能Năng 斷Đoạn 金Kim 剛Cang 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 經Kinh 論Luận 釋Thích
Quyển 3
無Vô 著Trước 菩Bồ 薩Tát 造Tạo 頌Tụng 世Thế 親Thân 菩Bồ 薩Tát 釋Thích 唐Đường 義Nghĩa 淨Tịnh 譯Dịch

能Năng 斷Đoạn 金Kim 剛Cang 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 經Kinh 論Luận 釋Thích 卷quyển 下hạ

無vô 著trước 菩Bồ 薩Tát 造tạo 頌tụng 。 世thế 親thân 菩Bồ 薩Tát 釋thích 。

三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 義nghĩa 淨tịnh 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 。

如Như 來Lai 說thuyết 彼bỉ 為vi 具cụ 相tương/tướng 者giả 。 此thử 非phi 具cụ 相tương/tướng 。 由do 此thử 說thuyết 為vi 具cụ 相tương/tướng 。 此thử 有hữu 何hà 意ý 。 頌tụng 曰viết 。

謂vị 於ư 真chân 法Pháp 身thân 。 無vô 隨tùy 好hảo 圓viên 滿mãn 。

亦diệc 非phi 是thị 具cụ 相tướng 。 非phi 身thân 性tánh 應ưng 知tri 。

於ư 法Pháp 身thân 無vô 別biệt 。 非phi 如Như 來Lai 無vô 二nhị 。

重trùng 言ngôn 其kỳ 具cụ 相tướng 。 由do 二nhị 體thể 皆giai 無vô 。

言ngôn 法Pháp 身thân 實thật 不bất 圓viên 滿mãn 隨tùy 好hảo/hiếu 色sắc 身thân 。 應ưng 知tri 亦diệc 不bất 具cụ 足túc 眾chúng 相tướng 。 彼bỉ 無vô 身thân 性tánh 故cố 。 是thị 謂vị 法Pháp 身thân 。 無vô 具cụ 相tương/tướng 義nghĩa 。 亦diệc 非phi 如Như 來Lai 無vô 斯tư 二nhị 種chủng 。 所sở 謂vị 色sắc 身thân 圓viên 滿mãn 。 及cập 以dĩ 具cụ 相tương/tướng 。 由do 斯tư 二nhị 種chủng 不bất 離ly 法Pháp 身thân 。 是thị 故cố 如Như 來Lai 。 有hữu 其kỳ 相tướng 好hảo 。 為vi 此thử 重trọng/trùng 言ngôn 。 色sắc 身thân 圓viên 滿mãn 。 及cập 以dĩ 具cụ 相tương/tướng 。 由do 二nhị 皆giai 無vô 故cố 。 是thị 故cố 此thử 二nhị 亦diệc 說thuyết 為vi 無vô 。 言ngôn 此thử 非phi 圓viên 滿mãn 此thử 亦diệc 非phi 具cụ 相tương/tướng 。 亦diệc 說thuyết 為vi 有hữu 。 以dĩ 說thuyết 色sắc 身thân 圓viên 滿mãn 。 及cập 具cụ 相tương/tướng 言ngôn 故cố 。 斯tư 有hữu 何hà 意ý 。 由do 其kỳ 法Pháp 身thân 無vô 此thử 相tướng 好hảo 。 是thị 故cố 名danh 此thử 為vi 如Như 來Lai 。 色sắc 身thân 圓viên 滿mãn 。 及cập 以dĩ 具cụ 相tương/tướng 。 由do 與dữ 彼bỉ 身thân 。 不bất 相tương 離ly 故cố 。 法Pháp 身thân 之chi 性tánh 即tức 不bất 如như 是thị 。 然nhiên 法Pháp 身thân 非phi 彼bỉ 自tự 性tánh 故cố 。 若nhược 言ngôn 不bất 應ưng 以dĩ 色sắc 身thân 圓viên 滿mãn 。 及cập 具cụ 相tương/tướng 身thân 。 觀quán 如Như 來Lai 者giả 。 如như 何hà 如Như 來Lai 有hữu 所sở 說thuyết 法Pháp 耶da 。 為vi 答đáp 斯tư 難nạn/nan 。 此thử 即tức 以dĩ 其kỳ 惡ác 取thủ 而nhi 謗báng 於ư 我ngã 。 由do 不bất 能năng 解giải 我ngã 所sở 說thuyết 義nghĩa 故cố 。 頌tụng 曰viết 。

如Như 來Lai 說thuyết 亦diệc 無vô 。 說thuyết 二nhị 是thị 所sở 執chấp 。

何hà 意ý 重trọng/trùng 言ngôn 。 說thuyết 法Pháp 說thuyết 法Pháp 者giả 。 頌tụng 云vân 說thuyết 二nhị 是thị 所sở 執chấp 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 一nhất 乃nãi 是thị 文văn 。 二nhị 便tiện 是thị 義nghĩa 。 由do 何hà 所sở 以dĩ 。 文văn 云vân 無vô 法pháp 可khả 說thuyết 。 是thị 名danh 說thuyết 法Pháp 耶da 。

答đáp 曰viết 。

由do 不bất 離ly 法Pháp 界Giới 。 說thuyết 亦diệc 無vô 自tự 性tánh 。

由do 不bất 離ly 法Pháp 界Giới 。 外ngoại 有hữu 說thuyết 法Pháp 自tự 性tánh 可khả 得đắc 。 若nhược 言ngôn 無vô 有hữu 世Thế 尊Tôn 是thị 能năng 說thuyết 者giả 。 所sở 說thuyết 之chi 法Pháp 。 亦diệc 復phục 不bất 離ly 法Pháp 身thân 。 故cố 成thành 非phi 有hữu 。 如như 是thị 甚thậm 深thâm 之chi 法pháp 。 如như 何hà 當đương 有hữu 敬kính 信tín 之chi 人nhân 。 為vi 除trừ 此thử 難nạn/nan 。

答đáp 曰viết 。

能năng 說thuyết 所sở 說thuyết 雖tuy 甚thậm 深thâm 。 然nhiên 亦diệc 非phi 無vô 敬kính 信tín 者giả 。

經Kinh 云vân 。 妙diệu 生sanh 彼bỉ 非phi 眾chúng 生sanh 。 非phi 非phi 眾chúng 生sanh 者giả 。 此thử 有hữu 何hà 意ý 。 頌tụng 曰viết 。

由do 非phi 眾chúng 生sanh 非phi 非phi 生sanh 。 非phi 聖thánh 聖thánh 性tánh 相tương 應ứng 故cố 。

諸chư 有hữu 當đương 能năng 生sanh 敬kính 信tín 者giả 。 彼bỉ 非phi 眾chúng 生sanh 。 由do 餘dư 眾chúng 生sanh 不bất 與dữ 聖thánh 性tánh 相tướng 應ưng 。 即tức 與dữ 凡phàm 夫phu 性tánh 相tướng 應ưng 故cố 。 非phi 非phi 眾chúng 生sanh 者giả 。 由do 與dữ 聖thánh 性tánh 相tướng 應ưng 故cố 。 此thử 中trung 義nghĩa 者giả 。 由do 彼bỉ 望vọng 其kỳ 凡phàm 夫phu 性tánh 故cố 。 不bất 是thị 眾chúng 生sanh 。 由do 望vọng 聖thánh 人nhân 性tánh 故cố 。 非phi 非phi 眾chúng 生sanh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 眾chúng 生sanh 眾chúng 生sanh 者giả 。 如Như 來Lai 說thuyết 彼bỉ 為vi 非phi 眾chúng 生sanh 。 此thử 據cứ 愚ngu 小tiểu 異dị 生sanh 性tánh 。 由do 此thử 說thuyết 為vi 眾chúng 生sanh 者giả 。 此thử 據cứ 聖thánh 人nhân 性tánh 。 若nhược 言ngôn 如Như 來Lai 。 曾tằng 無vô 有hữu 法pháp 。 是thị 所sở 覺giác 知tri 者giả 。 云vân 何hà 離ly 其kỳ 後hậu 後hậu 正chánh 知tri 次thứ 第đệ 。 而nhi 名danh 無vô 上thượng 正Chánh 等Đẳng 覺Giác 耶da 。 為vi 答đáp 此thử 難nạn/nan 。 非phi 是thị 有hữu 法pháp 可khả 覺giác 方phương 名danh 。 無Vô 上Thượng 正Chánh 覺Giác 。 然nhiên 由do 頌tụng 曰viết 。

少thiểu 法pháp 無vô 有hữu 故cố 。 無vô 上thượng 覺giác 應ưng 知tri 。

由do 法Pháp 界Giới 不bất 增tăng 。 清thanh 淨tịnh 平bình 等đẳng 性tánh 。

及cập 方phương 便tiện 無vô 上thượng 。

於ư 此thử 乃nãi 至chí 無vô 有hữu 。 少thiểu 法pháp 能năng 過quá 。 故cố 名danh 無vô 上thượng 。 又hựu 復phục 法Pháp 界Giới 無vô 有hữu 增tăng 故cố 。 其kỳ 法pháp 平bình 等đẳng 故cố 。 名danh 無vô 上thượng 上thượng 。 上thượng 性tánh 無vô 故cố 。 又hựu 復phục 如Như 來Lai 。 法Pháp 身thân 清thanh 淨tịnh 平bình 等đẳng 故cố 。 其kỳ 法pháp 無vô 不bất 齊tề 等đẳng 。 無vô 有hữu 少thiểu 增tăng 。 故cố 名danh 無vô 上thượng 。 又hựu 復phục 其kỳ 法pháp 是thị 無vô 我ngã 自tự 相tương/tướng 。 此thử 即tức 高cao 。 高cao 性tánh 無vô 故cố 名danh 無vô 上thượng 。 又hựu 復phục 於ư 諸chư 方phương 便tiện 。 亦diệc 是thị 無vô 上thượng 。 所sở 有hữu 善thiện 法Pháp 。 皆giai 圓viên 滿mãn 故cố 。 名danh 為vi 無vô 上thượng 。 此thử 餘dư 菩Bồ 提Đề 於ư 諸chư 善thiện 法Pháp 。 不bất 圓viên 滿mãn 故cố 。 即tức 此thử 方phương 便tiện 實thật 為vi 有hữu 上thượng 。 此thử 乃nãi 如Như 來Lai 說thuyết 為vi 非phi 法pháp 。 由do 此thử 說thuyết 為vi 善thiện 法Pháp 者giả 。 此thử 有hữu 何hà 意ý 。 頌tụng 曰viết 。

由do 漏lậu 性tánh 非phi 法pháp 。 是thị 故cố 非phi 善thiện 法Pháp 。

由do 此thử 名danh 為vi 善thiện 。

由do 有hữu 漏lậu 性tánh 彼bỉ 不bất 是thị 持trì 有hữu 漏lậu 之chi 相tướng 。 不bất 能năng 持trì 故cố 。 由do 此thử 說thuyết 為vi 善thiện 法Pháp 。 由do 無vô 漏lậu 性tánh 決quyết 定định 能năng 持trì 是thị 善thiện 性tánh 故cố 。 若nhược 要yếu 以dĩ 善thiện 法Pháp 獲hoạch 。 大đại 菩Bồ 提Đề 者giả 。 所sở 有hữu 說thuyết 法Pháp 。 亦diệc 應ưng 不bất 獲hoạch 菩Bồ 提Đề 。 是thị 無vô 記ký 性tánh 故cố 。 為vi 遮già 此thử 難nạn/nan 更cánh 言ngôn 差sai 別biệt 之chi 福phước 答đáp 所sở 說thuyết 法Pháp 。 縱túng/tung 令linh 無vô 記ký 終chung 有hữu 所sở 得đắc 。 頌tụng 曰viết 。

說thuyết 法Pháp 雖tuy 無vô 記ký 。 非phi 不bất 得đắc 應ưng 知tri 。

由do 非phi 離ly 此thử 能năng 得đắc 菩Bồ 提Đề 故cố 。 知tri 籍tịch 斯tư 菩Bồ 提Đề 方phương 契khế 。 頌tụng 曰viết 。

由do 斯tư 一nhất 法Pháp 寶bảo 。 勝thắng 彼bỉ 寶bảo 無vô 量lượng 。

故cố 此thử 宣tuyên 說thuyết 法Pháp 寶bảo 。 望vọng 前tiền 無vô 數số 妙diệu 高cao 無vô 邊biên 之chi 寶bảo 。 顯hiển 福phước 差sai 別biệt 。 假giả 為vi 第đệ 百bách 分phần 亦diệc 不bất 能năng 及cập 一nhất 者giả 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 將tương 顯hiển 何hà 義nghĩa 。 頌tụng 曰viết 。

於ư 諸chư 算toán 勢thế 類loại 。 因nhân 亦diệc 有hữu 差sai 殊thù 。

尋tầm 思tư 於ư 世thế 間gian 。 喻dụ 所sở 不bất 能năng 及cập 。

此thử 言ngôn 何hà 義nghĩa 。 謂vị 以dĩ 此thử 福phước 望vọng 前tiền 福phước 聚tụ 。 謂vị 是thị 算toán 勢thế 類loại 。 因nhân 四tứ 種chủng 差sai 別biệt 。 於ư 此thử 世thế 間gian 。 遍biến 尋tầm 思tư 已dĩ 。 無vô 有hữu 其kỳ 喻dụ 能năng 比tỉ 況huống 者giả 。 言ngôn 由do 算toán 差sai 別biệt 者giả 。 始thỉ 從tùng 假giả 為vi 第đệ 百bách 分phần 。 乃nãi 至chí 或hoặc 為vi 算toán 分phần/phân 不bất 顯hiển 差sai 殊thù 。 但đãn 言ngôn 算toán 者giả 。 此thử 即tức 應ưng 知tri 總tổng 攝nhiếp 。 其kỳ 餘dư 所sở 有hữu 算toán 數số 。 或hoặc 為vi 勢thế 分phần/phân 者giả 。 由do 其kỳ 勢thế 力lực 有hữu 差sai 殊thù 故cố 。 如như 強cường 弱nhược 人nhân 事sự 不bất 相tương 並tịnh 。 或hoặc 為vi 比tỉ 數số 者giả 。 由do 品phẩm 類loại 別biệt 。 言ngôn 此thử 福phước 類loại 元nguyên 不bất 比tỉ 數số 前tiền 之chi 福phước 類loại 。 如như 貴quý 賤tiện 人nhân 不bất 相tương 比tỉ 數số 。 因nhân 者giả 明minh 其kỳ 因nhân 。 果quả 亦diệc 不bất 相tương 干can 涉thiệp 故cố 。 言ngôn 彼bỉ 亦diệc 不bất 可khả 與dữ 此thử 為vi 因nhân (# 鄔ổ 波ba 尼ni 殺sát 曇đàm 譯dịch 為vi 因nhân 字tự 如như 芥giới 子tử 種chủng 將tương 比tỉ 松tùng 柏# 於ư 此thử 世thế 間gian 。 竟cánh 無vô 其kỳ 喻dụ 可khả 況huống 於ư 福phước 。 由do 斯tư 前tiền 福phước 望vọng 於ư 此thử 福phước 。 實thật 為vi 減giảm 少thiểu 皆giai 不bất 足túc 言ngôn 。 故cố 云vân 乃nãi 至chí 譬thí 喻dụ 。 亦diệc 不bất 能năng 及cập 。 若nhược 言ngôn 彼bỉ 法pháp 性tánh 相tướng 平bình 等đẳng 故cố 。 無vô 不bất 平bình 者giả 即tức 無vô 能năng 度độ 所sở 度độ 。 云vân 何hà 如Như 來Lai 。 說thuyết 脫thoát 有hữu 情tình 耶da 。 為vi 除trừ 此thử 難nạn/nan 故cố 起khởi 後hậu 文văn 。 將tương 顯hiển 何hà 義nghĩa 。 頌tụng 曰viết 。

法Pháp 界Giới 平bình 等đẳng 故cố 。 佛Phật 不bất 度độ 眾chúng 生sanh 。

於ư 諸chư 名danh 共cộng 聚tụ 。 不bất 在tại 法Pháp 界Giới 外ngoại 。

凡phàm 名danh 有hữu 情tình 者giả 。 於ư 彼bỉ 蘊uẩn 處xứ 由do 名danh 共cộng 蘊uẩn 。 不bất 在tại 法Pháp 界Giới 之chi 外ngoại 。 即tức 此thử 法Pháp 界Giới 其kỳ 性tánh 平bình 等đẳng 。 是thị 故cố 曾tằng 無vô 有hữu 一nhất 眾chúng 生sanh 。 可khả 是thị 如Như 來Lai 之chi 所sở 度độ 脫thoát 。 此thử 即tức 如như 何hà 當đương 有hữu 我ngã 執chấp 者giả 。 此thử 有hữu 何hà 意ý 。 若nhược 言ngôn 但đãn 唯duy 脫thoát 其kỳ 五ngũ 蘊uẩn 而nhi 已dĩ 。 此thử 即tức 是thị 有hữu 所sở 許hứa 眾chúng 生sanh 。 由do 如như 是thị 故cố 。 頌tụng 曰viết 。

若nhược 起khởi 於ư 法pháp 執chấp 。 與dữ 我ngã 執chấp 過quá 同đồng 。

定định 執chấp 脫thoát 有hữu 情tình 。 是thị 無vô 執chấp 妄vọng 執chấp 。

如như 云vân 妙diệu 生sanh 言ngôn 我ngã 執chấp 者giả 。 如Như 來Lai 說thuyết 為vi 非phi 執chấp 。 妄vọng 執chấp 如Như 來Lai 說thuyết 為vi 非phi 生sanh 者giả 。 是thị 不bất 能năng 生sanh 聖thánh 法pháp 之chi 義nghĩa 。 若nhược 言ngôn 不bất 應ưng 以dĩ 其kỳ 具cụ 相tương/tướng 。 觀quán 於ư 如Như 來Lai 。 非phi 彼bỉ 自tự 性tánh 故cố 。 由do 是thị 法Pháp 身thân 自tự 性tánh 故cố 。 然nhiên 彼bỉ 如Như 來Lai 。 自tự 性tánh 法Pháp 身thân 。 可khả 以dĩ 具cụ 相tướng 。 而nhi 比tỉ 知tri 之chi 。 有hữu 作tác 斯tư 難nạn/nan 。 為vi 除trừ 疑nghi 意ý 生sanh 起khởi 後hậu 文văn 。 將tương 顯hiển 何hà 義nghĩa 。 頌tụng 曰viết 。

不bất 應ưng 以dĩ 色sắc 體thể 。 准chuẩn 如Như 來Lai 法Pháp 身thân 。

勿vật 彼bỉ 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 。 與dữ 如Như 來Lai 齊tề 等đẳng 。

此thử 則tắc 報báo 相tương/tướng 之chi 福phước 。 亦diệc 名danh 具cụ 相tương/tướng 。 由do 彼bỉ 成thành 此thử 故cố 。 藉tạ 其kỳ 福phước 力lực 得đắc 菩Bồ 提Đề 故cố 。 有hữu 作tác 是thị 說thuyết 。 此thử 則tắc 如Như 來Lai 以dĩ 其kỳ 具cụ 相tương/tướng 。 現hiện 證chứng 無Vô 上Thượng 正Chánh 覺Giác 。 為vi 除trừ 此thử 意ý 。 不bất 應ưng 以dĩ 具cụ 相tướng 如như 是thị 等đẳng 。 將tương 顯hiển 何hà 義nghĩa 。 頌tụng 曰viết 。

即tức 具cụ 相tướng 果quả 報báo 。 圓viên 滿mãn 福phước 不bất 許hứa 。

能năng 招chiêu 於ư 法Pháp 身thân 。 由do 方phương 便tiện 異dị 性tánh 。

由do 真chân 法Pháp 身thân 是thị 智trí 自tự 性tánh 故cố 。 與dữ 彼bỉ 福phước 體thể 性tánh 不bất 同đồng 。 此thử 二nhị 伽già 他tha 要yếu 顯hiển 何hà 義nghĩa 。 頌tụng 曰viết 。

若nhược 以dĩ 色sắc 見kiến 我ngã 。 以dĩ 音âm 聲thanh 求cầu 我ngã 。

彼bỉ 人nhân 起khởi 邪tà 勤cần 。 不bất 能năng 當đương 見kiến 我ngã 。

應ưng 觀quán 佛Phật 法Pháp 性tánh 。 即tức 導đạo 師sư 法Pháp 身thân 。

法pháp 性tánh 識thức 難nan 知tri 。 故cố 彼bỉ 不bất 能năng 了liễu 。

此thử 二nhị 頌tụng 中trung 。 所sở 說thuyết 之chi 義nghĩa 。 頌tụng 曰viết 。

唯duy 見kiến 色sắc 聞văn 聲thanh 。 是thị 人nhân 不bất 知tri 佛Phật 。

此thử 真Chân 如Như 法Pháp 身thân 。 非phi 是thị 識thức 境cảnh 故cố 。

此thử 文văn 意ý 顯hiển 不bất 應ưng 以dĩ 色sắc 聲thanh 二nhị 種chủng 。 觀quán 於ư 如Như 來Lai 。 由do 是thị 異dị 生sanh 不bất 能năng 見kiến 者giả 。 此thử 何hà 為vi 也dã 。 彼bỉ 人nhân 起khởi 邪tà 勤cần 。 言ngôn 彼bỉ 異dị 生sanh 妄vọng 起khởi 邪tà 勤cần 。 不bất 依y 正Chánh 道Đạo 。 求cầu 見kiến 於ư 我ngã 。 此thử 云vân 法pháp 性tánh 者giả 即tức 是thị 真Chân 如Như 。 若nhược 言ngôn 福phước 不bất 證chứng 菩Bồ 提Đề 者giả 。 此thử 即tức 菩Bồ 薩Tát 福phước 業nghiệp 其kỳ 果quả 應ưng 斷đoạn 。 為vi 釋thích 此thử 疑nghi 故cố 有hữu 下hạ 文văn 。 言ngôn 此thử 福phước 性tánh 雖tuy 復phục 不bất 能năng 。 親thân 招chiêu 覺giác 處xứ 。 頌tụng 曰viết 。

其kỳ 福phước 不bất 失thất 亡vong 。 果quả 報báo 不bất 斷đoạn 絕tuyệt 。

得đắc 忍nhẫn 亦diệc 不bất 斷đoạn 。 以dĩ 獲hoạch 無vô 垢cấu 故cố 。

更cánh 論luận 於ư 福phước 因nhân 。 為vi 此thử 陳trần 其kỳ 喻dụ 。

彼bỉ 福phước 無vô 報báo 故cố 。 正chánh 取thủ 非phi 越việt 取thủ 。

由do 此thử 是thị 彼bỉ 智trí 資tư 糧lương 性tánh 故cố 。 又hựu 復phục 何hà 為vi 。 更cánh 於ư 其kỳ 福phước 而nhi 陳trần 喻dụ 耶da 。 故cố 云vân 得đắc 忍nhẫn 亦diệc 不bất 斷đoạn 。 以dĩ 獲hoạch 無vô 垢cấu 故cố 。 更cánh 論luận 其kỳ 福phước 因nhân 。 為vi 此thử 陳trần 其kỳ 喻dụ 。 又hựu 有hữu 疑nghi 云vân 。 既ký 得đắc 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 智trí 乃nãi 不bất 生sanh 。 菩Bồ 薩Tát 諸chư 福phước 皆giai 應ưng 斷đoạn 絕tuyệt 。 為vi 顯hiển 福phước 不bất 斷đoạn 絕tuyệt 至chí 極cực 清thanh 淨tịnh 。 獲hoạch 福phước 既ký 多đa 果quả 報báo 亦diệc 勝thắng 。 於ư 不bất 生sanh 法pháp 得đắc 無vô 性tánh 者giả 。 有hữu 二nhị 種chủng 無vô 性tánh 。 由do 其kỳ 二nhị 性tánh 。 體thể 不bất 生sanh 故cố 。 經Kinh 云vân 妙diệu 生sanh 應ưng 正chánh 取thủ 不bất 應ưng 越việt 取thủ 者giả 。 云vân 何hà 是thị 正chánh 取thủ 。 不bất 應ưng 越việt 取thủ 。 答đáp 彼bỉ 福phước 無vô 報báo 故cố 。 正chánh 取thủ 非phi 越việt 取thủ 。 凡phàm 所sở 有hữu 福phước 招chiêu 果quả 報báo 者giả 。 是thị 可khả 厭yếm 故cố 。 當đương 知tri 彼bỉ 取thủ 即tức 是thị 越việt 取thủ 。 如như 越việt 正chánh 路lộ 而nhi 行hành 嶮hiểm 道đạo 。 而nhi 彼bỉ 福phước 不bất 招chiêu 報báo 。 是thị 故cố 彼bỉ 是thị 正chánh 取thủ 非phi 為vi 越việt 取thủ 。 問vấn 菩Bồ 薩Tát 福phước 津tân 既ký 不bất 感cảm 報báo 。 所sở 獲hoạch 之chi 果quả 如như 何hà 可khả 知tri 。

答đáp 曰viết 。

彼bỉ 福phước 招chiêu 化hóa 果quả 。 作tác 利lợi 有hữu 情tình 事sự 。

彼bỉ 事sự 由do 任nhậm 運vận 。 成thành 佛Phật 現hiện 諸chư 方phương 。

去khứ 來lai 等đẳng 是thị 化hóa 。 正chánh 覺giác 常thường 不bất 動động 。

彼bỉ 於ư 法Pháp 界Giới 處xứ 。 非phi 一nhất 異dị 應ưng 知tri 。

諸chư 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 現hiện 眾chúng 變biến 化hóa 。 非phi 彼bỉ 如Như 來Lai 若nhược 來lai 若nhược 去khứ 等đẳng 故cố 。 云vân 彼bỉ 事sự 由do 任nhậm 運vận 。 成thành 佛Phật 現hiện 諸chư 方phương 。 去khứ 來lai 等đẳng 是thị 化hóa 。 正chánh 覺giác 常thường 不bất 動động 。 為vi 顯hiển 斯tư 義nghĩa 生sanh 起khởi 下hạ 文văn 。 曾tằng 無vô 有hữu 去khứ 亦diệc 不bất 有hữu 來lai 。 由do 此thử 故cố 名danh 為vi 如Như 來Lai 。 此thử 有hữu 何hà 意ý 。 若nhược 如Như 來Lai 有hữu 去khứ 來lai 等đẳng 異dị 者giả 。 彼bỉ 即tức 不bất 是thị 。 如như 其kỳ 常thường 性tánh 。 無vô 有hữu 變biến 易dị 。 微vi 塵trần 作tác 墨mặc 喻dụ 者giả 。 是thị 誰thùy 之chi 喻dụ 顯hiển 何hà 事sự 耶da 。

答đáp 曰viết 。

彼bỉ 於ư 法Pháp 界Giới 處xứ 。 非phi 一nhất 異dị 應ưng 知tri 。

言ngôn 彼bỉ 如Như 來Lai 於ư 法Pháp 界Giới 處xứ 。 非phi 一nhất 非phi 異dị 性tánh 。 意ý 顯hiển 斯tư 事sự 故cố 彰chương 其kỳ 喻dụ 。 頌tụng 曰viết 。

微vi 塵trần 將tương 作tác 墨mặc 。 喻dụ 顯hiển 於ư 法Pháp 界Giới 。

又hựu 世thế 界giới 為vi 墨mặc 。 喻dụ 顯hiển 何hà 義nghĩa 。 頌tụng 曰viết 。

此thử 論luận 造tạo 墨mặc 事sự 。 為vi 彰chương 煩phiền 惱não 盡tận 。

非phi 聚tụ 非phi 集tập 性tánh 。 顯hiển 是thị 非phi 一nhất 性tánh 。

於ư 彼bỉ 總tổng 集tập 性tánh 。 明minh 其kỳ 非phi 異dị 性tánh 。

譬thí 如như 造tạo 墨mặc 。 所sở 有hữu 塵trần 埃ai 眾chúng 多đa 極cực 微vi 性tánh 非phi 一nhất 處xứ 。 其kỳ 聚tụ 集tập 物vật 非phi 一nhất 事sự 故cố 。 亦diệc 非phi 異dị 性tánh 。 由do 總tổng 集tập 故cố 。 此thử 由do 無vô 有hữu 別biệt 別biệt 斷đoạn 割cát 之chi 理lý 。 如như 是thị 應ưng 知tri 。 諸chư 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 於ư 法Pháp 界Giới 中trung 。 煩phiền 惱não 障chướng 盡tận 。 非phi 一nhất 處xứ 性tánh 。 亦diệc 非phi 異dị 性tánh 。 此thử 即tức 兼kiêm 述thuật 。 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。 不bất 是thị 聚tụ 性tánh 。 及cập 是thị 聚tụ 性tánh 其kỳ 喻dụ 亦diệc 同đồng 。 如Như 來Lai 說thuyết 為vi 。 非phi 是thị 聚tụ 性tánh 。 是thị 故cố 說thuyết 為vi 。 極cực 微vi 聚tụ 者giả 。 此thử 顯hiển 何hà 義nghĩa 。 若nhược 其kỳ 聚tụ 物vật 是thị 其kỳ 一nhất 者giả 。 不bất 應ưng 名danh 此thử 。 為vi 極cực 微vi 聚tụ 。 又hựu 復phục 若nhược 是thị 一nhất 界giới 者giả 。 亦diệc 不bất 應ưng 言ngôn 。 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。 由do 此thử 故cố 云vân 。 此thử 即tức 是thị 其kỳ 有hữu 聚tụ 執chấp 也dã 。 此thử 即tức 如Như 來Lai 說thuyết 為vi 非phi 執chấp 。 不bất 為vi 聚tụ 執chấp 故cố 。 由do 其kỳ 妄vọng 執chấp 。 是thị 故cố 說thuyết 為vi 聚tụ 執chấp 。 欲dục 明minh 異dị 此thử 餘dư 悉tất 應ưng 無vô 無vô 上thượng 正chánh 智trí 。

復phục 有hữu 何hà 因nhân 。 諸chư 凡phàm 愚ngu 類loại 於ư 實thật 無vô 聚tụ 而nhi 執chấp 耶da 。 為vi 除trừ 斯tư 難nạn/nan 。 而nhi 云vân 其kỳ 聚tụ 執chấp 者giả 。 但đãn 俗tục 論luận 說thuyết 。 有hữu 如như 是thị 等đẳng 。 此thử 何hà 所sở 明minh 。 頌tụng 曰viết 。

不bất 了liễu 但đãn 俗tục 言ngôn 。 諸chư 凡phàm 愚ngu 妄vọng 執chấp 。

妙diệu 生sanh 諸chư 有hữu 說thuyết 云vân 。 如Như 來Lai 宣tuyên 說thuyết 。 我ngã 見kiến 等đẳng 者giả 。 此thử 明minh 何hà 義nghĩa 。 頌tụng 曰viết 。

斷đoạn 我ngã 法pháp 二nhị 種chủng 。 非phi 證chứng 覺giác 無vô 故cố 。

言ngôn 我ngã 法pháp 二nhị 種chủng 體thể 是thị 無vô 故cố 。 此thử 兩lưỡng 雖tuy 言ngôn 得đắc 斷đoạn 。 而nhi 亦diệc 不bất 證chứng 菩Bồ 提Đề 。 是thị 誰thùy 之chi 斷đoạn 而nhi 能năng 獲hoạch 耶da 。 答đáp 由do 二nhị 見kiến 之chi 斷đoạn 。 彼bỉ 二nhị 之chi 見kiến 是thị 所sở 除trừ 故cố 。 頌tụng 曰viết 。

是thị 故cố 見kiến 無vô 見kiến 。 無vô 境cảnh 虛hư 妄vọng 執chấp 。

由do 此thử 故cố 知tri 我ngã 體thể 是thị 無vô 。 諸chư 有hữu 我ngã 見kiến 如Như 來Lai 。 說thuyết 為vi 非phi 見kiến 。 以dĩ 無vô 境cảnh 故cố 。 意ý 道đạo 所sở 有hữu 我ngã 境cảnh 元nguyên 來lai 是thị 無vô 。 文văn 云vân 故cố 名danh 我ngã 見kiến 者giả 。 明minh 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 有hữu 也dã 。 如như 是thị 於ư 無vô 我ngã 理lý 。 顯hiển 見kiến 無vô 見kiến 性tánh 已dĩ 。 亦diệc 是thị 顯hiển 其kỳ 於ư 法pháp 見kiến 無vô 見kiến 性tánh 。 是thị 故cố 文văn 云vân 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 應ưng 如như 是thị 知tri 等đẳng 。 然nhiên 其kỳ 法pháp 想tưởng 亦diệc 是thị 非phi 相tướng 性tánh 故cố 。 猶do 如như 我ngã 見kiến 。

復phục 有hữu 何hà 意ý 。 此thử 之chi 我ngã 法pháp 二nhị 見kiến 說thuyết 為vi 非phi 見kiến 性tánh 耶da 。

答đáp 曰viết 。

由do 此thử 是thị 細tế 障chướng 。 如như 是thị 知tri 故cố 斷đoạn 。

是thị 所sở 顯hiển 義nghĩa 。 此thử 之chi 我ngã 法pháp 二nhị 見kiến 。 是thị 其kỳ 見kiến 取thủ 。 此thử 謂vị 細tế 障chướng 。 由do 於ư 二nhị 事sự 如như 是thị 正chánh 知tri 非phi 見kiến 性tánh 故cố 。 方phương 能năng 除trừ 斷đoạn 。 經Kinh 云vân 應ưng 如như 是thị 知tri 。 應ưng 如như 是thị 見kiến 。 應ưng 如như 是thị 解giải 者giả 。 此thử 文văn 說thuyết 頌tụng 曰viết 。

由do 得đắc 二nhị 種chủng 智trí 。 及cập 定định 彼bỉ 方phương 除trừ 。

謂vị 以dĩ 覆phú 俗tục 勝thắng 義nghĩa 智trí 。 及cập 以dĩ 此thử 二nhị 所sở 依y 之chi 定định 。 方phương 除trừ 彼bỉ 障chướng 。 又hựu 論luận 差sai 別biệt 之chi 福phước 何hà 所sở 顯hiển 耶da 。 答đáp 頌tụng 曰viết 。

陳trần 福phước 明minh 化hóa 身thân 。 非phi 無vô 無vô 盡tận 福phước 。

如Như 來Lai 雖tuy 復phục 。 任nhậm 運vận 廣quảng 為vì 化hóa 用dụng 。 然nhiên 彼bỉ 化hóa 身thân 。 宣tuyên 說thuyết 正Chánh 法Pháp 。 即tức 是thị 無vô 漏lậu 之chi 福phước 。 便tiện 成thành 無vô 有hữu 盡tận 期kỳ 。 云vân 何hà 正chánh 說thuyết 等đẳng 者giả 。 此thử 意ý 為vi 顯hiển 如Như 來Lai 不bất 自tự 言ngôn 我ngã 是thị 化hóa 身thân 。 頌tụng 曰viết 。

諸chư 佛Phật 說thuyết 法Pháp 時thời 。 不bất 言ngôn 身thân 是thị 化hóa 。

由do 不bất 自tự 言ngôn 故cố 。 是thị 其kỳ 真chân 實thật 說thuyết 。

此thử 何hà 所sở 陳trần 。 欲dục 明minh 如Như 來Lai 雖tuy 為vì 眾chúng 生sanh 。 宣tuyên 揚dương 法Pháp 化hóa 。 而nhi 不bất 自tự 說thuyết 我ngã 是thị 化hóa 身thân 。 由do 作tác 如như 是thị 不bất 正chánh 說thuyết 故cố 。 為vi 此thử 名danh 彼bỉ 以dĩ 為vi 正chánh 說thuyết 。 意ý 道đạo 若nhược 異dị 此thử 者giả 。 於ư 彼bỉ 所sở 化hóa 諸chư 眾chúng 生sanh 。 輩bối 不bất 生sanh 極cực 敬kính 。 斯tư 乃nãi 為vi 利lợi 多đa 眾chúng 生sanh 事sự 。 復phục 是thị 無vô 法pháp 可khả 說thuyết 故cố 。 若nhược 言ngôn 如Như 來Lai 。 為vi 多đa 化hóa 身thân 無vô 盡tận 說thuyết 法Pháp 。 如như 何hà 彼bỉ 復phục 說thuyết 有hữu 涅Niết 槃Bàn 耶da 。 為vi 釋thích 此thử 疑nghi 。 說thuyết 伽già 他tha 曰viết 。

如Như 來Lai 涅Niết 槃Bàn 證chứng 。 非phi 造tạo 亦diệc 不bất 殊thù 。

非phi 諸chư 如Như 來Lai 所sở 。 證chứng 圓viên 寂tịch 是thị 其kỳ 造tạo 作tác 。 有hữu 為vi 自tự 性tánh 。 望vọng 其kỳ 造tạo 作tác 復phục 不bất 是thị 異dị 。 雖tuy 現hiện 涅Niết 槃Bàn 而nhi 是thị 其kỳ 化hóa 。 示thị 同đồng 生sanh 死tử 。 利lợi 益ích 有hữu 情tình 。 欲dục 顯hiển 如Như 來Lai 無vô 住trụ 涅Niết 槃Bàn 。 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 。 兩lưỡng 皆giai 不bất 住trụ 故cố 。

復phục 有hữu 何hà 因nhân 。 示thị 同đồng 生sanh 死tử 而nhi 不bất 住trụ 於ư 生sanh 死tử 。 因nhân 緣duyên 事sự 耶da 。 答đáp 頌tụng 曰viết 。

一nhất 切thiết 有hữu 為vi 法pháp 。 如như 星tinh 翳ế 燈đăng 幻huyễn 。

露lộ 泡bào 夢mộng 電điện 雲vân 。 應ưng 作tác 如như 是thị 觀quán 。

此thử 集tập 造tạo 有hữu 九cửu 。 以dĩ 正chánh 智trí 觀quán 故cố 。

由do 以dĩ 星tinh 等đẳng 九cửu 事sự 為vi 同đồng 法pháp 喻dụ 。 喻dụ 九cửu 種chủng 正chánh 智trí 而nhi 觀quán 於ư 境cảnh 。 何hà 謂vị 九cửu 觀quán 。 應ưng 知tri 即tức 是thị 。 九cửu 種chủng 所sở 觀quán 之chi 事sự 。 何hà 謂vị 所sở 觀quán 。 頌tụng 曰viết 。

見kiến 相tương 及cập 與dữ 識thức 。 居cư 處xứ 身thân 受thọ 用dụng 。

過quá 去khứ 并tinh 現hiện 存tồn 。 未vị 至chí 詳tường 觀quán 察sát 。

此thử 中trung 應ưng 觀quán 見kiến 如như 星tinh 宿tú 。 謂vị 是thị 心tâm 法pháp 正chánh 智trí 日nhật 明minh 。 亦diệc 既ký 出xuất 已dĩ 光quang 全toàn 滅diệt 故cố 。 應ưng 觀quán 所sở 緣duyên 境cảnh 相tướng 。 如như 瞖ế 目mục 人nhân 覩đổ 髮phát 團đoàn 等đẳng 。 是thị 妄vọng 現hiện 故cố 。 應ưng 觀quán 其kỳ 識thức 猶do 若nhược 於ư 燈đăng 。 此thử 能năng 依y 見kiến 由do 愛ái 膩nị 力lực 。 而nhi 得đắc 生sanh 故cố 。 應ưng 觀quán 居cư 處xứ 猶do 如như 於ư 幻huyễn 。 即tức 器khí 世thế 間gian 有hữu 多đa 奇kỳ 質chất 。 性tánh 不bất 實thật 故cố 。 應ưng 觀quán 其kỳ 身thân 譬thí 如như 露lộ 渧đế 。 暫tạm 時thời 住trụ 故cố 。 觀quán 所sở 受thọ 用dụng 。 猶do 若nhược 水thủy 泡bào 。 其kỳ 受thọ 用dụng 性tánh 是thị 三tam 事sự 合hợp 所sở 生sanh 性tánh 故cố 。 應ưng 觀quán 過quá 去khứ 所sở 有hữu 。 集tập 造tạo 同đồng 於ư 夢mộng 境cảnh 。 但đãn 唯duy 念niệm 性tánh 故cố 。 應ưng 觀quán 現hiện 在tại 事sự 同đồng 於ư 電điện 。 疾tật 滅diệt 性tánh 故cố 。 應ưng 觀quán 未vị 至chí 體thể 若nhược 重trùng 雲vân 。 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 在tại 種chủng 子tử 位vị 。 體thể 能năng 攝nhiếp 藏tạng 諸chư 種chủng 子tử 故cố 。

作tác 斯tư 九cửu 種chủng 。 觀quán 察sát 之chi 時thời 。 有hữu 何hà 利lợi 益ích 。 獲hoạch 何hà 勝thắng 智trí 。 頌tụng 曰viết 。

由do 觀quán 察sát 相tướng 故cố 。 受thọ 用dụng 及cập 遷thiên 流lưu 。

於ư 有hữu 為vi 事sự 中trung 。 獲hoạch 無vô 垢cấu 自tự 在tại 。

此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。 觀quán 有hữu 為vi 法pháp 。 有hữu 其kỳ 三tam 種chủng 。 一nhất 由do 觀quán 見kiến 境cảnh 識thức 故cố 。 即tức 是thị 觀quán 察sát 集tập 造tạo 。 有hữu 為vi 之chi 相tướng 。 二nhị 由do 觀quán 器khí 界giới 身thân 及cập 所sở 用dụng 故cố 。 即tức 是thị 觀quán 其kỳ 受thọ 用dụng 。 於ư 此thử 由do 彼bỉ 所sở 受thọ 用dụng 也dã 。 三tam 由do 觀quán 三tam 世thế 差sai 別biệt 轉chuyển 故cố 。 即tức 是thị 觀quán 其kỳ 。 遷thiên 流lưu 不bất 住trụ 。 由do 此thử 觀quán 故cố 便tiện 能năng 於ư 諸chư 有hữu 為vi 法pháp 中trung 。 獲hoạch 無vô 障chướng 礙ngại 。 隨tùy 意ý 自tự 在tại 。 為vi 此thử 縱túng/tung 居cư 生sanh 死tử 塵trần 勞lao 不bất 染nhiễm 。 其kỳ 智trí 設thiết 證chứng 圓viên 寂tịch 灰hôi 燼tẫn 。 寧ninh 味vị 其kỳ 悲bi 。 頌tụng 曰viết 。

由do 斯tư 諸chư 佛Phật 希hy 有hữu 法pháp 。 陀đà 羅la 尼ni 句cú 義nghĩa 深thâm 邃thúy 。

從tùng 尊tôn 決quyết 已dĩ 義nghĩa 廣quảng 開khai 。 獲hoạch 福phước 令linh 生sanh 速tốc 清thanh 淨tịnh 。

能Năng 斷Đoạn 金Kim 剛Cang 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 經Kinh 論Luận 釋Thích 卷quyển 下hạ