閑Nhàn 居Cư 編Biên
Quyển 0012
宋Tống 智Trí 圓Viên 著Trước

閑nhàn 居cư 編biên 第đệ 十thập 二nhị

宋tống 孤cô 山sơn 沙Sa 門Môn 。 智trí 圓viên 。 著trước 。

書thư 智trí 者giả 大đại 師sư 碑bi 後hậu 序tự

聖thánh 宋tống 天thiên 禧# 二nhị 年niên 龍long 集tập 戊# 午ngọ 夏hạ 六lục 月nguyệt 十thập 日nhật 十thập 四tứ 世thế 法pháp 孫tôn 智trí 圓viên 字tự 無vô 外ngoại 糾# 同đồng 志chí 立lập 石thạch 于vu 錢tiền 唐đường 孤cô 山sơn 瑪mã 瑙não 院viện 佛Phật 殿điện 之chi 左tả 其kỳ 文văn 依y 補bổ 闕khuyết 舊cựu 集tập 故cố 與dữ 天thiên 台thai 勒lặc 石thạch 者giả 有hữu 異dị 按án 然nhiên 師sư 是thị 建kiến 中trung 三tam 年niên 二nhị 月nguyệt 滅diệt 梁lương 君quân 即tức 貞trinh 元nguyên 九cửu 年niên 十thập 一nhất 月nguyệt 卒thốt 天thiên 台thai 碑bi 乃nãi 元nguyên 和hòa 六lục 年niên 十thập 一nhất 月nguyệt 十thập 二nhị 日nhật 建kiến 距cự 然nhiên 歸quy 寂tịch 三tam 十thập 載tái 矣hĩ 距cự 肅túc 捐quyên 舘# 一nhất 十thập 九cửu 載tái 矣hĩ 於ư 乎hồ 荊kinh 溪khê 既ký 沒một 敬kính 之chi 既ký 往vãng 非phi 後hậu 之chi 人nhân 妄vọng 改cải 如như 何hà 補bổ 闕khuyết 卒thốt 逮đãi 今kim 二nhị 百bách 二nhị 十thập 七thất 年niên 矣hĩ 而nhi 遺di 編biên 在tại 焉yên 可khả 鑒giám 前tiền 繆mâu 庶thứ 來lai 者giả 毋vô 惑hoặc 與dữ 。

書thư 荊kinh 溪khê 大đại 師sư 碑bi 後hậu 序tự

錢tiền 唐đường 沙Sa 門Môn 釋thích 智trí 圓viên 字tự 无# 外ngoại 即tức 荊kinh 溪khê 九cửu 世thế 之chi 法pháp 孫tôn 也dã 嘗thường 慨khái 天thiên 台thai 墳phần 塔tháp 既ký 毀hủy 碑bi 表biểu 亦diệc 滅diệt 使sử 先tiên 祖tổ 之chi 德đức 善thiện 梁lương 公công 之chi 論luận 譔# 不bất 明minh 著trước 於ư 後hậu 世thế 焉yên 遂toại 師sư 僧Tăng 之chi 尊tôn 賢hiền 重trọng/trùng 道đạo 者giả 同đồng 立lập 石thạch 于vu 孤cô 山sơn 瑪mã 瑙não 院viện 佛Phật 殿điện 之chi 右hữu 庶thứ 觀quán 者giả 既ký 美mỹ 其kỳ 所sở 稱xưng 又hựu 美mỹ 其kỳ 所sở 為vi 抑ức 亦diệc 恕thứ 我ngã 之chi 不bất 肖tiếu 濫lạm 跂# 及cập 於ư 孝hiếu 子tử 孝hiếu 孫tôn 之chi 用dụng 心tâm 乎hồ 時thời 大đại 宋tống 天thiên 禧# 二nhị 年niên 歲tuế 次thứ 戊# 午ngọ 夏hạ 六lục 月nguyệt 五ngũ 日nhật 也dã 。

講giảng 堂đường 擊kích 蒙mông 集tập 序tự

夫phu 仲trọng 尼ni 之chi 旨chỉ 布bố 在tại 六lục 經kinh 世Thế 雄Hùng 之chi 法pháp 備bị 乎hồ 三tam 藏tạng 背bối/bội 叛bạn 六lục 經kinh 者giả 乃nãi 楊dương 墨mặc 之chi 黨đảng 蔑miệt 棄khí 三tam 藏tạng 者giả 即tức 魔ma 外ngoại 之chi 徒đồ 其kỳ 人nhân 存tồn 則tắc 其kỳ 道Đạo 行hạnh 其kỳ 人nhân 亡vong 則tắc 其kỳ 道đạo 廢phế 今kim 既ký 宗tông 師sư 接tiếp 武võ 講giảng 席tịch 相tương 望vọng 諒# 世Thế 雄Hùng 之chi 道đạo 未vị 墜trụy 地địa 也dã 重trùng 以dĩ 王vương 化hóa 所sở 被bị 人nhân 皆giai 好hiếu 學học 削tước 染nhiễm 之chi 子tử 咸hàm 恥sỉ 於ư 不bất 聽thính 習tập 焉yên 猶do 病bệnh 童đồng 蒙mông 未vị 善thiện 儀nghi 式thức 遂toại 於ư 暇hạ 日nhật 聊liêu 述thuật 五ngũ 篇thiên 始thỉ 於ư 建kiến 志chí 擇trạch 師sư 終chung 於ư 誡giới 惡ác 勸khuyến 善thiện 前tiền 四tứ 則tắc 示thị 接tiếp 對đối 語ngữ 言ngôn 之chi 事sự 令linh 有hữu 可khả 觀quán 後hậu 一nhất 明minh 學học 習tập 流lưu 通thông 之chi 旨chỉ 俾tỉ 至chí 於ư 道đạo 從tùng 微vi 至chí 著trước 得đắc 無vô 意ý 乎hồ 既ký 題đề 曰viết 擊kích 蒙mông 豈khởi 免miễn 夫phu 敘tự 事sự 之chi 繁phồn 碎toái 發phát 言ngôn 之chi 鄙bỉ 俚# 耶da 汝nhữ 曹tào 後hậu 學học 宜nghi 詳tường 覽lãm 焉yên 。

講giảng 院viện 條điều 約ước 序tự

三tam 學học 既ký 設thiết 齊tề 身thân 口khẩu 示thị 威uy 儀nghi 者giả 戒giới 學học 備bị 焉yên 豈khởi 在tại 別biệt 立lập 程# 式thức 耶da 葢# 去khứ 聖thánh 既ký 遙diêu 時thời 方phương 不bất 同đồng 故cố 於ư 彼bỉ 人nhân 情tình 更cánh 為vi 約ước 束thú 俾tỉ 夫phu 學học 者giả 出xuất 處xứ 語ngữ 默mặc 不bất 罹li 乎hồ 愆khiên 失thất 則tắc 流lưu 通thông 克khắc 荷hà 得đắc 其kỳ 人nhân 也dã 吾ngô 道đạo 何hà 患hoạn 於ư 喪táng 乎hồ 吾ngô 祖tổ 智trí 者giả 立lập 制chế 十thập 條điều 以dĩ 訓huấn 來lai 學học 今kim 因nhân 而nhi 刪san 補bổ 不bất 損tổn 元nguyên 規quy 汝nhữ 曹tào 覽lãm 之chi 預dự 為vi 之chi 防phòng 而nhi 吾ngô 志chí 也dã 。

目mục 錄lục 序tự

予# 自tự 濫lạm 預dự 講giảng 科khoa 於ư 先tiên 聖thánh 之chi 道đạo 雖tuy 不bất 能năng 窮cùng 微vi 覩đổ 奧áo 而nhi 志chí 圖đồ 訓huấn 誘dụ 於ư 是thị 備bị 覽lãm 史sử 籍tịch 博bác 尋tầm 經kinh 疏sớ/sơ 其kỳ 有hữu 墜trụy 地địa 而nhi 絕tuyệt 傳truyền 者giả 他tha 說thuyết 而nhi 不bất 韙# 者giả 皆giai 筆bút 記ký 而nhi 發phát 揮huy 之chi 以dĩ 貽# 後hậu 學học 始thỉ 景cảnh 德đức 三tam 年niên 丙bính 午ngọ 歲tuế 至chí 今kim 大đại 中trung 祥tường 符phù 七thất 年niên 甲giáp 寅# 歲tuế 於ư 講giảng 授thọ 抱bão 疾tật 之chi 外ngoại 輒triếp 述thuật 科khoa 記ký 章chương 鈔sao 凡phàm 得đắc 三tam 十thập 部bộ 七thất 十thập 一nhất 卷quyển 竊thiết 慮lự 散tán 失thất 因nhân 次thứ 而nhi 錄lục 之chi 藏tạng 於ư 篋khiếp 笥# 或hoặc 後hậu 有hữu 所sở 述thuật 隨tùy 更cánh 編biên 續tục 所sở 冀ký 示thị 諸chư 子tử 孫tôn 詎cự 敢cảm 聞văn 於ư 達đạt 識thức 也dã 時thời 陽dương 秋thu 三tam 十thập 有hữu 九cửu 其kỳ 年niên 仲trọng 春xuân 既ký 望vọng 於ư 錢tiền 唐đường 崇sùng 福phước 寺tự 方phương 丈trượng 序tự 。

帝đế 年niên 紀kỷ 序tự

盧lô 江giang 子tử 者giả 氏thị 族tộc 名danh 字tự 。 則tắc 未vị 知tri 之chi 嘗thường 撰soạn 帝đế 年niên 紀kỷ 一nhất 卷quyển 始thỉ 天thiên 地địa 闢tịch 設thiết 降giáng/hàng 及cập 我ngã 宋tống 大đại 凡phàm 百bách 王vương 禪thiền 讓nhượng 之chi 歷lịch 數số 五ngũ 運vận 相tương 生sanh 之chi 正chánh 統thống 建kiến 都đô 之chi 所sở 紀kỷ 年niên 之chi 號hiệu 以dĩ 至chí 僣# 偽ngụy 偏thiên 覇phách 者giả 皆giai 略lược 載tái 名danh 目mục 於ư 其kỳ 間gian 繇# 是thị 萬vạn 古cổ 陳trần 跡tích 不bất 待đãi 博bác 閱duyệt 群quần 史sử 而nhi 歷lịch 歷lịch 可khả 見kiến 如như 指chỉ 掌chưởng 焉yên 抑ức 又hựu 帝đế 王vương 之chi 號hiệu 正chánh 統thống 者giả 書thư 之chi 以dĩ 朱chu 僣# 偽ngụy 者giả 書thư 之chi 以dĩ 墨mặc 有hữu 以dĩ 見kiến 枉uổng 直trực 分phần/phân 而nhi 褒bao 貶biếm 作tác 也dã 將tương 非phi 垂thùy 儆# 於ư 後hậu 世thế 俾tỉ 夫phu 知tri 列liệt 次thứ 在tại 天thiên 而nhi 杜đỗ 絕tuyệt 於ư 窺khuy 竊thiết 之chi 患hoạn 也dã 歟# 無vô 乃nãi 正chánh 人nhân 倫luân 之chi 大đại 要yếu 非phi 直trực 書thư 年niên 世thế 而nhi 已dĩ 吾ngô 覧# 其kỳ 文văn 知tri 其kỳ 用dụng 意ý 故cố 序tự 之chi 。

廣quảng 皮bì 日nhật 休hưu 法pháp 言ngôn 後hậu 序tự

法pháp 言ngôn 之chi 為vi 書thư 也dã 廣quảng 大đại 悉tất 備bị 二nhị 帝đế 三tam 王vương 姬# 公công 孔khổng 子tử 之chi 道đạo 盡tận 在tại 此thử 矣hĩ 百bách 王vương 之chi 模mô 範phạm 歟# 萬vạn 世thế 之chi 蓍thi 蔡thái 歟# 孟# 軻kha 以dĩ 來lai 力lực 扶phù 聖thánh 道Đạo 者giả 未vị 有hữu 如như 子tử 雲vân 者giả 也dã 夫phu 聖thánh 以dĩ 降giáng/hàng 言ngôn 歟# 行hành 歟# 難nạn/nan 其kỳ 無vô 玼# 乎hồ 是thị 故cố 雄hùng 之chi 賢hiền 而nhi 有hữu 媚mị 莾mãng 之chi 言ngôn 也dã 孝hiếu 至chí 篇thiên 曰viết 周chu 公công 以dĩ 來lai 未vị 有hữu 漢hán 公công 之chi 懿# 也dã 勤cần 勞lao 則tắc 過quá 於ư 阿a 衡hành 李# 軌quỹ 以dĩ 為vi 稱xưng 莽mãng 居cư 攝nhiếp 以dĩ 前tiền 之chi 美mỹ 劇kịch 秦tần 美mỹ 新tân 云vân 大đại 新tân 受thọ 命mạng 上thượng 帝đế 豈khởi 居cư 攝nhiếp 以dĩ 前tiền 邪tà 柳liễu 子tử 厚hậu 謂vị 阿a 衡hành 之chi 事sự 不bất 可khả 過quá 遇ngộ 則tắc 反phản 矣hĩ 且thả 孟# 子tử 美mỹ 夫phu 子tử 賢hiền 於ư 堯# 舜thuấn 遠viễn 矣hĩ 亦diệc 應ưng 反phản 刺thứ 仲trọng 尼ni 也dã 如như 其kỳ 不bất 爾nhĩ 豈khởi 其kỳ 過quá 阿a 衡hành 為vi 反phản 邪tà 是thị 知tri 楊dương 子tử 美mỹ 莽mãng 比tỉ 德đức 於ư 周chu 公công 故cố 云vân 過quá 阿a 衡hành 非phi 反phản 刺thứ 明minh 矣hĩ 或hoặc 楊dương 子tử 言ngôn 遜tốn 之chi 為vi 權quyền 也dã 噫# 子tử 雲vân 學học 何hà 道đạo 邪tà 學học 它# 道đạo 也dã 吾ngô 不bất 知tri 其kỳ 遜tốn 不bất 遜tốn 也dã 果quả 學học 仲trọng 尼ni 之chi 道đạo 也dã 夫phu 子tử 之chi 遜tốn 未vị 聞văn 若nhược 至chí 孝hiếu 美mỹ 新tân 之chi 佞nịnh 者giả 吾ngô 以dĩ 為vi 媚mị 莽mãng 之chi 言ngôn 是thị 也dã 先tiên 儒nho 之chi 說thuyết 皆giai 為vi 子tử 雲vân 文văn 過quá 而nhi 諱húy 惡ác 耳nhĩ 意ý 欲dục 大đại 子tử 雲vân 之chi 道đạo 反phản 小tiểu 之chi 是thị 昧muội 於ư 子tử 雲vân 之chi 道đạo 也dã 何hà 乎hồ 夫phu 賢hiền 人nhân 君quân 子tử 雖tuy 未vị 免miễn 其kỳ 過quá 苟cẩu 有hữu 過quá 必tất 自tự 知tri 既ký 自tự 知tri 必tất 自tự 訟tụng 豈khởi 同đồng 小tiểu 人nhân 過quá 也dã 必tất 文văn 不bất 能năng 自tự 訟tụng 乎hồ 趙triệu 盾# 曰viết 自tự 貽# 伊y 戚thích 其kỳ 我ngã 之chi 謂vị 乎hồ 魏ngụy 武võ 曰viết 吾ngô 小tiểu 過quá 失thất 大đại 忿phẫn 怒nộ 汝nhữ 勿vật 學học 也dã 嗚ô 呼hô 子tử 雲vân 之chi 賢hiền 於ư 趙triệu 盾# 魏ngụy 武võ 遠viễn 矣hĩ 豈khởi 欲dục 文văn 其kỳ 過quá 耶da 是thị 使sử 萬vạn 世thế 之chi 下hạ 不bất 肖tiếu 輩bối 遇ngộ 其kỳ khuy 覦# 神thần 器khí 者giả 不bất 能năng 自tự 正chánh 。 必tất 曲khúc 媚mị 以dĩ 事sự 之chi 果quả 成thành 也dã 則tắc 曰viết 我ngã 知tri 天thiên 命mạng 之chi 有hữu 往vãng 也dã 果quả 不bất 成thành 則tắc 曰viết 我ngã 學học 子tử 雲vân 之chi 遜tốn 也dã 千thiên 誑cuống 萬vạn 詐trá 革cách 面diện 取thủ 容dung 豈khởi 不bất 由do 踵chủng 美mỹ 新tân 之chi 弊tệ 乎hồ 故cố 曰viết 意ý 欲dục 大đại 子tử 雲vân 之chi 道đạo 而nhi 反phản 小tiểu 之chi 也dã 吾ngô 謂vị 子tử 雲vân 若nhược 在tại 聞văn 吾ngô 之chi 議nghị 必tất 能năng 為vi 國quốc 受thọ 惡ác 也dã 近cận 世thế 柳liễu 仲trọng 塗đồ 復phục 申thân 明minh 美mỹ 斯tư 之chi 理lý 詞từ 亦diệc 不bất 出xuất 於ư 文văn 過quá 矣hĩ 非phi 昧muội 子tử 雲vân 之chi 道đạo 如như 何hà 惟duy 李# 唐đường 皮bì 日nhật 休hưu 以dĩ 斯tư 言ngôn 為vi 非phi 故cố 撰soạn 其kỳ 後hậu 序tự 以dĩ 明minh 之chi 吾ngô 韙# 之chi 故cố 廣quảng 焉yên 吁hu 嚮hướng 使sử 子tử 雲vân 深thâm 思tư 道đạo 之chi 行hành 喪táng 人nhân 之chi 死tử 生sanh 有hữu 天thiên 命mạng 者giả 於ư 言ngôn 則tắc 無vô 過quá 阿a 衡hành 之chi 佞nịnh 也dã 於ư 行hành 則tắc 無vô 懼cụ 禍họa 投đầu 閣các 之chi 事sự 也dã 不bất 亦diệc 盡tận 善thiện 乎hồ 然nhiên 子tử 雲vân 非phi 不bất 知tri 也dã 臨lâm 事sự 之chi 難nạn/nan 也dã 昔tích 者giả 夫phu 子tử 見kiến 衛vệ 靈linh 公công 問vấn 陳trần 則tắc 對đối 以dĩ 爼trở 豆đậu 聞văn 宋tống 司ty 馬mã 欲dục 害hại 則tắc 曰viết 天thiên 生sanh 德đức 於ư 予# 斯tư 聖thánh 師sư 之chi 言ngôn 行hạnh 也dã 子tử 雲vân 學học 夫phu 子tử 之chi 道đạo 也dã 有hữu 未vị 至chí 耳nhĩ 嚮hướng 所sở 謂vị 聖thánh 以dĩ 降giáng/hàng 言ngôn 歟# 行hành 歟# 難nạn/nan 其kỳ 無vô 疵tỳ 乎hồ 是thị 也dã 來lai 者giả 則tắc 聖thánh 師sư 之chi 言ngôn 行hạnh 可khả 矣hĩ 圖đồ 王vương 不bất 成thành 弊tệ 猶do 及cập 覇phách 思tư 之chi 。

閑nhàn 居cư 編biên 第đệ 十thập 二nhị