閑Nhàn 居Cư 編Biên
Quyển 0014
宋Tống 智Trí 圓Viên 著Trước

閑nhàn 居cư 編biên 第đệ 十thập 四tứ

宋tống 孤cô 山sơn 沙Sa 門Môn 。 智trí 圓viên 。 著trước 。

漉lộc 囊nang 贊tán (# 并tinh 序tự )#

予# 慨khái 漉lộc 囊nang 之chi 設thiết 墜trụy 地địa 久cửu 矣hĩ 嘗thường 循tuần 義nghĩa 淨tịnh 內nội 法pháp 傳truyền 栽tài 製chế 之chi 既ký 製chế 之chi 患hoạn 不bất 能năng 行hành 之chi 遂toại 為vi 贊tán 以dĩ 簡giản 兜Đâu 率Suất 律luật 師sư 實thật 有hữu 望vọng 於ư 敢cảm 而nhi 用dụng 也dã 。

能năng 仁nhân 立lập 教giáo 以dĩ 慈từ 為vi 本bổn 爰viên 制chế 漉lộc 囊nang 俾tỉ 蟲trùng 無vô 損tổn 載tái 濾lự 載tái 揚dương 飲ẩm 用dụng 何hà 傷thương 仁nhân 慈từ 在tại 心tâm 造tạo 次thứ 不bất 忘vong 尚thượng 憫mẫn 微vi 物vật 巨cự 者giả 安an 忽hốt 異dị 類loại 之chi 卑ty 者giả 尚thượng 然nhiên 同đồng 類loại 之chi 尊tôn 者giả 寧ninh 悖bội 去khứ 聖thánh 既ký 遙diêu 漉lộc 囊nang 道đạo 消tiêu 規quy 模mô 裁tài 製chế 杳# 若nhược 塵trần 飄phiêu 於ư 鑠thước 義nghĩa 淨tịnh 以dĩ 慈từ 為vi 性tánh 制chế 度độ 孔khổng 明minh 率suất 之chi 護hộ 命mạng 顧cố 我ngã 後hậu 學học 仰ngưỡng 止chỉ 先tiên 覺giác 製chế 而nhi 不bất 用dụng 心tâm 忸# 顏nhan 怍# 存tồn 羊dương 識thức 禮lễ 無vô 舛suyễn 大đại 體thể 法pháp 物vật 既ký 備bị 慈từ 門môn 亦diệc 啟khải 吾ngô 友hữu 兜Đâu 率Suất 持trì 律luật 第đệ 一nhất 。 漉lộc 囊nang 告cáo 成thành 行hành 用dụng 無vô 日nhật 欲dục 仁nhân 仁nhân 至chí 疇trù 云vân 喪táng 失thất 。

漉lộc 囊nang 志chí

釋Thích 氏thị 之chi 立lập 教giáo 博bác 施thí 而nhi 濟tế 眾chúng 根căn 慈từ 而nhi 祗chi 仁nhân 念niệm 水thủy 之chi 有hữu 微vi 蟲trùng 也dã 故cố 制chế 其kỳ 徒đồ 有hữu 事sự 於ư 飲ẩm 用dụng 者giả 漉lộc 之chi 以dĩ 緻trí 練luyện 之chi 囊nang 復phục 揚dương 於ư 泉tuyền 以dĩ 圖đồ 存tồn 活hoạt 噫# 非phi 夫phu 仁nhân 慈từ 之chi 大đại 博bác 濟tế 之chi 極cực 者giả 其kỳ 孰thục 能năng 留lưu 心tâm 於ư 至chí 微vi 之chi 物vật 乎hồ 去khứ 聖thánh 既ký 遠viễn 制chế 度độ 頹đồi 壞hoại 殆đãi 耳nhĩ 其kỳ 空không 言ngôn 而nhi 不bất 目mục 其kỳ 事sự 實thật 也dã 今kim 之chi 僧Tăng 尚thượng 不bất 識thức 其kỳ 規quy 模mô 狀trạng 貌mạo 況huống 稟bẩm 之chi 而nhi 日nhật 行hành 乎hồ 吾ngô 嘗thường 戚thích 戚thích 於ư 是thị 因nhân 率suất 義nghĩa 淨tịnh 之chi 說thuyết 而nhi 裁tài 製chế 之chi 謂vị 其kỳ 簡giản 且thả 要yếu 也dã (# 義nghĩa 淨tịnh 內nội 法pháp 傳truyền 曰viết 熟thục 絹quyên 四tứ 尺xích 捉tróc 邊biên 長trường/trưởng 挽vãn 攝nhiếp 取thủ 兩lưỡng 頭đầu 刺thứ 使sử 相tương/tướng 著trước 兩lưỡng 角giác 施thí 帶đái 兩lưỡng 畔bạn 置trí 鈎câu 中trung 安an 橫hoạnh/hoành 杖trượng 張trương 開khai 尺xích 六lục 兩lưỡng 邊biên 繫hệ 柱trụ 下hạ 以dĩ 盆bồn 盛thịnh )# 既ký 成thành 懸huyền 之chi 草thảo 堂đường 以dĩ 備bị 法pháp 物vật 之chi 數số 爾nhĩ (# 釋Thích 氏thị 法pháp 物vật 有hữu 六lục 三tam 衣y 一nhất 鉢bát 漉lộc 囊nang 坐tọa 具cụ )# 若nhược 乃nãi 取thủ 而nhi 用dụng 之chi 則tắc 未vị 能năng 也dã 或hoặc 曰viết 既ký 製chế 之chi 必tất 用dụng 之chi 製chế 而nhi 不bất 用dụng 不bất 如như 不bất 製chế 無vô 乃nãi 行hành 詐trá 乎hồ 吾ngô 愀# 然nhiên 而nhi 對đối 曰viết 不bất 吾ngô 知tri 也dã 夫phu 吾ngô 之chi 不bất 用dụng 實thật 大đại 用dụng 於ư 世thế 也dã 何hà 哉tai 夫phu 仲trọng 尼ni 之chi 為vi 教giáo 也dã 莫mạc 不bất 好hảo/hiếu 生sanh 而nhi 惡ác 殺sát 乎hồ 叔thúc 世thế 不bất 能năng 守thủ 其kỳ 道đạo 失thất 其kỳ 禮lễ 則tắc 昆côn 蟲trùng 未vị 蟄chập 有hữu 火hỏa 而nhi 田điền 者giả 春xuân 有hữu 圍vi 其kỳ 澤trạch 者giả 掩yểm 其kỳ 群quần 者giả 取thủ 其kỳ 麛# 卵noãn 者giả 斯tư 謂vị 暴bạo 天thiên 物vật 也dã 抑ức 又hựu 兄huynh 有hữu 不bất 慈từ 於ư 弟đệ 者giả 父phụ 有hữu 不bất 慈từ 於ư 子tử 者giả 師sư 有hữu 不bất 慈từ 於ư 資tư 者giả 君quân 有hữu 不bất 慈từ 於ư 民dân 者giả 苟cẩu 見kiến 漉lộc 囊nang 之chi 製chế 乃nãi 曰viết 釋Thích 氏thị 於ư 水thủy 中trung 至chí 微vi 者giả 尚thượng 慈từ 而nhi 恕thứ 之chi 況huống 昆côn 蟲trùng 乎hồ 況huống 禽cầm 獸thú 乎hồ 況huống 麛# 卵noãn 乎hồ 況huống 為vi 弟đệ 為vi 子tử 為vi 資tư 為vi 民dân 乎hồ 我ngã 安an 得đắc 不bất 稟bẩm 仲trọng 尼ni 之chi 道đạo 以dĩ 好hảo/hiếu 生sanh 仁nhân 恕thứ 惻trắc 隱ẩn 為vi 心tâm 乎hồ 吾ngô 苟cẩu 不bất 能năng 好hảo/hiếu 生sanh 仁nhân 恕thứ 惻trắc 隱ẩn 者giả 非phi 但đãn 為vi 仲trọng 尼ni 之chi 罪tội 人nhân 實thật 包bao 羞tu 於ư 釋Thích 氏thị 也dã 禮lễ 度độ 由do 是thị 修tu 仁nhân 風phong 由do 是thị 行hành 故cố 曰viết 吾ngô 之chi 不bất 用dụng 實thật 大đại 用dụng 於ư 世thế 也dã 其kỳ 或hoặc 後hậu 來lai 有hữu 忿phẫn 吾ngô 之chi 不bất 用dụng 勇dũng 於ư 漉lộc 用dụng 者giả 亦diệc 由do 吾ngô 之chi 不bất 用dụng 也dã 故cố 吾ngô 之chi 製chế 漉lộc 囊nang 雖tuy 詐trá 亦diệc 有hữu 裨bì 於ư 儒nho 釋thích 也dã 或hoặc 者giả 慙tàm 而nhi 退thoái 。

出xuất 生sanh 圖đồ 紀kỷ (# 并tinh 序tự )#

儒nho 禮lễ 食thực 必tất 祭tế 其kỳ 先tiên 君quân 子tử 有hữu 事sự 不bất 忘vong 本bổn 也dã 釋Thích 氏thị 之chi 出xuất 生sanh 具cụ 云vân 出xuất 眾chúng 生sanh 食thực 葢# 祭tế 曠Khoáng 野Dã 鬼Quỷ 神Thần 。 及cập 鬼quỷ 子tử 母mẫu 沙Sa 門Môn 用dụng 心tâm 憫mẫn 異dị 類loại 也dã 不bất 忘vong 本bổn 仁nhân 也dã 憫mẫn 異dị 類loại 慈từ 也dã 兩lưỡng 者giả 同đồng 出xuất 而nhi 異dị 名danh 今kim 觀quán 後hậu 學học 鮮tiên 測trắc 厥quyết 由do 遂toại 使sử 出xuất 生sanh 事sự 乖quai 謹cẩn 潔khiết 於ư 檀đàn 越việt 家gia 則tắc 或hoặc 雜tạp 以dĩ 所sở 棄khí 處xứ 眾chúng 堂đường 則tắc 盤bàn 器khí 污ô 雜tạp 因nhân 圖đồ 其kỳ 形hình 容dung 紀kỷ 其kỳ 事sự 跡tích 以dĩ 示thị 來lai 者giả 且thả 祭tế 神thần 如như 神thần 在tại 享hưởng 于vu 克khắc 誠thành 在tại 儒nho 尚thượng 然nhiên 況huống 稟bẩm 佛Phật 制chế 今kim 眾chúng 居cư 宜nghi 以dĩ 淨tịnh 器khí 聚tụ 歛liễm 安an 此thử 像tượng 前tiền 良lương 久cửu 施thí 飛phi 走tẩu 鱗lân 介giới 之chi 屬thuộc 檀đàn 越việt 家gia 當đương 於ư 僧Tăng 食thực 畢tất 取thủ 其kỳ 生sanh 飯phạn 併tinh 著trước 一nhất 器khí 供cung 彼bỉ 形hình 像tượng 然nhiên 後hậu 散tán 之chi 然nhiên 律luật 亦diệc 許hứa 二nhị 食thực 時thời 先tiên 送tống 食thực 供cúng 養dường (# 寄ký 歸quy 傳truyền 亦diệc 云vân 復phục 於ư 行hành 末mạt 安an 食thực 一nhất 盤bàn 以dĩ 供cung 訶ha 利lợi 帝đế 母mẫu 也dã )# 若nhược 或hoặc 先tiên 供cung 則tắc 眾chúng 僧Tăng 不bất 須tu 各các 出xuất 竊thiết 恐khủng 於ư 時thời 未vị 安an 今kim 宜nghi 各các 出xuất 然nhiên 後hậu 聚tụ 而nhi 供cung 之chi 既ký 人nhân 別biệt 用dụng 心tâm 則tắc 咸hàm 思tư 佛Phật 制chế 庶thứ 幾kỷ 上thượng 士sĩ 勤cần 而nhi 行hành 之chi 。 所sở 謂vị 賢hiền 者giả 。 之chi 祭tế 必tất 受thọ 其kỳ 福phước 也dã 。

涅Niết 槃Bàn 南nam 本bổn 第đệ 十thập 五ngũ 云vân 佛Phật 遊du 曠khoáng 野dã 聚tụ 落lạc 有hữu 一nhất 鬼quỷ 神thần 即tức 以dĩ 曠khoáng 野dã 為vi 名danh 食thực 肉nhục 殺sát 生sanh 復phục 於ư 其kỳ 聚tụ 日nhật 食thực 一nhất 人nhân 佛Phật 為vi 說thuyết 法Pháp 。 愚ngu 不bất 受thọ 教giáo 。 佛Phật 即tức 化hóa 身thân 為vi 大đại 力lực 鬼quỷ 。 動động 其kỳ 宮cung 殿điện 彼bỉ 鬼quỷ 出xuất 宮cung 距cự 逆nghịch 見kiến 佛Phật 所sở 化hóa 躃tích 地địa 悶muộn 絕tuyệt 佛Phật 以dĩ 慈từ 手thủ 摩ma 身thân 即tức 還hoàn 起khởi 坐tọa 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 快khoái 哉tai 今kim 日nhật 還hoàn 得đắc 身thân 命mạng 是thị 大đại 神thần 王vương 赦xá 我ngã 諐# 咎cữu 佛Phật 現hiện 本bổn 身thân 復phục 為vi 說thuyết 法Pháp 。 令linh 彼bỉ 鬼quỷ 神thần 受thọ 不bất 殺sát 戒giới 。 是thị 日nhật 曠khoáng 野dã 村thôn 中trung 有hữu 一nhất 長trưởng 者giả 。 次thứ 應ưng 當đương 死tử 鬼quỷ 神thần 得đắc 已dĩ 即tức 以dĩ 施thí 佛Phật 佛Phật 為vi 立lập 字tự 名danh 手thủ 長trưởng 者giả 鬼quỷ 白bạch 佛Phật 言ngôn 我ngã 及cập 眷quyến 屬thuộc 。 唯duy 仰ngưỡng 血huyết 肉nhục 以dĩ 自tự 存tồn 活hoạt 。 今kim 已dĩ 受thọ 戒giới 當đương 何hà 資tư 立lập 佛Phật 即tức 答đáp 言ngôn 。 從tùng 今kim 當đương 敕sắc 聲Thanh 聞Văn 弟đệ 子tử 。 隨tùy 有hữu 修tu 行hành 佛Phật 法Pháp 。 之chi 處xứ 悉tất 當đương 令linh 其kỳ 施thí 汝nhữ 飲ẩm 食thực 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 為vì 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 制chế 如như 是thị 戒giới 汝nhữ 等đẳng 從tùng 今kim 。 常thường 當đương 施thí 彼bỉ 曠Khoáng 野Dã 鬼Quỷ 神Thần 。 食thực 若nhược 有hữu 住trú 處xứ 不phủ 。 能năng 施thí 者giả 當đương 知tri 是thị 輩bối 。 非phi 我ngã 弟đệ 子tử 。 即tức 是thị 天thiên 魔ma 徒đồ 黨đảng 眷quyến 屬thuộc 寄ký 歸quy 傳truyền 第đệ 一nhất 云vân 施thí 主chủ 初sơ 置trí 聖thánh 僧Tăng 供cung 次thứ 乃nãi 行hành 食thực 以dĩ 奉phụng 僧Tăng 眾chúng 復phục 於ư 行hành 末mạt 安an 食thực 一nhất 盤bàn 以dĩ 供cung 呵ha 利lợi 底để 母mẫu 其kỳ 母mẫu 先tiên 身thân 因nhân 事sự 發phát 願nguyện 食thực 王vương 舍xá 城thành 所sở 有hữu 兒nhi 童đồng 遂toại 受thọ 藥dược 叉xoa 身thân 生sanh 五ngũ 百bách 兒nhi 日nhật 飱# 王vương 城thành 男nam 女nữ 佛Phật 遂toại 藏tạng 其kỳ 稚trĩ 子tử 名danh 愛ái 兒nhi 母mẫu 遂toại 覓mịch 之chi 佛Phật 告cáo 曰viết 汝nhữ 子tử 五ngũ 百bách 一nhất 尚thượng 見kiến 憐lân 況huống 復phục 餘dư 人nhân 。 但đãn 一nhất 二nhị 乎hồ 佛Phật 因nhân 化hóa 之chi 令linh 受thọ 五Ngũ 戒Giới 。 乃nãi 請thỉnh 佛Phật 曰viết 我ngã 兒nhi 五ngũ 百bách 今kim 何hà 食thực 焉yên 佛Phật 言ngôn 苾Bật 芻Sô 等đẳng 住trú 處xứ 寺tự 家gia 日nhật 日nhật 每mỗi 設thiết 祭tế 食thực 令linh 汝nhữ 等đẳng 充sung 飱# 故cố 西tây 方phương 諸chư 寺tự 每mỗi 於ư 門môn 屋ốc 處xứ 或hoặc 在tại 食thực 厨trù 邊biên 素tố 畵họa 母mẫu 形hình 抱bão 一nhất 兒nhi 子tử 於ư 膝tất 下hạ 或hoặc 五ngũ 或hoặc 三tam 以dĩ 表biểu 其kỳ 像tượng 每mỗi 日nhật 於ư 前tiền 盛thịnh 陳trần 供cung 食thực 母mẫu 乃nãi 四Tứ 天Thiên 王Vương 部bộ 眾chúng 也dã 大đại 豐phong 勢thế 力lực 其kỳ 有hữu 疾tật 病bệnh 無vô 兒nhi 息tức 饗# 禱đảo 焉yên 皆giai 遂toại 願nguyện 詳tường 說thuyết 如như 律luật 神thần 州châu 先tiên 有hữu 名danh 鬼quỷ 子tử 母mẫu 也dã (# 今kim 詳tường 此thử 方phương 佛Phật 寺tự 皆giai 於ư 門môn 壁bích 畵họa 二nhị 神thần 神thần 後hậu 一nhất 女nữ 葢# 其kỳ 遺di 像tượng 既ký 二nhị 俱câu 受thọ 祭tế 故cố 并tinh 畵họa 之chi 或hoặc 有hữu 立lập 居cư 士sĩ 像tượng 者giả 盖# 手thủ 長trưởng 者giả 也dã 西tây 壁bích 即tức 曠khoáng 野dã 之chi 身thân 東đông 壁bích 即tức 佛Phật 所sở 化hóa 者giả 今kim 明minh 受thọ 祭tế 唯duy 圖đồ 曠khoáng 野dã 之chi 像tượng 焉yên )# 。

閑nhàn 居cư 編biên 第đệ 十thập 四tứ