仁Nhân 王Vương 護Hộ 國Quốc 般Bát 若Nhã 經Kinh 疏Sớ
Quyển 2
隋Tùy 智Trí 顗 說Thuyết 灌Quán 頂Đảnh 記Ký

仁Nhân 王Vương 護Hộ 國Quốc 般Bát 若Nhã 經Kinh 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 二nhị

天thiên 台thai 智trí 者giả 大đại 師sư 說thuyết 。 門môn 人nhân 灌quán 頂đảnh 記ký 。

法pháp 假giả 虛hư 實thật 觀quán 下hạ 。 次thứ 歎thán 三tam 假giả 觀quán 門môn 。 法pháp 假giả 者giả 。 色sắc 陰ấm 法pháp 是thị 也dã 。 受thọ 假giả 者giả 。 四tứ 陰ấm 是thị 也dã 。 取thủ 此thử 二nhị 名danh 是thị 名danh 名danh 假giả 。 自tự 實thật 無vô 體thể 籍tịch 他tha 方phương 有hữu 是thị 名danh 為vi 假giả 。 又hựu 色sắc 陰ấm 是thị 法pháp 。 受thọ 等đẳng 是thị 名danh 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 中trung 。 但đãn 有hữu 名danh 與dữ 色sắc 。 而nhi 今kim 有hữu 三tam 別biệt 說thuyết 也dã 云vân 云vân 。 言ngôn 虛hư 實thật 者giả 。 一nhất 虛hư 二nhị 實thật 。 相tướng 形hình 得đắc 稱xưng 。 陰ấm 法pháp 是thị 虛hư 凡phàm 夫phu 謂vị 實thật 。 智trí 欲dục 了liễu 知tri 。 求cầu 不bất 可khả 得đắc 。 只chỉ 實thật 而nhi 虛hư 名danh 為vi 虛hư 實thật 。 此thử 通thông 意ý 也dã 。 若nhược 說thuyết 別biệt 義nghĩa 者giả 。 三tam 假giả 之chi 中trung 各các 有hữu 三tam 觀quán 。 法pháp 假giả 即tức 虛hư 。 是thị 空không 觀quán 。 空không 即tức 假giả 實thật 。 一nhất 色sắc 一nhất 香hương 無vô 非phi 般Bát 若Nhã 。 是thị 假giả 觀quán 觀quán 之chi 一nhất 字tự 是thị 中trung 觀quán 。 以dĩ 空không 假giả 是thị 方phương 便tiện 道đạo 故cố 不bất 立lập 觀quán 名danh 。 得đắc 入nhập 中trung 道đạo 方phương 獨độc 稱xưng 觀quán 。 受thọ 及cập 名danh 等đẳng 類loại 此thử 可khả 解giải 。 若nhược 圓viên 說thuyết 者giả 。 三tam 法pháp 即tức 空không 即tức 假giả 即tức 中trung 。 雙song 照chiếu 雙song 亡vong 是thị 也dã 云vân 云vân 。 智Trí 度Độ 論luận 云vân 。 諸chư 法pháp 非phi 實thật 凡phàm 夫phu 虛hư 假giả 。 憶ức 想tưởng 分phân 別biệt 。 妄vọng 謂vị 有hữu 人nhân 。 如như 狗cẩu 臨lâm 井tỉnh 自tự 叱sất 其kỳ 影ảnh 。 水thủy 中trung 無vô 狗cẩu 但đãn 有hữu 相tương/tướng 影ảnh 。 而nhi 生sanh 惡ác 心tâm 。 投đầu 井tỉnh 而nhi 死tử 。 眾chúng 生sanh 亦diệc 爾nhĩ 。 四tứ 大đại 和hòa 合hợp 。 名danh 之chi 為vi 身thân 。 因nhân 緣duyên 生sanh 義nghĩa 動động 作tác 語ngữ 言ngôn 。 凡phàm 夫phu 於ư 中trung 妄vọng 起khởi 人nhân 相tương/tướng 。 此thử 法pháp 假giả 也dã 。 生sanh 愛ái 恚khuể 起khởi 愚ngu 樂nhạo/nhạc/lạc 。 墮đọa 三tam 惡ác 道đạo 。 此thử 受thọ 假giả 也dã 。 又hựu 一nhất 切thiết 法pháp 。 但đãn 從tùng 名danh 字tự 和hòa 合hợp 更cánh 無vô 餘dư 名danh 。 如như 頭đầu 足túc 腹phúc 脊tích 。 和hòa 合hợp 故cố 假giả 名danh 為vi 身thân 。 如như 髮phát 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 口khẩu 皮bì 骨cốt 。 和hòa 合hợp 故cố 假giả 名danh 為vi 頭đầu 。 諸chư 毛mao 和hòa 合hợp 假giả 名danh 為vi 髮phát 。 分phần 分phần 合hợp 故cố 假giả 名danh 為vi 毛mao 。 諸chư 泥nê 塵trần 和hòa 合hợp 故cố 假giả 名danh 為vi 分phần/phân 。 亦diệc 和hòa 合hợp 諸chư 分phần/phân 故cố 名danh 為vi 塵trần 。 此thử 即tức 名danh 假giả 也dã 。 以dĩ 此thử 假giả 故cố 一nhất 切thiết 法pháp 空không 。 三tam 空không 等đẳng 者giả 。 次thứ 歎thán 三tam 昧muội 德đức 以dĩ 三tam 假giả 因nhân 緣duyên 故cố 得đắc 三tam 空không 名danh 。 此thử 因nhân 果quả 次thứ 第đệ 說thuyết 也dã 。 以dĩ 法pháp 假giả 故cố 空không 。 受thọ 假giả 故cố 無vô 相tướng 。 名danh 假giả 故cố 無vô 作tác 。 故cố 大đại 論luận 云vân 。 因nhân 三Tam 十Thập 七Thất 品Phẩm 。 趣thú 涅Niết 槃Bàn 門môn 。 涅Niết 槃Bàn 門môn 有hữu 三tam 。 謂vị 空không 無vô 相tướng 無vô 作tác 等đẳng 。 言ngôn 空không 門môn 者giả 。 觀quán 諸chư 法pháp 無vô 我ngã 我ngã 所sở 。 諸chư 法pháp 從tùng 因nhân 。 緣duyên 和hòa 合hợp 而nhi 有hữu 。 無vô 有hữu 作tác 者giả 。 無vô 有hữu 受thọ 者giả 。 是thị 名danh 空không 門môn 。 無vô 相tướng 門môn 者giả 。 觀quán 身thân 雖tuy 空không 而nhi 有hữu 相tương/tướng 在tại 。 人nhân 著trước 此thử 相tương/tướng 故cố 修tu 無vô 相tướng 。 如như 說thuyết 俯phủ 仰ngưỡng 屈khuất 伸thân 。 住trụ 立lập 去khứ 來lai 觀quan 瞻chiêm 言ngôn 語ngữ 。 於ư 中trung 無vô 實thật 。 風phong 依y 識thức 故cố 。 有hữu 所sở 作tác 者giả 。 是thị 識thức 滅diệt 相tương/tướng 。 念niệm 念niệm 無vô 故cố 。 此thử 男nam 女nữ 有hữu 我ngã 心tâm 無vô 智trí 慧tuệ 。 故cố 妄vọng 見kiến 有hữu 。 骨cốt 鎖tỏa 相tương 連liên 皮bì 肉nhục 覆phú 機cơ 關quan 動động 作tác 如như 木mộc 人nhân 。 此thử 無vô 相tướng 門môn 也dã 。 無vô 作tác 門môn 者giả 。 無vô 相tướng 亦diệc 無vô 。 是thị 名danh 無vô 作tác 。 此thử 三tam 定định 諸chư 禪thiền 中trung 若nhược 無vô 不bất 名danh 三tam 昧muội 。 以dĩ 退thoái 失thất 故cố 墮đọa 生sanh 死tử 中trung 。 如như 說thuyết 能năng 持trì 淨tịnh 戒giới 名danh 比Bỉ 丘Khâu 。 能năng 觀quán 空không 名danh 行hành 空không 人nhân 。 一nhất 心tâm 常thường 勤cần 精tinh 進tấn 者giả 。 是thị 名danh 真chân 實thật 行hành 道Đạo 人nhân 。 此thử 三tam 能năng 到đáo 涅Niết 槃Bàn 。 得đắc 三tam 解giải 脫thoát 門môn 云vân 云vân 。 四Tứ 諦Đế 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 者giả 。 次thứ 歎thán 諦đế 緣duyên 。 此thử 二nhị 有hữu 同đồng 有hữu 別biệt 。 同đồng 是thị 聲Thanh 聞Văn 斷đoạn 見kiến 思tư 故cố 名danh 同đồng 。 利lợi 鈍độn 有hữu 殊thù 。 廣quảng 略lược 數số 異dị 故cố 名danh 別biệt 。 四Tứ 諦Đế 鈍độn 根căn 者giả 觀quán 。 大đại 經kinh 有hữu 四tứ 種chủng 四Tứ 諦Đế 。 生sanh 滅diệt 藏tạng 教giáo 。 今kim 所sở 不bất 說thuyết 。 此thử 經Kinh 具cụ 三tam 教giáo 有hữu 三tam 種chủng 四Tứ 諦Đế 。 所sở 謂vị 無vô 生sanh 無vô 量lượng 無vô 作tác 等đẳng 也dã 。 苦khổ 等đẳng 四tứ 法pháp 。 審thẩm 實thật 不bất 虛hư 。 名danh 之chi 為vi 諦đế 。 若nhược 苦khổ 集tập 是thị 有hữu 漏lậu 滅diệt 道đạo 是thị 無vô 漏lậu 此thử 三tam 藏tạng 也dã 。 若nhược 四tứ 俱câu 無vô 漏lậu 是thị 通thông 也dã 。 若nhược 四tứ 俱câu 亦diệc 有hữu 漏lậu 亦diệc 無vô 漏lậu 是thị 別biệt 也dã 。 若nhược 四tứ 俱câu 非phi 漏lậu 非phi 無vô 漏lậu 是thị 圓viên 也dã 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 利lợi 鈍độn 者giả 觀quán 。 知tri 大đại 經kinh 中trung 。 亦diệc 有hữu 四tứ 種chủng 。 於ư 四tứ 種chủng 中trung 各các 各các 有hữu 三tam 別biệt 。 一nhất 者giả 三tam 世thế 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 二nhị 者giả 二nhị 世thế 。 三tam 者giả 一nhất 世thế 。 廣quảng 如như 餘dư 說thuyết 云vân 云vân 。 無vô 量lượng 功công 德đức 皆giai 成thành 就tựu 者giả 。 五ngũ 結kết 文văn 可khả 知tri 也dã 。

復phục 有hữu 八bát 百bách 萬vạn 億ức 下hạ 。 二nhị 列liệt 緣Duyên 覺Giác 眾chúng 。 文văn 四tứ 一nhất 唱xướng 數số 。 二nhị 標tiêu 位vị 。 三tam 歎thán 德đức 。 四tứ 結kết 成thành 。 初sơ 文văn 可khả 知tri 。 大đại 仙tiên 緣Duyên 覺Giác 者giả 。 二nhị 標tiêu 位vị 也dã 。 有hữu 三tam 差sai 別biệt 。 一nhất 者giả 獨Độc 覺Giác 。 如như 昔tích 有hữu 國quốc 王vương 。 入nhập 園viên 遊du 觀quan 。 清thanh 旦đán 見kiến 樹thụ 林lâm 花hoa 果quả 。 甚thậm 可khả 愛ái 樂nhạo 。

時thời 王vương 食thực 已dĩ 即tức 便tiện 偃yển 臥ngọa 。 王vương 諸chư 婇thể 女nữ 。 皆giai 競cạnh 採thải 摘trích 毀hủy 壞hoại 林lâm 樹thụ 。

時thời 王vương 覺giác 已dĩ 。 即tức 悟ngộ 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 無vô 常thường 。 若nhược 是thị 以dĩ 外ngoại 況huống 內nội 成thành 大đại 仙tiên 緣Duyên 覺Giác 。 二nhị 者giả 因nhân 緣Duyên 覺Giác 。 出xuất 於ư 佛Phật 世thế 聞văn 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 斷đoạn 見kiến 思tư 惑hoặc 。 三tam 者giả 小tiểu 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 是thị 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 人nhân 在tại 人nhân 間gian 生sanh 。 是thị 時thời 無vô 佛Phật 。 佛Phật 法Pháp 已dĩ 滅diệt 。 人nhân 中trung 七thất 生sanh 天thiên 上thượng 亦diệc 爾nhĩ 。 不bất 受thọ 八bát 生sanh 自tự 悟ngộ 成thành 道Đạo 。 即tức 成thành 小tiểu 辟Bích 支Chi 佛Phật 也dã 。 非phi 斷đoạn 非phi 常thường 。 者giả 三tam 歎thán 德đức 也dã 。 過quá 去khứ 二nhị 因nhân 牽khiên 識thức 等đẳng 故cố 非phi 斷đoạn 。 識thức 等đẳng 滅diệt 故cố 三tam 因nhân 不bất 生sanh 故cố 非phi 常thường 。 又hựu 三tam 世thế 相tương 續tục 故cố 非phi 斷đoạn 。 無vô 自tự 性tánh 故cố 非phi 常thường 。 又hựu 順thuận 則tắc 生sanh 死tử 無vô 際tế 故cố 非phi 斷đoạn 。 逆nghịch 則tắc 無vô 明minh 燋tiều 竭kiệt 故cố 非phi 常thường 。 四Tứ 諦Đế 十Thập 二Nhị 緣Duyên 下hạ 。 四tứ 結kết 成thành 也dã 。 問vấn 。 前tiền 列liệt 聲Thanh 聞Văn 亦diệc 云vân 諦đế 緣duyên 。 今kim 歎thán 支chi 佛Phật 更cánh 復phục 重trùng 明minh 。 後hậu 列liệt 菩Bồ 薩Tát 仍nhưng 云vân 羅La 漢Hán 者giả 何hà 耶da 。 答đáp 。 於ư 一nhất 境cảnh 上thượng 取thủ 悟ngộ 自tự 差sai 。 三tam 獸thú 度độ 河hà 。 三tam 鳥điểu 出xuất 網võng 。 河hà 同đồng 獸thú 異dị 。 網võng 一nhất 鳥điểu 殊thù 。 故cố 大đại 經Kinh 云vân 。 下hạ 智trí 觀quán 故cố 。 聲Thanh 聞Văn 菩Bồ 提Đề 。 中trung 智trí 觀quán 故cố 。 緣Duyên 覺Giác 菩Bồ 提Đề 。 上thượng 智trí 觀quán 菩Bồ 薩Tát 菩Bồ 提Đề 。 上thượng 上thượng 智trí 觀quán 故cố 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 良lương 由do 理lý 一nhất 見kiến 殊thù 。 所sở 以dĩ 諦đế 緣duyên 互hỗ 說thuyết 云vân 云vân 。 問vấn 。 緣Duyên 覺Giác 出xuất 無vô 佛Phật 世thế 。 今kim 云vân 何hà 列liệt 為vi 同đồng 聞văn 眾chúng 。 答đáp 。 緣Duyên 覺Giác 佛Phật 在tại 世thế 亦diệc 有hữu 。 只chỉ 在tại 聲Thanh 聞Văn 中trung 攝nhiếp 。 言ngôn 出xuất 無vô 佛Phật 世thế 者giả 。 此thử 對đối 聲Thanh 聞Văn 。 非phi 謂vị 佛Phật 世thế 總tổng 無vô 緣Duyên 覺Giác 也dã 。

復phục 有hữu 九cửu 百bách 萬vạn 億ức 下hạ 。 第đệ 二nhị 列liệt 菩Bồ 薩Tát 眾chúng 。 文văn 五ngũ 。 一nhất 數số 。 二nhị 號hiệu 。 三tam 位vị 。 四tứ 德đức 。 五ngũ 結kết 。 初sơ 文văn 可khả 知tri 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 者giả 。 二nhị 標tiêu 號hiệu 也dã 。 菩Bồ 薩Tát 此thử 云vân 道Đạo 心tâm 眾chúng 生sanh 。 摩ma 訶ha 薩tát 此thử 云vân 大Đại 道Đạo 心tâm 。 亦diệc 云vân 大Đại 士Sĩ 。 亦diệc 云vân 開Khai 士Sĩ 。 若nhược 以dĩ 生sanh 滅diệt 心tâm 。 行hành 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 三tam 祇kỳ 成thành 佛Phật 。 此thử 三tam 藏tạng 教giáo 中trung 菩Bồ 薩Tát 。 心tâm 勝thắng 聲Thanh 聞Văn 道đạo 卑ty 羅La 漢Hán 。 若nhược 以dĩ 無vô 生sanh 。 心tâm 斷đoạn 見kiến 思tư 惑hoặc 。 留lưu 餘dư 習tập 扶phù 願nguyện 受thọ 生sanh 。 十Thập 地Địa 行hành 圓viên 當đương 知tri 如như 佛Phật 。 此thử 通thông 教giáo 中trung 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 若nhược 以dĩ 無vô 量lượng 心tâm 行hành 無vô 量lượng 行hành 。 淨tịnh 佛Phật 國quốc 土độ 。 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 大đại 慈từ 不bất 窮cùng 大đại 悲bi 無vô 限hạn 。 華hoa 臺đài 摩ma 頂đảnh 成thành 功công 德đức 身thân 。 此thử 別biệt 教giáo 中trung 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 若nhược 以dĩ 無vô 作tác 心tâm 。 觀quán 煩phiền 惱não 菩Bồ 提Đề 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 非phi 成thành 不bất 成thành 。 此thử 圓viên 教giáo 中trung 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 今kim 此thử 所sở 列liệt 正chánh 列liệt 通thông 教giáo 。 蜜mật 兼kiêm 別biệt 圓viên 云vân 云vân 。 皆giai 阿A 羅La 漢Hán 者giả 。 三Tam 明Minh 位vị 也dã 。 若nhược 三tam 藏tạng 中trung 佛Phật 即tức 是thị 羅La 漢Hán 。 故cố 本bổn 行hạnh 云vân 。

爾nhĩ 時thời 世thế 間gian 。 有hữu 六lục 羅La 漢Hán 。 五ngũ 是thị 陳trần 如như 等đẳng 五ngũ 人nhân 。 一nhất 即tức 是thị 佛Phật 也dã 。 若nhược 通thông 教giáo 中trung 三tam 乘thừa 共cộng 行hành 十Thập 地Địa 。 七Thất 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 即tức 阿A 羅La 漢Hán 。 若nhược 別biệt 教giáo 中trung 十thập 向hướng 菩Bồ 薩Tát 斷đoạn 三tam 界giới 惑hoặc 盡tận 齊tề 阿A 羅La 漢Hán 。 若nhược 圓viên 教giáo 中trung 十thập 信tín 菩Bồ 薩Tát 斷đoạn 三tam 界giới 惑hoặc 盡tận 亦diệc 齊tề 羅La 漢Hán 。 今kim 皆giai 阿A 羅La 漢Hán 者giả 。 即tức 通thông 教giáo 菩Bồ 薩Tát 。 大đại 品phẩm 云vân 。 阿A 羅La 漢Hán 若nhược 智trí 若nhược 斷đoạn 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 大đại 集tập 亦diệc 云vân 。 大đại 法pháp 菩Bồ 薩Tát 名danh 阿A 羅La 漢Hán 。 問vấn 。 若nhược 皆giai 羅La 漢Hán 前tiền 已dĩ 辨biện 竟cánh 。 今kim 何hà 更cánh 明minh 。 答đáp 。 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 形hình 無vô 定định 準chuẩn 。 或hoặc 同đồng 凡phàm 像tượng 或hoặc 同đồng 二Nhị 乘Thừa 。 若nhược 不bất 別biệt 明minh 。 恐khủng 於ư 實thật 混hỗn 濫lạm 。 庶thứ 幾kỷ 貴quý 小Tiểu 乘Thừa 者giả 知tri 大Đại 士Sĩ 德đức 齊tề 羅La 漢Hán 。 取thủ 名danh 相tướng 者giả 。 悟ngộ 知tri 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 越việt 凡phàm 夫phu 。 故cố 更cánh 別biệt 說thuyết 也dã 。 實thật 智trí 功công 德đức 下hạ 。 四tứ 歎thán 德đức 中trung 先tiên 歎thán 智trí 德đức 。 實thật 智trí 則tắc 照chiếu 空không 。 方phương 便tiện 智trí 照chiếu 有hữu 。 有hữu 實thật 智trí 故cố 。 不bất 住trụ 生sanh 死tử 。 有hữu 方phương 便tiện 故cố 。 不bất 住trụ 涅Niết 槃Bàn 。 向hướng 者giả 明minh 位vị 雖tuy 云vân 羅La 漢Hán 。 今kim 此thử 歎thán 德đức 即tức 異dị 二Nhị 乘Thừa 。 故cố 別biệt 說thuyết 也dã 。 通thông 教giáo 菩Bồ 薩Tát 七thất 地địa 中trung 具cụ 實thật 智trí 。 八bát 地địa 已dĩ 上thượng 具cụ 方phương 便tiện 智trí 云vân 云vân 。 行hành 獨độc 大Đại 乘Thừa 者giả 。 次thứ 歎thán 乘thừa 。 二Nhị 乘Thừa 無vô 分phần/phân 故cố 名danh 獨độc 大đại 。 此thử 歎thán 別biệt 教giáo 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 四tứ 眼nhãn 者giả 。 次thứ 歎thán 眼nhãn 。 菩Bồ 薩Tát 行hành 既ký 未vị 圓viên 。 義nghĩa 當đương 無vô 佛Phật 眼nhãn 也dã 。 通thông 教giáo 當đương 知tri 如như 佛Phật 。 義nghĩa 推thôi 之chi 眼nhãn 亦diệc 如như 佛Phật 。 圓viên 教giáo 十thập 信tín 。 雖tuy 是thị 肉nhục 眼nhãn 。 名danh 為vi 佛Phật 眼nhãn 。 今kim 云vân 四tứ 眼nhãn 者giả 。 即tức 別biệt 教giáo 地địa 前tiền 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 五ngũ 通thông 者giả 。 次thứ 歎thán 通thông 。 具cụ 天thiên 眼nhãn 等đẳng 五ngũ 。 除trừ 漏lậu 盡tận 通thông 。 通thông 教giáo 未vị 斷đoạn 無vô 明minh 。 別biệt 教giáo 斷đoạn 猶do 未vị 盡tận 。 故cố 但đãn 云vân 五ngũ 也dã 云vân 云vân 。 三Tam 達Đạt 者giả 。 次thứ 明minh 過quá 去khứ 宿túc 命mạng 明minh 。 現hiện 在tại 天thiên 眼nhãn 明minh 。 未vị 來lai 漏lậu 盡tận 明minh 。 明minh 即tức 達đạt 也dã 。 十Thập 力Lực 者giả 。 次thứ 歎thán 力lực 。 智trí 論luận 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 十Thập 力Lực 。 一nhất 發phát 心tâm 堅kiên 固cố 力lực 。 二nhị 大đại 慈từ 力lực 。 三tam 大đại 悲bi 力lực 。 四tứ 精tinh 進tấn 力lực 。 五ngũ 禪thiền 定định 力lực 。 六lục 智trí 慧tuệ 力lực 。 七thất 身thân 不bất 厭yếm 生sanh 死tử 力lực 。 八bát 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 力lực 。 九cửu 解giải 脫thoát 力lực 。 十thập 無vô 礙ngại 力lực 也dã 。 四Tứ 無Vô 量Lượng 心Tâm 者giả 。 次thứ 歎thán 心tâm 。 慈từ 能năng 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 悲bi 能năng 拔bạt 苦khổ 。 喜hỷ 與dữ 眾chúng 生sanh 增tăng 上thượng 之chi 樂lạc 。 如như 上thượng 三tam 心tâm 。 捨xả 之chi 不bất 著trước 云vân 云vân 。 四tứ 辨biện 者giả 。 次thứ 歎thán 辯biện 。 法pháp 辭từ 樂nhạo 說thuyết 義nghĩa 等đẳng 是thị 也dã 。 四tứ 攝nhiếp 。 次thứ 歎thán 攝nhiếp 。 布bố 施thí 愛ái 語ngữ 。 利lợi 行hành 同đồng 事sự 等đẳng 也dã 。 金kim 剛cang 滅diệt 定định 者giả 。 次thứ 歎thán 斷đoạn 。 十Thập 地Địa 上thượng 忍nhẫn 定định 如như 金kim 剛cang 。 碎toái 煩phiền 惱não 山sơn 自tự 不bất 傾khuynh 動động 。 亦diệc 名danh 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 定Định 云vân 云vân 。 一nhất 切thiết 功công 德đức 。 下hạ 五ngũ 總tổng 結kết 也dã 。

復phục 有hữu 千thiên 萬vạn 億ức 下hạ 第đệ 三tam 列liệt 雜tạp 類loại 眾chúng 。 以dĩ 其kỳ 中trung 名danh 色sắc 非phi 一nhất 故cố 言ngôn 雜tạp 類loại 。 一nhất 別biệt 二nhị 總tổng 。 別biệt 中trung 四tứ 。 一nhất 人nhân 二nhị 士sĩ 三tam 天thiên 四tứ 賢hiền 。 初sơ 人nhân 更cánh 二nhị 。 一nhất 男nam 二nhị 女nữ 。 初sơ 四tứ 。 一nhất 數số 二nhị 名danh 三tam 德đức 四tứ 結kết 。 初sơ 標tiêu 數số 可khả 知tri 。 五Ngũ 戒Giới 賢hiền 者giả 次thứ 列liệt 名danh 也dã 。 五ngũ 者giả 是thị 數số 義nghĩa 。 戒giới 者giả 防phòng 止chỉ 義nghĩa 。 梵Phạm 云vân 優Ưu 婆Bà 塞Tắc 此thử 云vân 清thanh 信tín 男nam 。 於ư 佛Phật 法Pháp 中trung 生sanh 淨tịnh 信tín 心tâm 故cố 。 又hựu 云vân 近cận 事sự 男nam 。 以dĩ 依y 三Tam 寶Bảo 親thân 近cận 師sư 長trưởng 承thừa 事sự 無vô 失thất 故cố 。 離ly 殺sát 盜đạo 婬dâm 。 此thử 三tam 防phòng 身thân 業nghiệp 。 妄vọng 語ngữ 一nhất 戒giới 防phòng 口khẩu 業nghiệp 。 飲ẩm 酒tửu 一nhất 戒giới 通thông 防phòng 二nhị 業nghiệp 。 廣quảng 釋thích 戒giới 相tương/tướng 如như 大đại 論luận 尸Thi 波Ba 羅La 蜜Mật 說thuyết 云vân 云vân 。 提đề 謂vị 波ba 利lợi 等đẳng 問vấn 佛Phật 。 何hà 不bất 為vi 我ngã 說thuyết 四tứ 六lục 戒giới 。 佛Phật 答đáp 。 五ngũ 者giả 天thiên 下hạ 之chi 大đại 數số 。 在tại 天thiên 為vi 五ngũ 星tinh 。 在tại 地địa 為vi 五ngũ 嶽nhạc 。 在tại 人nhân 為vi 五ngũ 臟tạng 。 在tại 陰âm 陽dương 為vi 五ngũ 行hành 。 在tại 王vương 為vi 五ngũ 帝đế 。 在tại 世thế 為vi 五ngũ 德đức 。 在tại 色sắc 為vi 五ngũ 色sắc 。 在tại 法pháp 為vi 五Ngũ 戒Giới 。 以dĩ 不bất 殺sát 配phối 東đông 方phương 。 東đông 方phương 是thị 木mộc 。 木mộc 主chủ 於ư 仁nhân 。 仁nhân 以dĩ 養dưỡng 生sanh 為vi 義nghĩa 。 不bất 盜đạo 配phối 北bắc 方phương 。 北bắc 方phương 是thị 水thủy 。 水thủy 主chủ 於ư 智trí 。 智trí 者giả 不bất 盜đạo 為vi 義nghĩa 。 不bất 邪tà 淫dâm 配phối 西tây 方phương 。 西tây 方phương 是thị 金kim 。 金kim 主chủ 於ư 義nghĩa 。 有hữu 義nghĩa 者giả 。 不bất 邪tà 淫dâm 。 不bất 飲ẩm 酒tửu 配phối 南nam 方phương 。 南nam 方phương 是thị 火hỏa 。 火hỏa 主chủ 於ư 禮lễ 。 禮lễ 防phòng 於ư 失thất 也dã 。 以dĩ 不bất 妄vọng 語ngữ 配phối 中trung 央ương 。 中trung 央ương 是thị 土thổ/độ 。 土thổ/độ 主chủ 於ư 信tín 。 妄vọng 語ngữ 之chi 人nhân 。 乖quai 角giác 兩lưỡng 頭đầu 不bất 契khế 中trung 正chánh 。 中trung 正chánh 以dĩ 不bất 偏thiên 乖quai 為vi 義nghĩa 也dã 。 道đạo 將tương 隣lân 聖thánh 曰viết 賢hiền 。 假giả 名danh 行hành 人nhân 位vị 也dã 。 皆giai 行hành 阿A 羅La 漢Hán 下hạ 。 三tam 歎thán 德đức 也dã 。 雖tuy 迹tích 同đồng 凡phàm 夫phu 而nhi 本bổn 皆giai 羅La 漢Hán 。 十Thập 地Địa 者giả 有hữu 三tam 種chủng 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 二Nhị 乘Thừa 共cộng 行hành 。 此thử 通thông 教giáo 也dã 。 一nhất 乾can/kiền/càn 慧tuệ 二nhị 性tánh 地địa 。 三tam 八bát 人nhân 四tứ 見kiến 地địa 。 五ngũ 薄bạc 地địa 六lục 離ly 欲dục 。 七thất 已dĩ 辨biện 八bát 支chi 佛Phật 。 九cửu 菩Bồ 薩Tát 十thập 佛Phật 地địa 。 依y 此thử 十Thập 地Địa 則tắc 是thị 通thông 教giáo 中trung 優Ưu 婆Bà 塞Tắc 也dã 。 大đại 品phẩm 經Kinh 云vân 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 具cụ 乾can/kiền/càn 慧tuệ 地địa 。 於ư 十Thập 地Địa 速tốc 證chứng 菩Bồ 提Đề 云vân 云vân 。 大đại 論luận 七thất 十thập 八bát 云vân 。 乾can/kiền/càn 慧tuệ 地địa 二nhị 種chủng 。 一nhất 聲Thanh 聞Văn 二nhị 菩Bồ 薩Tát 。 聲Thanh 聞Văn 獨độc 為vì 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 勤cần 精tinh 進tấn 持trì 戒giới 等đẳng 。 或hoặc 習tập 觀quán 佛Phật 三tam 昧muội 。 不bất 浮phù 觀quán 等đẳng 。 雖tuy 有hữu 智trí 慧tuệ 不bất 得đắc 禪thiền 定định 水thủy 。 故cố 名danh 乾can 慧tuệ 地địa 。 於ư 菩Bồ 薩Tát 則tắc 初sơ 發phát 心tâm 乃nãi 至chí 未vị 得đắc 。 順thuận 忍nhẫn 者giả 是thị 。 性tánh 地địa 者giả 。 聲Thanh 聞Văn 從tùng 煖noãn 至chí 世thế 第đệ 一nhất 。 於ư 菩Bồ 薩Tát 得đắc 順thuận 忍nhẫn 愛ái 著trước 實thật 相tướng 不bất 生sanh 邪tà 見kiến 。 得đắc 禪thiền 定định 水thủy 。 八bát 人nhân 地địa 者giả 。 從tùng 苦khổ 法Pháp 忍Nhẫn 乃nãi 至chí 道đạo 比tỉ 忍nhẫn 是thị 十thập 六lục 心tâm 。 於ư 菩Bồ 薩Tát 則tắc 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 入nhập 菩Bồ 薩Tát 位vị 。 見kiến 地địa 者giả 。 初sơ 得đắc 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 。 於ư 菩Bồ 薩Tát 則tắc 是thị 阿a 毘tỳ 跋bạt 致trí 地địa 。 薄bạc 地địa 者giả 。 斯Tư 陀Đà 含Hàm 人nhân 。 欲dục 界giới 九cửu 種chủng 苦khổ 分phần/phân 斷đoạn 故cố 。 於ư 菩Bồ 薩Tát 則tắc 過quá 阿a 毘tỳ 跋bạt 地địa 。 乃nãi 至chí 未vị 成thành 佛Phật 。 斷đoạn 諸chư 煩phiền 惱não 。 餘dư 習tập 氣khí 亦diệc 薄bạc 。 離ly 欲dục 地địa 者giả 。 離ly 欲dục 界giới 等đẳng 貪tham 。 名danh 阿A 那Na 含Hàm 。 於ư 菩Bồ 薩Tát 離ly 欲dục 因nhân 緣duyên 。 得đắc 五ngũ 神thần 通thông 。 已dĩ 作tác 地địa 者giả 。 聲Thanh 聞Văn 人nhân 得đắc 盡tận 無vô 生sanh 智trí 。 無vô 著trước 阿A 羅La 漢Hán 。 於ư 菩Bồ 薩Tát 成thành 就tựu 佛Phật 地địa 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 地Địa 者giả 。 先tiên 世thế 種chủng 辟Bích 支Chi 佛Phật 道Đạo 因nhân 。 今kim 世thế 得đắc 小tiểu 因nhân 緣duyên 。 亦diệc 觀quán 深thâm 因nhân 緣duyên 法pháp 名danh 支chi 佛Phật 也dã 。 菩Bồ 薩Tát 地Địa 者giả 。 初sơ 歡Hoan 喜Hỷ 地Địa 。 乃nãi 至chí 法Pháp 雲Vân 。 地địa 皆giai 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 此thử 借tá 別biệt 名danh 名danh 通thông 也dã 。 佛Phật 地địa 者giả 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 等đẳng 法pháp 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 於ư 自tự 地địa 中trung 觀quán 具cụ 足túc 。 於ư 化hóa 他tha 地địa 中trung 行hành 具cụ 足túc 。 二nhị 事sự 具cụ 足túc 故cố 名danh 佛Phật 地địa 。 若nhược 別biệt 教giáo 則tắc 初Sơ 地Địa 終chung 至chí 法pháp 雲vân 。 獨độc 自tự 修tu 行hành 不bất 與dữ 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 共cộng 。 準chuẩn 此thử 則tắc 是thị 別biệt 教giáo 中trung 優Ưu 婆Bà 塞Tắc 也dã 。 圓viên 教giáo 云vân 云vân 。 迴hồi 向hướng 五ngũ 分phần 法Pháp 身thân 具cụ 足túc 者giả 。 別biệt 接tiếp 通thông 空không 。 以dĩ 別biệt 初Sơ 地Địa 接tiếp 通thông 教giáo 。 令linh 不bất 滯trệ 界giới 內nội 即tức 色sắc 之chi 空không 。 迴hồi 心tâm 向hướng 別biệt 斷đoạn 界giới 外ngoại 無vô 明minh 。 成thành 就tựu 五ngũ 分phần 法Pháp 身thân 故cố 。 歎thán 迴hồi 向hướng 也dã 。 言ngôn 具cụ 足túc 者giả 。 通thông 教giáo 偏thiên 真chân 五ngũ 分phần/phân 等đẳng 是thị 不bất 具cụ 足túc 。 別biệt 圓viên 中trung 道đạo 正chánh 觀quán 成thành 就tựu 五ngũ 分phần/phân 方phương 稱xưng 具cụ 足túc 也dã 。 五ngũ 分phần 法Pháp 身thân 者giả 。 一nhất 戒giới 身thân 。 二nhị 定định 身thân 。 三tam 慧tuệ 身thân 。 四tứ 解giải 脫thoát 身thân 。 五ngũ 解giải 脫thoát 知tri 見kiến 身thân 。 問vấn 。 菩Bồ 薩Tát 所sở 作tác 。 何hà 故cố 迴hồi 向hướng 。 答đáp 。 迴hồi 向hướng 之chi 利lợi 其kỳ 功công 最tối 善thiện 。 故cố 淨tịnh 名danh 云vân 。 迴hồi 向hướng 為vi 善thiện 利lợi 。 迴hồi 向hướng 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 所sở 作tác 回hồi 施thí 眾chúng 生sanh 。 二nhị 者giả 所sở 作tác 回hồi 向hướng 佛Phật 果Quả 也dã 云vân 云vân 。 無vô 量lượng 功công 德đức 下hạ 。 四tứ 總tổng 結kết 也dã 。

復phục 有hữu 十thập 千thiên 下hạ 。 第đệ 二nhị 列liệt 清thanh 信tín 女nữ 。 文văn 三tam 。 一nhất 數số 二nhị 名danh 三tam 德đức 。 今kim 初sơ 可khả 解giải 。 清thanh 信tín 女nữ 者giả 二nhị 標tiêu 名danh 也dã 。 梵Phạm 云vân 優Ưu 婆Bà 夷Di 。 此thử 云vân 清thanh 信tín 女nữ 。 皆giai 行hành 阿A 羅La 漢Hán 下hạ 。 三tam 歎thán 德đức 。 亦diệc 通thông 別biệt 中trung 。 優Ưu 婆Bà 夷Di 也dã 。 文văn 二nhị 。 先tiên 總tổng 歎thán 十Thập 地Địa 可khả 解giải 。 次thứ 始thỉ 生sanh 下hạ 。 別biệt 歎thán 十Thập 地Địa 中trung 功công 德đức 。 文văn 二nhị 。 今kim 先tiên 正chánh 歎thán 。 一nhất 地địa 三tam 心tâm 。 從tùng 第đệ 十thập 回hồi 向hướng 。 始thỉ 有hữu 初Sơ 地Địa 所sở 得đắc 功công 德đức 是thị 初sơ 心tâm 。 停đình 住trụ 不bất 進tiến 。 所sở 得đắc 功công 德đức 是thị 住trụ 心tâm 。 滿mãn 足túc 功công 德đức 欲dục 入nhập 二nhị 地địa 是thị 終chung 心tâm 。 法pháp 華hoa 亦diệc 云vân 。 善thiện 入nhập 出xuất 住trụ 等đẳng 云vân 云vân 。 三tam 十thập 生sanh 功công 德đức 下hạ 。 次thứ 結kết 也dã 。

復phục 有hữu 十thập 億ức 下hạ 。 第đệ 二nhị 列liệt 居cư 士sĩ 眾chúng 。 文văn 四tứ 。 一nhất 數số 二nhị 名danh 三tam 德đức 四tứ 結kết 。 今kim 初sơ 可khả 知tri 。 七thất 賢hiền 居cư 士sĩ 者giả 。 二nhị 標tiêu 名danh 也dã 。 七thất 賢hiền 有hữu 二nhị 。 一nhất 小Tiểu 乘Thừa 五ngũ 停đình 心tâm 觀quán 等đẳng 是thị 也dã 。 二nhị 大Đại 乘Thừa 。 一nhất 名danh 初sơ 發phát 心tâm 人nhân 。 二nhị 名danh 有hữu 相tương/tướng 行hành 人nhân 。 三tam 名danh 無vô 相tướng 行hành 人nhân 。 四tứ 名danh 方phương 便tiện 行hành 人nhân 。 五ngũ 名danh 絕tuyệt 種chủng 性tánh 人nhân 。 六lục 性tánh 種chủng 性tánh 人nhân 。 七thất 道đạo 種chủng 性tánh 人nhân 。 俱câu 在tại 地địa 前tiền 。 調điều 心tâm 順thuận 道đạo 名danh 為vi 七thất 賢hiền 。 居cư 士sĩ 者giả 。 外ngoại 國quốc 積tích 財tài 至chí 億ức 名danh 為vi 居cư 士sĩ 。 今kim 此thử 富phú 有hữu 七thất 淨tịnh 財tài 故cố 名danh 居cư 士sĩ 。 信tín 施thí 戒giới 聞văn 慧tuệ 慚tàm 愧quý 名danh 七thất 庶thứ 財tài 也dã 云vân 云vân 。 德đức 行hạnh 具cụ 足túc 下hạ 。 三tam 歎thán 德đức 。 謂vị 具cụ 足túc 諸chư 德đức 之chi 行hành 。 名danh 德đức 行hạnh 具cụ 足túc 。 二nhị 十thập 二nhị 品phẩm 者giả 。 此thử 歎thán 道Đạo 品Phẩm 。 以dĩ 在tại 見kiến 道đạo 前tiền 。 唯duy 有hữu 四tứ 念niệm 處xứ 四tứ 正chánh 勤cần 四Tứ 如Như 意Ý 足Túc 。 五Ngũ 根Căn 五Ngũ 力Lực 。 二nhị 十thập 二nhị 品phẩm 也dã 。 十thập 一nhất 切thiết 入nhập 者giả 。 次thứ 歎thán 十thập 遍biến 處xứ 。 入nhập 者giả 處xứ 也dã 。 青thanh 黃hoàng 赤xích 白bạch 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 空không 。 處xử 識thức 處xứ 名danh 之chi 為vi 十thập 云vân 云vân 。 八bát 除trừ 入nhập 者giả 。 次thứ 歎thán 勝thắng 處xứ 。 一nhất 內nội 有hữu 色sắc 相tướng 。 觀quán 外ngoại 色sắc 少thiểu 。 二nhị 內nội 有hữu 色sắc 相tướng 外ngoại 觀quán 色sắc 多đa 。 三tam 內nội 無vô 色sắc 相tướng 外ngoại 觀quán 色sắc 少thiểu 。 四tứ 內nội 無vô 色sắc 相tướng 外ngoại 觀quán 色sắc 多đa 。 五ngũ 青thanh 六lục 黃hoàng 七thất 赤xích 八bát 白bạch 云vân 云vân 。 八Bát 解Giải 脫Thoát 者giả 。 次thứ 歎thán 解giải 脫thoát 。 一nhất 內nội 有hữu 色sắc 相tướng 外ngoại 觀quán 色sắc 。 二nhị 內nội 無vô 色sắc 相tướng 外ngoại 觀quán 色sắc 。 三tam 觀quán 淨tịnh 色sắc 。 四tứ 空không 處xứ 。 五ngũ 識thức 處xứ 。 六lục 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 。 七thất 非phi 有hữu 想tưởng 非phi 無vô 想tưởng 。 八bát 滅diệt 受thọ 想tưởng 解giải 脫thoát 。 問vấn 。 觀quán 未vị 得đắc 聖thánh 云vân 何hà 今kim 歎thán 八bát 解giải 脫thoát 。 答đáp 。 八bát 中trung 得đắc 七thất 。 未vị 得đắc 滅diệt 盡tận 。 今kim 從tùng 多đa 而nhi 歎thán 也dã 。 問vấn 。 解giải 脫thoát 以dĩ 何hà 為vi 義nghĩa 。 答đáp 。 解giải 脫thoát 以dĩ 棄khí 背bội 為vi 義nghĩa 。 初sơ 二nhị 棄khí 背bội 色sắc 貪tham 心tâm 。 第đệ 三tam 棄khí 背bội 不bất 淨tịnh 觀quán 心tâm 。 四tứ 無vô 色sắc 棄khí 背bội 下hạ 地địa 心tâm 。 滅diệt 盡tận 令linh 棄khí 背bội 一nhất 切thiết 所sở 有hữu 緣duyên 心tâm 。 問vấn 。 解giải 脫thoát 勝thắng 處xứ 。 遍biến 處xứ 何hà 別biệt 。 答đáp 。 有hữu 棄khí 背bội 名danh 解giải 脫thoát 。 能năng 降giáng/hàng 境cảnh 界giới 名danh 勝thắng 處xứ 。 能năng 廣quảng 能năng 勝thắng 境cảnh 名danh 遍biến 處xứ 云vân 云vân 。 三tam 慧tuệ 者giả 。 次thứ 歎thán 慧tuệ 。 謂vị 聞văn 思tư 修tu 。 初sơ 是thị 乾can/kiền/càn 慧tuệ 地địa 。 次thứ 是thị 四tứ 善thiện 根căn 。 苦khổ 忍nhẫn 已dĩ 上thượng 名danh 修tu 慧tuệ 。 十thập 六lục 諦đế 者giả 。 次thứ 歎thán 觀quán 門môn 。 如như 前tiền 說thuyết 云vân 云vân 。 四Tứ 諦Đế 者giả 。 次thứ 歎thán 諦đế 門môn 。 亦diệc 如như 前tiền 說thuyết 云vân 云vân 。 四tứ 三tam 二nhị 一nhất 品phẩm 觀quán 者giả 。 次thứ 歎thán 四tứ 門môn 。 即tức 四tứ 觀quán 忍nhẫn 也dã 。 從tùng 下hạ 舉cử 之chi 。 煖noãn 第đệ 四tứ 。 頂đảnh 第đệ 三tam 。 忍nhẫn 第đệ 二nhị 。 世Thế 第Đệ 一Nhất 法Pháp 第đệ 一nhất 。 四tứ 即tức 四tứ 善thiện 根căn 。 三tam 即tức 除trừ 煖noãn 位vị 。 二nhị 除trừ 煖noãn 頂đảnh 。 一nhất 除trừ 前tiền 三tam 也dã 。 又hựu 四tứ 即tức 四Tứ 果Quả 。 三tam 即tức 三tam 果quả 。 二nhị 即tức 二nhị 果quả 。 一nhất 即tức 初sơ 果quả 。 此thử 非phi 歎thán 意ý 。 今kim 取thủ 前tiền 釋thích 。 得đắc 九cửu 十thập 忍nhẫn 者giả 。 四tứ 結kết 。 文văn 二nhị 。 先tiên 別biệt 結kết 。 次thứ 總tổng 結kết 。 今kim 初sơ 。 有hữu 人nhân 云vân 。 地địa 前tiền 三tam 賢hiền 三tam 十thập 心tâm 。 一nhất 一nhất 中trung 作tác 下hạ 中trung 上thượng 。 或hoặc 入nhập 住trụ 出xuất 等đẳng 三tam 品phẩm 觀quán 。 合hợp 九cửu 十thập 忍nhẫn 也dã 。 有hữu 人nhân 云vân 。 四tứ 三tam 二nhị 一nhất 。 合hợp 成thành 十thập 忍nhẫn 。 約ước 三tam 界giới 九cửu 地địa 。 一nhất 一nhất 地địa 中trung 。 各các 有hữu 九cửu 品phẩm 。 成thành 九cửu 十thập 忍nhẫn 。 又hựu 曰viết 。 諦đế 觀quán 二nhị 十thập 。 謂vị 十thập 六lục 諦đế 及cập 四Tứ 諦Đế 。 品phẩm 觀quán 有hữu 十thập 。 謂vị 四tứ 三tam 二nhị 一nhất 。 總tổng 成thành 三tam 十thập 。 各các 有hữu 下hạ 中trung 上thượng 三tam 品phẩm 。 成thành 九cửu 十thập 忍nhẫn 也dã 。 今kim 謂vị 九cửu 十thập 忍nhẫn 者giả 。 是thị 別biệt 結kết 。 經kinh 文văn 中trung 德đức 不bất 可khả 眾chúng 多đa 作tác 異dị 說thuyết 也dã 。 但đãn 說thuyết 具cụ 足túc 二nhị 十thập 二nhị 品phẩm 。 下hạ 至chí 四tứ 三tam 二nhị 一nhất 。 數số 有hữu 八bát 十thập 一nhất 品phẩm 。 從tùng 此thử 等đẳng 法pháp 出xuất 四tứ 禪thiền 四tứ 空không 滅diệt 定định 。 合hợp 九cửu 十thập 忍nhẫn 。 經kinh 雖tuy 無vô 四tứ 禪thiền 等đẳng 文văn 。 義nghĩa 推thôi 可khả 爾nhĩ 云vân 云vân 。 一nhất 切thiết 功công 德đức 皆giai 成thành 就tựu 。 次thứ 總tổng 結kết 也dã 。

復phục 有hữu 萬vạn 萬vạn 億ức 下hạ 。 第đệ 三tam 列liệt 天thiên 眾chúng 。 文văn 二nhị 。 先tiên 列liệt 色sắc 次thứ 列liệt 欲dục 。 初sơ 文văn 四tứ 。 一nhất 數số 二nhị 處xứ 三tam 德đức 四tứ 結kết 。 今kim 初sơ 。 以dĩ 萬vạn 數sổ 萬vạn 故cố 云vân 萬vạn 萬vạn 億ức 也dã 。 九cửu 梵Phạm 下hạ 。 二nhị 明minh 處xứ 此thử 經Kinh 三tam 本bổn 不bất 同đồng 。 有hữu 一nhất 本bổn 云vân 。

復phục 有hữu 萬vạn 萬vạn 億ức 。 十thập 八bát 梵Phạm 天Thiên 。 九cửu 梵Phạm 三tam 淨tịnh 三tam 光quang 五ngũ 喜hỷ 樂lạc 天thiên 。 又hựu 一nhất 本bổn 中trung 。 但đãn 云vân 三tam 淨tịnh 三tam 光quang 五ngũ 喜hỷ 樂lạc 天thiên 。 又hựu 一nhất 本bổn 除trừ 五ngũ 字tự 。 初sơ 除trừ 十thập 八bát 梵Phạm 天Thiên 四tứ 字tự 。 後hậu 但đãn 有hữu 三tam 字tự 無vô 梵Phạm 字tự 。 蓋cái 譯dịch 者giả 出xuất 沒một 耳nhĩ 。 言ngôn 九cửu 梵Phạm 者giả 。 謂vị 第đệ 四tứ 禪thiền 九cửu 天thiên 。 一nhất 無vô 雲vân 。 二nhị 福phước 生sanh 。 三tam 廣quảng 果quả 。 四tứ 無vô 想tưởng 。 五ngũ 無vô 煩phiền 。 六lục 無vô 熱nhiệt 。 七thất 善thiện 現hiện 。 八bát 善thiện 見kiến 。 九cửu 色sắc 究cứu 竟cánh 也dã 。 三tam 淨tịnh 者giả 。 是thị 第đệ 三tam 禪thiền 有hữu 三tam 天thiên 。 謂vị 少thiểu 淨tịnh 無vô 量lượng 淨tịnh 遍biến 淨tịnh 也dã 。 三tam 光quang 者giả 。 是thị 第đệ 二nhị 禪thiền 有hữu 三tam 天thiên 。 謂vị 少thiểu 光quang 無vô 量lượng 光quang 光quang 音âm 。 三tam 梵Phạm 者giả 。 謂vị 初sơ 禪thiền 三tam 天thiên 。 梵Phạm 眾chúng 大đại 梵Phạm 梵Phạm 輔phụ 也dã 。 五ngũ 喜hỷ 樂lạc 天thiên 者giả 。 即tức 五ngũ 支chi 。 謂vị 覺giác 觀quán 喜hỷ 樂lạc 一nhất 心tâm 等đẳng 也dã 。 是thị 四tứ 禪thiền 中trung 後hậu 五ngũ 淨tịnh 者giả 。 此thử 天thiên 義nghĩa 論luận 受thọ 喜hỷ 樂lạc 故cố 也dã 云vân 云vân 。 天thiên 定định 功công 德đức 定định 味vị 者giả 。 三tam 歎thán 德đức 。 天thiên 定định 者giả 。 謂vị 報báo 生sanh 天thiên 上thượng 得đắc 此thử 定định 。 功công 德đức 定định 者giả 。 謂vị 修tu 德đức 生sanh 天thiên 而nhi 有hữu 此thử 定định 。 味vị 者giả 一nhất 字tự 為vi 句cú 。 即tức 是thị 味vị 著trước 禪thiền 定định 也dã 。 有hữu 人nhân 云vân 。 功công 德đức 定định 味vị 為vi 句cú 非phi 也dã 。 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 神thần 通thông 者giả 。 色sắc 界giới 天thiên 中trung 皆giai 有hữu 修tu 報báo 二nhị 種chủng 神thần 通thông 也dã 。 言ngôn 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 簡giản 非phi 報báo 德đức 神thần 通thông 也dã 。 十thập 八bát 生sanh 處xứ 下hạ 。 四tứ 總tổng 結kết 云vân 云vân 。

復phục 有hữu 億ức 億ức 下hạ 。 二nhị 列liệt 欲dục 界giới 。 文văn 四tứ 。 今kim 初sơ 明minh 數số 。 六lục 欲dục 諸chư 天thiên 子tử 者giả 。 二nhị 明minh 處xứ 。 此thử 六lục 天thiên 中trung 有hữu 小tiểu 五ngũ 欲dục 。 從tùng 初sơ 四tứ 天thiên 。 至chí 他Tha 化Hóa 自Tự 在Tại 為vi 六lục 也dã 。 十Thập 善Thiện 等đẳng 者giả 。 三tam 歎thán 德đức 也dã 。 十Thập 善Thiện 是thị 因nhân 。 生sanh 天thiên 是thị 果quả 報báo 也dã 。 功công 德đức 皆giai 成thành 。 者giả 四tứ 結kết 也dã 。

復phục 有hữu 十thập 六lục 下hạ 。 第đệ 四tứ 列liệt 人nhân 眾chúng 。 文văn 四tứ 。 一nhất 數số 二nhị 眾chúng 三tam 德đức 四tứ 結kết 。 今kim 初sơ 。 云vân 十thập 六lục 國quốc 王vương 者giả 。 舉cử 國quốc 數số 以dĩ 標tiêu 人nhân 也dã 。 各các 各các 有hữu 下hạ 。 第đệ 二nhị 明minh 眾chúng 也dã 。 五Ngũ 戒Giới 下hạ 。 三tam 歎thán 德đức 也dã 。 德đức 有hữu 三tam 。 一nhất 戒giới 二nhị 善thiện 三Tam 歸Quy 。 清thanh 信tín 行hành 具cụ 足túc 者giả 。 四tứ 結kết 。 四tứ 信tín 成thành 就tựu 故cố 云vân 清thanh 信tín 也dã 。

復phục 有hữu 五ngũ 道đạo 下hạ 。 第đệ 二nhị 總tổng 列liệt 。 前tiền 別biệt 中trung 但đãn 明minh 天thiên 人nhân 。 今kim 則tắc 通thông 明minh 五ngũ 道đạo 。 修tu 羅la 等đẳng 或hoặc 鬼quỷ 或hoặc 畜súc 故cố 但đãn 云vân 五ngũ 道đạo 也dã 。 又hựu 六lục 道đạo 中trung 天thiên 人nhân 先tiên 有hữu 。 三tam 惡ác 之chi 內nội 或hoặc 有hữu 或hoặc 無vô 。 此thử 經Kinh 無vô 緣duyên 故cố 總tổng 云vân 五ngũ 也dã 。 此thử 土thổ/độ 眾chúng 竟cánh 。

復phục 有hữu 他tha 方phương 下hạ 。 二nhị 列liệt 他tha 方phương 眾chúng 。 他tha 處xứ 異dị 見kiến 云vân 云vân 。

復phục 有hữu 變biến 下hạ 。 三tam 列liệt 化hóa 眾chúng 。 文văn 三tam 。 今kim 初sơ 明minh 不bất 思tư 議nghị 力lực 。 能năng 變biến 淨tịnh 土độ 。 淨tịnh 土độ 者giả 。 非phi 寂tịch 光quang 之chi 淨tịnh 。 且thả 現hiện 華hoa 臺đài 實thật 報báo 等đẳng 淨tịnh 相tương/tướng 也dã 。 現hiện 百bách 億ức 高cao 座tòa 及cập 花hoa 者giả 。 且thả 明minh 應ưng 身thân 大Đại 千Thiên 之chi 化hóa 相tương/tướng 也dã 。 各các 各các 坐tọa 前tiền 下hạ 。 二nhị 明minh 不bất 思tư 議nghị 力lực 。 能năng 現hiện 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 八bát 部bộ 者giả 。 乾càn 闥thát 婆bà 毘tỳ 舍xá 闍xà 二nhị 眾chúng 東đông 方phương 提Đề 頭Đầu 賴Lại 吒Tra 天Thiên 王Vương 領lãnh 。 鳩cưu 槃bàn 荼đồ 薜bệ 荔lệ 多đa 二nhị 眾chúng 南nam 方phương 毘Tỳ 留Lưu 勒Lặc 叉Xoa 天Thiên 王Vương 領lãnh 。 龍long 富phú 單đơn 那na 二nhị 眾chúng 西tây 方phương 毘Tỳ 留Lưu 博Bác 叉Xoa 天Thiên 王Vương 領lãnh 。 夜dạ 叉xoa 羅la 剎sát 。 二nhị 眾chúng 北bắc 方phương 毘Tỳ 沙Sa 門Môn 天Thiên 王Vương 領lãnh 云vân 云vân 。 一nhất 一nhất 國quốc 土độ 中trung 下hạ 。 三Tam 明Minh 不bất 思tư 議nghị 力lực 。 各các 說thuyết 般Bát 若Nhã 等đẳng 。 上thượng 來lai 列liệt 眾chúng 竟cánh 。 他tha 方phương 大đại 眾chúng 下hạ 。 第đệ 二nhị 總tổng 結kết 。 他tha 方phương 大đại 眾chúng 即tức 結kết 前tiền 來lai 第đệ 二nhị 他tha 方phương 眾chúng 。 及cập 化hóa 眾chúng 即tức 結kết 前tiền 第đệ 三tam 化hóa 眾chúng 。 三tam 界giới 中trung 眾chúng 即tức 結kết 前tiền 此thử 土thổ/độ 眾chúng 。 十thập 二nhị 大đại 眾chúng 。 皆giai 來lai 集tập 會hội 。 即tức 總tổng 結kết 前tiền 三tam 眾chúng 差sai 別biệt 果quả 。 一nhất 聲Thanh 聞Văn 。 二nhị 緣Duyên 覺Giác 。 三tam 菩Bồ 薩Tát 。 四tứ 五Ngũ 戒Giới 賢hiền 者giả 。 五ngũ 清thanh 信tín 女nữ 。 六lục 七thất 賢hiền 居cư 士sĩ 。 七thất 色sắc 天thiên 。 八bát 欲dục 天thiên 。 九cửu 仁nhân 王vương 。 十thập 五ngũ 道đạo 。 十thập 一nhất 他tha 方phương 。 十thập 二nhị 化hóa 眾chúng 是thị 也dã 。 坐tọa 九cửu 劫kiếp 座tòa 者giả 。 結kết 座tòa 。 劫kiếp 者giả 級cấp 也dã 。 級cấp 者giả 層tằng 也dã 。 其kỳ 會hội 下hạ 。 結kết 眾chúng 廣quảng 狹hiệp 也dã 。 問vấn 。 諸chư 經kinh 列liệt 眾chúng 或hoặc 有hữu 或hoặc 無vô 何hà 耶da 。 答đáp 。 若nhược 說thuyết 報báo 生sanh 三tam 界giới 。 由do 善thiện 惡ác 業nghiệp 力lực 。 見kiến 佛Phật 不bất 見kiến 佛Phật 由do 有hữu 緣duyên 無vô 緣duyên 。 即tức 有hữu 生sanh 天thiên 受thọ 樂lạc 。 至chí 不bất 聞văn 經Kinh 。 乃nãi 至chí 地địa 獄ngục 。 燒thiêu 燃nhiên 而nhi 來lai 聽thính 法Pháp 。 今kim 以dĩ 大đại 經kinh 之chi 義nghĩa 。 試thí 為vi 斷đoạn 之chi 。 大đại 經Kinh 云vân 。 於ư 戒giới 緩hoãn 者giả 不bất 名danh 為vi 緩hoãn 。 於ư 乘thừa 緩hoãn 者giả 乃nãi 名danh 為vi 緩hoãn 。 總tổng 相tương/tướng 明minh 之chi 。 乘thừa 即tức 戒giới 也dã 。 今kim 約ước 別biệt 說thuyết 。 乘thừa 戒giới 二nhị 殊thù 。 即tức 以dĩ 三Tam 歸Quy 五Ngũ 戒Giới 。 十Thập 善Thiện 八Bát 戒Giới 。 二nhị 百bách 五ngũ 十thập 。 五ngũ 百bách 戒giới 等đẳng 。 名danh 之chi 為vi 戒giới 。 念niệm 誦tụng 修tu 行hành 禪thiền 智trí 施thí 進tiến 等đẳng 。 名danh 之chi 曰viết 乘thừa 。 然nhiên 戒giới 與dữ 乘thừa 各các 有hữu 三tam 品phẩm 。 乘thừa 有hữu 小tiểu 中trung 大đại 。 戒giới 有hữu 上thượng 中trung 下hạ 。 若nhược 乘thừa 戒giới 俱câu 急cấp 者giả 。 又hựu 有hữu 三tam 品phẩm 。 如như 持trì 上thượng 品phẩm 戒giới 急cấp 。 生sanh 無vô 色sắc 界giới 天thiên 。 下hạ 品phẩm 乘thừa 急cấp 。 以dĩ 無vô 色sắc 天thiên 身thân 聞văn 佛Phật 說thuyết 聲Thanh 聞Văn 法pháp 。 中trung 品phẩm 乘thừa 急cấp 。 聞văn 說thuyết 因nhân 緣duyên 。 上thượng 品phẩm 乘thừa 急cấp 。 聞văn 說thuyết 中trung 道đạo 等đẳng 。 若nhược 持trì 中trung 品phẩm 戒giới 急cấp 。 生sanh 色sắc 界giới 天thiên 。 下hạ 乘thừa 急cấp 。 聞văn 說thuyết 四Tứ 諦Đế 。 中trung 乘thừa 急cấp 。 聞văn 說thuyết 因nhân 緣duyên 。 上thượng 乘thừa 急cấp 。 聞văn 說thuyết 六Lục 度Độ 。 若nhược 持trì 下hạ 品phẩm 戒giới 急cấp 。 生sanh 欲dục 界giới 天thiên 。 下hạ 乘thừa 急cấp 。 聞văn 小Tiểu 乘Thừa 。 中trung 乘thừa 急cấp 。 上thượng 乘thừa 急cấp 。 準chuẩn 上thượng 說thuyết 。 若nhược 戒giới 乘thừa 俱câu 緩hoãn 者giả 。 上thượng 品phẩm 戒giới 緩hoãn 墮đọa 地địa 獄ngục 。 中trung 品phẩm 緩hoãn 墮đọa 畜súc 生sanh 。 下hạ 品phẩm 緩hoãn 墮đọa 餓ngạ 鬼quỷ 。 以dĩ 乘thừa 緩hoãn 故cố 。 永vĩnh 不bất 見kiến 佛Phật 。 何hà 況huống 聞văn 法Pháp 。 若nhược 戒giới 緩hoãn 乘thừa 急cấp 者giả 。 得đắc 見kiến 佛Phật 聞văn 法Pháp 。 上thượng 品phẩm 戒giới 緩hoãn 。 生sanh 地địa 獄ngục 中trung 。 下hạ 乘thừa 急cấp 以dĩ 地địa 獄ngục 身thân 聞văn 說thuyết 四Tứ 諦Đế 。 中trung 乘thừa 急cấp 聞văn 因nhân 緣duyên 。 上thượng 乘thừa 急cấp 聞văn 六Lục 度Độ 云vân 云vân 。 若nhược 戒giới 急cấp 乘thừa 緩hoãn 者giả 。 三tam 品phẩm 戒giới 急cấp 得đắc 三tam 界giới 身thân 。 如như 乘thừa 緩hoãn 故cố 著trước 人nhân 天thiên 樂nhạo/nhạc/lạc 。 不bất 得đắc 見kiến 佛Phật 。 況huống 得đắc 聞văn 法Pháp 。 今kim 無vô 色sắc 界giới 天thiên 眾chúng 者giả 。 以dĩ 上thượng 品phẩm 戒giới 急cấp 大Đại 乘Thừa 緩hoãn 故cố 。 此thử 經Kinh 無vô 緣duyên 故cố 。 不bất 來lai 也dã 。 餘dư 經kinh 有hữu 無vô 例lệ 此thử 可khả 解giải 。 上thượng 來lai 證chứng 信tín 序tự 竟cánh 云vân 云vân 。

爾nhĩ 時thời 十thập 號hiệu 下hạ 。 第đệ 二nhị 發phát 起khởi 序tự 。 文văn 中trung 為vi 五ngũ 。 一nhất 佛Phật 自tự 現hiện 瑞thụy 。 二nhị 時thời 眾chúng 生sanh 疑nghi 。 三tam 覺giác 悟ngộ 如Như 來Lai 。 四tứ 佛Phật 昇thăng 華hoa 座tòa 。 五ngũ 大đại 眾chúng 歡hoan 喜hỷ 。 初sơ 中trung 更cánh 五ngũ 。 一nhất 讚tán 佛Phật 德đức 。 二nhị 現hiện 瑞thụy 時thời 節tiết 。 三tam 正chánh 住trụ 十Thập 地Địa 。 四tứ 入nhập 大đại 寂tịch 定định 。 五ngũ 思tư 緣duyên 現hiện 瑞thụy 。 今kim 初sơ 。 言ngôn 爾nhĩ 時thời 者giả 當đương 爾nhĩ 之chi 時thời 也dã 。 十thập 號hiệu 者giả 。 教giáo 主chủ 之chi 德đức 。 德đức 凡phàm 有hữu 四tứ 。 一nhất 十thập 號hiệu 德đức 。 二nhị 三Tam 明Minh 德đức 。 三tam 斷đoạn 德đức 。 四Tứ 智Trí 德đức 。 今kim 初sơ 。 言ngôn 十thập 號hiệu 者giả 。 一nhất 是thị 如Như 來Lai 。 二nhị 應Ứng 供Cúng 。 三tam 正chánh 遍biến 知tri 。 四tứ 明Minh 行Hạnh 足Túc 。 五ngũ 善Thiện 逝Thệ 。 六lục 世Thế 間Gian 解Giải 。 七thất 無Vô 上Thượng 士Sĩ 。 八bát 調Điều 御Ngự 丈Trượng 夫Phu 。 九cửu 天Thiên 人Nhân 師Sư 。 十thập 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 是thị 十thập 號hiệu 之chi 數số 也dã 云vân 云vân 。 次thứ 歎thán 三Tam 明Minh 德đức 以dĩ 明minh 鑒giám 三tam 世thế 也dã 。 次thứ 歎thán 斷đoạn 德đức 。 謂vị 大đại 滅Diệt 諦Đế 。 簡giản 非phi 小tiểu 滅diệt 故cố 言ngôn 大đại 也dã 。 金kim 剛cang 智trí 者giả 。 次thứ 歎thán 佛Phật 智trí 德đức 。 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 佛Phật 者giả 。 上thượng 明minh 通thông 號hiệu 及cập 德đức 。 今kim 明minh 別biệt 號hiệu 也dã 。 然nhiên 佛Phật 種chủng 姓tánh 出xuất 處xứ 不bất 同đồng 。 或hoặc 姓tánh 剎sát 利lợi 。 或hoặc 婆Bà 羅La 門Môn 。 今kim 姓tánh 釋Thích 迦Ca 者giả 。 此thử 云vân 能năng 仁nhân 。 如như 長trường/trưởng 阿a 含hàm 說thuyết 。 昔tích 梵Phạm 摩ma 穀cốc 王vương 四tứ 子tử 有hữu 過quá 。 徙tỉ 向hướng 雪Tuyết 山Sơn 。 令linh 自tự 存tồn 活hoạt 。 四tứ 子tử 至chí 彼bỉ 民dân 歸quy 如như 市thị 。 王vương 歎thán 四tứ 子tử 。 我ngã 子tử 能năng 仁nhân 能năng 自tự 存tồn 活hoạt 。 因nhân 此thử 姓tánh 釋thích 。 佛Phật 第đệ 四tứ 祖tổ 已dĩ 來lai 始thỉ 姓tánh 釋thích 也dã 。 本bổn 姓tánh 瞿Cù 曇Đàm 。 或hoặc 甘cam 庶thứ 種chủng 。 或hoặc 日nhật 種chủng 。 或hoặc 牛ngưu 糞phẩn 種chủng 云vân 云vân 。 牟Mâu 尼Ni 者giả 名danh 也dã 。 此thử 云vân 寂tịch 默mặc 。 三tam 業nghiệp 俱câu 寂tịch 默mặc 也dã 。 初sơ 年niên 月nguyệt 八bát 日nhật 者giả 。 二nhị 明minh 現hiện 瑞thụy 時thời 節tiết 也dã 。 真Chân 諦Đế 云vân 。 如Như 來Lai 在tại 世thế 。 四tứ 十thập 五ngũ 年niên 。 說thuyết 三tam 法Pháp 輪luân 。 謂vị 轉chuyển 照chiếu 持trì 。 然nhiên 此thử 三tam 輪luân 有hữu 顯hiển 有hữu 密mật 。 密mật 則tắc 從tùng 得đắc 道Đạo 夜dạ 至chí 涅Niết 槃Bàn 夜dạ 。 俱câu 三tam 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。 顯hiển 則tắc 初sơ 成thành 道Đạo 七thất 年niên 但đãn 轉chuyển 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。 七thất 年niên 後hậu 三tam 十thập 一nhất 年niên 中trung 轉chuyển 照chiếu 法Pháp 輪luân 。 三tam 十thập 八bát 年niên 後hậu 七thất 年niên 中trung 轉chuyển 持trì 法Pháp 輪luân 。 從tùng 轉chuyển 轉chuyển 法Pháp 輪luân 來lai 有hữu 三tam 十thập 年niên 。 前tiền 至chí 二nhị 十thập 九cửu 年niên 已dĩ 說thuyết 餘dư 般Bát 若Nhã 。 今kim 至chí 三tam 十thập 年niên 初sơ 月nguyệt 八bát 日nhật 方phương 說thuyết 仁nhân 王vương 。 故cố 言ngôn 初sơ 年niên 月nguyệt 八bát 日nhật 。 此thử 則tắc 成thành 佛Phật 道Đạo 。 三tam 十thập 七thất 年niên 說thuyết 此thử 經Kinh 。 乃nãi 年niên 七thất 十thập 二nhị 歲tuế 也dã 云vân 云vân 。 方phương 坐tọa 十Thập 地Địa 者giả 。 三tam 正chánh 住trụ 十Thập 地Địa 。 方phương 者giả 正chánh 也dã 。 正chánh 坐tọa 佛Phật 之chi 十Thập 地Địa 。 非phi 菩Bồ 薩Tát 十Thập 地Địa 。 又hựu 佛Phật 以dĩ 別biệt 接tiếp 通thông 坐tọa 別biệt 十Thập 地Địa 。 欲dục 密mật 顯hiển 通thông 教giáo 十Thập 地Địa 正chánh 令linh 悟ngộ 別biệt 地địa 。 故cố 云vân 方phương 坐tọa 也dã 。 佛Phật 十Thập 地Địa 者giả 。 同đồng 性tánh 經Kinh 云vân 。 一nhất 甚thậm 深thâm 難nan 知tri 廣quảng 明minh 至chí 德đức 地địa 。 二nhị 清thanh 淨tịnh 身thân 不bất 思tư 議nghị 地địa 。 三tam 海hải 藏tạng 地địa 。 四tứ 神thần 通thông 智trí 德đức 地địa 。 五ngũ 明minh 德đức 地địa 。 六lục 無vô 垢cấu 涅Niết 槃Bàn 炎diễm 光quang 開khai 相tương/tướng 地địa 。 七thất 廣quảng 勝thắng 法Pháp 界giới 藏tạng 明minh 界giới 地địa 。 八bát 無vô 礙ngại 智trí 慧tuệ 地địa 。 九cửu 無vô 邊biên 億ức 莊trang 嚴nghiêm 迴hồi 向hướng 能năng 照chiếu 明minh 地địa 。 十thập 毘Tỳ 盧Lô 遮Già 那Na 智trí 藏tạng 地địa 。 入nhập 大đại 寂tịch 室thất 三tam 昧muội 者giả 。 四tứ 入nhập 寂tịch 定định 也dã 。 欲dục 觀quán 察sát 物vật 機cơ 授thọ 法pháp 藥dược 故cố 。 又hựu 令linh 知tri 因nhân 定định 發phát 慧tuệ 故cố 。 又hựu 作tác 說thuyết 法Pháp 儀nghi 軌quỹ 故cố 。 佛Phật 具cụ 智trí 斷đoạn 尚thượng 自tự 觀quán 機cơ 。 況huống 於ư 凡phàm 夫phu 。 而nhi 不bất 審thẩm 諦đế 云vân 云vân 。 大đại 寂tịch 室thất 者giả 。 即tức 大đại 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 大đại 經Kinh 云vân 。 涅Niết 槃Bàn 深thâm 禪thiền 定định 窟quật 。 窟quật 即tức 室thất 義nghĩa 。 法pháp 華hoa 大Đại 通Thông 智Trí 勝Thắng 佛Phật 。 亦diệc 入nhập 靜tĩnh 室thất 。 與dữ 此thử 義nghĩa 同đồng 也dã 。 又hựu 大đại 寂tịch 者giả 。 即tức 動động 是thị 寂tịch 。 室thất 者giả 。 即tức 寂tịch 而nhi 照chiếu 。 大đại 寂tịch 是thị 法pháp 。 室thất 是thị 喻dụ 。 如như 室thất 虛hư 能năng 受thọ 萬vạn 物vật 。 般Bát 若Nhã 空không 理lý 能năng 含hàm 多đa 義nghĩa 也dã 。 約ước 觀quán 者giả 。 室thất 是thị 一nhất 法pháp 。 空không 亦diệc 無vô 二nhị 。 明minh 暗ám 自tự 殊thù 室thất 空không 不bất 別biệt 。 明minh 喻dụ 智trí 慧tuệ 。 暗ám 喻dụ 煩phiền 惱não 。 室thất 喻dụ 人nhân 身thân 空không 喻dụ 心tâm 識thức 。 日nhật 出xuất 則tắc 室thất 空không 俱câu 明minh 。 喻dụ 智trí 生sanh 身thân 心tâm 俱câu 淨tịnh 。 日nhật 入nhập 則tắc 室thất 空không 俱câu 暗ám 。 喻dụ 智trí 滅diệt 則tắc 身thân 心tâm 俱câu 穢uế 。 穢uế 淨tịnh 雖tuy 殊thù 而nhi 。 性tánh 常thường 清thanh 淨tịnh 。 故cố 淨tịnh 名danh 云vân 。 無vô 明minh 性tánh 即tức 是thị 明minh 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 即tức 菩Bồ 提Đề 相tướng 。 不bất 復phục 更cánh 滅diệt 。 此thử 即tức 證chứng 也dã 。 思tư 緣duyên 放phóng 大đại 光quang 明minh 。 照chiếu 三tam 界giới 中trung 下hạ 。 有hữu 本bổn 云vân 照chiếu 三tam 界giới 眾chúng 生sanh 也dã 。 第đệ 五ngũ 思tư 緣duyên 現hiện 瑞thụy 。 文văn 五ngũ 。 一nhất 思tư 緣duyên 放phóng 光quang 。 二nhị 頂đảnh 上thượng 出xuất 花hoa 。 三tam 諸chư 天thiên 雨vũ 花hoa 。 四tứ 佛Phật 自tự 生sanh 花hoa 。 五ngũ 大đại 地địa 振chấn 動động 。 今kim 初sơ 。 思tư 緣duyên 者giả 。 思tư 於ư 無vô 相tướng 緣duyên 於ư 法pháp 性tánh 。 自tự 受thọ 大đại 樂nhạo/nhạc/lạc 也dã 。 光quang 照chiếu 三tam 界giới 中trung 覺giác 化hóa 境cảnh 也dã 。 問vấn 。 無vô 色sắc 界giới 無vô 色sắc 陰ấm 。 何hà 故cố 照chiếu 之chi 。 答đáp 。 雖tuy 無vô 麁thô 色sắc 而nhi 有hữu 細tế 色sắc 。 約ước 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 。 不bất 見kiến 言ngôn 無vô 而nhi 實thật 有hữu 也dã 。 復phục 於ư 頂đảnh 上thượng 出xuất 千thiên 寶bảo 蓮liên 花hoa 下hạ 。 二nhị 頂đảnh 上thượng 出xuất 花hoa 。 文văn 三tam 。 今kim 初sơ 。 出xuất 花hoa 。 其kỳ 花hoa 上thượng 至chí 下hạ 。 二nhị 明minh 竪thụ 現hiện 。 乃nãi 至chí 他tha 方phương 下hạ 。 三Tam 明Minh 橫hoạnh/hoành 現hiện 。 放phóng 光quang 令linh 識thức 。 智trí 慧tuệ 之chi 本bổn 。 出xuất 花hoa 令linh 悟ngộ 得đắc 道Đạo 之chi 因nhân 。 又hựu 光quang 欲dục 化hóa 當đương 機cơ 眾chúng 。 花hoa 令linh 其kỳ 見kiến 作tác 結kết 緣duyên 因nhân 。 前tiền 列liệt 眾chúng 中trung 。 無vô 無vô 色sắc 界giới 天thiên 者giả 。 以dĩ 其kỳ 戒giới 急cấp 乘thừa 緩hoãn 無vô 現hiện 益ích 緣duyên 。 今kim 令linh 非phi 相tướng 見kiến 花hoa 使sử 作tác 當đương 來lai 種chủng 子tử 也dã 。

時thời 無vô 色sắc 界giới 天thiên 下hạ 。 三tam 諸chư 天thiên 雨vũ 花hoa 。 前tiền 教giáo 主chủ 現hiện 相tướng 明minh 有hữu 感cảm 。 今kim 諸chư 天thiên 雨vũ 花hoa 明minh 有hữu 應ưng 。 此thử 則tắc 藥dược 病bệnh 相tương 稱xứng 感cảm 應ứng 道đạo 交giao 也dã 。 無vô 量lượng 變biến 者giả 。 心tâm 樹thụ 花hoa 非phi 生sanh 死tử 花hoa 也dã 。 文văn 三tam 。 初sơ 無vô 色sắc 界giới 。 次thứ 色sắc 界giới 。 後hậu 欲dục 界giới 。 皆giai 可khả 見kiến 。 色sắc 天thiên 多đa 禪thiền 無vô 色sắc 天thiên 多đa 定định 。 能năng 心tâm 樹thụ 變biến 花hoa 故cố 言ngôn 變biến 。 欲dục 天thiên 無vô 此thử 但đãn 雨vũ 寶bảo 花hoa 也dã 。 其kỳ 佛Phật 座tòa 前tiền 下hạ 。 四tứ 佛Phật 自tự 生sanh 花hoa 。 向hướng 明minh 頂đảnh 上thượng 出xuất 花hoa 。 顯hiển 正chánh 報báo 瑞thụy 。 今kim 佛Phật 座tòa 前tiền 生sanh 花hoa 。 明minh 依y 報báo 瑞thụy 。 劫kiếp 者giả 層tằng 也dã 。 是thị 時thời 世thế 界giới 下hạ 。 五ngũ 大đại 地địa 振chấn 動động 。 放phóng 光quang 雨vũ 花hoa 令linh 其kỳ 目mục 見kiến 。 動động 地địa 令linh 其kỳ 心tâm 動động 。 心tâm 動động 則tắc 煩phiền 惱não 動động 。 故cố 大đại 經Kinh 云vân 。 大đại 地địa 動động 者giả 。 能năng 令linh 眾chúng 生sanh 心tâm 動động 也dã 。 動động 踊dũng 覺giác 起khởi 振chấn 吼hống 等đẳng 為vi 六lục 。 又hựu 東đông 踊dũng 西tây 沒một 等đẳng 六lục 也dã 。 地địa 動động 八bát 緣duyên 如như 阿a 含hàm 說thuyết 。 一nhất 大đại 水thủy 動động 時thời 動động 。 二nhị 尊tôn 神thần 試thí 力lực 時thời 。 三tam 如Như 來Lai 入nhập 胎thai 時thời 。 四tứ 出xuất 胎thai 時thời 。 五ngũ 成thành 道Đạo 時thời 。 六lục 轉chuyển 法Pháp 輪luân 時thời 。 七thất 息tức 教giáo 時thời 。 八bát 涅Niết 槃Bàn 時thời 。 增tăng 一nhất 經kinh 。 亦diệc 有hữu 八bát 緣duyên 。 閻Diêm 浮Phù 提đề 風phong 輪luân 從tùng 上thượng 向hướng 下hạ 。 有hữu 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 從tùng 下hạ 向hướng 上thượng 次thứ 第đệ 動động 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 入nhập 胎thai 。 三tam 出xuất 胎thai 。 四tứ 出xuất 家gia 學học 道Đạo 成thành 道Đạo 。 五ngũ 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 六lục 神thần 通thông 比Bỉ 丘Khâu 。 心tâm 得đắc 自tự 在tại 。 七thất 諸chư 天thiên 命mạng 終chung 。 還hoàn 生sanh 勝thắng 處xứ 。 八bát 眾chúng 生sanh 福phước 盡tận 相tương/tướng 云vân 云vân 。 動động 意ý 者giả 。 十Thập 地Địa 論luận 云vân 。 治trị 三tam 種chủng 煩phiền 惱não 。 一nhất 生sanh 天thiên 眾chúng 生sanh 。 樂nhạo 著trước 天thiên 報báo 。 振chấn 動động 天thiên 宮cung 。 令linh 生sanh 厭yếm 捨xả 起khởi 求cầu 法Pháp 心tâm 。 二nhị 造tạo 惡ác 眾chúng 生sanh 。 不bất 識thức 無vô 常thường 。 縱túng/tung 心tâm 蕩đãng 意ý 。 令linh 因Nhân 地Địa 動động 捨xả 惡ác 從tùng 善thiện 。 三tam 我ngã 慢mạn 眾chúng 生sanh 。 或hoặc 因nhân 咒chú 力lực 能năng 小tiểu 動động 地địa 。 起khởi 高cao 慢mạn 心tâm 使sử 見kiến 大đại 動động 。 知tri 其kỳ 力lực 劣liệt 也dã 。

爾nhĩ 時thời 諸chư 大đại 眾chúng 下hạ 。 第đệ 二nhị 時thời 眾chúng 生sanh 疑nghi 。 文văn 三tam 。 一nhất 明minh 眾chúng 生sanh 疑nghi 。 二nhị 申thân 眾chúng 疑nghi 意ý 。 三tam 問vấn 眾chúng 不bất 決quyết 。 今kim 初sơ 可khả 解giải 。 各các 相tương 謂vị 言ngôn 下hạ 。 二nhị 申thân 眾chúng 疑nghi 意ý 。 文văn 三tam 。 一nhất 歎thán 佛Phật 德đức 。 次thứ 領lãnh 前tiền 事sự 。 三tam 騰đằng 今kim 事sự 。 初sơ 文văn 二nhị 。 先tiên 明minh 成thành 人nhân 之chi 德đức 有hữu 四tứ 。 一nhất 者giả 四Tứ 無Vô 畏Úy 德đức 。 謂vị 一Nhất 切Thiết 智Trí 無vô 畏úy 。 漏lậu 盡tận 無vô 畏úy 。 盡tận 苦khổ 道Đạo 無vô 畏úy 。 說thuyết 障chướng 道Đạo 無vô 畏úy 云vân 云vân 。 十Thập 八Bát 不Bất 共Cộng 法Pháp 自tự 有hữu 二nhị 。 小Tiểu 乘Thừa 中trung 謂vị 十Thập 力Lực 四Tứ 無Vô 畏Úy 。 大đại 悲bi 三Tam 念Niệm 處Xứ 是thị 。 三tam 念niệm 處xứ 者giả 。 應ưng 貪tham 不bất 貪tham 。 應ưng 嗔sân 不bất 嗔sân 。 常thường 行hành 捨xả 心tâm 也dã 。 大Đại 乘Thừa 者giả 謂vị 身thân 口khẩu 意ý 。 無vô 失thất 是thị 三tam 。 四tứ 無vô 異dị 相tướng 。 五ngũ 無vô 不bất 定định 心tâm 。 六lục 無vô 不bất 知tri 已dĩ 捨xả 。 七thất 欲dục 。 八bát 精tinh 進tấn 。 九cửu 念niệm 。 十thập 慧tuệ 。 十thập 一nhất 解giải 脫thoát 。 十thập 二nhị 解giải 脫thoát 知tri 見kiến 等đẳng 無vô 減giảm 。 十thập 三tam 十thập 四tứ 十thập 五ngũ 。 三tam 業nghiệp 道đạo 隨tùy 智trí 慧tuệ 行hành 。 十thập 六lục 十thập 七thất 十thập 八bát 。 智trí 慧tuệ 知tri 三tam 世thế 無vô 得đắc 。 二Nhị 乘Thừa 無vô 分phần/phân 故cố 言ngôn 不bất 共cộng 。 三tam 五ngũ 眼nhãn 。 謂vị 肉nhục 天thiên 慧tuệ 法pháp 在tại 佛Phật 身thân 上thượng 並tịnh 名danh 佛Phật 眼nhãn 云vân 云vân 。 四tứ 法Pháp 身thân 。 法Pháp 身thân 有hữu 三tam 。 一nhất 但đãn 空không 法Pháp 身thân 。 三tam 乘thừa 皆giai 有hữu 。 如như 善thiện 吉cát 七thất 葉diệp 巖nham 中trung 禮lễ 佛Phật 法Pháp 身thân 。 此thử 小Tiểu 乘Thừa 滅diệt 三tam 十thập 二nhị 相tướng 。 即tức 空không 為vi 法Pháp 身thân 也dã 。 二nhị 即tức 假giả 法Pháp 身thân 。 謂vị 滅diệt 無vô 常thường 色sắc 獲hoạch 常thường 等đẳng 。 我ngã 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 三tam 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 三tam 即tức 中trung 法Pháp 身thân 。 謂vị 如Như 來Lai 法Pháp 身thân 。 非phi 常thường 非phi 無vô 常thường 。 樂nhạo/nhạc/lạc 我ngã 淨tịnh 等đẳng 亦diệc 復phục 如như 是thị 云vân 云vân 。 大đại 覺giác 世Thế 尊Tôn 下hạ 。 二nhị 明minh 德đức 所sở 成thành 人nhân 。 覺giác 中trung 道Đạo 理lý 名danh 為vi 大đại 覺giác 。 天thiên 人nhân 所sở 重trọng/trùng 名danh 曰viết 世Thế 尊Tôn 。 前tiền 已dĩ 為vi 我ngã 下hạ 。 領lãnh 前tiền 事sự 。 謂vị 從tùng 得đắc 道Đạo 後hậu 。 二nhị 十thập 九cửu 年niên 說thuyết 四tứ 般Bát 若Nhã 。 於ư 靈linh 山sơn 說thuyết 大đại 品phẩm 。 次thứ 舍Xá 衛Vệ 說thuyết 金kim 剛cang 及cập 天thiên 王vương 問vấn 。 後hậu 還hoàn 靈linh 山sơn 說thuyết 光quang 讚tán 及cập 道Đạo 行hạnh 。 具cụ 出xuất 光quang 讚tán 云vân 云vân 。 人nhân 日nhật 如Như 來Lai 下hạ 。 第đệ 二nhị 為vi 今kim 事sự 。 謂vị 疑nghi 前tiền 瑞thụy 相tướng 等đẳng 也dã 云vân 云vân 。

時thời 十thập 六lục 下hạ 。 第đệ 三tam 問vấn 眾chúng 不bất 決quyết 。 文văn 有hữu 二nhị 。 一nhất 問vấn 。 二nhị 眾chúng 不bất 決quyết 。 初sơ 文văn 二nhị 。 先tiên 舉cử 處xứ 歎thán 德đức 。 二nhị 明minh 次thứ 第đệ 舉cử 問vấn 。 初sơ 文văn 三tam 。 一nhất 明minh 處xứ 。 依y 大đại 輪luân 憍Kiều 薩Tát 羅La 國Quốc 。 主chủ 波Ba 斯Tư 匿Nặc 王Vương 。 今kim 言ngôn 舍Xá 衛Vệ 。 或hoặc 云vân 舍Xá 婆Bà 提Đề 城Thành 。 善thiện 見kiến 律luật 云vân 。 舍Xá 衛Vệ 者giả 是thị 人nhân 名danh 。 往vãng 古cổ 有hữu 王vương 。 名danh 為vi 舍Xá 衛Vệ 。 見kiến 地địa 好hảo/hiếu 立lập 以dĩ 為vi 國quốc 。 因nhân 居cư 其kỳ 地địa 。 從tùng 人nhân 得đắc 名danh 名danh 舍Xá 衛Vệ 也dã 。 波Ba 斯Tư 匿Nặc 王Vương 下hạ 。 二nhị 舉cử 名danh 。 有hữu 云vân 。 王vương 姓tánh 月nguyệt 。 聞văn 法Pháp 之chi 後hậu 。 更cánh 立lập 光quang 名danh 。 德đức 行hạnh 十Thập 地Địa 下hạ 。 三tam 歎thán 德đức 。 十Thập 地Địa 六Lục 度Độ 道Đạo 品Phẩm 多đa 是thị 通thông 教giáo 也dã 。 信tín 三Tam 寶Bảo 及cập 戒giới 不bất 壞hoại 名danh 四tứ 不bất 壞hoại 淨tịnh 也dã 。 行hành 摩ma 訶ha 衍diễn 化hóa 者giả 。 以dĩ 大Đại 乘Thừa 治trị 國quốc 也dã 。 次thứ 第đệ 問vấn 居cư 士sĩ 下hạ 。 二nhị 次thứ 第đệ 舉cử 問vấn 。 先tiên 問vấn 俗tục 眾chúng 。 寶bảo 是thị 寶bảo 積tích 。 蓋cái 是thị 月nguyệt 蓋cái 。 法pháp 是thị 法Pháp 財tài 。 淨tịnh 名danh 是thị 維Duy 摩Ma 詰Cật 也dã 。 次thứ 問vấn 聲Thanh 聞Văn 。 後hậu 問vấn 菩Bồ 薩Tát 云vân 云vân 。 無vô 能năng 答đáp 者giả 下hạ 。 二nhị 眾chúng 所sở 不bất 決quyết 云vân 云vân 。

時thời 波Ba 斯Tư 匿Nặc 王Vương 下hạ 。 第đệ 三tam 覺giác 悟ngộ 如Như 來Lai 文văn 三tam 。 一nhất 明minh 此thử 土thổ/độ 設thiết 樂nhạo/nhạc/lạc 覺giác 悟ngộ 如Như 來Lai 。 二nhị 他tha 方phương 。 三tam 共cộng 設thiết 。 今kim 初sơ 文văn 二nhị 。 一nhất 三tam 類loại 設thiết 樂nhạo/nhạc/lạc 。 謂vị 月nguyệt 光quang 梵Phạm 天Thiên 欲dục 天thiên 。 二nhị 聲thanh 動động 世thế 界giới 。 先tiên 一nhất 佛Phật 世thế 界giới 。 次thứ 十thập 方phương 世thế 界giới 云vân 云vân 。 彼bỉ 他tha 方phương 下hạ 。 二nhị 明minh 他tha 方phương 。 文văn 二nhị 。 一nhất 來lai 集tập 。 二nhị 作tác 樂nhạc 。 初sơ 中trung 先tiên 明minh 四tứ 方phương 。 次thứ 列liệt 六lục 方phương 。 作tác 樂nhạc 亦diệc 然nhiên 者giả 。 二nhị 明minh 作tác 樂nhạc 也dã 。 云vân 云vân 。 復phục 共cộng 作tác 下hạ 。 三tam 共cộng 設thiết 樂nhạo/nhạc/lạc 。 亦diệc 是thị 前tiền 佛Phật 現hiện 瑞thụy 明minh 能năng 應ưng 。 今kim 時thời 設thiết 樂nhạo/nhạc/lạc 明minh 有hữu 感cảm 。 即tức 覺giác 悟ngộ 如Như 來Lai 也dã 云vân 云vân 。 佛Phật 即tức 知tri 時thời 下hạ 。 第đệ 四tứ 明minh 佛Phật 昇thăng 華hoa 座tòa 。 即tức 是thị 如Như 來Lai 赴phó 感cảm 也dã 。 又hựu 佛Phật 現hiện 瑞thụy 。 即tức 良lương 醫y 也dã 。

時thời 眾chúng 設thiết 樂nhạo/nhạc/lạc 。 即tức 病bệnh 人nhân 求cầu 救cứu 也dã 。 佛Phật 昇thăng 華hoa 座tòa 即tức 醫y 人nhân 授thọ 藥dược 也dã 云vân 云vân 。 又hựu 放phóng 光quang 是thị 身thân 業nghiệp 。 入nhập 定định 是thị 意ý 業nghiệp 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 說thuyết 空không 觀quán 是thị 口khẩu 業nghiệp 。 又hựu 放phóng 光quang 動động 地địa 神thần 通thông 輪luân 。 入nhập 定định 得đắc 眾chúng 生sanh 根căn 。 是thị 他tha 心tâm 輪luân 。 說thuyết 空không 觀quán 品phẩm 是thị 說thuyết 法Pháp 輪luân 。 師sư 子tử 座tòa 者giả 。 大đại 論luận 云vân 。 非phi 是thị 實thật 師sư 子tử 。 亦diệc 非phi 木mộc 石thạch 師sư 子tử 。 以dĩ 如Như 來Lai 是thị 師sư 子tử 。 所sở 坐tọa 之chi 處xứ 。 若nhược 床sàng 若nhược 坐tọa 。 皆giai 各các 師sư 子tử 床sàng 座tòa 也dã 。 如như 金Kim 剛Cang 山Sơn 王vương 者giả 。 金kim 剛cang 喻dụ 佛Phật 四tứ 德đức 法Pháp 身thân 一nhất 切thiết 。 不bất 能năng 沮trở 壞hoại 。 山sơn 王vương 即tức 須Tu 彌Di 山Sơn 。 喻dụ 佛Phật 也dã 。 不bất 為vi 八bát 風phong 所sở 動động 。 又hựu 華hoa 座tòa 皆giai 是thị 現hiện 實thật 報báo 土thổ/độ 。 如như 山sơn 王vương 是thị 現hiện 尊tôn 特đặc 身thân 。 亦diệc 別biệt 接tiếp 通thông 也dã 云vân 云vân 。 大đại 眾chúng 歡hoan 喜hỷ 下hạ 。 第đệ 五ngũ 大đại 眾chúng 歡hoan 喜hỷ 。 有hữu 通thông 者giả 在tại 空không 。 無vô 通thông 者giả 居cư 地địa 。 上thượng 來lai 序tự 分phần/phân 竟cánh 。

仁Nhân 王Vương 護Hộ 國Quốc 般Bát 若Nhã 經Kinh 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 二nhị

Print Friendly, PDF & Email