tán 也dã 。 謂vị 即tức 述thuật 可khả 月nguyệt 光quang 王vương 。 歎thán 三tam 賢hiền 十thập 聖thánh 。 無vô 量lượng 功công 德đức 。

經kinh 。 善thiện 男nam 子tử (# 至chí 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 歎thán 用dụng 勸khuyến 修tu 。 於ư 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 正chánh 歎thán 勸khuyến 修tu 。 次thứ 何hà 以dĩ 故cố 者giả 。 大đại 王vương 反phản 徵trưng 。 後hậu 一nhất 切thiết 佛Phật 下hạ 。 廣quảng 釋thích 。 前tiền 中trung 二nhị 。 初sơ 正chánh 歎thán 勸khuyến 修tu 。 後hậu 若nhược 一nhất 切thiết 下hạ 。 顯hiển 無vô 異dị 路lộ 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 謂vị 善thiện 男nam 子tử 。 如như 是thị 十thập 四tứ 法Pháp 門môn 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 三tam 乘thừa 諸chư 佛Phật 。 乃nãi 至chí 未vị 來lai 。 諸chư 佛Phật 之chi 所sở 修tu 習tập 。

經kinh 。 若nhược 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 至chí 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 顯hiển 無vô 異dị 路lộ 。 如như 文văn 可khả 知tri 。

經kinh 。

何hà 以dĩ 故cố 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 大đại 王vương 反phản 徵trưng 。

經kinh 。 一nhất 切thiết 佛Phật (# 至chí )# 無vô 異dị 路lộ 故cố 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 廣quảng 釋thích 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 標tiêu 正chánh 路lộ 。 次thứ 是thị 故cố 下hạ 。 示thị 其kỳ 正chánh 路lộ 。 後hậu 是thị 人nhân 超siêu 過quá 下hạ 。 舉cử 果quả 歎thán 勝thắng 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 唯duy 有hữu 此thử 門môn 。 更cánh 無vô 異dị 路lộ 。

經kinh 。 是thị 故cố 一nhất 切thiết 。 至chí )# 圓viên 覺giác 忍nhẫn 者giả 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 示thị 其kỳ 正chánh 路lộ 。 謂vị 無vô 異dị 路lộ 故cố 。 應ưng 依y 上thượng 十thập 四tứ 忍nhẫn 門môn 。 應ưng 當đương 修tu 學học 。

經kinh 。 此thử 人nhân 超siêu 過quá (# 至chí )# 現hiện 身thân 得đắc 報báo 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 舉cử 果quả 歎thán 勝thắng 。 有hữu 二nhị 利lợi 益ích 。 一nhất 超siêu 諸chư 苦khổ 難nạn 。 二nhị 現hiện 身thân 得đắc 報báo 。 謂vị 得đắc 聖thánh 果Quả 等đẳng 。

經kinh 。

時thời 諸chư 眾chúng 中trung (# 至chí )# 十thập 四tứ 正chánh 行hạnh 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 三tam 大đại 眾chúng 供cúng 養dường 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 菩Bồ 薩Tát 香hương 華hoa 供cúng 養dường 大đại 眾chúng 。 說thuyết 十thập 四tứ 正chánh 行hạnh 。 次thứ 十thập 八bát 梵Phạm 天Thiên 下hạ 。 諸chư 天thiên 供cúng 養dường 。 受thọ 持trì 讀đọc 誦tụng 。 後hậu 無vô 量lượng 鬼quỷ 神thần 下hạ 。 明minh 鬼quỷ 神thần 修tu 行hành 般Bát 若Nhã 。 文văn 顯hiển 可khả 知tri 。

經kinh

佛Phật 告cáo 大đại 王vương (# 至chí )# 眾chúng 生sanh 相tương/tướng 可khả 化hóa 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 。 答đáp 第đệ 三tam 問vấn 。 無vô 倒đảo 化hóa 生sanh 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 牒điệp 前tiền 問vấn 。 次thứ 佛Phật 正chánh 答đáp 。 後hậu 時thời 諸chư 無vô 量lượng 下hạ 。

時thời 眾chúng 得đắc 益ích 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 謂vị 佛Phật 牒điệp 前tiền 第đệ 三tam 問vấn 。 假giả 實thật 門môn 中trung 。 何hà 相tương/tướng 眾chúng 生sanh 可khả 化hóa 。

經kinh 。 若nhược 以dĩ 至Chí 真Chân 。 行hành 化hóa 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 如Như 來Lai 正chánh 答đáp 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 略lược 答đáp 。 後hậu 廣quảng 釋thích 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 謂vị 以dĩ 如như 幻huyễn 之chi 身thân 者giả 。 是thị 能năng 化hóa 菩Bồ 薩Tát 。 見kiến 幻huyễn 化hóa 者giả 。 是thị 所sở 化hóa 如như 幻huyễn 。 此thử 如như 幻huyễn 者giả 。 自tự 有hữu 兩lưỡng 釋thích 。 一nhất 云vân 。 能năng 化hóa 所sở 化hóa 。 皆giai 是thị 依y 他tha 。 而nhi 非phi 實thật 故cố 。 說thuyết 之chi 如như 幻huyễn 。 如như 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 經kinh 。 八bát 喻dụ 顯hiển 依y 化hóa 。 一nhất 云vân 。 無vô 故cố 如như 幻huyễn 。 因nhân 緣duyên 所sở 生sanh 法pháp 。 皆giai 是thị 空không 故cố 。 說thuyết 之chi 如như 幻huyễn 。 如như 諸chư 般Bát 若Nhã 下hạ 。 答đáp 文văn 中trung 。 皆giai 准chuẩn 此thử 釋thích 。

經kinh 。 眾chúng 生sanh 後hậu (# 至chí )# 異dị 木mộc 石thạch 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 廣quảng 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 所sở 化hóa 如như 幻huyễn 。 後hậu 大đại 王vương 若nhược 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 明minh 能năng 化hóa 如như 幻huyễn 。 就tựu 所sở 化hóa 中trung 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 先tiên 釋thích 。 後hậu 一nhất 切thiết 幻huyễn 化hóa 下hạ 。 總tổng 結kết 如như 幻huyễn 。 就tựu 正chánh 釋thích 中trung 。 釋thích 七thất 種chủng 假giả 。 即tức 分phân 為vi 七thất 。 言ngôn 七thất 假giả 者giả 。 一nhất 法pháp 假giả 。 二nhị 受thọ 假giả 。 三tam 名danh 假giả 。 四tứ 相tương 續tục 假giả 。 五ngũ 相tương 待đãi 假giả 。 六lục 緣duyên 成thành 假giả 。 七thất 因nhân 生sanh 假giả 。 此thử 即tức 第đệ 一nhất 明minh 法pháp 假giả 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 法pháp 假giả 。 後hậu 大đại 王vương 凡phàm 夫phu 下hạ 。 凡phàm 聖thánh 取thủ 境cảnh 。 勝thắng 劣liệt 差sai 別biệt 。 前tiền 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 本bổn 識thức 能năng 生sanh 色sắc 心tâm 。 後hậu 後hậu 眾chúng 生sanh 根căn 本bổn 下hạ 。 色sắc 心tâm 成thành 陰ấm 界giới 等đẳng 。 前tiền 中trung 有hữu 三tam 。 一nhất 明minh 受thọ 生sanh 識thức 。 二nhị 生sanh 得đắc 善thiện 下hạ 。 明minh 善thiện 惡ác 種chủng 子tử 識thức 。 三tam 初sơ 一nhất 念niệm 下hạ 。 約ước 時thời 明minh 成thành 眾chúng 生sanh 色sắc 心tâm 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 言ngôn 眾chúng 生sanh 識thức 者giả 。 總tổng 標tiêu 諸chư 識thức 。 自tự 有hữu 兩lưỡng 釋thích 。 一nhất 真Chân 諦Đế 三tam 藏tạng 。 總tổng 立lập 九cửu 識thức 。 一nhất 阿a 摩ma 羅la 識thức 。 真Chân 如Như 本bổn 覺giác 為vi 性tánh 。 在tại 纏triền 名danh 如Như 來Lai 藏tạng 。 出xuất 纏triền 名danh 法Pháp 身thân 。 阿a 摩ma 羅la 識thức 。 此thử 云vân 無vô 垢cấu 識thức 。 如như 九cửu 識thức 章chương 。 餘dư 之chi 八bát 識thức 。 大đại 同đồng 諸chư 師sư 。 二nhị 慈từ 恩ân 三tam 藏tạng 。 但đãn 立lập 八bát 識thức 。 無vô 第đệ 九cửu 識thức 。 而nhi 言ngôn 阿a 摩ma 羅la 者giả 。 第đệ 八bát 識thức 中trung 淨tịnh 分phân 第đệ 八bát 。 然nhiên 諸chư 教giáo 立lập 識thức 不bất 定định 。 有hữu 處xứ 但đãn 說thuyết 六lục 識thức 。 不bất 說thuyết 七thất 八bát 。 如như 諸chư 般Bát 若Nhã 。 或hoặc 說thuyết 八bát 識thức 。 如như 金kim 光quang 明minh 等đẳng 。 而nhi 諸chư 般Bát 若Nhã 。 所sở 說thuyết 六lục 識thức 。 自tự 有hữu 三tam 品phẩm 。 謂vị 上thượng 中trung 下hạ 。 上thượng 品phẩm 細tế 者giả 。 名danh 為vi 賴lại 邪tà 。 中trung 末mạt 那na 。 下hạ 名danh 六lục 識thức 。 如như 是thị 三tam 品phẩm 。 從tùng 意ý 根căn 生sanh 。 故cố 名danh 意ý 識thức 。 言ngôn 初sơ 一nhất 念niệm 識thức 。 異dị 木mộc 石thạch 者giả 。 隨tùy 生sanh 何hà 處xứ 。 受thọ 生sanh 剎sát 那na 。 初sơ 一nhất 念niệm 識thức 。 名danh 正chánh 受thọ 生sanh 識thức 。 唯duy 是thị 異dị 熟thục 。 自tự 性tánh 分phân 別biệt 。 異dị 於ư 木mộc 石thạch 。 無vô 強cường/cưỡng 分phân 別biệt 。

經kinh 。 若nhược 生sanh 得đắc 善thiện 識thức 本bổn 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 明minh 善thiện 惡ác 種chủng 子tử 識thức 。 就tựu 種chủng 子tử 識thức 。 若nhược 具cụ 分phân 別biệt 。 具cụ 三tam 熏huân 習tập 。 一nhất 名danh 言ngôn 熏huân 習tập 。 二nhị 有hữu 支chi 熏huân 習tập 。 三tam 我ngã 見kiến 熏huân 習tập 。 初sơ 一nhất 通thông 三tam 性tánh 。 以dĩ 為vi 因nhân 緣duyên 。 能năng 生sanh 果quả 法pháp 。 次thứ 有hữu 支chi 熏huân 習tập 。 唯duy 善thiện 惡ác 性tánh 生sanh 。 善thiện 惡ác 趣thú 後hậu 。 我ngã 見kiến 唯duy 是thị 染nhiễm 污ô 。 此thử 後hậu 二nhị 種chủng 。 於ư 所sở 生sanh 果quả 。 作tác 增tăng 上thượng 緣duyên 。 然nhiên 第đệ 八bát 識thức 。 自tự 有hữu 三tam 相tương/tướng 。 一nhất 者giả 因nhân 相tương/tướng 。 是thị 種chủng 子tử 識thức 。 二nhị 者giả 果quả 相tương/tướng 。 謂vị 受thọ 生sanh 識thức 。 三tam 者giả 自tự 相tương/tướng 。 合hợp 說thuyết 二nhị 種chủng 。 以dĩ 為vi 自tự 相tương/tướng 。 據cứ 實thật 種chủng 子tử 具cụ 有hữu 三tam 性tánh 。 就tựu 勝thắng 說thuyết 故cố 。 不bất 說thuyết 無vô 記ký 。 如như 是thị 善thiện 惡ác 。 皆giai 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 生sanh 得đắc 。 二nhị 者giả 方phương 便tiện 。 初sơ 受thọ 生sanh 時thời 。 但đãn 得đắc 生sanh 得đắc 。 而nhi 非phi 方phương 便tiện 。 或hoặc 可khả 此thử 中trung 且thả 說thuyết 生sanh 得đắc 。 不bất 說thuyết 方phương 便tiện 。 若nhược 依y 本bổn 記ký 。 生sanh 得đắc 善thiện 惡ác 者giả 。 由do 有hữu 如Như 來Lai 藏tạng 故cố 。 有hữu 避tị 苦khổ 求cầu 樂nhạo/nhạc/lạc 之chi 心tâm 。 此thử 心tâm 從tùng 本bổn 性tánh 而nhi 有hữu 。 不bất 由do 外ngoại 緣duyên 。 故cố 言ngôn 生sanh 得đắc 。 背bối/bội 理lý 成thành 妄vọng 。 妄vọng 故cố 興hưng 惡ác 。 惡ác 亦diệc 生sanh 得đắc 。 不bất 由do 化hóa 也dã 。

經kinh 。 初sơ 一nhất 念niệm (# 至chí )# 眾chúng 生sanh 色sắc 心tâm 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 約ước 時thời 辨biện 成thành 眾chúng 生sanh 色sắc 心tâm 。 謂vị 由do 種chủng 子tử 。 從tùng 初sơ 一nhất 念niệm 。 至chí 於ư 金kim 剛cang 。 於ư 中trung 生sanh 不bất 可khả 說thuyết 異dị 熟thục 識thức 為vi 本bổn 。 成thành 眾chúng 生sanh 色sắc 心tâm 。 問vấn 成thành 眾chúng 生sanh 具cụ 三tam 聚tụ 。 謂vị 色sắc 心tâm 及cập 不bất 相tương 應ứng 。 如như 何hà 不bất 說thuyết 。 不bất 相tương 應ứng 法pháp 。 解giải 云vân 。 依y 色sắc 心tâm 上thượng 。 假giả 立lập 諸chư 不bất 相tương 應ứng 。 是thị 假giả 非phi 實thật 。 就tựu 實thật 說thuyết 故cố 但đãn 說thuyết 心tâm 。 又hựu 解giải 。 大Đại 乘Thừa 諸chư 教giáo 不bất 同đồng 。 如như 梁lương 朝triêu 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 云vân 。 諸chư 有hữu 為vi 法pháp 。 不bất 出xuất 色sắc 心tâm (# 勘khám 密mật 嚴nghiêm 經kinh 。 百bách 法pháp 論luận 。 引dẫn 經kinh 說thuyết 不bất 相tương 應ứng 。 問vấn 諸chư 眾chúng 生sanh 有hữu 本bổn 際tế 不phủ 。 若nhược 言ngôn 有hữu 者giả 。 如như 何hà 經kinh 說thuyết 眾chúng 生sanh 。 本bổn 際tế 不bất 可khả 知tri 。 若nhược 言ngôn 無vô 者giả 。 此thử 經Kinh 所sở 說thuyết 。 復phục 如như 何hà 通thông (# 勘khám 不bất 增tăng 不bất 減giảm 。 經kinh 等đẳng )# 解giải 云vân 。 即tức 依y 此thử 義nghĩa 。 總tổng 約ước 諸chư 宗tông 。 所sở 說thuyết 不bất 同đồng 。 有hữu 其kỳ 四tứ 句cú 。 一nhất 有hữu 始thỉ 無vô 終chung 。 謂vị 彌di 沙sa 塞tắc 部bộ 中trung 。 立lập 有hữu 時thời 頭đầu 眾chúng 生sanh 。 隨tùy 緣duyên 而nhi 有hữu 。 如như 真Chân 諦Đế 部bộ 執chấp 記ký 中trung 說thuyết 。 而nhi 彼bỉ 宗tông 中trung 。 雖tuy 無vô 成thành 文văn 。 義nghĩa 說thuyết 無vô 般bát 涅Niết 槃Bàn 性tánh 。 及cập 佛Phật 果Quả 不bất 滅diệt 者giả 。 得đắc 成thành 初sơ 句cú 。 二nhị 無vô 始thỉ 有hữu 終chung 。 謂vị 如như 薩tát 婆bà 多đa 宗tông 。 及cập 經kinh 部bộ 。 及cập 大Đại 乘Thừa 中trung 定định 性tánh 二Nhị 乘Thừa 。 三tam 有hữu 始thỉ 有hữu 終chung 。 如như 彌di 沙sa 塞tắc 部bộ 宗tông 中trung 。 二Nhị 乘Thừa 聖thánh 者giả 。 入nhập 無vô 餘dư 位vị 。 四tứ 無vô 始thỉ 無vô 終chung 者giả 。 無vô 涅Niết 槃Bàn 性tánh 。 不bất 定định 種chủng 性tánh 。 及cập 菩Bồ 薩Tát 種chủng 性tánh 。 如như 瑜du 伽già 等đẳng 。 餘dư 師sư 所sở 說thuyết 。 不bất 可khả 具cụ 陳trần 。 若nhược 依y 本bổn 記ký 。 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 依y 理lý 論luận 。 不bất 可khả 說thuyết 煩phiền 惱não 在tại 前tiền 在tại 後hậu 。 二nhị 依y 教giáo 化hóa 門môn 。 且thả 約ước 受thọ 生sanh 等đẳng 。 說thuyết 之chi 為vi 初sơ 。

經kinh 。 眾chúng 生sanh 根căn 本bổn 。 至chí )# 身thân 名danh 積tích 聚tụ 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 色sắc 心tâm 成thành 陰ấm 界giới 等đẳng 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 成thành 陰ấm 。 後hậu 大đại 王vương 下hạ 。 成thành 十thập 二nhị 處xứ 等đẳng 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 別biệt 釋thích 五ngũ 陰ấm 。 後hậu 釋thích 蓋cái 名danh 義nghĩa 。 謂vị 眾chúng 生sanh 根căn 本bổn 色sắc 。 名danh 色sắc 蓋cái 。 亦diệc 名danh 色sắc 陰ấm 。 如như 後hậu 當đương 釋thích 。 心tâm 名danh 識thức 蓋cái 等đẳng 。 此thử 即tức 開khai 心tâm 。 以dĩ 為vi 四tứ 陰ấm 。 謂vị 受thọ 想tưởng 等đẳng 。 所sở 言ngôn 蓋cái 者giả 。 釋thích 陰ấm 名danh 義nghĩa 。 舊cựu 翻phiên 為vi 蓋cái 。 陰ấm 覆phú 為vi 義nghĩa 。 慈từ 恩ân 三tam 藏tạng 。 翻phiên 之chi 為vi 蘊uẩn 。 蘊uẩn 是thị 積tích 聚tụ 義nghĩa 。 於ư 一nhất 一nhất 蘊uẩn 。 多đa 法pháp 集tập 成thành 。 故cố 名danh 為vi 蘊uẩn 。 言ngôn 身thân 名danh 積tích 聚tụ 者giả 。 釋thích 身thân 名danh 義nghĩa 。 謂vị 五ngũ 蘊uẩn 法pháp 。 皆giai 名danh 為vi 身thân 是thị 蘊uẩn 義nghĩa 。

經kinh 。 大đại 王vương (# 至chí )# 生sanh 無vô 量lượng 色sắc 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 明minh 色sắc 心tâm 成thành 十thập 二nhị 處xứ 等đẳng 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 總tổng 明minh 一nhất 色sắc 生sanh 無vô 量lượng 色sắc 。 次thứ 眼nhãn 所sở 得đắc 下hạ 。 別biệt 明minh 所sở 生sanh 諸chư 色sắc 。 後hậu 如như 是thị 一nhất 色sắc 下hạ 。 總tổng 結kết 能năng 生sanh 色sắc 心tâm 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 謂vị 一nhất 色sắc 法pháp 。 能năng 生sanh 五ngũ 塵trần 等đẳng 色sắc 。 若nhược 具cụ 應ưng 言ngôn 此thử 一nhất 心tâm 法pháp 。 生sanh 一nhất 心tâm 法pháp 。 或hoặc 無vô 量lượng 心tâm 。 今kim 總tổng 略lược 故cố 。 但đãn 說thuyết 生sanh 識thức 。

經kinh 。 眼nhãn 所sở 得đắc 為vi 色sắc (# 至chí )# 身thân 得đắc 為vi 觸xúc 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 釋thích 所sở 生sanh 多đa 色sắc 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 生sanh 五ngũ 境cảnh 。 後hậu 明minh 生sanh 五ngũ 根căn 。 境cảnh 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 所sở 造tạo 五ngũ 境cảnh 。 後hậu 釋thích 能năng 造tạo 四tứ 大đại 。 此thử 釋thích 五ngũ 境cảnh 。 若nhược 具cụ 應ưng 言ngôn 。 法pháp 處xứ 所sở 攝nhiếp 色sắc 。 或hoặc 可khả 此thử 經Kinh 不bất 明minh 。 法pháp 處xứ 所sở 攝nhiếp 色sắc 。 是thị 故cố 不bất 說thuyết 。

經kinh 。 堅kiên 持trì 名danh 地địa (# 至chí )# 輕khinh 動động 名danh 風phong 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 能năng 造tạo 四tứ 大đại 。 如như 文văn 可khả 知tri 。

經kinh 。 生sanh 五ngũ 識thức 處xứ 名danh 根căn 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 明minh 生sanh 五ngũ 根căn 。 謂vị 四tứ 大đại 所sở 造tạo 。 眼nhãn 等đẳng 五ngũ 根căn 。 能năng 生sanh 五ngũ 識thức 。 故cố 名danh 五ngũ 根căn 。

經kinh 。 如như 是thị 一nhất 色sắc 一nhất 心tâm (# 至chí )# 色sắc 心tâm 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 總tổng 結kết 。 一nhất 色sắc 生sanh 十thập 種chủng 色sắc 。 謂vị 五ngũ 根căn 五ngũ 境cảnh 。 略lược 而nhi 不bất 說thuyết 法Pháp 處xứ 色sắc 也dã 。 一nhất 心tâm 於ư 十thập 二nhị 處xứ 。 能năng 生sanh 意ý 根căn 。 於ư 十thập 八bát 界giới 。 能năng 生sanh 六lục 識thức 及cập 與dữ 意ý 界giới 。 而nhi 釋thích 中trung 不bất 說thuyết 者giả 。 為vi 存tồn 略lược 故cố 。

經kinh 。 大đại 王vương 凡phàm 夫phu (# 至chí )# 無vô 量lượng 假giả 色sắc 法pháp 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 凡phàm 聖thánh 取thủ 境cảnh 。 勝thắng 劣liệt 差sai 別biệt 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 凡phàm 境cảnh 。 得đắc 假giả 非phi 實thật 。 後hậu 明minh 聖thánh 境cảnh 。 得đắc 實thật 非phi 假giả 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。

經kinh 。 聖thánh 人nhân 六lục 識thức (# 至chí )# 一nhất 切thiết 實thật 法pháp 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 聖thánh 境cảnh 得đắc 實thật 非phi 假giả 。 然nhiên 此thử 文văn 義nghĩa 意ý 難nan 了liễu 。 諸chư 說thuyết 不bất 同đồng 。 若nhược 依y 本bổn 記ký 。 凡phàm 夫phu 六lục 識thức 。 總tổng 相tương/tướng 取thủ 法pháp 。 故cố 言ngôn 得đắc 假giả 。 聖thánh 人nhân 分phân 明minh 取thủ 四tứ 微vi 等đẳng 。 故cố 言ngôn 得đắc 實thật 。 又hựu 解giải 。 凡phàm 夫phu 俗tục 。 虛hư 妄vọng 六lục 識thức 。 故cố 得đắc 世thế 諦đế 假giả 名danh 之chi 法pháp 。 今kim 解giải 色sắc 等đẳng 五ngũ 境cảnh 。 皆giai 有hữu 二nhị 相tương/tướng 。 一nhất 者giả 自tự 相tương/tướng 。 即tức 是thị 實thật 有hữu 。 二nhị 者giả 共cộng 相tương 。 即tức 是thị 假giả 有hữu 。 異dị 生sanh 五ngũ 識thức 。 同đồng 時thời 意ý 識thức 。 皆giai 得đắc 自tự 相tương/tướng 。 是thị 現hiện 量lượng 故cố 。 後hậu 念niệm 意ý 識thức 。 但đãn 得đắc 共cộng 相tương 。 是thị 比tỉ 量lượng 故cố 。 聖thánh 人nhân 取thủ 境cảnh 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 今kim 此thử 經Kinh 意ý 。 約ước 麁thô 細tế 門môn 。 凡phàm 夫phu 所sở 得đắc 。 麁thô 乃nãi 現hiện 量lượng 故cố 。 但đãn 得đắc 假giả 境cảnh 。 聖thánh 人nhân 現hiện 量lượng 。 以dĩ 極cực 細tế 故cố 。 但đãn 言ngôn 得đắc 實thật 。 此thử 即tức 假giả 說thuyết 。

經kinh 。 眾chúng 生sanh 者giả 世thế 諦đế 之chi 名danh 也dã 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 明minh 受thọ 假giả 。 四tứ 門môn 分phân 別biệt 。 即tức 分phân 為vi 四tứ 。 一nhất 二nhị 諦đế 分phân 別biệt 門môn 。 二nhị 有hữu 無vô 門môn 。 三tam 六lục 趣thú 門môn 。 四tứ 四tứ 姓tánh 門môn 。 此thử 即tức 第đệ 一nhất 二nhị 諦đế 門môn 也dã 。 如như 上thượng 所sở 說thuyết 。 能năng 成thành 五ngũ 蘊uẩn 。 名danh 為vi 法pháp 假giả 。 所sở 成thành 之chi 人nhân 。 名danh 為vi 受thọ 假giả 。 如như 是thị 受thọ 假giả 。 二nhị 諦đế 門môn 中trung 。 是thị 假giả 法pháp 。 世thế 諦đế 之chi 名danh 也dã 。

經kinh 。 若nhược 有hữu 若nhược 無vô 。 至chí )# 幻huyễn 化hóa 故cố 有hữu 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 有hữu 無vô 分phân 別biệt 門môn 。 謂vị 於ư 俗tục 諦đế 門môn 中trung 。 有hữu 假giả 者giả 故cố 。 名danh 之chi 為vi 有hữu 。 非phi 實thật 性tánh 故cố 。 亦diệc 說thuyết 為vi 無vô 。 如như 是thị 受thọ 假giả 。 世thế 諦đế 假giả 。 誑cuống 幻huyễn 故cố 有hữu 。 而nhi 非phi 實thật 有hữu 。

經kinh 。 乃nãi 至chí 六lục 道đạo 。 幻huyễn 化hóa 眾chúng 生sanh 見kiến 幻huyễn 化hóa 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 六lục 趣thú 門môn 。 謂vị 受thọ 假giả 三tam 界giới 四tứ 生sanh 。 乃nãi 至chí 六lục 道đạo 。 所sở 成thành 受thọ 假giả 。 皆giai 幻huyễn 化hóa 眾chúng 生sanh 。 見kiến 幻huyễn 化hóa 。 非phi 實thật 眾chúng 生sanh 。

經kinh 。 幻huyễn 化hóa 見kiến 幻huyễn 化hóa (# 至chí )# 名danh 為vi 幻huyễn 諦đế 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 四tứ 四tứ 姓tánh 分phân 別biệt 門môn 。 然nhiên 釋thích 此thử 文văn 。 自tự 有hữu 兩lưỡng 釋thích 。 一nhất 云vân 。 幻huyễn 化hóa 見kiến 幻huyễn 化hóa 者giả 。 總tổng 標tiêu 能năng 化hóa 所sở 化hóa 。 皆giai 是thị 幻huyễn 化hóa 。 婆Bà 羅La 門Môn 乃nãi 至chí 名danh 為vi 幻huyễn 諦đế 者giả 。 雙song 顯hiển 能năng 化hóa 所sở 化hóa 。 皆giai 具cụ 四tứ 姓tánh 。 神thần 我ngã 有hữu 情tình 。 具cụ 足túc 色sắc 心tâm 。 皆giai 名danh 幻huyễn 諦đế 。 一nhất 云vân 。 言ngôn 幻huyễn 化hóa 者giả 。 標tiêu 能năng 化hóa 人nhân 。 見kiến 幻huyễn 化hóa 等đẳng 。 乃nãi 至chí 名danh 為vi 幻huyễn 諦đế 。 皆giai 是thị 所sở 化hóa 。

經kinh 。 幻huyễn 諦đế 法pháp (# 至chí )# 無vô 義nghĩa 名danh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 釋thích 名danh 假giả 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 佛Phật 前tiền 無vô 名danh 。 後hậu 大đại 王vương 下hạ 。 明minh 如Như 來Lai 立lập 名danh 。 前tiền 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 明minh 世thế 諦đế 無vô 名danh 義nghĩa 名danh 。 次thứ 明minh 幻huyễn 法pháp 無vô 名danh 無vô 體thể 。 後hậu 明minh 三tam 界giới 六lục 道đạo 皆giai 無vô 名danh 字tự 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 謂vị 幻huyễn 諦đế 法pháp 者giả 。 即tức 世thế 諦đế 也dã 。 言ngôn 無vô 佛Phật 出xuất 世thế 前tiền 等đẳng 者giả 。 佛Phật 未vị 出xuất 時thời 。 無vô 能năng 說thuyết 名danh 字tự 。 亦diệc 無vô 所sở 說thuyết 義nghĩa 名danh 字tự 。

經kinh 。 幻huyễn 法pháp 幻huyễn 化hóa (# 至chí )# 無vô 體thể 相tướng 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 明minh 幻huyễn 法pháp 無vô 名danh 無vô 體thể 。 謂vị 幻huyễn 法pháp 有hữu 幻huyễn 化hóa 用dụng 。 如như 是thị 體thể 用dụng 。 皆giai 無vô 名danh 字tự 。 亦diệc 無vô 體thể 相tướng 。 如như 空không 化hóa 等đẳng 。

經kinh 。 無vô 三tam 界giới (# 至chí )# 六lục 道đạo 名danh 字tự 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 釋thích 三tam 界giới 六lục 道đạo 。 皆giai 無vô 名danh 字tự 。 如như 文văn 可khả 知tri 。

經kinh 。 大đại 王vương 是thị 故cố (# 至chí )# 六lục 道đạo 名danh 字tự 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 如Như 來Lai 立lập 名danh 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 世Thế 尊Tôn 立lập 名danh 。 次thứ 結kết 名danh 非phi 一nhất 。 後hậu 指chỉ 事sự 重trọng/trùng 釋thích 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 謂vị 佛Phật 未vị 出xuất 。 無vô 諸chư 名danh 字tự 。 是thị 故cố 世Thế 尊Tôn 。 為vì 諸chư 眾chúng 生sanh 。 說thuyết 諸chư 名danh 字tự 。

經kinh 。 是thị 名danh 無vô 量lượng 名danh 字tự 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 結kết 名danh 非phi 一nhất 。 如như 文văn 可khả 知tri 。

經kinh 。 如như 空không 法pháp (# 至chí )# 色sắc 法pháp 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 指chỉ 事sự 重trọng/trùng 釋thích 。 謂vị 無vô 量lượng 名danh 字tự 者giả 。 如như 說thuyết 成thành 眾chúng 生sanh 身thân 。 有hữu 其kỳ 七thất 名danh 。 一nhất 者giả 空không 法pháp 。 是thị 空không 界giới 色sắc 。 二nhị 明minh 四tứ 大đại 。 即tức 分phân 為vi 四tứ 。 三Tam 明Minh 心tâm 法pháp 。 謂vị 六lục 識thức 心tâm 。 及cập 心tâm 所sở 有hữu 法pháp 。 四tứ 色sắc 法pháp 。 謂vị 五ngũ 根căn 五ngũ 境cảnh 。 法pháp 處xứ 所sở 攝nhiếp 色sắc 。 如như 是thị 名danh 字tự 。 其kỳ 類loại 非phi 一nhất 。

經kinh 。 相tương 續tục 假giả 法pháp 非phi 一nhất 非phi 異dị 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 四tứ 明minh 相tướng 續tục 假giả 法pháp 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 一nhất 標tiêu 宗tông 。 二nhị 反phản 釋thích 。 三tam 順thuận 結kết 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 如như 本bổn 記ký 云vân 。 一nhất 是thị 常thường 見kiến 。 前tiền 後hậu 是thị 一nhất 。 無vô 滅diệt 義nghĩa 故cố 。 異dị 是thị 斷đoạn 見kiến 。 前tiền 後hậu 各các 異dị 。 無vô 續tục 義nghĩa 故cố 。 故cố 說thuyết 其kỳ 相tương/tướng 。 非phi 一nhất 非phi 異dị 。

經kinh 。 一nhất 亦diệc 不bất 續tục 。 異dị 亦diệc 不bất 續tục 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 反phản 釋thích 一nhất 異dị 之chi 失thất 。 一nhất 亦diệc 不bất 續tục 。 無vô 續tục 義nghĩa 故cố 。 異dị 亦diệc 不bất 續tục 。 條điều 然nhiên 別biệt 體thể 。 無vô 續tục 義nghĩa 故cố 。

經kinh 。 非phi 一nhất 非phi 異dị 。 故cố 名danh 續tục 諦đế 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 順thuận 結kết 可khả 知tri 。

經kinh 。 相tương 待đãi 假giả 。 名danh 一nhất 切thiết 名danh 相tướng 待đãi 。 亦diệc 名danh 不bất 定định 相tương 待đãi 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 五ngũ 釋thích 相tương 待đãi 假giả 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 標tiêu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 相tương/tướng 避tị 相tương 待đãi 。 或hoặc 名danh 決quyết 定định 相tương 待đãi 。 如như 一nhất 切thiết 法pháp 。 展triển 轉chuyển 相tương 待đãi 。 二nhị 相tương/tướng 奪đoạt 相tương 待đãi 。 亦diệc 名danh 不bất 定định 相tương 待đãi 。 如như 一nhất 尺xích 物vật 。 或hoặc 長trường 或hoặc 短đoản 。 所sở 望vọng 別biệt 故cố 。 言ngôn 長trường/trưởng 奪đoạt 短đoản 。 言ngôn 短đoản 奪đoạt 長trường/trưởng 。 故cố 本bổn 記ký 云vân 。 一nhất 切thiết 相tương 待đãi 。 即tức 是thị 相tương/tướng 避tị 相tương 待đãi 。 一nhất 法pháp 待đãi 一nhất 切thiết 故cố 。 不bất 定định 相tương 待đãi 。 即tức 相tương/tướng 奪đoạt 相tương 待đãi 。 如như 丈trượng 尺xích 等đẳng 。 有hữu 云vân 。 正chánh 相tương 待đãi 者giả 。 如như 說thuyết 有hữu 無vô 等đẳng 。 或hoặc 色sắc 對đối 眼nhãn 。 聲thanh 對đối 耳nhĩ 等đẳng 。 不bất 定định 相tương 待đãi 者giả 。 傍bàng 相tương 待đãi 。 如như 五ngũ 境cảnh 展triển 轉chuyển 相tương 待đãi 等đẳng 。

經kinh 。 如như 五ngũ 色sắc 等đẳng 法pháp 。 有hữu 無vô 一nhất 切thiết 等đẳng 法pháp 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 指chỉ 事sự 辨biện 正chánh 相tương 待đãi 也dã 。

經kinh 。 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 緣duyên 成thành 假giả 成thành 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 六lục 釋thích 緣duyên 成thành 假giả 。 謂vị 五ngũ 陰ấm 為vi 緣duyên 成thành 假giả 眾chúng 生sanh 。 或hoặc 可khả 五ngũ 陰ấm 為vi 緣duyên 。 成thành 假giả 眾chúng 生sanh 。 故cố 名danh 緣duyên 成thành 假giả 問vấn 若nhược 爾nhĩ 。 受thọ 假giả 有hữu 何hà 別biệt 耶da 。 解giải 云vân 。 緣duyên 成thành 攝nhiếp 受thọ 假giả 。 受thọ 假giả 不bất 能năng 攝nhiếp 緣duyên 成thành 假giả 。

經kinh 。 俱câu 時thời 因nhân 果quả (# 至chí )# 三tam 世thế 善thiện 惡ác 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 七thất 因nhân 生sanh 假giả 。 謂vị 同đồng 時thời 因nhân 果quả 。 如như 說thuyết 現hiện 行hành 熏huân 種chủng 子tử 。 種chủng 子tử 生sanh 現hiện 行hành 等đẳng 。 即tức 是thị 俱câu 時thời 因nhân 果quả 。 種chủng 子tử 自tự 類loại 相tương 生sanh 等đẳng 。 即tức 是thị 前tiền 後hậu 因nhân 果quả 門môn 。

經kinh 。 一nhất 切thiết 幻huyễn 化hóa 。 是thị 幻huyễn 諦đế 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 就tựu 所sở 化hóa 中trung 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 先tiên 釋thích 。 後hậu 結kết 。 上thượng 來lai 已dĩ 釋thích 所sở 化hóa 如như 幻huyễn 訖ngật 。 此thử 即tức 第đệ 二nhị 結kết 成thành 所sở 化hóa 如như 幻huyễn 也dã 。

經kinh 。 大đại 王vương (# 至chí )# 為vi 若nhược 此thử 。

釋thích 曰viết 。 此thử 即tức 第đệ 二nhị 結kết 成thành 能năng 化hóa 皆giai 幻huyễn 化hóa 。

經kinh 。

時thời 有hữu 無vô 量lượng 。 至chí 不bất 可khả 說thuyết 德đức 行hạnh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三Tam 明Minh 時thời 眾chúng 得đắc 益ích 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 明minh 得đắc 伏phục 忍nhẫn 。 謂vị 即tức 三tam 賢hiền 。 次thứ 得đắc 空không 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 者giả 。 得đắc 二nhị 種chủng 忍nhẫn 。 所sở 謂vị 空không 及cập 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 一nhất 一nhất 皆giai 通thông 在tại 於ư 十Thập 地Địa 。 後hậu 乃nãi 至chí 等đẳng 者giả 得đắc 地địa 門môn 。 謂vị 聞văn 教giáo 力lực 。 能năng 得đắc 初Sơ 地Địa 乃nãi 至chí 十Thập 地Địa 。 所sở 有hữu 德đức 行hạnh 應ưng 知tri 。

仁Nhân 王Vương 經Kinh 疏Sớ/sơ 中Trung 卷Quyển (# 本Bổn )#

仁Nhân 王Vương 經Kinh 疏Sớ/sơ 卷quyển 中trung (# 末mạt )#

西tây 明minh 寺tự 沙Sa 門Môn 圓viên 測trắc 撰soạn

二Nhị 諦Đế 品Phẩm 第đệ 四tứ

將tương 釋thích 此thử 品phẩm 。 略lược 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 釋thích 品phẩm 名danh 。 二nhị 正chánh 釋thích 文văn 。 釋thích 品phẩm 名danh 者giả 。 諦đế 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 世thế 諦đế 。 謂vị 有hữu 為vi 法pháp 。 從tùng 緣duyên 而nhi 生sanh 。 假giả 而nhi 非phi 實thật 。 故cố 名danh 世thế 諦đế 。 二nhị 者giả 真Chân 諦Đế 。 實thật 相tướng 真Chân 如Như 。 本bổn 生sanh 清thanh 淨tịnh 。 實thật 而nhi 非phi 假giả 。 故cố 名danh 真Chân 諦Đế 。 或hoặc 言ngôn 世thế 俗tục 。 及cập 勝thắng 義nghĩa 諦đế 。 世thế 謂vị 隱ẩn 覆phú 。 俗tục 謂vị 麁thô 顯hiển 。 謂vị 色sắc 心tâm 等đẳng 。 麁thô 顯hiển 現hiện 法pháp 。 隱ẩn 覆phú 勝thắng 義nghĩa 。 世thế 即tức 是thị 俗tục 。 故cố 名danh 世thế 俗tục 。 是thị 持trì 業nghiệp 釋thích 。 勝thắng 謂vị 勝thắng 智trí 。 義nghĩa 即tức 境cảnh 義nghĩa 。 謂vị 真Chân 如Như 理lý 。 是thị 勝thắng 智trí 之chi 境cảnh 義nghĩa 。 故cố 名danh 勝thắng 義nghĩa 。 是thị 依y 主chủ 釋thích 。 皆giai 名danh 諦đế 者giả 。 如như 瑜du 伽già 說thuyết 。 諦đế 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 如như 所sở 說thuyết 相tương/tướng 。 不bất 捨xả 離ly 義nghĩa 。 二nhị 由do 觀quán 此thử 故cố 。 到đáo 究cứu 竟cánh 處xứ 。 故cố 名danh 為vi 諦đế 。 如như 是thị 總tổng 名danh 二nhị 諦đế 品phẩm 者giả 。 此thử 帶đái 數số 釋thích 。 於ư 此thử 品phẩm 中trung 。 辨biện 二nhị 諦đế 義nghĩa 。 故cố 名danh 二nhị 諦đế 品phẩm 。

經kinh 。

爾nhĩ 時thời (# 至chí )# 有hữu 世thế 諦đế 不phủ 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 依y 文văn 正chánh 釋thích 。 就tựu 內nội 護hộ 中trung 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 觀quán 空không 品phẩm 。 明minh 自tự 利lợi 行hành 。 次thứ 教giáo 化hóa 品phẩm 。 明minh 利lợi 他tha 行hành 。 後hậu 二nhị 諦đế 品phẩm 。 明minh 二nhị 護hộ 所sở 依y 。 上thượng 來lai 已dĩ 釋thích 前tiền 二nhị 行hành 訖ngật 。 即tức 此thử 第đệ 三tam 二nhị 護hộ 所sở 依y 。 若nhược 依y 本bổn 記ký 。 於ư 一nhất 品phẩm 內nội 。 大đại 分phân 為vi 三tam 。 一nhất 問vấn 答đáp 分phân 別biệt 。 二nhị 諦đế 不bất 二nhị 。 二nhị 白bạch 佛Phật 言ngôn 下hạ 。 問vấn 答đáp 分phân 別biệt 說thuyết 法Pháp 不bất 二nhị 。 三tam 白bạch 佛Phật 言ngôn 下hạ 。 問vấn 答đáp 法Pháp 門môn 不bất 二nhị 。 今kim 解giải 即tức 分phân 為vi 五ngũ 。 初sơ 三tam 同đồng 前tiền 。 第đệ 四tứ 大đại 王vương 七thất 佛Phật 下hạ 。 讚tán 經kinh 功công 德đức 。 第đệ 五ngũ 大đại 王vương 此thử 經Kinh 下hạ 。 讚tán 名danh 勸khuyến 持trì 。 就tựu 初sơ 門môn 中trung 。 先tiên 問vấn 後hậu 答đáp 。 問vấn 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 兩lưỡng 徵trưng 。 次thứ 雙song 難nạn/nan 。 後hậu 總tổng 結kết 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 謂vị 王vương 兩lưỡng 徵trưng 。 謂vị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 中trung 為vi 有hữu 世thế 諦đế 耶da 。 為vi 無vô 世thế 諦đế 耶da (# 不bất 者giả 無vô 也dã 將tương 欲dục 設thiết 難nạn/nan 。 故cố 作tác 兩lưỡng 徵trưng 。

經kinh 。 若nhược 言ngôn 無vô 者giả (# 至chí )# 智trí 不bất 應ưng 一nhất 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 雙song 難nan 有hữu 無vô 。 先tiên 無vô 後hậu 有hữu 。 然nhiên 此thử 二nhị 難nạn/nan 諸chư 說thuyết 不bất 同đồng 。 依y 本bổn 記ký 云vân 。 若nhược 言ngôn 無vô 者giả 。 凡phàm 夫phu 智trí 不bất 應ưng 二nhị 謂vị 真chân 及cập 俗tục 。 若nhược 言ngôn 有hữu 者giả 。 聖thánh 人nhân 智trí 即tức 不bất 應ưng 一nhất 。 謂vị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 智trí 。 據cứ 理lý 論luận 之chi 。 不bất 一nhất 不bất 二nhị 。 若nhược 定định 唯duy 一nhất 。 凡phàm 夫phu 見kiến 俗tục 。 亦diệc 見kiến 真chân 故cố 。 即tức 應ưng 成thành 聖thánh 。 若nhược 依y 本bổn 業nghiệp 經kinh 佛Phật 母mẫu 品phẩm 。 有hữu 其kỳ 二nhị 問vấn 。 一nhất 問vấn 一nhất 二nhị 。 二nhị 問vấn 有hữu 無vô 。 答đáp 有hữu 四tứ 重trọng/trùng 。 彼bỉ 云vân 。 二nhị 諦đế 法pháp 性tánh 。 為vi 一nhất 為vi 二nhị 。 為vi 有hữu 為vi 無vô 。 下hạ 佛Phật 答đáp 云vân 。 佛Phật 子tử 二nhị 諦đế 者giả 。 世thế 諦đế 有hữu 故cố 不bất 空không 。 無vô 諦đế 空không 故cố 不bất 有hữu 。 二nhị 常thường 爾nhĩ 故cố 不bất 一nhất 。 聖thánh 照chiếu 空không 故cố 不bất 二nhị 。 有hữu 佛Phật 無vô 佛Phật 。 法Pháp 界Giới 不bất 變biến 。 法pháp 常thường 清thanh 淨tịnh 故cố 不bất 二nhị 。 諸chư 佛Phật 還hoàn 為vi 凡phàm 夫phu 故cố 不bất 空không 。 無vô 無vô 故cố 不bất 有hữu 。 空không 實thật 故cố 不bất 一nhất 。 本bổn 際tế 不bất 生sanh 故cố 不bất 二nhị 。 不bất 壞hoại 假giả 名danh 諸chư 法pháp 。 相tương/tướng 故cố 不bất 空không 。 諸chư 法pháp 即tức 非phi 諸chư 法pháp 故cố 不bất 有hữu 。 法pháp 非phi 法pháp 故cố 不bất 二nhị 。 非phi 非phi 法pháp 故cố 不bất 一nhất 。 具cụ 說thuyết 如như 彼bỉ 。

經kinh 。 一nhất 二nhị 之chi 義nghĩa 。 其kỳ 事sự 云vân 何hà 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 總tổng 結kết 可khả 知tri 。

經kinh

佛Phật 告cáo 大đại 王vương (# 至chí )# 一nhất 義nghĩa 二nhị 義nghĩa 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 世Thế 尊Tôn 正chánh 答đáp 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 世Thế 尊Tôn 略lược 答đáp 。 後hậu 七thất 佛Phật 下hạ 。 廣quảng 釋thích 前tiền 難nạn/nan 。 略lược 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 讚tán 問vấn 有hữu 因nhân 。 次thứ 略lược 示thị 義nghĩa 端đoan 。 後hậu 勸khuyến 發phát 三tam 慧tuệ 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 謂vị 王vương 曾tằng 問vấn 。 過quá 去khứ 七thất 佛Phật 。 故cố 今kim 能năng 問vấn 一nhất 二nhị 之chi 義nghĩa 。 言ngôn 過quá 去khứ 七thất 佛Phật 者giả 。 一nhất 毘Tỳ 婆Bà 尸Thi 佛Phật 。 前tiền 更cánh 說thuyết 一nhất 佛Phật 。 如như 次thứ 第đệ 二nhị 毘Tỳ 婆Bà 尸Thi 。 第đệ 三tam 式thức 佛Phật 。 第đệ 四tứ 尸thi 棄khí 。 第đệ 五ngũ 毘tỳ 舍xá 。 第đệ 六lục 拘câu 那na 含hàm 。 第đệ 七thất 迦Ca 葉Diếp 勘khám )# 。 又hựu 解giải 。 毘Tỳ 婆Bà 尸Thi 第đệ 一nhất 。 釋Thích 迦Ca 文Văn 第đệ 七thất 。 從tùng 多đa 為vi 論luận 。 故cố 云vân 過quá 去khứ 七thất 佛Phật 。 據cứ 實thật 釋Thích 迦Ca 一nhất 佛Phật 。 即tức 是thị 現hiện 在tại 。

經kinh 。 汝nhữ 今kim 無vô (# 至chí )# 一nhất 義nghĩa 二nhị 義nghĩa 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 略lược 示thị 義nghĩa 端đoan 。 謂vị 汝nhữ 今kim 無vô 聽thính 。 我ngã 今kim 無vô 說thuyết 。 謂vị 本bổn 記ký 云vân 。 有hữu 聽thính 有hữu 說thuyết 。 即tức 是thị 不bất 一nhất 。 無vô 聽thính 無vô 說thuyết 。 即tức 云vân 不bất 一nhất 。 即tức 是thị 二nhị 諦đế 。 一nhất 真chân 二nhị 俗tục 。 不bất 二nhị 即tức 是thị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 非phi 真chân 非phi 俗tục 。 故cố 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 。 一nhất 云vân 不bất 一nhất 。 即tức 是thị 二nhị 諦đế 差sai 別biệt 義nghĩa 。 不bất 二nhị 即tức 是thị 二nhị 諦đế 無vô 差sai 別biệt 義nghĩa 。 非phi 謂vị 二nhị 諦đế 之chi 外ngoại 。 更cánh 立lập 第đệ 三tam 諦đế 。 雖tuy 有hữu 兩lưỡng 說thuyết 。 後hậu 說thuyết 為vi 正chánh 。 不bất 爾nhĩ 應ưng 言ngôn 三tam 諦đế 品phẩm 也dã 。 有hữu 作tác 是thị 難nạn/nan 。 有hữu 說thuyết 有hữu 聽thính 。 即tức 為vi 二nhị 義nghĩa 。 便tiện 違vi 上thượng 說thuyết 。 二nhị 諦đế 為vi 二nhị 。 聽thính 說thuyết 皆giai 是thị 俗tục 諦đế 義nghĩa 故cố 。 今kim 解giải 不bất 爾nhĩ 。 欲dục 遮già 定định 執chấp 真chân 俗tục 一nhất 異dị 。 故cố 今kim 分phân 別biệt 。 隨tùy 凡phàm 情tình 取thủ 二nhị 諦đế 定định 異dị 。 隨tùy 聖thánh 智trí 辨biện 非phi 有hữu 差sai 別biệt 。 非phi 謂vị 聽thính 說thuyết 別biệt 配phối 二nhị 諦đế 。

經kinh 。 王vương 今kim 諦đế 聽thính 。 至chí 如như 法Pháp 修tu 行hành 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 勸khuyến 發phát 三tam 慧tuệ 。 准chuẩn 上thượng 應ưng 知tri 。

經kinh 。 七thất 佛Phật 偈kệ 如như 是thị 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 廣quảng 釋thích 前tiền 難nạn/nan 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 引dẫn 七thất 佛Phật 偈kệ 。 以dĩ 釋thích 一nhất 異dị 。 後hậu 長trường/trưởng 行hành 中trung 。 申thân 今kim 佛Phật 說thuyết 。 以dĩ 通thông 前tiền 難nạn/nan 。 前tiền 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 長trường/trưởng 行hành 發phát 起khởi 。 後hậu 正chánh 引dẫn 頌tụng 文văn 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。

經kinh 。 無vô 相tướng 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 至chí 無vô 自tự 無vô 他tha 作tác 。

釋thích 曰viết 。 正chánh 引dẫn 偈kệ 文văn 。 有hữu 八bát 偈kệ 半bán 。 大đại 分phân 為vi 三tam 。 初sơ 有hữu 三tam 偈kệ 。 正chánh 申thân 二nhị 諦đế 。 次thứ 有hữu 三tam 偈kệ 。 釋thích 一nhất 異dị 義nghĩa 。 正chánh 釋thích 王vương 難nạn 。 後hậu 二nhị 偈kệ 半bán 。 辨biện 世thế 諦đế 虛hư 。 結kết 成thành 上thượng 義nghĩa 。 前tiền 中trung 有hữu 三tam 。 且thả 依y 本bổn 記ký 。 初sơ 有hữu 一nhất 偈kệ 。 明minh 其kỳ 二nhị 諦đế 體thể 俱câu 本bổn 有hữu 。 次thứ 一nhất 偈kệ 文văn 。 以dĩ 三tam 假giả 義nghĩa 。 辨biện 二nhị 諦đế 有hữu 無vô 。 後hậu 一nhất 偈kệ 文văn 。 遣khiển 有hữu 無vô 相tướng 。 以dĩ 辨biện 二nhị 諦đế 。 釋thích 初sơ 偈kệ 中trung 。 上thượng 半bán 明minh 真chân 本bổn 有hữu 。 謂vị 無vô 相tướng 真Chân 如Như 。 本bổn 來lai 自tự 有hữu 。 無vô 自tự 者giả 。 顯hiển 人nhân 空không 。 無vô 他tha 者giả 。 顯hiển 法pháp 空không 。 又hựu 釋thích 無vô 自tự 者giả 無vô 我ngã 。 無vô 他tha 者giả 無vô 我ngã 所sở 。 一nhất 云vân 。 無vô 自tự 者giả 。 不bất 從tùng 自tự 生sanh 。 無vô 他tha 者giả 。 不bất 從tùng 他tha 生sanh 。 若nhược 具cụ 應ưng 言ngôn 不bất 共cộng 不bất 無vô 因nhân 。 為vi 存tồn 略lược 故cố 。 說thuyết 初sơ 二nhị 句cú 。 雖tuy 有hữu 三tam 釋thích 。 意ý 存tồn 初sơ 說thuyết 。 下hạ 半bán 明minh 俗tục 有hữu 。 謂vị 因nhân 緣duyên 法pháp 。 有hữu 佛Phật 無vô 佛Phật 。 本bổn 來lai 有hữu 之chi 。 無vô 自tự 者giả 。 有hữu 為vi 法pháp 上thượng 人nhân 空không 理lý 。 無vô 他tha 者giả 。 有hữu 為vi 法pháp 上thượng 法pháp 空không 理lý 。 更cánh 有hữu 二nhị 釋thích 。 准chuẩn 上thượng 應ưng 知tri 。

經kinh 。 法pháp 性tánh 本bổn 無vô 。 相tương/tướng (# 至chí )# 三tam 假giả 集tập 假giả 有hữu 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 有hữu 一nhất 行hành 偈kệ 。 以dĩ 三tam 假giả 義nghĩa 。 立lập 二nhị 諦đế 有hữu 無vô 。 由do 三tam 假giả 故cố 。 無vô 名danh 相tướng 中trung 。 作tác 名danh 相tướng 說thuyết 。 於ư 中trung 三tam 。 初sơ 之chi 二nhị 句cú 。 明minh 真chân 無vô 義nghĩa 。 次thứ 有hữu 一nhất 句cú 。 明minh 有hữu 義nghĩa 。 後hậu 有hữu 一nhất 句cú 。 雙song 結kết 二nhị 諦đế 。 皆giai 是thị 假giả 有hữu 。 言ngôn 法pháp 性tánh 本bổn 無vô 相tương/tướng 者giả 。 諸chư 法pháp 實thật 性tánh 。 本bổn 來lai 無vô 相tướng 。 是thị 真chân 無vô 義nghĩa 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 空không 如như 者giả 。 異dị 名danh 重trọng/trùng 釋thích 。 亦diệc 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 空không 。 亦diệc 名danh 真Chân 如Như 。 諸chư 有hữu 本bổn 有hữu 法pháp 者giả 。 此thử 明minh 俗tục 諦đế 有hữu 義nghĩa 。 謂vị 諸chư 有hữu 為vi 蘊uẩn 等đẳng 諸chư 法pháp 。 因nhân 緣duyên 故cố 有hữu 。 三tam 假giả 集tập 假giả 有hữu 者giả 。 雙song 結kết 二nhị 諦đế 皆giai 是thị 假giả 立lập 。 言ngôn 三tam 假giả 者giả 。 本bổn 記ký 云vân 。 名danh 相tướng 依y 他tha 。 二nhị 種chủng 假giả 故cố 。 立lập 俗tục 諦đế 有hữu 。 無vô 相tướng 無vô 生sanh 。 一nhất 種chủng 假giả 故cố 。 立lập 真chân 無vô 義nghĩa 。 有hữu 說thuyết 一nhất 頌tụng 。 上thượng 半bán 明minh 真chân 。 下hạ 半bán 明minh 俗tục 。 言ngôn 三tam 假giả 者giả 。 法pháp 受thọ 名danh 假giả 。 義nghĩa 如như 上thượng 說thuyết 。

經kinh 。 無vô 無vô 諦đế 實thật 無vô (# 至chí )# 有hữu 無vô 義nghĩa 如như 是thị 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 有hữu 一nhất 偈kệ 。 明minh 亡vong 即tức 不bất 二nhị 。 存tồn 即tức 不bất 一nhất 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 之chi 二nhị 句cú 。 明minh 真chân 無vô 義nghĩa 。 次thứ 有hữu 一nhất 句cú 。 顯hiển 俗tục 有hữu 義nghĩa 。 後hậu 有hữu 一nhất 句cú 。 雙song 結kết 有hữu 無vô 。 言ngôn 無vô 無vô 諦đế 者giả 。 遣khiển 名danh 相tướng 之chi 有hữu 。 即tức 是thị 無vô 義nghĩa 。 得đắc 無vô 名danh 相tướng 之chi 有hữu 。 亦diệc 是thị 無vô 義nghĩa 。 雙song 牒điệp 兩lưỡng 無vô 。 故cố 名danh 無vô 無vô 諦đế 。 即tức 此thử 二nhị 無vô 。 實thật 是thị 無vô 也dã 。 故cố 言ngôn 實thật 無vô 。 寂tịch 滅diệt 第đệ 一nhất 空không 者giả 。 遣khiển 前tiền 二nhị 無vô 。 謂vị 前tiền 二nhị 無vô 。 對đối 有hữu 之chi 無vô 。 即tức 安an 立lập 諦đế 。 非phi 究cứu 竟cánh 理lý 。 第đệ 二nhị 句cú 明minh 非phi 安an 立lập 諦đế 。 斷đoạn 惑hoặc 證chứng 滅diệt 。 故cố 言ngôn 寂tịch 滅diệt 。 體thể 即tức 一nhất 味vị 真Chân 如Như 。 故cố 言ngôn 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 空không 。 諸chư 法pháp 因nhân 緣duyên 有hữu 者giả 。 釋thích 俗tục 有hữu 義nghĩa 。 第đệ 四tứ 一nhất 句cú 。 雙song 結kết 可khả 知tri 。 然nhiên 此thử 三tam 偈kệ 。 諸chư 說thuyết 不bất 同đồng 。 有hữu 云vân 。 上thượng 來lai 三tam 行hành 。 初sơ 一nhất 人nhân 空không 。 次thứ 一nhất 法pháp 空không 。 第đệ 三tam 雙song 牒điệp 二nhị 無vô 。 故cố 言ngôn 無vô 無vô 。 有hữu 說thuyết 。 初sơ 偈kệ 出xuất 二nhị 諦đế 體thể 。 次thứ 偈kệ 釋thích 二nhị 諦đế 義nghĩa 。 後hậu 偈kệ 雙song 結kết 二nhị 諦đế 有hữu 無vô 義nghĩa 。 一nhất 云vân 。 顯hiển 其kỳ 二nhị 諦đế 有hữu 其kỳ 三tam 門môn 。 一nhất 無vô 相tướng 因nhân 緣duyên 二nhị 諦đế 門môn 。 次thứ 偈kệ 實thật 假giả 二nhị 諦đế 門môn 。 後hậu 一nhất 偈kệ 有hữu 無vô 二nhị 諦đế 門môn 。

經kinh 。 有hữu 無vô 本bổn 是thị 二nhị (# 至chí )# 二nhị 諦đế 常thường 不bất 即tức 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 有hữu 三tam 偈kệ 。 明minh 一nhất 二nhị 義nghĩa 。 正chánh 通thông 王vương 難nạn 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 之chi 一nhất 偈kệ 。 理lý 智trí 相tương 對đối 。 顯hiển 非phi 一nhất 二nhị 。 次thứ 有hữu 一nhất 偈kệ 。 智trí 理lý 相tương 對đối 。 遣khiển 一nhất 異dị 執chấp 。 後hậu 有hữu 一nhất 偈kệ 。 智trí 理lý 相tương 對đối 。 讚tán 入nhập 真chân 義nghĩa 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 於ư 中trung 上thượng 半bán 。 舉cử 喻dụ 顯hiển 法pháp 。 謂vị 真chân 俗tục 境cảnh 。 本bổn 自tự 恆hằng 有hữu 。 如như 牛ngưu 兩lưỡng 角giác 。 下hạ 半bán 明minh 非phi 一nhất 二nhị 。 聖thánh 達đạt 諸chư 法pháp 不bất 離ly 真chân 故cố 。 隨tùy 相tương/tướng 立lập 理lý 。 有hữu 無vô 並tịnh 故cố 。

經kinh 。 解giải 心tâm 見kiến 不bất 二nhị (# 至chí )# 非phi 二nhị 何hà 可khả 得đắc 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 智trí 理lý 相tương 對đối 。 遣khiển 二nhị 一nhất 執chấp 。 謂vị 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 唯duy 證chứng 真chân 故cố 。 不bất 可khả 執chấp 為vi 二nhị 。 所sở 立lập 道Đạo 理lý 。 有hữu 無vô 別biệt 故cố 。 不bất 可khả 執chấp 為vi 一nhất 。

經kinh 。 於ư 解giải 常thường 自tự 一nhất 至Chí 真Chân 。 入nhập 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 智trí 理lý 相tương 對đối 。 讚tán 入nhập 真chân 義nghĩa 。 此thử 無vô 二nhị 者giả 。 一nhất 牒điệp 上thượng 於ư 解giải 常thường 一nhất 義nghĩa 。 謂vị 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 證chứng 一nhất 如Như 來Lai 。 外ngoại 無vô 別biệt 俗tục 諦đế 。 故cố 言ngôn 通thông 達đạt 。 此thử 無vô 二nhị 。 真chân 入nhập 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。

經kinh 。 世thế 諦đế 幻huyễn 化hóa 起khởi (# 至chí )# 因nhân 緣duyên 故cố 誑cuống 有hữu 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 三tam 有hữu 兩lưỡng 偈kệ 半bán 。 辨biện 世thế 諦đế 虛hư 。 結kết 成thành 上thượng 義nghĩa 。 於ư 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 之chi 一nhất 偈kệ 。 總tổng 顯hiển 世thế 虛hư 。 次thứ 有hữu 一nhất 偈kệ 。 顯hiển 能năng 所sở 化hóa 虛hư 。 後hậu 有hữu 半bán 偈kệ 。 結kết 觀quán 歸quy 人nhân 。 就tựu 初sơ 偈kệ 中trung 。 初sơ 之chi 一nhất 句cú 。 顯hiển 世thế 諦đế 法pháp 。 虛hư 如như 幻huyễn 起khởi 。 後hậu 有hữu 三tam 句cú 。 舉cử 喻dụ 顯hiển 法pháp 。 喻dụ 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 者giả 空không 華hoa 。 二nhị 者giả 樹thụ 影ảnh 。 三tam 者giả 第đệ 三tam 手thủ (# 或hoặc 有hữu 本bổn 云vân 三tam 首thủ 者giả 謬mậu 之chi 也dã )# 然nhiên 釋thích 此thử 喻dụ 。 諸chư 說thuyết 不bất 同đồng 。 有hữu 說thuyết 。 空không 華hoa 有hữu 相tương/tướng 無vô 體thể 。 喻dụ 分phân 別biệt 性tánh 。 樹thụ 影ảnh 託thác 質chất 而nhi 起khởi 。 喻dụ 依y 他tha 性tánh 。 第đệ 三tam 手thủ 。 相tương/tướng 性tánh 並tịnh 無vô 。 譬thí 真chân 實thật 性tánh 。 是thị 安an 立lập 故cố 。 遂toại 是thị 世thế 諦đế 。 由do 因nhân 緣duyên 故cố 。 妄vọng 執chấp 為vi 有hữu 。 一nhất 云vân 。 三tam 喻dụ 喻dụ 一nhất 切thiết 法pháp 空không 。 故cố 大đại 品phẩm 等đẳng 。 顯hiển 十thập 喻dụ 。 以dĩ 說thuyết 諸chư 法pháp 無vô 不bất 皆giai 空không 。 一nhất 云vân 。 三tam 喻dụ 顯hiển 所sở 執chấp 空không 。 故cố 解giải 深thâm 密mật 云vân 。 由do 所sở 執chấp 性tánh 。 立lập 三tam 無vô 性tánh 。 會hội 般Bát 若Nhã 云vân 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 無vô 自tự 性tánh 者giả 。 依y 相tướng 無vô 自tự 性tánh 性tánh 說thuyết 。 故cố 知tri 不bất 遣khiển 依y 他tha 亦diệc 是thị 空không 。 具cụ 如như 別biệt 章chương 。

經kinh 。 幻huyễn 化hóa 見kiến 幻huyễn 化hóa (# 至chí )# 諦đế 實thật 則tắc 皆giai 無vô 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 顯hiển 能năng 所sở 化hóa 虛hư 。 謂vị 幻huyễn 化hóa 見kiến 幻huyễn 化hóa 者giả 。 皆giai 非phi 實thật 有hữu 。 故cố 維duy 摩ma 云vân 。 其kỳ 說thuyết 法Pháp 者giả 。 無vô 示thị 。 其kỳ 聽thính 法Pháp 者giả 。 無vô 聞văn 無vô 得đắc 。 諸chư 說thuyết 不bất 同đồng 。 准chuẩn 上thượng 應ưng 知tri 。

經kinh 。 名danh 為vi 諸chư 佛Phật 觀quán 。 菩Bồ 薩Tát 觀quán 亦diệc 然nhiên 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 結kết 觀quán 歸quy 人nhân 。 如như 上thượng 所sở 說thuyết 。 一nhất 二nhị 之chi 義nghĩa 。 是thị 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 之chi 所sở 觀quán 也dã 。

經kinh 。 大đại 王vương 菩Bồ 薩Tát 至chí )# 化hóa 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 申thân 今kim 佛Phật 說thuyết 一nhất 二nhị 之chi 義nghĩa 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 二nhị 義nghĩa 。 後hậu 佛Phật 及cập 下hạ 。 釋thích 其kỳ 一nhất 義nghĩa 。 此thử 即tức 二nhị 義nghĩa 。 謂vị 佛Phật 告cáo 大đại 王vương 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 於ư 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 中trung 。 為vì 化hóa 眾chúng 生sanh 。 常thường 照chiếu 二nhị 諦đế 。 由do 般Bát 若Nhã 故cố 。 常thường 照chiếu 真Chân 諦Đế 。 不bất 著trước 生sanh 死tử 。 異dị 於ư 凡phàm 夫phu 。 由do 大đại 悲bi 故cố 。 常thường 照chiếu 俗tục 諦đế 。 不bất 著trước 涅Niết 槃Bàn 。 異dị 於ư 二Nhị 乘Thừa 。 此thử 即tức 二nhị 義nghĩa 。

經kinh 。 佛Phật 及cập 眾chúng 生sanh 。 至chí 一nhất 而nhi 無vô 二nhị 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 釋thích 其kỳ 一nhất 義nghĩa 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 一nhất 能năng 所sở 化hóa 以dĩ 明minh 一nhất 義nghĩa 。 二nhị 一nhất 切thiết 法pháp 下hạ 。 境cảnh 智trí 相tương 對đối 以dĩ 明minh 一nhất 義nghĩa 。 後hậu 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 染nhiễm 淨tịnh 相tương 對đối 以dĩ 明minh 一nhất 義nghĩa 。 就tựu 能năng 所sở 中trung 。 復phục 分phân 為vi 三tam 。 初sơ 標tiêu 。 次thứ 徵trưng 。 後hậu 釋thích 。 此thử 即tức 標tiêu 宗tông 。 謂vị 略lược 答đáp 中trung 。 無vô 聽thính 無vô 說thuyết 。 為vi 一nhất 義nghĩa 也dã 。

經kinh 。

何hà 以dĩ 故cố 。

釋thích 曰viết 。 次thứ 徵trưng 。 能năng 所sở 既ký 殊thù 。 如như 何hà 言ngôn 一nhất 。

經kinh 。 以dĩ 眾chúng 生sanh 空không 故cố 。 至chí )# 得đắc 置trí 眾chúng 生sanh 空không 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 釋thích 成thành 一nhất 義nghĩa 。 隨tùy 能năng 所sở 化hóa 。 俗tục 相tương/tướng 雖tuy 殊thù 。 而nhi 空không 理lý 一nhất 。 由do 斯tư 所sở 化hóa 。 能năng 化hóa 亦diệc 空không 。 能năng 所sở 俱câu 空không 。 是thị 其kỳ 一nhất 義nghĩa 。

經kinh 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 空không 故cố 空không 空không 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 境cảnh 智trí 相tương 對đối 。 以dĩ 明minh 一nhất 義nghĩa 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 標tiêu 。 次thứ 徵trưng 後hậu 釋thích 。 此thử 即tức 標tiêu 宗tông 。 且thả 依y 一nhất 門môn 。 辨biện 一nhất 切thiết 法pháp 。 不bất 出xuất 境cảnh 智trí 皆giai 空không 。 故cố 言ngôn 空không 空không 。

經kinh 。

何hà 以dĩ 故cố 。

釋thích 曰viết 。 徵trưng 。 境cảnh 智trí 既ký 殊thù 。 空không 應ưng 非phi 一nhất 。

經kinh 。 般Bát 若Nhã 無vô 相tướng 。 二nhị 諦đế 虛hư 空không 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 成thành 一nhất 義nghĩa 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 一nhất 義nghĩa 。 後hậu 般Bát 若Nhã 下hạ 。 逐trục 難nạn/nan 重trọng/trùng 釋thích 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 謂vị 般Bát 若Nhã 對đối 境cảnh 。 無vô 能năng 取thủ 所sở 取thủ 相tương/tướng 故cố 空không 。 二nhị 諦đế 於ư 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 無vô 差sai 別biệt 故cố 空không 。 是thị 故cố 般Bát 若Nhã 二nhị 諦đế 。 一nhất 而nhi 無vô 二nhị 。

經kinh 。 般Bát 若Nhã 空không (# 至chí )# 無vô 他tha 相tương/tướng 故cố 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 逐trục 難nạn/nan 重trọng/trùng 釋thích 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 一nhất 切thiết 法pháp 空không 相tương/tướng 。 顯hiển 可khả 知tri 。 般Bát 若Nhã 空không 相tướng 。 有hữu 何hà 差sai 別biệt 。 是thị 故cố 偏thiên 說thuyết 般Bát 若Nhã 空không 相tướng 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 依y 諸chư 位vị 。 顯hiển 體thể 空không 相tướng 。 後hậu 依y 佛Phật 果Quả 。 顯hiển 用dụng 空không 相tướng 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 謂vị 般Bát 若Nhã 空không 。 從tùng 於ư 生sanh 死tử 十Thập 二Nhị 緣Duyên 生Sanh 位vị 。 乃nãi 至chí 涅Niết 槃Bàn 。 一Nhất 切Thiết 智Trí 位vị 。 無vô 人nhân 相tương/tướng 故cố 無vô 自tự 相tương/tướng 。 無vô 法pháp 相tướng 故cố 無vô 他tha 相tương/tướng 。 即tức 以dĩ 人nhân 法pháp 二nhị 空không 。 而nhi 為vi 體thể 相tướng 。

經kinh 。 五ngũ 眼nhãn 成thành 就tựu 時thời 。 見kiến 無vô 所sở 見kiến 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 謂vị 依y 佛Phật 果Quả 。 顯hiển 用dụng 空không 相tướng 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 無vô 見kiến 用dụng 。 後hậu 明minh 無vô 受thọ 用dụng 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 五ngũ 眼nhãn 成thành 就tựu 時thời 者giả 。 總tổng 舉cử 五ngũ 眼nhãn 。 意ý 取thủ 後hậu 三tam 。 肉nhục 天thiên 二nhị 眼nhãn 。 非phi 般Bát 若Nhã 故cố 。 三tam 眼nhãn 見kiến 時thời 。 無vô 能năng 見kiến 相tương/tướng 。 即tức 是thị 空không 義nghĩa 。

經kinh 。 行hành 亦diệc 不bất 受thọ 至chí 一nhất 切thiết 法pháp 亦diệc 不bất 受thọ 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 明minh 無vô 受thọ 用dụng 。 言ngôn 不bất 受thọ 者giả 。 不bất 執chấp 著trước 義nghĩa 。 不bất 受thọ 有hữu 四tứ 。 一nhất 行hành 。 謂vị 著trước 行hành 。 二nhị 不bất 行hành 。 謂vị 不bất 著trước 行hành 。 三tam 非phi 行hành 非phi 不bất 行hành 。 即tức 是thị 無vô 記ký 行hành 。 四tứ 不bất 受thọ 一nhất 切thiết 法pháp 。 此thử 明minh 三tam 眼nhãn 。 於ư 四tứ 境cảnh 中trung 。 皆giai 不bất 執chấp 著trước 。 無vô 執chấp 著trước 用dụng 。 故cố 說thuyết 為vi 空không 。 此thử 皆giai 空không 故cố 。 亦diệc 是thị 一nhất 義nghĩa 。

經kinh 。 菩Bồ 薩Tát 未vị 成thành 佛Phật 時thời 。 至chí )# 以dĩ 煩phiền 惱não 為vi 菩Bồ 提Đề 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 染nhiễm 淨tịnh 相tương 對đối 。 以dĩ 釋thích 一nhất 義nghĩa 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 標tiêu 。 次thứ 徵trưng 。 後hậu 釋thích 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 染nhiễm 謂vị 煩phiền 惱não 。 是thị 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 淨tịnh 謂vị 菩Bồ 提Đề 。 為vi 涅Niết 槃Bàn 本bổn 。 如như 斯tư 二nhị 種chủng 。 用dụng 空không 為vi 性tánh 。 以dĩ 未vị 悟ngộ 時thời 。 迷mê 菩Bồ 提Đề 性tánh 。 故cố 為vi 煩phiền 惱não 。 至chí 已dĩ 悟ngộ 時thời 。 覺giác 煩phiền 惱não 性tánh 。 即tức 是thị 菩Bồ 提Đề 。

經kinh 。

何hà 以dĩ 故cố 。

釋thích 曰viết 。 次thứ 徵trưng 。 謂vị 染nhiễm 淨tịnh 乖quai 違vi 。 如như 何hà 成thành 一nhất 。

經kinh 。 於ư 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 至chí 一nhất 切thiết 法pháp 如như 故cố 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 釋thích 成thành 一nhất 義nghĩa 。 有hữu 其kỳ 二nhị 因nhân 。 一nhất 遮già 。 二nhị 表biểu 。 謂vị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 中trung 。 無vô 染nhiễm 淨tịnh 相tương/tướng 。 故cố 言ngôn 無vô 二nhị 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 皆giai 悉tất 如như 故cố 。 是thị 一nhất 空không 義nghĩa 。 依y 本bổn 記ký 。 有hữu 九cửu 種chủng 義nghĩa 。 以dĩ 釋thích 不bất 二nhị 。 恐khủng 繁phồn 不bất 述thuật 。

經kinh 。 白bạch 佛Phật 言ngôn (# 至chí )# 而nhi 行hành 諸chư 法pháp 相tướng 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 問vấn 答đáp 分phân 別biệt 說thuyết 法Pháp 不bất 二nhị 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 先tiên 問vấn 。 後hậu 答đáp 。 此thử 即tức 問vấn 也dã 。 此thử 問vấn 意ý 云vân 。 若nhược 一nhất 切thiết 法pháp 如như 。 如như 中trung 無vô 文văn 字tự 。 云vân 何hà 諸chư 佛Phật 。 依y 於ư 文văn 字tự 。 行hành 諸chư 法pháp 相tướng 。

經kinh 。 大đại 王vương (# 至chí )# 論luận 議nghị 如như 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 如Như 來Lai 正chánh 答đáp 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 說thuyết 空không 。 即tức 是thị 利lợi 他tha 。 後hậu 明minh 修tu 空không 。 是thị 自tự 利lợi 空không 。 前tiền 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 別biệt 明minh 十thập 二nhị 部bộ 空không 。 次thứ 是thị 名danh 味vị 下hạ 。 總tổng 辨biện 教giáo 空không 。 後hậu 若nhược 取thủ 者giả 。 顯hiển 不bất 行hành 空không 。 言ngôn 法Pháp 輪luân 者giả 。 法Pháp 輪luân 有hữu 二nhị 。 一nhất 教giáo 。 二nhị 行hành 。 此thử 中trung 說thuyết 教giáo 。 以dĩ 為vi 法Pháp 輪luân 。 言ngôn 法pháp 本bổn 如như 等đẳng 者giả 。 列liệt 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh 。 然nhiên 十thập 二nhị 名danh 。 諸chư 教giáo 不bất 同đồng 。 自tự 有hữu 經kinh 文văn 。 唯duy 梵Phạm 非phi 翻phiên 。 如như 深thâm 密mật 解giải 脫thoát 經kinh 第đệ 三tam 卷quyển 。 所sở 謂vị 修tu 多đa 羅la 。 祇kỳ 夜dạ 。 和hòa 伽già 羅la 那na 。 伽già 陀đà 。 憂ưu 陀đà 那na 。 尼ni 陀đà 那na 。 阿a 婆bà 陀đà 那na 。 伊y 帝đế 憂ưu 多đa 伽già 。 闍xà 多đa 伽già 。 毘tỳ 佛Phật 略lược 。 阿a 浮phù 陀đà 檀đàn 摩ma 。 憂ưu 波ba 提đề 舍xá 。 自tự 有hữu 經kinh 文văn 。 唯duy 翻phiên 非phi 梵Phạm 。 如như 解giải 深thâm 密mật 經kinh 第đệ 三tam 卷quyển 。 所sở 謂vị 契Khế 經Kinh 。 應ưng 誦tụng 。 記ký 別biệt 。 諷phúng 誦tụng 。 自tự 說thuyết 。 因nhân 緣duyên 。 譬thí 喻dụ 。 本bổn 事sự 。 本bổn 生sanh 。 方Phương 廣Quảng 。 希hy 法pháp 。 論luận 議nghị 。 自tự 有hữu 經kinh 文văn 。 梵Phạm 翻phiên 雜tạp 用dụng 。 如như 法Pháp 華hoa 第đệ 一nhất 卷quyển 。 所sở 謂vị 修tu 多đa 羅la 。 伽già 陀đà 。 本bổn 事sự 。 本bổn 生sanh 。 未vị 曾tằng 有hữu 。 因nhân 緣duyên 。 譬thí 喻dụ 。 并tinh 祇kỳ 夜dạ 。 優ưu 波ba 提đề 舍xá 等đẳng 。 所sở 以dĩ 如như 是thị 。 諸chư 本bổn 異dị 者giả 。 諸chư 代đại 翻phiên 譯dịch 。 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 別biệt 故cố 。 深thâm 密mật 解giải 脫thoát 。 與dữ 解giải 深thâm 密mật 。 同đồng 本bổn 譯dịch 別biệt 。 如như 是thị 等đẳng 義nghĩa 。 具cụ 如như 別biệt 章chương 。 今kim 云vân 法pháp 本bổn 如như 等đẳng 者giả 。 一nhất 梵Phạm 音âm 修tu 多đa 羅la 。 此thử 云vân 法pháp 本bổn 。 釋thích 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 教giáo 為vi 理lý 本bổn 。 二nhị 總tổng 為vi 別biệt 本bổn 。 二nhị 祇kỳ 夜dạ 。 此thử 云vân 重trọng/trùng 誦tụng 。 誦tụng 前tiền 長trường/trưởng 行hành 。 三tam 和hòa 伽già 羅la 那na 。 此thử 云vân 受thọ 記ký 。 受thọ 佛Phật 記ký 別biệt 。 四tứ 伽già 陀đà 。 此thử 云vân 不bất 誦tụng 偈kệ 。 亦diệc 名danh 諷phúng 誦tụng 。 不bất 誦tụng 長trường/trưởng 行hành 。 五ngũ 憂ưu 陀đà 那na 。 此thử 云vân 無vô 問vấn 自tự 說thuyết 。 六lục 尼ni 陀đà 那na 。 此thử 云vân 因nhân 緣duyên 。 亦diệc 名danh 調điều 伏phục 。 由do 彼bỉ 廣quảng 明minh 制chế 戒giới 緣duyên 起khởi 。 故cố 名danh 戒giới 經kinh 。 七thất 阿a 婆bà 陀đà 那na 。 此thử 云vân 譬thí 喻dụ 。 八bát 伊y 帝đế 憂ưu 多đa 伽già 。 此thử 云vân 法Pháp 界Giới 。 亦diệc 名danh 本bổn 生sanh 。 界giới 是thị 生sanh 義nghĩa 。 九cửu 闍xà 多đa 伽già 。 此thử 云vân 本bổn 事sự 。 十thập 毘tỳ 佛Phật 略lược 。 此thử 云vân 方Phương 廣Quảng 勘khám )# 。 十thập 一nhất 阿a 浮phù 陀đà 檀đàn 摩ma 。 此thử 云vân 未vị 曾tằng 有hữu 。 十thập 二nhị 憂ưu 波ba 提đề 舍xá 。 此thử 云vân 論luận 議nghị 。 如như 是thị 十thập 二nhị 。 皆giai 云vân 如như 者giả 。 如như 是thị 空không 義nghĩa 。

經kinh 。 是thị 名danh 味vị 句cú (# 至chí )# 一nhất 切thiết 如như 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 總tổng 辨biện 教giáo 空không 。 若nhược 依y 本bổn 記ký 。 有hữu 其kỳ 四tứ 義nghĩa 。 故cố 本bổn 記ký 云vân 。 二nhị 結kết 成thành 有hữu 四tứ 。 一nhất 名danh 味vị 句cú 。 是thị 應ưng 說thuyết 。 二nhị 音âm 聲thanh 。 是thị 正chánh 說thuyết 。 三tam 果quả 報báo 。 是thị 能năng 說thuyết 。 四tứ 一nhất 切thiết 如như 。 即tức 是thị 依y 說thuyết 。 依y 此thử 真Chân 如Như 理lý 。 而nhi 說thuyết 法Pháp 。 實thật 無vô 法pháp 可khả 說thuyết 也dã 。 今kim 解giải 不bất 爾nhĩ 。 此thử 即tức 第đệ 二nhị 總tổng 辨biện 教giáo 體thể 空không 。 然nhiên 出xuất 教giáo 體thể 。 諸chư 說thuyết 不bất 同đồng 。 有hữu 處xứ 說thuyết 名danh 等đẳng 為vi 體thể 。 有hữu 處xứ 說thuyết 聲thanh 。 有hữu 處xứ 合hợp 說thuyết 。 具cụ 如như 別biệt 章chương 。 今kim 依y 此thử 經Kinh 。 名danh 句cú 文văn 身thân 。 及cập 聲thanh 為vi 體thể 。 故cố 前tiền 觀quán 空không 品phẩm 云vân 。 佛Phật 說thuyết 句cú 文văn 聲thanh 。 而nhi 今kim 所sở 說thuyết 名danh 味vị 句cú 音âm 聲thanh 果quả 者giả 。 名danh 等đẳng 是thị 假giả 。 聲thanh 體thể 是thị 實thật 。 依y 實thật 聲thanh 上thượng 。 假giả 立lập 名danh 等đẳng 。 故cố 言ngôn 聲thanh 果quả 。 如như 是thị 文văn 字tự 記ký 句cú 。 皆giai 是thị 如như 也dã 。

經kinh 。 若nhược 取thủ 文văn 字tự 者giả 。 不bất 行hành 空không 也dã 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 不bất 行hành 空không 。 謂vị 若nhược 依y 文văn 字tự 。 不bất 悟ngộ 如như 者giả 。 如như 諸chư 部bộ 等đẳng 。 不bất 行hành 空không 也dã 。

經kinh 。 大đại 王vương 如như 如như 文văn 字tự 。 修tu 諸chư 佛Phật 智trí 母mẫu 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 修tu 空không 。 若nhược 依y 本bổn 記ký 。 第đệ 二nhị 修tu 學học 空không 有hữu 五ngũ 。 第đệ 一nhất 能năng 修tu 。 第đệ 二nhị 所sở 修tu 。 第đệ 三tam 本bổn 性tánh 。 第đệ 四tứ 如như 理lý 修tu 。 第đệ 五ngũ 結kết 成thành 。 一nhất 能năng 修tu 之chi 智trí 。 修tu 如như 如như 佛Phật 母mẫu 。 能năng 生sanh 佛Phật 故cố 名danh 智trí 母mẫu 。 二nhị 所sở 修tu 正chánh 是thị 佛Phật 母mẫu 。 即tức 薩Tát 婆Bà 若Nhã 。 即tức 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 眾chúng 生sanh 性tánh 。 譬thí 如như 意ý 珠châu 。 所sở 須tu 皆giai 能năng 成thành 就tựu 。 二nhị 眾chúng 生sanh 根căn 。 譬thí 如như 清thanh 水thủy 。 影ảnh 和hòa 潤nhuận 清thanh 。 如như 慈từ 悲bi 心tâm 。 三tam 眾chúng 生sanh 智trí 。 譬thí 如như 虛hư 空không 。 於ư 如như 如như 不bất 轉chuyển 不bất 異dị 。 性tánh 是thị 不bất 改cải 義nghĩa 。 所sở 求cầu 竟cánh 得đắc 。 是thị 不bất 改cải 。 也dã 根căn 是thị 能năng 生sanh 義nghĩa 。 能năng 生sanh 慈từ 悲bi 。 利lợi 益ích 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 第đệ 三Tam 明Minh 本bổn 性tánh 以dĩ 為vi 母mẫu 。 未vị 得đắc 佛Phật 時thời 。 以dĩ 當đương 佛Phật 為vi 智trí 母mẫu 。 若nhược 得đắc 佛Phật 時thời 。 即tức 薩Tát 婆Bà 若Nhã 。 是thị 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 諸chư 佛Phật 未vị 成thành 佛Phật 時thời 。 名danh 自tự 性tánh 。 即tức 是thị 隱ẩn 為vi 如Như 來Lai 藏tạng 。 後hậu 修tu 得đắc 佛Phật 。 解giải 脫thoát 道đạo 時thời 。 性tánh 顯hiển 為vi 法Pháp 身thân 。 即tức 薩Tát 婆Bà 若Nhã 。 覺giác 顯hiển 本bổn 性tánh 。 名danh 修tu 者giả 為vi 化hóa 。 為vi 化hóa 能năng 顯hiển 本bổn 佛Phật 。 故cố 名danh 智trí 母mẫu 。 未vị 得đắc 為vi 性tánh 者giả 。 未vị 得đắc 時thời 但đãn 有hữu 本bổn 性tánh 。 故cố 名danh 性tánh 佛Phật 性tánh 。 若nhược 道đạo 中trung 引dẫn 出xuất 佛Phật 性tánh 。 果quả 即tức 涅Niết 槃Bàn 。 即tức 至chí 果quả 佛Phật 性tánh 也dã 。 未vị 來lai 得đắc 通thông 二nhị 性tánh 。 已dĩ 得đắc 唯duy 是thị 涅Niết 槃Bàn 性tánh 。 三tam 乘thừa 有hữu 三tam 種chủng 三tam 乘thừa 。 一Nhất 乘Thừa 三tam 乘thừa 者giả 。 樹thụ 王vương 佛Phật 是thị 小tiểu 中trung 大Đại 乘Thừa 。 緣Duyên 覺Giác 中trung 。 聲Thanh 聞Văn 小tiểu 中trung 小tiểu 。 同đồng 觀quán 四Tứ 諦Đế 故cố 。 次thứ 大Đại 乘Thừa 三tam 乘thừa 。 一nhất 迴hồi 向hướng 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 觀quán 如như 得đắc 人nhân 無vô 我ngã 空không 為vi 二nhị 。 地địa 前tiền 菩Bồ 薩Tát 同đồng 觀quán 如như 。 得đắc 入nhập 見kiến 無vô 我ngã 空không 故cố 大đại 若nhược 相tương 望vọng 者giả 。 迴hồi 向hướng 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 為vi 內nội 。 大Đại 乘Thừa 內nội 。 外ngoại 小tiểu 中trung 寂tịch 靜tĩnh 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 為vi 外ngoại 。 大Đại 乘Thừa 外ngoại 也dã 。 第đệ 三tam 就tựu 初Sơ 地Địa 後hậu 為vi 三tam 者giả 。 初Sơ 地Địa 名danh 見kiến 。 二nhị 地địa 至chí 七thất 地địa 為vi 修tu 。 八bát 地địa 至chí 佛Phật 地địa 為vi 究cứu 竟cánh 地địa 。 若nhược 取thủ 大đại 望vọng 小Tiểu 乘Thừa 。 同đồng 觀quán 四Tứ 諦Đế 。 皆giai 名danh 為vi 小tiểu 。 若nhược 小tiểu 望vọng 大đại 。 同đồng 緣duyên 如như 如như 。 皆giai 名danh 為vi 大đại 。 據cứ 修tu 習tập 雖tuy 有hữu 三tam 乘thừa 。 論luận 其kỳ 本bổn 性tánh 。 皆giai 不bất 生sanh 滅diệt 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 此thử 為vi 覺giác 性tánh 者giả 。 通thông 結kết 本bổn 性tánh 義nghĩa 。 分phân 為vi 三tam 也dã 。 第đệ 四tứ 如như 理lý 修tu 者giả 。 文văn 言ngôn 若nhược 菩Bồ 薩Tát 無vô 受thọ 下hạ 。 有hữu 五ngũ 波Ba 羅La 蜜Mật 。 一nhất 無vô 受thọ 無vô 分phân 別biệt 故cố 波Ba 羅La 蜜Mật 。 無vô 受thọ 有hữu 二nhị 。 一nhất 凡phàm 夫phu 不bất 能năng 通thông 達đạt 。 亦diệc 名danh 無vô 受thọ 。 不bất 受thọ 著trước 故cố 。 今kim 菩Bồ 薩Tát 通thông 達đạt 。 而nhi 不bất 受thọ 著trước 也dã 。 能năng 不bất 受thọ 故cố 。 二nhị 無vô 文văn 字tự 。 無vô 語ngữ 言ngôn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 文văn 字tự 假giả 說thuyết 。 理lý 論luận 無vô 也dã 三tam 離ly 文văn 字tự 無vô 二nhị 波Ba 羅La 蜜Mật 。 四tứ 非phi 非phi 文văn 字tự 。 無vô 果quả 波Ba 羅La 蜜Mật 。 菩Bồ 薩Tát 修tu 解giải 。 能năng 離ly 文văn 字tự 。 得đắc 解giải 脫thoát 。 此thử 解giải 是thị 果quả 。 是thị 非phi 文văn 字tự 解giải 。 此thử 解giải 亦diệc 空không 。 故cố 言ngôn 非phi 非phi 文văn 字tự 。 五ngũ 為vi 修tu 文văn 字tự 者giả 。 明minh 一nhất 味vị 波Ba 羅La 蜜Mật 故cố 。 證chứng 真chân 性tánh 為vi 最tối 勝thắng 。 翻phiên 波Ba 羅La 蜜Mật 。 為vi 究cứu 竟cánh 最tối 勝thắng 也dã 。 第đệ 五ngũ 結kết 護hộ 佛Phật 果Quả 。 護hộ 十Thập 地Địa 。 護hộ 因nhân 。 護hộ 化hóa 眾chúng 生sanh 利lợi 他tha 。 今kim 解giải 不bất 爾nhĩ 。 問vấn 答đáp 分phân 別biệt 說thuyết 法Pháp 不bất 二nhị 。 文văn 別biệt 有hữu 初sơ 問vấn 答đáp 分phân 別biệt 說thuyết 法Pháp 不bất 二nhị 。 後hậu 大đại 王vương 下hạ 。 依y 上thượng 說thuyết 法Pháp 。 修tu 諸chư 智trí 母mẫu 。 上thượng 來lai 已dĩ 釋thích 空không 訖ngật 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 。 修tu 諸chư 智trí 母mẫu 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 廣quảng 辨biện 修tu 習tập 。 次thứ 三tam 乘thừa 下hạ 。 逐trục 難nạn/nan 重trọng/trùng 釋thích 。 後hậu 大đại 王vương 下hạ 。 結kết 修tu 所sở 成thành 。 就tựu 廣quảng 辨biện 修tu 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 因nhân 位vị 智trí 母mẫu 。 後hậu 即tức 為vi 薩tát 波Ba 若Nhã 體thể 者giả 。 果quả 之chi 智trí 母mẫu 。 就tựu 因nhân 位vị 中trung 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 修tu 性tánh 智trí 母mẫu 。 後hậu 一nhất 切thiết 下hạ 。 明minh 理lý 性tánh 智trí 母mẫu 。 如như 是thị 二nhị 性tánh 。 能năng 生sanh 佛Phật 智trí 。 故cố 言ngôn 智trí 母mẫu 。 此thử 即tức 第đệ 一nhất 明minh 修tu 性tánh 智trí 母mẫu 。 謂vị 從tùng 地địa 前tiền 。 至chí 金kim 剛cang 位vị 。 依y 教giáo 空không 修tu 習tập 。 生sanh 受thọ 用dụng 身thân 。 一Nhất 切Thiết 智Trí 果quả 。 即tức 是thị 生sanh 因nhân 。 若nhược 望vọng 法Pháp 身thân 。 即tức 謂vị 了liễu 因nhân 。 或hoặc 可khả 如như 者giả 指chỉ 示thị 。 亦diệc 顯hiển 十thập 二nhị 文văn 字tự 非phi 一nhất 。 是thị 故cố 重trọng/trùng 言ngôn 如như 如như 文văn 字tự 。 修tu 諸chư 佛Phật 智trí 母mẫu 者giả 。 謂vị 諸chư 位vị 中trung 。 所sở 修tu 諸chư 行hành 。 能năng 生sanh 諸chư 佛Phật 智trí 。 故cố 言ngôn 諸chư 佛Phật 智trí 母mẫu 。

經kinh 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 性tánh 。 根căn 本bổn 智trí 母mẫu 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 明minh 理lý 性tánh 智trí 母mẫu 。 謂vị 諸chư 因nhân 位vị 。 真Chân 如Như 佛Phật 性tánh 。 能năng 顯hiển 法Pháp 身thân 本bổn 覺giác 智trí 果quả 。 故cố 言ngôn 性tánh 根căn 本bổn 智trí 母mẫu 。 即tức 是thị 正chánh 因nhân 。 若nhược 望vọng 受thọ 用dụng 。 即tức 是thị 依y 因nhân 。

經kinh 。 即tức 為vi 薩tát 波Ba 若Nhã 體thể 。

顯hiển 果quả 智trí 母mẫu 。 謂vị 薩tát 波Ba 若Nhã 。 諸chư 佛Phật 智trí 根căn 本bổn 。 亦diệc 名danh 智trí 母mẫu 。

經kinh 。 諸chư 佛Phật 未vị 成thành 佛Phật 至chí )# 已dĩ 得đắc 為vi 薩tát 波Ba 若Nhã 。

釋thích 曰viết 。 此thử 即tức 第đệ 二nhị 依y 時thời 屬thuộc 當đương 。 謂vị 諸chư 佛Phật 未vị 成thành 佛Phật 。 以dĩ 當đương 佛Phật 為vi 智trí 母mẫu 。 用dụng 法Pháp 身thân 報báo 身thân 為vi 智trí 母mẫu 。 未vị 得đắc 為vi 性tánh 者giả 。 在tại 因nhân 位vị 中trung 。 行hành 性tánh 理lý 性tánh 。 以dĩ 為vi 佛Phật 性tánh 。 已dĩ 得đắc 為vi 薩tát 波Ba 若Nhã 者giả 。 至chí 果quả 位vị 中trung 。 法Pháp 身thân 本bổn 覺giác 。 報báo 身thân 妙diệu 覺giác 。 為vì 一Nhất 切Thiết 智Trí 也dã 。

經kinh 。 三tam 乘thừa (# 至chí )# 以dĩ 此thử 為vi 覺giác 性tánh 故cố 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 逐trục 難nạn/nan 重trọng/trùng 釋thích 。 謂vị 前tiền 文văn 云vân 。 修tu 諸chư 佛Phật 智trí 母mẫu 。 或hoặc 云vân 性tánh 根căn 本bổn 智trí 母mẫu 。 其kỳ 相tương/tướng 難nan 解giải 。 故cố 今kim 重trọng/trùng 釋thích 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 釋thích 理lý 性tánh 。 後hậu 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 重trọng/trùng 釋thích 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 釋thích 理lý 性tánh 。 後hậu 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 重trọng/trùng 釋thích 行hành 性tánh 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 謂vị 前tiền 所sở 說thuyết 性tánh 根căn 本bổn 智trí 母mẫu 者giả 。 即tức 三tam 乘thừa 身thân 中trung 。 理lý 性tánh 般Bát 若Nhã 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 自tự 性tánh 常thường 住trụ 。 是thị 故cố 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 此thử 為vi 佛Phật 性tánh 。 即tức 以dĩ 此thử 文văn 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 有hữu 真Chân 如Như 佛Phật 性tánh 。 或hoặc 可khả 三tam 乘thừa 菩Bồ 薩Tát 。 皆giai 名danh 為vi 覺giác 。 用dụng 此thử 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 。 為vi 三tam 乘thừa 覺giác 性tánh 。

經kinh 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 至chí 波Ba 羅La 蜜Mật 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 重trọng/trùng 釋thích 行hành 性tánh 。 謂vị 前tiền 所sở 說thuyết 。 如như 如như 文văn 字tự 。 修tu 諸chư 智trí 母mẫu 。 而nhi 未vị 能năng 顯hiển 修tu 相tương/tướng 差sai 別biệt 。 故cố 今kim 重trọng/trùng 釋thích 。 文văn 有hữu 兩lưỡng 節tiết 。 即tức 初sơ 釋thích 如như 如như 文văn 字tự 。 後hậu 修tu 無vô 脩tu 下hạ 。 釋thích 修tu 諸chư 智trí 母mẫu 。 謂vị 若nhược 菩Bồ 薩Tát 無vô 受thọ 乃nãi 至chí 非phi 非phi 文văn 者giả 。 名danh 為vi 如như 如như 文văn 字tự 。 然nhiên 此thử 四tứ 句cú 。 諸chư 說thuyết 不bất 同đồng 。 一nhất 云vân 。 無vô 受thọ 者giả 總tổng 句cú 。 菩Bồ 薩Tát 不bất 執chấp 文văn 字tự 。 故cố 言ngôn 不bất 受thọ 。 無vô 文văn 字tự 者giả 。 下hạ 有hữu 三tam 句cú 。 別biệt 釋thích 不bất 受thọ 。 一nhất 不bất 受thọ 無vô 文văn 字tự 。 以dĩ 不bất 執chấp 著trước 。 無vô 文văn 字tự 故cố 。 離ly 文văn 字tự 者giả 。 非phi 文văn 字tự 義nghĩa 。 若nhược 文văn 字tự 應ưng 非phi 文văn 字tự 。 故cố 作tác 此thử 言ngôn 。 不bất 受thọ 離ly 文văn 字tự 。 若nhược 非phi 非phi 文văn 字tự 。 應ưng 非phi 非phi 文văn 字tự 。 故cố 作tác 此thử 言ngôn 。 不bất 受thọ 非phi 非phi 文văn 字tự 。 一nhất 云vân 。 不bất 受thọ 無vô 文văn 字tự 。 不bất 受thọ 所sở 執chấp 文văn 字tự 。 不bất 受thọ 離ly 文văn 字tự 者giả 。 不bất 受thọ 依y 他tha 。 不bất 受thọ 非phi 非phi 文văn 字tự 者giả 。 不bất 受thọ 圓viên 成thành 實thật 性tánh 文văn 字tự 。 修tu 無vô 修tu 文văn 字tự 等đẳng 者giả 。 釋thích 上thượng 修tu 諸chư 佛Phật 智trí 母mẫu 。 謂vị 菩Bồ 薩Tát 修tu 行hành 。 不bất 作tác 是thị 念niệm 。 我ngã 是thị 能năng 修tu 文văn 字tự 。 為vi 所sở 修tu 者giả 。 乃nãi 得đắc 真chân 性tánh 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

經kinh 。 大đại 王vương (# 至chí )# 為vi 若nhược 此thử 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 結kết 修tu 所sở 成thành 。 謂vị 若nhược 菩Bồ 薩Tát 。 如như 上thượng 修tu 習tập 。 能năng 成thành 三tam 答đáp 。 所sở 謂vị 護hộ 佛Phật 。 護hộ 化hóa 。 護hộ 十Thập 地Địa 行hành 。

經kinh 。 白bạch 佛Phật 言ngôn (# 至chí )# 為vi 無vô 量lượng 耶da 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 問vấn 答đáp 分phân 別biệt 。 法Pháp 門môn 不bất 二nhị 。 若nhược 依y 本bổn 記ký 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 一nhất 正chánh 明minh 法Pháp 門môn 不bất 二nhị 。 二nhị 讚tán 經kinh 德đức 。 三tam 立lập 經kinh 名danh 。 就tựu 初sơ 門môn 中trung 。 先tiên 問vấn 。 後hậu 答đáp 。 此thử 即tức 王vương 問vấn 。 有hữu 其kỳ 三tam 問vấn 。 一nhất 問vấn 根căn 。 根căn 有hữu 二nhị 。 一nhất 佛Phật 性tánh 為vi 根căn 。 二nhị 道đạo 中trung 為vi 根căn 。 二nhị 問vấn 行hành 。 即tức 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 。 陰ấm 入nhập 等đẳng 門môn 。 三tam 問vấn 法Pháp 門môn 。 有hữu 二nhị 。 一nhất 方phương 便tiện 法Pháp 門môn 。 無vô 量lượng 隨tùy 眾chúng 生sanh 品phẩm 修tu 學học 。 二nhị 正Chánh 法Pháp 門môn 。 常thường 修tu 不bất 一nhất 不bất 二nhị 。 第đệ 一nhất 問vấn 理lý 。 第đệ 二nhị 問vấn 行hành 。 第đệ 三tam 問vấn 教giáo 也dã 。 今kim 解giải 不bất 爾nhĩ 。 即tức 此thử 品phẩm 內nội 五ngũ 段đoạn 中trung 第đệ 三tam 問vấn 答đáp 分phân 別biệt 。 法Pháp 門môn 數số 量lượng 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 先tiên 問vấn 後hậu 答đáp 。 此thử 即tức 問vấn 也dã 。 謂vị 王vương 問vấn 定định 有hữu 邪tà 正chánh 定định 等đẳng 無vô 量lượng 品phẩm 。 眾chúng 生sanh 有hữu 利lợi 鈍độn 等đẳng 。 根căn 有hữu 無vô 量lượng 。 或hoặc 貪tham 慢mạn 等đẳng 。 或hoặc 迷mê 陰ấm 等đẳng 。 無vô 量lượng 心tâm 行hành 。 為vi 彼bỉ 所sở 說thuyết 。 諸chư 法pháp 觀quán 門môn 。 為vi 一nhất 為vi 二nhị 。 為vi 無vô 量lượng 耶da 。

經kinh 。 大đại 王vương (# 至chí 。 乃nãi 有hữu 無vô 量lượng 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 如Như 來Lai 正chánh 答đáp 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 隨tùy 問vấn 略lược 答đáp 。 次thứ 若nhược 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 廣quảng 釋thích 。 後hậu 眾chúng 生sanh 品phẩm 品phẩm 下hạ 結kết 。 文văn 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 觀quán 門môn 。 後hậu 明minh 所sở 觀quán 法pháp 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 謂vị 所sở 說thuyết 觀quán 門môn 。 非phi 但đãn 一nhất 二nhị 。 乃nãi 至chí 無vô 量lượng 。

經kinh 。 一nhất 切thiết 法pháp 。 亦diệc 非phi 有hữu 相tướng 。 非phi 非phi 無vô 相tướng 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 明minh 所sở 觀quán 法pháp 。 非phi 唯duy 一nhất 二nhị 。 故cố 說thuyết 亦diệc 言ngôn 。 然nhiên 釋thích 此thử 文văn 。 諸chư 說thuyết 不bất 同đồng 。 有hữu 說thuyết 。 亦diệc 非phi 有hữu 相tướng 者giả 。 單đơn 破phá 有hữu 相tương/tướng 。 非phi 非phi 無vô 相tướng 者giả 。 復phục 破phá 有hữu 相tương/tướng 。 依y 本bổn 記ký 云vân 。 相tướng 不bất 可khả 得đắc 。 故cố 言ngôn 非phi 有hữu 相tương/tướng 。 非phi 非phi 是thị 非phi 無vô 相tướng 。 彼bỉ 相tương/tướng 者giả 。 相tương/tướng 與dữ 法pháp 一nhất 。 與dữ 相tương/tướng 異dị 。 般Bát 若Nhã 相tương/tướng 與dữ 法pháp 一nhất 。 法pháp 未vị 成thành 就tựu 。 誰thùy 與dữ 相tương/tướng 一nhất 。 若nhược 已dĩ 成thành 就tựu 。 即tức 不bất 所sở 相tương/tướng 。 有hữu 云vân 。 應ưng 作tác 四tứ 句cú 。 謂vị 非phi 有hữu 相tương/tướng 。 非phi 無vô 相tướng 。 非phi 非phi 有hữu 相tương/tướng 。 非phi 非phi 無vô 相tướng 。 為vi 存tồn 略lược 故cố 。 且thả 說thuyết 初sơ 後hậu 。 今kim 解giải 。 准chuẩn 上thượng 有hữu 三tam 句cú 。 一nhất 非phi 有hữu 相tương/tướng 。 若nhược 爾nhĩ 應ưng 是thị 無vô 相tướng 。 故cố 言ngôn 非phi 無vô 相tướng 。 若nhược 爾nhĩ 非phi 應ưng 是thị 非phi 無vô 相tướng 。 故cố 言ngôn 非phi 非phi 無vô 相tướng 。 今kim 舉cử 初sơ 後hậu 。 准chuẩn 顯hiển 中trung 句cú 。 故cố 但đãn 二nhị 句cú 。

經kinh 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 至chí 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 也dã 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 廣quảng 釋thích 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 依y 二nhị 諦đế 。 顯hiển 諸chư 法pháp 相tướng 。 次thứ 依y 三tam 諦đế 。 顯hiển 諸chư 法pháp 相tướng 。 後hậu 就tựu 三tam 假giả 。 辨biện 諸chư 法pháp 空không 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 謂vị 若nhược 菩Bồ 薩Tát 。 觀quán 眾chúng 生sanh 一nhất 二nhị 是thị 俗tục 諦đế 。 不bất 見kiến 一nhất 二nhị 是thị 真Chân 諦Đế 。 今kim 明minh 俗tục 即tức 真chân 故cố 。 言ngôn 一nhất 二nhị 者giả 。 是thị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 也dã 。

經kinh 。 大đại 王vương 若nhược 有hữu 若nhược 無vô 者giả 。 即tức 世thế 諦đế 也dã 。

據cứ 實thật 有hữu 無vô 。 即tức 是thị 俗tục 諦đế 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 即tức 是thị 真Chân 諦Đế 。 今kim 正chánh 顯hiển 俗tục 。 故cố 言ngôn 有hữu 無vô 者giả 即tức 世thế 諦đế 也dã 。 或hoặc 可khả 有hữu 者giả 色sắc 諦đế 心tâm 諦đế 。 無vô 者giả 空không 諦đế 。

經kinh 。 以dĩ 三tam 諦đế 攝nhiếp 一nhất 切thiết 法pháp 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 就tựu 三tam 諦đế 以dĩ 明minh 諸chư 法pháp 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 明minh 三tam 諦đế 攝nhiếp 一nhất 切thiết 法pháp 。 次thứ 列liệt 三tam 諦đế 名danh 。 後hậu 引dẫn 說thuyết 證chứng 成thành 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。

經kinh 。 空không 諦đế 色sắc 諦đế 心tâm 諦đế 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 列liệt 三tam 諦đế 名danh 。 言ngôn 三tam 諦đế 者giả 。 一nhất 空không 諦đế 。 謂vị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 二nhị 色sắc 諦đế 。 謂vị 五ngũ 根căn 等đẳng 。 三tam 心tâm 諦đế 。 謂vị 眼nhãn 等đẳng 六lục 識thức 。 二nhị 諦đế 門môn 中trung 。 初sơ 一nhất 是thị 真chân 。 後hậu 二nhị 是thị 俗tục 。 若nhược 廣quảng 分phân 別biệt 如như 本bổn 記ký 。

經kinh 。 故cố 我ngã 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 不bất 出xuất 三tam 諦đế 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 引dẫn 說thuyết 證chứng 成thành 。

經kinh 。 我ngã 人nhân 至chí 一nhất 切thiết 法pháp 空không 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 依y 三tam 假giả 以dĩ 明minh 空không 相tướng 。 我ngã 人nhân 知tri 見kiến 。 名danh 假giả 故cố 空không 。 五ngũ 受thọ 陰ấm 。 受thọ 假giả 故cố 空không 。 一nhất 切thiết 法pháp 法pháp 。 假giả 故cố 空không 也dã 。

經kinh 。 眾chúng 生sanh 品phẩm 品phẩm (# 至chí )# 非phi 二nhị 法Pháp 門môn 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 結kết 答đáp 。 本bổn 記ký 云vân 。 理lý 論luận 非phi 一nhất 非phi 二nhị 。 俗tục 乃nãi 無vô 量lượng 者giả 不bất 然nhiên 。 本bổn 問vấn 有hữu 三tam 。 為vi 一nhất 。 為vi 二nhị 。 為vi 無vô 量lượng 。 皆giai 依y 俗tục 義nghĩa 。

經kinh 。 大đại 王vương (# 至chí )# 無vô 二nhị 二nhị 無vô 別biệt 。

釋thích 曰viết 。 自tự 下hạ 第đệ 四tứ 讚tán 經kinh 德đức 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 明minh 七thất 佛Phật 同đồng 說thuyết 。 勸khuyến 眾chúng 受thọ 持trì 。 次thứ 是thị 經Kinh 下hạ 。 明minh 多đa 佛Phật 同đồng 說thuyết 。 讚tán 經kinh 勸khuyến 持trì 。 後hậu 況huống 復phục 下hạ 。 依y 今kim 佛Phật 說thuyết 。 勸khuyến 眾chúng 受thọ 持trì 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 文văn 有hữu 二nhị 節tiết 。 初sơ 明minh 同đồng 說thuyết 。 後hậu 汝nhữ 等đẳng 下hạ 。 勸khuyến 眾chúng 受thọ 持trì 。

經kinh 。 是thị 經Kinh 功công 德đức (# 至chí 。 不bất 可khả 窮cùng 盡tận 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 多đa 佛Phật 同đồng 說thuyết 。 勸khuyến 眾chúng 受thọ 持trì 。 文văn 顯hiển 可khả 知tri 。 故cố 不bất 繁phồn 述thuật 。

經kinh 。 況huống 復phục (# 至chí 。 得đắc 佛Phật 不bất 久cửu 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 依y 今kim 佛Phật 說thuyết 。 勸khuyến 眾chúng 受thọ 持trì 。 文văn 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 勸khuyến 眾chúng 受thọ 持trì 。 後hậu 時thời 眾chúng 得đắc 益ích 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。

經kinh 。

時thời 大đại 眾chúng (# 至chí 十Thập 地Địa 性tánh 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 時thời 眾chúng 得đắc 益ích 。 若nhược 依y 本bổn 記ký 。 三tam 空không 者giả 。 三tam 假giả 空không 也dã 。 地địa 前tiền 觀quán 。 大đại 空không 者giả 。 登đăng 地địa 也dã 。 或hoặc 可khả 三tam 空không 者giả 。 空không 無vô 相tướng 無vô 願nguyện 。

經kinh 。 大đại 王vương (# 至chí 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 五ngũ 讚tán 名danh 勸khuyến 持trì 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 標tiêu 名danh 勸khuyến 持trì 。 次thứ 重trọng/trùng 讚tán 異dị 名danh 。 後hậu 舉cử 喻dụ 勸khuyến 持trì 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。

經kinh 。 是thị 經Kinh 復phục 有hữu 。 至chí 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 身thân 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 二nhị 重trọng/trùng 讚tán 異dị 名danh 。 名danh 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 護hộ 國quốc 。 二nhị 法pháp 藥dược 。 三tam 護hộ 舍xá 。 四tứ 護hộ 身thân 。

經kinh 。 即tức 此thử 般Bát 若Nhã 至chí 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

釋thích 曰viết 。 第đệ 三tam 舉cử 喻dụ 勸khuyến 持trì 。 文văn 別biệt 有hữu 三tam 。 初sơ 法pháp 說thuyết 。 次thứ 舉cử 喻dụ 。 後hậu 汝nhữ 等đẳng 下hạ 。 舉cử 法pháp 同đồng 喻dụ 。

仁Nhân 王Vương 經Kinh 疏Sớ/sơ 中Trung 卷Quyển (# 末Mạt )#

元nguyên 久cửu 二nhị 年niên 朱chu 明minh 四tứ 月nguyệt 十thập 日nhật 書thư 寫tả 了liễu 。

同đồng 月nguyệt 十thập 一nhất 日nhật 交giao 點điểm 已dĩ 了liễu 。

傳truyền 領lãnh [((嘹-口)-小)-日+酉]# 海hải 。

傳truyền 領lãnh 覺giác 聽thính 。

唐đường 招chiêu 提đề 寺tự 五ngũ 室thất 住trụ 侶lữ 宗tông 祐hựu 。

Print Friendly, PDF & Email