因Nhân 明Minh 入Nhập 正Chánh 理Lý 論Luận 後Hậu 記Ký
Quyển 1
清Thanh 吳Ngô 樹Thụ 虛Hư 撰Soạn

因nhân 明minh 入nhập 正chánh 理lý 論luận 後hậu 記ký 序tự

因nhân 明minh 者giả 。 西tây 域vực 五ngũ 明minh 論luận 之chi 一nhất 也dã 。 西tây 域vực 五ngũ 明minh 有hữu 二nhị 。 外ngoại 五ngũ 明minh 者giả 。 凡phàm 俗tục 所sở 智trí 。 內nội 五ngũ 明minh 者giả 。 我ngã 佛Phật 所sở 造tạo 。 外ngoại 五ngũ 明minh 者giả 。 一nhất 曰viết 聲thanh 明minh 。 [米*睪]# 詁# 訓huấn 字tự 。 詮thuyên 自tự 流lưu 別biệt 。 若nhược 此thử 土thổ/độ 爾nhĩ 雅nhã 切thiết 韻vận 字tự 彚# 類loại 書thư 之chi 類loại 。 二nhị 曰viết 工công 巧xảo 明minh 。 伎kỹ 術thuật 機cơ 關quan 。 陰âm 陽dương 厯# 數số 。 若nhược 此thử 土thổ/độ 百bách 工công 技kỹ 藝nghệ 厯# 法pháp 筭# 書thư 之chi 類loại 。 三tam 曰viết 醫y 方phương 明minh 。 禁cấm 咒chú 閑nhàn 邪tà 。 藥dược 石thạch 鍼châm 艾ngải 。 若nhược 此thử 土thổ/độ 祝chúc 由do 醫y 書thư 之chi 類loại 。 四tứ 曰viết 因nhân 明minh 。 考khảo 完hoàn 正chánh 邪tà 。 研nghiên 覈# 真chân 偽ngụy 。 若nhược 此thử 土thổ/độ 究cứu 明minh 道Đạo 理lý 諸chư 書thư 之chi 類loại 。 五ngũ 曰viết 符phù 印ấn 明minh 。 書thư 契khế 形hình 象tượng 。 印ấn 璽# 雕điêu 刻khắc 。 若nhược 此thử 土thổ/độ 篆# 隸lệ 真chân 艸thảo 諸chư 字tự 筆bút 法pháp 。 西tây 域vực 記ký 云vân 。 開khai 蒙mông 誘dụ 進tiến 。 先tiên 遵tuân 十thập 二nhị 章chương 。 七thất 歲tuế 之chi 後hậu 。 漸tiệm 授thọ 五ngũ 明minh 六lục 論luận 也dã 。 內nội 五ngũ 明minh 者giả 。 世Thế 尊Tôn 成thành 正chánh 覺giác 已dĩ 。 憐lân 愍mẫn 眾chúng 生sanh 。 但đãn 習tập 俗tục 書thư 。 未vị 知tri 至chí 教giáo 。 故cố 借tá 此thử 五ngũ 明minh 之chi 流lưu 別biệt 。 精tinh 嚴nghiêm 其kỳ 科khoa 條điều 。 闡xiển 析tích 其kỳ 正chánh 理lý 。 將tương 符phù 邱# 明minh 攝nhiếp 入nhập 聲thanh 明minh 。 特đặc 加gia 內nội 明minh 一nhất 論luận 。 究cứu 暢sướng 五ngũ 乗# 。 明minh 辨biện 因nhân 果quả 。 于vu 數số 亦diệc 合hợp 五ngũ 明minh 。 小tiểu 乗# 阿a 含hàm 。 畧lược 涉thiệp 其kỳ 流lưu 。 大đại 乗# 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 。 ▆# 探thám 閫khổn 奥# 。 故cố 大đại 般Bát 若Nhã 經Kinh 云vân 。 五ngũ 地địa 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 覺giác 五ngũ 明minh 。 華hoa 嚴nghiêm 經kinh 五ngũ 地địa 品phẩm 。 學học 習tập 聲thanh 明minh 工công 巧xảo 等đẳng 。 地địa 持trì 論luận 云vân 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 求cầu 法Pháp 。 當đương 于vu 何hà 求cầu 。 當đương 于vu 一nhất 切thiết 五ngũ 明minh 處xứ 求cầu 。 陳trần 譯dịch 攝nhiếp 論luận 云vân 。 若nhược 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 依y 本bổn 智trí 。 作tác 利lợi 益ích 事sự 。 謂vị 正chánh 說thuyết 三tam 乗# 三tam 蔵# 及cập 五ngũ 明minh 等đẳng 義nghĩa 。 當đương 無vô 偏thiên 倒đảo 相tương 違vi 不bất 實thật 不bất [宋-木+之]# 名danh 偏thiên 符phù 理lý 真chân 實thật 不bất 可khả 動động 為vi 無vô 偏thiên 。 処# 時thời 相tương/tướng 濫lạm 名danh 倒đảo 隨tùy 處xứ 隨tùy 時thời 隨tùy 相tương/tướng 名danh 無vô 例lệ 。 是thị 名danh 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 利lợi 他tha 。 故cố 瑜du 伽già 師sư 地địa 論luận 云vân 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 求cầu 內nội 明minh 時thời 。 為vi 正chánh 修tu 行hành 。 法Pháp 隨tùy 法Pháp 行hành 。 為vi 廣quảng 開khai 示thị 悟ngộ 于vu 他tha 故cố 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 求cầu 醫y 方phương 明minh 時thời 。 為vi 息tức 他tha 病bệnh 。 得đắc 饒nhiêu 益ích 故cố 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 求cầu 因nhân 明minh 時thời 。 為vi 欲dục 了liễu 知tri 外ngoại 道đạo 所sở 造tạo 惡ác 因nhân 諸chư 論luận 。 為vi 降hàng 伏phục 彼bỉ 故cố 。 開khai 悟ngộ 淨tịnh 信tín 眾chúng 生sanh 故cố 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 求cầu 聲thanh 明minh 時thời 。 為vì 欲dục 令linh 諸chư 眾chúng 生sanh 。 悟ngộ 入nhập 詁# 訓huấn 言ngôn 音âm 。 文văn 句cú 差sai 別biệt 。 唯duy 以dĩ 一nhất 義nghĩa 殊thù 音âm 隨tùy 說thuyết 故cố 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 求cầu 工công 巧xảo 明minh 時thời 。 為vi 以dĩ 巧xảo 智trí 。 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 故cố 。 是thị 故cố 求cầu 此thử 五ngũ 明minh 。 令linh 無Vô 上Thượng 正Chánh 等Đẳng 菩Bồ 提Đề 。 大đại 智trí 資tư 糧lương 。 速tốc 得đắc 圎# 滿mãn 。 令linh 此thử 因nhân 明minh 一nhất 論luận 。 屬thuộc 在tại 五ngũ 明minh 第đệ 三tam 。 廣quảng 陳trần 方phương 隅ngung 。 發phát 明minh 因nhân 法pháp 。 又hựu 因nhân 明minh 之chi 理lý 。 所sở 攝nhiếp 甚thậm 廣quảng 。 因nhân 緣duyên 因nhân 果quả 。 俱câu 是thị 因nhân 詮thuyên 。 通thông 于vu 內nội 明minh 。 印ấn 于vu 聖thánh 教giáo 。 今kim 此thử 一nhất 論luận 。 但đãn 是thị 立lập 量lượng 之chi 因nhân 。 未vị 顯hiển 詮thuyên 真chân 之chi 奥# 。 是thị 故cố 建kiến 立lập 此thử 論luận 。 其kỳ 義nghĩa 有hữu 二nhị 。 一nhất 者giả 指chỉ 迷mê 。 二nhị 者giả 示thị 信tín 。 地địa 論luận 云vân 。 若nhược 諸chư 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 求cầu 因nhân 明minh 時thời 。 為vi 欲dục 如như 實thật 了liễu 知tri 。 外ngoại 道đạo 所sở 造tạo 因nhân 論luận 。 是thị 惡ác 言ngôn 說thuyết 。 為vì 欲dục 降hàng 伏phục 。 他tha 諸chư 異dị 論luận 。 此thử 指chỉ 述thuật 義nghĩa 也dã 。 又hựu 云vân 。 為vi 欲dục 于vu 此thử 真chân 實thật 聖thánh 教giáo 。 未vị 淨tịnh 信tín 者giả 。 令linh 其kỳ 淨tịnh 信tín 。 已dĩ 淨tịnh 信tín 者giả 。 倍bội 令linh 增tăng 廣quảng 。 此thử 示thị 信tín 義nghĩa 也dã 地địa 持trì 論luận 云vân 求cầu 因nhân 明minh 者giả 欲dục 知tri 彼bỉ 論luận 過quá 故cố 。 欲dục 降hàng 伏phục 異dị 類loại 故cố 。 未vị 信tín 佛Phật 法Pháp 者giả 令linh 生sanh 信tín 。 已dĩ 生sanh 信tín 者giả 。 令linh 增tăng 廣quảng 故cố 。 其kỳ 義nghĩa 同đồng 也dã 。 指chỉ 迷mê 示thị 信tín 邪tà 正chánh 分phân 明minh 。 諸chư 經kinh 論luận 凡phàm 有hữu 遮già 表biểu 言ngôn 辭từ 。 雖tuy 不bất 明minh 言ngôn 宗tông 因nhân 等đẳng 法pháp 。 按án 其kỳ 文văn 句cú 。 暗ám 相tướng 符phù 合hợp 。 聖thánh 天thiên 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 所sở 云vân 。 又hựu 扇thiên/phiến 因nhân 明minh 廣quảng 大đại 風phong 。 誰thùy 敢cảm 如như 蛾nga 投đầu 猛mãnh 燄diệm 是thị 也dã 。 經kinh 文văn 亦diệc 有hữu 特đặc 表biểu 因nhân 明minh 者giả 。 若nhược 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 世thế 間gian 諸chư 因nhân 量lượng 。 求cầu 過quá 不bất 可khả 得đắc 。 因nhân 量lượng 者giả 。 即tức 此thử 因nhân 明minh 所sở 立lập 之chi 量lượng 也dã 。 過quá 即tức 論luận 中trung 宗tông 因nhân 喻dụ 三tam 支chi 之chi 三tam 十thập 三tam 過quá 也dã 楞lăng 伽già 云vân 。 不bất 正chánh 因nhân 故cố 。 而nhi 說thuyết 有hữu 無vô 二nhị 俱câu 不bất 成thành 。 不bất 正chánh 因nhân 。 即tức 此thử 論luận 以dĩ 因nhân 。 不bất 成thành 者giả 。 即tức 是thị 不bất 極cực 成thành 。 密mật 嚴nghiêm 經Kinh 云vân 。 彼bỉ 之chi 五ngũ 種chủng 過quá 。 譬thí 喻dụ 不bất 成thành 立lập 諸chư 義nghĩa 皆giai 相tương 違vi 。 五ngũ 種chủng 悉tất 成thành 過quá 。 惑hoặc 亂loạn 于vu 智trí 眼nhãn 。 顛điên 例lệ 不bất 顛điên 例lệ 同đồng 異dị 法pháp 斯tư 壞hoại 。 舍xá 離ly 于vu 自tự 宗tông 依y 止chỉ 他tha 宗tông 法pháp 。 即tức 此thử 論luận 之chi 條điều 例lệ 也dã 。 慈từ 恩ân 大đại 師sư 云vân 。 因nhân 明minh 論luận 者giả 。 元nguyên 唯duy 佛Phật 說thuyết 。 又hựu 廣quảng 義nghĩa 散tán 。 備bị 在tại 諸chư 經kinh 。 劫kiếp 初sơ 足túc 目mục 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 。 創sáng/sang 標tiêu 真chân 以dĩ 二nhị 門môn 。 彌Di 勒Lặc 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 。 廣quảng 說thuyết 成thành 立lập 八bát 種chủng 。 世thế 親thân 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 。 再tái 陳trần 軌quỹ 式thức 。 綱cương 紀kỷ 已dĩ 列liệt 。 幽u 致trí 未vị 分phần/phân 。 賓tân 主chủ 對đối 揚dương 。 猶do 疑nghi 未vị 備bị 。 有hữu 陳trần 那na 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 者giả 。 是thị 稱xưng 命mạng 世thế 。 賢Hiền 劫Kiếp 千thiên 佛Phật 。 之chi 一nhất 佛Phật 也dã 。 匿nặc 跡tích 巖nham 藪tẩu 。 棲tê 巒# 等đẳng 持trì 。 觀quán 述thuật 作tác 之chi 利lợi 害hại 。 審thẩm 文văn 義nghĩa 之chi 繁phồn 約ước 。 于vu 時thời 巖nham 谷cốc 振chấn 吼hống 。 雲vân 霞hà 變biến 彩thải 。 山sơn 神thần 捧phủng 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 足túc 高cao 數số 百bách 尺xích 。 唱xướng 言ngôn 佛Phật 說thuyết 因nhân 明minh 玄huyền 妙diệu 難nạn/nan 究cứu 。 如Như 來Lai 滅diệt 後hậu 。 大đại 義nghĩa 淪luân 絕tuyệt 。 今kim 幸hạnh 福phước 智trí 悠du 邈mạc 。 深thâm 達đạt 聖thánh 旨chỉ 。 因nhân 明minh 論luận 道đạo 。 願nguyện 請thỉnh 重trọng/trùng 宏hoành 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 乃nãi 放phóng 神thần 光quang 照chiếu 燭chúc 機cơ 。 感cảm 時thời 彼bỉ 南nam 印ấn 土thổ/độ 按án 逹# 羅la 國quốc 王vương 。 見kiến 放phóng 光quang 明minh 。 疑nghi 入nhập 金kim 剛cang 喻dụ 定định 。 請thỉnh 證chứng 無Vô 學Học 果Quả 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 曰viết 入nhập 定định 觀quán 察sát 。 將tương [米*睪]# 深thâm 經Kinh 心tâm 期kỳ 大đại 覺giác 。 非phi 願nguyện 小tiểu 果quả 。 王vương 言ngôn 無Vô 學Học 果quả 者giả 諸chư 聖thánh 攸du 仰ngưỡng 請thỉnh 尊tôn 速tốc 證chứng 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 撫phủ 之chi 欲dục 遂toại 王vương 請thỉnh 妙diệu 吉cát 祥tường 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 因nhân 彈đàn 指chỉ 警cảnh 曰viết 何hà 捨xả 大đại 心tâm 方phương 興hưng 小tiểu 志chí 為vi 廣quảng 利lợi 益ích 者giả 當đương 轉chuyển 慈Từ 氏Thị 所sở 說thuyết 瑜du 伽già 匡khuông 正chánh 頺đồi 綱cương 可khả 製chế 因nhân 明minh 重trọng/trùng 成thành 規quy 矩củ 陳trần 那na 敬kính 受thọ 指chỉ 誨hối 奉phụng 以dĩ 周chu 旋toàn 于vu 是thị 覃# 思tư 研nghiên 精tinh 乃nãi 作tác 因nhân 明minh 正chánh 理lý 門môn 論luận 正chánh 理lý 者giả 。 諸chư 法pháp 本bổn 真chân 之chi 體thể 義nghĩa 。 門môn 者giả 。 權quyền 衡hành 照chiếu 解giải 之chi 所sở 由do 。 會hội 玄huyền 記ký 云vân 。 唐đường 三tam 蔵# 為vi 基cơ 師sư 講giảng 陳trần 那na 之chi 論luận 。 基cơ 師sư 大đại 善thiện 三tam 支chi 。 縱tung 橫hoành 立lập 破phá 述thuật 義nghĩa 命mạng 章chương 世thế 無vô 與dữ 比tỉ 。 今kim 撿kiểm 閱duyệt 三tam 蔵# 。 無vô 陳trần 那na 論luận 。 僅cận 此thử 論luận 及cập 龍long 樹thụ 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 因nhân 明minh 正chánh 理lý 門môn 論luận 二nhị 譯dịch 本bổn 。 自tự 唐đường 至chí 今kim 。 論luận 蔵# (# 目mục 錄lục )# 具cụ 在tại 。 何hà 獨độc 不bất 列liệt 陳trần 那na 之chi 論luận 。 亦diệc 非phi 後hậu 來lai 遺di 佚# 。 而nhi 此thử 論luận 又hựu 奘tráng 師sư 所sở 譯dịch 。 頗phả 疑nghi 基cơ 師sư 所sở 習tập 。 即tức 是thị 此thử 本bổn 。 又hựu 百bách 法pháp 鈔sao 所sở 引dẫn 宗tông 因nhân 諸chư 過quá 。 較giảo 于vu 此thử 本bổn 則tắc 合hợp 。 若nhược 龍long 樹thụ 論luận 文văn 。 無vô 能năng 別biệt 不bất 成thành 隨tùy 一nhất 不bất 成thành 等đẳng 句cú 。 此thử 又hựu 非phi 彼bỉ 本bổn 而nhi 是thị 此thử 本bổn 之chi 一nhất 證chứng 。 號hiệu 商thương 羯yết 羅la 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 者giả 。 或hoặc 是thị 陳trần 那na 所sở 授thọ 之chi 弟đệ 子tử 。 而nhi 依y 其kỳ 論luận 本bổn 以dĩ 敷phu 文văn 者giả 也dã 。 此thử 論luận 舊cựu 疏sớ/sơ 不bất 傳truyền 。 學học 者giả 甚thậm 少thiểu 。 明minh 季quý 至chí 今kim 。 諸chư 師sư 始thỉ 講giảng 。 自tự 素tố 庵am 幻huyễn 齋trai 幻huyễn 居cư 蘊uẩn 璞# 諸chư 師sư 。 念niệm 西tây 居cư 士sĩ 。 以dĩ 及cập 蕅# 益ích 內nội 衡hành 人nhân 能năng 諸chư 師sư 。 能năng 談đàm 者giả 多đa 人nhân 。 刻khắc 本bổn 講giảng 解giải 者giả 多đa 種chủng 。 樹thụ 虚# 統thống 覈# 諸chư 說thuyết 。 觀quán 察sát 諸chư 論luận 。 從tùng 源nguyên 涉thiệp 流lưu 。 臆ức 見kiến 微vi 有hữu 差sai 別biệt 。 筆bút 注chú 其kỳ [〦/(句-口+方)]# 。 如như 蘿# 附phụ 木mộc 。 乃nãi 彚# 鈔sao 成thành 文văn 。 名danh 曰viết 後hậu 記ký 。 謂vị 後hậu 諸chư 師sư 而nhi 記ký 其kỳ 說thuyết 也dã 。 不bất 敢cảm 自tự 信tín 。 義nghĩa 成thành 決quyết 定định 。 唯duy 願nguyện 質chất 之chi 宏hoành 法pháp 智trí 人nhân 。

乾can/kiền/càn 隆long 十thập 六lục 年niên 辛tân 未vị 仲trọng 冬đông 。 信tín 三tam 寳# 人nhân 吳ngô 樹thụ 虗hư 。 稽khể 首thủ 說thuyết 由do 緒tự 竟cánh 。

因nhân 明minh 入nhập 正chánh 理lý 論luận 後hậu 記ký 首thủ 卷quyển

因nhân 明minh 入nhập 正chánh 理lý 論luận

初sơ 說thuyết 因nhân 字tự 。

因nhân 者giả 。 至chí 教giáo 之chi 正chánh 因nhân 也dã 。 一nhất 切thiết 法pháp 上thượng 。 皆giai 具cụ 正chánh 因nhân 。 諸chư 佛Phật 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 。 所sở 說thuyết 皆giai 正chánh 。 凡phàm 夫phu 外ngoại 道đạo 。 迷mê 謬mậu 不bất 知tri 。 迷mê 謬mậu 之chi 徑kính 。 千thiên 差sai 萬vạn 別biệt 。 約ước 之chi 不bất 出xuất 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 邪tà 因nhân 。 但đãn 有hữu 言ngôn 語ngữ 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 。 二nhị 者giả 無vô 因nhân 。 惡ác 取thủ 空không 無vô 。 墮đọa 于vu 斷đoạn 見kiến 。 令linh 此thử 題đề 上thượng 因nhân 字tự 。 即tức 顯hiển 非phi 是thị 無vô 因nhân 。 繼kế 以dĩ 明minh 字tự 。 即tức 遮già 外ngoại 執chấp 暗ám 昧muội 。 是thị 以dĩ 借tá 俗tục 所sở 詮thuyên 。 建kiến 立lập 本bổn 意ý 。 即tức 囙# 可khả 以dĩ 指chỉ 明minh 。 藉tạ 明minh 足túc 表biểu 因nhân 正chánh 。 清thanh 涼lương 師sư 觧# 因nhân 字tự 。 具cụ 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 所sở 由do 義nghĩa 。 由do 者giả 所sở 自tự 出xuất 之chi 路lộ 也dã 。 凡phàm 經Kinh 道Đạo 路lộ 。 由do 此thử 徑kính 而nhi 得đắc 至chí 。 所sở 立lập 道Đạo 理lý 。 由do 此thử 義nghĩa 而nhi 得đắc 成thành 。 二nhị 所sở 以dĩ 義nghĩa 。 所sở 以dĩ 然nhiên 之chi 成thành 也dã 。 有hữu 所sở 當đương 然nhiên 。 必tất 有hữu 所sở 以dĩ 然nhiên 。 抉# 其kỳ 原nguyên 。 故cố 理lý 始thỉ 淂# 成thành 。 三tam 順thuận 益ích 義nghĩa 。 順thuận 則tắc 不bất 違vi 。 益ích 則tắc 不bất 害hại 。 不bất 違vi 不bất 害hại 。 成thành 而nhi 無vô 壞hoại 。 四tứ 待đãi 藉tạ 義nghĩa 。 觀quán 待đãi 于vu 彼bỉ 此thử 。 理lý 得đắc 決quyết 定định 。 藉tạ 賴lại 其kỳ 佐tá 助trợ 。 理lý 淂# 圎# 滿mãn 。 四tứ 義nghĩa 有hữu 通thông 有hữu 別biệt 。 而nhi 順thuận 益ích 為vi 冣# 重trọng/trùng 。 此thử 義nghĩa 可khả 攝nhiếp 彼bỉ 三tam 。 若nhược 將tương 此thử 論luận 因nhân 言ngôn 說thuyết 之chi 。 如như 聲thanh 無vô 常thường 宗tông 。 因nhân 云vân 所sở 作tác 性tánh 故cố 。 由do 聲thanh 是thị 所sở 作tác 性tánh 。 所sở 作tác 决# 定định 無vô 常thường 。 是thị 所sở 由do 義nghĩa 。 所sở 作tác 性tánh 從tùng 緣duyên 而nhi 生sanh 。 緣duyên 息tức 則tắc 滅diệt 。 顯hiển 聲thanh 所sở 以dĩ 無vô 常thường 之chi 故cố 。 是thị 所sở 以dĩ 義nghĩa 。 所sở 作tác (# 性tánh )# 順thuận 於ư 無vô 常thường 之chi 理lý 。 有hữu 益ích 于vu 無vô 常thường 之chi 宗tông 。 是thị 順thuận 益ích 義nghĩa [(共-八+隹)*見]# 待đãi 于vu 所sở 作tác 非phi 所sở 作tác 而nhi 藉tạ 賴lại 此thử 所sở 作tác 性tánh 以dĩ 顯hiển 無vô 常thường 。 是thị 待đãi 藉tạ 義nghĩa 若nhược 能năng 破phá 中trung 之chi 現hiện 比tỉ 相tương 違vi 多đa 分phần 是thị 所sở 由do 所sở 以dĩ 能năng 所sở 別biệt 不bất 成thành 。 多đa 分phần 是thị 順thuận 益ích 待đãi 藉tạ 所sở 由do 所sở 以dĩ 是thị 正chánh 因nhân 順thuận 益ích 待đãi 藉tạ 是thị 方phương 便tiện 因nhân 。 順thuận 益ích 之chi 義nghĩa 出xuất 自tự 瑜du 伽già 論luận 云vân 。 辨biện 因nhân 者giả 。 謂vị 為vi 成thành 就tựu 所sở 立lập 宗tông 義nghĩa 。 依y 所sở 引dẫn 喻dụ 同đồng 類loại 異dị 類loại 。 現hiện 量lượng 及cập 与# 正chánh 教giáo 。 建kiến 立lập 順thuận 益ích 道Đạo 理lý 。 言ngôn 論luận 又hựu 云vân 。

復phục 次thứ 因nhân 是thị 順thuận 益ích 義nghĩa 。 縱túng/tung 令linh 略lược 得đắc 所sở 由do 所sở 以dĩ 少thiểu 分phần 。 而nhi 或hoặc 稍sảo 有hữu 不bất 順thuận 。 宗tông 成thành 無vô 益ích 。 皆giai 違vi 此thử 義nghĩa 。 故cố 曰viết 順thuận 益ích 可khả 攝nhiếp 彼bỉ 三tam 。 [(共-八+隹)*見]# 待đãi 之chi 義nghĩa 。 亦diệc 出xuất 瑜du 伽già 。 論luận 云vân 。 依y 領lãnh 受thọ 依y 処# 施thi 設thiết [(共-八+隹)*見]# 待đãi 因nhân 。 又hựu 云vân [(共-八+隹)*見]# 待đãi 此thử 故cố 。 此thử 為vi 因nhân 故cố 。 于vu 彼bỉ 彼bỉ 事sự 。 若nhược 求cầu 若nhược 取thủ 。 大đại 都đô 自tự 立lập 比tỉ 量lượng 。 多đa 從tùng 所sở 由do 所sở 以dĩ 。 他tha 共cộng 比tỉ 量lượng 多đa 慿# 順thuận 益ích 待đãi 藉tạ 。 即tức 如như 似tự 立lập 似tự 破phá 諸chư 因nhân 。 彼bỉ 亦diệc 自tự 謂vị 符phù 合hợp 因nhân 義nghĩa 。 如như 猶do 豫dự 不bất 成thành 之chi 因nhân 云vân 。 以dĩ 現hiện 煙yên 故cố 。 畧lược 得đắc 所sở 由do 。 然nhiên 違vi 待đãi 藉tạ 。 法pháp 自tự 相tương/tướng 差sai 別biệt 相tương 違vi 之chi 因nhân 云vân 積tích 聚tụ 性tánh 故cố 。 畧lược 淂# 所sở 以dĩ 。 然nhiên 違vi 順thuận 益ích 。 共cộng 不bất 定định 之chi 因nhân 云vân 。 所sở 量lượng 性tánh 故cố 。 畧lược 淂# 待đãi 藉tạ 然nhiên 違vi 所sở 由do 。 不bất 共cộng 不bất [宋-木+之]# 之chi 因nhân 云vân 所sở 聞văn 性tánh 故cố 。 畧lược 淂# 順thuận 益ích 。 然nhiên 違vi 所sở 以dĩ 。 是thị 以dĩ 觧# 因nhân 明minh 者giả 。 不bất 得đắc 畧lược 此thử 四tứ 義nghĩa 若nhược 闕khuyết 一nhất 義nghĩa 。 因nhân 義nghĩa 未vị 全toàn 。 清thanh 涼lương 又hựu 解giải 囙# 相tương/tướng 云vân 囙# 相tương/tướng 有hữu 二nhị 謂vị 生sanh 因nhân 了liễu 因nhân 立lập 宗tông 之chi 義nghĩa 。 由do 因nhân 生sanh 起khởi 。 成thành 立lập 之chi 義nghĩa 由do 因nhân 了liễu 別biệt 。 此thử 則tắc 舉cử 十thập 因nhân 以dĩ (# 解giải )# 量lượng 之chi 因nhân 相tương/tướng 十thập 因nhân 中trung 生sanh 起khởi 囙# ▆# 生sanh 因nhân 。 餘dư 九cửu 皆giai 了liễu 因nhân 攝nhiếp 。 然nhiên 宗tông 因nhân 之chi 因nhân 。 隨tùy 說thuyết 因nhân 攝nhiếp 。 生sanh 与# 了liễu 。 皆giai 隨tùy 說thuyết 中trung 生sanh 了liễu 之chi 義nghĩa 。

護hộ 法Pháp 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 云vân 。 因nhân 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 有hữu 體thể 法pháp 如như 所sở 作tác 等đẳng 二nhị 無vô 體thể 法pháp 如như 非phi 所sở 作tác 等đẳng 。 三tam 通thông 二nhị 法pháp 如như 所sở 知tri 等đẳng 又hựu 云vân 雖tuy 無vô 生sanh 因nhân 而nhi 有hữu 了liễu 因nhân 有hữu 因nhân 總tổng 故cố 即tức 為vi 極cực 成thành 龍long 樹thụ 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 云vân 今kim 此thử 唯duy 依y 證chứng 了liễu 因nhân 故cố 但đãn 由do 智trí 力lực 了liễu 所sở 說thuyết 故cố 非phi 如như 生sanh 因nhân 由do 能năng 起khởi 用dụng 清thanh 涼lương 說thuyết 與dữ 此thử 二nhị 說thuyết 以dĩ 有hữu 差sai 別biệt 然nhiên 清thanh 涼lương 依y 隨tùy 說thuyết 之chi 生sanh 起khởi 義nghĩa 而nhi 說thuyết 。 理lý 無vô 違vi 礙ngại 。

瑜du 伽già 云vân 。 因nhân (# 相tương/tướng )# 有hữu 七thất 種chủng 。 由do 此thử 為vi 先tiên (# 一nhất )# 此thử 所sở 建kiến 立lập (# 二nhị )# 淂# 和hòa 合hợp 故cố 。 (# 三tam )# 彼bỉ 法pháp 淂# 生sanh 。 (# 四tứ )# 淂# 成thành 。 (# 五ngũ )# 或hoặc 辨biện (# 六lục )# 或hoặc 用dụng 。 (# 七thất )# 說thuyết 此thử 為vi 彼bỉ 因nhân 。 此thử 七thất 種chủng 相tương/tướng 。 一nhất 切thiết 因nhân 皆giai 具cụ 。 由do 此thử 為vi 先tiên 者giả 。 所sở 由do 義nghĩa 。 此thử 所sở 建kiến 立lập 。 所sở 以dĩ 義nghĩa 。 淂# 和hòa 合hợp 故cố 。 順thuận 義nghĩa 。 [(共-八+隹)*見]# 待đãi 義nghĩa 。 淂# 生sanh 淂# 成thành 。 藉tạ 賴lại 義nghĩa 。 或hoặc 辨biện 或hoặc 用dụng 。 益ích 義nghĩa 。 依y 宗tông 因nhân 之chi 義nghĩa 。 符phù 七thất 種chủng 相tương/tướng 。

次thứ 說thuyết 明minh 字tự 。

明minh 字tự 具cụ 六lục 義nghĩa 。 一nhất 明minh 其kỳ 軌quỹ 則tắc 。 軌quỹ 則tắc 秩# 然nhiên 。 向hướng 背bối/bội 可khả 辨biện 。 二nhị 明minh 其kỳ 圎# 缺khuyết 。 圎# 滿mãn 示thị 成thành 。 缺khuyết 減giảm 示thị 破phá 。 三Tam 明Minh 其kỳ 體thể 用dụng 。 現hiện 量lượng 為vi 體thể 。 比tỉ 量lượng 為vi 用dụng 。 四tứ 明minh 其kỳ 理lý 事sự 。 理lý 有hữu 正chánh 邪tà 。 事sự 有hữu 損tổn 益ích 。 五ngũ 明minh 其kỳ 旨chỉ 趣thú 。 鈍độn 根căn 知tri 旨chỉ 利lợi 根căn 淂# 趣thú 。 六lục 明minh 其kỳ 對đối 待đãi 。 對đối 敵địch 表biểu 遮già 。 待đãi 言ngôn 簡giản 別biệt 六lục 義nghĩa 之chi 別biệt 兩lưỡng 義nghĩa 通thông 攝nhiếp 。 一nhất 者giả 明minh 作tác 具cụ 二nhị 者giả 明minh 作tác 智trí 。 又hựu 明minh 有hữu 四tứ 相tương/tướng 。 一nhất 者giả 明minh 了liễu 。 不bất 作tác 疑nghi 言ngôn 。 必tất 示thị 決quyết [宋-木+之]# 。 二nhị 者giả 明minh 顯hiển 。 不bất 作tác 巧xảo 言ngôn 。 令linh 人nhân 易dị 會hội 。 三tam 者giả 明minh 悉tất 不bất 作tác 漏lậu 言ngôn 。 盡tận 其kỳ 究cứu 竟cánh 。 四tứ 者giả 明minh 照chiếu 。 藉tạ 此thử 光quang 明minh 。 照chiếu 彼bỉ 闇ám 昧muội 。

因nhân 明minh 合hợp 說thuyết 。

囙# 是thị 所sở 明minh 。 明minh 是thị 能năng 明minh 。 攝nhiếp 所sở 歸quy 能năng 。 明minh 義nghĩa 為vi 重trọng/trùng 。 依y 因nhân 而nhi 明minh 。 明minh 由do 囙# 起khởi 。 因nhân 相tương/tướng 為vi 主chủ 。 又hựu 因nhân 兼kiêm 正chánh 以dĩ 兩lưỡng 種chủng 。 明minh 攝nhiếp 邪tà 正chánh 二nhị 途đồ 。 非phi 明minh 不bất 辨biện 正chánh 。 以dĩ 非phi 因nhân 不bất 顯hiển 正chánh 邪tà 。 和hòa 合hợp 言ngôn 之chi 。 方phương 起khởi 功công 用dụng 。 若nhược 依y 六lục [米*睪]# 。 囙# 是thị 自tự 體thể 。 明minh 是thị 業nghiệp 用dụng 。 合hợp 言ngôn 因nhân 明minh 。 待đãi 業nghiệp 釋thích 也dã 。 問vấn 。 量lượng 具cụ 三tam 支chi 。 云vân 何hà 獨độc 舉cử 因nhân 說thuyết 。 答đáp 。 清thanh 涼lương 云vân 。 就tựu 比tỉ 量lượng 中trung 。 有hữu 許hứa 未vị 許hứa 。 為vi 成thành 未vị 許hứa 。 必tất 有hữu 能năng 成thành 。 即tức 能năng 成thành 是thị 囙# 。 所sở 成thành 是thị 果quả 。 宗tông 由do 囙# 顯hiển 。 義nghĩa 淂# 分phân 明minh 。 此thử 即tức 囙# 果quả 雙song 彰chương 。 理lý 無vô 違vi 妨phương 。 古cổ 德đức 云vân 獨độc 言ngôn 囙# 明minh 者giả 。 因nhân 有hữu 力lực 故cố 。 宗tông 非phi 因nhân 不bất 顯hiển 喻dụ 非phi 囙# 不bất 立lập 。 葢# 由do 因nhân 淂# 明minh 。 攝nhiếp 所sở 帰# 能năng 。 依y 最tối 勝thắng 說thuyết 。 故cố 此thử 論luận 摽phiếu/phiêu 以dĩ 囙# 明minh 。 因nhân 為vi 量lượng 主chủ 。 故cố 華hoa 嚴nghiêm 稱xưng 為vi 囙# 量lượng 。 因nhân 能năng 成thành 宗tông 。 故cố 瑜du 伽già 表biểu 以dĩ 因nhân 成thành 。 舉cử 因nhân 專chuyên 重trọng/trùng 之chi 義nghĩa 也dã 。 瑜du 伽già 云vân 。 云vân 何hà 是thị 囙# 明minh 処# 為vi 扵# [(共-八+隹)*見]# 察sát 義nghĩa 中trung 。 諸chư 所sở 有hữu 事sự 。 清thanh 涼lương [米*睪]# 云vân 。 所sở 建kiến 立lập 法Pháp 。 名danh [(共-八+隹)*見]# 察sát 義nghĩa 。 能năng 隨tùy 順thuận 法pháp 。 名danh 諸chư 所sở 有hữu 事sự 。 諸chư 所sở 有hữu 事sự 。 即tức 是thị 囙# 明minh 。 為vi 囙# 照chiếu 明minh [(共-八+隹)*見]# 察sát 義nghĩa 故cố 。 若nhược 在tại 此thử 論luận 于vu 中trung 。 諸chư 所sở 有hữu 事sự 。 囙# 支chi 可khả 攝nhiếp 。 是thị 故cố 但đãn 標tiêu 囙# 明minh 淂# 括quát 一nhất 論luận 本bổn 義nghĩa 。

次thứ 說thuyết 入nhập 正chánh 理lý 。

入nhập 者giả 觧# 路lộ 所sở 由do 。 隨tùy 順thuận 而nhi 進tiến 。 囙# 明minh 是thị 能năng 入nhập 正chánh 理lý 是thị 所sở 。 入nhập 囙# 明minh 如như 道đạo 路lộ 。 正chánh 理lý 如như 所sở 至chí 処# 。 由do 道đạo 路lộ 至chí 彼bỉ 処# 。 斯tư 謂vị 之chi 。 入nhập 正chánh 理lý 者giả 。 [一/心]# 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 不bất 偏thiên 。 二nhị 不bất 差sai 。 三tam 決quyết 空không 。 理lý 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 條điều 理lý 不bất 紊# 不bất 亂loạn 。 二nhị 脈mạch 理lý 。 可khả 貫quán 可khả 通thông 。 正chánh 理lý 有hữu 四tứ 。 一nhất 法pháp 爾nhĩ 道Đạo 理lý 。 二nhị 證chứng 成thành 道Đạo 理lý 。 三tam [(共-八+隹)*見]# 待đãi 道Đạo 理lý 。 四tứ 作tác 用dụng 道Đạo 理lý 。 解giải 深thâm 密mật 經Kinh 云vân 。 若nhược 囙# 若nhược 緣duyên 。 能năng 令linh 所sở 立lập 。 所sở 說thuyết 所sở 摽phiếu/phiêu 。 義nghĩa 得đắc 成thành 立lập 。 令linh 正chánh 覺giác 悟ngộ 。 是thị 名danh 證chứng 成thành 道Đạo 理lý 。 此thử 約ước 總tổng 義nghĩa 而nhi 談đàm 。 多đa 分phần 而nhi 說thuyết 。 論luận 中trung 正chánh 以dĩ 竝tịnh 陳trần 。 [(共-八+隹)*見]# 察sát 立lập 破phá 。 義nghĩa 兼kiêm [(共-八+隹)*見]# 待đãi 。 現hiện 量lượng 所sở 證chứng 。 非phi 空không 法pháp 爾nhĩ 。 成thành 立lập 功công 能năng 亦diệc 有hữu 作tác 用dụng 。 此thử 正chánh 理lý 者giả 。 稟bẩm 受thọ 至chí 教giáo 。 印ấn 定định 二nhị 量lượng 。 正chánh 由do 理lý 顯hiển 。 理lý 以dĩ 正chánh 成thành 合hợp 云vân 正chánh 理lý 體thể 用dụng 兼kiêm 備bị 遮già 表biểu 雙song 彰chương 正chánh 理lý 義nghĩa 趣thú 無vô 窮cùng 。 一nhất 切thiết 經kinh 教giáo 皆giai 是thị 。 此thử 但đãn 云vân 入nhập 具cụ 有hữu 裁tài 酌chước 。 不bất 云vân 淂# 正chánh 理lý 者giả 。 此thử 論luận 僅cận 列liệt 方phương 隅ngung 未vị 昭chiêu 閫khổn 奥# 。 能năng 信tín 受thọ 者giả 。 但đãn 能năng 信tín 淂# 。 未vị 能năng 修tu 淂# 然nhiên 凡phàm 外ngoại 之chi 趨xu 向hướng 既ký 定định 。 由do 此thử 可khả 以dĩ 起khởi 修tu 故cố 名danh 曰viết 入nhập 。 不bất 云vân 證chứng 正chánh 理lý 者giả 。 論luận 中trung 但đãn 有hữu 辨biện 別biệt 。 未vị 具cụ 證chứng 明minh 即tức 現hiện 量lượng 一nhất 門môn 秖kỳ 說thuyết 世thế 間gian 共cộng 之chi 現hiện 量lượng 未vị 說thuyết 不bất 共cộng 世thế 間gian 清thanh 淨tịnh 現hiện 量lượng 。 然nhiên 由do 此thử 知tri 共cộng 現hiện 量lượng 境cảnh 可khả 希hy 不bất 共cộng 現hiện 量lượng 境cảnh 故cố 名danh 曰viết 入nhập 。 不bất 云vân 顯hiển 正chánh 理lý 者giả 。 此thử 論luận 但đãn 顯hiển 條điều 例lệ 方phương 隅ngung 。 言ngôn 辭từ 過quá 犯phạm 。 未vị 顯hiển 人nhân 法pháp 二nhị 空không 。 五ngũ 法pháp 三tam 性tánh 。 若nhược 至chí 教giáo 中trung 真Chân 諦Đế 元nguyên 門môn 。 皆giai 緣duyên 避tị 非phi 共cộng 許hứa 。 無vô 暇hạ 宣tuyên 陳trần 。 設thiết 凡phàm 外ngoại 知tri 過quá 悔hối 非phi 。 歸quy 依y 正Chánh 道Đạo 。 然nhiên 後hậu 示thị 其kỳ 堂đường 奥# 。 故cố 名danh 曰viết 入nhập 。 不bất 云vân 具cụ 正chánh 理lý 者giả 。 囙# 明minh 正chánh 理lý 。 因nhân 緣duyên 因nhân 果quả 。 一nhất 切thiết 可khả 攝nhiếp 。 此thử 論luận 但đãn 就tựu 隨tùy 說thuyết 囙# 中trung 分phân 別biệt 圎# 缺khuyết 。 但đãn 就tựu 士sĩ 用dụng 果quả 中trung 說thuyết 其kỳ 二nhị 益ích 。 扵# 理lý 未vị 備bị 。 故cố 名danh 曰viết 入nhập 。

合hợp 說thuyết 囙# 明minh 入nhập 正chánh 理lý 論luận 六lục 字tự 。

囙# 明minh 二nhị 字tự 。 俗tục 書thư 所sở 同đồng 。 雖tuy 此thử 明minh 字tự 異dị 于vu 世thế 俗tục 所sở 明minh 。 然nhiên 無vô 表biểu 別biệt 今kim 首thủ 冠quan 因nhân 明minh 示thị 同đồng 俗tục 號hiệu 表biểu 以dĩ 入nhập 正chánh 理lý 令linh 其kỳ 棄khí 俗tục 歸quy 真chân 遮già 其kỳ 非phi 正chánh 理lý 令linh 其kỳ 破phá 迷mê 捨xả 謬mậu 非phi 囙# 明minh 不bất 能năng 令linh 入nhập 非phi 正chánh 理lý 則tắc 所sở 入nhập 皆giai 邪tà 瑜du 伽già 云vân 諸chư 外ngoại 道đạo 因nhân 明minh 論luận 名danh 邪tà 義nghĩa 論luận 名danh 虚# 偽ngụy 論luận 是thị 三tam 種chủng 論luận 中trung 之chi 諍tranh 訟tụng 究cứu 竟cánh 論luận 欲dục 簡giản 別biệt 此thử 等đẳng 故cố 名danh 因nhân 明minh 入nhập 正chánh 理lý 論luận 也dã 論luận 有hữu 二nhị 種chủng 疏sớ/sơ 法pháp 經kinh 文văn 名danh 為vi [米*睪]# 論luận 依y 經kinh 立lập 義nghĩa 名danh 曰viết 宗tông 論luận 此thử 屬thuộc 宗tông 論luận 。

商thương 羯yết 羅la 主chủ 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 造tạo

梵Phạn 語ngữ 商thương 羯yết 羅la 主chủ 。 許hứa 敬kính 宗tông 後hậu 序tự 稱xưng 為vi 天thiên 主chủ 則tắc 是thị 上thượng 三tam 字tự 是thị 梵Phạm 。 主chủ 字tự 是thị 華hoa 華hoa 梵Phạm 和hòa 合hợp 而nhi 稱xưng 也dã 諸chư 師sư 疑nghi 非phi 的đích 翻phiên 。 攷# 敬kính 宗tông 得đắc 侍thị 奘tráng 師sư 。 躬cung 親thân 監giám 譯dịch 此thử 稱xưng 傳truyền 自tự 譯dịch 師sư 。 不bất 由do 臆ức 決quyết 若nhược 于vu 此thử 起khởi 疑nghi 。 則tắc 此thử 論luận 譯dịch 文văn 皆giai 可khả 疑nghi 矣hĩ 。 論luận 主chủ 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 。 依y 陳trần 那na 因nhân 明minh 正chánh 理lý 門môn 論luận 畼# 宣tuyên 文văn 句cú 。 剖phẫu 析tích 細tế 微vi 。 其kỳ 所sở 敷phu 揚dương 。 不bất 出xuất 陳trần 那na 軌quỹ 範phạm 。 故cố 談đàm 因nhân 明minh 者giả 。 猶do 推thôi 屬thuộc 扵# 陳trần 那na 也dã 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 義nghĩa 見kiến 常thường [米*睪]# 。 茲tư 不bất 重trọng/trùng 述thuật 。 造tạo 者giả 作tác 也dã 依y 經kinh 運vận 義nghĩa 。 造tạo 作tác 文văn 句cú 。

唐đường 三tam 蔵# 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 譯dịch

唐đường 者giả 。 李# 氏thị 繼kế 隋tùy 有hữu 天thiên 下hạ 之chi 國quốc 號hiệu 經kinh 律luật 論luận 三tam 。 皆giai 為vi 法pháp 蔵# 故cố 名danh 三tam 蔵# 。 通thông 此thử 三tam 蔵# 教giáo 文văn 宏hoành 揚dương 大đại 法pháp 為vi 世thế 師sư 表biểu 故cố 名danh 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 乃nãi 師sư 之chi 名danh 其kỳ 行hành 跡tích 本bổn 傳truyền 可khả 撿kiểm 唐đường 天thiên 子tử 賜tứ 號hiệu 為vi 三tam 蔵# 法Pháp 師sư 翻phiên 西tây 竺trúc 梵Phạm 言ngôn 轉chuyển 成thành 此thử 邦bang 文văn 句cú 名danh 之chi 為vi 譯dịch 。

正chánh 科khoa 分phần/phân 三tam 初sơ 攝nhiếp 頌tụng 中trung 正chánh 分phần/phân 末mạt 結kết 頌tụng 。

今kim 初sơ 。

能năng 立lập 與dữ 能năng 破phá 及cập 以dĩ 唯duy 悟ngộ 他tha 現hiện 量lượng 与# 比tỉ 量lượng 及cập 以dĩ 唯duy 自tự 悟ngộ 如như 是thị 總tổng 攝nhiếp 諸chư 論luận 要yếu 義nghĩa 。

初sơ 四tứ 句cú 是thị 頌tụng 末mạt 句cú 明minh 攝nhiếp 義nghĩa 一nhất 能năng 立lập 二nhị 能năng 破phá 三tam 以dĩ 立lập 四tứ 以dĩ 破phá 五ngũ 現hiện 量lượng 六lục 比tỉ 量lượng 七thất 以dĩ 現hiện 八bát 以dĩ 比tỉ 是thị 名danh 八bát 門môn 前tiền 四tứ 悟ngộ 他tha 後hậu 四tứ 自tự 悟ngộ 是thị 名danh 二nhị 益ích 立lập 破phá 現hiện 比tỉ 是thị 四tứ 真chân 。 餘dư 四tứ 是thị 四tứ 以dĩ [執/力]# 力lực 有hữu 用dụng 足túc 勝thắng 其kỳ 任nhậm 曰viết 能năng 。 施thi 設thiết 卓trác 爾nhĩ 不bất 傾khuynh 不bất 倚ỷ 曰viết 立lập 有hữu 隙khích 可khả 乗# 如như 石thạch (# 解giải )# [昔*殳]# 曰viết 破phá 。 貌mạo 以dĩ 中trung 非phi 。 含hàm 虚# 抱bão 偽ngụy 曰viết 似tự 。 正chánh 智trí 所sở 知tri 自tự 淂# 勝thắng 解giải 曰viết 悟ngộ 。 當đương 前tiền 觸xúc 對đối 。 根căn 境cảnh 符phù 合hợp 曰viết 現hiện 。 如như 見kiến 而nhi 知tri 揩khai 則tắc 不bất 謬mậu 曰viết 量lượng 。 比tỉ 度độ [(共-八+隹)*見]# 察sát 同đồng 異dị 叅# 尋tầm 曰viết 比tỉ 包bao 括quát 無vô 道đạo 曰viết 攝nhiếp 。 扼ách 其kỳ 腰yêu 領lãnh 曰viết 要yếu 。

頌tụng 曰viết 。 能năng 立lập 与# 能năng 破phá 二nhị 門môn 。 及cập 以dĩ 立lập 以dĩ 破phá 二nhị 門môn 。 唯duy 屬thuộc 悟ngộ 他tha 。 現hiện 量lượng 与# 比tỉ 量lượng 二nhị 門môn 。 及cập 以dĩ 現hiện 以dĩ 比tỉ 二nhị 門môn 。 唯duy 屬thuộc 自tự 悟ngộ 。 如như 是thị 八bát 門môn 二nhị 益ích 。 總tổng 攝nhiếp 破phá 邪tà 顯hiển 正chánh 諸chư 論luận 之chi 要yếu 義nghĩa 。 邪tà 論luận 莫mạc 逃đào 扵# 四tứ 似tự 。 正chánh 論luận 不bất 外ngoại 扵# 四tứ 真chân 。 顯hiển 正chánh 破phá 邪tà 。 總tổng 為vi 悟ngộ 他tha 自tự 悟ngộ 也dã 。

清thanh 涼lương 師sư 云vân 。 囙# 明minh 八bát 義nghĩa 者giả 一nhất 對đối 量lượng 申thân 敵địch 三tam 分phần/phân 圎# 明minh 開khai 曉hiểu 于vu 賓tân 故cố 名danh 能năng 立lập 二nhị 斥xích 量lượng 非phi 圎# 彈đàn 支chi 有hữu 謬mậu 示thị 悟ngộ 于vu 主chủ 故cố 名danh 能năng 破phá 三tam 對đối 敵địch 申thân 量lượng 三tam 支chi 闕khuyết 謬mậu 非phi 曉hiểu 于vu 敵địch 故cố 名danh 以dĩ 立lập 四tứ 妄vọng 斥xích 非phi 圎# 彈đàn 支chi 有hữu 謬mậu 。 不bất 悟ngộ 于vu 主chủ 。 故cố 名danh 似tự 破phá 。 五ngũ (# 于vu )# 色sắc 等đẳng 義nghĩa 。 有hữu 正chánh 智trí 生sanh 自tự 相tương/tướng 處xứ 轉chuyển 。 故cố 名danh 現hiện 量lượng 。 六lục 謂vị 藉tạ 眾chúng 相tướng 而nhi [(共-八+隹)*見]# 于vu 義nghĩa 相tương 應ứng 智trí 起khởi 。 故cố 名danh 比tỉ 量lượng 。 七thất 有hữu 分phân 別biệt 智trí 。 扵# 義nghĩa 異dị 轉chuyển 了liễu 瓶bình 衣y 等đẳng 。 名danh 以dĩ 現hiện 量lượng 八bát 以dĩ 以dĩ 因nhân 智trí 于vu 似tự 所sở 比tỉ 相tương 違vi 觧# 起khởi 。 名danh 以dĩ 比tỉ 量lượng 。

瑜du 伽già 論luận 云vân 。 囙# 明minh 有hữu 二nhị 相tương/tướng 轉chuyển 一nhất 者giả 顯hiển 示thị 摧tồi 伏phục 他tha 論luận 勝thắng 利lợi 相tương/tướng 。 二nhị 者giả 顯hiển 示thị 免miễn 脫thoát 他tha 論luận 勝thắng 利lợi 相tương/tướng 此thử 二nhị 相tương/tướng 義nghĩa 攝nhiếp 盡tận 囙# 明minh 。

地địa 持trì 論luận 云vân 。 囙# 論luận 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 能năng 屈khuất 他tha 論luận 二nhị 者giả 自tự 申thân 己kỷ 義nghĩa 前tiền 論luận 言ngôn 唯duy 指chỉ 他tha 論luận 。 足túc 見kiến 重trọng/trùng 在tại 悟ngộ 他tha 。 後hậu 論luận 言ngôn 自tự 申thân 己kỷ 義nghĩa 。 亦diệc 謂vị 對đối 他tha 而nhi 申thân 。 此thử 論luận 兼kiêm 稱xưng 自tự 悟ngộ 者giả 。 為vi 非phi 自tự 悟ngộ 。 安an 得đắc 悟ngộ 他tha 。 三tam 支chi 立lập 量lượng 。 原nguyên 以dĩ 示thị 人nhân 。 若nhược 自tự 己kỷ 智trí 明minh 。 何hà 必tất 申thân 量lượng 曉hiểu 己kỷ 。 一nhất 切thiết 經kinh 論luận 。 皆giai 為vi 悟ngộ 他tha 而nhi 說thuyết 。

正chánh 分phần 分phần 八bát 。 一nhất 能năng 立lập 。 二nhị 以dĩ 立lập 。 三tam 現hiện 量lượng 。 四tứ 比tỉ 量lượng 。 五ngũ 以dĩ 現hiện 。 六lục 以dĩ 比tỉ 。 七thất 能năng 破phá 。 八bát 以dĩ 破phá 。

今kim 初sơ 能năng 立lập 門môn 分phần/phân 三tam 。 初sơ 總tổng 說thuyết 。 次thứ 分phần/phân 說thuyết 。 末mạt 合hợp 結kết 。

今kim 初sơ 。

此thử 中trung 宗tông 等đẳng 多đa 言ngôn 。 名danh 為vi 能năng 立lập 。 由do 宗tông 因nhân 喻dụ 多đa 言ngôn 開khai 示thị 諸chư 有hữu 。 問vấn 者giả 未vị 了liễu 義nghĩa 故cố 。

宗tông 。 主chủ 義nghĩa 也dã 。 因nhân 依y 也dã 。 依y 此thử 義nghĩa 而nhi 立lập 宗tông 出xuất 喻dụ 也dã 。 喻dụ 譬thí 如như 也dã 。 一nhất 字tự 為vi 一nhất 言ngôn 。 故cố 曰viết 多đa 言ngôn 。 開khai 其kỳ 蒙mông 蔽tế 。 示thị 以dĩ 顯hiển 了liễu 。 曰viết 開khai 示thị 。 或hoặc 未vị 觧# 其kỳ 義nghĩa 。 或hoặc 少thiểu 解giải 有hữu 疑nghi 。 皆giai 云vân 未vị 了liễu 謂vị 此thử 。 能năng 立lập 門môn 中trung 。 所sở 說thuyết 宗tông 等đẳng 多đa 言ngôn 名danh 為vi 能năng 立lập 云vân 何hà 說thuyết 此thử 多đa 言ngôn 。 謂vị 由do 此thử 宗tông 。 (# 一nhất )# 囙# (# 二nhị )# 喻dụ (# 三tam )# 多đa 言ngôn 三tam 支chi 圎# 滿mãn 。 能năng 開khai 示thị 彼bỉ 諸chư 。 有hữu 來lai 問vấn 者giả 。 令linh 彼bỉ 未vị 了liễu 其kỳ 義nghĩa 者giả 。 (# 得đắc )# 了liễu 知tri 故cố 未vị 了liễu 而nhi 了liễu 。 成thành 悟ngộ 他tha 果quả 。

有hữu 來lai 問vấn 者giả 。 言ngôn 聲thanh 無vô 常thường 。 答đáp 以dĩ 聲thanh 無vô 常thường 。 (# 宗tông )# 問vấn 云vân 何hà 知tri 無vô 常thường 。 答đáp 以dĩ 所sở 作tác 性tánh 故cố 。 (# 因nhân )# 。

問vấn 云vân 何hà 知tri 所sở 作tác 性tánh 無vô 常thường 。 答đáp 以dĩ 喻dụ 如như 瓶bình 等đẳng 量lượng 文văn 約ước 伏phục 難nạn/nan 而nhi 申thân 言ngôn 也dã 。 內nội 含hàm 問vấn 答đáp 之chi 義nghĩa 。 故cố 言ngôn 諸chư 有hữu 問vấn 者giả 。

分phần/phân 說thuyết 分phần/phân 三tam 。 初sơ 說thuyết 宗tông 次thứ 說thuyết 因nhân 末mạt 說thuyết 喻dụ 。

今kim 初sơ 。

此thử 中trung 宗tông 者giả 。 謂vị 極cực 成thành 有hữu 法pháp 。 極cực 成thành 能năng 別biệt 。 差sai 別biệt 性tánh 故cố 。 隨tùy 自tự 樂nhạo/nhạc/lạc 為vi 所sở 成thành 立lập 性tánh 。 是thị 名danh 為vi 宗tông 。 如như 有hữu 成thành 立lập 聲thanh 是thị 無vô 常thường 。

極cực 成thành 者giả 極cực 能năng 成thành 就tựu 也dã 。 真chân 有hữu 假giả 有hữu 。 俱câu 稱xưng 有hữu 法pháp 。 能năng 別biệt 者giả 能năng 於ư 有hữu 法pháp 中trung 。 別biệt 擇trạch 一nhất 法pháp 建kiến 立lập 之chi 也dã 。 與dữ 此thử 不bất 等đẳng 曰viết 差sai 。 彼bỉ 有hữu 殊thù 性tánh 曰viết 別biệt 。 性tánh 者giả 法pháp 之chi 體thể 性tánh 也dã 樂nhạo/nhạc/lạc 喜hỷ 好hảo/hiếu 也dã 謂vị 。 此thử 能năng 立lập 門môn 中trung 所sở 言ngôn 宗tông 者giả 。 所sở 謂vị 極cực 能năng 。 成thành 立lập 有hữu 法pháp 。 極cực 能năng 。 成thành 立lập 能năng 別biệt 。 云vân 何hà 两# 種chủng 俱câu 要yếu 極cực 成thành 為vi 两# 種chủng 無vô 有hữu 差sai 別biệt 性tánh 。 故cố 。 立lập 為vi 所sở 成thành 立lập 性tánh 是thị 名danh 為vi 宗tông 。

其kỳ 式thức 若nhược 何hà 如như 有hữu 師sư 成thành 立lập 聲thanh (# 有hữu 法pháp )# 是thị 無vô 常thường (# 宗tông )# 即tức 其kỳ 式thức 也dã 有hữu 法pháp 有hữu 五ngũ 名danh 一nhất 有hữu 法pháp 二nhị 所sở 別biệt 三tam 所sở 成thành 四tứ 宗tông 依y 五ngũ 前tiền 陳trần 宗tông 有hữu 五ngũ 名danh 一nhất 宗tông 二nhị 法pháp 三tam 能năng 別biệt 四tứ 能năng 成thành 五ngũ 後hậu 陳trần 古cổ 疏sớ/sơ 云vân 前tiền 陳trần 是thị 有hữu 法pháp 後hậu 陳trần 是thị 法pháp 灋pháp 與dữ 有hữu 法pháp 和hòa 合hợp 為vi 宗tông 。 前tiền 陳trần 有hữu 法pháp 但đãn 是thị 持trì 自tự 性tánh 法pháp 無vô 有hữu 軌quỹ 義nghĩa 後hậu 陳trần 能năng 別biệt 能năng 持trì 自tự 性tánh 又hựu 具cụ 軌quỹ 法pháp 及cập (# 至chí )# 和hòa 合hợp 為vi 宗tông 以dĩ 一nhất 宗tông 字tự 攝nhiếp 之chi 故cố 必tất 二nhị 種chủng 俱câu 淂# 極cực 成thành 方phương 成thành 宗tông 法pháp 。

問vấn 瑜du 伽già 云vân 極cực 成thành 四tứ 種chủng 真chân 實thật 義nghĩa 此thử 屬thuộc 何hà 種chủng 答đáp 是thị 第đệ 二nhị 道Đạo 理lý 極cực 成thành (# 真chân )# 實thật 。 論luận 云vân 依y 止chỉ 現hiện 比tỉ 及cập 至chí 教giáo 量lượng 。 極cực 善thiện 思tư 擇trạch 。 決quyết 定định 智trí 所sở 行hành 所sở 知tri 事sự 。 由do 證chứng 成thành 道Đạo 理lý 。 所sở 建kiến 立lập 所sở 施thi 設thiết 故cố 。

集tập 論luận 云vân 。 立lập 宗tông 者giả 。 謂vị 以dĩ 所sở 應ưng 成thành 自tự 所sở 許hứa 義nghĩa 。 宣tuyên 示thị 于vu 他tha 。 令linh 彼bỉ 解giải 了liễu 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 若nhược 不bất 言ngôn 以dĩ 所sở 應ưng 成thành 者giả 。 自tự 宗tông 已dĩ 成thành 。 而nhi 說thuyết 示thị 他tha 。 應ưng 名danh 立lập 宗tông 。 (# 雖tuy 是thị 有hữu 別biệt 非phi 我ngã 功công 能năng )# 若nhược 不bất 言ngôn 自tự 所sở 許hứa 義nghĩa 。 說thuyết 示thị 他tha 宗tông 所sở 應ưng 成thành 義nghĩa 應ưng 名danh 立lập 宗tông 。 (# 雖tuy 有hữu 功công 能năng 而nhi 無vô 別biệt 義nghĩa )# 若nhược 不bất 言ngôn 令linh 他tha 解giải 了liễu 者giả 。 聴# 者giả 未vị 解giải 此thử 義nghĩa 應ưng 名danh 立lập 宗tông (# 無vô 悟ngộ 他tha 果quả )# 若nhược 如như 所sở 安an 立lập 無vô 一nhất 切thiết 過quá 。 故cố 建kiến 立lập 我ngã 法pháp 自tự 性tánh 若nhược 有hữu 若nhược 無vô 。 我ngã 法pháp 差sai 別biệt 若nhược 徧biến 不bất 徧biến 具cụ 足túc 前tiền 相tương/tướng 是thị 名danh 立lập 宗tông 。

瑜du 伽già 云vân 立lập 宗tông 者giả 為vi 先tiên 顯hiển 示thị 自tự 所sở 愛ái 樂nhạo 宗tông 故cố 。

雜tạp 集tập 論luận 云vân 證chứng 成thành 道Đạo 理lý 者giả 。 謂vị 為vi 證chứng 成thành 所sở 應ưng 義nghĩa 宣tuyên 說thuyết 諸chư 量lượng 不bất 相tương 違vi 語ngữ 所sở 應ưng 義nghĩa 者giả 謂vị 自tự 體thể 差sai 別biệt 所sở 攝nhiếp 所sở 應ưng 成thành 義nghĩa 。 諸chư 量lượng 不bất 相tương 違vi 者giả 謂vị 現hiện 量lượng 等đẳng 不bất 違vi 立lập 宗tông 等đẳng 言ngôn 故cố 清thanh 涼lương 釋thích 云vân 自tự 體thể 差sai 別biệt 者giả 即tức 聲thanh 為vi 自tự 體thể 常thường 無vô 常thường 等đẳng 而nhi 為vi 差sai 別biệt 又hựu 色sắc 是thị 自tự 體thể 形hình 色sắc 顯hiển 色sắc 表biểu 無vô 表biểu 色sắc 而nhi 為vi 差sai 別biệt 。 按án 自tự 體thể 者giả 有hữu 法pháp 之chi 自tự 性tánh 自tự 性tánh 有hữu 自tự 相tướng 共cộng 相tướng 。 共cộng 相tương 上thượng 即tức 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 有hữu 法pháp 雖tuy 同đồng 而nhi 取thủ 以dĩ (# 為vi )# 能năng 別biệt 者giả 彼bỉ 此thử 相tương 望vọng 。 定định 有hữu 差sai 別biệt 。

瑜du 伽già 云vân 。 所sở 成thành 立lập 有hữu 二nhị 種chủng 一nhất 自tự 性tánh 二nhị 差sai 別biệt 自tự 性tánh 者giả 謂vị 有hữu 立lập 為vi 有hữu 。 無vô 立lập 為vi 無vô 。 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 有hữu 上thượng 立lập 有hữu 上thượng 。 無vô 上thượng 立lập 無vô 上thượng 。 有hữu 常thường 立lập 為vi 常thường 。 無vô 常thường 立lập 無vô 常thường 等đẳng 。 集tập 論luận 云vân 。 所sở 成thành 立lập 自tự 性tánh 者giả 。 謂vị 我ngã 自tự 性tánh 。 法pháp 自tự 性tánh 。 若nhược 有hữu 若nhược 無vô 。 所sở 成thành 立lập 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 我ngã 差sai 別biệt 。 法pháp 差sai 別biệt 。 若nhược 一nhất 切thiết 徧biến 。 若nhược 非phi 一nhất 切thiết 徧biến 。 若nhược 常thường 無vô 常thường 等đẳng 。 無vô 量lượng 差sai 別biệt 。

瑜du 伽già 云vân 立lập 宗tông 者giả 。 謂vị 依y 自tự 性tánh 差sai 別biệt 。 二nhị 種chủng 所sở 成thành 立lập 義nghĩa 。 各các 別biệt 攝nhiếp 受thọ 自tự 品phẩm 所sở 許hứa 。 或hoặc 攝nhiếp 受thọ 論luận 宗tông 。 若nhược 自tự 辯biện 才tài 。 若nhược 輕khinh 懱# 他tha 。 若nhược 從tùng 他tha 聞văn 。 若nhược 覺giác 真chân 寔thật 。 或hoặc 為vi 成thành 立lập 自tự 宗tông 。 或hoặc 為vi 破phá 壞hoại 他tha 宗tông 或hoặc 為vi 制chế 伏phục 于vu 他tha 。 或hoặc 為vi 摧tồi 屈khuất 扵# 他tha 或hoặc 為vi 悲bi 愍mẫn 扵# 他tha 建kiến 立lập 宗tông 義nghĩa 由do 此thử [米*睪]# 之chi 立lập 宗tông 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 攝nhiếp 受thọ 自tự 品phẩm 所sở 許hứa 二nhị 者giả 攝nhiếp 受thọ 他tha 論luận 之chi 宗tông (# 自tự 比tỉ 他tha 比tỉ )# 無vô 有hữu 二nhị 因nhân 一nhất 由do 自tự 辯biện 才tài 而nhi 立lập 二nhị 由do 輕khinh 懱# 他tha 而nhi 立lập (# 能năng 立lập 能năng 破phá )# 又hựu 二nhị 因nhân 一nhất 從tùng 他tha 聞văn 正chánh 解giải 而nhi 立lập 。 二nhị 自tự 覺giác 真chân 實thật 道Đạo 理lý 而nhi 立lập (# 一nhất 由do 聞văn 至chí 教giáo 二nhị 由do 現hiện 比tỉ 量lượng )# 所sở 立lập 有hữu 二nhị 種chủng 一nhất 成thành 立lập 自tự 宗tông 二nhị 為vi 破phá 他tha 宗tông 。 (# 能năng 立lập 能năng 破phá )# 破phá 他tha 宗tông 有hữu 三tam 因nhân 一nhất 為vi 制chế 伏phục 他tha (# 外ngoại 道đạo )# 二nhị 摧tồi 屈khuất 于vu 他tha (# 教giáo 中trung 人nhân 非phi 理lý )# 三tam 為vi 悲bi 愍mẫn 他tha (# 意ý 在tại 悟ngộ 他tha 非phi 是thị 諍tranh 論luận )# 今kim 將tương 聲thanh 無vô 常thường 宗tông 一nhất 一nhất [指-匕+ㄙ]# 明minh 之chi 聲thanh 是thị 前tiền 陳trần (# 先tiên 說thuyết )# 是thị 有hữu 法pháp (# 耳nhĩ 塵trần 所sở 有hữu )# 是thị 宗tông 依y (# 無vô 常thường 義nghĩa 依y 聲thanh 而nhi 說thuyết )# 無vô 常thường 是thị 後hậu 陳trần (# 後hậu 說thuyết )# 是thị 法pháp (# 生sanh 滅diệt 法pháp )# 是thị 宗tông (# 主chủ 義nghĩa )# 無vô 常thường 能năng 別biệt 于vu 常thường 宗tông 所sở 別biệt 是thị 聲thanh 能năng 成thành 無vô 常thường 宗tông 所sở 成thành 是thị 聲thanh 聲thanh 以dĩ 所sở 聞văn 性tánh 為vi 自tự 性tánh 以dĩ 大đại 種chủng 執chấp 受thọ 不bất 執chấp 受thọ 為vi 差sai 別biệt (# 從tùng 有hữu 法pháp 說thuyết )# 有hữu 聲thanh 無vô 聲thanh 為vi 自tự 性tánh 。 常thường 無vô 常thường 為vi 差sai 別biệt (# 從tùng 宗tông 說thuyết )# 隨tùy 自tự 所sở 愛ái 樂nhạo/nhạc/lạc 。 于vu 差sai 別biệt 性tánh 中trung 思tư 擇trạch 無vô 常thường 義nghĩa 而nhi 立lập 為vi 宗tông 于vu 聲thanh 之chi 執chấp 受thọ 不bất 執chấp 受thọ 差sai 別biệt 義nghĩa 畧lược 無vô 違vi 礙ngại 是thị 為vi 極cực 成thành 有hữu 法pháp 無vô 常thường 能năng 別biệt 于vu 常thường 。 是thị 謂vị 極cực 成thành 能năng 別biệt 。 此thử 二nhị 和hòa 合hợp 成thành 立lập 聲thanh 無vô 常thường 宗tông 。

問vấn 何hà 故cố 特đặc 舉cử 聲thanh 無vô 常thường 宗tông 。 答đáp 依y 至chí 教giáo 量lượng 而nhi 說thuyết 故cố 依y 古cổ 德đức 舊cựu 立lập 故cố 凡phàm 外ngoại 共cộng 許hứa 故cố 。 聞văn 者giả 易dị 解giải 故cố 急cấp 遮già 外ngoại 道đạo 故cố 後hậu 顯hiển 兩lưỡng 因nhân 故cố 有hữu 此thử 六lục 義nghĩa 是thị 故cố 特đặc 舉cử 。

次thứ 說thuyết 因nhân 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 正chánh 說thuyết 次thứ 合hợp 法pháp 。

今kim 初sơ 。

因nhân 有hữu 三tam 相tương/tướng 何hà 等đẳng 為vi 三tam 。 謂vị 徧biến 是thị 宗tông 法pháp 性tánh 同đồng 品phẩm 定định 有hữu 性tánh 異dị 品phẩm 徧biến 無vô 性tánh 云vân 何hà 名danh 為vi 。 同đồng 品phẩm 異dị 品phẩm 謂vị 所sở 立lập 法pháp 均quân 等đẳng 義nghĩa 品phẩm 說thuyết 名danh 同đồng 品phẩm 。

如như 立lập 無vô 常thường 瓶bình 等đẳng 無vô 常thường 是thị 名danh 同đồng 品phẩm 。 異dị 品phẩm 者giả 謂vị 于vu 是thị 處xứ 無vô 其kỳ 所sở 立lập 若nhược 有hữu 是thị 常thường 見kiến 非phi 所sở 作tác 如như 虗hư 空không 等đẳng 。

宗tông 法pháp 性tánh 者giả 宗tông 法pháp 之chi 自tự 性tánh 宗tông 法pháp 者giả 宗tông 亦diệc 名danh 法pháp 也dã 同đồng 品phẩm 異dị 品phẩm 猶do 言ngôn 同đồng 類loại 異dị 類loại 同đồng 品phẩm 。 不bất 必tất 徧biến 有hữu 。 秖kỳ 要yếu 定định 有hữu 異dị 品phẩm 。 不bất 但đãn 多đa 分phần 無vô 且thả 要yếu 徧biến 無vô 所sở 立lập 。 法pháp 即tức 宗tông 法pháp 因nhân 能năng 立lập 宗tông 故cố 宗tông 是thị 所sở 立lập 均quân 則tắc 無vô 差sai 等đẳng 則tắc 無vô 別biệt 義nghĩa 品phẩm 者giả 宗tông 義nghĩa 之chi 品phẩm 類loại 瓶bình 箸trứ 等đẳng 取thủ 衣y 車xa 是thị 處xứ 者giả 隨tùy 法pháp 所sở 指chỉ 之chi 処# 扵# 依y 也dã 無vô 其kỳ 所sở 立lập 者giả 全toàn 遣khiển 其kỳ 所sở 立lập 宗tông 也dã 虚# 空không 等đẳng 等đẳng 取thủ 極cực 微vi 。

所sở 說thuyết 囙# 支chi 具cụ 有hữu 三tam 種chủng 義nghĩa 相tương/tướng 何hà 等đẳng 為vi 三tam 。 耶da 一nhất 者giả 謂vị 徧biến 是thị 宗tông 法pháp 性tánh (# 約ước 宗tông 上thượng 說thuyết )# 二nhị 者giả 同đồng 品phẩm 決quyết [宋-木+之]# 有hữu 之chi 法pháp 性tánh 。

三tam 者giả 異dị 品phẩm 普phổ 徧biến 無vô 之chi 法pháp 性tánh 具cụ 此thử 三tam 相tương/tướng 方phương 名danh 正chánh 因nhân 云vân 何hà 。 名danh 為vi 同đồng 品phẩm 異dị 品phẩm 耶da 。 同đồng 品phẩm 者giả 。 謂vị 與dữ 所sở 立lập 宗tông 法pháp 性tánh 是thị 均quân 同đồng 齊tề 等đẳng 之chi 義nghĩa 品phẩm 。 說thuyết 名danh 同đồng 品phẩm 其kỳ 式thức 若nhược 何hà 。 如như 有hữu 立lập 無vô 常thường 宗tông 者giả 。 瓶bình 等đẳng 緣duyên 散tán 則tắc 滅diệt 。 義nghĩa 屬thuộc 無vô 常thường 同đồng 品phẩm 式thức 也dã 異dị 品phẩm 者giả 。 謂vị 于vu 是thị 宗tông 法pháp 性tánh 處xứ 無vô 其kỳ 所sở 立lập 宗tông 義nghĩa 。 與dữ 宗tông 敵địch 體thể 相tướng 翻phiên 說thuyết 名danh 異dị 品phẩm 与# 無vô 常thường 相tương 反phản 是thị 常thường 与# 所sở 作tác 性tánh 相tướng 反phản 是thị 非phi 所sở 作tác 故cố 。 正chánh 言ngôn 之chi 則tắc 云vân 是thị 所sở 作tác 性tánh 故cố 見kiến 其kỳ 無vô 常thường 若nhược 反phản 言ngôn 之chi 則tắc 云vân 若nhược 有hữu 是thị 常thường 義nghĩa 者giả 須tu 見kiến 其kỳ 非phi 所sở 造tạo 作tác 其kỳ 式thức 若nhược 何hà 非phi 所sở 作tác 而nhi 常thường 者giả 如như 虚# 空không 等đẳng 異dị 品phẩm 式thức 也dã 。

瑜du 伽già 云vân 何hà 故cố 次thứ 辨biện 因nhân 耶da 為vi 欲dục 開khai 顯hiển 依y 現hiện 見kiến 事sự 決quyết 定định 道Đạo 理lý 令linh 他tha 攝nhiếp 受thọ 所sở 立lập 宗tông 義nghĩa 故cố 又hựu 云vân 辨biện 因nhân 者giả 謂vị 為vi 成thành 就tựu 所sở 立lập 宗tông 義nghĩa 。 依y 所sở 引dẫn 喻dụ 同đồng 類loại 異dị 類loại 現hiện 量lượng 比tỉ 量lượng 及cập 與dữ 正chánh 教giáo 建kiến 立lập 順thuận 益ích 道Đạo 理lý 言ngôn 論luận 故cố 。

集tập 論luận 云vân 立lập 因nhân 者giả 謂vị 即tức 于vu 所sở 成thành 未vị 顯hiển 了liễu 義nghĩa 正chánh 說thuyết 現hiện 量lượng 可khả 淂# 不bất 可khả 淂# 等đẳng 信tín 解giải 之chi 相tướng 。 信tín 解giải 相tương/tướng 者giả 是thị 信tín 觧# 囙# 義nghĩa 所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 由do 正chánh 宣tuyên 說thuyết 現hiện 量lượng 可khả 淂# 不bất 可khả 淂# 等đẳng 相tương/tướng 故cố 于vu 所sở 應ưng 成thành 未vị 顯hiển 了liễu 義nghĩa 信tín 觧# 淂# 生sanh 是thị 故cố 正chánh 說thuyết 彼bỉ 相tương/tướng 乃nãi 名danh 立lập 因nhân 現hiện 量lượng 可khả 淂# 不bất 可khả 淂# 者giả 謂vị 依y 自tự 體thể 及cập 相tướng 貌mạo 說thuyết 。

瑜du 伽già 云vân 同đồng 類loại 者giả 謂vị 隨tùy 所sở 有hữu 法pháp 望vọng 所sở 餘dư 法pháp 其kỳ 相tương/tướng 展triển 轉chuyển 少thiểu 分phần 相tương/tướng 以dĩ 此thử 後hậu 五ngũ 種chủng 一nhất 相tướng 狀trạng 相tương/tướng 以dĩ 二nhị 自tự 體thể 相tướng 以dĩ 三tam 業nghiệp 用dụng 相tương/tướng 以dĩ 四tứ 法Pháp 門môn 相tương/tướng 以dĩ 五ngũ 因nhân 果quả 相tương/tướng 以dĩ 相tướng 狀trạng 相tương/tướng 以dĩ 者giả 謂vị 于vu 現hiện 在tại 。 或hoặc 先tiên 所sở 見kiến 。 相tướng 狀trạng 相tương/tướng 屬thuộc 展triển 轉chuyển 相tương/tướng 以dĩ 。 自tự 體thể 相tướng 以dĩ 者giả 。 謂vị 彼bỉ 展triển 轉chuyển 。 其kỳ 相tương/tướng 相tương/tướng 以dĩ 。 業nghiệp 用dụng 相tương/tướng 以dĩ 者giả 。 謂vị 彼bỉ 展triển 轉chuyển 作tác 用dụng 相tương 似tự 。 法Pháp 門môn 相tương 似tự 者giả 。 謂vị 彼bỉ 展triển 轉chuyển 法Pháp 門môn 相tương/tướng 以dĩ 。 如như 無vô 常thường 與dữ 苦khổ 法pháp 。 苦khổ 与# 無vô 我ngã 法pháp 。 無vô 我ngã 与# 生sanh 法pháp 。 生sanh 与# 老lão 。 老lão 与# 死tử 法pháp 如như 是thị 。 有hữu 色sắc 無vô 色sắc 。 有hữu 為vi 無vô 為vi 等đẳng 。 無vô 量lượng 法Pháp 門môn 。 展triển 轉chuyển 相tương/tướng 以dĩ 似tự 。 囙# 果quả 相tương/tướng 以dĩ 者giả 。 謂vị 彼bỉ 展triển 轉chuyển 。 若nhược 因nhân 若nhược 果quả 。 能năng 成thành 所sở 成thành 展triển 轉chuyển 相tương/tướng 以dĩ 是thị 名danh 同đồng 類loại 異dị 類loại 者giả 謂vị 所sở 有hữu 法pháp 望vọng 所sở 餘dư 法pháp 其kỳ 相tương/tướng 展triển 轉chuyển 少thiểu 不bất 相tương 以dĩ 此thử 亦diệc 五ngũ 種chủng 与# 上thượng 相tương 違vi 應ưng 知tri 其kỳ 相tướng 。 按án 此thử 瓶bình 等đẳng 喻dụ 与# 所sở 作tác 性tánh 作tác 用dụng 相tương/tướng 以dĩ 之chi 同đồng 類loại 虚# 空không 之chi 喻dụ 同đồng 類loại 徧biến 不bất 相tương 以dĩ 故cố 是thị 異dị 類loại 。

念niệm 西tây 居cư 士sĩ 云vân 。 此thử 所sở 作tác 性tánh 。 理lý 于vu 無vô 常thường 聲thanh 法pháp 。 決quyết [宋-木+之]# 有hữu 性tánh 。 名danh 徧biến 是thị 宗tông 法pháp 性tánh 。 理lý 扵# 瓶bình 等đẳng 同đồng 品phẩm 法pháp [宋-木+之]# 有hữu 所sở 作tác 名danh 同đồng 品phẩm [宋-木+之]# 有hữu 性tánh 望vọng 于vu 空không 等đẳng 異dị 品phẩm 法pháp 徧biến 無vô 所sở 作tác 名danh 異dị 品phẩm 徧biến 無vô 性tánh 是thị 處xứ 者giả 異dị 品phẩm 處xứ 也dã 宗tông 与# 因nhân 對đối 同đồng 品phẩm 敵địch 體thể 相tướng 翻phiên 方phương 為vi 異dị 品phẩm 無vô 之chi 一nhất 字tự 非phi 止chỉ 相tương 違vi 別biệt 異dị 而nhi 已dĩ 同đồng 異dị 二nhị 字tự 從tùng 宗tông 說thuyết 品phẩm 字tự 從tùng 喻dụ 說thuyết [宋-木+之]# 有hữu 徧biến 無vô 四tứ 字tự 則tắc 屬thuộc 扵# 因nhân 。 因nhân 本bổn 上thượng 依y 宗tông 。 下hạ 含hàm 喻dụ 。 一nhất 量lượng 樞xu 紐nữu 。 仗trượng 因nhân 貫quán 通thông 。 同đồng 在tại 共cộng 相tương 中trung 名danh 同đồng 品phẩm 。 全toàn 違vi 自tự 相tương/tướng 名danh 異dị 品phẩm 。 若nhược 違vi 自tự 相tương/tướng 。 不bất 但đãn 差sai 別biệt 。 全toàn 與dữ 均quân 反phản 。 不bất 但đãn 參tham 差sai 。 全toàn 與dữ 等đẳng 反phản 。 故cố 云vân 無vô 其kỳ 所sở 立lập 。 問vấn 云vân 何hà 是thị 均quân 等đẳng 義nghĩa 品phẩm [宋-木+之]# 有hữu 義nghĩa 答đáp 瓶bình 等đẳng 均quân 有hữu 。 無vô 常thường 之chi 義nghĩa 。 等đẳng 是thị 無vô 常thường 之chi 法pháp 。 然nhiên 非phi 徧biến 有hữu 。 何hà 以dĩ 故cố 無vô 常thường 有hữu 五ngũ 種chủng 。 一nhất 變biến 易dị 。 二nhị 滅diệt 壞hoại 。 三tam 別biệt 離ly 。 四tứ 法pháp 性tánh 。 五ngũ 合hợp 會hội 瓶bình 等đẳng 不bất 徧biến 有hữu 五ngũ 種chủng 。 而nhi 有hữu 變biến 易dị 滅diệt 壞hoại 性tánh 。 既ký 有hữu 二nhị 種chủng 則tắc 是thị [宋-木+之]# 有hữu 若nhược 虚# 空không 等đẳng 。 則tắc 徧biến 無vô 此thử 五ngũ 種chủng 相tương/tướng 。

次thứ 合hợp 法pháp 。

此thử 中trung 所sở 作tác 性tánh 或hoặc 勤cần 勇dũng 無vô 間gian 所sở 發phát 性tánh 徧biến 是thị 宗tông 法pháp 于vu 同đồng 品phẩm [宋-木+之]# 有hữu 性tánh 異dị 品phẩm 徧biến 無vô 性tánh 是thị 無vô 常thường 等đẳng 因nhân 。

所sở 作tác 者giả 有hữu 為vi 法pháp 所sở 造tạo 作tác 也dã 勤cần 勇dũng 無vô 間gian 者giả 力lực 能năng 無vô 間gián 斷đoạn 。 也dã 無vô 常thường 等đẳng 等đẳng 取thủ 無vô 我ngã 。

由do 前tiền 文văn 合hợp 觀quán 之chi 此thử 文văn 中trung 。 所sở 作tác 性tánh 之chi 因nhân 或hoặc 別biệt 說thuyết 勤cần 勇dũng 無vô 間gian 。 所sở 發phát 性tánh 之chi 因nhân 是thị 二nhị 因nhân 者giả 。 徧biến 是thị 宗tông 法pháp 性tánh 。 于vu 同đồng 品phẩm [宋-木+之]# 有hữu 無vô 常thường 所sở 作tác 性tánh 于vu 異dị 品phẩm 徧biến 無vô 無vô 常thường 所sở 作tác 性tánh 是thị 聲thanh 無vô 常thường 宗tông 等đẳng 之chi 正chánh 因nhân 所sở 作tác 性tánh 一nhất 因nhân 舊cựu 師sư 對đối 聲thanh 明minh 論luận 而nhi 立lập 勤cần 勇dũng 無vô 間gian 所sở 發phát 一nhất 囙# 對đối 聲thanh 顯hiển 論luận 而nhi 立lập 。 二nhị 論luận 皆giai 外ngoại 道đạo 論luận 師sư 所sở 造tạo 舊cựu 師sư 立lập 量lượng 以dĩ 破phá 斥xích 之chi 故cố 引dẫn 以dĩ 為vi 因nhân 式thức 。

廣quảng 百bách 論luận 釋thích 云vân 有hữu 餘dư 徧biến 執chấp 明minh 論luận 聲thanh 常thường 初sơ 不bất 待đãi 緣duyên 後hậu 無vô 滅diệt 壞hoại 性tánh 自tự 能năng 顯hiển 越việt 諸chư 根căn 義nghĩa 為vi 決quyết [宋-木+之]# 量lượng 曾tằng 不bất 差sai 違vi 故cố 言ngôn 聲thanh 常thường 。 能năng 為vi [宋-木+之]# 量lượng 。 次thứ 執chấp 一nhất 切thiết 聲thanh 皆giai 是thị 常thường 聲thanh 徧biến 諸chư 法pháp 。 待đãi 緣duyên 則tắc 顯hiển 顯hiển 時thời 方phương 詮thuyên 表biểu 諸chư 法pháp 。 按án 聲thanh 顯hiển 論luận 為vi 明minh 論luận 有hữu 漏lậu 義nghĩa 。 轉chuyển 計kế 待đãi 緣duyên 而nhi 顯hiển 。 是thị 彼bỉ 同đồng 教giáo 中trung 人nhân 所sở 造tạo 。 勤cần 勇dũng 無vô 間gian 所sở 發phát 性tánh 理lý 于vu 聲thanh 無vô 常thường 宗tông 徧biến 是thị 宗tông 法pháp 性tánh (# 對đối 聲thanh 顯hiển 論luận 則tắc 徧biến )# 望vọng 同đồng 品phẩm 。 [宋-木+之]# 有hữu 勤cần 勇dũng 無vô 間gian 所sở 發phát 。 望vọng 異dị 品phẩm 徧biến 無vô 勤cần 勇dũng 無vô 間gian 所sở 發phát 。 亦diệc 具cụ 因nhân 三tam 相tương/tướng 。 故cố 名danh 正chánh 因nhân 。

問vấn 聲thanh 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 執chấp 受thọ 大đại 種chủng 聲thanh 。 二nhị 不bất 執chấp 受thọ 大đại 種chủng 聲thanh 三tam 執chấp 受thọ 不bất 執chấp 受thọ 大đại 種chủng 聲thanh 初sơ 謂vị 內nội 緣duyên 聲thanh 次thứ 唯duy 外ngoại 緣duyên 聲thanh 三tam 內nội 外ngoại 緣duyên 聲thanh 又hựu 聲thanh 者giả 謂vị 鳴minh 音âm 詞từ 吼hống 表biểu 彰chương 語ngữ 等đẳng 差sai 別biệt 諸chư 名danh 此thử 二nhị 因nhân 豈khởi 能năng 盡tận 攝nhiếp 答đáp 能năng 攝nhiếp 二nhị 論luận 所sở 指chỉ 詮thuyên 表biểu 之chi 聲thanh 則tắc 已dĩ 徧biến 是thị 宗tông 法pháp 性tánh 矣hĩ 。 何hà 須tu 盡tận 攝nhiếp 。 葢# 有hữu 法pháp 甚thậm 寛# 。 則tắc 有hữu 差sai 別biệt 及cập 和hòa 合hợp 扵# 宗tông 。 則tắc 已dĩ 簡giản 玄huyền 差sai 別biệt 而nhi 成thành 。 宗tông 法pháp 則tắc 較giảo 有hữu 法pháp 稍sảo 狹hiệp 囙# 。 但đãn 攝nhiếp 宗tông 之chi 狹hiệp 不bất 必tất 較giảo 論luận 于vu 寛# 處xứ 也dã 。 然nhiên 內nội 緣duyên 外ngoại 緣duyên 聲thanh 言ngôn 緣duyên 便tiện 有hữu 所sở 作tác 所sở 發phát 義nghĩa 若nhược 非phi 所sở 作tác 非phi 所sở 發phát 不bất 必tất 待đãi 緣duyên 始thỉ 有hữu 囙# 明minh 正chánh 理lý 門môn 論luận 云vân 由do 此thử 道Đạo 理lý 。 所sở 作tác 性tánh 故cố 能năng 成thành 無vô 常thường 及cập 無vô 我ngã 等đẳng 不bất 相tương 違vi 故cố 故cố 云vân 等đẳng 字tự 等đẳng 取thủ 無vô 我ngã 問vấn 云vân 何hà 所sở 作tác 性tánh 成thành 得đắc 無vô 我ngã 答đáp 計kế 有hữu 我ngã 者giả 不bất 出xuất 五ngũ 蘊uẩn 五ngũ 蘊uẩn 皆giai 從tùng 緣duyên 生sanh 緣duyên 散tán 則tắc 滅diệt 。 緣duyên 則tắc 待đãi 所sở 作tác 而nhi 有hữu 若nhược 非phi 所sở 作tác 則tắc 無vô 是thị 以dĩ 成thành 淂# 無vô 我ngã 。

末mạt 說thuyết 喻dụ 分phần/phân 二nhị 初sơ 正chánh 說thuyết 次thứ 釋thích 妨phương 。

今kim 初sơ 。

喻dụ 有hữu 二nhị 種chủng 一nhất 者giả 同đồng 法pháp 。 二nhị 者giả 異dị 法pháp 。 同đồng 法pháp 者giả 若nhược 于vu 是thị 處xứ 顯hiển 因nhân 同đồng 品phẩm 決quyết [宋-木+之]# 有hữu 性tánh 謂vị 若nhược 所sở 作tác 見kiến 彼bỉ 無vô 常thường 譬thí 如như 瓶bình 等đẳng 異dị 法pháp 者giả 若nhược 扵# 是thị 處xứ 說thuyết 所sở 立lập 無vô 因nhân 徧biến 非phi 有hữu 謂vị 若nhược 是thị 常thường 見kiến 非phi 所sở 作tác 。 如như 虚# 空không 等đẳng 。

喻dụ 譬thí 喻dụ 也dã 。 同đồng 法pháp 異dị 法pháp 。 同đồng 品phẩm 異dị 品phẩm 中trung 所sở 有hữu 法pháp 也dã 。 所sở 立lập 所sở 立lập 宗tông 也dã 。 所sở 立lập 無vô 者giả 。 宗tông 義nghĩa 全toàn 無vô 也dã 。

若nhược 說thuyết 喻dụ 支chi 。 則tắc 有hữu 二nhị 種chủng 一nhất 者giả 同đồng 品phẩm 法pháp 性tánh 二nhị 者giả 異dị 品phẩm 法pháp 性tánh 所sở 言ngôn 同đồng 品phẩm 法pháp 者giả 。 謂vị 若nhược 于vu 是thị 同đồng 喻dụ 処# 。 能năng 顯hiển 前tiền 因nhân 同đồng 品phẩm 決quyết [宋-木+之]# 有hữu 性tánh 合hợp 扵# 同đồng 品phẩm [宋-木+之]# 有hữu 性tánh 。 是thị 名danh 同đồng 法pháp 。 其kỳ 式thức 若nhược 何hà 。 謂vị 若nhược 是thị 所sở 作tác 性tánh 共cộng 見kiến 彼bỉ 決quyết [宋-木+之]# 無vô 常thường 譬thí 如như 瓶bình 等đẳng 可khả 證chứng 也dã 。 所sở 言ngôn 異dị 品phẩm 法pháp 者giả 。 謂vị 若nhược 扵# 是thị 異dị 喻dụ 處xứ 可khả 說thuyết 所sở 立lập 宗tông 義nghĩa 全toàn 無vô 于vu 因nhân 上thượng 亦diệc 徧biến 非phi 有hữu 。 合hợp 扵# 異dị 品phẩm 徧biến 無vô 性tánh 。 是thị 名danh 異dị 法pháp 其kỳ 式thức 若nhược 何hà 謂vị 設thiết 若nhược 是thị 有hữu 常thường 性tánh 者giả 除trừ 非phi 共cộng 見kiến 非phi 是thị 所sở 作tác 譬thí 如như 虚# 空không 等đẳng 可khả 證chứng 也dã 。

瑜du 伽già 云vân 次thứ 引dẫn 喻dụ 者giả 。 為vì 欲dục 顯hiển 示thị 。 能năng 成thành 道Đạo 理lý 之chi 所sở 依y 止chỉ 。 現hiện 見kiến 事sự 故cố 。 又hựu 云vân 引dẫn 喻dụ 者giả 。 亦diệc 為vi 成thành 就tựu 。 所sở 立lập 宗tông 義nghĩa 引dẫn 囙# 所sở 依y 諸chư 餘dư 世thế 間gian 。 串xuyến 習tập 共cộng 許hứa 易dị 了liễu 之chi 法pháp 。 比tỉ 况# 言ngôn 論luận 也dã 。

顯hiển 揚dương 論luận 云vân 。 喻dụ 者giả 見kiến 邉# 義nghĩa 。 (# 所sở 見kiến 一nhất 邉# )# 謂vị 以dĩ 所sở 見kiến 邉# 。 与# 所sở 未vị 見kiến 邉# 。 和hòa 合hợp 正chánh 說thuyết 名danh 之chi 為ví 喻dụ 。 師sư 子tử 覺giác 云vân 所sở 見kiến 邉# 者giả 。 謂vị 已dĩ 顯hiển 了liễu 分phần/phân 。 未vị 見kiến 邊biên 者giả 。 未vị 顯hiển 了liễu 分phần/phân 以dĩ 顯hiển 了liễu 分phần/phân 顯hiển 未vị 顯hiển 了liễu 分phần/phân 。 會hội 義nghĩa 平bình 等đẳng 。 所sở 有hữu 正chánh 說thuyết 。 名danh 為vi 立lập 喻dụ 。

解giải 深thâm 密mật 經Kinh 云vân 。 自tự 類loại 譬thí 喻dụ 所sở 引dẫn 相tướng 者giả 。 謂vị 于vu 內nội 外ngoại 諸chư 行hành 聚tụ 中trung 。 引dẫn 諸chư 世thế 間gian 。 共cộng 所sở 了liễu 知tri 。 所sở 淂# 生sanh 死tử 。 以dĩ 為vi 譬thí 喻dụ 。 引dẫn 諸chư 世thế 間gian 。 共cộng 所sở 了liễu 知tri 。 所sở 淂# 生sanh 等đẳng 。 種chủng 種chủng 苦khổ 相tướng 。 以dĩ 為vi 譬thí 喻dụ 。 引dẫn 諸chư 世thế 間gian 。 共cộng 所sở 了liễu 知tri 。 所sở 淂# 不bất 自tự 在tại 相tương/tướng 。 以dĩ 為vi 譬thí 喻dụ 。 又hựu 復phục 扵# 外ngoại 。 引dẫn 諸chư 世thế 間gian 。 共cộng 所sở 了liễu 知tri 。 所sở 淂# 衰suy 盛thịnh 。 以dĩ 為vi 譬thí 喻dụ 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 當đương 知tri 是thị 名danh 。 自tự 類loại 譬thí 喻dụ 所sở 引dẫn 相tướng 。

護hộ 法Pháp 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 云vân 。 又hựu 諸chư 比tỉ 量lượng 。 欲dục 遮già 餘dư 義nghĩa 。 要yếu 有hữu 同đồng 法pháp 。 然nhiên 後hậu 方phương 成thành 。 同đồng 法pháp 若nhược 是thị 無vô 。 異dị 法pháp 應ưng 非phi 有hữu 。 又hựu 云vân 唯duy 遮già 異dị 義nghĩa 所sở 遮già 事sự 境cảnh 。 名danh 為vi 同đồng 喻dụ 。 其kỳ 異dị 法pháp 喻dụ 。 二nhị 分phần 俱câu 行hành 。 可khả 名danh 為vi 徧biến 。 若nhược 無vô 同đồng 喻dụ 。 何hà 所sở 徧biến 邪tà 。 又hựu 云vân 喻dụ 則tắc 是thị 一nhất 分phần/phân 所sở 攝nhiếp 。 因nhân 既ký 俗tục 有hữu 。 喻dụ 亦diệc 應ưng 然nhiên 。 按án 同đồng 喻dụ 是thị 遮già 詮thuyên 者giả 別biệt 如như 是thị 說thuyết 。

龍long 樹thụ 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 云vân 。 前tiền 是thị 遮già 詮thuyên 。 (# 同đồng 喻dụ )# 後hậu 是thị 止chỉ 濫lạm 。 由do 合hợp 及cập 離ly 。 比tỉ 度độ 義nghĩa 故cố 。 為vi 要yếu 具cụ 二nhị 。 譬thí 喻dụ 言ngôn 詞từ 。 方phương 成thành 能năng 立lập 。 為vi 如như 其kỳ 因nhân 。 但đãn 應ưng 說thuyết 一nhất 。 若nhược 就tựu 正chánh 理lý 。 應ưng 具cụ 說thuyết 二nhị 。 由do 是thị 具cụ 足túc 顯hiển 示thị 。 所sở 立lập 不bất 離ly 其kỳ 因nhân 。 以dĩ 其kỳ 顯hiển 示thị 同đồng 品phẩm [宋-木+之]# 有hữu 。 異dị 品phẩm 徧biến 無vô 。 能năng 正chánh 對đối 治trị 相tương 違vi 不bất 定định 故cố 。 若nhược 有hữu 于vu 此thử 一nhất 分phần/phân 已dĩ 成thành 。 隨tùy 說thuyết 一nhất 分phần/phân 。 亦diệc 能năng 成thành 立lập 。 (# 但đãn 說thuyết 同đồng 喻dụ )# 若nhược 如như 其kỳ 聲thanh 両# 義nghĩa 同đồng 許hứa 。 俱câu 不bất 須tu 說thuyết 。 (# 但đãn 囙# 無vô 喻dụ )# 或hoặc 由do 義nghĩa 唯duy 一nhất 能năng 顯hiển 二nhị 。 (# 同đồng 可khả 顯hiển 異dị )# 又hựu 比tỉ 量lượng 中trung 。 唯duy 見kiến 此thử 理lý 。 若nhược 所sở 比tỉ 処# 。 此thử 相tương/tướng 審thẩm [宋-木+之]# 。 扵# 餘dư 同đồng 類loại 。 念niệm 此thử [宋-木+之]# 有hữu 。 于vu 彼bỉ 無vô 處xứ 。 念niệm 此thử 徧biến 無vô 。 是thị 故cố 由do 此thử 。 生sanh 決quyết [宋-木+之]# 解giải 。 (# 可khả 無vô 喻dụ )# 故cố 本bổn 頌tụng 言ngôn 。 如như 自tự 決quyết [宋-木+之]# 已dĩ 。 希hy 他tha 決quyết [宋-木+之]# 生sanh 。 說thuyết 宗tông 法pháp 相tướng 應ưng 。 所sở 立lập 餘dư 遠viễn 離ly 。 按án 此thử 論luận 廣quảng 說thuyết 喻dụ 之chi 應ưng 有hữu 應ưng 無vô 。 冣# 為vi 明minh 晰tích 。 然nhiên 不bất 可khả 以dĩ 例lệ 對đối 敵địch 申thân 量lượng 者giả 。

念niệm 西tây 居cư 士sĩ 云vân 云vân 何hà 知tri 所sở 作tác 性tánh 淂# 成thành 無vô 常thường 。 合hợp 辭từ 曰viết 共cộng 見kiến 一nhất 切thiết 所sở 作tác 性tánh 者giả 。 皆giai 是thị 無vô 常thường 。 如như 彼bỉ 瓶bình 等đẳng 是thị 也dã 。 云vân 何hà 此thử 因nhân 翻phiên 彼bỉ 常thường 宗tông 。 離ly 辭từ 云vân 。 若nhược 是thị 常thường 者giả 。 [宋-木+之]# 非phi 所sở 作tác 。 如như 虚# 空không 等đẳng 是thị 也dã 。 合hợp 辭từ 當đương 因nhân 先tiên 宗tông 後hậu 。 離ly 辭từ 當đương 宗tông 先tiên 因nhân 後hậu 語ngữ 勢thế 如như 此thử 。

次thứ [米*睪]# 妨phương 。

此thử 中trung 常thường 言ngôn 。 表biểu 非phi 無vô 常thường 。 非phi 所sở 作tác 言ngôn 表biểu 無vô 所sở 作tác 如như 有hữu 非phi 有hữu 。 說thuyết 名danh 非phi 有hữu 。

恐khủng 有hữu 難nạn/nan 曰viết 。 離ly 辭từ 顯hiển 說thuyết 虚# 空không 常thường 。 以dĩ 非phi 所sở 作tác 成thành 所sở 成thành 。 豈khởi 不bất 自tự 教giáo 相tương 違vi 。 為vi 防phòng 此thử 難nạn/nan 。 故cố [米*睪]# 之chi 曰viết 。 此thử 離ly 辭từ 中trung 常thường 之chi 一nhất 言ngôn 。 止chỉ 為vi 表biểu 彼bỉ 非phi 無vô 常thường 義nghĩa 。 原nguyên 非phi 成thành 常thường 。 非phi 所sở 作tác 之chi 言ngôn 止chỉ 為vi 表biểu 。 其kỳ 無vô 所sở 作tác 性tánh 。 原nguyên 非phi 立lập 無vô 所sở 作tác 。 譬thí 如như 因nhân 有hữu 斥xích 為vi 非phi 有hữu 。 但đãn 表biểu 與dữ 有hữu 別biệt 異dị 。 說thuyết 名danh 非phi 有hữu 。 既ký 非phi 有hữu 已dĩ 。 復phục 何hà 成thành 立lập 。

龍long 樹thụ 云vân 。 無vô 常thường 宗tông 中trung 無vô 異dị 品phẩm 。 常thường 宗tông 中trung 無vô 同đồng 品phẩm 。 若nhược 立lập 為vi 常thường 。 違vi 自tự 教giáo 故cố 。 即tức 此thử 難nạn/nan 意ý 也dã 。

護hộ 法Pháp 云vân 。 今kim 所sở 立lập 因nhân 。 唯duy 遮già 所sở 作tác 。 不bất 言ngôn 別biệt 有hữu 非phi 所sở 作tác 性tánh 。 又hựu 云vân 無vô 宗tông 若nhược 有hữu 。 對đối 立lập 有hữu 宗tông 。 無vô 宗tông 若nhược 無vô 。 有hữu 宗tông 何hà 對đối 。 如như 非phi 有hữu 言ngôn 。 唯duy 遮già 其kỳ 有hữu 。 不bất 詮thuyên 非phi 有hữu 。 亦diệc 不bất 表biểu 餘dư 。 又hựu 云vân 如như 在tại 夢mộng 中trung 。 所sở 緣duyên 皆giai 妄vọng 。 非phi 如như 夢mộng 智trí 。 所sở 計kế 空không 等đẳng 常thường 住trụ 實thật 有hữu 。 而nhi 可khả 信tín 依y 。

問vấn 。 瑜du 伽già 云vân 有hữu 立lập 為vi 有hữu 。 無vô 立lập 為vi 無vô 。 非phi 有hữu 同đồng 無vô 。 如như 何hà 可khả 通thông 。 答đáp 。 立lập 無vô 之chi 義nghĩa 。 為vi 遮già 他tha 有hữu 。 有hữu 既ký 遮già 已dĩ 。 所sở 依y 亦diệc 無vô 。 但đãn 是thị 立lập 遮già 。 竝tịnh 非phi 立lập 表biểu 。 雖tuy 說thuyết 名danh 立lập 。 所sở 立lập 是thị 無vô 。 隨tùy 立lập 隨tùy 遮già 。 不bất 成thành 立lập 相tương/tướng 。

問vấn 。 大đại 智Trí 度Độ 論luận 云vân 。 摩ma 訶ha 衍diễn 中trung 。 虚# 空không 名danh 無vô 法pháp 。 不bất 得đắc 說thuyết 常thường 不bất 淂# 說thuyết 無vô 常thường 。 不bất 淂# 言ngôn 有hữu 。 不bất 淂# 言ngôn 無vô 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 亦diệc 不bất 可khả 淂# 。 此thử 云vân 何hà 通thông 。 答đáp 。 彼bỉ 明minh 般Bát 若Nhã 心tâm 言ngôn 路lộ 絕tuyệt 之chi 旨chỉ 義nghĩa 本bổn 如như 是thị 若nhược 對đối 敵địch 申thân 量lượng 。 敵địch 論luận 不bất 許hứa 。 無vô 悟ngộ 他tha 果quả 故cố 必tất 依y 俗tục 所sở 淡đạm 令linh 他tha 易dị 觧# 。 說thuyết 有hữu 說thuyết 無vô 。 皆giai 設thiết 許hứa 義nghĩa 不bất 淂# 以dĩ 彼bỉ 例lệ 此thử 。

末mạt 合hợp 結kết 分phần/phân 二nhị 初sơ 合hợp 末mạt 結kết 。

今kim 初sơ 。

已dĩ 說thuyết 宗tông 因nhân 等đẳng 如như 是thị 多đa 言ngôn 。 開khai 悟ngộ 他tha 時thời 。 說thuyết 名danh 能năng 立lập 。 如như 說thuyết 聲thanh 無vô 常thường 者giả 。 是thị 立lập 宗tông 言ngôn 。 所sở 作tác 性tánh 故cố 者giả 。 是thị 宗tông 法pháp 言ngôn 若nhược 是thị 所sở 作tác 見kiến 彼bỉ 無vô 常thường 。 如như 瓶bình 等đẳng 者giả 。 是thị 隨tùy 同đồng 品phẩm 言ngôn 。 若nhược 是thị 其kỳ 常thường 。 見kiến 非phi 所sở 作tác 如như 虚# 空không 者giả 。 是thị 遠viễn 離ly 言ngôn 。

如như 上thượng 已dĩ 說thuyết 宗tông 因nhân 等đẳng (# 等đẳng 取thủ 同đồng 異dị 喻dụ )# 如như 是thị 多đa 言ngôn 。 若nhược 淂# 開khai 悟ngộ 他tha 時thời 。 方phương 可khả 說thuyết 名danh 能năng 立lập 。 今kim 從tùng 多đa 言ngôn 指chỉ 明minh 三tam 支chi 圎# 滿mãn 如như 說thuyết 聲thanh 無vô 常thường 者giả 。 是thị 立lập 宗tông 之chi 言ngôn 。 所sở 作tác 性tánh 故cố 者giả 。 是thị 宗tông 法pháp 能năng 成thành 之chi 言ngôn 。 若nhược 是thị 所sở 作tác 見kiến 彼bỉ 無vô 常thường 如như 瓶bình 等đẳng 者giả 。 是thị 合hợp 辭từ 隨tùy 順thuận 同đồng 品phẩm 之chi 言ngôn 。 若nhược 是thị 其kỳ 常thường 見kiến 非phi 所sở 作tác 如như 虚# 空không 者giả 。 是thị 遠viễn 離ly 同đồng 品phẩm 隨tùy 異dị 品phẩm 之chi 言ngôn 。

瑜du 伽già 云vân 不bất 相tương 違vi 者giả 。 亦diệc 二nhị 因nhân 緣duyên 。 一nhất 決quyết [宋-木+之]# 故cố 。 二nhị 異dị 所sở 成thành 故cố 。 不bất 相tương 違vi 者giả 。 于vu 為vi 成thành 就tựu 所sở 立lập 宗tông 義nghĩa 。 能năng 為vi 正chánh 量lượng 。 故cố 名danh 為vi 量lượng 。 按án 論luận 言ngôn 決quyết [宋-木+之]# 者giả 。 即tức 此thử 宗tông 因nhân 喻dụ 三tam 支chi 圎# 滿mãn 。 決quyết [宋-木+之]# 成thành 立lập 也dã 。 異dị 所sở 成thành 者giả 。 謂vị 極cực 成thành 能năng 別biệt 。

解giải 深thâm 密mật 經Kinh 云vân 即tức 如như 是thị 現hiện 見kiến 所sở 淂# 相tương/tướng 。 若nhược 依y 止chỉ 現hiện 。 見kiến 所sở 淂# 相tương/tướng 。 若nhược 自tự 類loại 譬thí 喻dụ 所sở 淂# 相tương/tướng 。 扵# 所sở 成thành 立lập 。 決quyết [宋-木+之]# 能năng 成thành 。 當đương 知tri 是thị 名danh 。 圓viên 成thành 實thật 相tướng 。 按án 此thử 能năng 立lập 相tương/tướng 。 即tức 後hậu 二nhị 相tương/tướng 。

所sở 作tác 性tánh 因nhân 。 後hậu 文văn 言ngôn 對đối 聲thanh 顯hiển 論luận 。 即tức 為vi 過quá 犯phạm 。

何hà 以dĩ 故cố 。 不bất 悟ngộ 他tha 故cố 。 故cố 文văn 中trung 言ngôn 開khai 悟ngộ 他tha 時thời 。 說thuyết 名danh 能năng 立lập 。 雖tuy 能năng 自tự 悟ngộ 。 對đối 敵địch 無vô 益ích 。

末mạt 結kết 。

唯duy 此thử 三tam 分phần/phân 。 說thuyết 名danh 能năng 立lập 。

三tam 分phần/phân 即tức 三tam 支chi 。 古cổ 疏sớ/sơ 云vân 芟# 夷di 五ngũ 分phần/phân 。 [宋-木+之]# 取thủ 三tam 支chi 。

能năng 立lập 之chi 分phần 。 有hữu 五ngũ 有hữu 三tam 。 今kim 說thuyết 立lập 量lượng 楷# 則tắc 。 唯duy 取thủ 此thử 宗tông 囙# 喻dụ 三tam 分phần/phân 。 說thuyết 名danh 能năng 立lập 。

龍long 樹thụ 云vân 于vu 所sở 比tỉ 中trung 。 除trừ 此thử (# 三tam 分phần/phân )# 更cánh 無vô 其kỳ 餘dư 支chi 分phần/phân 。 由do 是thị 遮già 遣khiển 餘dư 審thẩm 察sát 等đẳng 。 (# 分phần/phân )# 及cập 与# 合hợp 結kết 分phần/phân 。 按án 論luận 有hữu 五ngũ 分phần/phân 。 宗tông 因nhân 喻dụ 三tam 。 及cập 審thẩm 察sát 合hợp 結kết 二nhị 。 詳tường 見kiến 集tập 論luận 。 若nhược 立lập 量lượng 則tắc 但đãn 取thủ 三tam 分phần/phân 。

說thuyết 能năng 立lập 門môn 竟cánh 。

Print Friendly, PDF & Email