五Ngũ 家Gia 宗Tông 旨Chỉ 纂Toản 要Yếu
Quyển 0003
清Thanh 性Tánh 統Thống 編Biên

三Tam 山Sơn 來Lai 禪Thiền 師Sư 五Ngũ 家Gia 宗Tông 旨Chỉ 纂Toản 要Yếu 卷quyển 下hạ

普phổ 陀đà 嗣tự 法Pháp 門môn 人nhân 。 性tánh 統thống 。 編biên 。

溈# 仰ngưỡng 宗tông

溈# 山sơn 禪thiền 師sư 。 諱húy 靈linh 祐hựu 。 長trường/trưởng 溪khê 趙triệu 氏thị 子tử 。 得đắc 法Pháp 於ư 百bách 丈trượng 海hải 和hòa 尚thượng 。 初sơ 至chí 大đại 溈# 。 木mộc 食thực 澗giản 飲ẩm 。 十thập 餘dư 年niên 始thỉ 得đắc 仰ngưỡng 山sơn 慧tuệ 寂tịch 禪thiền 師sư 相tương/tướng 與dữ 振chấn 興hưng 其kỳ 道đạo 。 故cố 諸chư 方phương 稱xưng 曰viết 溈# 仰ngưỡng 宗tông 。

溈# 仰ngưỡng 宗tông 風phong 。 父phụ 子tử 一nhất 家gia 。 師sư 資tư 唱xướng 和hòa 。 語ngữ 默mặc 不bất 露lộ 。 明minh 暗ám 交giao 馳trì 。 體thể 用dụng 雙song 彰chương 。 無vô 舌thiệt 人nhân 為vi 宗tông 。 圓viên 相tương/tướng 明minh 之chi 。

圓viên 相tương/tướng 起khởi 因nhân

圓viên 相tương/tướng 之chi 作tác 。 始thỉ 於ư 南nam 陽dương 忠trung 國quốc 師sư 。 以dĩ 授thọ 侍thị 者giả 躭đam 源nguyên 。 源nguyên 承thừa 讖sấm 記ký 。 傳truyền 於ư 仰ngưỡng 山sơn 。 遂toại 目mục 為vi 溈# 仰ngưỡng 宗tông 。 總tổng 有hữu 六lục 名danh 。 曰viết 圓viên 相tương/tướng 。 曰viết 暗ám 機cơ 。 曰viết 義nghĩa 海hải 。 曰viết 字tự 海hải 。 曰viết 意ý 語ngữ 。 曰viết 嘿mặc 論luận 。 躭đam 源nguyên 謂vị 仰ngưỡng 山sơn 曰viết 。 國quốc 師sư 傳truyền 六lục 代đại 祖tổ 師sư 圓viên 相tương/tướng 九cửu 十thập 六lục 箇cá 。 授thọ 與dữ 老lão 僧Tăng 。 國quốc 師sư 示thị 寂tịch 時thời 。 復phục 謂vị 予# 曰viết 。 吾ngô 滅diệt 後hậu 三tam 十thập 年niên 。 南nam 方phương 有hữu 一nhất 沙Sa 彌Di 來lai 。 大đại 興hưng 此thử 道đạo 。 次thứ 第đệ 傳truyền 授thọ 。 毋vô 令linh 斷đoạn 絕tuyệt 。 吾ngô 詳tường 此thử 讖sấm 。 事sự 在tại 汝nhữ 躳# 。 我ngã 今kim 付phó 汝nhữ 。 汝nhữ 當đương 奉phụng 持trì 。 仰ngưỡng 山sơn 既ký 得đắc 。 遂toại 焚phần 之chi 。 一nhất 日nhật 。 又hựu 謂vị 仰ngưỡng 山sơn 曰viết 。 向hướng 所sở 傳truyền 圓viên 相tương/tướng 。 宜nghi 深thâm 秘bí 之chi 。 仰ngưỡng 曰viết 。 燒thiêu 卻khước 了liễu 也dã 。 源nguyên 曰viết 。 此thử 乃nãi 諸chư 佛Phật 相tương/tướng 傳truyền 至chí 今kim 。 何hà 乃nãi 燒thiêu 卻khước 。 仰ngưỡng 曰viết 。 某mỗ 甲giáp 一nhất 覧# 。 已dĩ 知tri 其kỳ 意ý 。 能năng 用dụng 始thỉ 得đắc 。 不bất 可khả 執chấp 本bổn 也dã 。 源nguyên 曰viết 。 於ư 子tử 即tức 得đắc 。 來lai 者giả 何hà 如như 。 仰ngưỡng 曰viết 。 和hòa 尚thượng 若nhược 要yếu 。 重trọng/trùng 錄lục 一nhất 本bổn 。 乃nãi 重trọng/trùng 錄lục 呈trình 似tự 躭đam 源nguyên 。 一nhất 無vô 差sai 失thất 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 國quốc 師sư 父phụ 子tử 太thái 無vô 因nhân 。 讖sấm 記ký 傳truyền 來lai 直trực 到đáo 今kim 。 畵họa 得đắc 圈quyển 圈quyển 九cửu 十thập 六lục 。 青thanh 天thiên 白bạch 日nhật 換hoán 人nhân 睛tình 。

暗ám 機cơ

仰ngưỡng 山sơn 親thân 於ư 躭đam 源nguyên 處xứ 受thọ 九cửu 十thập 六lục 種chủng 圓viên 相tương/tướng 。 後hậu 於ư 溈# 山sơn 處xứ 因nhân ○# 此thử 相tương/tướng 頓đốn 悟ngộ 。 有hữu 語ngữ 云vân 。 諸chư 佛Phật 秘bí 印ấn 。 豈khởi 容dung 言ngôn 乎hồ 。 又hựu 曰viết 。 我ngã 於ư 躭đam 源nguyên 處xứ 得đắc 體thể 。 溈# 山sơn 處xứ 得đắc 用dụng 。 謂vị 之chi 父phụ 子tử 投đầu 機cơ 。 故cố 有hữu 圓viên 相tương/tướng 辨biện 的đích 於ư 人nhân 。 或hoặc 畵họa [○@牛]# 此thử 相tương/tướng 。 乃nãi 縱túng/tung 意ý 。 或hoặc 畵họa [○@佛]# 此thử 相tương/tướng 。 乃nãi 奪đoạt 意ý 。 或hoặc 畵họa [○@人]# 此thử 相tương/tướng 。 乃nãi 肯khẳng 不bất 全toàn 意ý 。 或hoặc 畵họa [○@卍]# 此thử 相tương/tướng 。 乃nãi 全toàn 許hứa 意ý 。 或hoặc 畫họa 此thử 相tương/tướng 。 或hoặc 點điểm 破phá 。 或hoặc 劃hoạch 破phá 。 或hoặc 擲trịch 卻khước 。 或hoặc 抹mạt 卻khước 。 皆giai 是thị 截tiệt 斷đoạn 眾chúng 流lưu 也dã 。 更cánh 有hữu 種chủng 種chủng 多đa 相tương/tướng 。 無vô 非phi 賓tân 主chủ 縱túng/tung 奪đoạt 。 權quyền 實thật 機cơ 關quan 。 總tổng 看khán 時thời 節tiết 因nhân 緣duyên 。 隨tùy 機cơ 拈niêm 弄lộng 。 乃nãi 入nhập 廛triền 垂thùy 手thủ 。 方phương 便tiện 設thiết 施thí 。 又hựu 或hoặc 閑nhàn 暇hạ 。 師sư 資tư 辨biện 難nạn/nan 。 互hỗ 換hoán 機cơ 鋒phong 。 只chỉ 貴quý 大đại 用dụng 現hiện 前tiền 。 不bất 存tồn 軌quỹ 則tắc 耳nhĩ 。

一nhất 日nhật 。 梵Phạm 僧Tăng 來lai 參tham 。 仰ngưỡng 山sơn 於ư 地địa 上thượng 畵họa ○# 此thử 相tương/tướng 示thị 之chi 。 僧Tăng 進tiến 前tiền 添# 作tác 此thử 相tương/tướng 。 以dĩ 脚cước 抹mạt 卻khước 。 山sơn 展triển 兩lưỡng 手thủ 。 僧Tăng 拂phất 袖tụ 便tiện 行hành 。

仰ngưỡng 山sơn 閉bế 目mục 坐tọa 次thứ 。 有hữu 僧Tăng 潛tiềm 來lai 身thân 邊biên 立lập 。 山sơn 開khai 目mục 見kiến 。 遂toại 於ư 地địa 上thượng 。 畵họa 此thử 相tương/tướng 。 顧cố 視thị 其kỳ 僧Tăng 。 僧Tăng 無vô 對đối 。 如như 此thử 皆giai 暗ám 機cơ 之chi 類loại 也dã 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 如như 此thử 絡lạc 索sách 。 是thị 甚thậm 麼ma 弄lộng 猢# 猻# 底để 閑nhàn 家gia 具cụ 。 雖tuy 然nhiên 如như 是thị 。 也dã 要yếu 大đại 家gia 知tri 委ủy 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 覿# 面diện 相tương/tướng 呈trình 事sự 最tối 奇kỳ 。 隨tùy 宜nghi 縱túng/tung 奪đoạt 在tại 臨lâm 機cơ 。 一nhất 輪luân 明minh 月nguyệt 輝huy 霄tiêu 漢hán 。 照chiếu 破phá 河hà 山sơn 影ảnh 畵họa 眉mi 。

義nghĩa 海hải

仰ngưỡng 山sơn 一nhất 日nhật 坐tọa 次thứ 。 有hữu 僧Tăng 來lai 禮lễ 拜bái 。 山sơn 不bất 顧cố 。 僧Tăng 問vấn 。 和hòa 尚thượng 還hoàn 識thức 字tự 麼ma 。 山sơn 云vân 。 隨tùy 分phần/phân 。 僧Tăng 乃nãi 左tả 旋toàn 一nhất 匝táp 。 云vân 。 是thị 甚thậm 麼ma 字tự 。 山sơn 於ư 地địa 上thượng 書thư 箇cá 十thập 字tự 。 僧Tăng 右hữu 旋toàn 一nhất 匝táp 。 云vân 。 是thị 甚thậm 麼ma 字tự 。 山sơn 乃nãi 改cải 十thập 字tự 作tác 卍vạn 字tự 。 僧Tăng 又hựu 畵họa ○# 此thử 相tương/tướng 。 以dĩ 兩lưỡng 手thủ 托thác 起khởi 。 如như 修tu 羅la 擎kình 日nhật 月nguyệt 勢thế 。 云vân 是thị 甚thậm 麼ma 字tự 。 山sơn 畵họa 圓viên 相tương/tướng 圍vi 卻khước [○@卍]# 字tự 。 僧Tăng 乃nãi 作tác 樓lâu 至chí 勢thế 。 山sơn 云vân 。 如như 是thị 。 如như 是thị 。 善thiện 自tự 護hộ 持trì 。 善thiện 哉tai 善thiện 哉tai 。 好hảo/hiếu 去khứ 。 僧Tăng 乃nãi 禮lễ 謝tạ 。 騰đằng 空không 而nhi 去khứ 。

時thời 有hữu 一nhất 道đạo 者giả 見kiến 。 後hậu 經kinh 五ngũ 日nhật 。 問vấn 山sơn 。 山sơn 云vân 。 汝nhữ 還hoàn 見kiến 否phủ/bĩ 。 者giả 云vân 。 吾ngô 見kiến 其kỳ 僧Tăng 。 騰đằng 空không 而nhi 去khứ 。 山sơn 云vân 。 此thử 是thị 西tây 天thiên 羅La 漢Hán 。 特đặc 來lai 探thám 吾ngô 宗tông 旨chỉ 。 者giả 云vân 。 某mỗ 甲giáp 雖tuy 覩đổ 此thử 。 種chủng 種chủng 三tam 昧muội 。 不bất 辨biện 其kỳ 理lý 。 山sơn 云vân 。 吾ngô 以dĩ 義nghĩa 為vì 汝nhữ 解giải 釋thích 。 此thử 是thị 八bát 種chủng 三tam 昧muội 。 覺giác 海hải 變biến 為vi 義nghĩa 海hải 。 體thể 同đồng 名danh 異dị 。 然nhiên 此thử 義nghĩa 合hợp 有hữu 因nhân 有hữu 果quả 。 即tức 時thời 異dị 時thời 。 總tổng 別biệt 不bất 離ly 隱ẩn 身thân 三tam 昧muội 也dã 。 如như 此thử 皆giai 義nghĩa 海hải 之chi 類loại 也dã 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 烏ô 焉yên 自tự 別biệt 。 刁điêu 刀đao 不bất 同đồng 。 者giả 僧Tăng 點điểm 畫họa 分phân 明minh 。 仰ngưỡng 山sơn 體thể 勢thế 完hoàn 備bị 。 正chánh 眼nhãn 看khán 來lai 。 且thả 不bất 識thức 者giả 箇cá 字tự 在tại 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 河hà 洛lạc 交giao 呈trình 。 鳥điểu 蟲trùng 迭điệt 變biến 。 剖phẫu 羲# 畫họa 之chi 奇kỳ 踪# 。 劃hoạch 蒼thương 頡hiệt 之chi 異dị 撰soạn 。 月nguyệt 印ấn 川xuyên 以dĩ 無vô 痕ngân 。 珠châu 入nhập 盤bàn 而nhi 自tự 轉chuyển 。 看khán 看khán 。 具cụ 眼nhãn 阿a 師sư 薦tiến 不bất 薦tiến 。

五ngũ 觀quán 了liễu 悟ngộ 和hòa 尚thượng 與dữ 仰ngưỡng 山sơn 立lập 玄huyền 問vấn 玄huyền 答đáp

此thử 相tương 謂vị 之chi 舉cử 函hàm 索sách 葢# 相tương/tướng 。 亦diệc 名danh 半bán 月nguyệt 待đãi 圓viên 相tương/tướng 。 若nhược 將tương 此thử 相tương/tướng 來lai 問vấn 。 有hữu 更cánh 添# 半bán 月nguyệt 對đối 之chi 。 答đáp 者giả 以dĩ 葢# 覆phú 函hàm 。 故cố 曰viết 函hàm 葢# 相tương 稱xứng 。 以dĩ 現hiện 圓viên 月nguyệt 相tương/tướng 也dã 。 此thử 相tương/tướng 名danh 抱bão 玉ngọc 求cầu 鑒giám 相tương/tướng 。 若nhược 將tương 此thử 相tương/tướng 來lai 問vấn 。 即tức 於ư 其kỳ 中trung 。 書thư 厶# 字tự 答đáp 之chi 。 此thử 相tương 謂vị 之chi 覓mịch 良lương 鑑giám 。 答đáp 者giả 識thức 玉ngọc 便tiện 下hạ 手thủ 也dã 。 [○@ㄙ]# 此thử 名danh 鈎câu 入nhập 索sách 續tục 相tương/tướng 。 若nhược 將tương 此thử 相tương/tướng 來lai 問vấn 。 但đãn 於ư 厶# 字tự 側trắc 添# 亻# 字tự 答đáp 之chi 。 乃nãi 問vấn 者giả 鈎câu 入nhập 。 答đáp 者giả 索sách 續tục 。 乃nãi 名danh 續tục 成thành 寶bảo 器khí 相tương/tướng 也dã 。 [○@(俬-禾)]# 此thử 名danh 已dĩ 成thành 寶bảo 器khí 相tương/tướng 。 若nhược 將tương 此thử 相tương/tướng 來lai 問vấn 。 但đãn 於ư 內nội 書thư 土thổ/độ 字tự 答đáp 之chi 。 [○@土]# 此thử 名danh 玄huyền 印ấn 玄huyền 旨chỉ 相tương/tướng 。 獨độc 脫thoát 超siêu 前tiền 眾chúng 相tướng 。 不bất 著trước 教giáo 意ý 所sở 攝nhiếp 。 若nhược 是thị 靈linh 利lợi 底để 。 對đối 面diện 分phân 付phó 。 擬nghĩ 之chi 則tắc 不bất 見kiến 也dã 。 三tam 祖tổ 云vân 。 毫hào 釐li 有hữu 差sai 。 天thiên 地địa 懸huyền 隔cách 。 苟cẩu 不bất 具cụ 眼nhãn 。 焉yên 能năng 辨biện 此thử 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 玄huyền 問vấn 玄huyền 答đáp 即tức 不bất 無vô 。 若nhược 一nhất 向hướng 滯trệ 在tại 裏lý 許hứa 。 未vị 免miễn 成thành 耙# 脫thoát 印ấn 子tử 矣hĩ 。 何hà 以dĩ 為vi 吾ngô 宗tông 向hướng 上thượng 之chi 旨chỉ 哉tai 。 學học 者giả 師sư 其kỳ 意ý 。 而nhi 用dụng 之chi 可khả 也dã 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 一nhất 人nhân 拈niêm 起khởi 一nhất 人nhân 圓viên 。 兩lưỡng 兩lưỡng 相tương 將tương 各các 一nhất 邊biên 。 識thức 得đắc 兩lưỡng 邊biên 符phù 合hợp 處xứ 。 收thu 來lai 依y 舊cựu 月nguyệt 團đoàn 圞# 。

辨biện 第đệ 八bát 識thức

此thử 是thị 眾chúng 生sanh 。 具cụ 有hữu 六lục 識thức 。 添# 空không 一nhất 識thức 。 名danh 為vi 七thất 識thức 。 七thất 識thức 不bất 可khả 得đắc 。 名danh 第đệ 八bát 識thức 。 亦diệc 名danh 八bát 王vương 子tử 。 亦diệc 名danh 八bát 解giải 脫thoát 。 亦diệc 名danh 八bát 丈trượng 夫phu 。 總tổng 有hữu 四tứ 八bát 。 三tam 十thập 二nhị 相tướng 。 此thử 是thị 果quả 相tương/tướng 。 因nhân 智trí 報báo 德đức 。 七thất 識thức 亦diệc 名danh 傳truyền 送tống 識thức 。 七thất 八bát 二nhị 識thức 。 不bất 相tương 離ly 故cố 。 來lai 為vi 先tiên 鋒phong 。 去khứ 為vi 殿điện 後hậu 。 以dĩ 至chí 追truy 思tư 過quá 去khứ 。 攀phàn 援viện 現hiện 在tại 。 念niệm 慮lự 未vị 來lai 。 三tam 細tế 。 六lục 粗thô 。 五ngũ 意ý 。 六lục 染nhiễm 。 七thất 識thức 。 分phần/phân 彼bỉ 分phần/phân 此thử 。 分phân 是thị 分phần/phân 非phi 。 八bát 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 名danh 為vi 白bạch 淨tịnh 識thức 。 本bổn 無vô 瑕hà 玷điếm 。 無vô 佛Phật 無vô 眾chúng 生sanh 。 無vô 你nễ 亦diệc 無vô 我ngã 。 古cổ 德đức 頌tụng 云vân 。 賴lại 耶da 白bạch 淨tịnh 本bổn 無vô 愚ngu 。 三tam 細tế 分phần/phân 時thời 有hữu 六lục 粗thô 。 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 從tùng 此thử 得đắc 。 大Đại 千Thiên 沙sa 界giới 作tác 凡phàm 夫phu 。 夢mộng 心tâm 桎trất 梏cốc 原nguyên 非phi 有hữu 。 病bệnh 眼nhãn 空không 花hoa 豈khởi 是thị 無vô 。 反phản 掌chưởng 之chi 間gian 成thành 十Thập 善Thiện 。 依y 然nhiên 赤xích 水thủy 獲hoạch 玄huyền 珠châu 。 第đệ 八bát 識thức 亦diệc 。 名danh 含hàm 藏tạng 識thức 。 若nhược 是thị 悟ngộ 底để 人nhân 。 六lục 七thất 因nhân 中trung 轉chuyển 。 五ngũ 八bát 果quả 上thượng 圓viên 。 六lục 識thức 轉chuyển 為vi 妙Diệu 觀Quán 察Sát 智Trí 。 反phản 觀quán 第đệ 八bát 識thức 為vi 不bất 動động 智trí 。 空không 無vô 內nội 外ngoại 。 名danh 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。 即tức 一nhất 體thể 也dã 。 平Bình 等Đẳng 性Tánh 智Trí 總tổng 號hiệu 也dã 。 以dĩ 妙Diệu 觀Quán 察Sát 智Trí 。 收thu 前tiền 六lục 根căn 。 六lục 塵trần 。 六lục 識thức 。 乃nãi 至chí 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 塵trần 勞lao 。 轉chuyển 為vi 成Thành 所Sở 作Tác 智Trí 。 成Thành 所Sở 作Tác 智Trí 。 轉chuyển 入nhập 妙Diệu 觀Quán 察Sát 智Trí 。 妙Diệu 觀Quán 察Sát 智Trí 。 轉chuyển 入nhập 平Bình 等Đẳng 性Tánh 智Trí 。 平Bình 等Đẳng 性Tánh 智Trí 。 轉chuyển 入nhập 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。 即tức 一nhất 體thể 也dã 。 是thị 相tương/tướng 宗tông 師sư 。 若nhược 有hữu 問vấn 難nạn/nan 能năng 轉chuyển 者giả 。 即tức 轉chuyển 在tại 那na 箇cá 識thức 。 按án 楞lăng 伽già 經Kinh 云vân 。 佛Phật 誡giới 大đại 慧tuệ 。 初sơ 中trung 後hậu 夜dạ 。 常thường 以dĩ 妙Diệu 觀Quán 察Sát 智Trí 。 當đương 淨tịnh 現hiện 流lưu 識thức 。 轉chuyển 六lục 根căn 為vi 成Thành 所Sở 作Tác 智Trí 。 如như 手thủ 仰ngưỡng 時thời 。 不bất 應ưng 問vấn 覆phú 手thủ 何hà 在tại 。 亦diệc 如như 水thủy 為vi 冰băng 時thời 。 不bất 即tức 有hữu 異dị 。 故cố 云vân 煩phiền 惱não 即tức 是thị 菩Bồ 提Đề 。 百bách 法pháp 。 唯duy 識thức 二nhị 論luận 。 但đãn 取thủ 其kỳ 義nghĩa 。 莫mạc 著trước 言ngôn 句cú 也dã 。 六lục 祖tổ 偈kệ 云vân 。 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 平Bình 等Đẳng 性Tánh 智Trí 心tâm 無vô 病bệnh 。 妙Diệu 觀Quán 察Sát 智Trí 見kiến 非phi 功công 。 成Thành 所Sở 作Tác 智Trí 同đồng 圓viên 鏡kính 。 五ngũ 八bát 六lục 七thất 果quả 因nhân 轉chuyển 。 但đãn 轉chuyển 其kỳ 名danh 無vô 實thật 性tánh 。 若nhược 於ư 轉chuyển 處xứ 不bất 留lưu 情tình 。 繁phồn 興hưng 永vĩnh 處xứ 那na 伽già 定định 。 六lục 妙Diệu 觀Quán 察Sát 智Trí 。 七thất 平Bình 等Đẳng 性Tánh 智Trí 因Nhân 地Địa 轉chuyển 。 五ngũ 成Thành 所Sở 作Tác 智Trí 。 八bát 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 果quả 上thượng 轉chuyển 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 還hoàn 見kiến 麼ma 。 ○# 喚hoán 作tác 識thức 亦diệc 得đắc 。 ○# 喚hoán 作tác 智trí 亦diệc 得đắc 。 且thả 道đạo 能năng 轉chuyển 底để 在tại 甚thậm 麼ma 處xứ 。 ○# 打đả 破phá 鏡kính 來lai 纔tài 向hướng 道đạo 。

三tam 種chủng 然nhiên 燈đăng (# 此thử 見kiến 曹tào 山sơn 錄lục 中trung 。 非phi 仰ngưỡng 山sơn 語ngữ 。 因nhân 前tiền 收thu 在tại 溈# 仰ngưỡng 宗tông 。 故cố 不bất 欲dục 移di 動động 也dã )# 。

曹tào 山sơn 云vân 。 然nhiên 燈đăng 前tiền 有hữu 一nhất 種chủng 。 一nhất 未vị 知tri 有hữu 。 同đồng 於ư 類loại 血huyết 之chi 乳nhũ 。 一nhất 知tri 有hữu 。 猶do 如như 意ý 未vị 萌manh 時thời 始thỉ 得đắc 本bổn 物vật 。 此thử 名danh 然nhiên 燈đăng 前tiền 。 有hữu 一nhất 種chủng 知tri 有hữu 。 往vãng 來lai 言ngôn 說thuyết 。 聲thanh 色sắc 。 是thị 非phi 。 亦diệc 不bất 屬thuộc 正chánh 照chiếu 。 亦diệc 不bất 得đắc 記ký 。 同đồng 類loại 血huyết 之chi 乳nhũ 。 是thị 漏lậu 失thất 邊biên 事sự 。 此thử 名danh 然nhiên 燈đăng 後hậu 。 直trực 是thị 三tam 際tế 事sự 盡tận 。 表biểu 裏lý 情tình 忘vong 。 得đắc 無vô 間gián 斷đoạn 。 此thử 始thỉ 得đắc 正chánh 然nhiên 燈đăng 。 乃nãi 云vân 得đắc 記ký (# 載tái 祖tổ 庭đình 事sự 苑uyển )# 。

如như 何hà 是thị 然nhiên 燈đăng 前tiền 。 首thủ 山sơn 云vân 。 諸chư 佛Phật 在tại 我ngã 前tiền 。 智trí 門môn 祚tộ 云vân 。 空không 劫kiếp 無vô 閑nhàn 人nhân 。 五ngũ 祖tổ 演diễn 云vân 。 令linh 人nhân 疑nghi 著trước 。

如như 何hà 是thị 然nhiên 燈đăng 後hậu 。 山sơn 云vân 。 諸chư 佛Phật 在tại 我ngã 後hậu 。 祚tộ 云vân 。 衲nạp 僧Tăng 天thiên 下hạ 走tẩu 。 演diễn 云vân 。 一nhất 場tràng 懡# 㦬# 。

如như 何hà 是thị 正chánh 然nhiên 燈đăng 。 山sơn 云vân 。 青thanh 山sơn 無vô 異dị 路lộ 。 祚tộ 云vân 。 火hỏa 星tinh 入nhập 牛ngưu 斗đẩu 。 演diễn 云vân 。 錯thác 認nhận 定định 盤bàn 星tinh 。

頌tụng 。 解giải 得đắc 分phân 明minh 珠châu 走tẩu 盤bàn 。 未vị 能năng 透thấu 脫thoát 幾kỷ 多đa 難nạn/nan 。 如như 瓶bình 注chú 水thủy 無vô 遺di 漏lậu 。 隔cách 海hải 風phong 光quang 冷lãnh 眼nhãn 看khán (# 然nhiên 燈đăng 前tiền )# 。

頌tụng 。 不bất 見kiến 明minh 珠châu 不bất 走tẩu 盤bàn 。 長trường/trưởng 天thiên 靜tĩnh 夜dạ 黑hắc 漫mạn 漫mạn 。 古cổ 今kim 十thập 世thế 無vô 增tăng 減giảm 。 拈niêm 起khởi 牛ngưu 頭đầu 尾vĩ 上thượng 安an (# 然nhiên 燈đăng 後hậu )# 。

頌tụng 。 問vấn 處xứ 分phân 明minh 答đáp 處xứ 親thân 。 塵trần 塵trần 剎sát 剎sát 總tổng 逢phùng 君quân 。 一nhất 聲thanh 黃hoàng 鳥điểu 青thanh 山sơn 外ngoại 。 占chiêm 斷đoạn 風phong 光quang 作tác 主chủ 人nhân (# 正chánh 然nhiên 燈đăng )# 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 前tiền 後hậu 且thả 置trí 。 直trực 須tu 正chánh 照chiếu 俱câu 忘vong 。 猶do 較giảo 些# 子tử 。 頌tụng 曰viết 。 然nhiên 燈đăng 前tiền 後hậu 不bất 相tương 因nhân 。 正chánh 是thị 然nhiên 燈đăng 略lược 較giảo 親thân 。 三tam 際tế 情tình 忘vong 無vô 所sở 住trụ 。 堂đường 堂đường 得đắc 見kiến 本bổn 來lai 人nhân 。

香hương 嚴nghiêm 三tam 照chiếu 語ngữ 頌tụng

本bổn 來lai 照chiếu 。 擬nghĩ 心tâm 開khai 口khẩu 隔cách 山sơn 河hà 。 寂tịch 寞mịch 無vô 言ngôn 也dã 被bị 訶ha 。 舒thư 展triển 無vô 窮cùng 又hựu 無vô 盡tận 。 卷quyển 來lai 絕tuyệt 跡tích 已dĩ 成thành 多đa 。

寂tịch 照chiếu 。 不bất 動động 如như 山sơn 萬vạn 事sự 休hưu 。 澄trừng 潭đàm 徹triệt 底để 未vị 曾tằng 流lưu 。 箇cá 中trung 正chánh 念niệm 常thường 相tương 續tục 。 月nguyệt 皎hiệu 天thiên 心tâm 雲vân 霧vụ 收thu 。

常thường 照chiếu 。 四tứ 威uy 儀nghi 內nội 不bất 曾tằng 虧khuy 。 今kim 古cổ 初sơ 無vô 間gián 斷đoạn 時thời 。 地địa 獄ngục 天thiên 堂đường 無vô 變biến 異dị 。 春xuân 回hồi 楊dương 柳liễu 綠lục 如như 絲ti 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 三tam 照chiếu 由do 來lai 一nhất 照chiếu 同đồng 。 何hà 分phần/phân 前tiền 後hậu 與dữ 當đương 中trung 。 箇cá 中trung 若nhược 了liễu 全toàn 無vô 事sự 。 一nhất 點điểm 靈linh 光quang 暎ánh 不bất 窮cùng 。

仰ngưỡng 山sơn 設thiết 九cửu 十thập 六lục 種chủng 圓viên 相tương/tướng 。 開khai 為vi 百bách 二nhị 十thập 。 合hợp 為vi 九cửu 十thập 六lục 。 共cộng 一nhất 十thập 九cửu 種chủng 門môn 設thiết 施thí 。 圓viên 收thu 在tại 於ư 六lục 門môn 。 一nhất 。 圓viên 相tương/tướng 。 二nhị 。 義nghĩa 海hải 。 三tam 。 暗ám 機cơ 。 四tứ 。 多đa 字tự 學học 。 五ngũ 。 意ý 語ngữ 。 六lục 。 默mặc 論luận 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 祇kỳ 箇cá 從tùng 中trung 辨biện 假giả 真chân 。 一nhất 門môn 闢tịch 破phá 許hứa 多đa 門môn 。 門môn 門môn 施thi 設thiết 成thành 何hà 義nghĩa 。 貴quý 在tại 臨lâm 機cơ 妙diệu 用dụng 親thân 。

仰ngưỡng 山sơn 臨lâm 終chung 付phó 法pháp 偈kệ 云vân 。 一nhất 二nhị 二nhị 三tam 子tử 。 平bình 目mục 復phục 仰ngưỡng 視thị 。 兩lưỡng 口khẩu 無vô 一nhất 舌thiệt 。 此thử 是thị 吾ngô 宗tông 旨chỉ 。 後hậu 龍long 潭đàm 智trí 演diễn 為vi 四tứ 偈kệ 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 仰ngưỡng 山sơn 平bình 生sanh 弄lộng 盡tận 虗hư 頭đầu 。 喜hỷ 得đắc 臨lâm 行hành 一nhất 句cú 傾khuynh 心tâm 吐thổ 出xuất 。 別biệt 無vô 剩thặng 旨chỉ 。 若nhược 非phi 龍long 潭đàm 註chú 破phá 。 惹nhạ 得đắc 無vô 數số 人nhân 打đả 瓦ngõa 鑽toàn 龜quy 。 委ủy 悉tất 麼ma 。 一nhất 輪luân 明minh 月nguyệt 空không 歸quy 去khứ 。 萬vạn 朵đóa 河hà 山sơn 鏡kính 影ảnh 中trung 。

龍long 潭đàm 智trí 四tứ 偈kệ

一nhất 二nhị 二nhị 三tam 子tử 。 [○@牛]# 牛ngưu 字tự 清thanh 風phong 起khởi 。 [○@(俬-禾)]# 佛Phật 來lai 看khán 不bất 就tựu 。 [○@人]# 人nhân 來lai 爭tranh 綱cương 紀kỷ 。

平bình 目mục 復phục 仰ngưỡng 視thị 。 兒nhi 孫tôn 還hoàn 有hữu 異dị 。 未vị 辨biện 箇cá 端đoan 倪nghê 。 出xuất 門môn 俱câu 失thất 利lợi 。

兩lưỡng 口khẩu 無vô 一nhất 舌thiệt 。 止chỉ 止chỉ 不bất 須tu 說thuyết 。 西tây 天thiên 僧Tăng 到đáo 來lai 。 烏ô 龜quy 喚hoán 作tác 鱉miết 。

此thử 是thị 吾ngô 宗tông 旨chỉ 。 揚dương 聲thanh 囉ra 囉ra 哩rị 。 鏡kính 智trí 出xuất 三tam 生sanh 。 吹xuy 到đáo 大đại 風phong 止chỉ 。

溈# 仰ngưỡng 宗tông 旨chỉ 頌tụng

權quyền 分phần/phân 九cửu 十thập 六lục 圈quyển 圞# 。 脫thoát 印ấn 相tương/tướng 承thừa 有hữu 所sở 傳truyền 。 垂thùy 手thủ 為vi 人nhân 曾tằng 作tác 拜bái 。 橫hoạnh/hoành 身thân 應ưng 物vật 善thiện 交giao 拳quyền 。 禪thiền 天thiên 雲vân 散tán 心tâm 光quang 現hiện 。 義nghĩa 海hải 波ba 澄trừng 月nguyệt 影ảnh 圓viên 。 明minh 暗ám 相tướng 參tham 看khán 變biến 態thái 。 莫mạc 教giáo 辜cô 負phụ 草thảo 鞋hài 錢tiền 。

仰ngưỡng 山sơn 九cửu 十thập 六lục 種chủng 圓viên 相tương/tướng 圖đồ

末mạt 前tiền 句cú ○# 。 第đệ 一nhất 句cú (# 方phương 員# 任nhậm 器khí 。 頭đầu 角giác 全toàn 彰chương )# 。

日nhật 用dụng 句cú ○# 。 第đệ 二nhị 句cú (# 體thể 用dụng 互hỗ 收thu 。 名danh 言ngôn 不bất 立lập )# 。

末mạt 後hậu 句cú 。 第đệ 三tam 句cú (# 隱ẩn 顯hiển 無vô 私tư 。 旁bàng 通thông 者giả 畔bạn )# 。

修tu 羅la 三tam 昧muội 擎kình 日nhật 月nguyệt 勢thế

女nữ 人nhân 三tam 昧muội 羅la 剎sát 不bất 隱ẩn

已dĩ 上thượng 開khai 為vi 百bách 二nhị 十thập 。 合hợp 為vi 九cửu 十thập 六lục 種chủng 。 總tổng 不bất 出xuất 十thập 九cửu 門môn 施thi 設thiết 也dã 。

一nhất 。 垂thùy 示thị 三tam 昧muội 門môn 。 二nhị 。 問vấn 答đáp 互hỗ 換hoán 門môn 。

三tam 。 性tánh 起khởi 無vô 作tác 門môn 。 四tứ 。 緣duyên 起khởi 無vô 礙ngại 門môn 。

五ngũ 。 明minh 機cơ 普phổ 互hỗ 門môn 。 六lục 。 暗ám 合hợp 賓tân 主chủ 門môn 。

七thất 。 三tam 生sanh 不bất 隔cách 門môn 。 八bát 。 即tức 幻huyễn 明minh 真chân 門môn 。

九cửu 。 用dụng 了liễu 生sanh 緣duyên 門môn 。 十thập 。 就tựu 生sanh 顯hiển 法Pháp 門môn 。

十thập 一nhất 。 冥minh 府phủ 生sanh 緣duyên 門môn 。 十thập 二nhị 。 三tam 境cảnh 順thuận 真chân 門môn 。

十thập 三tam 。 隨tùy 機cơ 識thức 生sanh 門môn 。 十thập 四tứ 。 海hải 印ấn 收thu 生sanh 門môn 。

十thập 五ngũ 。 密mật 用dụng 靈linh 機cơ 門môn 。 十thập 六lục 。 啐# 啄trác 同đồng 時thời 門môn 。

十thập 七thất 。 隨tùy 收thu 隨tùy 放phóng 門môn 。 十thập 八bát 。 卷quyển 舒thư 無vô 任nhậm 門môn 。

十thập 九cửu 。 一nhất 多đa 自tự 在tại 門môn 。

圓viên 收thu 六lục 門môn

一nhất 。 圓viên 相tương/tướng 。 ○# 。 二nhị 。 義nghĩa 海hải ○# ○# 。 三tam 。 暗ám 機cơ ○# ○# 。

四tứ 。 多đa 字tự 學học ○# ○# 五ngũ 。 意ý 語ngữ 。 六lục 。 默mặc 論luận 。

總tổng 斷đoạn

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 種chủng 種chủng 圓viên 相tương/tướng 。 雖tuy 是thị 多đa 門môn 設thiết 施thí 。 不bất 過quá 師sư 資tư 辨biện 驗nghiệm 。 臨lâm 機cơ 拈niêm 出xuất 。 毋vô 論luận 是thị 生sanh 是thị 佛Phật 。 情tình 與dữ 無vô 情tình 。 那na 能năng 越việt 得đắc 圈quyển 子tử 去khứ 。 莫mạc 道đạo 九cửu 十thập 六lục 箇cá 。 即tức 百bách 千thiên 萬vạn 億ức 。 剎sát 剎sát 塵trần 塵trần 。 種chủng 種chủng 變biến 現hiện 。 無vô 過quá 一nhất 箇cá 包bao 羅la 。 得đắc 其kỳ 意ý 者giả 。 勿vật 執chấp 其kỳ 本bổn 。 庶thứ 幾kỷ 用dụng 而nhi 無vô 礙ngại 可khả 也dã 。 識thức 者giả 酌chước 之chi 。

雲vân 門môn 宗tông

雲vân 門môn 禪thiền 師sư 。 諱húy 文văn 偃yển 。 姑cô 蘇tô 嘉gia 興hưng 人nhân 也dã 。 俗tục 姓tánh 張trương 氏thị 。 受thọ 具cụ 遊du 方phương 。 初sơ 參tham 睦mục 州châu 陳trần 尊tôn 宿túc 。 發phát 明minh 心tâm 要yếu 。 州châu 指chỉ 見kiến 雪tuyết 峰phong 存tồn 禪thiền 師sư 。 再tái 蒙mông 印ấn 可khả 。 初sơ 至chí 靈linh 樹thụ 。 開khai 法pháp 嗣tự 雪tuyết 峰phong 。 後hậu 遷thiên 雲vân 門môn 光quang 泰thái 寺tự 。 其kỳ 道đạo 大đại 振chấn 。 天thiên 下hạ 學học 者giả 望vọng 風phong 而nhi 至chí 。 號hiệu 雲vân 門môn 宗tông 。

雲vân 門môn 宗tông 風phong 。 出xuất 語ngữ 高cao 古cổ 。 迥huýnh 異dị 尋tầm 常thường 。 北bắc 斗đẩu 藏tạng 身thân 。 金kim 風phong 露lộ 體thể 。 三tam 句cú 可khả 辨biện 。 一nhất 鏃# 遼liêu 空không 。 超siêu 脫thoát 意ý 言ngôn 。 不bất 留lưu 情tình 見kiến 。 以dĩ 無vô 伴bạn 為vi 宗tông 。 或hoặc 一nhất 字tự 。 或hoặc 多đa 語ngữ 。 隨tùy 機cơ 拈niêm 示thị 明minh 之chi 。

雲vân 門môn 示thị 眾chúng 云vân 。 函hàm 葢# 乾can/kiền/càn 坤# 。 目mục 機cơ 銖thù 兩lưỡng 。 不bất 涉thiệp 萬vạn 緣duyên 。 作tác 麼ma 生sanh 承thừa 當đương 。 眾chúng 無vô 語ngữ 。 自tự 代đại 云vân 。 一nhất 鏃# 破phá 三tam 關quan 。 後hậu 德đức 山sơn 圓viên 明minh 密mật 禪thiền 師sư 遂toại 離ly 其kỳ 語ngữ 為vi 三tam 句cú 。 函hàm 葢# 乾can/kiền/càn 坤# 句cú 。 截tiệt 斷đoạn 眾chúng 流lưu 句cú 。 隨tùy 波ba 逐trục 浪lãng 句cú 。

雲vân 門môn 三tam 句cú

函hàm 葢# 乾can/kiền/càn 坤# 句cú 。 本bổn 真chân 本bổn 空không 。 一nhất 色sắc 一nhất 味vị 。 凡phàm 有hữu 語ngữ 句cú 。 無vô 不bất 包bao 羅la 。 不bất 待đãi 躊trù 躇trừ 。 全toàn 該cai 妙diệu 體thể 。 以dĩ 事sự 明minh 理lý 。 體thể 中trung 玄huyền 也dã 。

如như 何hà 是thị 函hàm 葢# 乾can/kiền/càn 坤# 句cú 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 總tổng 在tại 裏lý 許hứa 。

頌tụng 曰viết 。 函hàm 葢# 乾can/kiền/càn 坤# 事sự 莫mạc 窮cùng 。 頭đầu 頭đầu 物vật 物vật 露lộ 真chân 風phong 。 頂đảnh 門môn 亞# 豎thụ 摩ma 醯hê 眼nhãn 。 萬vạn 象tượng 森sâm 羅la 一nhất 鏡kính 中trung 。

截tiệt 斷đoạn 眾chúng 流lưu 句cú 。 本bổn 非phi 解giải 會hội 。 排bài 遣khiển 將tương 來lai 。 不bất 消tiêu 一nhất 字tự 。 萬vạn 機cơ 頓đốn 息tức 。 言ngôn 思tư 路lộ 絕tuyệt 。 諸chư 見kiến 不bất 存tồn 。 玄huyền 中trung 玄huyền 也dã 。

如như 何hà 是thị 截tiệt 斷đoạn 眾chúng 流lưu 句cú 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 不bất 通thông 一nhất 滴tích 。

頌tụng 曰viết 。 截tiệt 斷đoạn 眾chúng 流lưu 意ý 若nhược 何hà 。 算toán 來lai 一nhất 字tự 已dĩ 成thành 多đa 。 推thôi 排bài 解giải 會hội 徒đồ 勞lao 力lực 。 肯khẳng 把bả 要yếu 津tân 放phóng 得đắc 過quá 。

隨tùy 波ba 逐trục 浪lãng 句cú 。 許hứa 他tha 相tương 見kiến 。 順thuận 機cơ 接tiếp 引dẫn 。 應ưng 物vật 無vô 心tâm 。 因nhân 語ngữ 識thức 人nhân 。 從tùng 苗miêu 辨biện 地địa 。 不bất 須tu 揀giản 擇trạch 。 方phương 便tiện 隨tùy 宜nghi 。 句cú 中trung 玄huyền 也dã 。

如như 何hà 是thị 隨tùy 波ba 逐trục 浪lãng 句cú 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 一nhất 葉diệp 扁# 舟chu 。

頌tụng 曰viết 。 隨tùy 波ba 逐trục 浪lãng 過quá 前tiền 川xuyên 。 綠lục 笠# 青thanh 簑# 把bả 釣điếu 閑nhàn 。 一nhất 曲khúc 漁ngư 歌ca 江giang 際tế 晚vãn 。 高cao 低đê 棹# 破phá 水thủy 中trung 天thiên 。

雲vân 門môn 宗tông 八bát 要yếu

一nhất 。 玄huyền 。 一nhất 玄huyền 者giả 。 凡phàm 有hữu 用dụng 處xứ 。 玄huyền 妙diệu 難nan 思tư 。 不bất 在tại 尋tầm 常thường 語ngữ 句cú 內nội 。 無vô 容dung 測trắc 度độ 。 不bất 可khả 思tư 量lượng 。 故cố 名danh 為vi 玄huyền 。 毗tỳ 盧lô 頂đảnh 上thượng 起khởi 寒hàn 濤đào 。 沒một 手thủ 泥nê 人nhân 斬trảm 怒nộ 蛟giao 。 瞶# 耳nhĩ 千thiên 程# 聞văn 蟻nghĩ 鬬đấu 。 失thất 明minh 萬vạn 里lý 見kiến 秋thu 毫hào 。

如như 何hà 是thị 一nhất 玄huyền 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 燈đăng 籠lung 騎kỵ 露lộ 柱trụ 。

頌tụng 曰viết 。 幾kỷ 度độ 乘thừa 風phong 泛phiếm 小tiểu 舠# 。 彩thải 雲vân 影ảnh 裏lý 漫mạn 撐xanh 篙# 。 舉cử 網võng 撒tản 破phá 虗hư 空không 面diện 。 又hựu 向hướng 山sơn 頭đầu 釣điếu 巨cự 鼇# 。

二nhị 。 從tùng 。 二nhị 從tùng 者giả 。 凡phàm 有hữu 指chỉ 點điểm 。 皆giai 隨tùy 機cơ 拈niêm 弄lộng 。 或hoặc 因nhân 其kỳ 見kiến 解giải 而nhi 接tiếp 引dẫn 之chi 。 不bất 另# 標tiêu 特đặc 解giải 。 故cố 名danh 為vi 從tùng 。 萬vạn 頃khoảnh 清thanh 風phong 雨vũ 後hậu 山sơn 。 暖noãn 鶯# 鶯# 語ngữ 巧xảo 喧huyên 喧huyên 。 溪khê 花hoa 野dã 水thủy 不bất 知tri 數số 。 總tổng 在tại 春xuân 風phong 和hòa 照chiếu 間gian 。

如như 何hà 是thị 二nhị 從tùng 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 柳liễu 絮# 隨tùy 風phong 。

頌tụng 曰viết 。 桃đào 紅hồng 李# 白bạch 鬬đấu 芳phương 妍nghiên 。 一nhất 夜dạ 東đông 風phong 色sắc 更cánh 鮮tiên 。 猾# 蝶# 狂cuồng 蜂phong 何hà 處xứ 去khứ 。 慣quán 尋tầm 香hương 氣khí 到đáo 花hoa 前tiền 。

三tam 。 真chân 要yếu 。 真chân 要yếu 者giả 。 就tựu 其kỳ 本bổn 體thể 。 真chân 實thật 切thiết 要yếu 。 而nhi 言ngôn 不bất 屬thuộc 玄huyền 微vi 奧áo 妙diệu 。 支chi 離ly 蔓mạn 衍diễn 。 故cố 名danh 真chân 要yếu 。 看khán 盡tận 雲vân 山sơn 雨vũ 翠thúy 深thâm 。 秋thu 霜sương 助trợ 日nhật 夢mộng 魂hồn 清thanh 。 有hữu 人nhân 問vấn 道đạo 無vô 餘dư 事sự 。 雲vân 在tại 青thanh 天thiên 水thủy 在tại 瓶bình 。

如như 何hà 是thị 真chân 要yếu 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 六lục 月nguyệt 日nhật 頭đầu 到đáo 處xứ 熱nhiệt 。

頌tụng 曰viết 。 脚cước 底để 茫mang 茫mang 路lộ 轉chuyển 賒xa 。 東đông 西tây 南nam 北bắc 盡tận 天thiên 涯nhai 。 風phong 塵trần 踏đạp 遍biến 無vô 閑nhàn 思tư 。 竟cánh 畢tất 回hồi 頭đầu 始thỉ 是thị 家gia 。

四tứ 。 奪đoạt 。 四tứ 奪đoạt 者giả 。 隨tùy 所sở 拈niêm 弄lộng 都đô 是thị 刀đao 鎗thương 。 就tựu 機cơ 奪đoạt 機cơ 不bất 容dung 擬nghĩ 議nghị 。 任nhậm 彼bỉ 千thiên 般ban 知tri 解giải 。 一nhất 味vị 搶# 攙# 。 故cố 名danh 為vi 奪đoạt 。 一nhất 陣trận 白bạch 蘋# 一nhất 葉diệp 風phong 。 滿mãn 池trì 零linh 落lạc 玉ngọc 芙phù 蓉dung 。 巨cự 鱗lân 吸hấp 盡tận 滄thương 溟minh 水thủy 。 留lưu 得đắc 珊san 瑚hô 照chiếu 日nhật 紅hồng 。

如như 何hà 是thị 四tứ 奪đoạt 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 不bất 遇ngộ 無vô 情tình 霹phích 靂lịch 手thủ 。 埽# 蕩đãng 烟yên 塵trần 將tương 屬thuộc 誰thùy 。 頌tụng 曰viết 。 拓thác 土thổ/độ 開khai 疆cương 也dã 大đại 難nạn/nan 。 幾kỷ 回hồi 血huyết 汗hãn 染nhiễm 征chinh 衫sam 。 可khả 憐lân 三tam 尺xích 魚ngư 腸tràng 劍kiếm 。 漫mạn 假giả 雄hùng 才tài 手thủ 靖tĩnh 邊biên 。

五ngũ 。 或hoặc 。 或hoặc 者giả 。 疑nghi 而nhi 未vị 定định 之chi 辭từ 。 或hoặc 隱ẩn 或hoặc 顯hiển 。 或hoặc 東đông 或hoặc 西tây 。 用dụng 無vô 一nhất 定định 。 語ngữ 絕tuyệt 方phương 所sở 。 此thử 機cơ 竅khiếu 之chi 不bất 容dung 捉tróc 摸mạc 者giả 。 故cố 名danh 為vi 或hoặc 。 把bả 定định 要yếu 津tân 路lộ 不bất 通thông 。 路lộ 殊thù 不bất 復phục 辨biện 西tây 東đông 。 梅mai 花hoa 玉ngọc 片phiến 開khai 晴tình 岸ngạn 。 柳liễu 絮# 金kim 絲ti 遇ngộ 曉hiểu 風phong 。

如như 何hà 是thị 五ngũ 或hoặc 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 我ngã 到đáo 者giả 裏lý 卻khước 不bất 會hội 。

頌tụng 曰viết 。 習tập 習tập 香hương 風phong 過quá 樹thụ 頭đầu 。 去khứ 來lai 何hà 處xứ 覓mịch 踪# 由do 。 行hành 人nhân 無vô 數số 空không 惆trù 悵trướng 。 幾kỷ 度độ 尋tầm 思tư 恨hận 未vị 休hưu 。

六lục 。 過quá 。 過quá 者giả 。 用dụng 到đáo 極cực 頭đầu 。 十thập 分phần/phân 孤cô 峻tuấn 。 無vô 你nễ 挨ai 拶# 處xứ 。 無vô 你nễ 轉chuyển 身thân 處xứ 。 迴hồi 避tị 不bất 及cập 。 忒thất 煞sát 無vô 情tình 。 故cố 名danh 過quá 。 古cổ 德đức 擎kình 叉xoa 過quá 也dã 難nạn/nan 。 雪tuyết 籠lung 台thai 頂đảnh 衲nạp 衣y 寒hàn 。 是thị 非phi 得đắc 失thất 俱câu 收thu 拾thập 。 分phân 付phó 諸chư 方phương 仔tử 細tế 看khán 。

如như 何hà 是thị 六lục 過quá 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 一nhất 分phần/phân 心tâm 悻# 一nhất 分phần/phân 慈từ 。

頌tụng 曰viết 。 狼lang 毒độc 心tâm 腸tràng 何hà 太thái 孤cô 。 提đề 刀đao 仗trượng 劍kiếm 忍nhẫn 於ư 屠đồ 。 命mạng 根căn 斷đoạn 處xứ 難nan 思tư 算toán 。 幾kỷ 箇cá 男nam 兒nhi 是thị 丈trượng 夫phu 。

七thất 。 喪táng 。 喪táng 者giả 。 隨tùy 人nhân 上thượng 下hạ 。 喪táng 失thất 天thiên 真chân 。 不bất 見kiến 本bổn 來lai 。 癡si 迷mê 狂cuồng 走tẩu 。 又hựu 或hoặc 執chấp 著trước 己kỷ 見kiến 。 喪táng 卻khước 目mục 前tiền 。 如như 此thử 之chi 類loại 。 皆giai 謂vị 之chi 喪táng 。 刻khắc 舟chu 求cầu 劍kiếm 真chân 云vân 昧muội 。 待đãi 兔thố 守thủ 株chu 何hà 太thái 迷mê 。 可khả 歎thán 幾kỷ 多đa 無vô 目mục 漢hán 。 也dã 隨tùy 人nhân 脚cước 走tẩu 東đông 西tây 。

如như 何hà 是thị 七thất 喪táng 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 貪tham 觀quán 眼nhãn 前tiền 浪lãng 。 失thất 卻khước 手thủ 中trung 橈# 。

頌tụng 曰viết 。 弱nhược 喪táng 窮cùng 兒nhi 實thật 可khả 哀ai 。 家gia 珍trân 拋phao 卻khước 自tự 何hà 來lai 。 自tự 從tùng 別biệt 去khứ 娘nương 生sanh 面diện 。 落lạc 落lạc 長trường/trưởng 途đồ 喚hoán 不bất 回hồi 。

八bát 。 出xuất 。 出xuất 者giả 。 脫thoát 體thể 轉chuyển 身thân 。 不bất 拘câu 一nhất 處xứ 。 不bất 守thủ 一nhất 隅ngung 。 隨tùy 機cơ 應ứng 用dụng 。 八bát 面diện 四tứ 方phương 都đô 有hữu 出xuất 身thân 之chi 路lộ 。 故cố 名danh 出xuất 。 南nam 辰thần 北bắc 斗đẩu 只chỉ 西tây 宮cung 。 火hỏa 裏lý 生sanh 蓮liên 奮phấn 目mục 紅hồng 。 野dã 色sắc 更cánh 無vô 山sơn 隔cách 斷đoạn 。 月nguyệt 光quang 直trực 與dữ 水thủy 光quang 通thông 。

如như 何hà 是thị 八bát 出xuất 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 天thiên 上thượng 人nhân 間gian 自tự 在tại 飛phi 。

頌tụng 曰viết 。 鳥điểu 道đạo 羊dương 腸tràng 路lộ 太thái 多đa 。 脚cước 頭đầu 脚cước 底để 任nhậm 蹉sa 跎# 。 隨tùy 他tha 曲khúc 折chiết 芒mang 鞋hài 滑hoạt 。 步bộ 步bộ 如như 龍long 疇trù 奈nại 何hà 。

雲vân 門môn 三tam 種chủng 病bệnh (# 動động 止chỉ 因nhân 三tam 種chủng 。 偏thiên 枯khô 落lạc 二nhị 邊biên )# 。

一nhất 。 未vị 到đáo 走tẩu 作tác 。 避tị 影ảnh 勞lao 形hình 無vô 是thị 處xứ 。 離ly 陰ấm 滅diệt 跡tích 枉uổng 徒đồ 然nhiên 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 東đông 去khứ 西tây 來lai 無vô 了liễu 日nhật 。 南nam 奔bôn 北bắc 走tẩu 到đáo 何hà 年niên 。 紅hồng 塵trần 擾nhiễu 擾nhiễu 忘vong 歸quy 路lộ 。 夢mộng 斷đoạn 家gia 山sơn 實thật 可khả 憐lân 。

二nhị 。 已dĩ 到đáo 住trụ 著trước 。 幸hạnh 然nhiên 棄khí 有hữu 方phương 回hồi 首thủ 。 卻khước 便tiện 沉trầm 空không 不bất 轉chuyển 身thân 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 長trường/trưởng 安an 雖tuy 樂nhạo/nhạc/lạc 實thật 難nạn/nan 居cư 。 到đáo 處xứ 優ưu 游du 任nhậm 卷quyển 舒thư 。 莫mạc 教giáo 閉bế 門môn 高cao 枕chẩm 臥ngọa 。 養dưỡng 成thành 痼# 疾tật 倩thiến 誰thùy 除trừ 。

三tam 。 透thấu 脫thoát 無vô 依y 。 走tẩu 南nam 進tiến 北bắc 無vô 方phương 所sở 。 盡tận 日nhật 優ưu 游du 不bất 到đáo 家gia 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 不bất 入nhập 塵trần 牢lao 不bất 受thọ 纏triền 。 拋phao 枷già 打đả 鎖tỏa 許hứa 多đa 年niên 。 誰thùy 知tri 作tác 箇cá 長trường 流lưu 客khách 。 蕩đãng 蕩đãng 無vô 依y 去khứ 不bất 還hoàn 。 古cổ 尊tôn 宿túc 總tổng 頌tụng 。 未vị 到đáo 家gia 山sơn 烟yên 水thủy 秋thu 。 歸quy 來lai 那na 更cánh 不bất 回hồi 頭đầu 。 就tựu 中trung 透thấu 得đắc 無vô 依y 止chỉ 。 此thử 病bệnh 閻diêm 王vương 替thế 汝nhữ 愁sầu 。

雲vân 門môn 二nhị 種chủng 光quang 不bất 透thấu 脫thoát (# 疑nghi 情tình 猶do 未vị 盡tận 。 回hồi 首thủ 到đáo 家gia 遲trì )# 。

一nhất 切thiết 處xứ 不bất 明minh 。 面diện 前tiền 有hữu 一nhất 物vật 是thị 一nhất 。 聞văn 聲thanh 見kiến 色sắc 隨tùy 疑nghi 轉chuyển 。 驢lư 糞phẩn 從tùng 他tha 換hoán 眼nhãn 睛tình 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 白bạch 雲vân 朵đóa 朵đóa 翳ế 雙song 睛tình 。 一nhất 線tuyến 青thanh 天thiên 也dã 是thị 塵trần 。 撥bát 盡tận 黃hoàng 金kim 知tri 何hà 日nhật 。 不bất 愁sầu 寂tịch 寞mịch 不bất 愁sầu 貧bần 。

透thấu 得đắc 一nhất 切thiết 法pháp 。 空không 隱ẩn 隱ẩn 地địa 。 似tự 有hữu 箇cá 物vật 相tương 似tự 。 亦diệc 是thị 光quang 不bất 透thấu 脫thoát 。 遇ngộ 物vật 臨lâm 機cơ 生sanh 見kiến 解giải 。 是thị 非phi 卜bốc 度độ 自tự 狐hồ 疑nghi 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 夢mộng 破phá 方phương 知tri 一nhất 物vật 無vô 。 法pháp 塵trần 盡tận 處xứ 亦diệc 何hà 孤cô 。 誰thùy 知tri 暗ám 裏lý 相tương 逢phùng 處xứ 。 依y 舊cựu 從tùng 前tiền 障chướng 眼nhãn 珠châu 。

古cổ 尊tôn 宿túc 總tổng 頌tụng 。 十thập 處xứ 逢phùng 緣duyên 九cửu 不bất 通thông 。 疑nghi 情tình 一nhất 片phiến 滯trệ 頑ngoan 空không 。 何hà 勞lao 揀giản 擇trạch 尋tầm 宗tông 旨chỉ 。 來lai 意ý 還hoàn 他tha 去khứ 意ý 同đồng 。

雲vân 門môn 一nhất 字tự 關quan

僧Tăng 問vấn 雲vân 門môn 。 如như 何hà 是thị 雲vân 門môn 劍kiếm 。 門môn 云vân 。 祖tổ 。 如như 此thử 之chi 類loại 。 凡phàm 有hữu 所sở 問vấn 。 但đãn 以dĩ 一nhất 字tự 酬thù 之chi 是thị 也dã 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 雲vân 門môn 恁nhẫm 麼ma 道đạo 。 謂vị 是thị 齒xỉ 不bất 關quan 風phong 。 謂vị 是thị 舌thiệt 頭đầu 太thái 短đoản 。 有hữu 人nhân 透thấu 得đắc 此thử 關quan 。 許hứa 你nễ 親thân 見kiến 雲vân 門môn 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 一nhất 字tự 關quan 。 一nhất 字tự 關quan 。 何hà 不bất 成thành 雙song 獨độc 成thành 單đơn 。 單đơn 單đơn 一nhất 字tự 誠thành 難nan 測trắc 。 一nhất 字tự 誠thành 難nan 測trắc 也dã 難nạn/nan 。 難nạn/nan 。 難nạn/nan 。 目mục 前tiền 隔cách 箇cá 須Tu 彌Di 山Sơn 。

抽trừu 顧cố

雲vân 門môn 見kiến 僧Tăng 來lai 。 每mỗi 以dĩ 目mục 顧cố 之chi 。 即tức 曰viết 鑑giám 。 或hoặc 曰viết 咦# 。 而nhi 錄lục 者giả 曰viết 顧cố 鑑giám 咦# 。 後hậu 來lai 德đức 山sơn 密mật 禪thiền 師sư 刪san 去khứ 顧cố 字tự 。 叢tùng 林lâm 目mục 之chi 為vi 抽trừu 顧cố (# 密mật 嗣tự 門môn )# 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 非phi 父phụ 不bất 生sanh 其kỳ 子tử 。

頌tụng 曰viết 。 雲vân 門môn 鑑giám 咦# 。 德đức 山sơn 抽trừu 顧cố 。 方phương 便tiện 機cơ 關quan 。 父phụ 作tác 子tử 述thuật 。 擾nhiễu 擾nhiễu 叢tùng 林lâm 卒thốt 未vị 休hưu 。 而nhi 今kim 猶do 在tại 欣hân 相tương/tướng 慕mộ 。

巴ba 陵lăng 三tam 句cú

僧Tăng 問vấn 巴ba 陵lăng 。 如như 何hà 是thị 提đề 婆bà 宗tông 。 陵lăng 云vân 。 銀ngân 盌# 裏lý 盛thịnh 雪tuyết 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 銀ngân 盌# 盛thịnh 雪tuyết 。 內nội 外ngoại 明minh 徹triệt 。 不bất 是thị 巴ba 陵lăng 。 有hữu 口khẩu 難nạn/nan 說thuyết 。

如như 何hà 是thị 吹xuy 毛mao 劍kiếm 。 陵lăng 云vân 。 珊san 瑚hô 枝chi 枝chi 撐xanh 著trước 月nguyệt 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 珊san 瑚hô 枝chi 枝chi 撐xanh 著trước 月nguyệt 。 一nhất 道đạo 寒hàn 光quang 照chiếu 不bất 歇hiết 。 大đại 鵬# 一nhất 口khẩu 吸hấp 滄thương 溟minh 。 驚kinh 起khởi 魚ngư 龍long 皆giai 惡ác 發phát 。

祖tổ 意ý 教giáo 意ý 。 是thị 同đồng 是thị 別biệt 。 陵lăng 云vân 。 雞kê 寒hàn 上thượng 樹thụ 。 鴨áp 寒hàn 下hạ 水thủy 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 雞kê 寒hàn 上thượng 樹thụ 。 鴨áp 寒hàn 下hạ 水thủy 。 信tín 爾nhĩ 自tự 然nhiên 。 忘vong 其kỳ 彼bỉ 此thử 。 一nhất 般ban 景cảnh 致trí 兩lưỡng 般ban 看khán 。 紅hồng 是thị 桃đào 兮hề 白bạch 是thị 李# 。

雲vân 門môn 聞văn 語ngữ 。 乃nãi 云vân 。 他tha 日nhật 老lão 僧Tăng 忌kỵ 辰thần 。 只chỉ 須tu 舉cử 此thử 三tam 轉chuyển 語ngữ 供cúng 養dường 老lão 僧Tăng 足túc 矣hĩ 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 巴ba 陵lăng 三tam 句cú 。 可khả 謂vị 得đắc 雲vân 門môn 血huyết 脈mạch 者giả 。 若nhược 但đãn 以dĩ 此thử 供cúng 養dường 。 猶do 覺giác 未vị 在tại 。 何hà 故cố 。 不bất 見kiến 道đạo 。 智trí 過quá 於ư 師sư 。 方phương 堪kham 傳truyền 授thọ 。 也dã 不bất 得đắc 匇# 匇# 草thảo 草thảo 。

雲vân 門môn 宗tông 旨chỉ 頌tụng

睦mục 州châu 爐lô 鞴# 雪tuyết 峰phong 機cơ 。 打đả 就tựu 金kim 毛mao 獅sư 子tử 兒nhi 。 三tam 句cú 楷# 磨ma 區khu 法pháp 則tắc 。 十thập 門môn 規quy 度độ 別biệt 機cơ 宜nghi 。 樹thụ 凋điêu 葉diệp 落lạc 西tây 風phong 急cấp 。 雲vân 淡đạm 天thiên 低đê 晚vãn 日nhật 遲trì 。 情tình 見kiến 到đáo 頭đầu 窺khuy 不bất 得đắc 。 離ly 心tâm 意ý 識thức 始thỉ 方phương 知tri 。

法Pháp 眼nhãn 宗tông

法Pháp 眼nhãn 禪thiền 師sư 。 諱húy 文văn 益ích 。 餘dư 杭# 魯lỗ 氏thị 子tử 。 得đắc 法Pháp 於ư 漳# 州châu 羅La 漢Hán 桂quế 琛# 禪thiền 師sư 。 初sơ 住trụ 撫phủ 州châu 崇sùng 壽thọ 。 次thứ 住trụ 建kiến 康khang 清thanh 凉# 。 大đại 振chấn 雪tuyết 峰phong 。 玄huyền 沙sa 之chi 道đạo 。 周chu 顯hiển 德đức 五ngũ 年niên 閏nhuận 七thất 月nguyệt 間gian 示thị 寂tịch 。 江giang 南nam 李# 後hậu 主chủ 諡thụy 曰viết 大đại 法Pháp 眼nhãn 禪thiền 師sư 。

法Pháp 眼nhãn 家gia 風phong 則tắc 聞văn 聲thanh 悟ngộ 道đạo 。 見kiến 色sắc 明minh 心tâm 。 句cú 裏lý 藏tạng 鋒phong 。 言ngôn 中trung 有hữu 響hưởng 。 三tam 界giới 惟duy 心tâm 為vi 宗tông 。 拂phất 子tử 明minh 之chi 。

眼nhãn 初sơ 同đồng 紹thiệu 修tu 。 洪hồng 進tiến 過quá 地địa 藏tạng 院viện 。 阻trở 雪tuyết 。 值trị 圍vi 爐lô 次thứ 。 藏tạng 問vấn 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 與dữ 上thượng 座tòa 自tự 己kỷ 。 是thị 同đồng 是thị 別biệt 。 眼nhãn 云vân 。 是thị 別biệt 。 藏tạng 豎thụ 兩lưỡng 指chỉ 。 眼nhãn 云vân 。 是thị 同đồng 。 藏tạng 亦diệc 豎thụ 兩lưỡng 指chỉ 。 便tiện 起khởi 去khứ 。 次thứ 日nhật 。 送tống 至chí 門môn 首thủ 。 藏tạng 指chỉ 庵am 前tiền 太thái 古cổ 石thạch 問vấn 曰viết 。 三tam 界giới 唯duy 心tâm 。 萬vạn 法pháp 唯duy 識thức 。 且thả 道đạo 此thử 石thạch 在tại 心tâm 內nội 。 住trụ 心tâm 外ngoại 。 眼nhãn 云vân 。 在tại 心tâm 內nội 。 藏tạng 云vân 。 行hành 脚cước 人nhân 著trước 甚thậm 來lai 由do 。 安an 片phiến 石thạch 在tại 心tâm 頭đầu 。 眼nhãn 無vô 對đối 。 遂toại 解giải 包bao 。 依y 席tịch 決quyết 策sách 。 一nhất 日nhật 。 呈trình 見kiến 解giải 。 說thuyết 道Đạo 理lý 。 藏tạng 曰viết 。 佛Phật 法Pháp 不bất 恁nhẫm 麼ma 。 眼nhãn 云vân 。 某mỗ 甲giáp 詞từ 窮cùng 理lý 盡tận 也dã 。 藏tạng 曰viết 。 若nhược 論luận 佛Phật 法Pháp 。 (# 云vân 云vân )# 眼nhãn 於ư 。 言ngôn 下hạ 大đại 悟ngộ 。 後hậu 因nhân 行hành 脚cước 話thoại 不bất 知tri 最tối 親thân 切thiết 。 始thỉ 悟ngộ 徹triệt 。 作tác 偈kệ 曰viết 。 三tam 界giới 唯duy 心tâm 。 萬vạn 法pháp 唯duy 識thức 。 唯duy 識thức 唯duy 心tâm 。 眼nhãn 聲thanh 耳nhĩ 色sắc 。 不bất 到đáo 耳nhĩ 聲thanh 。 眼nhãn 觸xúc 何hà 色sắc 。 耳nhĩ 聲thanh 難nạn/nan 成thành 。 眼nhãn 色sắc 何hà 立lập 。 色sắc 心tâm 不bất 二nhị 。 彼bỉ 此thử 無vô 差sai 。 有hữu 人nhân 會hội 得đắc 。 騰đằng 煥hoán 吾ngô 家gia 。 乃nãi 立lập 華hoa 嚴nghiêm 六lục 相tương/tướng 義nghĩa 。

華hoa 嚴nghiêm 六lục 相tương/tướng 義nghĩa

此thử 乃nãi 華hoa 嚴nghiêm 六lục 相tương/tướng 義nghĩa 。 舉cử 一nhất 齊tề 收thu 。 於ư 一nhất 一nhất 法pháp 中trung 。 有hữu 此thử 六lục 義nghĩa 。 經kinh 中trung 葢# 為vì 初Sơ 地Địa 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 也dã 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 六lục 相tương/tướng 即tức 不bất 無vô 。 還hoàn 出xuất 得đắc ○# 者giả 箇cá 麼ma 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 桃đào 李# 枝chi 頭đầu 色sắc 色sắc 新tân 。 紅hồng 如như 脂chi 抹mạt 白bạch 如như 銀ngân 。 雖tuy 然nhiên 笑tiếu 破phá 東đông 風phong 面diện 。 都đô 是thị 園viên 林lâm 一nhất 樣# 春xuân 。

法Pháp 眼nhãn 華hoa 嚴nghiêm 六lục 相tương/tướng 義nghĩa 頌tụng

華hoa 嚴nghiêm 六lục 相tương/tướng 義nghĩa 。 同đồng 中trung 還hoàn 有hữu 異dị 。 異dị 若nhược 異dị 於ư 同đồng 。 全toàn 非phi 諸chư 佛Phật 意ý 。 諸chư 佛Phật 意ý 總tổng 別biệt 。 何hà 曾tằng 有hữu 同đồng 異dị 。 男nam 子tử 身thân 中trung 入nhập 定định 時thời 。 女nữ 子tử 身thân 中trung 不bất 留lưu 意ý 。 不bất 留lưu 意ý 。 絕tuyệt 名danh 字tự 。 萬vạn 象tượng 明minh 明minh 無vô 理lý 事sự 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 法Pháp 眼nhãn 恁nhẫm 麼ma 道đạo 。 未vị 免miễn 裂liệt 破phá 舌thiệt 頭đầu 。

頌tụng 曰viết 。 六lục 眼nhãn 由do 來lai 義nghĩa 不bất 同đồng 。 不bất 同đồng 同đồng 處xứ 妙diệu 相tướng 通thông 。 同đồng 中trung 有hữu 意ý 同đồng 無vô 異dị 。 兩lưỡng 岸ngạn 蘆lô 花hoa 對đối 蓼# 紅hồng 。

六lục 相tương/tướng 總tổng 論luận

若nhược 究cứu 置trí 欲dục 免miễn 斷đoạn 常thường 邊biên 邪tà 之chi 見kiến 。 須tu 明minh 華hoa 嚴nghiêm 六lục 相tương/tướng 義nghĩa 門môn 。 則tắc 能năng 任nhậm 法Pháp 施thí 為vi 。 自tự 忘vong 能năng 所sở 。 隨tùy 緣duyên 動động 靜tĩnh 。 不bất 礙ngại 有hữu 無vô 。 具cụ 大đại 總tổng 持trì 。 究cứu 竟cánh 無vô 過quá 。 此thử 六lục 相tương/tướng 義nghĩa 。 是thị 辨biện 世thế 間gian 法pháp 。 自tự 在tại 無vô 礙ngại 。 正chánh 緣duyên 顯hiển 起khởi 。 無vô 分phân 別biệt 理lý 。 若nhược 善thiện 見kiến 者giả 。 得đắc 智trí 慧tuệ 總tổng 持trì 門môn 。 不bất 墮đọa 諸chư 見kiến 。 不bất 可khả 廢phế 一nhất 取thủ 一nhất 。 雙song 立lập 雙song 忘vong 。 雖tuy 總tổng 同đồng 時thời 。 繁phồn 興hưng 不bất 有hữu 。 縱túng/tung 各các 具cụ 別biệt 。 冥minh 寂tịch 非phi 無vô 。 不bất 可khả 以dĩ 有hữu 心tâm 知tri 。 不bất 可khả 以dĩ 無vô 心tâm 會hội 。 詳tường 法Pháp 界Giới 內nội 。 無vô 總tổng 別biệt 之chi 文văn 。 就tựu 果quả 海hải 中trung 。 總tổng 成thành 壞hoại 之chi 旨chỉ 。 今kim 依y 因nhân 門môn 智trí 照chiếu 。 古cổ 德đức 略lược 以dĩ 喻dụ 顯hiển 六lục 相tương/tướng 者giả 。 一nhất 總tổng 。 二nhị 別biệt 。 三tam 同đồng 。 五ngũ 異dị 。 五ngũ 成thành 。 六lục 壞hoại 。 總tổng 相tương/tướng 者giả 。 譬thí 如như 一nhất 舍xá 是thị 總tổng 相tương/tướng 。 椽chuyên 等đẳng 是thị 別biệt 相tướng 。 椽chuyên 等đẳng 諸chư 緣duyên 和hòa 合hợp 作tác 舍xá 。 各các 不bất 相tương 違vi 。 非phi 作tác 餘dư 物vật 。 故cố 名danh 同đồng 。 椽chuyên 等đẳng 諸chư 緣duyên 遞đệ 相tương 互hỗ 望vọng 。 一nhất 一nhất 不bất 同đồng 。 名danh 異dị 相tướng 。 椽chuyên 等đẳng 諸chư 緣duyên 一nhất 多đa 相tương/tướng 成thành 。 名danh 成thành 相tương/tướng 。 椽chuyên 等đẳng 諸chư 緣duyên 各các 住trụ 自tự 法pháp 。 本bổn 無vô 作tác 。 故cố 名danh 壞hoại 相tương/tướng 。 則tắc 知tri 真Chân 如Như 一nhất 心tâm 為vi 總tổng 相tương/tướng 。 能năng 攝nhiếp 世thế 間gian 出xuất 世thế 間gian 法pháp 。 故cố 約ước 攝nhiếp 諸chư 法pháp 得đắc 總tổng 名danh 。 能năng 生sanh 諸chư 緣duyên 成thành 別biệt 號hiệu 。 法pháp 法pháp 皆giai 齊tề 為vi 同đồng 相tương/tướng 。 隨tùy 相tương/tướng 不bất 等đẳng 稱xưng 異dị 門môn 。 建kiến 立lập 境cảnh 界giới 故cố 稱xưng 成thành 。 不bất 動động 自tự 位vị 而nhi 為vi 壞hoại 。 又hựu 云vân 。 總tổng 相tương/tướng 者giả 。 一nhất 合hợp 多đa 德đức 故cố 。 別biệt 相tướng 者giả 。 多đa 德đức 非phi 一nhất 故cố 。 同đồng 相tương/tướng 者giả 。 多đa 義nghĩa 不bất 相tương 違vi 故cố 。 異dị 相tướng 者giả 。 多đa 義nghĩa 不bất 相tương 似tự 故cố 。 成thành 相tương/tướng 者giả 。 由do 此thử 諸chư 義nghĩa 緣duyên 起khởi 成thành 故cố 。 壞hoại 相tương/tướng 者giả 。 諸chư 緣duyên 各các 住trụ 自tự 性tánh 不bất 移di 故cố 。 此thử 上thượng 六lục 相tương/tướng 義nghĩa 者giả 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 初Sơ 地Địa 中trung 觀quán 過quá 世thế 間gian 一nhất 切thiết 法pháp 門môn 。 能năng 入nhập 法Pháp 界Giới 之chi 宗tông 。 不bất 墮đọa 斷đoạn 常thường 之chi 見kiến 。 若nhược 一nhất 向hướng 別biệt 。 逐trục 行hành 位vị 而nhi 乖quai 宗tông 。 若nhược 一nhất 向hướng 同đồng 。 失thất 進tiến 修tu 而nhi 墮đọa 寂tịch 。 所sở 以dĩ 位vị 位vị 即tức 佛Phật 。 階giai 墀trì 宛uyển 然nhiên 。 重trùng 重trùng 鍊luyện 磨ma 。 本bổn 位vị 不bất 動động 。 斯tư 則tắc 同đồng 異dị 俱câu 濟tế 。 理lý 事sự 不bất 差sai 。 因nhân 果quả 無vô 虧khuy 。 迷mê 悟ngộ 全toàn 別biệt 。 如như 論luận 大đại 旨chỉ 。 六lục 相tương/tướng 還hoàn 同đồng 夢mộng 裏lý 渡độ 河hà 。 若nhược 約ước 正chánh 宗tông 。 十Thập 地Địa 猶do 如như 空không 中trung 鳥điểu 跡tích 。 若nhược 約ước 圓viên 修tu 。 斷đoạn 惑hoặc 對đối 治trị 習tập 氣khí 。 無vô 非phi 理lý 行hành 相tương/tướng 資tư 。 缺khuyết 一nhất 不bất 可khả 。 是thị 以dĩ 文Văn 殊Thù 以dĩ 理lý 印ấn 行hành 。 差sai 別biệt 之chi 道đạo 無vô 虧khuy 。 普phổ 賢hiền 以dĩ 行hành 會hội 理lý 。 根căn 本bổn 之chi 門môn 不bất 廢phế 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 種chủng 種chủng 譬thí 喻dụ 。 可khả 謂vị 明minh 惺tinh 。 若nhược 論luận 衲nạp 僧Tăng 分phần/phân 中trung 。 似tự 覺giác 未vị 在tại 。 何hà 故cố 聻# 。 本bổn 來lai 無vô 位vị 次thứ 。 誰thùy 敢cảm 強cường/cưỡng 安an 名danh 。

總tổng 別biệt 同đồng 異dị 。 成thành 壞hoại 之chi 相tướng 。 互hỗ 換hoán 投đầu 機cơ 。 句cú 意ý 超siêu 脫thoát 。 而nhi 後hậu 學học 輩bối 多đa 渣# 滓chỉ 其kỳ 語ngữ 。 何hà 啻# 如như 牛ngưu 毛mao 耶da 。 殊thù 不bất 知tri 總tổng 則tắc 舉cử 體thể 分phân 明minh 。 別biệt 則tắc 法pháp 法pháp 不bất 濫lạm 。 同đồng 則tắc 同đồng 一nhất 法pháp 性tánh 。 異dị 則tắc 功công 用dụng 自tự 異dị 。 成thành 也dã 無vô 法pháp 可khả 成thành 。 壞hoại 也dã 無vô 法pháp 可khả 壞hoại 。 若nhược 能năng 體thể 用dụng 純thuần 真chân 。 一nhất 即tức 六lục 。 六lục 即tức 一nhất 。 如như 金kim 作tác 器khí 。 器khí 器khí 皆giai 金kim 。 雖tuy 熾sí 然nhiên 分phân 別biệt 。 而nhi 了liễu 無vô 絲ti 毫hào 可khả 現hiện 之chi 相tướng 。 如như 是thị 則tắc 十thập 處xứ 十thập 會hội 。 塵trần 塵trần 爾nhĩ 。 剎sát 剎sát 爾nhĩ 。 念niệm 念niệm 爾nhĩ 。 復phục 何hà 疑nghi 哉tai 。 便tiện 是thị 透thấu 脫thoát 十thập 成thành 。 百bách 了liễu 千thiên 。 當đương 還hoàn 我ngã 金kim 剛cang 王vương 寶bảo 劍kiếm 來lai 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 者giả 多đa 口khẩu 阿a 師sư 。 未vị 免miễn 性tánh 命mạng 落lạc 在tại 五ngũ 雲vân 手thủ 裏lý 。 隨tùy 喝hát 一nhất 喝hát 云vân 。 還hoàn 知tri 痛thống 癢dạng 麼ma 。 若nhược 也dã 知tri 得đắc 。 千thiên 零linh 百bách 碎toái 。 依y 舊cựu 面diện 目mục 團đoàn 圞# 。 若nhược 也dã 不bất 知tri 。 團đoàn 圞# 面diện 目mục 總tổng 被bị 千thiên 零linh 百bách 碎toái 。 者giả 裏lý 更cánh 有hữu 為vi 五ngũ 雲vân 出xuất 氣khí 底để 麼ma 。 試thí 出xuất 來lai 道đạo 看khán 。

宗tông 要yếu 偈kệ 七thất 首thủ

即tức 物vật 契khế 神thần 。 勤cần 求cầu 勝thắng 積tích 功công 。 理lý 契khế 古cổ 今kim 。 同đồng 同đồng 得đắc 妙diệu 。 何hà 處xứ 澗giản 松tùng 西tây 北bắc 風phong 。

示thị 機cơ 。 吾ngô 有hữu 一nhất 言ngôn 。 天thiên 上thượng 人nhân 間gian 。 若nhược 也dã 不bất 會hội 。 綠lục 水thủy 青thanh 山sơn 。

毗tỳ 盧lô 頂đảnh 上thượng 。 一nhất 真chân 收thu 不bất 得đắc 。 萬vạn 類loại 莫mạc 能năng 該cai 。 蚊văn 子tử 生sanh 頭đầu 角giác 。 泥nê 鰍# 上thượng 舞vũ 臺đài 。

迦Ca 葉Diếp 門môn 前tiền 。 覿# 面diện 露lộ 堂đường 堂đường 。 全toàn 機cơ 不bất 覆phú 藏tàng 。 剎sát 竿can/cán 頭đầu 倒đảo 卓trác 。 紅hồng 日nhật 上thượng 扶phù 桑tang 。

三tam 界giới 唯duy 心tâm 。 三tam 界giới 唯duy 心tâm 萬vạn 法pháp 澄trừng 。 盤bàn 鐶hoàn 釵thoa 釧xuyến 一nhất 同đồng 金kim 。 暎ánh 階giai 碧bích 草thảo 自tự 春xuân 色sắc 。 隔cách 葉diệp 黃hoàng 鸝ly 空không 好hảo/hiếu 音âm 。

萬vạn 法pháp 唯duy 識thức 。 不bất 曾tằng 出xuất 世thế 立lập 功công 勛# 。 萬vạn 國quốc 文văn 明minh 草thảo 木mộc 春xuân 。 野dã 老lão 不bất 知tri 堯# 舜thuấn 力lực 。 鼕# 鼕# 打đả 鼓cổ 祭tế 河hà 神thần 。

總tổng 頌tụng 不bất 移di 寸thốn 步bộ 越việt 河hà 沙sa 。 地địa 獄ngục 天thiên 堂đường 混hỗn 一nhất 家gia 。 佛Phật 祖tổ 位vị 中trung 消tiêu 息tức 斷đoạn 。 何hà 妨phương 盡tận 賞thưởng 洛lạc 陽dương 花hoa 。

又hựu 有hữu 四tứ 機cơ

箭tiễn 鋒phong 相tương/tướng 拄trụ 。 機cơ 鋒phong 相tương 敵địch 也dã 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 兩lưỡng 陣trận 交giao 鋒phong 莫mạc 可khả 當đương 。 彎loan 弓cung 架# 矢thỉ 豈khởi 尋tầm 常thường 。 箭tiễn 頭đầu 的đích 的đích 相tương 逢phùng 處xứ 。 脫thoát 卻khước 征chinh 衣y 笑tiếu 一nhất 場tràng 。

泯mẫn 絕tuyệt 有hữu 無vô 。 不bất 存tồn 朕trẫm 兆triệu 也dã 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 大đại 用dụng 臨lâm 機cơ 不bất 可khả 窺khuy 。 卷quyển 舒thư 出xuất 沒một 妙diệu 相tướng 隨tùy 。 竝tịnh 無vô 面diện 目mục 教giáo 人nhân 見kiến 。 誰thùy 向hướng 虗hư 空không 強cường/cưỡng 畵họa 眉mi 。

就tựu 身thân 拈niêm 出xuất 。 當đương 面diện 直trực 提đề 也dã 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 自tự 從tùng 闢tịch 破phá 祖tổ 師sư 關quan 。 掣xiết 電điện 轟oanh 雷lôi 任nhậm 往vãng 還hoàn 。 不bất 識thức 當đương 機cơ 拈niêm 弄lộng 處xứ 。 低đê 頭đầu 已dĩ 隔cách 萬vạn 重trọng/trùng 山sơn 。

隨tùy 流lưu 得đắc 妙diệu 。 即tức 境cảnh 設thiết 施thí 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 祖tổ 意ý 明minh 明minh 百bách 草thảo 頭đầu 。 相tương 逢phùng 到đáo 處xứ 逞sính 風phong 流lưu 。 隨tùy 家gia 待đãi 客khách 無vô 豐phong 儉kiệm 。 把bả 筯# 拈niêm 匙thi 一nhất 笑tiếu 休hưu 。

天thiên 臺đài 韶thiều 國quốc 師sư 。 初sơ 自tự 疎sơ 山sơn 來lai 。 自tự 謂vị 得đắc 旨chỉ 。 令linh 徒đồ 眾chúng 入nhập 室thất 。 自tự 不bất 入nhập 室thất 。 一nhất 日nhật 。 法Pháp 眼nhãn 上thượng 堂đường 。 僧Tăng 問vấn 。 如như 何hà 是thị 曹tào 源nguyên 一nhất 滴tích 水thủy 。 眼nhãn 云vân 。 是thị 曹tào 源nguyên 一nhất 滴tích 水thủy 。 韶thiều 在tại 眾chúng 聞văn 之chi 。 忽hốt 然nhiên 大đại 悟ngộ 。 以dĩ 所sở 悟ngộ 聞văn 於ư 眼nhãn 。 眼nhãn 云vân 。 汝nhữ 向hướng 後hậu 為vi 國quốc 王vương 所sở 師sư 。 吾ngô 不bất 如như 也dã 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 父phụ 聞văn 子tử 健kiện 。 恨hận 不bất 殺sát 身thân 。

頌tụng 曰viết 。 曹tào 源nguyên 一nhất 滴tích 水thủy 。 洗tẩy 盡tận 耳nhĩ 中trung 塵trần 。 座tòa 前tiền 龍long 象tượng 客khách 。 幾kỷ 箇cá 是thị 知tri 音âm 。 惟duy 許hứa 通thông 玄huyền 解giải 報báo 恩ân 。

韶thiều 國quốc 師sư 四tứ 料liệu 揀giản

聞văn 聞văn 。 放phóng 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 萬vạn 籟# 傳truyền 聲thanh 。 無vô 彼bỉ 無vô 此thử 。 放phóng 開khai 耳nhĩ 門môn 。 都đô 在tại 裏lý 許hứa 。

聞văn 不bất 聞văn 。 收thu 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 猿viên 嘯khiếu 鳥điểu 吟ngâm 。 落lạc 花hoa 流lưu 水thủy 。 是thị 聲thanh 非phi 聲thanh 。 歸quy 真chân 亦diệc 爾nhĩ 。

不bất 聞văn 聞văn 。 明minh 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 剛cang 到đáo 長trường/trưởng 松tùng 下hạ 。 又hựu 從tùng 幽u 澗giản 過quá 。 蹉sa 跎# 泉tuyền 石thạch 裏lý 。 逐trục 處xứ 演diễn 摩ma 訶ha 。

不bất 聞văn 不bất 聞văn 。 瞎hạt 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 四tứ 方phương 咸hàm 閴# 寂tịch 。 八bát 面diện 不bất 通thông 風phong 。 小tiểu 鼾hãn 天thiên 地địa 老lão 。 一nhất 枕chẩm 夢mộng 周chu 公công 。

法Pháp 眼nhãn 宗tông 旨chỉ 頌tụng

即tức 俗tục 明minh 真chân 總tổng 萬vạn 方phương 。 法Pháp 身thân 從tùng 此thử 露lộ 堂đường 堂đường 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 皆giai 標tiêu 的đích 。 草thảo 木mộc 叢tùng 林lâm 盡tận 發phát 揚dương 。 秋thu 雨vũ 徧biến 催thôi 梨lê 葉diệp 老lão 。 春xuân 風phong 齊tề 拆# 杏hạnh 花hoa 香hương 。 義nghĩa 天thiên 覺giác 海hải 周chu 沙sa 界giới 。 窺khuy 管quản 持trì 蠡lễ 試thí 測trắc 量lượng 。

附phụ 錄lục

三Tam 身Thân

三Tam 身Thân 。 謂vị 法pháp 。 報báo 。 化hóa 身thân 也dã 。 法Pháp 身thân 毗tỳ 盧lô 遮già 那na 。 此thử 云vân 徧biến 一nhất 切thiết 處xứ 。 報báo 身thân 盧lô 舍xá 那na 。 此thử 云vân 淨tịnh 滿mãn 。 化hóa 身thân 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 。 此thử 云vân 能năng 仁nhân 寂tịch 默mặc 。 在tại 眾chúng 生sanh 身thân 中trung 。 即tức 寂tịch 。 照chiếu 。 用dụng 也dã 。 寂tịch 即tức 法Pháp 身thân 。 照chiếu 即tức 報báo 身thân 。 用dụng 即tức 化hóa 身thân 。 金kim 光quang 明minh 最tối 勝thắng 經kinh 。 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 有hữu 三tam 種chủng 身thân 。 具cụ 足túc 攝nhiếp 受thọ 阿a 耨nậu 菩Bồ 提Đề 。 化hóa 身thân 者giả 。 如Như 來Lai 在tại 昔tích 修tu 行hành 地địa 中trung 為vì 諸chư 眾chúng 生sanh 。 修tu 種chủng 種chủng 法pháp 。 得đắc 自tự 在tại 力lực 。 隨tùy 眾chúng 生sanh 意ý 。 隨tùy 眾chúng 生sanh 果quả 。 現hiện 種chủng 種chủng 身thân 。 是thị 名danh 化hóa 身thân 。 應ưng 身thân 者giả 。 謂vị 諸chư 如Như 來Lai 。 為vì 諸chư 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 於ư 真Chân 諦Đế 。 令linh 其kỳ 解giải 了liễu 生sanh 死tử 。 涅Niết 槃Bàn 是thị 一nhất 味vị 。 故cố 為vi 除trừ 身thân 見kiến 眾chúng 生sanh 怖bố 畏úy 歡hoan 喜hỷ 故cố 。 為vi 無vô 邊biên 佛Phật 法Pháp 而nhi 作tác 本bổn 故cố 。 如như 實thật 相tương 應ứng 。 智trí 本bổn 願nguyện 力lực 故cố 。 具cụ 三tam 十thập 二nhị 相tướng 。 八bát 十thập 種chủng 好hảo 。 頂đảnh 背bối/bội 圓viên 光quang 。 是thị 名danh 應ưng 身thân 。 法Pháp 身thân 者giả 。 為vi 除trừ 煩phiền 惱não 等đẳng 障chướng 。 為vi 具cụ 諸chư 善thiện 法Pháp 故cố 。 惟duy 有hữu 如như 如như 法Pháp 如như 如như 智trí 。 是thị 名danh 法Pháp 身thân 。 前tiền 二nhị 種chủng 身thân 是thị 名danh 假giả 有hữu 。 第đệ 三tam 種chủng 身thân 是thị 真chân 實thật 有hữu 。 為vi 前tiền 二nhị 身thân 。 而nhi 作tác 根căn 本bổn 。

何hà 以dĩ 故cố 。 離ly 法pháp 如như 如như 。 離ly 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 無vô 有hữu 別biệt 法pháp 。

復phục 次thứ 。 諸chư 佛Phật 利lợi 益ích 自tự 他tha 。 自tự 利lợi 益ích 者giả 。 是thị 法pháp 如như 如như 。 利lợi 益ích 他tha 者giả 。 是thị 如như 如như 智trí 。 又hựu 瓔anh 珞lạc 經Kinh 云vân 。 五ngũ 分phần 法Pháp 身thân 。 以dĩ 識thức 性tánh 別biệt 。 戒giới 香hương 攝nhiếp 身thân 。 定định 香hương 攝nhiếp 意ý 。 慧tuệ 香hương 攝nhiếp 亂loạn 。 解giải 脫thoát 攝nhiếp 倒đảo 見kiến 。 度độ 知tri 攝nhiếp 無vô 明minh 。 是thị 五ngũ 分phần/phân 香hương 。 瓔anh 珞lạc 其kỳ 身thân 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 諸chư 經kinh 解giải 說thuyết 。 甚thậm 是thị 分phân 明minh 。 祖tổ 師sư 門môn 下hạ 。 覺giác 大đại 遠viễn 在tại 。 良lương 久cửu 。 云vân 。 喚hoán 作tác 法Pháp 身thân 得đắc 麼ma 。 振chấn 身thân 云vân 。 喚hoán 作tác 應ưng 身thân 得đắc 麼ma 。 顧cố 視thị 左tả 右hữu 云vân 。 喚hoán 作tác 化hóa 身thân 得đắc 麼ma 。 五ngũ 分phần/phân 真chân 香hương 即tức 不bất 無vô 。 要yếu 問vấn 諸chư 人nhân 鼻tị 孔khổng 在tại 甚thậm 麼ma 處xứ 。

三tam 山sơn 來lai 頌tụng 云vân 。 話thoại 到đáo 本bổn 來lai 一nhất 物vật 無vô 。 無vô 生sanh 面diện 目mục 何hà 曾tằng 殊thù 。 祇kỳ 因nhân 者giả 箇cá 婆bà 心tâm 重trọng/trùng 。 別biệt 相tướng 安an 名danh 總tổng 一nhất 如như 。

四Tứ 智Trí

大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。 如như 大đại 圓viên 鏡kính 。 現hiện 眾chúng 色sắc 相tướng 。

平Bình 等Đẳng 性Tánh 智Trí 。 觀quán 一nhất 切thiết 法pháp 。 悉tất 皆giai 平bình 等đẳng 。

妙Diệu 觀Quán 察Sát 智Trí 。 善thiện 觀quán 諸chư 法pháp 。 無vô 得đắc 而nhi 轉chuyển 。

成Thành 所Sở 作Tác 智Trí 。 成thành 本bổn 願nguyện 力lực 。 所sở 應ứng 作tác 事sự 。

轉chuyển 八bát 識thức 則tắc 能năng 成thành 四Tứ 智Trí 也dã 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 智trí 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。 識thức 又hựu 作tác 麼ma 生sanh 。

秘bí 藏tạng 詮thuyên 註chú 云vân 。 佛Phật 轉chuyển 八bát 識thức 而nhi 成thành 四Tứ 智Trí 。 八bát 為vi 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。 七thất 為vi 平Bình 等Đẳng 性Tánh 智Trí 。 六lục 為vi 妙Diệu 觀Quán 察Sát 智Trí 。 五ngũ 為vi 成Thành 所Sở 作Tác 智Trí 。 識thức 惟duy 分phân 別biệt 。 智trí 能năng 決quyết 斷đoán 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 糊# 餅bính 饅# 頭đầu 。 是thị 一nhất 是thị 二nhị 。

大Đại 乘Thừa 莊trang 嚴nghiêm 論luận 云vân 。 轉chuyển 八bát 識thức 成thành 四Tứ 智Trí 。 束thúc 四Tứ 智Trí 具cụ 三Tam 身Thân 。

三tam 山sơn 來lai 以dĩ 拂phất 子tử 擊kích 禪thiền 床sàng 一nhất 下hạ 。 云vân 。 此thử 是thị 識thức 。 復phục 擊kích 一nhất 下hạ 。 云vân 。 此thử 是thị 智trí 。 又hựu 擊kích 一nhất 下hạ 。 云vân 。 此thử 是thị 身thân 。 汝nhữ 等đẳng 諸chư 人nhân 。 作tác 麼ma 分phân 解giải 。 復phục 擊kích 一nhất 下hạ 。

古cổ 德đức 云vân 。 眼nhãn 等đẳng 五ngũ 識thức 。 為vi 成Thành 所Sở 作Tác 智Trí 。 意ý 為vi 妙Diệu 觀Quán 察Sát 智Trí 。 化hóa 身thân 攝nhiếp 。 末mạt 那na 為vi 平Bình 等Đẳng 性Tánh 智Trí 。 報báo 身thân 攝nhiếp 。 阿a 賴lại 耶da 為vi 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。 法Pháp 身thân 攝nhiếp 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 且thả 道đạo 報báo 化hóa 法Pháp 身thân 。 又hựu 以dĩ 何hà 為vi 攝nhiếp 。

智trí 通thông 禪thiền 師sư 問vấn 六lục 祖tổ 三Tam 身Thân 四Tứ 智Trí 旨chỉ 要yếu 。 祖tổ 曰viết 。 清thanh 淨tịnh 法Pháp 身thân 。 汝nhữ 之chi 性tánh 也dã 。 圓viên 滿mãn 報báo 身thân 。 汝nhữ 之chi 智trí 也dã 。 千thiên 百bách 億ức 化hóa 身thân 。 汝nhữ 之chi 行hạnh 也dã 。 若nhược 離ly 本bổn 性tánh 說thuyết 三Tam 身Thân 。 即tức 名danh 有hữu 身thân 無vô 智trí 。 若nhược 悟ngộ 三Tam 身Thân 。 無vô 有hữu 自tự 性tánh 。 即tức 名danh 四Tứ 智Trí 菩Bồ 提Đề 。 聽thính 吾ngô 偈kệ 。 自tự 性tánh 具cụ 三Tam 身Thân 。 發phát 明minh 成thành 四Tứ 智Trí 。 不bất 離ly 見kiến 聞văn 緣duyên 。 超siêu 然nhiên 登đăng 佛Phật 地Địa 。 吾ngô 今kim 為vì 汝nhữ 說thuyết 。 諦đế 信tín 永vĩnh 無vô 疑nghi 。 莫mạc 學học 馳trì 求cầu 者giả 。 終chung 日nhật 說thuyết 菩Bồ 提Đề 。 通thông 曰viết 。 四Tứ 智Trí 之chi 義nghĩa 。 可khả 得đắc 聞văn 乎hồ 。 祖tổ 曰viết 。 既ký 會hội 三Tam 身Thân 。 便tiện 明minh 四Tứ 智Trí 。 若nhược 離ly 三Tam 身Thân 。 別biệt 談đàm 四Tứ 智Trí 。 此thử 名danh 有hữu 智trí 無vô 身thân 也dã 。 即tức 此thử 有hữu 智trí 。 還hoàn 成thành 無vô 智trí 。 復phục 說thuyết 偈kệ 曰viết 。 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 平Bình 等Đẳng 性Tánh 智Trí 心tâm 無vô 病bệnh 。 妙Diệu 觀Quán 察Sát 智Trí 見kiến 非phi 功công 。 成Thành 所Sở 作Tác 智Trí 同đồng 圓viên 鏡kính 。 五ngũ 八bát 六lục 七thất 果quả 因nhân 轉chuyển 。 但đãn 轉chuyển 其kỳ 名danh 無vô 實thật 性tánh 。 若nhược 於ư 轉chuyển 處xứ 不bất 留lưu 情tình 。 繁phồn 興hưng 永vĩnh 處xứ 那na 伽già 定định 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 將tương 謂vị 是thị 箇cá 祖tổ 師sư 。

○# 前tiền 五ngũ 識thức 轉chuyển 。 成Thành 所Sở 作Tác 智Trí 。 第đệ 六lục 意ý 識thức 轉chuyển 。 妙Diệu 觀Quán 察Sát 智Trí 。

前tiền 五ngũ 識thức 謂vị 眼nhãn 。 耳nhĩ 。 鼻tị 。 舌thiệt 。 身thân 。 此thử 乃nãi 四tứ 大đại 和hòa 合hợp 而nhi 成thành 。 皆giai 各các 司ty 其kỳ 用dụng 。 云vân 體thể 本bổn 來lai 無vô 過quá 。 止chỉ 因nhân 外ngoại 有hữu 色sắc 。 聲thanh 。 香hương 。 味vị 。 觸xúc 之chi 塵trần 。 內nội 之chi 根căn 與dữ 外ngoại 之chi 塵trần 相tương/tướng 偶ngẫu 而nhi 識thức 生sanh 焉yên 。 罪tội 業nghiệp 所sở 由do 起khởi 也dã 。 不bất 轉chuyển 則tắc 為vi 識thức 。 轉chuyển 則tắc 成thành 所sở 作tác 之chi 功công 而nhi 各các 效hiệu 其kỳ 用dụng 矣hĩ 。 第đệ 六lục 意ý 識thức 乃nãi 意ý 根căn 。 而nhi 意ý 為vi 六lục 根căn 中trung 之chi 頭đầu 目mục 。 意ý 識thức 一nhất 動động 。 則tắc 眼nhãn 貪tham 色sắc 。 耳nhĩ 貪tham 聲thanh 。 鼻tị 貪tham 香hương 。 舌thiệt 貪tham 味vị 。 身thân 貪tham 細tế 滑hoạt 。 起khởi 徧biến 計kế 之chi 情tình 。 轉chuyển 則tắc 妙diệu 於ư 觀quán 察sát 。 見kiến 色sắc 非phi 干can 色sắc 。 聞văn 聲thanh 不bất 是thị 聲thanh 。 香hương 臭xú 不bất 分phân 。 甘cam 苦khổ 不bất 別biệt 。 粗thô 細tế 一nhất 體thể 而nhi 成thành 自tự 然nhiên 之chi 智trí 矣hĩ 。 起khởi 信tín 論luận 云vân 。 三tam 界giới 虗hư 偽ngụy 。 唯duy 心tâm 所sở 作tác 。 離ly 此thử 則tắc 無vô 六lục 塵trần 境cảnh 界giới 也dã 。 毗tỳ 婆bà 沙sa 論luận 。 問vấn 曰viết 。 心tâm 意ý 識thức 有hữu 何hà 差sai 別biệt 。

答đáp 曰viết 。

無vô 有hữu 差sai 別biệt 。 即tức 心tâm 是thị 意ý 。 意ý 即tức 是thị 識thức 。 祖tổ 師sư 云vân 。 徧biến 現hiện 俱câu 該cai 法Pháp 界Giới 。 收thu 攝nhiếp 在tại 一nhất 微vi 塵trần 。 識thức 者giả 謂vị 之chi 佛Phật 性tánh 。 不bất 會hội 喚hoán 作tác 精tinh 魂hồn 。 雖tuy 然nhiên 如như 是thị 。 蹉sa 過quá 者giả 甚thậm 多đa 。 錯thác 會hội 者giả 不bất 少thiểu 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 用dụng 會hội 作tác 麼ma 。 雖tuy 然nhiên 如như 是thị 。 蹉sa 過quá 即tức 不bất 可khả 。 具cụ 眼nhãn 底để 辨biện 看khán 。

○# 第đệ 七thất 末mạt 那na 識thức 。 轉chuyển 平Bình 等Đẳng 性Tánh 智Trí 。

楞lăng 伽già 云vân 。 末mạt 那na 者giả 。 此thử 云vân 染nhiễm 汙ô 。 葢# 由do 六lục 識thức 既ký 動động 。 意ý 根căn 著trước 處xứ 。 即tức 成thành 汙ô 染nhiễm 。 七thất 識thức 亦diệc 名danh 傳truyền 送tống 識thức 。 前tiền 粘niêm 六lục 識thức 。 後hậu 連liên 八bát 識thức 。 七thất 識thức 無vô 定định 體thể 。 亦diệc 無vô 定định 用dụng 。 因nhân 意ý 識thức 分phân 別biệt 好hảo 醜xú 。 七thất 識thức 即tức 從tùng 。 而nhi 分phân 別biệt 之chi 。 故cố 以dĩ 此thử 分phần/phân 好hảo/hiếu 分phần/phân 醜xú 傳truyền 送tống 於ư 第đệ 八bát 識thức 。 八bát 識thức 則tắc 受thọ 而nhi 含hàm 藏tạng 。 故cố 云vân 七thất 八bát 二nhị 識thức 不bất 相tương 離ly 。 倘thảng 意ý 識thức 轉chuyển 為vi 妙diệu 觀quán 察sát 。 則tắc 七thất 識thức 亦diệc 不bất 分phân 彼bỉ 分phần/phân 此thử 而nhi 轉chuyển 為vi 平bình 等đẳng 性tánh 矣hĩ 。 染nhiễm 汙ô 之chi 名danh 。 何hà 自tự 而nhi 得đắc 哉tai 。 是thị 以dĩ 體thể 清thanh 而nhi 用dụng 亦diệc 不bất 濁trược 也dã 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 本bổn 非phi 汙ô 染nhiễm 。 那na 求cầu 清thanh 淨tịnh 。 原nguyên 無vô 分phân 別biệt 。 說thuyết 甚thậm 平bình 等đẳng 。 雖tuy 然nhiên 如như 是thị 。 若nhược 不bất 撥bát 轉chuyển 關quan 棙# 。 吾ngô 恐khủng 生sanh 死tử 海hải 中trung 。 頭đầu 出xuất 頭đầu 沒một 。 無vô 了liễu 期kỳ 也dã 。 欲dục 不bất 汙ô 染nhiễm 得đắc 乎hồ 。

○# 第đệ 八bát 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 轉chuyển 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。

第đệ 八bát 多đa 異dị 熟thục 性tánh 。 故cố 名danh 含hàm 藏tạng 識thức 。 謂vị 前tiền 世thế 中trung 以dĩ 善thiện 不bất 善thiện 業nghiệp 為vi 因nhân 。 招chiêu 感cảm 今kim 生sanh 異dị 熟thục 心tâm 是thị 果quả 。 異dị 熟thục 者giả 。 異dị 世thế 熟thục 染nhiễm 之chi 性tánh 。 不bất 期kỳ 然nhiên 而nhi 自tự 合hợp 也dã 。 阿a 賴lại 耶da 者giả 。 即tức 是thị 真chân 心tâm 。 不bất 守thủ 自tự 性tánh 。 隨tùy 染nhiễm 淨tịnh 緣duyên 。 不bất 合hợp 而nhi 合hợp 。 能năng 含hàm 藏tạng 一nhất 切thiết 真chân 俗tục 境cảnh 界giới 。 如như 明minh 鏡kính 不bất 與dữ 影ảnh 像tượng 合hợp 而nhi 含hàm 影ảnh 像tượng 。 亦diệc 名danh 如Như 來Lai 藏tạng 識thức 。 伽già 陀đà 云vân 。 諸chư 法pháp 於ư 藏tạng 識thức 。 識thức 於ư 法pháp 亦diệc 爾nhĩ 。 更cánh 互hỗ 為vi 因nhân 相tương/tướng 。 亦diệc 悟ngộ 為vi 果quả 相tương/tướng 。 若nhược 於ư 含hàm 藏tạng 處xứ 破phá 諸chư 惡ác 見kiến 。 捨xả 我ngã 執chấp 等đẳng 。 但đãn 如như 大đại 圓viên 明minh 鏡kính 。 物vật 來lai 則tắc 照chiếu 。 物vật 去khứ 不bất 留lưu 影ảnh 像tượng 。 都đô 無vô 能năng 入nhập 如Như 來Lai 。 真chân 空không 妙diệu 藏tạng 。 與dữ 諸chư 佛Phật 同đồng 證chứng 同đồng 得đắc 。 有hữu 何hà 不bất 清thanh 淨tịnh 者giả 哉tai 。 故cố 曰viết 大đại 圓viên 覺giác 。 智trí 性tánh 清thanh 淨tịnh 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 ○# 。 者giả 箇cá 是thị 大đại 圓viên 鏡kính 。 阿a 那na 箇cá 是thị 含hàm 藏tạng 識thức 。 ○# 。 者giả 箇cá 是thị 含hàm 藏tạng 識thức 。 阿a 那na 箇cá 是thị 大đại 圓viên 鏡kính 。 含hàm 藏tạng 識thức 且thả 置trí 。 止chỉ 如như 打đả 破phá 鏡kính 時thời 。 又hựu 向hướng 甚thậm 麼ma 處xứ 會hội 取thủ 。 道đạo 。 道đạo 。

○# 第đệ 九cửu 阿a 那na 識thức 。 亦diệc 名danh 純thuần 淨tịnh 識thức 。

合hợp 論luận 云vân 。 寄ký 說thuyết 阿a 那na 識thức 。 此thử 云vân 執chấp 持trì 。 為vi 第đệ 九cửu 純thuần 淨tịnh 識thức 。 如như 五ngũ 六lục 七thất 八bát 等đẳng 識thức 。 常thường 依y 九cửu 識thức 以dĩ 依y 止chỉ 。 凡phàm 愚ngu 不bất 了liễu 。 妄vọng 執chấp 為vi 我ngã 。 如như 水thủy 暴bạo 流lưu 。 不bất 離ly 水thủy 體thể 。 諸chư 波ba 浪lãng 等đẳng 。 以dĩ 水thủy 為vi 依y 。 故cố 六lục 七thất 八bát 識thức 常thường 以dĩ 淨tịnh 識thức 為vi 依y 。 何hà 謂vị 九cửu 為vi 淨tịnh 識thức 。 為vi 二Nhị 乘Thừa 人nhân 久cửu 住trụ 在tại 生sanh 死tử 業nghiệp 種chủng 。 六lục 七thất 八bát 識thức 有hữu 怖bố 畏úy 故cố 。 恐khủng 彼bỉ 難nan 信tín 。 方phương 便tiện 於ư 生sanh 死tử 。 種chủng 外ngoại 別biệt 立lập 淨tịnh 識thức 。 使sử 令linh 悲bi 智trí 漸tiệm 漸tiệm 得đắc 生sanh 。 達đạt 識thức 成thành 智trí 。 則tắc 賴lại 耶da 成thành 圓viên 鏡kính 之chi 體thể 。 持trì 功công 德đức 之chi 門môn 。 末mạt 那na 為vi 平bình 等đẳng 之chi 源nguyên 。 一nhất 自tự 他tha 之chi 性tánh 。 第đệ 六lục 起khởi 觀quán 察sát 之chi 妙diệu 。 轉chuyển 正Chánh 法Pháp 之chi 輪luân 。 五ngũ 識thức 興hưng 所sở 作tác 之chi 功công 。 垂thùy 應ứng 化hóa 之chi 迹tích 。 斯tư 則tắc 一nhất 心tâm 匪phỉ 動động 。 識thức 智trí 自tự 分phần/phân 。 不bất 轉chuyển 其kỳ 體thể 。 但đãn 轉chuyển 其kỳ 名danh 。 不bất 分phân 其kỳ 理lý 。 而nhi 分phần/phân 其kỳ 事sự 。 但đãn 伏phục 六lục 識thức 。 不bất 取thủ 塵trần 境cảnh 。 故cố 名danh 識thức 滅diệt 。 是thị 故cố 離ly 心tâm 之chi 境cảnh 。 文văn 理lý 俱câu 虗hư 。 即tức 識thức 之chi 塵trần 。 詮thuyên 量lượng 有hữu 據cứ 。 狂cuồng 心tâm 不bất 歇hiết 。 歇hiết 即tức 菩Bồ 提Đề 。 垢cấu 淨tịnh 心tâm 明minh 。 本bổn 來lai 是thị 佛Phật 。

三tam 山sơn 來lai 云vân 。 是thị 濟tế 世thế 航# 。 登đăng 者giả 得đắc 渡độ 。 是thị 起khởi 死tử 藥dược 。 服phục 者giả 得đắc 甦tô 。 須tu 知tri 純thuần 淨tịnh 就tựu 真chân 體thể 而nhi 言ngôn 。 若nhược 染nhiễm 汙ô 即tức 不bất 得đắc 矣hĩ 。 實thật 志chí 修tu 行hành 者giả 勗úc 諸chư 。

按án 三Tam 身Thân 四Tứ 智Trí 諸chư 說thuyết 。 採thải 摭# 經kinh 論luận 。 歷lịch 據cứ 詳tường 明minh 。 與dữ 溈# 仰ngưỡng 辨biện 識thức 處xứ 大đại 相tương/tướng 關quan 係hệ 。 可khả 資tư 深thâm 禪thiền 正chánh 修tu 者giả 。 不bất 落lạc 旁bàng 蹊# 而nhi 行hành 正chánh 路lộ 。 故cố 予# 有hữu 取thủ 焉yên 。 往vãng 往vãng 同đồng 流lưu 之chi 士sĩ 必tất 謂vị 。 吾ngô 單đơn 傳truyền 直trực 指chỉ 之chi 宗tông 。 何hà 借tá 此thử 為vi 。 殊thù 不bất 知tri 學học 道Đạo 者giả 為vi 心tâm 意ý 識thức 之chi 所sở 困khốn 苦khổ 甚thậm 矣hĩ 。 虗hư 明minh 自tự 照chiếu 。 本bổn 自tự 無vô 他tha 。 風phong 境cảnh 搖dao 搖dao 。 倏thúc 然nhiên 走tẩu 作tác 。 通thông 人nhân 達đạt 士sĩ 。 猶do 未vị 免miễn 焉yên 。 況huống 其kỳ 下hạ 者giả 乎hồ 。 可khả 無vô 方phương 便tiện 觀quán 照chiếu 之chi 力lực 乎hồ 。 倘thảng 因nhân 其kỳ 披phi 剝bác 之chi 說thuyết 破phá 其kỳ 虗hư 妄vọng 。 擣đảo 其kỳ 窠khòa 窟quật 。 即tức 吾ngô 受thọ 用dụng 處xứ 皆giai 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 也dã 。 精tinh 金kim 萬vạn 煅# 。 不bất 再tái 鑛khoáng 矣hĩ 。 三tam 山sơn 來lai 云vân 。 此thử 老lão 不bất 可khả 謂vị 非phi 婆bà 心tâm 也dã 。

三Tam 山Sơn 來Lai 禪Thiền 師Sư 五Ngũ 家Gia 宗Tông 旨Chỉ 纂Toản 要Yếu 卷quyển 下hạ (# 終chung )#

No.1282-B# 志chí 略lược

妙diệu 喜hỷ 杲# 祖tổ 集tập 人nhân 天thiên 眼nhãn 目mục 。 已dĩ 自tự 引dẫn 蔓mạn 牽khiên 枝chi 。 高cao 峯phong 老lão 人nhân 纂toản 要yếu 之chi 出xuất 。 得đắc 非phi 畵họa 蛇xà 添# 足túc 耶da 。 是thị 以dĩ 鐵thiết 祖tổ 有hữu 密mật 授thọ 之chi 戒giới 。 老lão 人nhân 示thị 寂tịch 幾kỷ 二nhị 十thập 年niên 。 語ngữ 錄lục 已dĩ 經kinh 重trọng/trùng 刻khắc 。 而nhi 纂toản 要yếu 真chân 本bổn 重trọng/trùng 扄# 笥# 中trung 。 非phi 吝lận 也dã 。 無vô 如như 家gia 賊tặc 難nạn/nan 防phòng 。 向hướng 因nhân 燕yên 京kinh 翠thúy 崖nhai 典điển 藏tạng 鑰thược 時thời 。 請thỉnh 稿# 重trọng/trùng 述thuật 。 同đồng 寮liêu 輩bối 私tư 相tương/tướng 傳truyền 錄lục 。 將tương 遍biến 諸chư 方phương 。 且thả 烏ô 焉yên 之chi 混hỗn 。 刁điêu 刀đao 之chi 差sai 。 轉chuyển 行hành 轉chuyển 訛ngoa 。 壬nhâm 午ngọ 春xuân 。 寧ninh 子tử 執chấp 本bổn 請thỉnh 曰viết 。 其kỳ 訛ngoa 如như 此thử 。 不bất 幾kỷ 瞎hạt 悞ngộ 人nhân 眼nhãn 。 何hà 若nhược 以dĩ 真chân 本bổn 付phó 梓# 。 庶thứ 見kiến 從tùng 上thượng 諸chư 祖tổ 真chân 面diện 目mục 。 其kỳ 裨bì 益ích 不bất 小tiểu 。 予# 思tư 事sự 不bất 可khả 執chấp 一nhất 。 執chấp 一nhất 不bất 變biến 。 非phi 通thông 道đạo 也dã 。 遂toại 以dĩ 稿# 授thọ 寧ninh 。 朝triêu 刻khắc 而nhi 夕tịch 行hành 焉yên 。 善thiện 閱duyệt 者giả 勿vật 謂vị 為vi 吾ngô 門môn 相tương/tướng 傳truyền 家gia 事sự 可khả 耳nhĩ 。

康khang 熙hi 癸quý 未vị 孟# 春xuân 。 嗣tự 法Pháp 門môn 人nhân 。 普phổ 陀đà 性tánh 統thống 。 謹cẩn 識thức 。