愚Ngu 菴Am 智Trí 及Cập 禪Thiền 師Sư 語Ngữ 錄Lục
Quyển 0004
( 門Môn 人Nhân ) 觀Quán 通Thông 溥Phổ 震Chấn 正Chánh 除Trừ 希Hy 顏Nhan 忻Hãn 悟Ngộ 寶Bảo 盈Doanh 至Chí 寶Bảo 慧Tuệ 鏡Kính 護Hộ 位Vị 道Đạo 彝 等Đẳng 編Biên

愚Ngu 菴Am 和Hòa 尚Thượng 語Ngữ 錄Lục 卷quyển 第đệ 四tứ

徑kính 山sơn 興hưng 聖thánh 萬vạn 壽thọ 禪thiền 寺tự 語ngữ 錄lục

門môn 人nhân 。 希hy 顏nhan 。 等đẳng 編biên 。

師sư 於ư 至chí 正chánh 辛tân 丑sửu 十thập 月nguyệt 十thập 七thất 日nhật 。 承thừa 奉phụng 行hành 宣tuyên 政chánh 院viện 官quan 疏sớ/sơ 請thỉnh 。 入nhập 寺tự 。 指chỉ 山sơn 門môn 云vân 。 天thiên 下hạ 徑kính 山sơn 。 天thiên 下hạ 龍long 門môn 。 吐thổ 吞thôn 日nhật 月nguyệt 。 函hàm 盖# 乾can/kiền/càn 坤# 。

佛Phật 殿điện 。 頋# 左tả 右hữu 云vân 。 插sáp 一nhất 莖hành 草thảo 建kiến 瓊# 樓lâu 玉ngọc 殿điện 。 拈niêm 一nhất 莖hành 草thảo 作tác 丈trượng 六lục 金kim 身thân 。 山sơn 上thượng 有hữu 鯉lý 魚ngư 。 井tỉnh 底để 有hữu 塳# 塵trần 。

陞thăng 座tòa 祝chúc 贊tán 。 問vấn 答đáp 罷bãi 。 乃nãi 云vân 。 通thông 上thượng 徹triệt 下hạ 。 迥huýnh 絕tuyệt 羅la 籠lung 。 匝táp 地địa 普phổ 天thiên 。 了liễu 無vô 眹# 跡tích 。 識thức 不bất 可khả 識thức 。 智trí 莫mạc 能năng 知tri 。 一nhất 自tự 拈niêm 花hoa 微vi 咲# 。 面diện 壁bích 安an 心tâm 。 便tiện 見kiến 五ngũ 葉diệp 流lưu 芳phương 。 千thiên 燈đăng 續tục 焰diễm 。 體thể 究cứu 將tương 來lai 。 總tổng 是thị 強cường/cưỡng 生sanh 節tiết 目mục 。 直trực 饒nhiêu 上thượng 無vô 扳# 仰ngưỡng 。 下hạ 絕tuyệt 己kỷ 躬cung 。 常thường 光quang 見kiến 前tiền 。 壁bích 立lập 萬vạn 仞nhận 。 何hà 異dị 癩lại 馬mã 繫hệ 枯khô 樁# 。 黑hắc 牛ngưu 臥ngọa 死tử 水thủy 。 借tá 使sử 斬trảm 新tân 日nhật 月nguyệt 。 逸dật 格cách 風phong 規quy 。 冰băng 稜lăng 上thượng 度độ 過quá 九cửu [阿-可+尻]# 。 劒kiếm 刃nhận 上thượng 拾thập 得đắc 全toàn 身thân 。 正chánh 好hảo/hiếu 朝triêu 打đả 三tam 千thiên 。 莫mạc 打đả 八bát 百bách 。 豈khởi 不bất 見kiến 雲vân 門môn 大đại 師sư 道đạo 。 盡tận 乾can/kiền/càn 坤# 大đại 地địa 。 無vô 纖tiêm 毫hào 過quá 患hoạn 。 猶do 是thị 轉chuyển 句cú 。 不bất 見kiến 一nhất 色sắc 。 始thỉ 是thị 半bán 提đề 。 須tu 知tri 更cánh 有hữu 全toàn 提đề 時thời 節tiết 。 雖tuy 然nhiên 一nhất 向hướng 與dữ 麼ma 去khứ 。 法pháp 堂đường 上thượng 何hà 啻# 草thảo 深thâm 一nhất 丈trượng 。 官quan 不bất 容dung 針châm 。 私tư 通thông 車xa 馬mã 。 二nhị 峯phong 突đột 兀ngột 。 双# 徑kính 回hồi 環hoàn 。 大đại 覺giác 國quốc 師sư 願nguyện 力lực 宏hoành 深thâm 。 孚phu 佑hữu 龍long 王vương 淨tịnh 緣duyên 際tế 會hội 。 維duy 禪thiền 林lâm 之chi 首thủ 剎sát 。 實thật 天thiên 下hạ 之chi 名danh 山sơn 。 不bất 妨phương 與dữ 諸chư 人nhân 高cao 掛quải 鉢bát 囊nang 。 抝# 折chiết 拄trụ 杖trượng 。 直trực 得đắc 八bát 方phương 寧ninh 謐mịch 。 萬vạn 姓tánh 歌ca 謠# 。 鴉# 鳴minh 鵲thước 噪táo 。 總tổng 契khế 真chân 源nguyên 。 風phong 動động 塵trần 飛phi 。 皆giai 明minh 佛Phật 事sự 。 揚dương 不bất 揚dương 之chi 正chánh 化hóa 。 報báo 不bất 報báo 之chi 深thâm 恩ân 。 正chánh 與dữ 麼ma 時thời 。 且thả 開khai 堂đường 祝chúc 聖thánh 一nhất 句cú 如như 何hà 舉cử 似tự 。 擊kích 拂phất 子tử 。 黎lê 元nguyên 頓đốn 息tức 三tam 災tai 劫kiếp 。 睿# 算toán 延diên 洪hồng 億ức 萬vạn 春xuân 。

復phục 舉cử 。 僧Tăng 問vấn 當đương 山sơn 諲# 禪thiền 師sư 。 掩yểm 息tức 如như 灰hôi 時thời 如như 何hà 。 諲# 云vân 。 猶do 是thị 時thời 人nhân 功công 幹cán 。 僧Tăng 云vân 。 幹cán 後hậu 如như 何hà 。 諲# 云vân 。 畊# 人nhân 田điền 不bất 種chủng 。 僧Tăng 云vân 。 畢tất 竟cánh 如như 何hà 。 諲# 云vân 。 禾hòa 熟thục 不bất 臨lâm 場tràng 。 師sư 云vân 。 諲# 禪thiền 師sư 與dữ 麼ma 答đáp 話thoại 。 勞lao 而nhi 無vô 功công 。 這giá 僧Tăng 若nhược 是thị 個cá 漢hán 。 決quyết 不bất 依y 他tha 作tác 解giải 。 後hậu 來lai 應ưng 菴am 和hòa 尚thượng 道đạo 。 鳳phượng 閤các 香hương 沈trầm 。 雪tuyết 巢sào 夜dạ 冷lãnh 。 半bán 窓song 明minh 月nguyệt 。 和hòa 氣khí 藹ái 然nhiên 。 正chánh 與dữ 麼ma 時thời 。 且thả 道đạo 。 歸quy 宗tông 與dữ 徑kính 山sơn 。 還hoàn 有hữu 相tương 見kiến 分phần/phân 也dã 無vô 。 喝hát 。 直trực 饒nhiêu 相tương 見kiến 。 也dã 是thị 蝦hà 蟆# 窟quật 裏lý 作tác 活hoạt 計kế 。 要yếu 見kiến 四tứ 方phương 八bát 面diện 逸dật 格cách 變biến 通thông 。 別biệt 著trước 個cá 眼nhãn 始thỉ 得đắc 。 新tân 徑kính 山sơn 莫mạc 有hữu 長trường/trưởng 處xứ 麼ma 。 拍phách 禪thiền 床sàng 云vân 。 敲# 出xuất 鳳phượng 凰hoàng 五ngũ 色sắc 髓tủy 。 擊kích 碎toái 驪# 龍long 明minh 月nguyệt 珠châu 。 千thiên 古cổ 華hoa 山sơn 山sơn 脚cước 下hạ 。 只chỉ 應ưng 潘phan 閬# 倒đảo 騎kỵ 驢lư 。 久cửu 立lập 珍trân 重trọng 。

上thượng 堂đường 。 舉cử 睦mục 州châu 道đạo 。 揑niết 聚tụ 也dã 在tại 我ngã 。 裂liệt 開khai 也dã 在tại 我ngã 。 有hữu 僧Tăng 便tiện 問vấn 。 如như 何hà 是thị 裂liệt 開khai 。 州châu 云vân 。 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 真Chân 如Như 解giải 脫thoát 。 三tam 九cửu 二nhị 十thập 七thất 。 即tức 心tâm 即tức 佛Phật 。 我ngã 且thả 與dữ 麼ma 道đạo 。 你nễ 又hựu 作tác 麼ma 生sanh 。 僧Tăng 云vân 。 某mỗ 甲giáp 不bất 與dữ 麼ma 道đạo 。 州châu 云vân 。 琖# 子tử 撲phác 落lạc 地địa 。 楪# 子tử 成thành 七thất 片phiến 。 僧Tăng 云vân 。 如như 何hà 是thị 揑niết 聚tụ 。 州châu 乃nãi 斂liểm 手thủ 而nhi 坐tọa 。 師sư 去khứ 。 大đại 小tiểu 睦mục 州châu 。 擬nghĩ 將tương 織chức 蒲bồ 鞋hài 手thủ 。 籠lung 罩# 古cổ 今kim 。 自tự 謂vị 。 揑niết 聚tụ 放phóng 開khai 。 乾can/kiền/càn 坤# 把bả 斷đoạn 。 要yếu 且thả 無vô 合hợp 殺sát 。 者giả 僧Tăng 當đương 時thời 若nhược 是thị 皮bì 下hạ 有hữu 血huyết 。 見kiến 它# 與dữ 麼ma 道đạo 。 但đãn 低đê 聲thanh 向hướng 它# 耳nhĩ 邊biên 下hạ 一nhất 轉chuyển 語ngữ 。 教giáo 他tha 揑niết 聚tụ 也dã 不bất 得đắc 。 放phóng 開khai 也dã 不bất 得đắc 。

瑞thụy 浴dục 主chủ 火hỏa 。 堅kiên 固cố 法Pháp 身thân 。 膿nùng 滴tích 滴tích 地địa 。 火hỏa 不bất 能năng 燒thiêu 。 水thủy 不bất 能năng 洗tẩy 。 擲trịch 火hỏa 云vân 。 我ngã 見kiến 燈Đăng 明Minh 佛Phật 。 本bổn 光quang 瑞thụy 如như 此thử 。

上thượng 堂đường 。 僧Tăng 問vấn 。 不bất 起khởi 一nhất 念niệm 時thời 如như 何hà 。 師sư 云vân 。 道đạo 者giả 合hợp 如như 是thị 。 進tiến 云vân 。 與dữ 麼ma 則tắc 依y 而nhi 行hành 之chi 也dã 。 師sư 云vân 。 虗hư 生sanh 浪lãng 死tử 漢hán 。 又hựu 僧Tăng 問vấn 。 父phụ 母mẫu 非phi 我ngã 親thân 。 誰thùy 是thị 最tối 親thân 者giả 。 師sư 云vân 。 識thức 得đắc 不bất 為vi 冤oan 。 進tiến 云vân 。 諸chư 佛Phật 非phi 我ngã 道đạo 。 誰thùy 是thị 最tối 道đạo 者giả 。 師sư 云vân 。 闍xà 黎lê 合hợp 自tự 知tri 。 僧Tăng 擬nghĩ 議nghị 。 師sư 便tiện 喝hát 。 乃nãi 云vân 。 今kim 朝triêu 又hựu 是thị 十thập 一nhất 月nguyệt 。 卷quyển 地địa 北bắc 風phong 吹xuy 觱# 發phát 。 臘lạp 月nguyệt 三tam 十thập 便tiện 到đáo 來lai 。 勸khuyến 君quân 各các 要yếu 知tri 時thời 節tiết 。 人nhân 漸tiệm 老lão 水thủy 長trường 流lưu 。 君quân 子tử 可khả 八bát 。 知tri 得đắc 便tiện # 。

上thượng 堂đường 。 拈niêm 拄trụ 杖trượng 。 冬đông 至chí 一nhất 陽dương 生sanh 。 拄trụ 杖trượng 長trường/trưởng 丈trượng 二nhị 。 石thạch 笋# 暗ám 抽trừu 條điều 。 千thiên 花hoa 生sanh 碓đối 觜tủy 。 且thả 衲nạp 僧Tăng 分phần/phân 上thượng 。 成thành 得đắc 個cá 甚thậm 麼ma 邊biên 事sự 。 莫mạc 有hữu 道đạo 得đắc 底để 麼ma 。 有hữu 則tắc 不bất 妨phương 出xuất 來lai 對đối 眾chúng 道đạo 看khán 。 若nhược 無vô 。 徑kính 山sơn 自tự 道đạo 去khứ 也dã 。 卓trác 拄trụ 杖trượng 。

上thượng 堂đường 。 僧Tăng 問vấn 。 臨lâm 濟tế 道đạo 。 一nhất 句cú 中trung 具cụ 三tam 玄huyền 。 一nhất 玄huyền 中trung 具cụ 三tam 要yếu 。 如như 何hà 是thị 一nhất 句cú 中trung 具cụ 三tam 玄huyền 。 師sư 云vân 。 萬vạn 仞nhận 峯phong 頭đầu 駕giá 鐵thiết 船thuyền 。 進tiến 云vân 。 如như 何hà 是thị 一nhất 玄huyền 中trung 具cụ 三tam 要yếu 。 師sư 云vân 。 眼nhãn 裏lý 瞳# 人nhân 吹xuy 木mộc 呌khiếu 。 進tiến 云vân 。 如như 何hà 是thị 和hòa 尚thượng 家gia 風phong 。 師sư 云vân 。 吹xuy 折chiết 門môn 前tiền 一nhất 株chu 松tùng 。 進tiến 云vân 。 學học 人nhân 不bất 問vấn 這giá 個cá 風phong 。 師sư 云vân 。 汝nhữ 問vấn 甚thậm 麼ma 風phong 。 進tiến 云vân 家gia 風phong 。 師sư 云vân 。 我ngã 這giá 裏lý 大đại 功công 不bất 竪thụ 賞thưởng 。 乃nãi 舉cử 仰ngưỡng 山sơn 示thị 眾chúng 云vân 。 汝nhữ 等đẳng 諸chư 人nhân 。 各các 自tự 回hồi 光quang 返phản 照chiếu 。 莫mạc 記ký 吾ngô 言ngôn 。 汝nhữ 無vô 始thỉ 劫kiếp 來lai 。 背bối/bội 明minh 投đầu 暗ám 。 妄vọng 想tưởng 根căn 深thâm 。 卒tuất 難nan 頓đốn 拔bạt 。 所sở 以dĩ 假giả 設thiết 方phương 便tiện 。 奪đoạt 汝nhữ 麤thô 識thức 。 如như 將tương 黃hoàng 葉diệp 止chỉ 啼đề 。 有hữu 什thập 麼ma 是thị 處xứ 。 師sư 云vân 。 盡tận 十thập 方phương 世thế 界giới 。 是thị 諸chư 人nhân 自tự 己kỷ 。 盡tận 十thập 方phương 世thế 界giới 。 是thị 諸chư 人nhân 本bổn 有hữu 光quang 明minh 。 為vi 我ngã 拈niêm 針châm 鋒phong 許hứa 。 妄vọng 想tưởng 麤thô 識thức 來lai 看khán 。 喝hát 一nhất 喝hát 。 下hạ 座tòa 。

上thượng 堂đường 。 庚canh 申thân 好hảo/hiếu 日nhật 逢phùng 元nguyên 旦đán 。 四tứ 海hải 歌ca 謠# 樂nhạo/nhạc/lạc 太thái 平bình 。 聖thánh 德đức 如như 天thiên 何hà 以dĩ 報báo 。 卓trác 拄trụ 杖trượng 云vân 。 萬vạn 年niên 松tùng 上thượng 一nhất 枝chi 藤đằng 。

上thượng 堂đường 。 舉cử 。 僧Tăng 問vấn 長trường/trưởng 慶khánh 。 有hữu 問vấn 有hữu 答đáp 。 賓tân 主chủ 歷lịch 然nhiên 。 無vô 問vấn 無vô 答đáp 時thời 如như 何hà 。 慶khánh 云vân 。 怕phạ 爛lạn 卻khước 那na 。 僧Tăng 又hựu 問vấn 睦mục 州châu 。 州châu 云vân 。 相tương 逢phùng 盡tận 道đạo # 官quan 去khứ 。 林lâm 下hạ 何hà 曾tằng 見kiến 一nhất 人nhân 。 師sư 云vân 。 長trường/trưởng 慶khánh 放phóng 頑ngoan 。 睦mục 州châu 檐diêm 板bản 。 等đẳng 是thị 有hữu 問vấn 有hữu 答đáp 。 要yếu 且thả 未vị 會hội 無vô 問vấn 無vô 答đáp 底để 道Đạo 理lý 在tại 。 今kim 日nhật 忽hốt 有hữu 問vấn 徑kính 山sơn 。 有hữu 問vấn 。 有hữu 答đáp 。 賓tân 主chủ 歷lịch 然nhiên 。 無vô 問vấn 無vô 答đáp 時thời 如như 何hà 。 只chỉ 向hướng 道đạo 。 一nhất 曲khúc 自tự 歌ca 山sơn 自tự 綠lục 。 此thử 情tình 不bất 與dữ 白bạch 雲vân 知tri 。

愚Ngu 菴Am 和Hòa 尚Thượng 語Ngữ 錄Lục 卷quyển 第đệ 四tứ