冥Minh 樞Xu 會Hội 要Yếu
Quyển 2
宋Tống 釋Thích 祖Tổ 心Tâm 編Biên

冥Minh 樞Xu 會Hội 要Yếu 卷quyển 中trung

黃hoàng 龍long 庵am 主chủ 。 (# 祖tổ 心tâm )# 。 集tập 。

第đệ 三tam 十thập 六lục 卷quyển

【# 十thập 五ngũ 板bản 】#

○# 聖thánh 心tâm 無vô 有hữu 取thủ 相tương/tướng 之chi 知tri 。 故cố 云vân 無vô 知tri 。 非phi 謂vị 無vô 真chân 知tri 也dã 。 何hà 者giả 般Bát 若Nhã 靈linh 鑒giám 。 無vô 種chủng 不bất 知tri 。 不bất 同đồng 太thái 虚# 。 一nhất 向hướng 無vô 知tri 也dã 。 然nhiên 則tắc 斷đoạn 見kiến 無vô 知tri 。 略lược 有hữu 十thập 一nhất 種chủng 。 論luận 中trung 略lược 言ngôn 三tam 種chủng 。 十thập 一nhất 種chủng 。 一nhất 者giả 太thái 虛hư 。 一nhất 向hướng 空không 故cố 。 二nhị 者giả 木mộc 石thạch 。 謂vị 無vô 情tình 故cố 。 三tam 者giả 聾lung 瞽# 。 謂vị 根căn 不bất 具cụ 無vô 見kiến 聞văn 故cố 。 此thử 上thượng 三tam 種chủng 是thị 論luận 所sở 破phá 。 四tứ 者giả 愚ngu 癡si 。 謂vị 無vô 智trí 慧tuệ 於ư 境cảnh 不bất 了liễu 故cố 。 五ngũ 者giả 顛điên 狂cuồng 。 惡ác 鬼quỷ 惑hoặc 心tâm 失thất 本bổn 性tánh 故cố 。 六lục 者giả 心tâm 亂loạn 境cảnh 多đa 惑hoặc 心tâm 不bất 能năng 决# 斷đoạn 故cố 。 七thất 者giả 悶muộn 絕tuyệt 心tâm 神thần 暗ám 黑hắc 如như 死tử 人nhân 故cố 。 八bát 者giả 昬# 醉túy 。 為vi 藥dược 所sở 迷mê 故cố 。 九cửu 者giả 睡thụy 眠miên 。 神thần 識thức 困khốn 熟thục 故cố 。 十thập 者giả 無vô 想tưởng 定định 。 外ngoại 道đạo 伏phục 惑hoặc 心tâm 想tưởng 不bất 行hành 故cố 。 十thập 一nhất 者giả 滅diệt 盡tận 定định 。 二nhị 乗# 住trụ 寂tịch 心tâm 智trí 止chỉ 滅diệt 故cố 。 此thử 上thượng 並tịnh 是thị 惑hoặc 倒đảo 。 非phi 般Bát 若Nhã 無vô 知tri 也dã 。

第đệ 三tam 十thập 七thất 卷quyển

【# 五ngũ 板bản 】#

○# 初sơ 破phá 無vô 明minh 。 見kiến 佛Phật 性tánh 。 開khai 寶bảo 藏tạng 。 顯hiển 真Chân 如Như 。 名danh 發Phát 心Tâm 住Trụ 。 乃nãi 至chí 等đẳng 覺giác 。 無vô 明minh 微vi 薄bạc 。 智trí 慧tuệ 轉chuyển 著trước 。 如như 從tùng 初sơ 月nguyệt 至chí 十thập 四tứ 日nhật 。 月nguyệt 光quang 垂thùy 圎# 。 暗ám 垂thùy 盡tận 。 若nhược 人nhân 應ưng 以dĩ 佛Phật 身thân 得đắc 度độ 者giả 。 即tức 八bát 相tương/tướng 成thành 道Đạo 。 應ưng 以dĩ 九cửu 法Pháp 界Giới 。 身thân 得đắc 度độ 者giả 。 以dĩ 普phổ 門môn 示thị 現hiện 。 如như 經kinh 廣quảng 說thuyết 。 是thị 名danh 分phần/phân 真chân 菩Bồ 提Đề 。 亦diệc 名danh 分phần/phân 真chân 止Chỉ 觀Quán 。 分phần/phân 真chân 智trí 斷đoạn 究cứu 竟cánh 即tức 菩Bồ 提Đề 者giả 。 等đẳng 覺giác 一nhất 轉chuyển 入nhập 于vu 妙diệu 覺giác 。 智trí 光quang 圎# 滿mãn 。 不bất 可khả 復phục 增tăng 。 名danh 菩Bồ 提Đề 果quả 。 大đại 涅Niết 槃Bàn 斷đoạn 。 更cánh 無vô 可khả 斷đoạn 名danh 果quả 果quả 。 等đẳng 覺giác 不bất 通thông 。 唯duy 佛Phật 能năng 通thông 。 過quá 等đẳng 無vô 道đạo 可khả 說thuyết 。 故cố 名danh 究cứu 竟cánh 菩Bồ 提Đề 。

【# 十thập 板bản 】#

原nguyên 夫phu 立lập 教giáo 。 皆giai 為vi 對đối 機cơ 。 機cơ 冝# 不bất 同đồng 。 教giáo 分phần/phân 多đa 種chủng 。 且thả 如như 觀quán 色sắc 一nhất 性tánh 。 五ngũ 教giáo 證chứng 入nhập 不bất 同đồng 。

初sơ 小tiểu 乗# 見kiến 是thị 實thật 色sắc 。 不bất 說thuyết 性tánh 空không 。

始thỉ 教giáo 見kiến 此thử 色sắc 法pháp 。 隨tùy 緣duyên 所sở 成thành 。 必tất 無vô 自tự 性tánh 。 即tức 空không 無vô 所sở 有hữu 。 如như 波ba 歸quy 水thủy 。

終chung 教giáo 見kiến 色sắc 空không 無vô 礙ngại 。 以dĩ 真chân 空không 不bất 守thủ 自tự 性tánh 。 隨tùy 緣duyên 成thành 色sắc 。 即tức 是thị 幻huyễn 色sắc 。 遂toại 頼# 空không 成thành 。 即tức 此thử 頼# 空không 之chi 色sắc 。 虚# 相tương/tướng 無vô 體thể 。 恆hằng 自tự 性tánh 盡tận 而nhi 空không 現hiện 。 是thị 故cố 色sắc 即tức 空không 而nhi 常thường 泯mẫn 。 空không 即tức 色sắc 而nhi 常thường 存tồn 。 要yếu 由do 自tự 盡tận 之chi 色sắc 。 方phương 是thị 空không 色sắc 。 成thành 色sắc 之chi 空không 。 乃nãi 是thị 真chân 空không 。 舉cử 體thể 互hỗ 融dung 。 無vô 有hữu 障chướng 礙ngại 。 如như 水thủy 入nhập 波ba 。

頓đốn 教giáo 一nhất 色sắc 法pháp 。 無vô 非phi 真chân 理lý 所sở 収thâu 。 是thị 故cố 此thử 色sắc 即tức 真chân 理lý 一nhất 味vị 等đẳng 。 更cánh 無vô 別biệt 法pháp 。 而nhi 可khả 顯hiển 說thuyết 。 水thủy 波ba 雙song 絕tuyệt 。

○# 圎# 教giáo 起khởi 即tức 全toàn 収thâu 。 一nhất 多đa 互hỗ 攝nhiếp 。 同đồng 時thời 成thành 立lập 。 一nhất 塊khối 圎# 明minh 。 隨tùy 舉cử 即tức 色sắc 。 隨tùy 舉cử 即tức 空không 。 義nghĩa 味vị 自tự 在tại 。 隨tùy 智trí 取thủ 用dụng 。

何hà 以dĩ 故cố 。 隨tùy 舉cử 一nhất 門môn 。 無vô 不bất 顯hiển 現hiện 。 古cổ 德đức 云vân 。 皆giai 本bổn 一nhất 心tâm 而nhi 貫quán 諸chư 法pháp 。 夫phu 一nhất 心tâm 者giả 。 萬vạn 法pháp 之chi 揔# 也dã 。 分phần/phân 而nhi 為vi 戒giới 定định 慧tuệ 。 開khai 而nhi 為vi 六Lục 度Độ 。 散tán 而nhi 為vi 萬vạn 行hạnh 。 萬vạn 行hạnh 未vị 嘗thường 非phi 一nhất 心tâm 。 一nhất 心tâm 未vị 嘗thường 違vi 萬vạn 行hạnh 。 然nhiên 則tắc 一nhất 心tâm 者giả 。 萬vạn 法pháp 之chi 所sở 生sanh 而nhi 不bất 屬thuộc 於ư 萬vạn 法pháp 。 得đắc 之chi 者giả 則tắc 於ư 法pháp 自tự 在tại 矣hĩ 。 見kiến 之chi 者giả 則tắc 於ư 教giáo 無vô 礙ngại 矣hĩ 。

○# 本bổn 非phi 法pháp 。 不bất 可khả 以dĩ 法pháp 說thuyết 。 本bổn 非phi 教giáo 。 不bất 可khả 以dĩ 教giáo 傳truyền 。 豈khởi 可khả 以dĩ 軌quỹ 迹tích 而nhi 尋tầm 哉tai 。 故cố 知tri 但đãn 研nghiên 精tinh 一nhất 法pháp 。 內nội 照chiếu 分phân 明minh 。 自tự 然nhiên 柔nhu 軟nhuyễn 入nhập 神thần 。 順thuận 法Pháp 界Giới 之chi 性tánh 。 無vô 心tâm 合hợp 道đạo 。 履lý 一nhất 際tế 之chi 門môn 。 華hoa 嚴nghiêm 私tư 記ký 云vân 。 無vô 縛phược 無vô 著trước 迴hồi 向hướng 者giả 。 只chỉ 了liễu 一nhất 切thiết 皆giai 如như 故cố 。 所sở 以dĩ 無vô 縛phược 著trước 耳nhĩ 。 知tri 一nhất 切thiết 皆giai 無vô 縛phược 脫thoát 。 一nhất 法pháp 既ký 尒# 。 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 然nhiên 。 所sở 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 即tức 一nhất 法pháp 。 一nhất 法pháp 即tức 一nhất 切thiết 法pháp 。 若nhược 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 無vô 性tánh 。 即tức 是thị 分phân 身thân 佛Phật 集tập 。 寶bảo 塔tháp 出xuất 現hiện 。 湏# 弥# 入nhập 芥giới 耳nhĩ 。 如như 是thị 洞đỗng 達đạt 。 一nhất 解giải 千thiên 從tùng 。 則tắc 知tri 佛Phật 向hướng 無vô 所sở 有hữu 中trung 出xuất 生sanh 。 法pháp 於ư 畢tất 竟cánh 空không 中trung 建kiến 立lập 。 以dĩ 無vô 生sanh 無vô 性tánh 故cố 。 回hồi 轉chuyển 由do 心tâm 。 遂toại 得đắc 集tập 散tán 同đồng 時thời 。 大đại 小tiểu 即tức 入nhập 。 所sở 以dĩ 森sâm 羅la 義nghĩa 趣thú 。 報báo 化hóa 影ảnh 像tượng 。 乃nãi 至chí 無vô 量lượng 德đức 業nghiệp 。 廣quảng 大đại 神thần 通thông 。 於ư 宗tông 鏡kính 中trung 。 一nhất 時thời 顯hiển 現hiện 。 且thả 如như 龍long 蜃# 等đẳng 類loại 。 全toàn 是thị 業nghiệp 果quả 。 生sanh 死tử 之chi 身thân 。 尚thượng 現hiện 不bất 思tư 議nghị 之chi 力lực 用dụng 。 何hà 況huống 悟ngộ 根căn 本bổn 心tâm 。 具cụ 如như 實thật 智trí 。 而nhi 不bất 能năng 現hiện 廣quảng 大đại 之chi 神thần 用dụng 乎hồ 。

【# 八bát 板bản 】#

○# 華hoa 嚴nghiêm 經Kinh 云vân 。 佛Phật 子tử 。 如như 羅la 睺hầu 阿a 脩tu 羅la 王vương 。 本bổn 身thân 長trường 七thất 百bách 由do 旬tuần 。 化hóa 形hình 長trường/trưởng 十thập 六lục 萬vạn 八bát 千thiên 由do 旬tuần 。 於ư 大đại 海hải 中trung 。 出xuất 其kỳ 半bán 身thân 與dữ 湏# 弥# 山sơn 而nhi 正chánh 齊tề 等đẳng 。 佛Phật 子tử 。 彼bỉ 阿a 脩tu 羅la 王vương 。 雖tuy 化hóa 其kỳ 身thân 長trường 十thập 六lục 萬vạn 八bát 千thiên 由do 旬tuần 。 然nhiên 亦diệc 不bất 壞hoại 本bổn 身thân 之chi 相tướng 。 諸chư 蘊uẩn 界giới 處xứ 悉tất 皆giai 如như 本bổn 。 心tâm 不bất 錯thác 亂loạn 。 不bất 於ư 變biến 化hóa 身thân 而nhi 作tác 他tha 想tưởng 。 於ư 其kỳ 本bổn 身thân 生sanh 非phi 己kỷ 想tưởng 。 本bổn 受thọ 生sanh 身thân 恆hằng 受thọ 諸chư 樂nhạo/nhạc/lạc 。 化hóa 身thân 常thường 現hiện 種chủng 種chủng 自tự 在tại 。 神thần 通thông 威uy 力lực 。 佛Phật 子tử 。 阿a 脩tu 羅la 王vương 。 有hữu 貪tham 恚khuể 癡si 。 具cụ 足túc 憍kiêu 慢mạn 。 尚thượng 能năng 如như 是thị 。 變biến 現hiện 其kỳ 身thân 。 何hà 况# 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 摩ma 訶ha [薩-產+(辛/工)]# 。 能năng 深thâm 了liễu 達đạt 心tâm 法pháp 如như 幻huyễn 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 皆giai 悉tất 如như 夢mộng 。 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 出xuất 興hưng 於ư 世thế 。 皆giai 如như 影ảnh 像tượng 。 一nhất 切thiết 世thế 界giới 。 猶do 如như 變biến 化hóa 。 言ngôn 語ngữ 音âm 聲thanh 。 悉tất 皆giai 如như 響hưởng 。 見kiến 如như 實thật 法pháp 。 以dĩ 如như 實thật 法pháp 而nhi 為vi 其kỳ 身thân 。 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 本bổn 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 了liễu 知tri 身thân 心tâm 。 無vô 有hữu 實thật 體thể 。 其kỳ 身thân 普phổ 住trụ 。 無vô 量lượng 境cảnh 界giới 。 以dĩ 佛Phật 智trí 慧tuệ 。 廣quảng 大đại 光quang 明minh 。 淨tịnh 修tu 一nhất 切thiết 。 菩Bồ 提Đề 之chi 行hành 。 乃nãi 至chí 如như 有hữu 幻huyễn 師sư 隨tùy 於ư 一nhất 處xứ 。 作tác 諸chư 幻huyễn 術thuật 。 不bất 以dĩ 幻huyễn 地địa 故cố 壞hoại 於ư 本bổn 地địa 。 不bất 以dĩ 幻huyễn 日nhật 故cố 幻huyễn 於ư 本bổn 曰viết 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 摩ma 訶ha [薩-產+(辛/工)]# 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 於ư 無vô 國quốc 土độ 現hiện 有hữu 國quốc 土độ 。 於ư 有hữu 國quốc 土độ 現hiện 無vô 國quốc 土độ 。 於ư 有hữu 眾chúng 生sanh 現hiện 無vô 眾chúng 生sanh 。 於ư 無vô 眾chúng 生sanh 。 現hiện 有hữu 眾chúng 生sanh 。 無vô 色sắc 現hiện 色sắc 。 色sắc 現hiện 無vô 色sắc 。 初sơ 不bất 亂loạn 後hậu 。 後hậu 不bất 亂loạn 初sơ 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 了liễu 知tri 一nhất 切thiết 。 世thế 法pháp 悉tất 亦diệc 如như 是thị 。 同đồng 於ư 幻huyễn 化hóa 。 知tri 法pháp 幻huyễn 故cố 知tri 智trí 幻huyễn 。 知tri 智trí 幻huyễn 故cố 知tri 業nghiệp 幻huyễn 。 知tri 智trí 幻huyễn 業nghiệp 幻huyễn 已dĩ 。 起khởi 於ư 幻huyễn 智trí 觀quán 一nhất 切thiết 業nghiệp 。 如như 世thế 幻huyễn 者giả 。 不bất 於ư 處xứ 外ngoại 。 而nhi 現hiện 其kỳ 幻huyễn 。 亦diệc 不bất 於ư 幻huyễn 外ngoại 而nhi 有hữu 其kỳ 處xứ 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 摩ma 訶ha [薩-產+(辛/工)]# 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 不bất 於ư 虚# 空không 外ngoại 入nhập 世thế 間gian 。 亦diệc 不bất 於ư 世thế 。 間gian 外ngoại 入nhập 虚# 空không 。

何hà 以dĩ 故cố 。 虛hư 空không 世thế 間gian 無vô 差sai 別biệt 故cố 。 住trụ 於ư 世thế 間gian 。 亦diệc 住trụ 虚# 空không 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 摩ma 訶ha [薩-產+(辛/工)]# 。 於ư 虚# 空không 中trung 能năng 見kiến 能năng 修tu 一nhất 切thiết 。 世thế 間gian 種chủng 種chủng 。 差sai 別biệt 妙diệu 莊trang 嚴nghiêm 業nghiệp 。 於ư 一nhất 念niệm 頃khoảnh 。 悉tất 能năng 了liễu 知tri 。 無vô 數số 世thế 界giới 。 若nhược 成thành 若nhược 壞hoại 。 亦diệc 知tri 諸chư 劫kiếp 相tương 續tục 次thứ 第đệ 。 能năng 於ư 一nhất 念niệm 。 現hiện 無vô 數số 劫kiếp 。 亦diệc 不bất 令linh 其kỳ 一nhất 念niệm 廣quảng 大đại 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 摩ma 訶ha [薩-產+(辛/工)]# 。 得đắc 不bất 思tư 議nghị 。 解giải 脫thoát 幻huyễn 智trí 。 到đáo 於ư 彼bỉ 岸ngạn 。 住trụ 於ư 幻huyễn 際tế 。 入nhập 世thế 幻huyễn 數số 。 思tư 惟duy 諸chư 法Pháp 。 悉tất 皆giai 如như 幻huyễn 。 不bất 違vi 幻huyễn 世thế 盡tận 於ư 幻huyễn 智trí 。 了liễu 知tri 三tam 世thế 與dữ 幻huyễn 無vô 別biệt 。 决# 定định 通thông 達đạt 。 心tâm 無vô 邊biên 際tế 。 如như 諸chư 如Như 來Lai 。 住trụ 如như 幻huyễn 智trí 。 其kỳ 心tâm 平bình 等đẳng 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 摩ma 訶ha [薩-產+(辛/工)]# 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 知tri 諸chư 世thế 間gian 皆giai 悉tất 如như 幻huyễn 。 於ư 一nhất 切thiết 處xứ 。 皆giai 無vô 所sở 著trước 。 無vô 有hữu 我ngã 所sở 。 如như 彼bỉ 幻huyễn 師sư 。 作tác 諸chư 幻huyễn 事sự 。 雖tuy 不bất 與dữ 彼bỉ 幻huyễn 事sự 同đồng 住trụ 。 而nhi 於ư 幻huyễn 事sự 。 亦diệc 無vô 迷mê 惑hoặc 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 摩ma 訶ha [薩-產+(辛/工)]# 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 到đáo 於ư 彼bỉ 岸ngạn 。 心tâm 不bất 計kế 我ngã 能năng 入nhập 於ư 法pháp 。 亦diệc 不bất 於ư 法pháp 。 而nhi 有hữu 錯thác 亂loạn 。

【# 十thập 一nhất 板bản 】#

○# 略lược 明minh 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 證chứng 理lý 法Pháp 界Giới 。 以dĩ 為vi 五ngũ 門môn 。

○# 一nhất 能năng 所sở 歷lịch 然nhiên 。 謂vị 以dĩ 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 證chứng 無vô 差sai 別biệt 理lý 。 如như 日nhật 合hợp 空không 。 雖tuy 不bất 可khả 分phần/phân 。 而nhi 日nhật 非phi 空không 。 空không 非phi 日nhật 光quang 。

○# 二nhị 能năng 所sở 無vô 二nhị 。 以dĩ 知tri 一nhất 切thiết 。 法pháp 即tức 自tự 心tâm 性tánh 。 以dĩ 即tức 體thể 之chi 智trí 還hoàn 照chiếu 心tâm 體thể 。 舉cử 一nhất 全toàn 収thâu 。 舉cử 理lý 収thâu 智trí 。 智trí 非phi 理lý 外ngoại 。 舉cử 智trí 収thâu 理lý 。 智trí 體thể 即tức 寂tịch 。 如như 一nhất 明minh 珠châu 。 珠châu 自tự 有hữu 光quang 。 光quang 還hoàn 照chiếu 珠châu 。

○# 三tam 能năng 所sở 俱câu 泯mẫn 。 由do 智trí 即tức 理lý 。 故cố 智trí 非phi 智trí 。 以dĩ 全toàn 同đồng 理lý 無vô 自tự 體thể 故cố 。 由do 理lý 即tức 智trí 。 故cố 理lý 非phi 理lý 。 以dĩ 全toàn 同đồng 智trí 無vô 自tự 立lập 故cố 。 如như 波ba 即tức 水thủy 。 動động 相tương/tướng 便tiện 虚# 。 如như 水thủy 即tức 波ba 。 靜tĩnh 相tương/tướng 亦diệc 隱ẩn 。 動động 靜tĩnh 兩lưỡng 亡vong 。 性tánh 相tướng 齊tề 離ly 。

○# 四tứ 存tồn 泯mẫn 無vô 礙ngại 。 離ly 相tương 離ly 性tánh 。 則tắc 能năng 所sở 雙song 泯mẫn 。 不bất 壞hoại 性tánh 相tướng 。 能năng 所sở 歷lịch 然nhiên 。 如như 波ba 與dữ 水thủy 。 雖tuy 動động 靜tĩnh 兩lưỡng 亡vong 。 不bất 壞hoại 波ba 濕thấp 。

○# 五ngũ 舉cử 一nhất 全toàn 収thâu 。 上thượng 列liệt 四tứ 門môn 。 欲dục 彰chương 義nghĩa 異dị 。 理lý 既ký 融dung 攝nhiếp 。 曾tằng 無vô 二nhị 原nguyên 。 如như 海hải 一nhất 滴tích 。 具cụ 百bách 川xuyên 味vị 。

【# 十thập 四tứ 板bản 】#

華hoa 嚴nghiêm 疏sớ/sơ 云vân 。 生sanh 之chi 無vô 生sanh 。 真chân 性tánh 湛trạm 然nhiên 。 無vô 生sanh 之chi 生sanh 。 業nghiệp 果quả 宛uyển 然nhiên 。 是thị 知tri 若nhược 即tức 念niệm 存tồn 有hữu 念niệm 。 即tức 是thị 常thường 見kiến 。 離ly 生sanh 求cầu 無vô 生sanh 。 即tức 是thị 斷đoạn 見kiến 。 皆giai 不bất 達đạt 實thật 相tướng 無vô 生sanh 無vô 滅diệt 之chi 理lý 。 若nhược 正chánh 了liễu 無vô 生sanh 。 則tắc 無vô 生sanh 無vô 不bất 生sanh 。 豈khởi 定định 執chấp 有hữu 生sanh 無vô 生sanh 。 之chi 二nhị 見kiến 乎hồ 。 所sở 以dĩ 云vân 。 誰thùy 無vô 念niệm 。 誰thùy 無vô 生sanh 。 若nhược 實thật 無vô 生sanh 無vô 不bất 生sanh 。 喚hoán 取thủ 機cơ 関# 木mộc 人nhân 問vấn 。 求cầu 佛Phật 施thi 功công 早tảo 晚vãn 成thành 。 若nhược 以dĩ 息tức 念niệm 歸quy 無vô 念niệm 。 如như 同đồng 寒hàn 木mộc 死tử 灰hôi 。 與dữ 木mộc 人nhân 何hà 別biệt 。 豈khởi 有hữu 成thành 佛Phật 之chi 期kỳ 耶da 。 斯tư 乃nãi 尚thượng 未vị 知tri 即tức 念niệm 而nhi 無vô 念niệm 。 寧ninh 知tri 一nhất 念niệm 頓đốn 圎# 乎hồ 。

第đệ 三tam 十thập 八bát 卷quyển

【# 二nhị 板bản 】#

○# 昔tích 佛Phật 在tại 世thế 時thời 。 有hữu 一nhất 道Đạo 人Nhân 。 在tại 河hà 邊biên 樹thụ 下hạ 學học 道Đạo 。 十thập 二nhị 年niên 中trung 。 貪tham 想tưởng 不bất 除trừ 。 走tẩu 心tâm 散tán 意ý 。 但đãn 念niệm 云vân 。 欲dục 目mục 色sắc 耳nhĩ 聲thanh 。 鼻tị 香hương 口khẩu 味vị 。 身thân 受thọ 心tâm 法pháp 。 身thân 靜tĩnh 意ý 遊du 。 曾tằng 無vô 寧ninh 息tức 。 十thập 二nhị 年niên 中trung 。 不bất 能năng 得đắc 道Đạo 。 佛Phật 知tri 可khả 度độ 。 化hóa 作tác 沙Sa 門Môn 。 往vãng 至chí 其kỳ 所sở 。 樹thụ 下hạ 共cộng 宿túc 。 湏# 臾du 月nguyệt 明minh 。 有hữu 龜quy 狗cẩu 相tương 逢phùng 。 便tiện 欲dục 噉đạm 龜quy 。 龜quy 縮súc 其kỳ 頭đầu 。 尾vĩ 及cập 其kỳ 四tứ 脚cước 。 藏tàng 於ư 甲giáp 中trung 。 不bất 能năng 得đắc 噉đạm 。 水thủy 狗cẩu 少thiểu 遠viễn 。 復phục 出xuất 頭đầu 足túc 。 行hành 步bộ 如như 故cố 。 不bất 能năng 奈nại 何hà 。 遂toại 便tiện 得đắc 脫thoát 。 於ư 是thị 道Đạo 人Nhân 。 問vấn 化hóa 沙Sa 門Môn 。 此thử 龜quy 有hữu 護hộ 命mạng 之chi 鎧khải 。 水thủy 狗cẩu 不bất 能năng 得đắc 其kỳ 便tiện 。 沙Sa 門Môn 荅# 言ngôn 。 吾ngô 念niệm 世thế 人nhân 。 不bất 如như 此thử 龜quy 。 不bất 知tri 無vô 常thường 。 放phóng 恣tứ 六lục 情tình 。 外ngoại 魔ma 得đắc 便tiện 。 形hình 壞hoại 神thần 去khứ 。 生sanh 死tử 無vô 端đoan 。 輪luân 轉chuyển 五ngũ 道đạo 。 苦khổ 惱não 百bách 千thiên 。 皆giai 意ý 所sở 造tạo 。 冝# 自tự 勉miễn 勵lệ 。 求cầu 滅diệt 度độ 安an 。 於ư 是thị 化hóa 沙Sa 門Môn 。 即tức 說thuyết 偈kệ 言ngôn 。 藏tàng 六lục 如như 龜quy 。 防phòng 意ý 如như 城thành 。 慧tuệ 與dữ 魔ma 戰chiến 。 勝thắng 則tắc 無vô 患hoạn 。 是thị 以dĩ 意ý 地địa 若nhược 息tức 。 則tắc 六lục 趣thú 俱câu 閑nhàn 。 一nhất 切thiết 境cảnh 魔ma 。 不bất 能năng 為vi 便tiện 。 如như 龜quy 藏tạng 六lục 。 善thiện 護hộ 其kỳ 命mạng 。

【# 八bát 板bản 】#

十thập 玄huyền 門môn 者giả 。 一nhất 同đồng 時thời 具cụ 足túc 相tướng 應ưng 門môn 。 智trí 儼nghiễm 法Pháp 師sư 釋thích 云vân 。 此thử 約ước 相tương 應ứng 無vô 前tiền 後hậu 說thuyết 。 此thử 十thập 玄huyền 門môn 。 一nhất 一nhất 皆giai 具cụ 十thập 法pháp 。 同đồng 時thời 具cụ 足túc 。 一nhất 教giáo 義nghĩa 。 二nhị 理lý 事sự 。 三tam 境cảnh 智trí 。 四tứ 行hành 位vị 。 五ngũ 因nhân 果quả 。 六lục 依y 正chánh 。 七thất 體thể 用dụng 。 八bát 人nhân 法pháp 。 九cửu 逆nghịch 順thuận 。 十thập 感cảm 應ứng 。 隨tùy 有hữu 一nhất 處xứ 即tức 。 具cụ 此thử 十thập 法Pháp 。 悉tất 皆giai 同đồng 時thời 具cụ 足túc 。

【# 十thập 一nhất 板bản 】#

○# 十thập 定định 品phẩm 云vân 。 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 為vi 鬼quỷ 所sở 持trì 。 其kỳ 身thân 戰chiến 動động 。 不bất 能năng 自tự 安an 。 鬼quỷ 不bất 現hiện 身thân 令linh 他tha 身thân 然nhiên 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 摩ma 訶ha [薩-產+(辛/工)]# 。 住trụ 此thử 三tam 昧muội 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 自tự 身thân 入nhập 定định 他tha 身thân 起khởi 。 他tha 身thân 入nhập 定định 自tự 身thân 起khởi 。 佛Phật 子tử 。 譬thí 如như 死tử 屍thi 。 以dĩ 咒chú 力lực 故cố 而nhi 能năng 起khởi 行hành 。 隨tùy 所sở 作tác 事sự 。 皆giai 得đắc 成thành 就tựu 。 屍thi 之chi 與dữ 咒chú 。 雖tuy 各các 差sai 別biệt 。 而nhi 能năng 和hòa 合hợp 成thành 就tựu 彼bỉ 事sự 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 摩ma 訶ha [薩-產+(辛/工)]# 。 住trụ 此thử 三tam 昧muội 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 同đồng 境cảnh 入nhập 定định 異dị 境cảnh 起khởi 。 異dị 境cảnh 入nhập 定định 同đồng 境cảnh 起khởi 。 佛Phật 子tử 。 譬thí 如như 比Bỉ 丘Khâu 。 得đắc 心tâm 自tự 在tại 。 或hoặc 以dĩ 一nhất 身thân 作tác 多đa 身thân 。 或hoặc 以dĩ 多đa 身thân 作tác 一nhất 身thân 。 非phi 一nhất 身thân 沒một 多đa 身thân 生sanh 。 非phi 多đa 身thân 沒một 一nhất 身thân 生sanh 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 摩ma 訶ha [薩-產+(辛/工)]# 。 住trụ 此thử 三tam 昧muội 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 一nhất 身thân 入nhập 定định 多đa 身thân 起khởi 。 多đa 身thân 入nhập 定định 一nhất 身thân 起khởi 。 佛Phật 子tử 。 譬thí 如như 大đại 地địa 。 其kỳ 味vị 一nhất 種chủng 。 所sở 生sanh 苗miêu 稼giá 種chủng 種chủng 味vị 別biệt 。 地địa 雖tuy 無vô 差sai 別biệt 。 然nhiên 味vị 有hữu 殊thù 異dị 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 住trụ 此thử 三tam 昧muội 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 無vô 所sở 分phân 別biệt 。 然nhiên 有hữu 一nhất 種chủng 入nhập 定định 多đa 種chủng 起khởi 。 多đa 種chủng 入nhập 定định 一nhất 種chủng 起khởi 。

【# 十thập 四tứ 板bản 】#

○# 問vấn 。 若nhược 此thử 宗tông 明minh 即tức 入nhập 不bất 論luận 神thần 力lực 。 乃nãi 言ngôn 自tự 體thể 常thường 如như 此thử 者giả 。 斯tư 則tắc 渾hồn 無vô 疆cương 界giới 。 無vô 終chung 無vô 始thỉ 。 何hà 緣duyên 得đắc 辯biện 因nhân 果quả 教giáo 義nghĩa 等đẳng 十thập 法pháp 耶da 。 荅# 。 即tức 以dĩ 隨tùy 智trí 差sai 別biệt 。 故cố 舉cử 一nhất 為vi 主chủ 。 餘dư 皆giai 為vi 伴bạn 。 猶do 如như 帝đế 網võng 。 舉cử 一nhất 孔khổng 為vi 首thủ 。 眾chúng 孔khổng 現hiện 中trung 。 一nhất 孔khổng 既ký 尒# 。 一nhất 切thiết 孔khổng 現hiện 亦diệc 如như 是thị 。 又hựu 如như 諸chư 方phương 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 皆giai 來lai 證chứng 誠thành 同đồng 其kỳ 名danh 號hiệu 。 一nhất 切thiết 十thập 方phương 。 證chứng 誠thành 皆giai 亦diệc 如như 是thị 。 所sở 以dĩ 成thành 其kỳ 無vô 盡tận 。 復phục 無vô 盡tận 而nhi 不bất 失thất 因nhân 果quả 先tiên 後hậu 次thứ 第đệ 而nhi 體thể 無vô 增tăng 減giảm 。 故cố 經Kinh 云vân 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 成thành 佛Phật 。 佛Phật 界giới 不bất 增tăng 。 眾chúng 生sanh 界giới 不bất 減giảm 。

【# 十thập 六lục 板bản 】#

○# 理lý 事sự 融dung 通thông 。 非phi 一nhất 非phi 異dị 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 不bất 墜trụy 邊biên 邪tà 。 方phương 能năng 悟ngộ 入nhập 。 如như 理lý 無vô 分phần/phân 限hạn 。 揔# 曰viết 無vô 邊biên 。 事sự 有hữu 分phần/phân 限hạn 。 故cố 名danh 有hữu 邊biên 。 若nhược 依y 理lý 成thành 事sự 。 理lý 性tánh 全toàn 隱ẩn 。 則tắc 無vô 邊biên 即tức 邊biên 。 若nhược 會hội 事sự 歸quy 理lý 。 事sự 相tướng 全toàn 盡tận 。 則tắc 邊biên 即tức 無vô 邊biên 。 今kim 則tắc 不bất 尒# 。 不bất 失thất 理lý 而nhi 事sự 現hiện 云vân 無vô 邊biên 之chi 邊biên 。 不bất 壞hoại 事sự 而nhi 理lý 顯hiển 云vân 邊biên 之chi 無vô 邊biên 。 若nhược 定định 言ngôn 一nhất 異dị 。 非phi 一nhất 非phi 異dị 。 非phi 非phi 一nhất 非phi 非phi 異dị 等đẳng 。 盡tận 同đồng 戱# 論luận 。 不bất 契khế 真Chân 如Như 。 故cố 三tam 無vô 性tánh 論luận 。

復phục 次thứ 。 無vô 戱# 論luận 故cố 。 名danh 為vi 真chân 實thật 。 無vô 戱# 論luận 者giả 。 於ư 相tương/tướng 等đẳng 離ly 一nhất 異dị 虛hư 妄vọng 故cố 。 乃nãi 至chí 若nhược 真Chân 如Như 與dữ 相tương/tướng 等đẳng 異dị 。 即tức 有hữu 三tam 過quá 失thất 。 一nhất 者giả 此thử 真Chân 如Như 即tức 非phi 相tướng 等đẳng 實thật 體thể 。 二nhị 者giả 修tu 觀quán 行hành 則tắc 不bất 依y 相tương/tướng 等đẳng 為vi 方phương 便tiện 得đắc 通thông 達đạt 真Chân 如Như 。 三tam 者giả 覺giác 真Chân 如Như 已dĩ 則tắc 應ưng 未vị 達đạt 相tương/tướng 等đẳng 諸chư 法pháp 不bất 相tương 關quan 故cố 也dã 。 若nhược 真Chân 如Như 與dữ 相tương/tướng 等đẳng 是thị 一nhất 。 亦diệc 有hữu 三tam 過quá 。 一nhất 者giả 真Chân 如Như 既ký 無vô 差sai 別biệt 。 相tương/tướng 等đẳng 亦diệc 應ưng 無vô 差sai 別biệt 。 二nhị 者giả 若nhược 見kiến 相tương/tướng 等đẳng 即tức 見kiến 真Chân 如Như 。 三tam 者giả 若nhược 見kiến 真Chân 如Như 不bất 能năng 清thanh 淨tịnh 。 如như 見kiến 相tương/tướng 等đẳng 。 則tắc 無vô 有hữu 聖thánh 人nhân 。 無vô 得đắc 解giải 脫thoát 。 無vô 有hữu 涅Niết 槃Bàn 。 世thế 出xuất 世thế 異dị 。 是thị 故cố 由do 離ly 一nhất 異dị 等đẳng 無vô 戲hí 論luận 故cố 無vô 變biến 異dị 。 無vô 變biến 異dị 故cố 即tức 是thị 真chân 實thật 性tánh 也dã 。 是thị 知tri 非phi 一nhất 非phi 異dị 。 非phi 有hữu 非phi 空không 。 此thử 宗tông 鏡kính 之chi 文văn 理lý 事sự 玄huyền 奧áo 。 如như 弄lộng 珠châu 鈴linh 之chi 者giả 。 其kỳ 珠châu 不bất 住trụ 空không 中trung 。 不bất 落lạc 地địa 上thượng 。 不bất 在tại 手thủ 裏lý 。 既ký 不bất 在tại 三tam 處xứ 。 亦diệc 不bất 住trụ 一nhất 處xứ 。 不bất 住trụ 空không 中trung 即tức 喻dụ 不bất 住trụ 空không 觀quán 。 不bất 落lạc 地địa 上thượng 即tức 喻dụ 不bất 住trụ 假giả 觀quán 。 不bất 在tại 手thủ 裏lý 即tức 喻dụ 不bất 住trụ 中trung 觀quán 。 既ký 不bất 住trụ 三tam 。 亦diệc 不bất 成thành 一nhất 。 則tắc 非phi 一nhất 非phi 三tam 而nhi 三tam 而nhi 一nhất 。 斯tư 為vi 妙diệu 矣hĩ 。 若nhược 未vị 偶ngẫu 斯tư 旨chỉ 。 所sở 有hữu 見kiến 聞văn 皆giai 墮đọa 斷đoạn 。 常thường 不bất 成thành 玄huyền 妙diệu 。 若nhược 入nhập 宗tông 鏡kính 無vô 往vãng 不bất 真chân 。 昔tích 所sở 不bất 知tri 而nhi 今kim 得đắc 知tri 。 昔tích 所sở 不bất 見kiến 。 而nhi 今kim 得đắc 見kiến 。 如như 大đại 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 云vân 。 於ư 一nhất 心tâm 中trung 。 則tắc 具cụ 足túc 現hiện 五ngũ 趣thú 身thân 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 以dĩ 得đắc 如Như 來Lai 大đại 涅Niết 槃Bàn 經kinh 之chi 勢thế 力lực 故cố 。 是thị 則tắc 名danh 為vi 。 昔tích 所sở 不bất 得đắc 而nhi 今kim 得đắc 之chi 。 乃nãi 至chí 於ư 一nhất 念niệm 中trung 。 遍biến 知tri 六lục 趣thú 眾chúng 生sanh 之chi 心tâm 。 是thị 名danh 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 昔tích 所sở 不bất 知tri 而nhi 今kim 得đắc 知tri 。

第đệ 三tam 十thập 九cửu 卷quyển

【# 一nhất 板bản 】#

夫phu 覺giác 王vương 明minh 勑# 。 大đại 教giáo 指chỉ 歸quy 。 末Mạt 法Pháp 比Bỉ 丘Khâu 。 須tu 依y 四tứ 念niệm 處xứ 修tu 道Đạo 。 其kỳ 旨chỉ 如như 何hà 。 荅# 。 此thử 出xuất 大đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 經kinh 最tối 後hậu 垂thùy 示thị 。 揔# 前tiền 教giáo 迹tích 。 同đồng 此thử 指chỉ 歸quy 。 以dĩ 四Tứ 念Niệm 處Xứ 。 即tức 是thị 宗tông 鏡kính 所sở 明minh 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 身thân 受thọ 心tâm 法pháp 。 如như 經Kinh 云vân 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

如như 汝nhữ 所sở 問vấn 。 佛Phật 涅Niết 槃Bàn 後hậu 。 依y 何hà 住trụ 者giả 。

阿A 難Nan 。 依y 四tứ 念niệm 處xứ 嚴nghiêm 心tâm 而nhi 住trụ 。 觀quán 身thân 性tánh 相tướng 同đồng 於ư 虚# 空không 。 名danh 身thân 念niệm 處xứ 。 觀quán 受thọ 不bất 在tại 內nội 外ngoại 。 不bất 住trụ 中trung 間gian 。 名danh 受thọ 念niệm 處xứ 。 觀quán 心tâm 但đãn 有hữu 名danh 字tự 。 名danh 字tự 性tánh 離ly 。 名danh 心tâm 念niệm 處xứ 。 觀quán 法pháp 不bất 得đắc 善thiện 法Pháp 。 不bất 得đắc 不bất 善thiện 法pháp 。 名danh 法pháp 念niệm 處xứ 。

阿A 難Nan 。 一nhất 切thiết 行hành 者giả 。 應ưng 當đương 依y 此thử 四tứ 念niệm 處xứ 住trụ 。

【# 四tứ 板bản 】#

○# 圎# 教giáo 四Tứ 念Niệm 處Xứ 者giả 。 念niệm 是thị 觀quán 慧tuệ 。 大đại 論luận 云vân 念niệm 想tưởng 智trí 皆giai 一nhất 法pháp 異dị 名danh 。 初sơ 錄lục 心tâm 名danh 念niệm 。 次thứ 習tập 行hành 名danh 想tưởng 。 後hậu 成thành 辦biện 名danh 智trí 。 處xử 者giả 境cảnh 也dã 。 皆giai 不bất 離ly [薩-產+(辛/工)]# 婆bà 。 若nhược 能năng 觀quán 之chi 智trí 照chiếu 而nhi 常thường 寂tịch 名danh 之chi 為vi 念niệm 。 所sở 觀quán 之chi 境cảnh 寂tịch 而nhi 常thường 照chiếu 名danh 之chi 為vi 處xứ 。 境cảnh 寂tịch 智trí 亦diệc 寂tịch 。 智trí 照chiếu 境cảnh 亦diệc 照chiếu 。 一nhất 相tướng 無vô 相tướng 。 無vô 相tướng 一nhất 相tương/tướng 。 即tức 是thị 實thật 相tướng 。 實thật 相tướng 即tức 是thị 一nhất 實thật 諦đế 。 亦diệc 名danh 虚# 空không 佛Phật 性tánh 。 亦diệc 名danh 大đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 如như 是thị 境cảnh 智trí 無vô 二nhị 無vô 異dị 。 如như 如như 之chi 境cảnh 。 即tức 如như 如như 之chi 智trí 。 智trí 即tức 是thị 境cảnh 。 說thuyết 智trí 及cập 智trí 處xứ 。 皆giai 名danh 為vi 般Bát 若Nhã 。 亦diệc 例lệ 云vân 說thuyết 智trí 及cập 處xứ 智trí 皆giai 名danh 為vi 所sở 諦đế 。 是thị 故cố 非phi 境cảnh 之chi 境cảnh 而nhi 為vi 境cảnh 。 非phi 智trí 之chi 智trí 而nhi 為vi 智trí 。 亦diệc 名danh 心Tâm 寂Tịch 三Tam 昧Muội 。 亦diệc 名danh 色Sắc 寂Tịch 三Tam 昧Muội 。 亦diệc 是thị 明minh 心tâm 三tam 昧muội 。 亦diệc 是thị 明minh 色sắc 三tam 昧muội 。

【# 八bát 板bản 】#

○# 若nhược 不bất 依y 宗tông 鏡kính 中trung 四tứ 念niệm 處xứ 行hành 道Đạo 。 設thiết 有hữu 智trí 解giải 修tu 行hành 。 皆giai 成thành 外ngoại 道đạo 。 所sở 以dĩ 云vân 。 若nhược 無vô 念niệm 慧tuệ 。 一nhất 切thiết 行hành 法pháp 。 皆giai 非phi 佛Phật 法Pháp 。 非phi 行hành 道Đạo 人Nhân 。 皆giai 空không 剃thế 頭đầu 。 如như 放phóng 収thâu 者giả 。 空không 著trước 染nhiễm 衣y 。 如như 木mộc 頭đầu 掛quải 幡phan 。 雖tuy 執chấp 瓶bình 錫tích 。 如như 病bệnh 人nhân 乞khất 具cụ 。 雖tuy 讀đọc 誦tụng 經Kinh 書thư 。 如như 盲manh 人nhân 誦tụng 賦phú 。 雖tuy 復phục 禮lễ 拜bái 。 如như 碓đối 上thượng 下hạ 。 雖tuy 復phục 興hưng 造tạo 。 媒môi 衒huyễn 客khách 作tác 。 種chủng 樹thụ 易dị 貨hóa 。 沉trầm 淪luân 生sanh 死tử 。 如như 蠶tằm 自tự 纏triền 。 無vô 解giải 脫thoát 期kỳ 。 捨xả 身thân 命mạng 財tài 。 但đãn 得đắc 名danh 施thí 。 非phi 波Ba 羅La 蜜Mật 。 雖tuy 復phục 持trì 戒giới 。 不bất 免miễn 雞kê 狗cẩu 。 雖tuy 復phục 精tinh 進tấn 。 精tinh 進tấn 無vô 秀tú 媚mị 。 雖tuy 復phục 坐tọa 禪thiền 如như 彼bỉ 株chu # 。 雖tuy 復phục 知tri 解giải 狂cuồng 顛điên 智trí 慧tuệ 。 常thường 在tại 此thử 岸ngạn 。 不bất 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 不bất 降giáng/hàng 愛ái 見kiến 。 不bất 破phá 取thủ 相tương/tướng 。 不bất 得đắc 入nhập 道Đạo 品Phẩm 。 非phi 賢hiền 聖thánh 位vị 。

○# 問vấn 。 此thử 平bình 等đẳng 法Pháp 性tánh 。 一nhất 乗# 妙diệu 心tâm 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 諸chư 佛Phật 。 悉tất 皆giai 共cộng 稟bẩm 。 云vân 何hà 於ư 異dị 生sanh 界giới 。 等đẳng 此thử 一nhất 靈linh 性tánh 。 念niệm 念niệm 處xứ 輪luân 迴hồi 。 於ư 聲Thanh 聞Văn 乗# 同đồng 共cộng 一nhất 法Pháp 中trung 。 而nhi 不bất 得đắc 此thử 事sự 。 荅# 。 如như 黃hoàng 石thạch 中trung 金kim 。 以dĩ 福phước 德đức 爐lô 火hỏa 。 因nhân 緣duyên 成thành 就tựu 。 若nhược 大đại 福phước 人nhân 得đắc 金kim 。 中trung 福phước 人nhân 得đắc 銀ngân 。 下hạ 福phước 人nhân 得đắc 銅đồng 。 此thử 亦diệc 如như 是thị 。 凡phàm 夫phu 唯duy 得đắc 煩phiền 惱não 無vô 明minh 。 聲Thanh 聞Văn 人nhân 但đãn 證chứng 無vô 常thường 生sanh 滅diệt 。 唯duy 佛Phật 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 究cứu 竟cánh 常thường 樂lạc 涅Niết 槃Bàn 。 大đại 集tập 經Kinh 云vân 。 如như 然nhiên 燈đăng 噐# 。 金kim 則tắc 黃hoàng 光quang 。 銅đồng 則tắc 赤xích 光quang 。 其kỳ 色sắc 雖tuy 異dị 。 燈đăng 無vô 差sai 別biệt 。

【# 九cửu 板bản 】#

○# 普Phổ 賢Hiền 行hạnh 願nguyện 品phẩm 頌tụng 云vân 。 智trí 海hải 廣quảng 難nan 量lương 。 不bất 測trắc 反phản 增tăng 謗báng 。 牛ngưu 飲ẩm 水thủy 成thành 乳nhũ 。 虵xà 飲ẩm 水thủy 成thành 毒độc 。 智trí 學học 成thành 菩Bồ 提Đề 。 愚ngu 學học 為vi 生sanh 死tử 。 如như 是thị 不bất 了liễu 知tri 。 斯tư 由do 少thiểu 學học 過quá 。 大đại 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 云vân 。 或hoặc 有hữu 服phục 甘cam 露lộ 。 傷thương 命mạng 而nhi 早tảo 夭yểu 。 或hoặc 有hữu 服phục 甘cam 露lộ 壽thọ 命mạng 得đắc 長trường 存tồn 。 或hoặc 有hữu 服phục 毒độc 生sanh 。 有hữu 緣duyên 服phục 毒độc 死tử 。 無Vô 礙Ngại 智Trí 甘cam 露lộ 。 所sở 謂vị 大đại 乗# 典điển 。 如như 是thị 大đại 乗# 典điển 。 亦diệc 名danh 雜tạp 毒độc 藥dược 。 如như 酥tô 醍đề 醐hồ 等đẳng 。 及cập 以dĩ 諸chư 石thạch 蜜mật 。 服phục 消tiêu 則tắc 為vi 藥dược 。 不bất 消tiêu 則tắc 為vi 毒độc 。 方Phương 等Đẳng 亦diệc 如như 是thị 。 智trí 者giả 為vi 甘cam 露lộ 。 愚ngu 不bất 知tri 佛Phật 性tánh 。 服phục 之chi 則tắc 成thành 毒độc 。

【# 十thập 一nhất 板bản 】#

○# 問vấn 。 既ký 以dĩ 真chân 心tâm 為vi 宗tông 為vi 本bổn 。 如như 何hà 辯biện 其kỳ 功công 能năng 。 湛trạm 然nhiên 常thường 住trụ 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 。 荅# 。 此thử 心tâm 法pháp 妙diệu 故cố 如như 神thần 不bất 可khả 測trắc 。 無vô 依y 無vô 住trụ 。 非phi 古cổ 非phi 今kim 。 只chỉ 是thị 有hữu 而nhi 不bất 可khả 見kiến 聞văn 。 非phi 是thị 一nhất 向hướng 空không 寂tịch 。 蘊uẩn 無vô 盡tận 之chi 妙diệu 用dụng 。 不bất 斷đoạn 不bất 常thường 。 具cụ 莫mạc 測trắc 之chi 靈linh 通thông 。 非phi 隱ẩn 非phi 顯hiển 。 古cổ 德đức 云vân 。 因nhân 雖tuy 涅Niết 槃Bàn 永vĩnh 寂tịch 而nhi 智trí 體thể 不bất 無vô 。 不bất 尒# 將tương 何hà 。 窮cùng 未vị 來lai 際tế 。 故cố 知tri 此thử 之chi 心tâm 神thần 。 凡phàm 聖thánh 之chi 本bổn 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 。 無vô 有hữu 斷đoạn 絕tuyệt 。 諸chư 佛Phật 常thường 正chánh 念niệm 此thử 法pháp 。 祖tổ 師sư 唯duy 的đích 指chỉ 此thử 宗tông 。 斯tư 乃nãi 無vô 相tướng 之chi 真chân 。 真chân 何hà 有hữu 盡tận 。 無vô 為vi 之chi 道Đạo 。 道đạo 何hà 有hữu 窮cùng 。 如như 幽u 谷cốc 之chi 風phong 。 相tương 續tục 而nhi 微vi 聲thanh 不bất 斷đoạn 。 若nhược 洪hồng 鍾chung 之chi 響hưởng 。 隨tùy 扣khấu 而nhi 清thanh 韻vận 常thường 生sanh 。

【# 十thập 二nhị 板bản 】#

○# 無vô 生sanh 義nghĩa 云vân 。 若nhược 無vô 有hữu 妙diệu 神thần 一nhất 向hướng 空không 寂tịch 者giả 。 則tắc 不bất 應ưng 有hữu 佛Phật 出xuất 世thế 。 說thuyết 法Pháp 度độ 人nhân 。 故cố 知tri 本bổn 地địa 有hữu 妙diệu 神thần 。 不bất 空không 不bất 斷đoạn 。 乃nãi 至chí 師sư 子tử 吼hống 言ngôn 。 佛Phật 性tánh 者giả 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 空không 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 空không 。 名danh 為vi 智trí 慧tuệ 。 智trí 慧tuệ 即tức 是thị 妙diệu 神thần 。 故cố 云vân 因nhân 滅diệt 是thị 色sắc 。 獲hoạch 得đắc 常thường 住trụ 解giải 脫thoát 之chi 色sắc 。 故cố 知tri 如như 中trung 含hàm 有hữu 妙diệu 色sắc 五ngũ 蔭ấm 。 常thường 住trụ 不bất 動động 。

第đệ 四tứ 十thập 卷quyển

【# 一nhất 板bản 】#

○# 問vấn 。 有hữu 何hà 勝thắng 義nghĩa 廣quảng 集tập 一nhất 心tâm 正chánh 宗tông 。 於ư 末mạt 學học 進tiến 修tu 。 得đắc 疾tật 入nhập 道đạo 不phủ 。 荅# 。 若nhược 以dĩ 宗tông 鏡kính 示thị 人nhân 。 直trực 至chí 道Đạo 場Tràng 。 疾tật 證chứng 菩Bồ 提Đề 。 更cánh 無vô 迂# 曲khúc 。 法pháp 華hoa 經kinh 偈kệ 云vân 。 演diễn 唱xướng 實thật 相tướng 義nghĩa 。 開khai 闡xiển 一nhất 乗# 法pháp 。 廣quảng 導đạo 諸chư 眾chúng 生sanh 。 令linh 速tốc 成thành 菩Bồ 提Đề 。 此thử 是thị 千thiên 聖thánh 入nhập 道đạo 之chi 門môn 。 諸chư 諸chư 佛Phật 證chứng 真chân 之chi 路lộ 。 若nhược 有hữu 入nhập 者giả 。 一nhất 入nhập 全toàn 真chân 。 博bác 地địa 凡phàm 夫phu 位vị 齊tề 諸chư 佛Phật 。 法pháp 華hoa 經Kinh 云vân 。 乗# 此thử 寶bảo 乗# 。 直trực 至chí 道Đạo 場Tràng 。 可khả 謂vị 頓đốn 入nhập 頓đốn 超siêu 諸chư 乗# 匪phỉ 及cập 。 以dĩ 三tam 乗# 之chi 人nhân 。 不bất 知tri 諸chư 塵trần 。 唯duy 是thị 識thức 故cố 。 執chấp 心tâm 外ngoại 實thật 有hữu 境cảnh 界giới 。 凡phàm 夫phu 二nhị 乗# 雖tuy 有hữu 發phát 心tâm 趣thú 向hướng 解giải 脫thoát 。 而nhi 猶do 有hữu 生sanh 死tử 可khả 猒# 。 涅Niết 槃Bàn 可khả 欣hân 。 不bất 了liễu 唯duy 心tâm 道Đạo 理lý 。 若nhược 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 唯duy 是thị 識thức 量lượng 。 捨xả 彼bỉ 事sự 識thức 外ngoại 計kế 分phân 別biệt 。 既ký 了liễu 唯duy 心tâm 。 趣thú 理lý 速tốc 疾tật 。 異dị 前tiền 漸tiệm 悟ngộ 。 故cố 論luận 云vân 。 速tốc 趣thú 涅Niết 槃Bàn 。 又hựu 云vân 。 凡phàm 夫phu 二nhị 乗# 不bất 覺giác 頼# 耶da 但đãn 依y 分phân 別biệt 事sự 識thức 資tư 持trì 力lực 故cố 。 而nhi 發phát 心tâm 修tu 行hành 。 以dĩ 不bất 達đạt 本bổn 故cố 向hướng 大đại 菩Bồ 提Đề 踈sơ 而nhi 且thả 遠viễn 。 故cố 云vân 漸tiệm 也dã 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 既ký 了liễu 頼# 耶da 本bổn 識thức 。 則tắc 依y 此thử 識thức 資tư 持trì 力lực 故cố 而nhi 。 發phát 心tâm 修tu 行hành 。 以dĩ 了liễu 本bổn 故cố 向hướng 大đại 菩Bồ 提Đề 親thân 而nhi 且thả 近cận 。 故cố 云vân 速tốc 也dã 。 此thử 宗tông 鏡kính 中trung 開khai 示thị 大đại 意ý 。 唯duy 論luận 自tự 心tâm 妙diệu 達đạt 。 何hà 待đãi 他tha 文văn 。 為vi 未vị 薦tiến 者giả 。 假giả 以dĩ 文văn 言ngôn 示thị 令linh 親thân 悟ngộ 。 纔tài 聞văn 便tiện 入nhập 目mục 擊kích 道đạo 存tồn 。 故cố 正chánh 觀quán 云vân 。 直trực 聞văn 其kỳ 言ngôn 。 病bệnh 即tức 除trừ 愈dũ 。

【# 三tam 板bản 】#

○# 未vị 入nhập 茲tư 門môn 。 觸xúc 途đồ 虚# 幻huyễn 。 待đãi 真chân 立lập 俗tục 。 對đối 色sắc 名danh 空không 。 纔tài 證chứng 斯tư 宗tông 。 萬vạn 緣duyên 俱câu 寂tịch 。 如như 異dị 色sắc 之chi 鳥điểu 。 投đầu 須tu 弥# 而nhi 純thuần 變biến 金kim 光quang 。 猶do 三Tam 十Thập 三Tam 天Thiên 。 入nhập 雜tạp 林lâm 而nhi 更cánh 無vô 分phân 別biệt 。 是thị 以dĩ 諸chư 法pháp 無vô 體thể 。 相tương 待đãi 而nhi 成thành 。 皆giai 無vô 待đãi 而nhi 成thành 待đãi 。 若nhược 執chấp 有hữu 法pháp 互hỗ 相tương 待đãi 成thành 。 則tắc 不bất 成thành 待đãi 。 以dĩ 有hữu 自tự 體thể 各các 定định 。 不bất 假giả 相tương 待đãi 。 故cố 中trung 觀quán 論luận 偈kệ 云vân 。 若nhược 法pháp 有hữu 待đãi 成thành 。 未vị 成thành 云vân 何hà 待đãi 。 若nhược 成thành 已dĩ 有hữu 待đãi 。 成thành 已dĩ 何hà 用dụng 待đãi 。 若nhược 法pháp 因nhân 待đãi 成thành 。 是thị 法pháp 先tiên 未vị 成thành 。 未vị 成thành 則tắc 無vô 。 無vô 則tắc 云vân 何hà 有hữu 因nhân 待đãi 。 若nhược 是thị 法pháp 先tiên 已dĩ 成thành 。 已dĩ 成thành 何hà 用dụng 因nhân 待đãi 。 是thị 二nhị 俱câu 不bất 相tương 因nhân 待đãi 。 是thị 知tri 未vị 成thành 已dĩ 成thành 俱câu 無vô 有hữu 待đãi 。 若nhược 悟ngộ 入nhập 宗tông 鏡kính 之chi 時thời 。 了liễu 知tri 虚# 空không 尚thượng 是thị 幻huyễn 生sanh 。 豈khởi 更cánh 有hữu 法pháp 可khả 為vi 對đối 待đãi 。 是thị 知tri 一nhất 切thiết 。 諸chư 法pháp 皆giai 以dĩ 實thật 際tế 為vi 定định 量lượng 。 則tắc 無vô 變biến 異dị 。

【# 四tứ 板bản 】#

○# 如như 經kinh 問vấn 何hà 等đẳng 是thị 真chân 智trí 慧tuệ 。 荅# 曰viết 。 無vô 變biến 異dị 相tướng 。 如như 眾chúng 生sanh 無vô 變biến 異dị 相tướng 。 真chân 智trí 慧tuệ 亦diệc 無vô 變biến 異dị 。 又hựu 問vấn 云vân 。 何hà 是thị 眾chúng 生sanh 相tương/tướng 。 荅# 。 假giả 名danh 字tự 畢tất 竟cánh 離ly 是thị 眾chúng 生sanh 相tương/tướng 。 如như 是thị 相tương/tướng 則tắc 無vô 變biến 異dị 。 乃nãi 至chí 如như 虚# 空không 。 無vô 變biến 異dị 相tướng 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 亦diệc 無vô 變biến 異dị 相tướng 。 云vân 何hà 無vô 變biến 異dị 。 以dĩ 無vô 二nhị 故cố 。 亦diệc 無vô 無vô 二nhị 。 方phương 成thành 真chân 智trí 。 但đãn 云vân 無vô 有hữu 二nhị 。 非phi 是thị 有hữu 無vô 二nhị 。 如như 華hoa 嚴nghiêm 經kinh 偈kệ 云vân 。 常thường 於ư 諸chư 法pháp 不bất 作tác 二nhị 。 亦diệc 復phục 不bất 作tác 於ư 不bất 二nhị 。 於ư 二nhị 不bất 二nhị 並tịnh 皆giai 離ly 。 知tri 其kỳ 悉tất 是thị 語ngữ 言ngôn 道đạo 。 是thị 知tri 一nhất 切thiết 。 言ngôn 語ngữ 皆giai 從tùng 覺giác 觀quán 而nhi 生sanh 。 纔tài 有hữu 覺giác 觀quán 便tiện 形hình 紋văn 綵thải 。 發phát 萌manh 芽nha 於ư 境cảnh 上thượng 。 起khởi 朕trẫm 兆triệu 於ư 心tâm 中trung 。 心tâm 境cảnh 對đối 治trị 便tiện 為vi 質chất 礙ngại 。 若nhược 入nhập 宗tông 鏡kính 。 自tự 絕tuyệt 言ngôn 思tư 妙diệu 旨chỉ 潛tiềm 通thông 。 了liễu 無vô 所sở 得đắc 。 又hựu 若nhược 一nhất 切thiết 修tu 行hành 趣thú 佛Phật 乗# 人nhân 。 但đãn 先tiên 得đắc 旨chỉ 之chi 後hậu 。 方phương 可khả 以dĩ 佛Phật 知tri 見kiến 。 治trị 諸chư 餘dư 習tập 。 以dĩ 正chánh 定định 水thủy 瑩oánh 淨tịnh 禪thiền 支chi 。 用dụng 多đa 聞văn 慧tuệ 助trợ 生sanh 觀quán 力lực 。 乃nãi 至chí 習tập 誦tụng 熏huân 修tu 。 萬vạn 行hạnh 嚴nghiêm 餙# 。 若nhược 未vị 入nhập 宗tông 鏡kính 。 不bất 了liễu 自tự 心tâm 。 縱túng/tung 多đa 聞văn 習tập 誦tụng 。 俱câu 不bất 成thành 就tựu 。

【# 五ngũ 板bản 】#

○# 如như 說thuyết 海hải 幢tràng 。 身thân 分phần 之chi 上thượng 。 善thiện 見kiến 一nhất 念niệm 之chi 中trung 。 普phổ 賢hiền 毛mao 孔khổng 之chi 內nội 。 盡tận 十thập 方phương 法Pháp 界Giới 。 虛hư 空không 界giới 所sở 有hữu 一nhất 切thiết 。 凡phàm 聖thánh 境cảnh 界giới 淨tịnh 穢uế 國quốc 土độ 靡mĩ 所sở 不bất 現hiện 。 可khả 證chứng 宗tông 鏡kính 無vô 外ngoại 。 無vô 法pháp 不bất 含hàm 。 如như 卷quyển 大đại 海hải 之chi 波ba 瀾lan 。 収thâu 歸quy 一nhất 滴tích 。 猶do 撮toát 十thập 方phương 之chi 剎sát 土độ 。 指chỉ 在tại 一nhất 塵trần 。

【# 九cửu 板bản 】#

○# 雖tuy 一nhất 切thiết 時thời 。 演diễn 說thuyết 開khai 示thị 。 而nhi 恆hằng 遠viễn 離ly 。 妄vọng 想tưởng 分phân 別biệt 。 雖tuy 知tri 諸chư 法pháp 無vô 作tác 。 而nhi 能năng 示thị 現hiện 。 一nhất 切thiết 作tác 業nghiệp 。 雖tuy 知tri 諸chư 佛Phật 。 無vô 有hữu 二nhị 相tướng 。 而nhi 能năng 顯hiển 示thị 。 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 雖tuy 知tri 無vô 色sắc 而nhi 演diễn 說thuyết 諸chư 色sắc 。

第đệ 四tứ 十thập 一nhất 卷quyển

【# 一nhất 板bản 】#

○# 一nhất 切thiết 法pháp 性tánh 。 皆giai 離ly 言ngôn 故cố 。 亦diệc 通thông 四tứ 種chủng 法Pháp 界Giới 。 皆giai 不bất 可khả 說thuyết 。 名danh 無vô 得đắc 物vật 之chi 功công 。 物vật 無vô 當đương 名danh 之chi 實thật 。 理lý 本bổn 無vô 言ngôn 。 故cố 事sự 理lý 交giao 徹triệt 。 不bất 可khả 作tác 事sự 理lý 說thuyết 。 事sự 事sự 相tướng 即tức 不bất 可khả 作tác 一nhất 多đa 說thuyết 。 如như 楞lăng 伽già 雖tuy 明minh 五ngũ 法pháp 。 名danh 相tướng 。 妄vọng 想tưởng 。 正chánh 智trí 。 如như 如như 。 五ngũ 皆giai 空không 寂tịch 。 何hà 者giả 。 謂vị 迷mê 如như 理lý 以dĩ 成thành 名danh 相tướng 。 妄vọng 想tưởng 是thị 生sanh 。 悟ngộ 名danh 相tướng 之chi 本bổn 如như 。 妄vọng 便tiện 稱xưng 智trí 。 則tắc 無vô 名danh 相tướng 妄vọng 想tưởng 。 唯duy 如như 智trí 矣hĩ 。 智trí 因nhân 如như 立lập 。 智trí 體thể 亦diệc 空không 。 如như 假giả 智trí 明minh 。 本bổn 來lai 常thường 寂tịch 。 故cố 並tịnh 空không 矣hĩ 。

【# 三tam 板bản 】#

○# 夫phu 入nhập 宗tông 鏡kính 。 法pháp 尒# 亡vong 言ngôn 。 非phi 智trí 所sở 知tri 。 唯duy 信tín 所sở 及cập 。 如như 讚tán 般Bát 若Nhã 偈kệ 云vân 。 若nhược 人nhân 見kiến 般Bát 若Nhã 。 論luận 義nghĩa 心tâm 皆giai 絕tuyệt 。 猶do 如như 日nhật 出xuất 時thời 。 朝triêu 露lộ 一nhất 時thời 失thất 。 故cố 祖tổ 師sư 云vân 。 論luận 即tức 不bất 義nghĩa 。 義nghĩa 即tức 不bất 論luận 。 若nhược 欲dục 論luận 義nghĩa 。 終chung 非phi 義nghĩa 論luận 。 昔tích 梁lương 武võ 帝đế 於ư 華Hoa 林Lâm 園Viên 。 重trùng 雲vân 殿điện 集tập 四tứ 部bộ 眾chúng 自tự 講giảng 三tam 慧tuệ 般Bát 若Nhã 經kinh 時thời 。 傅phó/phụ 大Đại 士Sĩ 在tại 會hội 。 太thái 子tử 遣khiển 問vấn 大Đại 士Sĩ 。 何hà 不bất 論luận 義nghĩa 。 荅# 曰viết 。 皇hoàng 帝đế 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 所sở 說thuyết 。 非phi 長trưởng 非phi 短đoản 。 非phi 廣quảng 非phi 狹hiệp 。 非phi 有hữu 邊biên 非phi 無vô 邊biên 。 如như 如như 正chánh 理lý 。

復phục 有hữu 何hà 言ngôn 。 劉lưu 中trung 丞thừa 又hựu 問vấn 大Đại 士Sĩ 。 何hà 不bất 往vãng 復phục 。 眾chúng 所sở 願nguyện 聞văn 。 荅# 曰viết 。 日nhật 月nguyệt 停đình 景cảnh 。 四tứ 時thời 和hòa 適thích 。 又hựu 中trung 天Thiên 竺Trúc 有hữu 出xuất 家gia 外ngoại 道đạo 馬mã 鳴minh 世thế 智trí 辯biện 才tài 。 善thiện 通thông 言ngôn 論luận 。 唱xướng 言ngôn 。 若nhược 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 能năng 與dữ 我ngã 論luận 義nghĩa 者giả 。 可khả 打đả 揵kiền 搥trùy 。 如như 其kỳ 不bất 能năng 。 不bất 足túc 公công 鳴minh 揵kiền 搥trùy 。 受thọ 人nhân 供cúng 養dường 。

時thời 長trưởng 老lão 脅hiếp 到đáo 彼bỉ 國quốc 言ngôn 但đãn 鳴minh 揵kiền 搥trùy 。 設thiết 彼bỉ 來lai 者giả 。 吾ngô 自tự 對đối 之chi 。 即tức 鳴minh 揵kiền 搥trùy 。 外ngoại 道đạo 乃nãi 問vấn 今kim 日nhật 何hà 故cố 。 打đả 此thử 木mộc 耶da 。 荅# 言ngôn 。 北bắc 方phương 有hữu 長trưởng 老lão 沙Sa 門Môn 來lai 鳴minh 揵kiền 搥trùy 。 外ngoại 道đạo 問vấn 言ngôn 。 欲dục 論luận 義nghĩa 耶da 。 荅# 曰viết 。 然nhiên 於ư 是thị 廣quảng 備bị 論luận 場tràng 。 大đại 眾chúng 雲vân 集tập 。 乃nãi 至chí 長trưởng 老lão 脇hiếp 言ngôn 。 吾ngô 既ký 年niên 邁mại 。 故cố 從tùng 遠viễn 來lai 。 又hựu 先tiên 在tại 此thử 座tòa 。 理lý 應ưng 先tiên 語ngữ 。 外ngoại 道đạo 言ngôn 。 亦diệc 可khả 尒# 現hiện 所sở 說thuyết 吾ngô 盡tận 當đương 破phá 。 長trưởng 老lão 脇hiếp 即tức 言ngôn 。 當đương 令linh 天thiên 下hạ 太thái 平bình 。 大đại 王vương 長trường 壽thọ 。 國quốc 土độ 豐phong 樂lạc 。 無vô 諸chư 災tai 患hoạn 。 外ngoại 道đạo 默mặc 然nhiên 。 不bất 知tri 所sở 言ngôn 。 論luận 法pháp 無vô 對đối 。 即tức 墮đọa 負phụ 處xứ 。 伏phục 為vi 弟đệ 子tử 。 剃thế 除trừ 鬚tu 髮phát 。 度độ 為vi 沙sa 弥# 。 受thọ 具Cụ 足Túc 戒Giới 。 又hựu 有hữu 學học 人nhân 請thỉnh 忠trung 國quốc 師sư 和hòa 尚thượng 立lập 義nghĩa 。 師sư 云vân 。 立lập 了liễu 也dã 。 學học 人nhân 罔võng 措thố 。 被bị 師sư 喝hát 出xuất 。 非phi 公công 境cảnh 界giới 。 故cố 知tri 若nhược 入nhập 宗tông 鏡kính 玄huyền 鑒giám 豁hoát 然nhiên 。 如như 臨lâm 鏡kính 中trung 。 自tự 見kiến 面diện 像tượng 。 見kiến 即tức 便tiện 見kiến 。 更cánh 俟sĩ 發phát 言ngôn 耶da 。

【# 六lục 板bản 】#

○# 問vấn 。 若nhược 如như 上thượng 所sở 說thuyết 。 道đạo 體thể 自tự 然nhiên 。 則tắc 祖tổ 佛Phật 何hà 煩phiền 出xuất 世thế 。 荅# 。 教giáo 云vân 。 不bất 得đắc 一nhất 法pháp 。 疾tật 與dữ 授thọ 記ký 。 祖tổ 師sư 云vân 。 不bất 得đắc 一nhất 法pháp 。 號hiệu 曰viết 傳truyền 心tâm 。 了liễu 煩phiền 惱não 性tánh 空không 。 即tức 佛Phật 出xuất 世thế 。 故cố 經Kinh 云vân 。 貪tham 瞋sân 癡si 出xuất 。 即tức 是thị 佛Phật 出xuất 。 但đãn 令linh 眾chúng 生sanh 絕tuyệt 凡phàm 聖thánh 之chi 情tình 。 無vô 出xuất 沒một 之chi 相tướng 。 閑nhàn 居cư 靜tĩnh 處xứ 。 無vô 所sở 施thí 為vi 。 達đạt 斯tư 法Pháp 門môn 。 是thị 真chân 佛Phật 出xuất 。 說thuyết 如như 斯tư 事sự 。 是thị 真chân 實thật 慈từ 。

○# 問vấn 。 既ký 無vô 心tâm 念niệm 。 木mộc 石thạch 何hà 殊thù 。 又hựu 絕tuyệt 見kiến 聞văn 。 如như 何hà 覺giác 悟ngộ 。 荅# 。 只chỉ 為vì 強cường/cưỡng 覺giác 妄vọng 知tri 。 而nhi 能năng 障chướng 道đạo 。 唯duy 當đương 脫thoát 粘niêm 內nội 伏phục 。 發phát 自tự 靈linh 知tri 。 根căn 塵trần 既ký 消tiêu 。 光quang 明minh 頓đốn 發phát 。

【# 十thập 板bản 】#

○# 今kim 立lập 第đệ 一nhất 心tâm 法pháp 能năng 變biến 識thức 有hữu 三tam 。 一nhất 第đệ 八bát 異dị 熟thục 識thức 變biến 。 二nhị 第đệ 七thất 思tư 量lượng 識thức 變biến 。 三tam 第đệ 六lục 了liễu 別biệt 境cảnh 識thức 變biến 。 既ký 唯duy 識thức 變biến 。 我ngã 法pháp 皆giai 虛hư 。 因nhân 此thử 二nhị 空không 。 故cố 契khế 會hội 玄huyền 旨chỉ 。 以dĩ 我ngã 空không 故cố 。 煩phiền 惱não 障chướng 斷đoạn 。 以dĩ 法pháp 空không 故cố 。 所sở 知tri 障chướng 消tiêu 。 煩phiền 惱não 障chướng 斷đoạn 。 故cố 證chứng 真chân 解giải 脫thoát 。 所sở 知tri 障chướng 斷đoạn 。 故cố 獲hoạch 大đại 菩Bồ 提Đề 。 然nhiên 後hậu 行hành 滿mãn 因nhân 門môn 。 心tâm 冥minh 果quả 海hải 。 則tắc 境cảnh 識thức 俱câu 寂tịch 。 唯duy 一nhất 真chân 空không 。

○# 問vấn 。 從tùng 上thượng 宗tông 乗# 。 唯duy 令linh 絕tuyệt 學học 。 單đơn 刀đao 直trực 入nhập 。 教giáo 外ngoại 別biệt 傳truyền 。 何hà 假giả 智trí 慧tuệ 多đa 聞văn 。 廣quảng 論luận 性tánh 相tướng 。 言ngôn 繁phồn 理lý 隱ẩn 。 水thủy 動động 珠châu 昬# 。 荅# 。 顯hiển 宗tông 破phá 執chấp 。 權quyền 柫# 學học 路lộ 。 討thảo 論luận 達đạt 旨chỉ 融dung 通thông 。 非phi 離ly 文văn 字tự 解giải 脫thoát 。 法pháp 華hoa 經Kinh 云vân 。 若nhược 有hữu 利lợi 根căn 。 智trí 慧tuệ 明minh 了liễu 。 多đa 聞văn 強cường 識thức 。 乃nãi 可khả 謂vị 說thuyết 。 大đại 凡phàm 叅# 玄huyền 之chi 士sĩ 。 須tu 具cụ 二nhị 眼nhãn 。 一nhất 己kỷ 眼nhãn 明minh 宗tông 。 二nhị 智trí 眼nhãn 辯biện 惑hoặc 。 所sở 以dĩ 禪thiền 宗tông 云vân 。 單đơn 明minh 自tự 己kỷ 。 不bất 了liễu 目mục 前tiền 。 如như 此thử 之chi 人nhân 。 只chỉ 具cụ 一nhất 眼nhãn 。 理lý 孤cô 事sự 寡quả 。 終chung 不bất 圎# 通thông 。 隻chỉ 翼dực 單đơn 輪luân 。 豈khởi 能năng 飛phi 運vận 。 若nhược 執chấp 只chỉ 要yếu 單đơn 刀đao 直trực 入nhập 。 不bất 用dụng 廣quảng 叅# 者giả 。 則tắc 善thiện 財tài 初sơ 見kiến 妙diệu 德đức 。 發phát 明minh 之chi 後hậu 。 不bất 合hợp 遍biến 叅# 法Pháp 界Giới 。 故cố 知tri 初sơ 後hậu 心tâm 等đẳng 。 理lý 行hành 同đồng 時thời 。 所sở 以dĩ 善thiện 財tài 至chí 弥# 勒lặc 佛Phật 果Quả 圎# 後hậu 。 卻khước 指chỉ 再tái 見kiến 初sơ 友hữu 文Văn 殊Thù 。 如như 先tiên 德đức 云vân 。 文Văn 殊Thù 之chi 妙diệu 智trí 宛uyển 是thị 初sơ 心tâm 。 普phổ 賢hiền 之chi 玄huyền 門môn 曾tằng 無vô 別biệt 體thể 。 是thị 則tắc 理lý 事sự 冥minh 齊tề 於ư 一nhất 指chỉ 。 本bổn 末mạt 非phi 越việt 於ư 剎sát 那na 。 曷hạt 乃nãi 守thủ 一nhất 疑nghi 諸chư 。 頓đốn 迷mê 法Pháp 界Giới 。 捨xả 此thử 取thủ 彼bỉ 。 宰tể 割cát 虚# 空không 。 又hựu 若nhược 以dĩ 智trí 慧tuệ 為vi 非phi 。 則tắc 大đại 智trí 文Văn 殊Thù 不bất 應ưng 稱xưng 。 法Pháp 王Vương 之chi 子tử 。 若nhược 以dĩ 多đa 聞văn 是thị 過quá 。 則tắc 無Vô 聞Văn 比Bỉ 丘Khâu 。 不bất 合hợp 作tác 地địa 獄ngục 之chi 人nhân 。 應ưng 須tu 以dĩ 智trí 慧tuệ 合hợp 其kỳ 多đa 聞văn 。 終chung 不bất 執chấp 詮thuyên 而nhi 認nhận 指chỉ 。 以dĩ 多đa 聞văn 而nhi 廣quảng 其kỳ 智trí 慧tuệ 。 免miễn 成thành 孤cô 陋lậu 而nhi 面diện 墻tường 。 所sở 以dĩ 云vân 有hữu 智trí 無vô 行hành 國quốc 之chi 師sư 。 有hữu 行hành 無vô 智trí 國quốc 之chi 用dụng 。 有hữu 智trí 有hữu 行hành 國quốc 之chi 寶bảo 。 無vô 智trí 無vô 行hành 國quốc 之chi 賊tặc 。 是thị 以dĩ 智trí 應ưng 須tu 學học 。 行hành 應ưng 須tu 修tu 。 闕khuyết 智trí 則tắc 為vi 道đạo 之chi 讎thù 。 無vô 行hành 乃nãi 國quốc 之chi 賊tặc 。 當đương 知tri 名danh 相tướng 関# 鏁tỏa 。 非phi 智trí 鑰thược 而nhi 難nạn/nan 開khai 。 情tình 想tưởng 勾# [去/(冗-几+手)]# 。 匪phỉ 慧tuệ 刀đao 而nhi 莫mạc 斷đoạn 。 應ưng 須tu 責trách 己kỷ 。 筞# 發phát 進tiến 修tu 。 是thị 以dĩ 履lý 圎# 通thông 之chi 人nhân 。 豈khởi 墮đọa 絕tuyệt 言ngôn 之chi 見kiến 。 發phát 菩Bồ 提Đề 之chi 者giả 。 不bất 生sanh 斷đoạn 滅diệt 之chi 心tâm 。 若nhược 能năng 直trực 了liễu 自tự 心tâm 。 即tức 是thị 單đơn 刀đao 直trực 入nhập 。 最tối 為vi 省tỉnh 要yếu 。 以dĩ 一nhất 解giải 千thiên 從tùng 。 攝nhiếp 法pháp 無vô 餘dư 故cố 。 亦diệc 是thị 教giáo 外ngoại 別biệt 傳truyền 。 離ly 此thử 別biệt 無vô 奇kỳ 特đặc 。 又hựu 此thử 宗tông 鏡kính 大đại 意ý 。 以dĩ 妙diệu 悟ngộ 見kiến 諦Đế 為vi 期kỳ 。 不bất 取thủ 依y 通thông 齊tề 文văn 作tác 解giải 。 法pháp 既ký 真chân 實thật 。 行hành 須tu 契khế 同đồng 。 唯duy 在tại 心tâm 知tri 。 不bất 俟sĩ 言ngôn 說thuyết 。 為vi 未vị 了liễu 者giả 。 亦diệc 不bất 絕tuyệt 言ngôn 。 究cứu 竟cánh 相tương 應ứng 。 終chung 須tu 親thân 省tỉnh 。 此thử 是thị 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 同đồng 證chứng 同đồng 說thuyết 。 古cổ 今kim 不bất 易dị 一nhất 際tế 法Pháp 門môn 。 如như 經Kinh 云vân 。 我ngã 不bất 見kiến 有hữu 。 一nhất 佛Phật 國quốc 土độ 。 其kỳ 中trung 如Như 來Lai 不bất 說thuyết 此thử 法pháp 。 是thị 以dĩ 佛Phật 佛Phật 道Đạo 同đồng 。 心tâm 心tâm 理lý 合hợp 。 故cố 知tri 離ly 宗tông 鏡kính 外ngoại 。 無vô 法pháp 可khả 說thuyết 。 以dĩ 凡phàm 有hữu 言ngôn 教giáo 俱câu 不bất 出xuất 。 平bình 等đẳng 性tánh 故cố 。 終chung 無vô 有hữu 二nhị 。 所sở 以dĩ 經Kinh 云vân 。 如như 大đại 師sư 子tử 殺sát 香hương 象tượng 時thời 。 皆giai 盡tận 其kỳ 力lực 。 殺sát 兔thố 亦diệc 尒# 。 不bất 生sanh 輕khinh 想tưởng 。 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 為vi 諸chư 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 及cập 一nhất 闡xiển 提đề 。 演diễn 說thuyết 法Pháp 時thời 。 功công 用dụng 無vô 二nhị 。 仰ngưỡng 惟duy 聖thánh 旨chỉ 。 鑒giám 戒giới 昭chiêu 然nhiên 。 豈khởi 可khả 於ư 平bình 等đẳng 至chí 教giáo 之chi 中trung 起khởi 差sai 別biệt 解giải 耶da 。 於ư 一nhất 真chân 眾chúng 生sanh 界giới 中trung 。 生sanh 勝thắng 劣liệt 見kiến 耶da 。 若nhược 入nhập 宗tông 鏡kính 之chi 中trung 。 自tự 免miễn 斯tư 咎cữu 。 今kim 所sở 錄lục 者giả 。 一nhất 一nhất 皆giai 是thị 。 古cổ 佛Phật 聖thánh 教giáo 。 於ư 無vô 量lượng 億ức 劫kiếp 。 捨xả 無vô 數số 身thân 命mạng 。 普phổ 為vì 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 求cầu 此thử 難nan 得đắc 阿a 耨nậu 菩Bồ 提Đề 法Pháp 。 付phó 囑chúc 諸chư 大đại 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 為vi 末mạt 代đại 求cầu 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 之chi 人nhân 。 千thiên 途đồ 異dị 說thuyết 。 共cộng 顯hiển 一nhất 心tâm 。 云vân 何hà 負phụ 恩ân 。 不bất 生sanh 信tín 受thọ 。

【# 十thập 二nhị 板bản 】#

○# 善Thiện 知Tri 識Thức 者giả 。 難nan 得đắc 遭tao 逢phùng 。 譬thí 如như 梵Phạm 天Thiên 投đầu 一nhất 芥giới 子tử 。 安an 下hạ 界giới 針châm 鋒phong 之chi 上thượng 猶do 易dị 。 值trị 明minh 師sư 道đạo 友hữu 。 得đắc 聞văn 正Chánh 法Pháp 甚thậm 難nan 。 如như 西tây 天thiên 九cửu 十thập 六lục 種chủng 外ngoại 道đạo 。 皆giai 求cầu 出xuất 離ly 。 因nhân 遇ngộ 邪tà 師sư 。 反phản 沉trầm 生sanh 死tử 。 是thị 以dĩ 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 云vân 。 具cụ 四tứ 因nhân 緣duyên 。 能năng 證chứng 涅Niết 槃Bàn 之chi 道Đạo 。 一nhất 者giả 親thân 近cận 善thiện 友hữu 。 二nhị 者giả 聽thính 聞văn 正Chánh 法Pháp 。 三tam 者giả 如như 理lý 思tư 惟duy 。 四tứ 者giả 如như 說thuyết 修tu 行hành 。 若nhược 不bất 遇ngộ 善thiện 友hữu 。 不bất 得đắc 聞văn 正Chánh 法Pháp 。 何hà 者giả 因nhân 聞văn 正Chánh 法Pháp 。 則tắc 能năng 思tư 惟duy 。 信tín 入nhập 正chánh 念niệm 修tu 行hành 。 有hữu 如như 是thị 法pháp 利lợi 。 應ưng 須tu 慇ân 重trọng/trùng 。 生sanh 難nan 遭tao 想tưởng 。

第đệ 四tứ 十thập 二nhị 卷quyển

【# 三tam 板bản 】#

○# 華hoa 嚴nghiêm 經kinh 因nhân 果quả 同đồng 時thời 者giả 。 俱câu 無vô 前tiền 後hậu 因nhân 果quả 。 及cập 同đồng 時thời 情tình 量lượng 繫hệ 著trước 妄vọng 想tưởng 。 有hữu 無vô 俱câu 不bất 俱câu 常thường 不bất 常thường 等đẳng 繫hệ 著trước 因nhân 果quả 。 但đãn 了liễu 法pháp 體thể 非phi 所sở 施thi 設thiết 。 非phi 因nhân 果quả 繫hệ 名danh 為vi 因nhân 果quả 。 非phi 情tình 所sở 立lập 同đồng 時thời 前tiền 後hậu 之chi 妄vọng 想tưởng 也dã 。

【# 四tứ 板bản 】#

○# 華hoa 嚴nghiêm 經kinh 中trung 無vô 有hữu 假giả 法pháp 。 諸chư 法pháp 揔# 真chân 。 純thuần 真chân 無vô 假giả 。 更cánh 無vô 相tướng 似tự 。 存tồn 真chân 存tồn 假giả 。 經Kinh 云vân 。 眾chúng 生sanh 界giới 即tức 佛Phật 界giới 也dã 。 如như 文Văn 殊Thù 以dĩ 理lý 會hội 行hành 。 普phổ 賢hiền 以dĩ 行hành 會hội 理lý 。 二nhị 人nhân 體thể 用dụng 相tương/tướng 徹triệt 。 以dĩ 成thành 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 。 前tiền 後hậu 相tương/tướng 収thâu 。 品phẩm 品phẩm 之chi 中trung 互hỗ 相tương 該cai 攝nhiếp 。 前tiền 後hậu 相tương/tướng 徹triệt 文văn 義nghĩa 更cánh 収thâu 。 一nhất 法Pháp 門môn 中trung 具cụ 多đa 法pháp 也dã 。 是thị 故cố 經kinh 偈kệ 云vân 。 於ư 多đa 法pháp 中trung 為vi 一nhất 法pháp 。 於ư 一nhất 法pháp 中trung 為vi 眾chúng 多đa 。 然nhiên 此thử 心tâm 是thị 法Pháp 界Giới 之chi 都đô 。 無vô 法pháp 不bất 攝nhiếp 。 非phi 但đãn 凡phàm 聖thánh 因nhân 果quả 乃nãi 至chí 逆nghịch 順thuận 善thiện 惡ác 同đồng 歸quy 。 若nhược 一nhất 一nhất 悟ngộ 是thị 自tự 心tâm 。 則tắc 事sự 事sự 無vô 非phi 正chánh 理lý 。 如như 經Kinh 云vân 。 提Đề 婆Bà 達Đạt 多Đa 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 所sở 修tu 行hành 業nghiệp 。 皆giai 同đồng 如Như 來Lai 。 六lục 群quần 比Bỉ 丘Khâu 。 實thật 非phi 弊tệ 惡ác 。 所sở 行hành 之chi 法Pháp 。 皆giai 同đồng 佛Phật 行hạnh 。 有hữu 修tu 善thiện 者giả 。 地địa 獄ngục 受thọ 果quả 。 惡ác 行hành 之chi 人nhân 。 天thiên 上thượng 受thọ 報báo 。 如như 不bất 達đạt 斯tư 文văn 。 則tắc 逆nghịch 順thuận 分phần/phân [敲-高+山]# 。 焉yên 能năng 羙# 惡ác 同đồng 化hóa 。 然nhiên 初sơ 章chương 之chi 內nội 。 已dĩ 述thuật 正chánh 宗tông 。 若nhược 上thượng 上thượng 機cơ 人nhân 。 則tắc 一nhất 聞văn 千thiên 悟ngộ 。 斯tư 皆giai 宿túc 習tập 。 見kiến 解giải 生sanh 知tri 。 若nhược 是thị 中trung 下hạ 之chi 根căn 。 須tu 慿# 開khai 導đạo 。 因nhân 他tha 助trợ 發phát 。 方phương 悟ngộ 圎# 成thành 。 為vì 此thử 因nhân 緣duyên 。 微vi 細tế 纂toản 集tập 。 所sở 以dĩ 云vân 。 若nhược 有hữu 一nhất 微vi 塵trần 處xứ 未vị 了liễu 。 此thử 猶do 有hữu 無vô 明minh 在tại 。 以dĩ 不bất 了liễu 處xứ 為vi 障chướng 翳ế 故cố 。 何hà 况# 自tự 身thân 根căn 門môn 之chi 內nội 。 日nhật 用dụng 之chi 中trung 。 有hữu 無vô 量lượng 應ứng 急cấp 法Pháp 門môn 全toàn 未vị 明minh 一nhất 。 如như 生sanh 盲manh 人nhân 。 每mỗi 日nhật 喫khiết 一nhất 百bách 味vị 飯phạn 。 雖tuy 然nhiên 得đắc 喫khiết 。 品phẩm 饌soạn 何hà 分phần/phân 。 若nhược 言ngôn 無vô 分phần/phân 。 又hựu 每mỗi 日nhật 得đắc 喫khiết 。 若nhược 言ngôn 有hữu 分phần/phân 。 設thiết 問vấn 揔# 不bất 知tri 。 若nhược 欲dục 為vi 未vị 了liễu 之chi 人nhân 慿# 何hà 剖phẫu 析tích 。 只chỉ 成thành 自tự 誑cuống 。 反phản 墮đọa 無vô 知tri 。 自tự 眼nhãn 未vị 開khai 。 焉yên 治trị 他tha 目mục 。 是thị 以dĩ 善thiện 財tài 首thủ 見kiến 文Văn 殊Thù 。 已dĩ 明minh 根căn 本bổn 智trí 。 入nhập 聖thánh 智trí 流lưu 中trung 。 然nhiên 後hậu 遍biến 叅# 道đạo 友hữu 。 為vi 求cầu 差sai 別biệt 智trí 。 習tập 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 行hành 門môn 。 遇ngộ 無vô 猒# 足túc 國quốc 王vương 。 如như 幻huyễn 法Pháp 門môn 。 見kiến 勝thắng 熱nhiệt 婆Bà 羅La 門Môn 。 無vô 盡tận 輪luân 解giải 脫thoát 。 尚thượng 乃nãi 迷mê 宗tông 失thất 旨chỉ 。 對đối 境cảnh 茫mang 然nhiên 。 故cố 知tri 佛Phật 法Pháp 玄huyền 微vi 。 非phi 淺thiển 智trí 所sở 及cập 。 何hà 乃nãi 將tương 蚊văn 子tử 足túc 擬nghĩ 窮cùng 滄thương 溟minh 之chi 底để 。 用dụng 蜘tri 蛛chu 絲ti 欲dục 懸huyền 妙diệu 高cao 之chi 山sơn 。 益ích 抱bão 慚tàm 顏nhan 。 須tu 申thân 懺sám 悔hối 。

【# 五ngũ 板bản 】#

問vấn 。 依y 上thượng 標tiêu 宗tông 。 甚thậm 諧hài 正chánh 脉mạch 。 何hà 用dụng 更cánh 引dẫn 言ngôn 詮thuyên 。 廣quảng 開khai 諸chư 道đạo 。 荅# 馬mã 鳴minh 祖tổ 師sư 。 雖tuy 標tiêu 唯duy 心tâm 一nhất 法pháp 。 開khai 出xuất 真Chân 如Như 生sanh 滅diệt 二nhị 門môn 。 達đạt 磨ma 直trực 指chỉ 一nhất 心tâm 。 建kiến 立lập 隨tùy 緣duyên 無vô 礙ngại 四tứ 行hành 。 詳tường 夫phu 宗tông 本bổn 無vô 異dị 。 因nhân 人nhân 得đắc 名danh 。 故cố 云vân 。 祖tổ 師sư 頓đốn 悟ngộ 直trực 入nhập 名danh 禪thiền 宗tông 。 諸chư 佛Phật 果Quả 德đức 根căn 本bổn 名danh 佛Phật 性tánh 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 萬vạn 行hạnh 原nguyên 宂# 名danh 心tâm 地địa 。 眾chúng 生sanh 輪luân 迴hồi 起khởi 處xứ 名danh 識thức 藏tạng 。 萬vạn 法pháp 所sở 依y 名danh 法pháp 性tánh 。 能năng 生sanh 般Bát 若Nhã 名danh 智trí 海hải 。 不bất 可khả 定định 一nhất 執chấp 多đa 。 生sanh 諸chư 情tình 見kiến 。 是thị 以dĩ 金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 云vân 。 法pháp 性tánh 甚thậm 深thâm 無vô 量lượng 。 無vô 量lượng 者giả 。 非phi 別biệt 有hữu 一nhất 法pháp 。 名danh 為vi 無vô 量lượng 。 毗tỳ 盧lô 遮già 那na 。 遍biến 一nhất 切thiết 處xứ 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 皆giai 是thị 佛Phật 法Pháp 。 甚thậm 深thâm 者giả 。 非phi 別biệt 有hữu 一nhất 法pháp 名danh 為vi 甚thậm 深thâm 。 即tức 事sự 而nhi 真chân 。 無vô 非phi 實thật 相tướng 。 可khả 謂vị 一nhất 中trung 之chi 多đa 。 當đương 存tồn 而nhi 正chánh 泯mẫn 。 多đa 中trung 之chi 一nhất 。 在tại 卷quyển 而nhi 亦diệc 舒thư 。

【# 八bát 板bản 】#

經Kinh 云vân 。 縱túng 此thử 心tâm 者giả 。 喪táng 人nhân 善thiện 事sự 。 制chế 之chi 一nhất 處xứ 。 無vô 事sự 不bất 辦biện 。 是thị 故cố 比Bỉ 丘Khâu 。 當đương 勤cần 精tinh 進tấn 。 折chiết 伏phục 汝nhữ 心tâm 。 故cố 知tri 生sanh 死tử 難nan 出xuất 。 應ưng 須tu 兢căng 慎thận 。 且thả 如như 二nhị 乗# 聖thánh 人nhân 。 及cập 自tự 在tại 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 。 俱câu 出xuất 三tam 界giới 之chi 外ngoại 。 尚thượng 有hữu 變biến 易dị 之chi 身thân 。 四tứ 種chủng 生sanh 死tử 。 何hà 况# 三tam 界giới 之chi 內nội 。 現hiện 行hành 煩phiền 惱não 業nghiệp 繫hệ 。 凡phàm 夫phu 分phân 段đoạn 死tử 乎hồ 。 四tứ 種chủng 生sanh 死tử 者giả 。 則tắc 是thị 一nhất 切thiết 阿A 羅La 漢Hán 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 大đại 地địa 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 。 由do 四tứ 種chủng 障chướng 不bất 得đắc 如Như 來Lai 四tứ 德đức 。 一nhất 方phương 便tiện 生sanh 死tử 。 二nhị 因nhân 緣duyên 生sanh 死tử 。 三tam 有hữu 有hữu 生sanh 死tử 。 四tứ 無vô 有hữu 生sanh 死tử 。 無vô 上thượng 依y 經Kinh 云vân 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

於ư 三tam 界giới 中trung 。 有hữu 四tứ 種chủng 難nạn/nan 。 一nhất 者giả 煩phiền 惱não 難nạn/nan 。 二nhị 者giả 業nghiệp 難nạn/nan 。 三tam 者giả 生sanh 報báo 難nạn/nan 。 四tứ 者giả 過quá 失thất 難nạn/nan 。 無vô 明minh 住trụ 地địa 。 所sở 起khởi 方phương 便tiện 生sanh 死tử 。 如như 三tam 界giới 內nội 煩phiền 惱não 難nạn/nan 。 無vô 明minh 住trụ 地địa 。 所sở 起khởi 因nhân 緣duyên 生sanh 死tử 。 如như 三tam 界giới 內nội 業nghiệp 難nạn/nan 。 無vô 明minh 住trụ 地địa 。 所sở 起khởi 有hữu 有hữu 生sanh 死tử 。 如như 三tam 界giới 內nội 生sanh 報báo 難nạn/nan 。 無vô 明minh 住trụ 地địa 。 所sở 起khởi 無vô 有hữu 生sanh 死tử 。 如như 三tam 界giới 內nội 過quá 失thất 難nạn/nan 。 應ưng 如như 是thị 知tri 。

阿A 難Nan 。 四tứ 種chủng 生sanh 死tử 未vị 除trừ 滅diệt 故cố 。 三tam 種chủng 意ý 生sanh 身thân 。 無vô 有hữu 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 波Ba 羅La 蜜Mật 果quả 。 唯duy 佛Phật 法Pháp 身thân 。 是thị 常thường 是thị 樂nhạo/nhạc/lạc 是thị 我ngã 是thị 。 淨tịnh 波Ba 羅La 蜜Mật 。 汝nhữ 應ưng 知tri 愛ái 別biệt 離ly 苦khổ 者giả 。 大đại 涅Niết 槃Bàn 經kinh 。 因nhân 愛ái 生sanh 憂ưu 。 因nhân 愛ái 生sanh 怖bố 。 若nhược 離ly 於ư 愛ái 。 何hà 憂ưu 何hà 怖bố 。 法pháp 華hoa 經Kinh 云vân 。 諸chư 苦khổ 所sở 因nhân 。 貪tham 欲dục 為vi 本bổn 。 淨tịnh 名danh 經Kinh 云vân 。 從tùng 癡si 有hữu 愛ái 。 則tắc 我ngã 病bệnh 生sanh 。 怨oán 憎tăng 會hội 苦khổ 者giả 。 大đại 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 云vân 。 觀quán 於ư 五ngũ 道đạo 一nhất 切thiết 受thọ 生sanh 。 悉tất 是thị 怨oán 憎tăng 合hợp 會hội 大đại 苦khổ 。 若nhược 未vị 了liễu 無vô 生sanh 。 於ư 所sở 生sanh 之chi 處xứ 。 無vô 非phi 是thị 怨oán 。 無vô 非phi 是thị 苦khổ 。 何hà 者giả 。 為vi 境cảnh 所sở 縛phược 。 不bất 得đắc 自tự 在tại 故cố 。 求cầu 不bất 得đắc 苦khổ 者giả 。 有hữu 其kỳ 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 所sở 希hy 望vọng 處xứ 。 求cầu 不bất 能năng 得đắc 。 二nhị 者giả 多đa 役dịch 功công 力lực 。 不bất 得đắc 果quả 報báo 。 五ngũ 盛thịnh 蔭ấm 苦khổ 者giả 。 生sanh 苦khổ 老lão 苦khổ 。 病bệnh 苦khổ 死tử 苦khổ 。 愛ái 別biệt 離ly 苦khổ 。 怨oán 憎tăng 會hội 苦khổ 。 求cầu 不bất 得đắc 苦khổ 。 是thị 名danh 為vi 五ngũ 盛thịnh 蔭ấm 苦khổ 。 以dĩ 執chấp 蔭ấm 是thị 有hữu 。 為vi 蔭ấm 所sở 籠lung 。 便tiện 成thành 蔭ấm 魔ma 。 眾chúng 苦khổ 所sở 集tập 。

五ngũ 濁trược 者giả 。 一nhất 劫kiếp 濁trược 。 四tứ 濁trược 增tăng 劇kịch 聚tụ 在tại 此thử 時thời 。 瞋sân 恚khuể 增tăng 劇kịch 刀đao 兵binh 起khởi 。 貪tham 欲dục 增tăng 劇kịch 飢cơ 餓ngạ 起khởi 。 愚ngu 癡si 增tăng 劇kịch 疾tật 疫dịch 起khởi 。 三tam 災tai 起khởi 故cố 煩phiền 惱não 倍bội 隆long 。 諸chư 見kiến 轉chuyển 熾sí 。 麄# 弊tệ 色sắc 心tâm 。 惡ác 名danh 穢uế 稱xưng 。 摧tồi 年niên 減giảm 壽thọ 。 眾chúng 濁trược 交giao 湊thấu 。 如như 水thủy 奔bôn 昬# 。 風phong 波ba 皷cổ 怒nộ 。 魚ngư 龍long 攪giảo 撓nạo 。 無vô 一nhất 憀# 頼# 。

時thời 使sử 之chi 然nhiên 。 如như 劫kiếp 初sơ 光quang 音âm 天thiên 墮đọa 地địa 。 地địa 使sử 有hữu 欲dục 。 如như 忉Đao 利Lợi 天Thiên 。 入nhập 麄# 澁sáp 園viên 。 園viên 生sanh 闘# 心tâm 。 是thị 名danh 劫kiếp 濁trược 相tương/tướng 。

○# 煩phiền 惱não 濁trược 者giả 。 貪tham 海hải 納nạp 流lưu 。 未vị 曾tằng 飽bão 足túc 。 瞋sân 虺hủy 吸hấp 毒độc 。 燒thiêu 諸chư 世thế 間gian 。 癡si 闇ám 頑ngoan 嚚ngân 。 過quá 於ư 漆tất 墨mặc 。 慢mạn 高cao 下hạ 視thị 。 陵lăng 忽hốt 無vô 度độ 。 疑nghi 網võng 無vô 信tín 。 不bất 可khả 告cáo 實thật 。 是thị 為vi 煩phiền 惱não 濁trược 相tương/tướng 。

○# 見kiến 濁trược 者giả 。 無vô 人nhân 謂vị 有hữu 人nhân 。 有hữu 道đạo 謂vị 無vô 道đạo 。 十thập 六lục 知tri 見kiến 。 六lục 十thập 二nhị 見kiến 等đẳng 。 猶do 如như 羅la 網võng 。 又hựu 似tự 稠trù 林lâm 。 緾# 縛phược 屈khuất 曲khúc 。 不bất 能năng 得đắc 出xuất 。 是thị 見kiến 濁trược 相tương/tướng 。

○# 眾chúng 生sanh 濁trược 者giả 。 攬lãm 於ư 色sắc 心tâm 。 立lập 一nhất 宰tể 主chủ 。 譬thí 如như 黐li 膠giao 。 無vô 物vật 不bất 著trước 。 流lưu 浪lãng 六lục 道đạo 。 處xứ 處xứ 受thọ 生sanh 。 如như 貧bần 如như 痤tọa 。 名danh 長trường/trưởng 名danh 富phú 。 是thị 為vi 眾chúng 生sanh 濁trược 相tương/tướng 。

○# 命mạng 濁trược 相tương/tướng 者giả 。 朝triêu 生sanh 暮mộ 殞vẫn 。 晝trú 出xuất 夕tịch 沒một 。 波ba 轉chuyển 煙yên 迴hồi 。 眴thuấn/huyễn 息tức 不bất 住trụ 。 是thị 命mạng 濁trược 相tương/tướng 。 居cư 此thử 濁trược 亂loạn 之chi 時thời 。 遮già 障chướng 增tăng 劇kịch 。 境cảnh 飄phiêu 識thức 熖# 燒thiêu 盡tận 善thiện 根căn 。 業nghiệp 動động 心tâm 風phong 吹xuy 殘tàn 白bạch 法Pháp 。 著trước 瞋sân 魑si 魅mị 之chi 鬼quỷ 趣thú 。 墮đọa 癡si 羅la 剎sát 之chi 網võng 中trung 。 為vi 貪tham 愛ái 王vương 之chi 拘câu 留lưu 。 被bị 魔ma 怨oán 主chủ 之chi 駈khu 役dịch 。 孰thục 能năng 䪺# 省tỉnh 。 俲# 此thử 圎# 修tu 。

【# 十thập 二nhị 板bản 】#

○# 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 云vân 。 如như 第đệ 四tứ 禪thiền 。 無Vô 聞Văn 比Bỉ 丘Khâu 。 妄vọng 言ngôn 證chứng 聖thánh 。 天thiên 報báo 已dĩ 畢tất 。 衰suy 相tướng 現hiện 前tiền 。 謗báng 阿A 羅La 漢Hán 。 身thân 遭tao 後hậu 有hữu 。 墮đọa 阿A 鼻Tỳ 獄Ngục 。 又hựu 云vân 。 善Thiện 星Tinh 比Bỉ 丘Khâu 。 妄vọng 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 空không 。 生sanh 身thân 陷hãm 入nhập 。 阿A 鼻Tỳ 地Địa 獄Ngục 。 故cố 知tri 若nhược 未vị 入nhập 宗tông 鏡kính 。 先tiên 悟ngộ 實thật 相tướng 真chân 心tâm 。 假giả 饒nhiêu 大đại 辯biện 神thần 通thông 長trường/trưởng 劫kiếp 禪thiền 誦tụng 。 終chung 不bất 免miễn 斯tư 咎cữu 。 若nhược 達đạt 此thử 旨chỉ 。 凡phàm 所sở 施thi 為vi 。 舉cử 足túc 下hạ 足túc 。 自tự 然nhiên 不bất 離ly 一nhất 心tâm 。 涅Niết 槃Bàn 之chi 道Đạo 。

○# 如như 月nguyệt 上thượng 女nữ 經Kinh 云vân 。 舎# 利lợi 弗phất 告cáo 月nguyệt 上thượng 女nữ 言ngôn 。 汝nhữ 於ư 今kim 者giả 。 欲dục 何hà 所sở 去khứ 。 月nguyệt 上thượng 女nữ 報báo 言ngôn 。 汝nhữ 問vấn 今kim 欲dục 向hướng 何hà 所sở 去khứ 者giả 。 我ngã 今kim 亦diệc 如như 舎# 利lợi 弗phất 去khứ 。 作tác 如như 是thị 去khứ 耳nhĩ 。 舎# 利lợi 弗phất 報báo 月nguyệt 上thượng 女nữ 言ngôn 。 我ngã 今kim 欲dục 入nhập 。 毗tỳ 耶da 離ly 城thành 。 汝nhữ 於ư 今kim 者giả 。 乃nãi 從tùng 彼bỉ 出xuất 。 云vân 何hà 報báo 言ngôn 。 我ngã 今kim 乃nãi 如như 舎# 利lợi 弗phất 去khứ 。 作tác 如như 是thị 去khứ 。 尒# 時thời 月nguyệt 上thượng 復phục 報báo 舎# 利lợi 弗phất 言ngôn 。 然nhiên 舎# 利lợi 弗phất 舉cử 足túc 下hạ 足túc 。 凡phàm 依y 何hà 處xứ 。 舎# 利lợi 弗phất 言ngôn 。 我ngã 舉cử 足túc 下hạ 足túc 。 並tịnh 依y 虚# 空không 。

女nữ 言ngôn 。

我ngã 亦diệc 如như 是thị 。 舉cử 足túc 下hạ 足túc 。 悉tất 依y 虚# 空không 。 而nhi 虚# 空không 界giới 。 不bất 作tác 分phân 別biệt 。 是thị 故cố 我ngã 言ngôn 。 亦diệc 如như 舎# 利lợi 去khứ 作tác 如như 是thị 去khứ 耳nhĩ 。

女nữ 言ngôn 。

舎# 利lợi 弗phất 此thử 事sự 且thả 然nhiên 。 今kim 舎# 利lợi 弗phất 行hành 何hà 行hành 。 舎# 利lợi 弗phất 言ngôn 。 我ngã 向hướng 涅Niết 槃Bàn 如như 是thị 行hành 也dã 。 月nguyệt 上thượng 女nữ 言ngôn 。 舎# 利lợi 弗phất 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 豈khởi 不bất 向hướng 涅Niết 槃Bàn 行hành 也dã 。 我ngã 今kim 者giả 亦diệc 向hướng 涅Niết 槃Bàn 行hành 也dã 。 舎# 利lợi 弗phất 問vấn 月nguyệt 上thượng 。 若nhược 一nhất 切thiết 法pháp 。 向hướng 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 汝nhữ 今kim 云vân 何hà 不bất 滅diệt 度độ 。 月nguyệt 上thượng 女nữ 言ngôn 。 舎# 利lợi 弗phất 若nhược 向hướng 涅Niết 槃Bàn 即tức 不bất 滅diệt 度độ 。

何hà 以dĩ 故cố 。 其kỳ 涅Niết 槃Bàn 行hành 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 不bất 可khả 得đắc 見kiến 。 體thể 無vô 分phân 別biệt 。 無vô 可khả 滅diệt 度độ 者giả 。 釋thích 曰viết 。 其kỳ 涅Niết 槃Bàn 行hành 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 者giả 。 即tức 自tự 心tâm 無vô 生sanh 之chi 義nghĩa 。 縱túng/tung 千thiên 途đồ 出xuất 沒một 。 匪phỉ 離ly 涅Niết 槃Bàn 之chi 門môn 。 任nhậm 萬vạn 法pháp 縱túng/tung 撗hoàng 。 豈khởi 越việt 無vô 生sanh 之chi 道đạo 。 故cố 法pháp 華hoa 經kinh 偈kệ 云vân 。 佛Phật 子tử 住trụ 此thử 地địa 。 即tức 是thị 佛Phật 受thọ 用dụng 。 常thường 在tại 於ư 其kỳ 中trung 。 經kinh 行hành 及cập 坐tọa 臥ngọa 。

第đệ 四tứ 十thập 三tam 卷quyển

【# 四tứ 板bản 】#

○# 大đại 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 云vân 。

復phục 次thứ 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 修tu 於ư 死tử 想tưởng 。 觀quán 是thị 壽thọ 命mạng 常thường 為vì 無vô 量lượng 。 怨oán 讎thù 所sở 遶nhiễu 。 念niệm 念niệm 損tổn 減giảm 。 無vô 有hữu 增tăng 長trưởng 。 猶do 山sơn 瀑bộc 水thủy 。 不bất 得đắc 停đình 住trụ 。 亦diệc 如như 朝triêu 露lộ 勢thế 不bất 久cửu 停đình 。 如như 囚tù 趨xu 市thị 。 步bộ 步bộ 近cận 死tử 。 如như [去/(冗-几+牛)]# 羊dương 詣nghệ 於ư 屠đồ 所sở 。 迦Ca 葉Diếp 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 云vân 何hà 智trí 者giả 。 觀quán 念niệm 念niệm 滅diệt 。

善thiện 男nam 子tử 。 譬thí 如như 四tứ 人nhân 皆giai 善thiện 射xạ 術thuật 。 聚tụ 在tại 一nhất 處xứ 。 各các 射xạ 一nhất 方phương 。 俱câu 作tác 是thị 念niệm 。 我ngã 等đẳng 四tứ 箭tiễn 俱câu 發phát 俱câu 墮đọa 。

復phục 有hữu 一nhất 人nhân 。 作tác 是thị 念niệm 言ngôn 。 如như 是thị 四tứ 箭tiễn 及cập 其kỳ 未vị 墮đọa 我ngã 能năng 一nhất 時thời 。 以dĩ 手thủ 接tiếp 取thủ 。

善thiện 男nam 子tử 。 如như 是thị 之chi 人nhân 。 可khả 說thuyết 疾tật 不phủ 。 迦Ca 葉Diếp 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 言ngôn 。 如như 是thị 世Thế 尊Tôn 。

佛Phật 言ngôn 。

善thiện 男nam 子tử 。 地địa 行hành 鬼quỷ 疾tật 復phục 速tốc 是thị 人nhân 。 有hữu 飛phi 行hành 鬼quỷ 復phục 速tốc 地địa 行hành 。 四Tứ 天Thiên 王Vương 疾tật 復phục 速tốc 飛phi 行hành 。 日nhật 月nguyệt 神thần 天thiên 復phục 速tốc 四Tứ 天Thiên 王Vương 。 堅kiên 疾tật 天thiên 復phục 速tốc 日nhật 月nguyệt 。 眾chúng 生sanh 壽thọ 命mạng 。 復phục 速tốc 堅kiên 疾tật 。

善thiện 男nam 子tử 。 一nhất 息tức 一nhất 眴thuấn/huyễn 眾chúng 生sanh 壽thọ 命mạng 。 四tứ 百bách 生sanh 滅diệt 。 智trí 者giả 若nhược 能năng 觀quán 命mạng 如như 是thị 。 是thị 名danh 能năng 觀quán 念niệm 念niệm 滅diệt 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 。 智trí 者giả 觀quán 命mạng 繫hệ 屬thuộc 死tử 王vương 。 我ngã 若nhược 能năng 離ly 如như 是thị 死tử 王vương 。 則tắc 得đắc 永vĩnh 斷đoạn 無vô 常thường 壽thọ 命mạng 。

【# 七thất 板bản 】#

○# 楞lăng 伽già 經Kinh 云vân 。 心tâm 外ngoại 見kiến 法pháp 。 名danh 為vi 外ngoại 道đạo 。 若nhược 悟ngộ 自tự 心tâm 。 即tức 是thị 涅Niết 槃Bàn 。 離ly 生sanh 死tử 故cố 。 論luận 云vân 。 心tâm 外ngoại 有hữu 法pháp 。 生sanh 死tử 轉chuyển 迴hồi 。 若nhược 了liễu 一nhất 心tâm 。 生sanh 死tử 永vĩnh 絕tuyệt 。 若nhược 悟ngộ 自tự 心tâm 。 即tức 是thị 實thật 相tướng 。 離ly 虚# 妄vọng 故cố 。 法pháp 華hoa 經Kinh 云vân 。 唯duy 此thử 一nhất 事sự 實thật 。 餘dư 二nhị 則tắc 非phi 真chân 。 若nhược 悟ngộ 自tự 心tâm 。 即tức 是thị 智trí 誠thành 。 離ly 愚ngu 癡si 故cố 。

【# 九cửu 板bản 】#

○# 華hoa 嚴nghiêm 論luận 云vân 。 大đại 光quang 王vương 入nhập 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 大đại 慈từ 。 為vi 首thủ 三tam 昧muội 。 顯hiển 所sở 行hành 慈từ 心tâm 。 業nghiệp 用dụng 饒nhiêu 益ích 自tự 在tại 。 令linh 後hậu 學học 者giả 倣# 之chi 。 以dĩ 明minh 無vô 依y 之chi 智trí 。 入nhập 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 心tâm 。 與dữ 之chi 同đồng 體thể 。 無vô 有hữu 別biệt 性tánh 。 有hữu 情tình 無vô 情tình 。 皆giai 悉tất 同đồng 體thể 。 入nhập 此thử 三tam 昧muội 。 所sở 感cảm 業nghiệp 故cố 。 令linh 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 及cập 以dĩ 樹thụ 林lâm 湧dũng 泉tuyền 。 悉tất 皆giai 歸quy 流lưu 。 悉tất 皆giai 低đê 枝chi 。 悉tất 皆giai 稽khể 首thủ 。 夜dạ 义# 羅la 剎sát 。 悉tất 皆giai 息tức 惡ác 。 以dĩ 明minh 智trí 隨tùy 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 與dữ 同đồng 其kỳ 業nghiệp 用dụng 。 一nhất 性tánh 無vô 二nhị 。 如như 世thế 間gian 帝đế 王vương 。 有hữu 慈từ 悲bi 於ư 人nhân 。 龍long 神thần 順thuận 伏phục 。 鳳phượng 集tập 麟lân 翔tường 。 何hà 况# 人nhân 焉yên 而nhi 不bất 歸quy 仰ngưỡng 。 况# 此thử 大đại 光quang 王vương 智trí 徹triệt 真chân 原nguyên 。 行hành 齊tề 法Pháp 界Giới 。 慈từ 心tâm 為vi 首thủ 。 神thần 會hội 含hàm 靈linh 。 與dữ 眾chúng 物vật 而nhi 同đồng 光quang 。 為vi 萬vạn 有hữu 之chi 根căn 末mạt 。 如như 摩ma 尼ni 寶bảo 。 與dữ 物vật 同đồng 色sắc 而nhi 本bổn 色sắc 不bất 違vi 。 如như 聖thánh 智trí 無vô 心tâm 以dĩ 物vật 心tâm 為vi 心tâm 而nhi 物vật 無vô 違vi 也dã 。 明minh 同đồng 體thể 大đại 慈từ 悲bi 心tâm 。 與dữ 物vật 同đồng 用dụng 。 對đối 現hiện 色sắc 身thân 而nhi 令linh 發phát 明minh 。 故cố 山sơn 原nguyên 及cập 諸chư 草thảo 樹thụ 。 無vô 不bất 回hồi 轉chuyển 。 向hướng 王vương 禮lễ 敬kính 。 陂bi 池trì 泉tuyền 井tỉnh 及cập 以dĩ 河hà 海hải 。 悉tất 皆giai 騰đằng 溢dật 。 注chú 王vương 前tiền 者giả 。 以dĩ 智trí 境cảnh 大đại 慈từ 。 法pháp 合hợp 如như 此thử 。 若nhược 眾chúng 生sanh 情tình 識thức 所sở 變biến 之chi 境cảnh 。 即tức 眾chúng 生sanh 不bất 能năng 為vi 之chi 。 如như 蓮liên 華hoa 藏tạng 。 世thế 界giới 中trung 境cảnh 界giới 。 盡tận 作tác 佛Phật 事sự 。 以dĩ 是thị 智trí 境cảnh 非phi 情tình 所sở 為vi 故cố 。 聖thánh 者giả 以dĩ 智trí 歸quy 情tình 。 令linh 有hữu 情tình 眾chúng 生sanh 報báo 得đắc 。 無vô 情tình 草thảo 木mộc 山sơn 泉tuyền 河hà 海hải 。 悉tất 皆giai 隨tùy 智trí 回hồi 轉chuyển 。 以dĩ 末mạt 為vi 本bổn 故cố 。 如như 世thế 間gian 有hữu 志chí 孝hiếu 於ư 心tâm 。 冰băng 池trì 湧dũng 魚ngư 。 冬đông 竹trúc 抽trừu 笋# 。 尚thượng 自tự 如như 斯tư 。 况# 真chân 智trí 從tùng 慈từ 者giả 歟# 。 故cố 知tri 得đắc 法Pháp 界giới 之chi 妙diệu 用dụng 。 用dụng 何hà 有hữu 盡tận 。 從tùng 真chân 性tánh 中trung 緣duyên 起khởi 。 起khởi 無vô 不bất 妙diệu 。 則tắc 理lý 無vô 不bất 事sự 。 佛Phật 法Pháp 即tức 世thế 法pháp 。 豈khởi 可khả 揀giản 是thị 除trừ 非phi 。 邪tà 事sự 無vô 不bất 理lý 。 世thế 法pháp 即tức 佛Phật 法Pháp 。 寧ninh 須tu [后-口+十]# 俗tục 崇sùng 真chân 耶da 。 但đãn 是thị 未vị 入nhập 宗tông 鏡kính 。 境cảnh 智trí 未vị 亡vong 。 興hưng 夢mộng 念niệm 而nhi 異dị 法pháp 現hiện 前tiền 。 發phát 燄diệm 想tưởng 而nhi 殊thù 途đồ 交giao 應ưng 。 致trí 茲tư 取thủ 捨xả 。 違vi 背bội 圎# 常thường 。 所sở 以dĩ 不bất 能năng 。 喧huyên 靜tĩnh 同đồng 觀quán 。 善thiện 惡ác 俱câu 化hóa 者giả 。 未vị 聞văn 宗tông 鏡kính 故cố 耳nhĩ 。

【# 十thập 一nhất 板bản 】#

○# 十Thập 地Địa 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 座tòa 體thể 但đãn 言ngôn 。 滿mãn 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 之chi 量lượng 。 普phổ 賢hiền 座tòa 量lượng 。 量lượng 等đẳng 虚# 空không 。 一nhất 切thiết 法Pháp 界Giới 。 大đại 蓮liên 華hoa 藏tạng 。 故cố 明minh 知tri 十Thập 地Địa 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 智trí 量lượng 猶do 隔cách 。 以dĩ 此thử 來lai 陞thăng 此thử 座tòa 。 如như 許hứa 乖quai 冝# 。 入nhập 出xuất 如như 許hứa 不bất 可khả 說thuyết 三tam 昧muội 之chi 門môn 。 猶do 有hữu 寂tịch 用dụng 。 有hữu 限hạn 障chướng 。 未vị 得đắc 十Thập 地Địa 果quả 位vị 。 後hậu 普phổ 賢hiền 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 大đại 自tự 在tại 故cố 。 故cố 三tam 求cầu 普phổ 賢hiền 。 三tam 重trọng/trùng 昇thăng 進tiến 。 卻khước 生sanh 想tưởng 念niệm 方phương 始thỉ 現hiện 身thân 。 及cập 說thuyết 十thập 三tam 昧muội 境cảnh 界giới 之chi 事sự 意ý 。 責trách 彼bỉ 十Thập 地Địa 猶do 有hữu 求cầu 於ư 出xuất 世thế 間gian 。 生sanh 死tử 境cảnh 界giới 。 未vị 得đắc 等đẳng 於ư 十thập 方phương 任nhậm 用dụng 自tự 在tại 。 以dĩ 此thử 如Như 來Lai 教giáo 令linh 卻khước 生sanh 想tưởng 念niệm 。 去khứ 彼bỉ 十Thập 地Địa 中trung 染nhiễm 習tập 出xuất 世thế 淨tịnh 心tâm 故cố 。 此thử 明minh 十Thập 地Địa 緣duyên 真chân 俗tục 出xuất 世thế 餘dư 習tập 氣khí 惑hoặc 故cố 。 已dĩ 上thượng 意ý 明minh 治trị 十Thập 地Địa 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 緣duyên 真chân 俗tục 二nhị 習tập 未vị 忘vong 。 寂tịch 亂loạn 二nhị 習tập 未vị 盡tận 。 於ư 諸chư 三tam 昧muội 。 有hữu 出xuất 入nhập 習tập 故cố 。 未vị 得đắc 常thường 入nhập 生sanh 死tử 猶do 如như 虚# 空không 無vô 作tác 者giả 而nhi 常thường 普phổ 遍biến 非phi 限hạn 量lượng 所sở 収thâu 。

第đệ 四tứ 十thập 四tứ 卷quyển

【# 一nhất 板bản 】#

○# 忠trung 國quốc 師sư 。 臨lâm 終chung 之chi 時thời 。 學học 人nhân 乞khất 師sư 一nhất 言ngôn 。 師sư 云vân 。 教giáo 有hữu 明minh 文văn 依y 而nhi 行hành 之chi 。 即tức 無vô 累lũy/lụy/luy 矣hĩ 。 吾ngô 何hà 言ngôn 哉tai 。 如như 斯tư 慇ân 懃cần 。 真chân 實thật 付phó 囑chúc 。 豈khởi # 己kỷ 見kiến 生sanh 上thượng 慢mạn 心tâm 。 終chung 不bất 妄vọng [后-口+十]# 如Như 來Lai 無vô 上thượng 甘cam 露lộ 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 大đại 悲bi 所sở 薰huân 金kim 口khẩu 所sở 宣tuyên 難nan 思tư 聖thánh 教giáo 。 如như 云vân 依y 而nhi 行hành 之chi 者giả 。 且thả 依y 何hà 旨chỉ 趣thú 。 不bất 可khả 是thị 依y 文văn 字tự 語ngữ 句cú 而nhi 行hành 。 不bất 可khả 是thị 依y 義nghĩa 路lộ 道Đạo 理lý 而nhi 行hành 。 直trực 須tu 親thân 悟ngộ 其kỳ 宗tông 。 不bất 可khả 輙triếp 生sanh 孟# 浪lãng 。 若nhược 决# 定định 信tín 入nhập 者giả 。 了liễu 了liễu 自tự 知tri 。 何hà 須tu 他tha 說thuyết 。 聞văn 甚thậm 深thâm 法Pháp 。 如như 清thanh 風phong 届# 耳nhĩ 。

【# 三tam 板bản 】#

○# 但đãn 隨tùy 生sanh 滅diệt 之chi 緣duyên 。 遺di 此thử 妙diệu 明minh 之chi 性tánh 。 是thị 以dĩ 一nhất 切thiết 祖tổ 教giáo 。 皆giai 指chỉ 見kiến 性tánh 識thức 心tâm 。 不bất 從tùng 生sanh 因nhân 之chi 所sở 生sanh 。 唯duy 從tùng 了liễu 因nhân 之chi 所sở 了liễu 。 相tương/tướng 麄# 易dị 辨biện 。 性tánh 密mật 難nạn/nan 明minh 。 隨tùy 轉chuyển 處xứ 而nhi 莫mạc 知tri 。 在tại 照chiếu 時thời 而nhi 方phương 了liễu 。 如như 今kim 不bất 見kiến 者giả 。 皆giai 被bị 三tam 惑hoặc 心tâm [去/(冗-几+牛)]# 。 六lục 塵trần 境cảnh 換hoán 。 不bất 知tri 境cảnh 元nguyên 是thị 我ngã 。 翻phiên 成thành 主chủ 被bị 客khách 迷mê 。 但đãn 能năng 隨tùy 流lưu 得đắc 性tánh 之chi 時thời 。 自tự 然nhiên 無vô 惑hoặc 。

復phục 有hữu 云vân 。 般Bát 若Nhã 唯duy 以dĩ 心tâm 神thần 契khế 會hội 。 以dĩ 心tâm 傳truyền 心tâm 。 方phương 成thành 密mật 付phó 。

【# 六lục 板bản 】#

○# 經Kinh 云vân 。 我ngã 正chánh 夢mộng 時thời 。 惑hoặc 此thử 舂thung 音âm 。 將tương 為vi 皷cổ 響hưởng 。

阿A 難Nan 。 是thị 人nhân 夢mộng 中trung 。 豈khởi 憶ức 靜tĩnh 搖dao 。 開khai 閉bế 通thông 塞tắc 。 其kỳ 形hình 雖tuy 寐mị 。 聞văn 性tánh 不bất 昬# 。 縱túng 汝nhữ 形hình 銷tiêu 。 命mạng 光quang 遷thiên 謝tạ 。 此thử 性tánh 云vân 何hà 。 為vì 汝nhữ 消tiêu 滅diệt 。 故cố 知tri 不bất 認nhận 自tự 體thể 恆hằng 常thường 之chi 聞văn 性tánh 。 卻khước 徇# 聲thanh 塵trần 生sanh 滅diệt 之chi 聞văn 相tương/tướng 。 遂toại 乃nãi 聞văn 賛# 而nhi 生sanh 喜hỷ 。 聞văn 毀hủy 而nhi 起khởi 瞋sân 。 以dĩ 迷mê 本bổn 聞văn 。 故cố 隨tùy 聲thanh 流lưu 轉chuyển 。

【# 七thất 板bản 】#

經Kinh 云vân 。 生sanh 滅diệt 既ký 滅diệt 。 寂tịch 滅diệt 現hiện 前tiền 。 忽hốt 然nhiên 超siêu 越việt 。 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 十thập 方phương 圎# 明minh 。 獲hoạch 二nhị 殊thù 勝thắng 。 一nhất 者giả 上thượng 合hợp 。 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 本bổn 妙diệu 覺giác 心tâm 。 與dữ 佛Phật 如Như 來Lai 。 同đồng 一nhất 慈từ 力lực 。 二nhị 者giả 下hạ 合hợp 。 十thập 方phương 一nhất 切thiết 。 六lục 道đạo 眾chúng 生sanh 。 與dữ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 同đồng 一nhất 悲bi 仰ngưỡng 。 是thị 以dĩ 初sơ 從tùng 聞văn 性tánh 入nhập 時thời 。 先tiên 亡vong 動động 靜tĩnh 聲thanh 塵trần 之chi 境cảnh 。 次thứ 亡vong 能năng 聞văn 所sở 聞văn 之chi 心tâm 。 既ký 心tâm 境cảnh 俱câu 亡vong 。 又hựu 不bất 住trụ 無vô 心tâm 境cảnh 及cập 能năng 覺giác 所sở 覺giác 之chi 智trí 。 則tắc 覺giác 智trí 俱câu 空không 。 此thử 空không 亦diệc 空không 。 方phương 成thành 圎# 覺giác 。 故cố 云vân 空không 覺giác 極cực 圎# 。 空không 所sở 空không 滅diệt 。 始thỉ 盡tận 生sanh 滅diệt 之chi 原nguyên 。 到đáo 寂tịch 滅diệt 本bổn 妙diệu 覺giác 心tâm 之chi 地địa 。

【# 八bát 板bản 】#

若nhược 不bất 觀quán 心tâm 內nội 證chứng 。 法Pháp 師sư 律luật 師sư 禪thiền 師sư 。 各các 有hữu 十thập 種chủng 過quá 患hoạn 。 如như 像tượng 法pháp 决# 疑nghi 。 經Kinh 云vân 。 三tam 師sư 破phá 壞hoại 佛Phật 法Pháp 。 略lược 各các 有hữu 十thập 過quá 。

法Pháp 師sư 十thập 過quá 者giả 。 一nhất 。 但đãn 外ngoại 求cầu 文văn 解giải 而nhi 不bất 內nội 觀quán 修tu 心tâm 。 釋thích 論luận 云vân 。 有hữu 論luận 而nhi 無vô 慧tuệ 。 所sở 說thuyết 不bất 應ưng 受thọ 。 二nhị 。 不bất 融dung 經kinh 意ý 息tức 爭tranh 趣thú 道đạo 。 但đãn 執chấp 己kỷ 非phi 他tha 。 我ngã 慢mạn 自tự 高cao 。 不bất 識thức 見kiến 心tâm 苦khổ 集tập 。 三tam 。 不bất 遵tuân 遺di 囑chúc 。 不bất 依y 念niệm 處xứ 修tu 道Đạo 。 不bất 依y 木mộc 义# 而nhi 住trụ 。 非phi 佛Phật 弟đệ 子tử 。 四tứ 。 非phi 禪thiền 不bất 慧tuệ 。 偏thiên 慧tuệ 不bất 禪thiền 。 一nhất 翅sí 一nhất 輪luân 。 豈khởi 能năng 遠viễn 運vận 。 五ngũ 。 法pháp 本bổn 無vô 說thuyết 。 說thuyết 破phá 貪tham 求cầu 名danh 利lợi 。 弘hoằng 宣tuyên 寧ninh 會hội 聖thánh 旨chỉ 。 六lục 。 貴quý 耳nhĩ 入nhập 口khẩu 出xuất 。 何hà 利lợi 於ư 己kỷ 。 經Kinh 云vân 。 如như 人nhân 數số 他tha 寶bảo 。 自tự 無vô 半bán 錢tiền 分phần/phân 。 無vô 行hành 而nhi 宣tuyên 。 何hà 利lợi 於ư 他tha 。 七thất 。 設thiết 證chứng 得đắc 法Pháp 。 不bất 過quá 義nghĩa 解giải 。 意ý 根căn 卜bốc 度độ 。 非phi 解giải 脫thoát 道đạo 。 非phi 究cứu 竟cánh 法pháp 。 八bát 。 又hựu 多đa 加gia 水thủy 乳nhũ 。 無vô 道đạo 之chi 教giáo 。 教giáo 誤ngộ 後hậu 生sanh 。 九cửu 。 四tứ 眾chúng 失thất 真chân 法pháp 利lợi 。 轉chuyển 就tựu 澆kiêu 漓# 。 十thập 。 非phi 但đãn 不bất 能năng 光quang 顯hiển 佛Phật 法Pháp 。 亦diệc 乃nãi 破phá 於ư 佛Phật 法Pháp 也dã 。

禪thiền 師sư 十thập 過quá 者giả 。 一nhất 經Kinh 云vân 。 假giả 名danh 阿a 練luyện 若nhã 。 納nạp 衣y 在tại 空không 閑nhàn 。 自tự 謂vị 行hành 真chân 道Đạo 。 好hảo/hiếu 說thuyết 我ngã 等đẳng 過quá 。 二nhị 者giả 恃thị 行hành 陵lăng 他tha 。 不bất 識thức 戒giới 取thủ 苦khổ 集tập 煩phiền 惱não 。 三tam 無vô 慧tuệ 修tu 定định 。 音âm 禪thiền 無vô 目mục 。 寧ninh 出xuất 生sanh 死tử 耶da 。 四tứ 不bất 遵tuân 遺di 囑chúc 。 不bất 依y 念niệm 處xứ 修tu 道Đạo 。 不bất 依y 木mộc 义# 而nhi 住trụ 。 非phi 佛Phật 弟đệ 子tử 。 五ngũ 無vô 慧tuệ 之chi 禪thiền 。 多đa 發phát 鬼quỷ 定định 。 生sanh 破phá 壞hoại 佛Phật 法Pháp 。 死tử 墮đọa 鬼quỷ 道đạo 。 六lục 名danh 利lợi 坐tọa 禪thiền 。 如như 扇thiên/phiến 提đề 羅la 。 死tử 墮đọa 地địa 獄ngục 。 七thất 設thiết 證chứng 得đắc 禪thiền 。 即tức 墮đọa 長Trường 壽Thọ 天Thiên 難nạn/nan 。 八bát 加gia 水thủy 乳nhũ 禪thiền 。 教giáo 授thọ 學học 徒đồ 。 紹thiệu 三tam 塗đồ 種chủng 子tử 。 九cửu 四tứ 眾chúng 不bất 霑triêm 真chân 法pháp 之chi 潤nhuận 。 轉chuyển 就tựu 澆kiêu 漓# 。 十thập 非phi 止chỉ 不bất 能năng 光quang 顯hiển 三Tam 寶Bảo 。 亦diệc 乃nãi 破phá 佛Phật 法Pháp 也dã 。

律luật 師sư 十thập 過quá 者giả 。 一nhất 但đãn 執chấp 外ngoại 律luật 。 不bất 識thức 內nội 戒giới 。 故cố 被bị 淨tịnh 名danh 訶ha 。 二nhị 執chấp 律luật 名danh 相tướng 。 諍tranh 計kế 是thị 非phi 。 不bất 識thức 見kiến 心tâm 苦khổ 集tập 。 三tam 然nhiên 戒giới 定định 慧tuệ 相tương/tướng 資tư 方phương 能năng 進tiến 道đạo 。 但đãn 律luật 不bất 慧tuệ 不bất 禪thiền 。 何hà 能năng 進tiến 道đạo 。 四tứ 弘hoằng 在tại 名danh 譽dự 。 志chí 不bất 存tồn 道đạo 。 果quả 在tại 三tam 塗đồ 。 五ngũ 不bất 遵tuân 遺di 囑chúc 。 不bất 依y 念niệm 處xứ 修tu 道Đạo 。 不bất 依y 木mộc 义# 而nhi 住trụ 。 六lục 執chấp 律luật 方phương 便tiện 小tiểu 教giáo 以dĩ 為vi 正chánh 理lý 。 而nhi 障chướng 大Đại 道Đạo 。 七thất 師sư 師sư 執chấp 律luật 不bất 同đồng 弘hoằng 則tắc 多đa 加gia 水thủy 乳nhũ 。 八bát 不bất 依y 聖thánh 教giáo 傳truyền 授thọ 。 誤ngộ 累lũy/lụy/luy 後hậu 生sanh 。 九cửu 四tứ 眾chúng 不bất 霑triêm 真chân 法pháp 。 轉chuyển 就tựu 澆kiêu 漓# 。 十thập 非phi 止chỉ 不bất 能năng 光quang 顯hiển 三Tam 寶Bảo 。 亦diệc 乃nãi 破phá 佛Phật 法Pháp 也dã 。 是thị 知tri 若nhược 不bất 觀quán 心tâm 。 具cụ 如như 上thượng 之chi 大đại 失thất 。

第đệ 四tứ 十thập 五ngũ 卷quyển

【# 四tứ 板bản 】#

前tiền 據cứ 台thai 教giáo 。 明minh 五ngũ 百bách 番phiên 安an 心tâm 法Pháp 門môn 。 皆giai 為vi 逗đậu 機cơ 。 對đối 病bệnh 施thí 藥dược 。 今kim 依y 祖tổ 教giáo 。 更cánh 有hữu 一nhất 門môn 最tối 為vi 省tỉnh 要yếu 。 所sở 為vi 無vô 心tâm 。 何hà 者giả 。 若nhược 有hữu 心tâm 則tắc 不bất 安an 。 無vô 心tâm 則tắc 自tự 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 。 先tiên 德đức 偈kệ 云vân 。 莫mạc 與dữ 心tâm 為vi 伴bạn 。 無vô 心tâm 心tâm 自tự 安an 。 若nhược 將tương 心tâm 作tác 伴bạn 。 動động 即tức 被bị 心tâm 謾man 。

【# 五ngũ 板bản 】#

大đại 寶bảo 積tích 經kinh 。

佛Phật 言ngôn 。

文Văn 殊Thù 汝nhữ 入nhập 不Bất 思Tư 議Nghị 三Tam 昧Muội 耶da 。 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 言ngôn 。 不phủ 也dã 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 即tức 不bất 思tư 議nghị 。 不bất 見kiến 有hữu 心tâm 。 能năng 思tư 議nghị 者giả 。 云vân 何hà 而nhi 言ngôn 。 入nhập 不Bất 思Tư 議Nghị 三Tam 昧Muội 。 我ngã 初sơ 發phát 心tâm 。 欲dục 入nhập 是thị 定định 。 而nhi 今kim 思tư 惟duy 。 實thật 無vô 心tâm 相tướng 。 而nhi 入nhập 三tam 昧muội 。 如như 人nhân 學học 射xạ 。 久cửu 習tập 則tắc 巧xảo 。 後hậu 雖tuy 無vô 心tâm 。 以dĩ 久cửu 習tập 故cố 。 箭tiễn 發phát 皆giai 中trúng 。 我ngã 亦diệc 如như 是thị 。 初sơ 覺giác 不bất 思tư 議nghị 三tam 昧muội 。 繫hệ 心tâm 一nhất 緣duyên 。 若nhược 久cửu 習tập 成thành 就tựu 。 更cánh 無vô 心tâm 想tưởng 。 恆hằng 與dữ 定định 俱câu 。

【# 六lục 板bản 】#

問vấn 。 本bổn 自tự 無vô 心tâm 。 妄vọng 依y 何hà 起khởi 。 荅# 。 為vi 不bất 了liễu 本bổn 自tự 無vô 心tâm 名danh 妄vọng 。 若nhược 知tri 本bổn 自tự 無vô 心tâm 。 則tắc 妄vọng 無vô 所sở 起khởi 。 真chân 無vô 所sở 得đắc 。

問vấn 。 何hà 故cố 有hữu 心tâm 即tức 妄vọng 。 無vô 心tâm 即tức 無vô 妄vọng 。 荅# 。 以dĩ 法Pháp 界Giới 性tánh 。 空không 寂tịch 無vô 主chủ 宰tể 故cố 。 有hữu 心tâm 即tức 有hữu 主chủ 宰tể 。 有hữu 主chủ 宰tể 即tức 有hữu 分phần/phân 劑tề 。 無vô 心tâm 即tức 無vô 主chủ 宰tể 。 無vô 主chủ 宰tể 即tức 無vô 分phần/phân 劑tề 。 無vô 分phần/phân 劑tề 即tức 無vô 生sanh 死tử 。

問vấn 。 無vô 心tâm 者giả 。 為vi 當đương 離ly 心tâm 是thị 無vô 心tâm 。 即tức 心tâm 得đắc 無vô 心tâm 。 荅# 曰viết 。 即tức 心tâm 得đắc 無vô 心tâm 。 問vấn 。 即tức 心tâm 是thị 有hữu 心tâm 。 云vân 何hà 得đắc 無vô 心tâm 。 荅# 。 不bất 壞hoại 心tâm 相tương/tướng 。 而nhi 無vô 分phân 別biệt 。

問vấn 。 豈khởi 不bất 辯biện 知tri 也dã 。 荅# 。 即tức 辯biện 知tri 無vô 能năng 所sở 是thị 無vô 心tâm 也dã 。 豈khởi 渾hồn 無vô 用dụng 。 始thỉ 是thị 無vô 心tâm 。 譬thí 如như 明minh 鏡kính 照chiếu 物vật 。 豈khởi 有hữu 心tâm 耶da 。 當đương 知tri 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 恆hằng 自tự 無vô 心tâm 。 心tâm 體thể 本bổn 來lai 常thường 寂tịch 。 寂tịch 而nhi 常thường 用dụng 。 用dụng 而nhi 常thường 寂tịch 。 隨tùy 境cảnh 鑒giám 辯biện 。 皆giai 是thị 實thật 性tánh 自tự 尒# 。 非phi 是thị 有hữu 心tâm 。 方phương 始thỉ 用dụng 也dã 。 只chỉ 為vì 眾chúng 生sanh 不bất 了liễu 自tự 心tâm 常thường 寂tịch 。 妄vọng 計kế 有hữu 心tâm 。 心tâm 便tiện 成thành 境cảnh 。 以dĩ 即tức 心tâm 無vô 心tâm 故cố 。 心tâm 恆hằng 是thị 理lý 。 即tức 理lý 無vô 理lý 故cố 。 理lý 恆hằng 是thị 心tâm 。 故cố 不bất 動động 心tâm 相tương/tướng 心tâm 恆hằng 是thị 理lý 。 故cố 不bất 得đắc 心tâm 相tương/tướng 。 不bất 得đắc 心tâm 相tương/tướng 故cố 。 即tức 是thị 眾chúng 生sanh 。 不bất 生sanh 不bất 動động 心tâm 相tương/tướng 故cố 。 即tức 是thị 佛Phật 亦diệc 不bất 生sanh 。 以dĩ 生sanh 佛Phật 俱câu 不bất 生sanh 故cố 。 即tức 凢# 聖thánh 常thường 自tự 平bình 等đẳng 法Pháp 界Giới 性tánh 也dã 。 純thuần 一nhất 道đạo 清thanh 淨tịnh 。 更cánh 無vô 異dị 法pháp 。 當đương 知tri 但đãn 有hữu 心tâm 分phân 別biệt 作tác 解giải 之chi 處xứ 。 俱câu 是thị 虚# 妄vọng 。 猶do 如như 夢mộng 中trung 。 若nhược 未vị 全toàn 覺giác 。 所sở 見kiến 纖tiêm 毫hào 亦diệc 猶do 是thị 夢mộng 中trung 事sự 。 但đãn 得đắc 無vô 心tâm 即tức 同đồng 覺giác 後hậu 絕tuyệt 諸chư 境cảnh 界giới 。 但đãn 有hữu 一nhất 微vi 塵trần 可khả 作tác 修tu 證chứng 不bất 思tư 議nghị 解giải 處xứ 。 俱câu 不bất 離ly 三tam 界giới 。 夢mộng 中trung 所sở 見kiến 。 經Kinh 云vân 。 無vô 有hữu 少thiểu 法pháp 可khả 得đắc 。 佛Phật 即tức 授thọ 記ký 。

【# 七thất 板bản 】#

又hựu 且thả 無vô 心tâm 者giả 。 不bất 得đắc 作tác 有hữu 無vô 情tình 見kiến 之chi 解giải 。 若nhược 將tương 心tâm 作tác 無vô 。 此thử 即tức 成thành 有hữu 。 若nhược 一nhất 切thiết 處xứ 無vô 心tâm 。 如như 土thổ/độ 木mộc 瓦ngõa 礫lịch 。 此thử 成thành 斷đoạn 滅diệt 。 皆giai 屬thuộc 意ý 根căn 強cường/cưỡng 知tri 妄vọng 識thức 邊biên 事sự 。 是thị 以dĩ 稱xưng 不Bất 思Tư 議Nghị 定Định 者giả 。 以dĩ 有hữu 無vô 情tình 見kiến 不bất 及cập 故cố 。 又hựu 澄trừng 湛trạm 是thị 事sự 。 當đương 體thể 是thị 理lý 。 事sự 有hữu 顯hiển 理lý 之chi 功công 。 亦diệc 有hữu 覆phú 理lý 之chi 義nghĩa 理lý 。 有hữu 成thành 事sự 之chi 力lực 。 亦diệc 有hữu 奪đoạt 事sự 之chi 能năng 。 各các 取thủ 則tắc 兩lưỡng 傷thương 。 並tịnh 觀quán 則tắc 俱câu 是thị 。 何hà 謂vị 顯hiển 理lý 。 若nhược 妙diệu 性tánh 未vị 發phát 。 須tu 假giả 事sự 行hành 助trợ 顯hiển 莊trang 嚴nghiêm 。 如như 水thủy 澄trừng 清thanh 。 魚ngư 石thạch 自tự 現hiện 。 何hà 謂vị 成thành 事sự 。 若nhược 功công 行hành 未vị 圎# 。 必tất 伏phục 理lý 觀quán 。 引dẫn 發phát 開khai 導đạo 。 何hà 謂vị 覆phú 理lý 。 若nhược 一nhất 向hướng 執chấp 事sự 坐tọa 禪thiền 。 返phản 迷mê 己kỷ 眼nhãn 。 未vị 識thức 玄huyền 旨chỉ 。 徒đồ 勞lao 念niệm 靜tĩnh 。 何hà 謂vị 奪đoạt 事sự 。 若nhược 天thiên 真chân 頓đốn 朗lãng 。 如như 日nhật 消tiêu 冰băng 。 何hà 須tu 調điều 心tâm [(冰-水+〡)*ㄆ]# 攝nhiếp 伏phục 捺nại 。 故cố 經kinh 偈kệ 云vân 。 若nhược 學học 諸chư 三tam 昧muội 。 是thị 動động 非phi 是thị 禪thiền 。 心tâm 隨tùy 境cảnh 界giới 流lưu 。 云vân 何hà 名danh 為vi 定định 。

問vấn 。 既ký 不bất 得đắc 作tác 有hữu 無vô 之chi 解giải 。 如như 何hà 是thị 正chánh 了liễu 無vô 心tâm 。 荅# 。 石thạch 虎hổ 山sơn 前tiền 闘# 。 蘆lô 華hoa 水thủy 底để 沉trầm 。

【# 九cửu 板bản 】#

若nhược 不bất 先tiên 軫# 候hậu 。 察sát 其kỳ 病bệnh 原nguyên 。 何hà 以dĩ 依y 方phương 施thí 其kỳ 妙diệu 藥dược 。 只chỉ 如như 淨tịnh 名danh 居cư 士sĩ 。 位vị 臨lâm 等đẳng 覺giác 。 尚thượng 有hữu 原nguyên 品phẩm 無vô 明minh 實thật 因nhân 疾tật 未vị 盡tận 。 現hiện 受thọ 後hậu 有hữu 生sanh 。 死tử 實thật 果quả 疾tật 猶do 存tồn 。 如như 淨tịnh 名danh 疏sớ/sơ 問vấn 。 實thật 報báo 無vô 障chướng 礙ngại 土thổ/độ 何hà 得đắc 猶do 有hữu 煩phiền 惱não 四tứ 分phân 之chi 緣duyên 疾tật 。 荅# 。 開khai 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 自tự 體thể 法Pháp 界Giới 緣duyên 集tập 。 即tức 有hữu 四tứ 分phần/phân 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 取thủ 自tự 體thể 一nhất 實thật 諦đế 。 即tức 是thị 貪tham 愛ái 。 捨xả 二nhị 邊biên 生sanh 死tử 。 即tức 是thị 瞋sân 斷đoạn 。 迷mê 一nhất 實thật 諦đế 無vô 明minh 未vị 盡tận 故cố 猶do 有hữu 癡si 也dã 。 三tam 分phần/phân 等đẳng 取thủ 。 即tức 是thị 等đẳng 分phần/phân 。 此thử 即tức 是thị 根căn 本bổn 之chi 三tam 毒độc 。 故cố 請thỉnh 觀quán 音âm 經Kinh 云vân 。 淨tịnh 於ư 三tam 毒độc 根căn 。 成thành 佛Phật 道đạo 無vô 疑nghi 。 何hà 况# 業nghiệp 繫hệ 凡phàm 夫phu 分phân 段đoạn 生sanh 死tử 之chi 病bệnh 。 然nhiên 今kim 時thời 多đa 不bất 就tựu 己kỷ 子tử 細tế 推thôi 尋tầm 。 及cập 廣quảng 披phi 聖thánh 典điển 。 教giáo 觀quán 俱câu 昧muội 。 理lý 行hành 全toàn 虧khuy 。 唯duy 尚thượng 隨tùy 語ngữ 依y 通thông 。 一nhất 時thời 遣khiển 蕩đãng 拂phất 迹tích 而nhi 迹tích 不bất 泯mẫn 。 歸quy 空không 而nhi 空không 不bất 亡vong 。 以dĩ 不bất 出xuất 法pháp 塵trần 全toàn 為vi 影ảnh 事sự 。

【# 十thập 二nhị 板bản 】#

華hoa 嚴nghiêm 經Kinh 云vân 。 佛Phật 子tử 。 譬thí 如như 金kim 師sư 。 善thiện 巧xảo 鍊luyện 金kim 。 數sác 數sác 入nhập 火hỏa 。 轉chuyển 轉chuyển 明minh 淨tịnh 。 調điều 柔nhu 成thành 就tựu 。 隨tùy 意ý 堪kham 用dụng 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 供cúng 養dường 諸chư 佛Phật 。 教giáo 化hóa 眾chúng 生sanh 。 皆giai 為vi 修tu 行hành 清thanh 淨tịnh 法pháp 地địa 。 所sở 有hữu 善thiện 根căn 。 悉tất 以dĩ 迴hồi 向hướng 。 一Nhất 切Thiết 智Trí 地địa 。 轉chuyển 轉chuyển 明minh 淨tịnh 。 調điều 柔nhu 成thành 就tựu 。 隨tùy 意ý 堪kham 用dụng 。 然nhiên 雖tuy 萬vạn 行hạnh 磨ma 鍊luyện 。 皆giai 是thị 自tự 法pháp 所sở 行hành 。 如như 先tiên 德đức 云vân 。 一nhất 切thiết 佛Phật 事sự 。 無vô 邊biên 化hóa 門môn 。 皆giai 依y 自tự 法pháp 融dung 轉chuyển 而nhi 行hành 。 即tức 自tự 心tâm 中trung 。 有hữu 真Chân 如Như 體thể 大đại 。 今kim 日nhật 體thể 解giải 引dẫn 出xuất 法Pháp 身thân 。 由do 心tâm 中trung 有hữu 真Chân 如Như 相tương/tướng 大đại 。 今kim 日nhật 了liễu 達đạt 引dẫn 出xuất 報báo 身thân 。 由do 身thân 中trung 有hữu 真Chân 如Như 用dụng 大đại 。 今kim 日nhật 修tu 行hành 引dẫn 出xuất 化hóa 身thân 。 乃nãi 至chí 十thập 波Ba 羅La 蜜Mật 。 一nhất 切thiết 塵trần 沙sa 萬vạn 行hạnh 。 但đãn 是thị 自tự 心tâm 中trung 引dẫn 出xuất 。 未vị 曾tằng 心tâm 外ngoại 得đắc 一nhất 法pháp 。 行hành 一nhất 行hành 。 若nhược 言ngôn 更cánh 有hữu 從tùng 外ngoại 新tân 得đắc 者giả 。 即tức 是thị 魔ma 王vương 外ngoại 道đạo 說thuyết 。

第đệ 四tứ 十thập 六lục 卷quyển

【# 八bát 板bản 】#

易dị 云vân 。 寂tịch 然nhiên 不bất 動động 。 感cảm 而nhi 遂toại 通thông 天thiên 下hạ 之chi 故cố 。 禮lễ 云vân 。 人nhân 生sanh 而nhi 靜tĩnh 。 天thiên 之chi 性tánh 也dã 。 感cảm 物vật 而nhi 動động 。 性tánh 之chi 欲dục 也dã 。 後hậu 儒nho 皆giai 以dĩ 言ngôn 詞từ 小tiểu 同đồng 。 不bất 觀quán 前tiền 後hậu 本bổn 所sở 建kiến 立lập 。 致trí 欲dục 渾hồn 和hòa 三tam 教giáo 。 但đãn 見kiến 言ngôn 有hữu 小tiểu 同đồng 。 豈khởi 知tri 義nghĩa 有hữu 大đại 異dị 。 是thị 知tri 不bất 入nhập 正chánh 宗tông 。 焉yên 知tri 言ngôn 同đồng 意ý 別biệt 。 未vị 明minh 己kỷ 眼nhãn 。 寧ninh 鑒giám 名danh 異dị 體thể 同đồng 。 所sở 以dĩ 徇# 語ngữ 者giả 迷mê 。 據cứ 文văn 者giả 惑hoặc 。 恐khủng 叅# 大đại 旨chỉ 。 故cố 錄lục 示thị 之chi 。 且thả 如như 外ngoại 道đạo 說thuyết 自tự 然nhiên 以dĩ 為vi 至chí 道đạo 。 不bất 成thành 方phương 便tiện 。 仍nhưng 壞hoại 正chánh 因nhân 。 佛Phật 教giáo 亦diệc 說thuyết 自tự 然nhiên 。 雖tuy 成thành 正chánh 教giáo 。 猶do 是thị 悉tất 檀đàn 對đối 治trị 。 未vị 為vi 究cứu 竟cánh 。 以dĩ 此thử 一nhất 例lệ 。 其kỳ 餘dư 可khả 知tri 。

【# 十thập 二nhị 板bản 】#

略lược 標tiêu 一nhất 百bách 二nhị 十thập 種chủng 見kiến 解giải 。 並tịnh 是thị 迷mê 宗tông 失thất 旨chỉ 。 背bối/bội 湛trạm 乖quai 真chân 。 捏niết 目mục 生sanh 華hoa 。 迷mê 頭đầu 認nhận 影ảnh 。 若nhược 敲# 冰băng 而nhi 索sách 火hỏa 。 如như 緣duyên 木mộc 以dĩ 求cầu 魚ngư 。 畏úy 影ảnh 逃đào 空không 。 捫môn 風phong 捉tróc 電điện 。 苦khổ 非phi 甘cam 種chủng 。 砂sa 豈khởi 飯phạn 因nhân 。 皆giai 不bất 能năng 以dĩ 法pháp 性tánh 融dung 通thông 。 一nhất 旨chỉ 和hòa 會hội 。 盡tận 迷mê 方phương 便tiện 。 悉tất 入nhập 見kiến 緾# 。 不bất 達đạt 正chánh 宗tông 。 皆giai 投đầu 見kiến 網võng 。 綿miên 密mật 難nan 出xuất 。 如như 曲khúc 木mộc 曳duệ 於ư 稠trù 林lâm 。 勢thế 猛mãnh 力lực 強cường/cưỡng 。 猶do 濬# 河hà 漂phiêu 於ư 香hương 象tượng 。 所sở 以dĩ 天thiên 魔ma 外ngoại 道đạo 。 本bổn 無vô 其kỳ 種chủng 。 修tu 行hành 失thất 念niệm 。 遂toại 沠# 其kỳ 原nguyên 。 故cố 知tri 但đãn 有hữu 所sở 重trọng/trùng 所sở 依y 。 立lập 知tri 立lập 解giải 。 絲ti 毫hào 見kiến 處xứ 不bất 亡vong 。 皆giai 成thành 外ngoại 道đạo 。 如như 華hoa 嚴nghiêm 經kinh 頌tụng 云vân 。 以dĩ 法pháp 無vô 性tánh 故cố 。 無vô 有hữu 能năng 了liễu 知tri 。 如như 是thị 解giải 諸chư 法pháp 。 究cứu 竟cánh 無vô 所sở 解giải 。 以dĩ 法pháp 無vô 自tự 體thể 。 憑bằng 何hà 所sở 作tác 解giải 。 如như 辯biện 兔thố 角giác 之chi 大đại 小tiểu 。 了liễu 龜quy 毛mao 之chi 短đoản 長trường/trưởng 。 理lý 事sự 俱câu 虚# 。 可khả 取thủ 笑tiếu 於ư 天thiên 下hạ 。 情tình 塵trần 自tự 隔cách 。 實thật 喪táng 道đạo 於ư 目mục 前tiền 。 如như 華hoa 嚴nghiêm 論luận 云vân 。 見kiến 在tại 即tức 凡phàm 。 情tình 亡vong 即tức 佛Phật 。 祖tổ 師sư 云vân 。 不bất 用dụng 求cầu 真chân 。 唯duy 須tu 息tức 見kiến 。

【# 十thập 三tam 板bản 】#

佛Phật 藏tạng 經Kinh 云vân 。

佛Phật 言ngôn 。

舎# 利lợi 弗phất 諸chư 佛Phật 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 唯duy 是thị 一nhất 義nghĩa 。 所sở 謂vị 離ly 也dã 。 何hà 等đẳng 為vi 離ly 。

離ly 諸chư 欲dục 諸chư 見kiến 。 欲dục 者giả 。 即tức 是thị 無vô 明minh 。 見kiến 者giả 。 即tức 是thị 憶ức 念niệm 。

何hà 以dĩ 故cố 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 憶ức 念niệm 為vi 本bổn 。 所sở 有hữu 念niệm 想tưởng 。 即tức 為vi 是thị 見kiến 。 見kiến 即tức 是thị 邪tà 。 是thị 以dĩ 若nhược 能năng 離ly 見kiến 即tức 成thành 諸chư 佛Phật 。 十thập 方phương 稽khể 首thủ 。 萬vạn 類loại 歸quy 依y 。 如như 中trung 觀quán 論luận 云vân 。 瞿Cù 曇Đàm 大đại 聖Thánh 主Chủ 。 怜# 愍mẫn 說thuyết 是thị 法pháp 。 悉tất 斷đoạn 一nhất 切thiết 見kiến 。 我ngã 今kim 稽khể 首thủ 禮lễ 。

【# 十thập 四tứ 板bản 】#

若nhược 究cứu 竟cánh 欲dục 免miễn 斷đoạn 常thường 邊biên 邪tà 之chi 見kiến 。 須tu 明minh 華hoa 嚴nghiêm 六lục 相tương/tướng 義nghĩa 門môn 。 則tắc 能năng 任nhậm 法Pháp 施thí 為vi 。 身thân 亡vong 能năng 所sở 。 隨tùy 緣duyên 動động 寂tịch 。 不bất 壞hoại 有hữu 無vô 。 具cụ 大đại 揔# 持trì 。 究cứu 竟cánh 無vô 過quá 矣hĩ 。 此thử 六lục 相tương/tướng 義nghĩa 。 是thị 辯biện 世thế 間gian 法pháp 。 自tự 在tại 無vô 礙ngại 。 正chánh 顯hiển 緣duyên 起khởi 。 無vô 分phân 別biệt 理lý 。 若nhược 善thiện 見kiến 者giả 。 得đắc 智trí 揔# 持trì 門môn 。 不bất 墮đọa 諸chư 見kiến 。 不bất 可khả 廢phế 一nhất 取thủ 一nhất 。 雙song 立lập 雙song 亡vong 。 雖tuy 揔# 同đồng 時thời 繁phồn 興hưng 不bất 有hữu 。 縱túng/tung 各các 具cụ 別biệt 冥minh 寂tịch 非phi 無vô 。 不bất 可khả 以dĩ 有hữu 心tâm 知tri 。 不bất 可khả 以dĩ 無vô 心tâm 會hội 。 詳tường 法Pháp 界Giới 內nội 無vô 揔# 別biệt 之chi 文văn 。 就tựu 果quả 海hải 中trung 絕tuyệt 成thành 壞hoại 之chi 旨chỉ 。 今kim 依y 因nhân 門môn 智trí 照chiếu 。 古cổ 德đức 略lược 以dĩ 喻dụ 明minh 六lục 相tương/tướng 義nghĩa 者giả 。 一nhất 揔# 相tương/tướng 。 二nhị 別biệt 相tướng 。 三tam 同đồng 相tương/tướng 。 四tứ 異dị 相tướng 。 五ngũ 成thành 相tương/tướng 。 六lục 壞hoại 相tương/tướng 揔# 相tương/tướng 者giả 。 譬thí 如như 一nhất 舎# 是thị 揔# 相tương/tướng 。 椽chuyên 等đẳng 是thị 別biệt 相tướng 。 椽chuyên 等đẳng 諸chư 緣duyên 。 和hòa 同đồng 作tác 舎# 。 各các 不bất 相tương 違vi 。 非phi 作tác 餘dư 物vật 。 故cố 名danh 同đồng 相tương/tướng 。 椽chuyên 等đẳng 諸chư 緣duyên 。 遞đệ 互hỗ 相tương 望vọng 。 一nhất 一nhất 不bất 同đồng 。 名danh 異dị 相tướng 。 椽chuyên 等đẳng 諸chư 緣duyên 。 一nhất 多đa 相tương/tướng 成thành 。 名danh 成thành 相tương/tướng 。 椽chuyên 等đẳng 諸chư 緣duyên 。 各các 自tự 住trụ 法pháp 。 本bổn 不bất 作tác 。 故cố 名danh 壞hoại 相tương/tướng 。

第đệ 四tứ 十thập 八bát 卷quyển

【# 十thập 一nhất 板bản 】#

問vấn 。 佛Phật 種chủng 從tùng 緣duyên 起khởi 者giả 。 即tức 是thị 熏huân 習tập 義nghĩa 。 約ước 法pháp 報báo 化hóa 三Tam 身Thân 中trung 。 是thị 何hà 佛Phật 種chủng 從tùng 緣duyên 起khởi 。 荅# 。 是thị 報báo 身thân 佛Phật 由do 熏huân 成thành 故cố 以dĩ 智trí 為vi 種chủng 。 法Pháp 身thân 是thị 無vô 為vi 斷đoạn 惑hoặc 所sở 顯hiển 。 不bất 從tùng 種chủng 子tử 生sanh 。 以dĩ 法pháp 報báo 具cụ 足túc 能năng 起khởi 化hóa 現hiện 。 即tức 化hóa 身thân 是thị 法pháp 報báo 之chi 用dụng 。 唯duy 報báo 佛Phật 性tánh 即tức 是thị 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 聞văn 熏huân 種chủng 子tử 。 且thả 如như 世thế 間gian 甘cam 露lộ 葉diệp 上thượng 霧vụ 露lộ 潤nhuận 濕thấp 滴tích 入nhập 土thổ/độ 中trung 。 一nhất 滴tích 成thành 一nhất 連liên 珠châu 。 又hựu 更cánh 濕thấp 潤nhuận 生sanh 長trưởng 芽nha 莖hành 。 報báo 佛Phật 性tánh 亦diệc 尒# 。 我ngã 等đẳng 第đệ 六lục 識thức 見kiến 分phần/phân 及cập 耳nhĩ 識thức 見kiến 分phần/phân 如như 同đồng 甘cam 露lộ 葉diệp 。 如Như 來Lai 大đại 乗# 教giáo 法pháp 如như 似tự 霧vụ 露lộ 。 耳nhĩ 識thức 第đệ 六lục 識thức 熏huân 得đắc 大đại 乗# 種chủng 子tử 似tự 潤nhuận 濕thấp 。 落lạc 在tại 第đệ 八bát 識thức 中trung 如như 入nhập 土thổ/độ 中trung 生sanh 得đắc 連liên 珠châu 。 後hậu 數số 資tư 熏huân 至chí 成thành 自tự 受thọ 用dụng 報báo 身thân 佛Phật 。 更cánh 遇ngộ 濕thấp 潤nhuận 生sanh 起khởi 芽nha 莖hành 。 故cố 知tri 佛Phật 種chủng 全toàn 自tự 薰huân 成thành 。 初sơ 學học 之chi 人nhân 。 爭tranh 不bất 仗trượng 於ư 聞văn 法Pháp 之chi 力lực 。 且thả 眾chúng 生sanh 雖tuy 有hữu 正chánh 性tánh 因nhân 。 須tu 假giả 緣duyên 因nhân 發phát 起khởi 。

第đệ 四tứ 十thập 九cửu 卷quyển

【# 二nhị 板bản 】#

問vấn 。 此thử 第đệ 八bát 識thức 有hữu 幾kỷ 種chủng 執chấp 受thọ 。 荅# 。 有hữu 二nhị 種chủng 。 攝nhiếp 論luận 云vân 。 一nhất 切thiết 種chủng 子tử 。 心tâm 識thức 成thành 熟thục 。 展triển 轉chuyển 和hòa 合hợp 。 增tăng 長trưởng 廣quảng 大đại 。 依y 二nhị 執chấp 受thọ 。 一nhất 者giả 有hữu 色sắc 諸chư 根căn 。 及cập 所sở 依y 執chấp 受thọ 。 二nhị 者giả 相tướng 名danh 分phân 別biệt 。 言ngôn 說thuyết 戱# 論luận 。 習tập 氣khí 執chấp 受thọ 。

【# 六lục 板bản 】#

金kim 剛cang 經Kinh 云vân 。 如Như 來Lai 說thuyết 一nhất 合hợp 相tướng 。 即tức 非phi 一nhất 合hợp 相tướng 。 以dĩ 從tùng 緣duyên 合hợp 即tức 無vô 性tánh 故cố 。 無vô 性tánh 之chi 性tánh 是thị 所sở 證chứng 理lý 。 如như 是thị 知tri 者giả 。 是thị 正chánh 智trí 生sanh 。 是thị 自tự 相tương/tướng 處xứ 轉chuyển 名danh 真chân 現hiện 量lượng 。 又hựu 拂phất 能năng 所sở 證chứng 迹tích 為vi 真chân 現hiện 量lượng 。 謂vị 若nhược 有hữu 如như 外ngoại 之chi 智trí 與dữ 如như 合hợp 者giả 。 猶do 有hữu 所sở 得đắc 非phi 真chân 實thật 證chứng 。 能năng 所sở 兩lưỡng 亡vong 方phương 為vi 真chân 現hiện 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 若nhược 時thời 於ư 所sở 緣duyên 智trí 。 都đô 無vô 所sở 得đắc 。 尒# 時thời 住trụ 唯duy 識thức 離ly 二nhị 取thủ 相tương/tướng 故cố 。 經Kinh 云vân 。 亦diệc 無vô 如như 外ngoại 智trí 能năng 證chứng 於ư 如như 。 乃nãi 是thị 為vi 真chân 現hiện 量lượng 也dã 。 是thị 以dĩ 諸chư 佛Phật 施thí 為vi 悉tất 皆giai 現hiện 量lượng 。 如như 守thủ 護hộ 國quốc 界giới 主chủ 。 陀đà 羅la 尼ni 經Kinh 云vân 。 如Như 來Lai 悉tất 知tri 。 彼bỉ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 出xuất 息tức 入nhập 息tức 。 種chủng 種chủng 飲ẩm 食thực 。 種chủng 種chủng 資tư 具cụ 。 種chủng 種chủng 相tương/tướng 皃# 。 種chủng 種chủng 根căn 噐# 。 種chủng 種chủng 行hành 解giải 。 種chủng 種chủng 心tâm 性tánh 。 死tử 此thử 生sanh 彼bỉ 。 剎sát 那na 流lưu 注chú 。 生sanh 滅diệt 相tương 續tục 。 如Như 來Lai 悉tất 知tri 。 如như 是thị 一nhất 切thiết 。 現hiện 量lượng 所sở 得đắc 。 非phi 比tỉ 量lượng 知tri 。 云vân 何hà 現hiện 量lượng 。 謂vị 不bất 動động 念niệm 如như 實thật 即tức 知tri 。 非phi 流lưu 注chú 心tâm 。 入nhập 於ư 過quá 去khứ 。 如như 是thị 知tri 時thời 。 智trí 慧tuệ 具cụ 足túc 。 隨tùy 眾chúng 生sanh 心tâm 。 種chủng 種chủng 說thuyết 法Pháp 。

【# 十thập 二nhị 板bản 】#

問vấn 。 阿a 頼# 耶da 識thức 若nhược 常thường 則tắc 無vô 轉chuyển 變biến 。 若nhược 斷đoạn 則tắc 不bất 相tương 續tục 。 如như 何hà 會hội 通thông 。 得đắc 合hợp 正chánh 理lý 。 荅# 。 不bất 一nhất 不bất 異dị 。 非phi 斷đoạn 非phi 常thường 。 方phương 契khế 因nhân 緣duyên 唯duy 識thức 正chánh 理lý 。

問vấn 。 此thử 識thức 既ký 云vân 恆hằng 轉chuyển 如như 流lưu 。 定định 有hữu 生sanh 滅diệt 去khứ 來lai 不phủ 。 荅# 。 此thử 識thức 不bất 守thủ 自tự 性tánh 隨tùy 緣duyên 變biến 時thời 。 似tự 有hữu 流lưu 轉chuyển 。 而nhi 實thật 無vô 生sanh 滅diệt 。 亦diệc 非phi 去khứ 來lai 。 如như 湛trạm 水thủy 起khởi 漚âu 。 漚âu 全toàn 是thị 水thủy 。 華hoa 生sanh 空không 界giới 。 華hoa 全toàn 是thị 空không 。 識thức 性tánh 未vị 嘗thường 去khứ 來lai 。 虛hư 空không 何hà 曾tằng 生sanh 滅diệt 。 如như 馬mã 祖tổ 大đại 師sư 云vân 。 若nhược 此thử 生sanh 所sở 。 經kinh 行hành 之chi 處xứ 。 及cập 自tự 家gia 田điền 宅trạch 處xứ 所sở 父phụ 母mẫu 兄huynh 弟đệ 等đẳng 。 舉cử 心tâm 見kiến 者giả 。 此thử 心tâm 本bổn 來lai 不bất 去khứ 。 莫mạc 道đạo 見kiến 彼bỉ 事sự 則tắc 言ngôn 心tâm 去khứ 。 心tâm 性tánh 本bổn 無vô 來lai 去khứ 。 亦diệc 無vô 起khởi 滅diệt 。 所sở 經kinh 行hành 處xứ 。 及cập 自tự 家gia 父phụ 母mẫu 眷quyến 屬thuộc 。 等đẳng 今kim 所sở 見kiến 者giả 。 由do 昔tích 時thời 見kiến 故cố 。 皆giai 是thị 第đệ 八bát 含hàm 藏tạng 識thức 中trung 憶ức 持trì 在tại 心tâm 。 非phi 今kim 心tâm 去khứ 。 亦diệc 名danh 種chủng 子tử 識thức 。 亦diệc 名danh 含hàm 藏tạng 識thức 。 貯trữ 積tích 昔tích 所sở 見kiến 者giả 。 識thức 性tánh 虚# 通thông 。 念niệm 念niệm 自tự 見kiến 。 名danh 巡tuần 舊cựu 識thức 。 亦diệc 名danh 流lưu 注chú 生sanh 死tử 。 此thử 念niệm 念niệm 自tự 離ly 。 不bất 用dụng 斷đoạn 滅diệt 。 若nhược 滅diệt 此thử 心tâm 名danh 。 斷đoạn 佛Phật 種chủng 性tánh 。 此thử 心tâm 本bổn 是thị 真Chân 如Như 之chi 體thể 甚thậm 深thâm 如Như 來Lai 藏tạng 。 而nhi 與dữ 七thất 識thức 俱câu 。 傅phó/phụ 大Đại 士Sĩ 云vân 。 心tâm 性tánh 無vô 來lai 亦diệc 無vô 去khứ 。 緣duyên 慮lự 流lưu 轉chuyển 實thật 無vô 停đình 。 又hựu 心tâm 無vô 處xứ 所sở 。 故cố 云vân 無vô 停đình 。 心tâm 體thể 實thật 無vô 來lai 去khứ 。 昔tích 所sở 行hành 處xứ 了liễu 了liễu 知tri 見kiến 。 性tánh 自tự 虚# 通thông 。 體thể 無vô 去khứ 住trụ 。 不bất 用dụng 除trừ 滅diệt 此thử 心tâm 。 若nhược 識thức 此thử 心tâm 本bổn 是thị 佛Phật 體thể 不bất 須tu 怕phạ 。 今kim 有hữu 不bất 識thức 心tâm 人nhân 。 將tương 此thử 為vi 妄vọng 。 終chung 日nhật 除trừ 滅diệt 。 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 滅diệt 。 縱túng/tung 令linh 得đắc 滅diệt 證chứng 聲Thanh 聞Văn 果quả 。 亦diệc 非phi 究cứu 竟cánh 。 只chỉ 如như 過quá 去khứ 諸chư 佛Phật 。 恆Hằng 沙sa 劫kiếp 事sự 見kiến 如như 今kim 日nhật 。 真Chân 如Như 之chi 性tánh 。 靈linh 通thông 自tự 在tại 照chiếu 用dụng 無vô 方phương 。 不bất 可khả 同đồng 無vô 情tình 物vật 。 佛Phật 性tánh 是thị 生sanh 氣khí 物vật 。 不bất 可khả [一/几]# 尒# 無vô 知tri 。 但đãn 無vô 心tâm 量lượng 種chủng 種chủng 施thí 為vi 。 如như 幻huyễn 如như 化hóa 。 如như 機cơ 関# 木mộc 人nhân 。 畢tất 竟cánh 無vô 有hữu 心tâm 量lượng 。 於ư 一nhất 切thiết 處xứ 。 無vô 執chấp 繫hệ 無vô 住trụ 著trước 無vô 所sở 求cầu 。 於ư 一nhất 切thiết 時thời 中trung 。 更cánh 無vô 一nhất 法pháp 可khả 得đắc 。

第đệ 五ngũ 十thập 卷quyển

【# 一nhất 板bản 】#

夫phu 此thử 第đệ 八bát 識thức 為vi 定định 是thị 真chân 是thị 假giả 。 荅# 。 是thị 真chân 是thị 假giả 不bất 可khả 定định 執chấp 。 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 云vân 。 陀đà 那na 微vi 細tế 識thức 。 習tập 氣khí 成thành 瀑bộc 流lưu 。 真chân 非phi 真chân 恐khủng 迷mê 。 我ngã 常thường 不bất 開khai 演diễn 。 釋thích 曰viết 。 梵Phạn 語ngữ 阿a 陁# 那na 者giả 。 此thử 云vân 執chấp 持trì 識thức 。 此thử 識thức 體thể 淨tịnh 被bị 無vô 明minh 熏huân 習tập 。 水thủy 乳nhũ 難nạn/nan 分phần/phân 。 唯duy 佛Phật 能năng 了liễu 。 以dĩ 不bất 覺giác 妄vọng 染nhiễm 故cố 。 則tắc 為vi 習tập 氣khí 變biến 起khởi 前tiền 之chi 七thất 識thức 瀑bộc 流lưu 波ba 浪lãng 皷cổ 成thành 生sanh 死tử 海hải 。 若nhược 大đại 覺giác 頓đốn 了liễu 故cố 。 則tắc 為vi 無vô 漏lậu 淨tịnh 識thức 。 執chấp 持trì 不bất 斷đoạn 盡tận 未vị 來lai 際tế 。 作tác 大đại 佛Phật 事sự 。 能năng 成thành 智trí 慧tuệ 海hải 。 真chân 非phi 真chân 恐khủng 迷mê 者giả 。 佛Phật 意ý 我ngã 若nhược 一nhất 向hướng 說thuyết 真chân 。 則tắc 眾chúng 生sanh 不bất 復phục 進tiến 修tu 墮đọa 增tăng 上thượng 慢mạn 。 以dĩ 不bất 染nhiễm 而nhi 染nhiễm 。 非phi 無vô 客khách 塵trần 垢cấu 故cố 。 又hựu 外ngoại 道đạo 執chấp 此thử 識thức 為vi 我ngã 。 若nhược 言ngôn 即tức 是thị 佛Phật 性tánh 真chân 我ngã 。 則tắc 扶phù 其kỳ 邪tà 執chấp 有hữu 濫lạm 真chân 修tu 。 我ngã 若nhược 一nhất 向hướng 說thuyết 不bất 真chân 。 則tắc 眾chúng 生sanh 又hựu 於ư 自tự 身thân 。 撥bát 無vô 生sanh 斷đoạn 見kiến 故cố 。 無vô 成thành 佛Phật 之chi 期kỳ 。 是thị 以dĩ 對đối 凡phàm 夫phu 二nhị 乗# 前tiền 不bất 定định 開khai 演diễn 。 恐khủng 生sanh 迷mê 倒đảo 。 不bất 達đạt 如Như 來Lai 密mật 旨chỉ 。 以dĩ 此thử 根căn 本bổn 識thức 微vi 細tế 難nan 知tri 故cố 。

【# 二nhị 板bản 】#

○# 問vấn 。 受thọ 生sanh 命mạng 終chung 。 既ký 依y 本bổn 識thức 。 生sanh 時thời 死tử 時thời 。 復phục 住trụ 何hà 心tâm 。 荅# 。 夫phu 論luận 生sanh 滅diệt 之chi 事sự 。 必tất 住trụ 散tán 動động 之chi 心tâm 。 經Kinh 云vân 。 有hữu 念niệm 即tức 魔ma 網võng 。 不bất 動động 即tức 法pháp 印ấn 。 魔ma 網võng 立lập 生sanh 死tử 之chi 道đạo 。 法pháp 印ấn 成thành 涅Niết 槃Bàn 之chi 門môn 。 故cố 知tri 散tán 亂loạn 寂tịch 靜tĩnh 二nhị 途đồ 。 皆giai 依y 本bổn 識thức 而nhi 有hữu 。

【# 三tam 板bản 】#

○# 增tăng 一nhất 經Kinh 云vân 。 世Thế 尊Tôn 告cáo 阿a 那na 律luật 曰viết 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 由do 食thực 而nhi 住trụ 。 在tại 眼nhãn 以dĩ 眠miên 為vi 食thực 。 耳nhĩ 以dĩ 聲thanh 為vi 食thực 。 鼻tị 以dĩ 香hương 為vi 食thực 。 舌thiệt 以dĩ 味vị 為vi 食thực 。 身thân 以dĩ 細tế 滑hoạt 為vi 食thực 。 意ý 以dĩ 法pháp 為vi 食thực 。 涅Niết 槃Bàn 以dĩ 無vô 放phóng 逸dật 為vi 食thực 。 尒# 時thời 佛Phật 告cáo 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 如như 此thử 妙diệu 法Pháp 。 夫phu 飲ẩm 食thực 有hữu 九cửu 事sự 。 人nhân 間gian 有hữu 四tứ 食thực 。 一nhất 段đoạn 食thực 。 二nhị 更cánh 樂nhạo/nhạc/lạc 食thực 。 三tam 念niệm 食thực 。 四tứ 識thức 食thực 。

復phục 有hữu 五ngũ 種chủng 是thị 出xuất 世thế 閒gian/nhàn 食thực 。 一nhất 禪thiền 食thực 。 二nhị 願nguyện 食thực 。 三tam 念niệm 食thực 。 四tứ 八bát 解giải 脫thoát 食thực 。 五ngũ 喜hỷ 食thực 。 是thị 出xuất 世thế 間gian 之chi 食thực 。 當đương 共cộng 專chuyên 念niệm 捨xả 除trừ 四tứ 種chủng 之chi 食thực 。 求cầu 辦biện 出xuất 世thế 之chi 食thực 。 所sở 以dĩ 維duy 摩ma 經Kinh 云vân 。 迦Ca 葉Diếp 住trụ 持trì 等đẳng 法pháp 。 應ưng 次thứ 行hành 乞khất 食thực 。 為vì 不bất 食thực 故cố 。 應ưng 行hành 乞khất 食thực 。 為vi 壞hoại 和hòa 合hợp 相tương 應ứng 取thủ 摶đoàn 食thực 。 為vì 不bất 受thọ 故cố 。 應ưng 受thọ 彼bỉ 食thực 。 斯tư 皆giai 是thị 破phá 五ngũ 蔭ấm 法pháp 。 成thành 涅Niết 槃Bàn 食thực 。

【# 七thất 板bản 】#

○# 阿a 陁# 那na 此thử 云vân 執chấp 持trì 識thức 。 能năng 執chấp 持trì 種chủng 子tử 根căn 身thân 生sanh 相tương 續tục 義nghĩa 。 即tức 是thị 界giới 趣thú 生sanh 義nghĩa 。 此thử 通thông 一nhất 切thiết 位vị 。 執chấp 持trì 有hữu 三tam 。 一nhất 執chấp 持trì 根căn 身thân 令linh 不bất 爛lạn 壞hoại 。 二nhị 執chấp 持trì 種chủng 子tử 。 令linh 不bất 散tán 失thất 。 三tam 執chấp 取thủ 結kết 生sanh 相tương 續tục 者giả 。 即tức 有hữu 情tình 於ư 中trung 有hữu 身thân 。 臨lâm 末mạt 位vị 第đệ 八bát 識thức 。 初sơ 一nhất 念niệm 受thọ 生sanh 時thời 。 有hữu 執chấp 取thủ 結kết 生sanh 相tương 續tục 義nghĩa 。 結kết 者giả 繫hệ 也dã 。 屬thuộc 也dã 。 於ư 母mẫu 腹phúc 中trung 。 一nhất 念niệm 受thọ 生sanh 便tiện 繫hệ 屬thuộc 彼bỉ 故cố 。 亦diệc 如như 磁từ 毛mao 石thạch 吸hấp 鐵thiết 。 鐵thiết 如như 父phụ 母mẫu 精tinh 血huyết 二nhị 點điểm 。 第đệ 八bát 識thức 如như 磁từ 毛mao 石thạch 。 一nhất 剎sát 那na 間gian 。 便tiện 攬lãm 而nhi 住trụ 。 同đồng 時thời 根căn 塵trần 等đẳng 種chủng 從tùng 自tự 識thức 中trung 。 亦diệc 生sanh 現hiện 行hành 名danh 為vi 執chấp 取thủ 結kết 生sanh 故cố 。 在tại 胎thai 五ngũ 位vị 者giả 。 初sơ 七thất 日nhật 內nội 名danh 雜tạp 穢uế 。 狀trạng 如như 薄bạc 酪lạc 。 父phụ 精tinh 母mẫu 血huyết 相tương 和hòa 名danh 雜tạp 。 自tự 體thể 不bất 淨tịnh 名danh 穢uế 。 二nhị 七thất 日nhật 內nội 名danh 靤# 。 猶do 如như 豌# 豆đậu 瘡sang 靤# 之chi 形hình 。 表biểu 裏lý 如như 酪lạc 。 未vị 生sanh 肉nhục 故cố 。 三tam 七thất 日nhật 內nội 名danh 凝ngưng 結kết 。 謂vị 稍sảo 凝ngưng 結kết 形hình 如như 就tựu 了liễu 血huyết 。 四tứ 七thất 日nhật 內nội 名danh 凝ngưng 厚hậu 。 漸tiệm 次thứ 堅kiên 硬ngạnh 。 五ngũ 七thất 日nhật 內nội 名danh 形hình 位vị 。 內nội 風phong 所sở 吹xuy 生sanh 諸chư 根căn 形hình 。 一nhất 身thân 四tứ 肢chi 生sanh 差sai 別biệt 故cố 。 用dụng 此thử 三tam 十thập 五ngũ 日nhật 盡tận 其kỳ 五ngũ 根căn 皆giai 足túc 。 六lục 七thất 日nhật 內nội 名danh 髮phát 毛mao 爪trảo 齒xỉ 位vị 。 七thất 七thất 日nhật 內nội 。 名danh 具cụ 根căn 位vị 。 以dĩ 五ngũ 根căn 圎# 滿mãn 漸tiệm 次thứ 生sanh 識thức 。 即tức 未vị 具cụ 空không 明minh 等đẳng 緣duyên 。 或hoặc 名danh 種chủng 子tử 識thức 。 問vấn 。 此thử 識thức 與dữ 心tâm 義nghĩa 何hà 別biệt 。 荅# 。 種chủng 子tử 與dữ 心tâm 義nghĩa 別biệt 。 即tức 取thủ 第đệ 八bát 識thức 現hiện 行hành 。 亦diệc 名danh 種chủng 子tử 故cố 。 但đãn 是thị 種chủng 能năng 生sanh 現hiện 行hành 。 故cố 名danh 種chủng 子tử 識thức 。 此thử 識thức 現hiện 行hành 能năng 起khởi 前tiền 七thất 識thức 。 即tức 有hữu 能năng 生sanh 法pháp 種chủng 功công 能năng 義nghĩa 邊biên 第đệ 八bát 識thức 名danh 種chủng 子tử 識thức 。 前tiền 言ngôn 心tâm 者giả 。 但đãn 是thị 積tích 習tập 。 習tập 起khởi 義nghĩa 名danh 心tâm 。 又hựu 第đệ 八bát 識thức 而nhi 隨tùy 義nghĩa 別biệt 立lập 種chủng 種chủng 名danh 。

【# 十thập 二nhị 板bản 】#

○# 九cửu 識thức 中trung 揔# 分phần/phân 四tứ 段đoạn 。 每mỗi 識thức 別biệt 立lập 十thập 名danh 。

○# 一nhất 第đệ 六lục 識thức 十thập 名danh 者giả 。 一nhất 對đối 根căn 得đắc 名danh 。 名danh 為vi 六lục 識thức 。 二nhị 能năng 籌trù 量lượng 是thị 非phi 。 名danh 為vi 意ý 識thức 。 三tam 能năng 應ưng 涉thiệp 應ưng 境cảnh 。 名danh 攀phàn 緣duyên 識thức 。 四tứ 能năng 遍biến 緣duyên 五ngũ 塵trần 。 名danh 巡tuần 舊cựu 識thức 。 五ngũ 念niệm 念niệm 流lưu 散tán 。 名danh 波ba 浪lãng 識thức 。 六lục 能năng 辯biện 前tiền 境cảnh 。 名danh 分phân 別biệt 事sự 識thức 。 七thất 所sở 在tại 壞hoại 他tha 。 名danh 人nhân 我ngã 識thức 。 八bát 愛ái 業nghiệp [去/(冗-几+牛)]# 生sanh 。 名danh 四tứ 住trụ 識thức 。 九cửu 令linh 正chánh 解giải 不bất 生sanh 。 名danh 煩phiền 惱não 障chướng 識thức 。 十thập 感cảm 報báo 終chung 盡tận 心tâm 境cảnh 兩lưỡng 別biệt 。 名danh 分phân 段đoạn 死tử 識thức 。

○# 二nhị 第đệ 七thất 識thức 十thập 名danh 者giả 。 一nhất 六lục 後hậu 得đắc 稱xưng 。 名danh 為vi 七thất 識thức 。 二nhị 根căn 塵trần 不bất 會hội 。 名danh 為vi 轉chuyển 識thức 。 三tam 不bất 覺giác 習tập 氣khí 忽hốt 然nhiên 念niệm 起khởi 。 名danh 妄vọng 想tưởng 識thức 。 四tứ 無vô 間gian 生sanh 滅diệt 。 名danh 相tướng 續tục 識thức 。 五ngũ 障chướng 理lý 不bất 明minh 。 名danh 無vô 明minh 識thức 。 六lục 返phản 迷mê 從tùng 正chánh 能năng 斷đoạn 四tứ 住trụ 煩phiền 惱não 。 名danh 為vi 解giải 識thức 。 七thất 與dữ 涉thiệp 玄huyền 途đồ 順thuận 理lý 生sanh 善thiện 。 名danh 為vi 行hành 識thức 。 八bát 解giải 三tam 界giới 生sanh 死tử 。 盡tận 是thị 我ngã 心tâm 更cánh 無vô 外ngoại 法pháp 。 名danh 無vô 畏úy 識thức 。 九cửu 照chiếu 了liễu 分phân 明minh 如như 鏡kính 顯hiển 像tượng 。 名danh 為vi 現hiện 識thức 。 十thập 法pháp 既ký 妄vọng 起khởi 恃thị 智trí 為vi 懷hoài 令linh 真chân 性tánh 不bất 顯hiển 。 名danh 智trí 障chướng 識thức 。

○# 三tam 第đệ 八bát 識thức 十thập 名danh 者giả 。 一nhất 七thất 後hậu 得đắc 稱xưng 名danh 為vi 八bát 識thức 。 二nhị 真chân 偽ngụy 雜tạp 間gian 名danh 為vi 和hòa 合hợp 識thức 。 三tam 蘊uẩn 積tích 諸chư 法pháp 名danh 為vi 藏tạng 識thức 。 四tứ 住trụ 持trì 起khởi 發phát 名danh 熏huân 變biến 識thức 。 五ngũ 轉chuyển 凡phàm 成thành 聖thánh 名danh 為vi 出xuất 生sanh 識thức 。 六lục 藏tạng 體thể 無vô 斷đoạn 名danh 金kim 剛cang 智trí 識thức 。 七thất 體thể 非phi 靜tĩnh 亂loạn 名danh 寂tịch 滅diệt 識thức 。 八bát 中trung 實thật 非phi 假giả 名danh 為vi 體thể 識thức 。 九cửu 藏tạng 體thể 非phi 迷mê 名danh 本bổn 覺giác 識thức 。 十thập 功công 德đức 圎# 滿mãn 名danh 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 識thức 。

○# 四tứ 第đệ 九cửu 識thức 。 十thập 名danh 者giả 。 一nhất 自tự 體thể 非phi 偽ngụy 名danh 為vi 真chân 識thức 。 二nhị 體thể 非phi 有hữu 無vô 名danh 無vô 相tướng 識thức 。 三tam 軌quỹ 用dụng 不bất 改cải 名danh 法pháp 性tánh 識thức 。 四tứ 真chân 覺giác 常thường 存tồn 體thể 非phi 隱ẩn 顯hiển 名danh 佛Phật 性tánh 真chân 識thức 。 五ngũ 性tánh 絕tuyệt 虚# 假giả 名danh 實thật 際tế 識thức 。 六lục 大đại 用dụng 無vô 方phương 名danh 法Pháp 身thân 識thức 。 七thất 隨tùy 流lưu 不bất 染nhiễm 名danh 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 識thức 。 八bát 阿a 摩ma 羅la 識thức 此thử 翻phiên 名danh 無vô 垢cấu 識thức 。 九cửu 體thể 非phi 一nhất 異dị 名danh 真Chân 如Như 識thức 。 十thập 勝thắng 妙diệu 絕tuyệt 待đãi 號hiệu 不bất 可khả 名danh 目mục 識thức 。

【# 十thập 三tam 板bản 】#

○# 一nhất 法pháp 應ứng 機cơ 。 乃nãi 立lập 異dị 號hiệu 。 如như 天Thiên 帝Đế 釋Thích 千thiên 名danh 。 名danh 雖tuy 不bất 同đồng 。 終chung 是thị 目mục 於ư 天thiên 主chủ 。 豈khởi 有hữu 聞văn 異dị 名danh 故cố 而nhi 言ngôn 非phi 實thật 相tướng 理lý 。 如như 人nhân 供cúng 養dường 帝Đế 釋Thích 毀hủy 憍kiêu 尸thi 迦ca 。 供cúng 養dường 憍kiêu 尸thi 迦ca 毀hủy 於ư 帝Đế 釋Thích 。 如như 此thử 供cúng 養dường 未vị 必tất 得đắc 福phước 。 末mạt 代đại 弘hoằng 法pháp 者giả 亦diệc 尒# 。 或hoặc 信tín 頼# 耶da 。 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 而nhi 毀hủy 畢tất 竟cánh 空không 。 或hoặc 信tín 畢tất 竟cánh 空không 無vô 所sở 有hữu 。 毀hủy 頼# 耶da 識thức 。 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 或hoặc 言ngôn 般Bát 若Nhã 明minh 實thật 相tướng 。 法pháp 華hoa 明minh 一nhất 乗# 。 皆giai 非phi 佛Phật 性tánh 。 此thử 之chi 求cầu 福phước 。 豈khởi 不bất 慮lự 禍họa 。 若nhược 知tri 名danh 異dị 體thể 一nhất 。 則tắc 隨tùy 喜hỷ 之chi 善thiện 遍biến 於ư 法Pháp 界Giới 。 何hà 所sở 諍tranh 乎hồ 。 又hựu 諸chư 經kinh 內nội 逗đậu 緣duyên 稱xưng 機cơ 更cánh 有hữu 多đa 名danh 隨tùy 處xứ 安an 立lập 。 以dĩ 廣quảng 大đại 義nghĩa 無vô 邊biên 目mục 之chi 為vi 海hải 。 以dĩ 圎# 明minh 理lý 顯hiển 稱xưng 之chi 曰viết 珠châu 。 以dĩ 萬vạn 法pháp 所sở 宗tông 號hiệu 之chi 曰viết 王vương 。 以dĩ 能năng 生sanh 一nhất 切thiết 。 名danh 之chi 曰viết 母mẫu 。 但đãn 是thị 無vô 義nghĩa 之chi 真chân 義nghĩa 。 多đa 亦diệc 不bất 多đa 。 無vô 心tâm 之chi 真chân 心tâm 。 一nhất 亦diệc 不bất 一nhất 。 故cố 華hoa 嚴nghiêm 私tư 記ký 云vân 。 取thủ 决# 斷đoạn 義nghĩa 以dĩ 智trí 言ngôn 之chi 。 取thủ 能năng 生sanh 長trưởng 以dĩ 地địa 言ngôn 之chi 。 取thủ 其kỳ 高cao 顯hiển 以dĩ 山sơn 言ngôn 之chi 。 取thủ 其kỳ 深thâm 廣quảng 以dĩ 海hải 言ngôn 之chi 。 取thủ 其kỳ 圎# 淨tịnh 以dĩ 珠châu 言ngôn 之chi 。

第đệ 五ngũ 十thập 一nhất 卷quyển

【# 十thập 二nhị 板bản 】#

○# 問vấn 。 今kim 談đàm 宗tông 顯hiển 性tánh 。 云vân 何hà 廣quảng 引dẫn 三tam 支chi 比tỉ 量lượng 之chi 文văn 。 荅# 。 諸chư 佛Phật 說thuyết 法Pháp 。 尚thượng 依y 俗tục 諦đế 。 况# 三tam 支chi 比tỉ 量lượng 理lý 貫quán 五ngũ 明minh 。 以dĩ 破phá 立lập 為vi 宗tông 。 言ngôn 生sanh 智trí 了liễu 為vi 體thể 。 摧tồi 凡phàm 小tiểu 之chi 異dị 執chấp 。 定định 佛Phật 法Pháp 之chi 綱cương 宗tông 。 所sở 以dĩ 教giáo 無vô 智trí 。 而nhi 不bất 圎# 。 木mộc 非phi 繩thằng 而nhi 靡mĩ 直trực 。 比tỉ 之chi 可khả 以dĩ 生sanh 誠thành 。 信tín 伏phục 邪tà 倒đảo 之chi 疑nghi 心tâm 。 量lượng 之chi 可khả 以dĩ 定định 真chân 詮thuyên 杜đỗ 狂cuồng 愚ngu 之chi 妄vọng 說thuyết 。 故cố 得đắc 正Chánh 法Pháp 之chi 輪luân 永vĩnh 轉chuyển 。 唯duy 識thức 之chi 旨chỉ 廣quảng 行hành 。 則tắc 事sự 有hữu 顯hiển 理lý 之chi 功công 。 言ngôn 有hữu 定định 邦bang 之chi 力lực 。 如như 慈từ 恩ân 大đại 師sư 云vân 。 因nhân 明minh 論luận 者giả 。 元nguyên 唯duy 佛Phật 說thuyết 。 文văn 廣quảng 義nghĩa 散tán 。 備bị 在tại 眾chúng 經kinh 。

第đệ 五ngũ 十thập 二nhị 卷quyển

【# 三tam 板bản 】#

○# 問vấn 。 末mạt 那na 心tâm 所sở 。 何hà 性tánh 所sở 攝nhiếp 。 論luận 荅# 云vân 此thử 意ý 相tương 應ứng 四tứ 煩phiền 惱não 等đẳng 是thị 染nhiễm 法pháp 。 故cố 障chướng 礙ngại 聖thánh 道Đạo 。 隱ẩn 蔽tế 真chân 心tâm 。 說thuyết 名danh 有hữu 覆phú 非phi 善thiện 不bất 善thiện 故cố 名danh 無vô 記ký 。 若nhược 已dĩ 轉chuyển 依y 。 唯duy 是thị 善thiện 性tánh 。 密mật 嚴nghiêm 經kinh 偈kệ 云vân 。 末mạt 那na 緣duyên 藏tạng 識thức 。 如như 磁từ 石thạch 吸hấp 鐵thiết 。 如như 虵xà 有hữu 二nhị 頭đầu 。 各các 別biệt 為vi 其kỳ 業nghiệp 。 染nhiễm 意ý 亦diệc 如như 是thị 。 執chấp 取thủ 阿a 頼# 耶da 。 能năng 為vi 我ngã 事sự 業nghiệp 。 增tăng 長trưởng 於ư 我ngã 所sở 。 復phục 與dữ 意ý 識thức 俱câu 。 為vi 因nhân 而nhi 轉chuyển 謝tạ 。 於ư 身thân 生sanh 煖noãn 觸xúc 。 運vận 動động 作tác 諸chư 業nghiệp 。 飲ẩm 食thực 與dữ 衣y 裳thường 。 隨tùy 物vật 而nhi 受thọ 用dụng 。 騰đằng 躍dược 或hoặc 歌ca 舞vũ 。 種chủng 種chủng 自tự 嬉hi 遊du 。 持trì 諸chư 有hữu 情tình 身thân 。 皆giai 由do 意ý 功công 力lực 。 如như 火hỏa 輪luân 垂thùy 髮phát 。 乾càn 闥thát 婆bà 之chi 城thành 。 不bất 了liễu 唯duy 自tự 心tâm 。 妄vọng 起khởi 諸chư 分phân 別biệt 。 身thân 相tướng 噐# 世thế 間gian 。 如như 動động 鞦# 韆# 勢thế 。 無vô 力lực 不bất 堅kiên 固cố 。 分phân 別biệt 亦diệc 復phục 然nhiên 。 分phân 別biệt 無vô 所sở 依y 。 但đãn 行hành 於ư 自tự 鏡kính 。 譬thí 如như 鏡kính 中trung 像tượng 。 識thức 種chủng 動động 而nhi 見kiến 。 愚ngu 夫phu 此thử 迷mê 惑hoặc 。 非phi 諸chư 明minh 智trí 者giả 。 仁nhân 主chủ 應ưng 當đương 知tri 。 此thử 三tam 皆giai 識thức 現hiện 。 於ư 斯tư 遠viễn 離ly 處xứ 。 是thị 即tức 圎# 成thành 實thật 。

【# 八bát 板bản 】#

○# 問vấn 。 若nhược 無vô 末mạt 那na 。 有hữu 何hà 等đẳng 過quá 。 荅# 。 若nhược 無vô 第đệ 七thất 則tắc 無vô 凡phàm 可khả 猒# 。 無vô 聖thánh 可khả 欣hân 。 凡phàm 聖thánh 不bất 成thành 。 染nhiễm 淨tịnh 俱câu 失thất 。 論luận 云vân 。 是thị 故cố 定định 應ưng 別biệt 有hữu 此thử 意ý 。 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 無vô 想tưởng 有hữu 情tình 。 一nhất 期kỳ 生sanh 中trung 。 心tâm 心tâm 所sở 滅diệt 。 若nhược 無vô 此thử 識thức 彼bỉ 應ưng 無vô 染nhiễm 。 謂vị 彼bỉ 長trường 時thời 無vô 六lục 轉chuyển 識thức 。 若nhược 無vô 此thử 意ý 。 我ngã 執chấp 便tiện 無vô 。 乃nãi 至chí 故cố 應ưng 別biệt 有hữu 染nhiễm 污ô 末mạt 那na 。 於ư 無vô 想tưởng 天thiên 恆hằng 起khởi 我ngã 執chấp 。 由do 斯tư 賢hiền 聖thánh 同đồng 呵ha 猒# 彼bỉ 。 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 異dị 生sanh 善thiện 染nhiễm 無vô 記ký 心tâm 時thời 。 恆hằng 帶đái 我ngã 執chấp 。 若nhược 無vô 此thử 識thức 。 彼bỉ 不bất 應ưng 有hữu 。 謂vị 異dị 生sanh 類loại 三tam 性tánh 心tâm 時thời 。 雖tuy 外ngoại 起khởi 諸chư 業nghiệp 。 而nhi 內nội 恆hằng 執chấp 我ngã 。 內nội 執chấp 我ngã 故cố 。 令linh 六lục 識thức 中trung 所sở 起khởi 施thí 等đẳng 不bất 能năng 亡vong 相tương/tướng 。 故cố 瑜du 伽già 說thuyết 。 染nhiễm 污ô 末mạt 那na 為vi 識thức 依y 止chỉ 。 彼bỉ 未vị 滅diệt 時thời 。 相tương/tướng 了liễu 別biệt 縛phược 。 不bất 得đắc 解giải 脫thoát 。 末mạt 那na 滅diệt 已dĩ 相tương/tướng 縛phược 解giải 脫thoát 。 言ngôn 相tương/tướng 縛phược 者giả 。 謂vị 於ư 境cảnh 相tướng 不bất 能năng 了liễu 達đạt 。 如như 幻huyễn 事sự 等đẳng 。 由do 斯tư 見kiến 分phần/phân 相tương/tướng 分phần/phân 所sở 拘câu 。 不bất 得đắc 自tự 在tại 。 故cố 名danh 相tướng 縛phược 。 依y 如như 是thị 義nghĩa 有hữu 伽già 陀đà 言ngôn 。 如như 是thị 染nhiễm 污ô 意ý 。 是thị 識thức 之chi 所sở 依y 。 此thử 意ý 未vị 滅diệt 時thời 。 識thức 縛phược 終chung 不bất 脫thoát 。 釋thích 云vân 。 於ư 無vô 想tưởng 天thiên 恆hằng 起khởi 我ngã 執chấp 。 由do 斯tư 賢hiền 聖thánh 同đồng 呵ha 猒# 彼bỉ 者giả 。 有hữu 第đệ 七thất 於ư 彼bỉ 起khởi 我ngã 執chấp 。 是thị 異dị 生sanh 故cố 。 出xuất 定định 已dĩ 後hậu 。 復phục 沉trầm 生sanh 死tử 。 起khởi 諸chư 煩phiền 惱não 。 聖thánh 賢hiền 呵ha 彼bỉ 。 若nhược 無vô 第đệ 七thất 不bất 應ưng 呵ha 彼bỉ 無vô 過quá 失thất 果quả 。 猶do 執chấp 我ngã 故cố 。 令linh 六lục 識thức 中trung 所sở 起khởi 施thí 等đẳng 不bất 能năng 妄vọng 相tương/tướng 者giả 。 此thử 我ngã 外ngoại 緣duyên 行hành 相tương/tướng 麄# 動động 非phi 第đệ 七thất 起khởi 。 由do 第đệ 七thất 故cố 第đệ 六lục 起khởi 。 此thử 全toàn 由do 七thất 生sanh 增tăng 明minh 為vi 論luận 第đệ 六lục 識thức 中trung 我ngã 執chấp 體thể 有hữu 間gian 斷đoạn 。 通thông 三tam 性tánh 心tâm 間gian 雜tạp 生sanh 故cố 。 第đệ 七thất 不bất 緣duyên 外ngoại 境cảnh 生sanh 故cố 。 已dĩ 上thượng 略lược 錄lục 第đệ 七thất 末mạt 那na 。 諸chư 教giáo 同đồng 詮thuyên 。 群quần 賢hiền 共cộng 釋thích 。 創sáng/sang 入nhập 道đạo 者giả 此thử 意ý 須tu 明minh 。 是thị 起khởi 凡phàm 聖thánh 之chi 因nhân 冝# 窮cùng 體thể 性tánh 。 乃nãi 立lập 解giải 惑hoặc 之chi 本bổn 可khả 究cứu 根căn 原nguyên 。 迷mê 之chi 則tắc 為vi 人nhân 法pháp 執chấp 之chi 愚ngu 。 悟ngộ 之chi 則tắc 成thành 平bình 等đẳng 性tánh 之chi 智trí 。 於ư 諸chư 識thức 內nội 獨độc 得đắc 意ý 名danh 。 向hướng 有hữu 漏lậu 中trung 作tác 無vô 明minh 主chủ 。 不bất 閒gian/nhàn 不bất 斷đoạn 無vô 想tưởng 定định 治trị 而nhi 不bất 消tiêu 。 常thường 審thẩm 常thường 恆hằng 四tứ 空không 天thiên 避tị 而nhi 還hoàn 起khởi 。 雖tuy 有hữu 覆phú 而nhi 無vô 記ký 。 不bất 外ngoại 執chấp 而nhi 內nội 緣duyên 。 常thường 起khởi 現hiện 行hành 。 能năng 蔽tế 真chân 而nhi 障chướng 道đạo 。 唯duy 稱xưng 不bất 共cộng 。 但đãn 成thành 染nhiễm 而nhi 潤nhuận 生sanh 。 是thị 以dĩ 欲dục 透thấu 塵trần 勞lao 須tu 知tri 要yếu 徑kính 。 將tương 施thí 妙diệu 藥dược 先tiên 候hậu 病bệnh 源nguyên 。 若nhược 細tế 意ý 推thôi 尋tầm 冥minh 心tâm 體thể 察sát 。 則tắc 何hà 塵trần 而nhi 不bất 出xuất 。 何hà 病bệnh 而nhi 不bất 消tiêu 。 斷đoạn 惑hoặc 之chi 門môn 。 斯tư 為vi 要yếu 矣hĩ 。

第đệ 五ngũ 十thập 四tứ 卷quyển

【# 一nhất 板bản 】#

○# 密mật 嚴nghiêm 經kinh 偈kệ 云vân 。 是thị 時thời 金Kim 剛Cang 藏Tạng 。 復phục 告cáo 大đại 眾chúng 言ngôn 。 頼# 耶da 無vô 始thỉ 來lai 。 為vi 戲hí 論luận 熏huân 習tập 。 諸chư 業nghiệp 所sở 繫hệ 縛phược 。 輪luân 轉chuyển 無vô 有hữu 窮cùng 。 亦diệc 如như 於ư 大đại 海hải 。 因nhân 風phong 起khởi 波ba 浪lãng 。 恆hằng 生sanh 亦diệc 恆hằng 滅diệt 。 不bất 斷đoạn 亦diệc 不bất 常thường 。 由do 不bất 悟ngộ 自tự 心tâm 。 隨tùy 識thức 境cảnh 界giới 現hiện 。 若nhược 了liễu 於ư 自tự 心tâm 。 如như 火hỏa 焚phần 薪tân 盡tận 。 通thông 達đạt 於ư 無vô 漏lậu 。 則tắc 名danh 為vi 聖thánh 人nhân 。 藏tạng 識thức 變biến 眾chúng 境cảnh 。 弥# 綸luân 於ư 世thế 間gian 。 意ý 執chấp 我ngã 我ngã 所sở 。 思tư 量lượng 恆hằng 流lưu 轉chuyển 。 諸chư 識thức 類loại 差sai 別biệt 。 各các 各các 了liễu 自tự 境cảnh 。 積tích 習tập 業nghiệp 為vi 心tâm 。 遍biến 積tích 習tập 名danh 意ý 。 了liễu 別biệt 名danh 為vi 識thức 。 五ngũ 識thức 取thủ 現hiện 境cảnh 。 如như 翳ế 見kiến 毛mao 輪luân 。 隨tùy 見kiến 而nhi 迷mê 惑hoặc 。 於ư 似tự 色sắc 心tâm 中trung 。 非phi 色sắc 計kế 於ư 色sắc 。 譬thí 如như 摩ma 尼ni 珠châu 。 日nhật 月nguyệt 光quang 所sở 照chiếu 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 現hiện 。 各các 雨vũ 自tự 類loại 物vật 。 阿a 頼# 耶da 亦diệc 尒# 。 如Như 來Lai 清thanh 淨tịnh 藏tạng 。 和hòa 合hợp 於ư 習tập 氣khí 。 變biến 現hiện 周chu 世thế 間gian 。 與dữ 無vô 漏lậu 相tương 應ứng 。 雨vũ 諸chư 功công 德đức 法Pháp 。 譬thí 如như 乳nhũ 變biến 異dị 。 成thành 酪lạc 至chí 酪lạc 漿tương 。 藏tạng 識thức 亦diệc 如như 是thị 。 變biến 似tự 於ư 眾chúng 色sắc 。 如như 翳ế 見kiến 毛mao 輪luân 。 有hữu 情tình 亦diệc 復phục 尒# 。 以dĩ 惡ác 習tập 氣khí 翳ế 。 住trụ 藏tạng 識thức 眼nhãn 中trung 。 於ư 諸chư 非phi 色sắc 處xứ 。 此thử 所sở 見kiến 諸chư 色sắc 。 猶do 如như 於ư 陽dương 燄diệm 。 遠viễn 離ly 於ư 有hữu 無vô 。 皆giai 頼# 耶da 所sở 現hiện 。 仁nhân 者giả 依y 眼nhãn 色sắc 。 而nhi 生sanh 似tự 色sắc 識thức 。 如như 幻huyễn 住trụ 眼nhãn 中trung 。 飄phiêu 動động 猶do 熱nhiệt 燄diệm 。 色sắc 皆giai 是thị 藏tạng 識thức 。 與dữ 色sắc 習tập 相tương 應ứng 。 變biến 似tự 體thể 非phi 有hữu 。 愚ngu 夫phu 妄vọng 分phân 別biệt 。 諸chư 昬# 醉túy 放phóng 逸dật 。 坐tọa 臥ngọa 及cập 狂cuồng 走tẩu 。 頓đốn 起khởi 諸chư 事sự 業nghiệp 。 皆giai 是thị 頼# 耶da 識thức 。 猶do 如như 盛thịnh 赫hách 日nhật 。 舒thư 光quang 照chiếu 於ư 地địa 。 蒸chưng 氣khí 如như 水thủy 流lưu 。 渴khát 獸thú 望vọng 之chi 走tẩu 。 頼# 耶da 亦diệc 復phục 尒# 。 體thể 性tánh 實thật 非phi 色sắc 。 而nhi 似tự 於ư 色sắc 現hiện 。 惡ác 覺giác 妄vọng 生sanh 著trước 。 如như 磁từ 石thạch 吸hấp 鐵thiết 。 迅tấn 速tốc 而nhi 移di 轉chuyển 。 雖tuy 無vô 於ư 情tình 識thức 。 似tự 情tình 識thức 而nhi 動động 。 如như 是thị 頼# 耶da 識thức 。 為vi 生sanh 死tử 所sở 攝nhiếp 。 往vãng 來lai 於ư 諸chư 趣thú 。 非phi 我ngã 而nhi 似tự 我ngã 。 如như 海hải 中trung 漂phiêu 物vật 。 無vô 思tư 隨tùy 流lưu 水thủy 。 頼# 耶da 無vô 分phân 別biệt 。 依y 身thân 而nhi 運vận 動động 。 譬thí 如như 二nhị 象tượng 闘# 。 被bị 傷thương 者giả 永vĩnh 退thoái 。 頼# 耶da 亦diệc 如như 是thị 。 斷đoạn 染nhiễm 無vô 流lưu 轉chuyển 。 譬thí 如như 淨tịnh 蓮liên 華hoa 。 離ly 泥nê 而nhi 皎hiệu 潔khiết 。 人nhân 天thiên 皆giai 受thọ 用dụng 。 莫mạc 不bất 咸hàm 珍trân 敬kính 。 如như 是thị 頼# 耶da 識thức 。 出xuất 於ư 習tập 氣khí 轉chuyển 。 依y 得đắc 清thanh 淨tịnh 佛Phật 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 所sở 熏huân 習tập 。 譬thí 如như 殊thù 勝thắng 寶bảo 。 野dã 人nhân 所sở 輕khinh 賤tiện 。 若nhược 用dụng 飾sức 冕# 旒lưu 。 則tắc 為vi 王vương 頂đảnh 戴đái 。 如như 是thị 頼# 耶da 識thức 。 是thị 清thanh 淨tịnh 佛Phật 性tánh 。 凡phàm 位vị 恆hằng 雜tạp 染nhiễm 。 佛Phật 果Quả 常thường 寶bảo 持trì 。 如như 羙# 玉ngọc 在tại 水thủy 。 苔# 衣y 所sở 緾# 覆phú 。 頼# 耶da 處xứ 生sanh 死tử 。 習tập 氣khí 縈oanh 不bất 現hiện 。 於ư 此thử 頼# 耶da 識thức 。 有hữu 二nhị 取thủ 相tương 生sanh 。 如như 虵xà 有hữu 二nhị 頭đầu 。 隨tùy 樂nhạo/nhạc/lạc 而nhi 同đồng 往vãng 。 頼# 耶da 亦diệc 如như 是thị 。 與dữ 諸chư 色sắc 相tướng 具cụ 。 一nhất 切thiết 諸chư 世thế 間gian 。 取thủ 之chi 以dĩ 為vi 色sắc 。 惡ác 覺giác 者giả 迷mê 惑hoặc 。 計kế 為vi 我ngã 我ngã 所sở 。 若nhược 有hữu 若nhược 非phi 有hữu 。 自tự 在tại 作tác 世thế 間gian 。 頼# 耶da 雖tuy 變biến 現hiện 。 體thể 性tánh 恆hằng 甚thậm 深thâm 。 於ư 諸chư 無vô 智trí 人nhân 。 悉tất 不bất 能năng 覺giác 了liễu 。 譬thí 如như 於ư 幻huyễn 師sư 。 幻huyễn 作tác 種chủng 種chủng 獸thú 。 或hoặc 行hành 而nhi 或hoặc 走tẩu 。 似tự 有hữu 情tình 非phi 實thật 。 頼# 耶da 亦diệc 如như 是thị 。 幻huyễn 作tác 於ư 世thế 間gian 。 一nhất 切thiết 諸chư 有hữu 情tình 。 體thể 性tánh 無vô 真chân 實thật 。 凡phàm 愚ngu 不bất 能năng 了liễu 。 妄vọng 生sanh 於ư 取thủ 著trước 。 起khởi 微vi 塵trần 勝thắng 性tánh 。 有hữu 無vô 異dị 分phân 別biệt 。 及cập 與dữ 於ư 梵Phạm 天Thiên 。 丈trượng 夫phu 等đẳng 諸chư 見kiến 。

又hựu 識thức 之chi 於ư 根căn 乍sạ 出xuất 乍sạ 入nhập 。 如như 鹿lộc 在tại 網võng 。 猶do 鳥điểu 處xứ 籠lung 。 啄trác 一nhất 捨xả 一nhất 。 周chu 而nhi 復phục 始thỉ 。 無vô 暫tạm 休hưu 息tức 。 識thức 在tại 根căn 籠lung 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 或hoặc 在tại 於ư 耳nhĩ 。 或hoặc 在tại 於ư 眼nhãn 。 來lai 去khứ 無vô 定định 。 不bất 可khả 執chấp 常thường 。 雖tuy 復phục 無vô 定định 。 相tương 續tục 不bất 斷đoạn 。 何hà 為vi 不bất 斷đoạn 。 以dĩ 妙diệu 用dụng 無vô 間gian 故cố 。 若nhược 凡phàm 夫phu 為vi 色sắc 塵trần 所sở 縛phược 。 不bất 得đắc 自tự 在tại 。 若nhược 見kiến 一nhất 法pháp 。 則tắc 被bị 一nhất 法pháp 礙ngại 。 不bất 能năng 圎# 通thông 法Pháp 界Giới 。 是thị 以dĩ 金kim 剛cang 經Kinh 云vân 。 若nhược 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 心tâm 住trụ 於ư 法pháp 。 而nhi 行hành 布bố 施thí 。 如như 人nhân 入nhập 暗ám 。 則tắc 無vô 所sở 見kiến 。 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 云vân 。 由do 塵trần 發phát 知tri 。 因nhân 根căn 有hữu 相tướng 。 相tương 見kiến 無vô 性tánh 。 猶do 若nhược 交giao 蘆lô 。 由do 塵trần 發phát 知tri 者giả 。 即tức 見kiến 分phần/phân 。 因nhân 根căn 有hữu 相tướng 者giả 。 即tức 相tương/tướng 分phần/phân 。 相tương 見kiến 無vô 性tánh 者giả 。 心tâm 境cảnh 互hỗ 生sanh 各các 無vô 自tự 體thể 。 心tâm 不bất 自tự 立lập 。 由do 塵trần 發phát 知tri 。 境cảnh 不bất 自tự 生sanh 。 因nhân 根căn 有hữu 相tướng 。 二nhị 虚# 相tương/tướng 倚ỷ 。 猶do 若nhược 交giao 蘆lô 。 知tri 見kiến 立lập 知tri 。 即tức 無vô 明minh 本bổn 。 知tri 見kiến 無vô 見kiến 。 斯tư 即tức 涅Niết 槃Bàn 。 但đãn 了liễu 了liễu 見kiến 無vô 可khả 見kiến 。 無vô 可khả 見kiến 即tức 通thông 法Pháp 界Giới 見kiến 。 即tức 是thị 涅Niết 槃Bàn 。 若nhược 了liễu 了liễu 聞văn 無vô 可khả 聞văn 。 無vô 可khả 聞văn 即tức 通thông 法Pháp 界Giới 聞văn 。 即tức 是thị 涅Niết 槃Bàn 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 本bổn 來lai 涅Niết 槃Bàn 。 以dĩ 分phân 別biệt 心tâm 妄vọng 見kiến 所sở 隔cách 。 不bất 知tri 自tự 識thức 。 翻phiên 作tác 無vô 明minh 。

【# 五ngũ 板bản 】#

還hoàn 原nguyên 集tập 自tự 他tha 觀quán 門môn 云vân 。 兩lưỡng 身thân 為vi 自tự 他tha 。 彼bỉ 身thân 為vi 他tha 。 己kỷ 身thân 為vi 自tự 。 一nhất 身thân 復phục 為vi 自tự 他tha 。 色sắc 身thân 為vi 他tha 。 心tâm 即tức 為vi 自tự 。 心tâm 復phục 為vi 自tự 他tha 。 心tâm 即tức 為vi 他tha 。 智trí 即tức 為vi 自tự 。 智trí 復phục 有hữu 自tự 他tha 。 有hữu 所sở 得đắc 智trí 為vi 他tha 。 無vô 所sở 得đắc 智trí 為vi 自tự 。 無vô 所sở 得đắc 智trí 復phục 有hữu 自tự 他tha 。 淨tịnh 智trí 為vi 他tha 。 是thị 淨tịnh 亦diệc 淨tịnh 為vi 自tự 。 觀quán 身thân 實thật 相tướng 。 觀quán 佛Phật 亦diệc 然nhiên 。 稽khể 首thủ 如như 空không 無vô 所sở 依y 。 心tâm 淨tịnh 已dĩ 度độ 諸chư 禪thiền 定định 。 無vô 住trụ 則tắc 無vô 本bổn 。 覺giác 此thử 名danh 為vi 佛Phật 。 假giả 名danh 名danh 為vi 佛Phật 。 亦diệc 無vô 佛Phật 可khả 成thành 。 無vô 成thành 可khả 成thành 。 無vô 出xuất 可khả 出xuất 。 是thị 名danh 佛Phật 出xuất 。 無vô 所sở 見kiến 了liễu 了liễu 見kiến 。 了liễu 了liễu 見kiến 無vô 所sở 見kiến 。 但đãn 有hữu 名danh 字tự 。 名danh 字tự 性tánh 空không 無vô 所sở 有hữu 。 鏡kính 像tượng 如như 虚# 空không 。 虚# 空không 如như 鏡kính 像tượng 。 色sắc 心tâm 如như 虚# 空không 。 虚# 空không 如như 色sắc 心tâm 。 色sắc 心tâm 如như 鏡kính 像tượng 。 鏡kính 像tượng 身thân 無vô 二nhị 。 亦diệc 復phục 非phi 是thị 一nhất 。 若nhược 能năng 如như 是thị 解giải 。 諸chư 佛Phật 從tùng 中trung 出xuất 。 諸chư 佛Phật 為vi 有hữu 名danh 。 如như 空không 應ưng 響hưởng 聲thanh 。 無vô 心tâm 究cứu 竟cánh 道đạo 。 法pháp 法pháp 自tự 然nhiên 平bình 。 平bình 處xứ 亦diệc 無vô 平bình 。 無vô 平bình 作tác 平bình 說thuyết 。 此thử 中trung 言ngôn 語ngữ 斷đoạn 。 心tâm 行hành 處xứ 亦diệc 滅diệt 。 眼nhãn 空không 保bảo 色sắc 空không 。 色sắc 空không 保bảo 眼nhãn 空không 。 兩lưỡng 空không 自tự 相tương/tướng 保bảo 。 則tắc 無vô 眼nhãn 識thức 賊tặc 。 耳nhĩ 空không 保bảo 聲thanh 空không 。 聲thanh 空không 保bảo 耳nhĩ 空không 。 兩lưỡng 空không 自tự 相tương/tướng 保bảo 。 則tắc 無vô 耳nhĩ 識thức 賊tặc 。 鼻tị 空không 保bảo 香hương 空không 。 香hương 空không 保bảo 鼻tị 空không 。 兩lưỡng 空không 自tự 相tương/tướng 保bảo 。 則tắc 無vô 鼻tị 識thức 賊tặc 。 舌thiệt 空không 保bảo 味vị 空không 。 味vị 空không 保bảo 舌thiệt 空không 。 兩lưỡng 空không 自tự 相tương/tướng 保bảo 。 則tắc 無vô 舌thiệt 識thức 賊tặc 。 身thân 空không 保bảo 觸xúc 空không 。 觸xúc 空không 保bảo 身thân 空không 。 兩lưỡng 空không 自tự 相tương/tướng 保bảo 。 則tắc 無vô 身thân 識thức 賊tặc 。 心tâm 空không 保bảo 法pháp 空không 。 法pháp 空không 保bảo 心tâm 空không 。 還hoàn 是thị 一nhất 空không 能năng 保bảo 二nhị 空không 。 亦diệc 能năng 保bảo 一nhất 空không 。 是thị 故cố 號hiệu 空không 空không 。 假giả 名danh 說thuyết 見kiến 諦Đế 。 若nhược 知tri 六lục 根căn 淨tịnh 。 即tức 無vô 六lục 塵trần 賊tặc 。 若nhược 無vô 六lục 塵trần 賊tặc 。 心tâm 王vương 自tự 清thanh 淨tịnh 。 方phương 便tiện 持trì 化hóa 凡phàm 。 題đề 名danh 號hiệu 佛Phật 性tánh 。 釋thích 曰viết 。 是thị 以dĩ 若nhược 眼nhãn 空không 色sắc 不bất 空không 。 色sắc 空không 眼nhãn 不bất 空không 。 則tắc 不bất 可khả 相tương/tướng 保bảo 。 以dĩ 根căn 境cảnh 異dị 故cố 必tất 為vi 侵xâm 害hại 。 若nhược 同đồng 一nhất 性tánh 。 即tức 無vô 疑nghi 矣hĩ 。 如như 世thế 間gian 作tác 保bảo 之chi 人nhân 。 若nhược 是thị 忠trung 良lương 人nhân 。 即tức 可khả 忠trung 良lương 人nhân 作tác 保bảo 。 若nhược 是thị 惡ác 行hành 人nhân 。 則tắc 不bất 可khả 保bảo 。 以dĩ 情tình 性tánh 異dị 故cố 。 六lục 種chủng 根căn 塵trần 和hòa 合hợp 既ký 尒# 。 一nhất 切thiết 萬vạn 法pháp 。 順thuận 旨chỉ 亦diệc 然nhiên 。 故cố 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 云vân 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 根căn 塵trần 同đồng 原nguyên 。

縛phược 脫thoát 無vô 二nhị 。 識thức 性tánh 虚# 妄vọng 。 猶do 如như 空không 華hoa 。

【# 七thất 板bản 】#

○# 夫phu 宗tông 鏡kính 所sở 錄lục 。 皆giai 是thị 現hiện 證chứng 法Pháp 門môn 。 一nhất 入nhập 全toàn 真chân 。 更cánh 無vô 前tiền 後hậu 。 如như 或hoặc 不bất 信tín 。 但đãn 靜tĩnh 思tư 看khán 。 若nhược 見kiến 一nhất 念niệm 無vô 生sanh 自tự 然nhiên 與dữ 經kinh 冥minh 合hợp 。 如như 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 念Niệm 佛Phật 三Tam 昧Muội 經kinh 偈kệ 云vân 。 此thử 身thân 常thường 無vô 知tri 。 如như 草thảo 木mộc 瓦ngõa 礫lịch 。 菩Bồ 提Đề 無vô 形hình 色sắc 。 寂tịch 滅diệt 相tương/tướng 不bất 生sanh 。 身thân 不bất 觸xúc 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 提Đề 不bất 觸xúc 身thân 。 心tâm 不bất 觸xúc 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 提Đề 不bất 觸xúc 心tâm 。 而nhi 能năng 有hữu 相tương 觸xúc 。 實thật 謂vị 不bất 思tư 議nghị 。 釋thích 曰viết 。 故cố 知tri 色sắc 不bất 至chí 眼nhãn 。 耳nhĩ 不bất 倒đảo 聲thanh 。 而nhi 有hữu 見kiến 聞văn 。 是thị 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 以dĩ 自tự 性tánh 離ly 中trung 而nhi 有hữu 顯hiển 現hiện 。 故cố 知tri 六lục 根căn 無vô 對đối 。 皆giai 是thị 無vô 諍tranh 法Pháp 門môn 。 諸chư 境cảnh 含hàm 虚# 。 盡tận 冥minh 不bất 二nhị 之chi 道đạo 。 即tức 今kim 眾chúng 生sanh 境cảnh 界giới 。 真chân 不bất 可khả 思tư 議nghị 矣hĩ 。 曷hạt 用dụng 遠viễn 求cầu 諸chư 聖thánh 作tác 用dụng 。 而nhi 自tự 鄙bỉ 劣liệt 者giả 哉tai 。 此thử 宗tông 鏡kính 是thị 照chiếu 眾chúng 生sanh 之chi 癡si 闇ám 。 同đồng 諸chư 佛Phật 之chi 光quang 明minh 。 使sử 法Pháp 界Giới 含hàm 生sanh 一nhất 時thời 圎# 證chứng 。 如như 法Pháp 集tập 經Kinh 云vân 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 眼nhãn 色sắc 二nhị 法pháp 無vô 所sở 諍tranh 竸# 。 以dĩ 不bất 和hòa 合hợp 故cố 。 以dĩ 此thử 二nhị 法Pháp 。 不bất 相tương 到đáo 故cố 。 夫phu 不bất 合hợp 不bất 到đáo 。 法pháp 皆giai 無vô 違vi 諍tranh 。

世Thế 尊Tôn 。 法pháp 無vô 有hữu 二nhị 。 是thị 故cố 不bất 諍tranh 。

【# 九cửu 板bản 】#

○# 佛Phật 母mẫu 經Kinh 云vân 。 阿a 姉# 。 眼nhãn 不bất 見kiến 色sắc 。 乃nãi 至chí 意ý 不bất 知tri 法pháp 。 如như 是thị 菩Bồ 提Đề 。 離ly 故cố 眼nhãn 色sắc 離ly 。 乃nãi 至chí 菩Bồ 提Đề 。 離ly 故cố 意ý 法pháp 離ly 等đẳng 。 入nhập 楞lăng 伽già 經kinh 偈kệ 云vân 。 如như 水thủy 流lưu 枯khô 竭kiệt 。 波ba 浪lãng 則tắc 不bất 起khởi 。 如như 是thị 意ý 識thức 滅diệt 。 種chủng 種chủng 識thức 不bất 生sanh 。 又hựu 偈kệ 云vân 。 此thử 中trung 無vô 心tâm 識thức 。 如như 虚# 空không 陽dương 燄diệm 。 如như 是thị 知tri 諸chư 法pháp 。 而nhi 不bất 知tri 一nhất 法pháp 。 究cứu 竟cánh 一nhất 乗# 寶bảo 。 寶bảo 性tánh 論luận 偈kệ 云vân 。 如như 一nhất 切thiết 世thế 閒gian/nhàn 。 依y 虚# 空không 生sanh 滅diệt 。 依y 於ư 無vô 漏lậu 界giới 。 有hữu 諸chư 根căn 生sanh 滅diệt 。 火hỏa 不bất 燒thiêu 虚# 空không 。 若nhược 燒thiêu 無vô 是thị 處xứ 。 如như 是thị 老lão 病bệnh 死tử 。 不bất 能năng 燒thiêu 佛Phật 性tánh 。 地địa 依y 於ư 水thủy 住trụ 。 水thủy 復phục 依y 於ư 風phong 。 風phong 依y 於ư 虚# 空không 。 空không 不bất 依y 地địa 等đẳng 。 如như 是thị 蔭ấm 界giới 根căn 。 住trụ 煩phiền 惱não 業nghiệp 中trung 。 諸chư 煩phiền 惱não 業nghiệp 等đẳng 。 住trụ 不bất 善thiện 思tư 惟duy 。 不bất 善thiện 思tư 惟duy 行hành 。 住trụ 清thanh 淨tịnh 心tâm 中trung 。 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 不bất 住trụ 彼bỉ 諸chư 法pháp 。 蔭ấm 入nhập 界giới 如như 地địa 。 煩phiền 惱não 業nghiệp 如như 水thủy 。 不bất 正chánh 念niệm 如như 風phong 。 淨tịnh 心tâm 界giới 如như 空không 。 依y 性tánh 起khởi 邪tà 念niệm 。 念niệm 起khởi 煩phiền 惱não 業nghiệp 。 能năng 起khởi 蔭ấm 界giới 入nhập 。 依y 止chỉ 於ư 五ngũ 蔭ấm 。 界giới 入nhập 等đẳng 諸chư 法pháp 。 有hữu 諸chư 根căn 生sanh 滅diệt 。 如như 世thế 界giới 成thành 壞hoại 。 淨tịnh 心tâm 如như 虚# 空không 。 無vô 因nhân 復phục 無vô 緣duyên 。 及cập 無vô 和hòa 合hợp 義nghĩa 。 亦diệc 無vô 生sanh 住trụ 滅diệt 。 如như 虚# 空không 淨tịnh 心tâm 。 常thường 明minh 無vô 轉chuyển 變biến 。 為vi 虚# 妄vọng 分phân 別biệt 。 客khách 塵trần 煩phiền 惱não 染nhiễm 。 又hựu 五ngũ 現hiện 識thức 不bất 動động 。 唯duy 意ý 識thức 分phân 別biệt 。

【# 十thập 板bản 】#

○# 問vấn 。 意ý 識thức 緣duyên 境cảnh 多đa 少thiểu 。 三tam 境cảnh 三tam 量lượng 如như 何hà 分phân 別biệt 。 荅# 。 古cổ 德đức 云vân 。 第đệ 六lục 意ý 識thức 即tức 比tỉ 量lượng 意ý 識thức 。 能năng 緣duyên 三tam 世thế 法pháp 三tam 性tánh 法pháp 三tam 界giới 法pháp 一nhất 百bách 法pháp 等đẳng 。 法pháp 尒# 皆giai 是thị 第đệ 六lục 意ý 識thức 緣duyên 也dã 。 有hữu 二nhị 。 一nhất 明minh 了liễu 。 二nhị 獨độc 頭đầu 。 且thả 明minh 了liễu 者giả 。 唯duy 於ư 五ngũ 根căn 門môn 中trung 取thủ 五ngũ 塵trần 境cảnh 。 是thị 初sơ 念niệm 與dữ 五ngũ 同đồng 緣duyên 時thời 。 率suất 尒# 心tâm 中trung 唯duy 是thị 現hiện 量lượng 緣duyên 其kỳ 實thật 五ngũ 塵trần 境cảnh 。 若nhược 後hậu 念niệm 已dĩ 去khứ 不bất 妨phương 通thông 比tỉ 量lượng 非phi 量lượng 作tác 行hành 解giải 緣duyên 其kỳ 長trường/trưởng 等đẳng 假giả 色sắc 即tức 比tỉ 量lượng 。 或hoặc 於ư 五ngũ 塵trần 上thượng 起khởi 執chấp 時thời 便tiện 是thị 非phi 量lượng 即tức 明minh 了liễu 意ý 識thức 前tiền 後hậu 許hứa 通thông 三tam 量lượng 。 三tam 境cảnh 中trung 若nhược 緣duyên 五ngũ 塵trần 實thật 法pháp 時thời 是thị 性tánh 境cảnh 。 若nhược 後hậu 念niệm 行hành 解giải 心tâm 緣duyên 長trường/trưởng 等đẳng 假giả 色sắc 時thời 即tức 真chân 獨độc 影ảnh 似tự 帶đái 質chất 。 二nhị 獨độc 頭đầu 意ý 識thức 有hữu 三tam 。 一nhất 夢mộng 中trung 獨độc 頭đầu 亦diệc 緣duyên 十thập 八bát 界giới 法pháp 。 唯duy 是thị 獨độc 影ảnh 境cảnh 非phi 實thật 。 此thử 夢mộng 中trung 境cảnh 唯duy 是thị 法pháp 處xứ 収thâu 。 亦diệc 無vô 本bổn 質chất 。 二nhị 覺giác 窹# 獨độc 頭đầu 。 而nhi 緣duyên 一nhất 切thiết 法pháp 。 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 。 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 有hữu 體thể 無vô 體thể 。 空không 華hoa 兔thố 角giác 三tam 世thế 一nhất 切thiết 。 法pháp 皆giai 悉tất 緣duyên 得đắc 。 問vấn 。 此thử 覺giác 窹# 意ý 識thức 一nhất 念niệm 緣duyên 十thập 八bát 界giới 時thời 。 有hữu 幾kỷ 相tương/tướng 分phần/phân 。 幾kỷ 本bổn 質chất 幾kỷ 見kiến 分phần/phân 。 荅# 。 本bổn 質chất 相tương/tướng 分phần/phân 各các 有hữu 十thập 八bát 。 見kiến 分phần/phân 唯duy 一nhất 。 問vấn 。 如như 何hà 有hữu 十thập 八bát 相tướng 分phần/phân 。 荅# 。 十thập 八bát 相tương/tướng 分phần/phân 從tùng 十thập 八bát 本bổn 質chất 起khởi 。 即tức 有hữu 十thập 八bát 相tướng 分phần/phân 。 如như 一nhất 面diện 鏡kính 中trung 觀quán 無vô 量lượng 人nhân 影ảnh 。 外ngoại 邊biên 有hữu 十thập 八bát 實thật 人nhân 。 鏡kính 即tức 是thị 一nhất 。 於ư 鏡kính 上thượng 現hiện 有hữu 十thập 八bát 人nhân 影ảnh 像tượng 。 見kiến 分phần/phân 亦diệc 尒# 。 一nhất 見kiến 分phần/phân 能năng 緣duyên 得đắc 十thập 八bát 相tương/tướng 分phần/phân 。 若nhược 質chất 影ảnh 有hữu 十thập 八bát 。 以dĩ 是thị 所sở 緣duyên 境cảnh 則tắc 無vô 過quá 。 若nhược 一nhất 念niệm 有hữu 十thập 八bát 見kiến 分phần/phân 。 便tiện 有hữu 多đa 心tâm 過quá 。 三tam 定định 中trung 獨độc 頭đầu 亦diệc 緣duyên 十thập 八bát 界giới 一nhất 百bách 法pháp 過quá 未vị 境cảnh 及cập 真Chân 如Như 等đẳng 。 若nhược 假giả 若nhược 實thật 。 皆giai 能năng 緣duyên 故cố 。 三tam 量lượng 分phân 別biệt 者giả 。 若nhược 是thị 明minh 了liễu 意ý 識thức 前tiền 後hậu 念niệm 通thông 三tam 量lượng 。 夢mộng 中trung 獨độc 頭đầu 。 唯duy 非phi 量lượng 以dĩ 不bất 稱xưng 境cảnh 故cố 。 覺giác 窹# 通thông 三tam 量lượng 。 若nhược 緣duyên 有hữu 體thể 法pháp 時thời 緣duyên 五ngũ 境cảnh 界giới 等đẳng 通thông 現hiện 量lượng 故cố 。 若nhược 緣duyên 五ngũ 根căn 界giới 七thất 心tâm 界giới 等đẳng 是thị 比tỉ 量lượng 。 若nhược 緣duyên 空không 華hoa 過quá 未vị 境cảnh 等đẳng 通thông 比tỉ 量lượng 非phi 量lượng 。 若nhược 定định 中trung 唯duy 是thị 現hiện 量lượng 。 雖tuy 緣duyên 假giả 法pháp 以dĩ 不bất 妄vọng 執chấp 無vô 計kế 度độ 。 故cố 唯duy 現hiện 量lượng 。 又hựu 獨độc 頭đầu 意ý 識thức 即tức 獨độc 生sanh 散tán 意ý 緣duyên 影ảnh 像tượng 門môn 。 影ảnh 像tượng 者giả 諸chư 有hữu 極cực 微vi 是thị 極cực 逈huýnh 極cực 略lược 二nhị 色sắc 皆giai 是thị 假giả 影ảnh 色sắc 也dã 。 但đãn 於ư 觀quán 心tâm 扸# 麄# 色sắc 至chí 色sắc 邊biên 際tế 。 假giả 立lập 極cực 微vi 。 唯duy 觀quán 心tâm 影ảnh 像tượng 。 都đô 無vô 實thật 體thể 。

第đệ 五ngũ 十thập 五ngũ 卷quyển

【# 九cửu 板bản 】#

問vấn 。 隨tùy 境cảnh 各các 立lập 六lục 識thức 之chi 名danh 。 此thử 依y 五ngũ 色sắc 根căn 未vị 自tự 在tại 說thuyết 於ư 自tự 在tại 位vị 如như 何hà 分phân 別biệt 。 荅# 。 若nhược 自tự 在tại 位vị 中trung 。 則tắc 諸chư 根căn 互hỗ 用dụng 。 如như 法Pháp 華hoa 經kinh 明minh 鼻tị 根căn 即tức 能năng 見kiến 色sắc 觀quán 心tâm 等đẳng 。 論luận 云vân 。 若nhược 得đắc 自tự 在tại 。 諸chư 根căn 互hỗ 用dụng 。 一nhất 根căn 發phát 識thức 緣duyên 一nhất 切thiết 境cảnh 。 但đãn 可khả 隨tùy 根căn 無vô 相tướng 濫lạm 矣hĩ 。 乃nãi 至chí 佛Phật 地Địa 經kinh 說thuyết 。 成Thành 所Sở 作Tác 智Trí 。 决# 擇trạch 有hữu 情tình 心tâm 行hành 差sai 別biệt 。 起khởi 三tam 業nghiệp 化hóa 作tác 四tứ 記ký 等đẳng 。 若nhược 不bất 遍biến 緣duyên 無vô 此thử 能năng 故cố 。 釋thích 云vân 。 三tam 業nghiệp 化hóa 合hợp 有hữu 十thập 種chủng 。 佛Phật 地địa 經Kinh 云vân 。 身thân 化hóa 有hữu 三tam 。 一nhất 現hiện 神thần 通thông 化hóa 。 二nhị 現hiện 受thọ 生sanh 化hóa 。 三tam 現hiện 業nghiệp 果quả 化hóa 。 語ngữ 化hóa 亦diệc 有hữu 三tam 。 一nhất 慶khánh 慰úy 語ngữ 化hóa 。 二nhị 方phương 便tiện 語ngữ 化hóa 。 三tam 辯biện 物vật 語ngữ 化hóa 。 意ý 化hóa 有hữu 四tứ 。 一nhất 决# 擇trạch 意ý 化hóa 。 二nhị 造tạo 作tác 意ý 化hóa 。 三tam 發phát 起khởi 意ý 化hóa 。 四tứ 領lãnh 受thọ 意ý 化hóa 。 受thọ 化hóa 中trung 四tứ 記ký 者giả 。 一nhất 謂vị 一nhất 向hướng 記ký 。 二nhị 分phần 別biệt 記ký 。 三tam 反phản 問vấn 記ký 。 四tứ 默mặc 置trí 記ký 。 已dĩ 上thượng 六lục 識thức 之chi 相tướng 。 總tổng 成thành 三tam 業nghiệp 之chi 門môn 。 未vị 轉chuyển 依y 中trung 。 隨tùy 流lưu 徇# 境cảnh 。 發phát 雜tạp 染nhiễm 之chi 種chủng 。 結kết 生sanh 死tử 之chi 根căn 。 唯duy 起khởi 蓋cái 緾# 。 但đãn 縈oanh 苦khổ 集tập 。 背bối/bội 清thanh 淨tịnh 之chi 覺giác 性tánh 。 合hợp 界giới 處xứ 之chi 妄vọng 塵trần 。 立lập 三tam 有hữu 之chi 垣viên 墻tường 。 作tác 四tứ 流lưu 之chi 波ba 浪lãng 。 至chí 轉chuyển 依y 位vị 。 冥minh 真chân 反phản 流lưu 。 隨tùy 智trí 慧tuệ 行hành 。 成thành 無vô 漏lậu 善thiện 。 道Đạo 諦Đế 所sở 攝nhiếp 。 正chánh 理lý 相tương 應ứng 。 現hiện 妙diệu 觀quán 察sát 。 心tâm 决# 四tứ 生sanh 之chi 疑nghi 網võng 。 為vi 成Thành 所Sở 作Tác 智Trí 。 起khởi 三tam 輪luân 之chi 化hóa 原nguyên 。 若nhược 也dã 究cứu 之chi 於ư 心tâm 。 塵trần 勞lao 為vi 菩Bồ 提Đề 之chi 妙diệu 用dụng 。 失thất 之chi 於ư 旨chỉ 。 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 作tác 生sanh 滅diệt 之chi 苦khổ 輪luân 。 故cố 知tri 染nhiễm 淨tịnh 非phi 他tha 。 得đắc 喪táng 在tại 我ngã 。 似tự 手thủ 反phản 覆phúc 。 如như 人nhân 醉túy 醒tỉnh 。 何hà 者giả 。 反phản 亦diệc 是thị 手thủ 。 覆phú 亦diệc 是thị 手thủ 。 要yếu 且thả 反phản 時thời 非phi 覆phú 時thời 。 覆phú 時thời 非phi 反phản 時thời 。 然nhiên 俱câu 不bất 離ly 手thủ 。 醉túy 亦diệc 是thị 人nhân 。 醒tỉnh 亦diệc 是thị 人nhân 。 要yếu 且thả 醉túy 時thời 非phi 醒tỉnh 時thời 。 醒tỉnh 時thời 非phi 醉túy 時thời 。 然nhiên 不bất 離ly 醉túy 有hữu 醒tỉnh 。 亦diệc 不bất 即tức 醉túy 是thị 醒tỉnh 。 如như 迷mê 亦diệc 是thị 心tâm 。 悟ngộ 亦diệc 是thị 心tâm 。 要yếu 且thả 迷mê 時thời 。 非phi 悟ngộ 時thời 。 悟ngộ 時thời 非phi 迷mê 時thời 。 然nhiên 迷mê 悟ngộ 非phi 別biệt 即tức 。

時thời 節tiết 有hữu 異dị 。 唯duy 在tại 般Bát 若Nhã 轉chuyển 變biến 臨lâm 時thời 。 一nhất 體thể 匪phỉ 移di 。 千thiên 差sai 自tự 別biệt 。 迷mê 之chi 枉uổng 遭tao 沉trầm 沒một 。 念niệm 念niệm 成thành 凢# 。 悟ngộ 之chi 本bổn 自tự 圎# 明minh 。 心tâm 心tâm 證chứng 聖thánh 。

【# 十thập 板bản 】#

○# 問vấn 。 如như 何hà 是thị 諸chư 識thức 遍biến 計kế 有hữu 無vô 。 荅# 。 古cổ 德đức 云vân 。 五ngũ 八bát 識thức 無vô 執chấp 。 以dĩ 因nhân 緣duyên 變biến 故cố 唯duy 現hiện 量lượng 。 夫phu 為vi 執chấp 者giả 。 必tất 須tu 強cường/cưỡng 思tư 計kế 度độ 。 等đẳng 有hữu 執chấp 也dã 。 唯duy 第đệ 六lục 第đệ 七thất 有hữu 遍biến 計kế 分phân 別biệt 故cố 。 即tức 六lục 七thất 二nhị 識thức 有hữu 執chấp 也dã 。 又hựu 四tứ 句cú 。 一nhất 遍biến 而nhi 非phi 計kế 。 即tức 第đệ 六lục 獨độc 頭đầu 意ý 識thức 。 遍biến 緣duyên 一nhất 切thiết 不bất 計kế 執chấp 故cố 。 二nhị 計kế 而nhi 非phi 遍biến 。 即tức 第đệ 七thất 識thức 。 唯duy 緣duyên 頼# 耶da 起khởi 計kế 度độ 故cố 。 三tam 亦diệc 遍biến 亦diệc 計kế 。 第đệ 六lục 識thức 。 因nhân 中trung 有hữu 周chu 遍biến 計kế 度độ 。 四tứ 非phi 計kế 非phi 遍biến 。 即tức 五ngũ 識thức 。 唯duy 緣duyên 五ngũ 塵trần 。 無vô 計kế 度độ 故cố 。 前tiền 五ngũ 識thức 任nhậm 運vận 證chứng 境cảnh 。 不bất 帶đái 名danh 言ngôn 。 唯duy 現hiện 量lượng 故cố 。 第đệ 八bát 亦diệc 然nhiên 。

第đệ 五ngũ 十thập 六lục 卷quyển

【# 七thất 板bản 】#

○# 如như 是thị 七thất 識thức 於ư 阿a 頼# 耶da 識thức 中trung 盡tận 相tương 應ứng 起khởi 。 如như 眾chúng 影ảnh 像tượng 俱câu 現hiện 鏡kính 中trung 。 亦diệc 如như 眾chúng 浪lãng 同đồng 集tập 一nhất 水thủy 。 乃nãi 至chí 如như 此thử 識thức 轉chuyển 。 不bất 離ly 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 能năng 分phân 別biệt 。 二nhị 所sở 分phân 別biệt 。 所sở 分phân 別biệt 既ký 無vô 。 能năng 分phân 別biệt 亦diệc 無vô 。 無vô 境cảnh 可khả 取thủ 。 識thức 不bất 得đắc 生sanh 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 唯duy 識thức 義nghĩa 得đắc 成thành 。 何hà 者giả 。 立lập 唯duy 識thức 義nghĩa 意ý 。 本bổn 為vi 遣khiển 境cảnh 遣khiển 心tâm 。 今kim 境cảnh 界giới 既ký 無vô 唯duy 識thức 又hựu 泯mẫn 。 即tức 是thị 說thuyết 唯duy 識thức 義nghĩa 成thành 也dã 。

【# 八bát 板bản 】#

○# 楞lăng 伽già 經kinh 偈kệ 云vân 。 譬thí 如như 巨cự 海hải 浪lãng 。 斯tư 由do 猛mãnh 風phong 起khởi 。 洪hồng 波ba 皷cổ 溟minh 壑hác 。 無vô 有hữu 斷đoạn 絕tuyệt 時thời 。 藏tạng 識thức 海hải 常thường 住trụ 。 境cảnh 界giới 風phong 所sở 動động 。 種chủng 種chủng 諸chư 識thức 浪lãng 。 騰đằng 躍dược 而nhi 轉chuyển 生sanh 。

【# 九cửu 板bản 】#

云vân 何hà 名danh 為vi 。 境cảnh 界giới 之chi 風phong 。 其kỳ 形hình 狀trạng 當đương 如như 何hà 耶da 。 謂vị 青thanh 黃hoàng 等đẳng 種chủng 種chủng 顯hiển 色sắc 。 能năng 起khởi 眼nhãn 識thức 。 寶bảo 珂kha 等đẳng 珠châu 出xuất 現hiện 種chủng 種chủng 。 勝thắng 妙diệu 音âm 聲thanh 。 能năng 起khởi 耳nhĩ 識thức 。 檀đàn 乳nhũ 等đẳng 香hương 熏huân 布bố 種chủng 種chủng 芬phân 。 芬phân 香hương 氣khí 能năng 起khởi 鼻tị 識thức 。 木mộc 羅la 石thạch 蜜mật 等đẳng 諸chư 安an 觸xúc 著trước 和hòa 種chủng 種chủng 善thiện 美mỹ 樂nhạc 具cụ 能năng 起khởi 身thân 識thức 。 甘cam 淡đạm 等đẳng 味vị 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 出xuất 種chủng 種chủng 味vị 。 能năng 起khởi 舌thiệt 識thức 。 現hiện 在tại 之chi 華hoa 未vị 來lai 之chi 果quả 。 種chủng 種chủng 法pháp 塵trần 隨tùy 為vi 彼bỉ 識thức 。 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。 能năng 起khởi 意ý 識thức 。 今kim 此thử 文văn 中trung 舉cử 塵trần 取thủ 識thức 。 應ưng 審thẩm 觀quán 察sát 。 彼bỉ 末mạt 那na 識thức 。 即tức 是thị 意ý 微vi 細tế 分phần/phân 位vị 無vô 別biệt 體thể 耳nhĩ 。 如như 是thị 六lục 塵trần 。 能năng 動động 心tâm 體thể 。 令linh 使sử 散tán 亂loạn 。 譬thí 如như 猛mãnh 風phong 故cố 名danh 為vi 風phong 。 如như 經kinh 青thanh 赤xích 種chủng 種chủng 色sắc 。 珂kha 乳nhũ 及cập 石thạch 蜜mật 。 淡đạm 味vị 眾chúng 華hoa 果quả 。 如như 是thị 七thất 識thức 及cập 與dữ 藏tạng 識thức 同đồng 耶da 異dị 耶da 。 荅# 。 非phi 同đồng 非phi 異dị 。 離ly 二nhị 邊biên 故cố 。 譬thí 如như 日nhật 與dữ 光quang 明minh 。 水thủy 與dữ 波ba 浪lãng 。 非phi 同đồng 非phi 異dị 。 七thất 識thức 藏tạng 識thức 非phi 同đồng 非phi 異dị 。 義nghĩa 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 如như 經kinh 日nhật 月nguyệt 與dữ 光quang 明minh 。 非phi 異dị 非phi 不bất 異dị 。 海hải 水thủy 起khởi 波ba 浪lãng 。 七thất 識thức 亦diệc 如như 是thị 。 心tâm 俱câu 和hòa 合hợp 生sanh 。 如như 是thị 七thất 識thức 從tùng 何hà 處xứ 所sở 來lai 入nhập 藏tạng 識thức 。 作tác 七thất 種chủng 數số 。 流lưu 轉chuyển 起khởi 動động 。 無vô 斷đoạn 絕tuyệt 時thời 。 如như 是thị 七thất 轉chuyển 識thức 。 不bất 從tùng 內nội 來lai 。 不bất 從tùng 外ngoại 來lai 。 不bất 從tùng 中trung 間gian 來lai 。 唯duy 藏tạng 識thức 體thể 變biến 作tác 七thất 識thức 。 譬thí 如như 海hải 水thủy 。 變biến 作tác 波ba 浪lãng 。 如như 經kinh 譬thí 如như 海hải 水thủy 變biến 。 種chủng 種chủng 波ba 浪lãng 轉chuyển 。 七thất 識thức 亦diệc 如như 是thị 。 心tâm 俱câu 和hòa 合hợp 生sanh 。 謂vị 彼bỉ 藏tạng 識thức 處xứ 。 種chủng 種chủng 諸chư 識thức 轉chuyển 。 謂vị 以dĩ 彼bỉ 意ý 識thức 。 思tư 惟duy 諸chư 相tướng 義nghĩa 。 如như 是thị 現hiện 識thức 及cập 七thất 轉chuyển 識thức 八bát 種chủng 心tâm 識thức 。 唯duy 有hữu 生sanh 滅diệt 無vô 常thường 相tương/tướng 耶da 。 亦diệc 有hữu 實thật 相tướng 常thường 住trụ 相tương/tướng 耶da 。 如như 是thị 八bát 識thức 。 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 三tam 際tế 不bất 動động 。 四tứ 相tương/tướng 不bất 遷thiên 。 真chân 實thật 常thường 住trụ 。 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 不bất 壞hoại 之chi 相tướng 。 具cụ 足túc 圎# 滿mãn 。 無vô 所sở 闕khuyết 少thiểu 。 而nhi 如như 是thị 等đẳng 一nhất 切thiết 。 功công 德đức 同đồng 法Pháp 界Giới 故cố 。 無vô 有hữu 二nhị 相tướng 。 無vô 二nhị 相tướng 故cố 。 唯duy 是thị 一nhất 相tương/tướng 。 唯duy 一nhất 相tương/tướng 故cố 。 亦diệc 是thị 無vô 相tướng 。 皆giai 以dĩ 無vô 相tướng 故cố 。 無vô 相tướng 亦diệc 無vô 相tướng 。

【# 九cửu 板bản 】#

又hựu 華hoa 嚴nghiêm 論luận 云vân 。

世Thế 尊Tôn 。 於ư 南nam 海hải 中trung 楞lăng 伽già 山sơn 說thuyết 法Pháp 。 其kỳ 山sơn 高cao 峻tuấn 。 下hạ 瞰# 大đại 海hải 。 傍bàng 無vô 門môn 戶hộ 。 得đắc 神thần 通thông 者giả 。 堪kham 能năng 昇thăng 往vãng 。 乃nãi 表biểu 心tâm 地địa 法Pháp 門môn 。 無vô 修tu 無vô 證chứng 者giả 。 方phương 能năng 昇thăng 也dã 。 下hạ 瞰# 大đại 海hải 表biểu 其kỳ 心tâm 海hải 。 本bổn 自tự 清thanh 淨tịnh 。 因nhân 境cảnh 風phong 所sở 轉chuyển 。 識thức 浪lãng 波ba 動động 。 欲dục 明minh 達đạt 境cảnh 心tâm 空không 。 海hải 亦diệc 自tự 寂tịch 。 心tâm 境cảnh 俱câu 寂tịch 。 事sự 無vô 不bất 照chiếu 。 猶do 如như 大đại 海hải 無vô 風phong 。 日nhật 月nguyệt 森sâm 羅la 奐# 然nhiên 明minh 白bạch 。 此thử 經Kinh 意ý 。 直trực 為vi 根căn 熟thục 頓đốn 說thuyết 種chủng 子tử 業nghiệp 識thức 為vi 如Như 來Lai 藏tạng 。 異dị 彼bỉ 二nhị 乗# 滅diệt 識thức 趣thú 寂tịch 者giả 故cố 。 亦diệc 為vi 異dị 彼bỉ 般Bát 若Nhã 修tu 空không 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 空không 增tăng 勝thắng 者giả 故cố 。 直trực 明minh 識thức 體thể 本bổn 性tánh 全toàn 真chân 。 便tiện 明minh 識thức 體thể 即tức 成thành 智trí 用dụng 。 如như 彼bỉ 大đại 海hải 。 無vô 風phong 即tức 境cảnh 像tượng 便tiện 明minh 。 心tâm 海hải 法Pháp 門môn 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 了liễu 真chân 即tức 識thức 成thành 智trí 。 此thử 經Kinh 異dị 彼bỉ 深thâm 密mật 經kinh 意ý 別biệt 立lập 九cửu 識thức 。 接tiếp 引dẫn 初sơ 根căn 漸tiệm 令linh 留lưu 惑hoặc 長trường/trưởng 大đại 菩Bồ 提Đề 。 故cố 不bất 令linh 其kỳ 心tâm 植thực 種chủng 於ư 空không 。 亦diệc 不bất 令linh 心tâm 猶do 如như 敗bại 種chủng 解giải 深thâm 密mật 經kinh 乃nãi 是thị 入nhập 惑hoặc 之chi 初sơ 門môn 。 楞lăng 伽già 維duy 摩ma 直trực 示thị 惑hoặc 之chi 本bổn 實thật 。 楞lăng 伽già 即tức 明minh 八bát 識thức 為vi 如Như 來Lai 藏tạng 。 淨tịnh 名danh 即tức 觀quán 身thân 實thật 相tướng 。 觀quán 佛Phật 亦diệc 然nhiên 。 淨tịnh 名danh 與dữ 楞lăng 伽già 同đồng 。 深thâm 密mật 經kinh 文văn 與dữ 此thử 二nhị 部bộ 少thiểu 別biệt 。 當đương 知tri 入nhập 胎thai 出xuất 胎thai 。 少thiếu 年niên 老lão 年niên 。 乃nãi 至chí 資tư 生sanh 住trú 處xứ 。 若nhược 色sắc 若nhược 空không 。 若nhược 性tánh 若nhược 相tương/tướng 。 皆giai 是thị 自tự 識thức 。 唯duy 佛Phật 能năng 知tri 。

【# 十thập 一nhất 板bản 】#

大đại 乗# 論luận 云vân 。 又hựu 此thử 識thức 皆giai 唯duy 有hữu 識thức 都đô 無vô 義nghĩa 故cố 。 此thử 中trung 以dĩ 何hà 為ví 喻dụ 顯hiển 示thị 。 應ưng 知tri 夢mộng 等đẳng 為ví 喻dụ 顯hiển 示thị 。 謂vị 如như 夢mộng 中trung 都đô 無vô 其kỳ 義nghĩa 。 獨độc 唯duy 有hữu 識thức 。 雖tuy 種chủng 種chủng 色sắc 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 。 舎# 林lâm 地địa 山sơn 似tự 義nghĩa 影ảnh 現hiện 而nhi 於ư 此thử 中trung 。 都đô 無vô 有hữu 義nghĩa 。 由do 此thử 喻dụ 顯hiển 。 應ưng 隨tùy 了liễu 知tri 。 一nhất 切thiết 時thời 處xứ 。 皆giai 唯duy 有hữu 識thức 。 夫phu 從tùng 心tâm 現hiện 境cảnh 。 結kết 業nghiệp 受thọ 生sanh 。 不bất 出xuất 三tam 細tế 六lục 麄# 九cửu 相tương/tướng 之chi 法pháp 。 如như 石thạch 壁bích 釋thích 云vân 。 唯duy 一nhất 夢mộng 心tâm 。 喻dụ 如như 有hữu 一nhất 人nhân 。 忽hốt 然nhiên 睡thụy 著trước 作tác 夢mộng 見kiến 種chủng 種chủng 事sự 。 起khởi 心tâm 分phân 別biệt 念niệm 念niệm 無vô 間gian 。 於ư 其kỳ 違vi 順thuận 深thâm 生sanh 取thủ 著trước 。 為vi 善thiện 為vi 惡ác 。 是thị 親thân 是thị 踈sơ 。 於ư 善thiện 於ư 親thân 則tắc 種chủng 種chủng 惠huệ 利lợi 。 於ư 惡ác 於ư 踈sơ 則tắc 種chủng 種chủng 陵lăng 損tổn 。 或hoặc 有hữu 報báo 恩ân 受thọ 樂lạc 。 或hoặc 有hữu 報báo 怨oán 受thọ 苦khổ 。 忽hốt 然nhiên 覺giác 來lai 上thượng 事sự 都đô 遣khiển 。 如như 有hữu 一nhất 人nhân 者giả 。 即tức 真Chân 如Như 一nhất 心tâm 也dã 。 忽hốt 然nhiên 睡thụy 著trước 者giả 。 即tức 不bất 覺giác 無vô 明minh 忽hốt 起khởi 也dã 。 作tác 夢mộng 者giả 。 最tối 初sơ 三tam 細tế 業nghiệp 識thức 相tương/tướng 也dã 。 見kiến 者giả 。 第đệ 二nhị 轉chuyển 識thức 相tương/tướng 也dã 。 種chủng 種chủng 事sự 者giả 。 第đệ 三tam 現hiện 識thức 相tương/tướng 也dã 。 起khởi 心tâm 分phân 別biệt 者giả 。 最tối 初sơ 六lục 麄# 境cảnh 智trí 相tương/tướng 也dã 。 念niệm 念niệm 無vô 間gian 者giả 。 第đệ 二nhị 相tương 續tục 相tương/tướng 也dã 。 於ư 其kỳ 違vi 順thuận 深thâm 生sanh 取thủ 著trước 者giả 。 即tức 第đệ 三tam 執chấp 取thủ 相tương/tướng 也dã 。 為vi 善thiện 為vi 惡ác 。 是thị 親thân 是thị 踈sơ 者giả 。 第đệ 四tứ 計kế 名danh 字tự 相tương/tướng 也dã 。 於ư 善thiện 於ư 惡ác 。 得đắc 損tổn 益ích 者giả 。 第đệ 五ngũ 起khởi 業nghiệp 相tương/tướng 也dã 。 受thọ 苦khổ 樂lạc 報báo 者giả 。 業nghiệp 繫hệ 苦khổ 相tương/tướng 也dã 。 忽hốt 然nhiên 覺giác 來lai 上thượng 事sự 都đô 遣khiển 者giả 。 即tức 覺giác 唯duy 心tâm 得đắc 入nhập 宗tông 鏡kính 。 故cố 云vân 。 佛Phật 者giả 覺giác 也dã 。 如như 睡thụy 夢mộng 覺giác 。 如như 蓮liên 華hoa 開khai 也dã 。

第đệ 五ngũ 十thập 七thất 卷quyển

【# 一nhất 板bản 】#

夫phu 楞lăng 伽già 經kinh 所sở 明minh 三tam 種chủng 識thức 。 謂vị 真chân 識thức 現hiện 識thức 分phân 別biệt 事sự 識thức 。 此thử 中trung 三tam 識thức 於ư 八bát 識thức 中trung 如như 何hà 分phân 別biệt 。 荅# 。 真chân 謂vị 本bổn 覺giác 。 現hiện 謂vị 第đệ 八bát 。 餘dư 七thất 俱câu 名danh 分phân 別biệt 事sự 識thức 。 雖tuy 第đệ 七thất 識thức 不bất 緣duyên 外ngoại 塵trần 。 緣duyên 第đệ 八bát 故cố 。 名danh 分phân 別biệt 事sự 。 真chân 謂vị 本bổn 覺giác 者giả 。 即tức 八bát 識thức 之chi 性tánh 。 經kinh 中trung 有hữu 明minh 九cửu 識thức 。 於ư 八bát 外ngoại 立lập 九cửu 識thức 名danh 。 即tức 是thị 真chân 識thức 。 若nhược 約ước 性tánh 収thâu 亦diệc 不bất 離ly 八bát 識thức 。 以dĩ 性tánh 遍biến 一nhất 切thiết 處xứ 故cố 。 問vấn 。 但đãn 說thuyết 頼# 耶da 等đẳng 八bát 識thức 。 俗tục 諦đế 已dĩ 顯hiển 。 云vân 何hà 說thuyết 十thập 一nhất 種chủng 識thức 。 又hựu 究cứu 竟cánh 指chỉ 歸quy 唯duy 一nhất 真chân 實thật 性tánh 。 復phục 云vân 何hà 說thuyết 廣quảng 略lược 等đẳng 諸chư 識thức 。 荅# 。 因nhân 相tương/tướng 顯hiển 性tánh 。 非phi 無vô 所sở 以dĩ 。 攝nhiếp 末mạt 歸quy 本bổn 。 自tự 有hữu 端đoan 由do 。 攝nhiếp 大đại 乗# 論luận 云vân 。 若nhược 不bất 定định 明minh 一nhất 切thiết 法pháp 唯duy 有hữu 識thức 。 真chân 實thật 性tánh 則tắc 。 不bất 得đắc 顯hiển 現hiện 。 若nhược 不bất 具cụ 說thuyết 十thập 一nhất 種chủng 識thức 。 說thuyết 俗tục 諦đế 不bất 盡tận 。 若nhược 止chỉ 說thuyết 前tiền 五ngũ 識thức 唯duy 得đắc 俗tục 諦đế 根căn 本bổn 。 不bất 得đắc 俗tục 諦đế 差sai 別biệt 義nghĩa 。 若nhược 說thuyết 俗tục 諦đế 不bất 遍biến 真chân 識thức 則tắc 不bất 明minh 了liễu 。 真chân 不bất 明minh 了liễu 即tức 遣khiển 俗tục 不bất 盡tận 。 是thị 故cố 具cụ 說thuyết 十thập 一nhất 種chủng 識thức 通thông 攝nhiếp 俗tục 諦đế 。 是thị 以dĩ 了liễu 俗tục 無vô 性tánh 即tức 達đạt 真chân 空không 。 真chân 空không 雖tuy 空không 而nhi 不bất 壞hoại 相tương/tướng 。 俗tục 有hữu 雖tuy 有hữu 恆hằng 常thường 體thể 虛hư 。 是thị 知tri 隨tùy 緣duyên 不bất 有hữu 之chi 真Chân 諦Đế 。 恆hằng 不bất 異dị 事sự 而nhi 顯hiển 現hiện 。 寂tịch 滅diệt 非phi 無vô 之chi 俗tục 諦đế 。 恆hằng 不bất 異dị 真chân 而nhi 成thành 立lập 。 上thượng 來lai 所sở 引dẫn 諸chư 識thức 。 不bất 出xuất 一nhất 心tâm 宗tông 。

【# 二nhị 板bản 】#

問vấn 。 境cảnh 不bất 離ly 識thức 。 識thức 不bất 離ly 境cảnh 者giả 。 何hà 只chỉ 名danh 唯duy 識thức 不bất 名danh 唯duy 境cảnh 。 荅# 。 雖tuy 互hỗ 相tương 生sanh 。 境cảnh 從tùng 識thức 變biến 。 然nhiên 古cổ 釋thích 。 境cảnh 由do 心tâm 分phân 別biệt 方phương 生sanh 。 由do 心tâm 生sanh 故cố 名danh 唯duy 識thức 。 識thức 不bất 由do 境cảnh 分phân 別biệt 生sanh 。 不bất 由do 境cảnh 故cố 不bất 可khả 名danh 唯duy 境cảnh 。 問vấn 。 心tâm 是thị 境cảnh 家gia 增tăng 上thượng 緣duyên 。 境cảnh 假giả 心tâm 生sanh 名danh 唯duy 識thức 。 境cảnh 是thị 心tâm 家gia 所sở 緣duyên 緣duyên 。 心tâm 假giả 境cảnh 生sanh 應ưng 名danh 唯duy 境cảnh 。 荅# 。 離ly 心tâm 執chấp 境cảnh 是thị 虚# 妄vọng 。 為vi 遮già 妄vọng 心tâm 名danh 唯duy 識thức 。 悟ngộ 心tâm 無vô 我ngã 出xuất 沉trầm 淪luân 。 不bất 約ước 二nhị 緣duyên 名danh 唯duy 境cảnh 。 又hựu 有hữu 境cảnh 無vô 境cảnh 。 皆giai 是thị 自tự 心tâm 。 其kỳ 心tâm 悉tất 生sanh 。 一nhất 若nhược 緣duyên 有hữu 境cảnh 生sanh 心tâm 者giả 。 即tức 是thị 自tự 識thức 相tương/tướng 分phần/phân 。 一nhất 切thiết 實thật 境cảnh 不bất 離ly 能năng 緣duyên 之chi 心tâm 。 於ư 自tự 識thức 外ngoại 實thật 無vô 其kỳ 境cảnh 。 二nhị 若nhược 緣duyên 無vô 境cảnh 生sanh 心tâm 者giả 。 如như 獨độc 生sanh 散tán 意ý 。 緣duyên 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 空không 華hoa 兔thố 角giác 一nhất 切thiết 無vô 法pháp 時thời 。 心tâm 亦diệc 起khởi 故cố 。

【# 四tứ 板bản 】#

問vấn 。 覺giác 海hải 澄trừng 源nguyên 。 一nhất 心tâm 湛trạm 寂tịch 。 云vân 何hà 最tối 初sơ 起khởi 諸chư 識thức 浪lãng 。 荅# 。 雖tuy 云vân 識thức 浪lãng 。 起khởi 處xứ 無vô 從tùng 。 無vô 始thỉ 無vô 生sanh 。 能năng 窮cùng 識thức 性tánh 。 只chỉ 為vì 不bất 覺giác 忽hốt 尒# 念niệm 生sanh 。 猶do 若nhược 澄trừng 瀾lan 欻hốt 然nhiên 風phong 起khởi 。 不bất 出xuất 不bất 入nhập 。 汹# 湧dũng 之chi 洪hồng 浪lãng 滔thao 天thiên 。 非phi 內nội 非phi 外ngoại 。 顛điên 倒đảo 之chi 狂cuồng 心tâm 遍biến 境cảnh 。 起khởi 信tín 論luận 云vân 。 以dĩ 不bất 知tri 真chân 法pháp 一nhất 故cố 。 心tâm 不bất 相tương 應ứng 。 忽hốt 然nhiên 念niệm 動động 。 名danh 為vi 無vô 明minh 。 此thử 是thị 現hiện 根căn 本bổn 無vô 明minh 最tối 極cực 微vi 細tế 。 未vị 有hữu 能năng 所sở 王vương 數số 差sai 別biệt 。 故cố 云vân 不bất 相tương 應ứng 。 非phi 同đồng 心tâm 王vương 心tâm 所sở 相tương 應ứng 也dã 。 唯duy 此thử 無vô 明minh 為vi 染nhiễm 法pháp 之chi 原nguyên 。 最tối 極cực 微vi 細tế 。 更cánh 無vô 染nhiễm 法pháp 能năng 為vi 此thử 本bổn 。 故cố 云vân 忽hốt 然nhiên 念niệm 起khởi 也dã 。

【# 六lục 板bản 】#

問vấn 。 經kinh 明minh 初sơ 剎sát 那na 識thức 。 異dị 於ư 木mộc 石thạch 。 得đắc 生sanh 染nhiễm 淨tịnh 。 各các 自tự 能năng 為vi 。 無vô 量lượng 無vô 數số 。 染nhiễm 淨tịnh 識thức 本bổn 。 從tùng 初sơ 剎sát 那na 。 不bất 可khả 說thuyết 劫kiếp 。 乃nãi 至chí 金kim 剛cang 定định 中trung 。 一nhất 剎sát 那na 有hữu 不bất 可khả 說thuyết 不bất 可khả 說thuyết 。 識thức 生sanh 諸chư 有hữu 情tình 色sắc 心tâm 二nhị 法pháp 者giả 。 則tắc 有hữu 染nhiễm 有hữu 淨tịnh 。 有hữu 生sanh 有hữu 滅diệt 。 此thử 識thức 約ước 生sanh 滅diệt 門môn 中trung 有hữu 幾kỷ 種chủng 生sanh 滅diệt 。 荅# 。 真chân 門môn 順thuận 性tánh 。 妙diệu 合hợp 無vô 生sanh 。 世thế 相tương 隨tùy 緣duyên 。 似tự 分phần/phân 起khởi 盡tận 。 楞lăng 伽già 經Kinh 云vân 。 大đại 慧tuệ 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 諸chư 識thức 有hữu 幾kỷ 種chủng 生sanh 住trụ 滅diệt 。

佛Phật 告cáo 大đại 慧tuệ 。

識thức 有hữu 二nhị 種chủng 生sanh 住trụ 滅diệt 。 非phi 思tư 量lượng 所sở 知tri 。 謂vị 流lưu 注chú 生sanh 住trụ 滅diệt 。 相tương 生sanh 住trụ 滅diệt 。 古cổ 釋thích 云vân 。 言ngôn 流lưu 注chú 者giả 。 唯duy 目mục 第đệ 八bát 三tam 相tương/tướng 微vi 隱ẩn 種chủng 現hiện 不bất 斷đoạn 名danh 為vi 流lưu 注chú 。 由do 無vô 明minh 緣duyên 初sơ 起khởi 業nghiệp 識thức 故cố 說thuyết 為vi 生sanh 。 相tương 續tục 長trường/trưởng 劫kiếp 故cố 名danh 為vi 住trụ 。 到đáo 金kim 剛cang 定định 等đẳng 覺giác 一nhất 念niệm 斷đoạn 本bổn 無vô 明minh 流lưu 注chú 滅diệt 。 相tương 生sanh 滅diệt 住trụ 者giả 。 謂vị 餘dư 七thất 識thức 心tâm 境cảnh 麄# 顯hiển 。 故cố 名danh 為vi 相tương/tướng 。 雖tuy 七thất 緣duyên 八bát 望vọng 六lục 為vi 細tế 。 具cụ 有hữu 四tứ 惑hoặc 。 亦diệc 云vân 麄# 故cố 。 依y 彼bỉ 現hiện 識thức 自tự 種chủng 。 諸chư 境cảnh 緣duyên 合hợp 生sanh 七thất 說thuyết 為vi 相tương 生sanh 。 長trường/trưởng 劫kiếp 熏huân 習tập 名danh 為vi 相tương/tướng 住trụ 。 從tùng 末mạt 向hướng 本bổn 漸tiệm 伏phục 及cập 斷đoạn 至chí 七thất 地địa 滿mãn 名danh 為vi 相tương/tướng 滅diệt 。 依y 前tiền 生sanh 滅diệt 立lập 迷mê 悟ngộ 依y 。 依y 後hậu 生sanh 滅diệt 立lập 染nhiễm 淨tịnh 依y 。 後hậu 短đoản 前tiền 長trường/trưởng 事sự 分phần/phân 二nhị 別biệt 。 即tức 是thị 流lưu 注chú 生sanh 住trụ 滅diệt 。 相tương 生sanh 住trụ 滅diệt 。 是thị 以dĩ 海hải 水thủy 得đắc 風phong 變biến 作tác 波ba 濤đào 之chi 相tướng 。 心tâm 水thủy 遇ngộ 境cảnh 。 密mật 成thành 流lưu 注chú 之chi 生sanh 。 前tiền 波ba 引dẫn 後hậu 波ba 。 皷cổ 滄thương 溟minh 而nhi 不bất 絕tuyệt 。 新tân 念niệm 續tục 舊cựu 念niệm 。 騰đằng 心tâm 海hải 以dĩ 常thường 興hưng 。 從tùng 此thử 汩# 亂loạn 澄trừng 源nguyên 。 昬# 沉trầm 覺giác 海hải 。

【# 六lục 板bản 】#

問vấn 。 宗tông 鏡kính 搜sưu 玄huyền 。 云vân 何hà 說thuyết 識thức 。 荅# 。 只chỉ 為vì 識thức 性tánh 幽u 玄huyền 。 難nạn/nan 窮cùng 本bổn 末mạt 。 唯duy 佛Phật 能năng 了liễu 。 下hạ 位vị 莫mạc 知tri 。 以dĩ 無vô 迹tích 無vô 形hình 為vi 萬vạn 有hữu 之chi 本bổn 。 唯duy 深thâm 唯duy 妙diệu 作tác 眾chúng 聖thánh 之chi 原nguyên 。 如như 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 處xứ 胎thai 經kinh 五ngũ 道đạo 尋tầm 識thức 品phẩm 云vân 。 尒# 時thời 世Thế 尊Tôn 。 將tương 欲dục 示thị 現hiện 。 識thức 所sở 趣thú 向hướng 。 道đạo 識thức 俗tục 識thức 。 有hữu 為vi 識thức 無vô 為vi 識thức 。 有hữu 漏lậu 識thức 無vô 漏lậu 識thức 。 華hoa 識thức 果quả 識thức 。 無vô 報báo 識thức 天thiên 識thức 龍long 識thức 。 鬼quỷ 神thần 阿a 脩tu 羅la 迦ca 樓lâu 羅la 緊khẩn 那na 羅la 摩ma 。 睺hầu 羅la 伽già 人nhân 非phi 人nhân 識thức 。 上thượng 至chí 二nhị 十thập 八bát 天thiên 識thức 。 下hạ 至chí 無vô 救cứu 地địa 獄ngục 識thức 。 尒# 時thời 世Thế 尊Tôn 。 即tức 於ư 胎thai 中trung 。 現hiện 勾# 瑣tỏa 骸hài 骨cốt 。 遍biến 滿mãn 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。

佛Phật 告cáo 阿a 祁kỳ 陀đà 能năng 別biệt 此thử 骸hài 骨cốt 識thức 耶da 。

對đối 曰viết 。 不bất 別biệt 。

何hà 以dĩ 故cố 。 未vị 得đắc 通thông 徹triệt 行hành 力lực 未vị 至chí 。

佛Phật 告cáo 弥# 勒lặc 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 。

汝nhữ 此thử 天thiên 中trung 未vị 得đắc 神thần 通thông 耶da 。 弥# 勒lặc 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 有hữu 成thành 就tựu 者giả 。 有hữu 不bất 成thành 就tựu 者giả 。

佛Phật 告cáo 弥# 勒lặc 汝nhữ 觀quán 勾# 瑣tỏa 骸hài 骨cốt 。

令linh 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 知tri 識thức 所sở 趣thú 。 分phân 別biệt 决# 了liễu 令linh 無vô 疑nghi 滯trệ 。 尒# 時thời 弥# 勒lặc 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 手thủ 執Chấp 金Kim 剛Cang 。 七thất 寶bảo 神thần 杖trượng 。 攪giảo 勾# 瑣tỏa 骸hài 骨cốt 。 聽thính 彼bỉ 骨cốt 聲thanh 。 即tức 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 此thử 人nhân 命mạng 終chung 。 瞋sân 恚khuể 結kết 多đa 。 識thức 墮đọa 龍long 中trung 。 次thứ 復phục 攪giảo 骨cốt 。 此thử 人nhân 前tiền 身thân 十thập 跡tích 行hành 具cụ 。 得đắc 生sanh 天thiên 上thượng 。 次thứ 復phục 攪giảo 骨cốt 。 此thử 人nhân 前tiền 身thân 破phá 戒giới 犯phạm 律luật 。 生sanh 地địa 獄ngục 中trung 。 如như 是thị 攪giảo 骨cốt 。 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 。 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 從tùng 二nhị 十thập 八bát 天thiên 。 下hạ 至chí 無vô 救cứu 地địa 獄ngục 。 知tri 識thức 所sở 趣thú 。 善thiện 惡ác 果quả 報báo 。 白bạch 黑hắc 行hành 報báo 。 有hữu 一nhất 全toàn 身thân 舎# 利lợi 。 無vô 有hữu 缺khuyết 減giảm 。 尒# 時thời 弥# 勒lặc 以dĩ 杖trượng 攪giảo 之chi 。 推thôi 尋tầm 此thử 識thức 。 了liễu 不bất 知tri 處xứ 。 如như 是thị 三tam 攪giảo 。 前tiền 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 此thử 人nhân 神thần 識thức 。 了liễu 不bất 可khả 知tri 。 將tương 非phi 如Như 來Lai 。 入nhập 涅Niết 槃Bàn 耶da 。

佛Phật 告cáo 弥# 勒lặc 。

汝nhữ 紹thiệu 佛Phật 位vị 。 當đương 於ư 來lai 世thế 。 當đương 得đắc 作tác 佛Phật 。 成thành 無vô 上thượng 道Đạo 。 何hà 以dĩ 攪giảo 舎# 利lợi 而nhi 不bất 知tri 識thức 處xứ 耶da 。 弥# 勒lặc 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 佛Phật 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 不bất 可khả 限hạn 量lượng 。 非phi 我ngã 等đẳng 境cảnh 界giới 。 所sở 能năng 籌trù 量lượng 。 今kim 有hữu 狐hồ 疑nghi 。 唯duy 願nguyện 世Thế 尊Tôn 。 當đương 解giải 說thuyết 之chi 。 五ngũ 道đạo 神thần 識thức 。 盡tận 能năng 得đắc 之chi 。 彼bỉ 善thiện 惡ác 所sở 趣thú 。 不bất 敢cảm 有hữu 疑nghi 。 於ư 如Như 來Lai 所sở 。 今kim 此thử 舎# 利lợi 。 無vô 有hữu 缺khuyết 減giảm 。 願nguyện 說thuyết 此thử 識thức 。 令linh 我ngã 等đẳng 知tri 。

佛Phật 告cáo 弥# 勒lặc 。

過quá 去khứ 未vị 來lai 現hiện 在tại 。 諸chư 佛Phật 舎# 利lợi 流lưu 布bố 非phi 汝nhữ 等đẳng 境cảnh 界giới 。 所sở 能năng 分phân 別biệt 。

何hà 以dĩ 故cố 。 此thử 舎# 利lợi 即tức 是thị 吾ngô 舎# 利lợi 。 何hà 能năng 尋tầm 究cứu 。 如Như 來Lai 神thần 識thức 。 今kim 當đương 與dữ 汝nhữ 。 分phân 別biệt 如Như 來Lai 。 上thượng 中trung 下hạ 識thức 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 茫mang 然nhiên 。 各các 各các 不bất 同đồng 。 初sơ 住trụ 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 。 未vị 立lập 根căn 德đức 力lực 。 雖tuy 得đắc 神thần 通thông 。 二nhị 住trụ 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 。 以dĩ 天thiên 眼nhãn 觀quán 。 知tri 識thức 所sở 趣thú 。 退thoái 不bất 退thoái 地địa 。 亦diệc 復phục 觀quán 見kiến 欲dục 界giới 色sắc 界giới 無vô 色sắc 界giới 者giả 。 或hoặc 復phục 觀quán 見kiến 生sanh 東đông 方phương 無vô 數số 。 恆Hằng 河Hà 沙sa 佛Phật 剎sát 。 供cúng 養dường 諸chư 佛Phật 。 奉phụng 律luật 無vô 礙ngại 。 亦diệc 復phục 知tri 彼bỉ 受thọ 記ký 劫kiếp 數số 。 一nhất 劫kiếp 二nhị 劫kiếp 。 乃nãi 至chí 百bách 千thiên 億ức 劫kiếp 。 或hoặc 有hữu 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 住trụ 於ư 三tam 地địa 。 觀quán 見kiến 舎# 利lợi 。 知tri 識thức 所sở 趣thú 。 於ư 有Hữu 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 然nhiên 復phục 不bất 見kiến 。 四tứ 住trụ 所sở 行hành 識thức 趣thú 所sở 向hướng 。 四tứ 住trụ 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 。 見kiến 一nhất 見kiến 二nhị 三tam 住trụ 識thức 法pháp 。 然nhiên 復phục 不bất 見kiến 。 五ngũ 住trụ 舎# 利lợi 識thức 法pháp 所sở 趣thú 。 乃nãi 至chí 唯duy 佛Phật 知tri 佛Phật 神thần 識thức 所sở 念niệm 。 又hựu 偈kệ 云vân 。 識thức 神thần 無vô 形hình 法pháp 。 五ngũ 大đại 以dĩ 為vi 家gia 。 分phân 別biệt 善thiện 惡ác 行hành 。 去khứ 就tựu 別biệt 真chân 偽ngụy 。 識thức 示thị 善thiện 道đạo 處xứ 。 永vĩnh 到đáo 安an 隱ẩn 道đạo 。 識thức 為vi 第đệ 六lục 王vương 。 餘dư 大đại 最tối 不bất 如như 。

【# 八bát 板bản 】#

問vấn 。 前tiền 已dĩ 廣quảng 明minh 識thức 相tương/tướng 。 如như 何hà 是thị 智trí 。 荅# 。 分phân 別biệt 是thị 識thức 。 無vô 分phân 別biệt 是thị 智trí 。 如như 大đại 寶bảo 積tích 經Kinh 云vân 。

佛Phật 言ngôn 。

所sở 言ngôn 識thức 者giả 。 謂vị 能năng 了liễu 別biệt 眼nhãn 所sở 知tri 色sắc 。 耳nhĩ 所sở 知tri 聲thanh 。 鼻tị 所sở 知tri 香hương 。 舌thiệt 所sở 知tri 味vị 。 身thân 所sở 知tri 觸xúc 。 意ý 所sở 知tri 法pháp 。 是thị 名danh 為vi 識thức 。 所sở 言ngôn 智trí 者giả 。 於ư 內nội 寂tịch 靜tĩnh 。 不bất 行hành 於ư 外ngoại 。 唯duy 依y 智trí 不bất 於ư 一nhất 法pháp 。 而nhi 生sanh 分phân 別biệt 。 及cập 種chủng 種chủng 分phân 別biệt 。 是thị 名danh 為vi 智trí 。

又hựu 月nguyệt 燈đăng 三tam 昧muội 經kinh 偈kệ 云vân 。 不bất 寂tịch 者giả 是thị 想tưởng 。 寂tịch 滅diệt 者giả 是thị 智trí 。 若nhược 知tri 想tưởng 自tự 性tánh 。 便tiện 離ly 於ư 諸chư 想tưởng 。 若nhược 有hữu 想tưởng 可khả 遣khiển 。 是thị 則tắc 還hoàn 有hữu 想tưởng 。 彼bỉ 行hành 想tưởng 戲hí 論luận 。 是thị 人nhân 不bất 離ly 想tưởng 。 若nhược 人nhân 作tác 是thị 心tâm 。 是thị 想tưởng 誰thùy 所sở 起khởi 。 是thị 想tưởng 誰thùy 能năng 證chứng 。 誰thùy 能năng 滅diệt 是thị 想tưởng 。 起khởi 想tưởng 之chi 法pháp 者giả 。 諸chư 佛Phật 莫mạc 能năng 得đắc 。 即tức 於ư 此thử 處xứ 有hữu 。 無vô 我ngã 離ly 取thủ 著trước 。 若nhược 其kỳ 心tâm 不bất 生sanh 。 何hà 由do 得đắc 起khởi 想tưởng 。 若nhược 心tâm 得đắc 解giải 脫thoát 。 彼bỉ 則tắc 無vô 由do 起khởi 。 若nhược 證chứng 於ư 解giải 脫thoát 。 心tâm 則tắc 不bất 思tư 議nghị 。 心tâm 不bất 思tư 議nghị 故cố 。 成thành 就tựu 不bất 思tư 議nghị 。 我ngã 本bổn 作tác 是thị 念niệm 。 安an 住trụ 心tâm 地địa 已dĩ 。 弃khí 捨xả 一nhất 切thiết 心tâm 。 願nguyện 成thành 不bất 思tư 議nghị 。 白bạch 淨tịnh 法pháp 果quả 報báo 。 覩đổ 見kiến 於ư 無vô 為vi 。 一nhất 念niệm 能năng 了liễu 知tri 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 念niệm 。 眾chúng 生sanh 即tức 是thị 心tâm 。 心tâm 即tức 是thị 如Như 來Lai 。 諸chư 佛Phật 不bất 思tư 議nghị 。 顯hiển 了liễu 於ư 此thử 心tâm 。

第đệ 五ngũ 十thập 七thất 卷quyển

【# 十thập 一nhất 板bản 】#

問vấn 。 十thập 煩phiền 惱não 何hà 識thức 相tương 應ứng 。 荅# 。 第đệ 八bát 藏tạng 識thức 全toàn 無vô 。 第đệ 七thất 末mạt 那na 有hữu 四tứ 。 第đệ 六lục 意ý 識thức 具cụ 十thập 。 前tiền 五ngũ 識thức 唯duy 三tam 。 古cổ 釋thích 云vân 。 五ngũ 識thức 但đãn 三tam 。 以dĩ 無vô 分phân 別biệt 故cố 無vô 慢mạn 等đẳng 。 慢mạn 等đẳng 必tất 由do 有hữu 隨tùy 念niệm 計kế 度độ 。 分phân 別biệt 生sanh 故cố 。 又hựu 由do 慢mạn 於ư 稱xưng 量lượng 門môn 起khởi 劣liệt 勝thắng [力/貝]# 故cố 疑nghi 猶do 豫dự 簡giản 擇trạch 門môn 起khởi 見kiến 推thôi 求cầu 門môn 起khởi 。 故cố 立lập 識thức 無vô 此thử 等đẳng 行hành 相tương/tướng 。 故cố 七thất 識thức 具cụ 我ngã 癡si 等đẳng 四tứ 煩phiền 惱não 。 猶do 具cụ 審thẩm 决# 故cố 。 疑nghi 無vô 容dung 起khởi 由do 愛ái 著trước 我ngã 瞋sân 不bất 得đắc 生sanh 無vô 。 一nhất 心tâm 王vương 中trung 有hữu 二nhị 慧tuệ 。 故cố 餘dư 見kiến 不bất 生sanh 。 隨tùy 煩phiền 惱não 有hữu 二nhị 十thập 。 釋thích 論luận 云vân 。 唯duy 是thị 煩phiền 惱não 分phần/phân 位vị 差sai 別biệt 等đẳng 流lưu 性tánh 故cố 名danh 隨tùy 煩phiền 惱não 。 此thử 二nhị 十thập 種chủng 類loại 別biệt 有hữu 三tam 。 謂vị 忿phẫn 等đẳng 十thập 各các 別biệt 起khởi 故cố 名danh 小tiểu 隨tùy 煩phiền 惱não 。 無vô 慙tàm 等đẳng 二nhị 遍biến 不bất 善thiện 故cố 名danh 中trung 隨tùy 煩phiền 惱não 。 掉trạo 舉cử 等đẳng 八bát 遍biến 染nhiễm 心tâm 故cố 名danh 大đại 隨tùy 煩phiền 惱não 。 一nhất 忿phẫn 謂vị 於ư 現hiện 在tại 違vi 緣duyên 令linh 心tâm 憤phẫn 發phát 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 無vô 瞋sân 為vi 業nghiệp 。 二nhị 恨hận 謂vị 於ư 過quá 去khứ 違vi 緣duyên 結kết 怨oán 不bất 捨xả 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 無vô 瞋sân 為vi 業nghiệp 。 三tam 覆phú 謂vị 於ư 過quá 犯phạm 若nhược 他tha 諫gián 誨hối 祕bí 所sở 作tác 惡ác 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 發phát 露lộ 悔hối 過quá 為vi 業nghiệp 。 四tứ 惱não 謂vị 於ư 過quá 犯phạm 若nhược 他tha 諫gián 誨hối 便tiện 發phát 麄# 言ngôn 心tâm 暴bạo 不bất 忍nhẫn 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 善thiện 友hữu 為vi 業nghiệp 。 五ngũ 嫉tật 謂vị 於ư 他tha 所sở 有hữu 。 功công 德đức 名danh 譽dự 心tâm 妬đố 不bất 恱# 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 仁nhân 慈từ 為vi 業nghiệp 。 六lục 慳san 謂vị 積tích 聚tụ 恡lận 著trước 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 無vô 貪tham 為vi 業nghiệp 。 七thất 誑cuống 謂vị 惑hoặc 亂loạn 於ư 他tha 現hiện 不bất 實thật 事sự 心tâm 詭quỷ 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 愛ái 敬kính 為vi 業nghiệp 。 八bát [言*(采-木+(〡*日))]# 為vi 欺khi 彼bỉ 故cố 詐trá 現hiện 恭cung 順thuận 心tâm 曲khúc 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 愛ái 敬kính 為vi 業nghiệp 。 九cửu 憍kiêu 謂vị 恃thị 世thế 間gian 興hưng 盛thịnh 等đẳng 事sự 心tâm 恃thị 高cao 舉cử 無vô 所sở 忌kỵ 憚đạn 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 猒# 離ly 為vi 業nghiệp 。 十thập 害hại 謂vị 逼bức 惱não 有hữu 情tình 無vô 悲bi 無vô 愍mẫn 無vô 哀ai 無vô 怜# 無vô 惻trắc 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 不bất 害hại 為vi 業nghiệp 。 十thập 一nhất 無vô 慙tàm 謂vị 不bất 耻sỉ 過quá 惡ác 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 慙tàm 為vi 業nghiệp 。 十thập 二nhị 無vô 愧quý 謂vị 於ư 世thế 增tăng 上thượng 不bất 耻sỉ 過quá 惡ác 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 愧quý 為vi 業nghiệp 。 十thập 三tam 昬# 沉trầm 謂vị 令linh 心tâm 懵mộng 董# 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 毗tỳ 鉢bát 舎# 那na 為vi 業nghiệp 。 十thập 四tứ 掉trạo 舉cử 謂vị 依y 不bất 正chánh 尋tầm 求cầu 心tâm 不bất 寂tịch 靜tĩnh 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 奢Xa 摩Ma 他Tha 為vi 業nghiệp 。 十thập 五ngũ 不bất 信tín 謂vị 於ư 有hữu 體thể 有hữu 德đức 有hữu 能năng 心tâm 不bất 淨tịnh 信tín 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 信tín 為vi 業nghiệp 。 十thập 六lục 懈giải 怠đãi 謂vị 心tâm 不bất 勉miễn 勵lệ 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 發phát 起khởi 正chánh 勤cần 為vi 業nghiệp 。 十thập 七thất 放phóng 逸dật 謂vị 揔# 貪tham 瞋sân 癡si 懈giải 怠đãi 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 不bất 放phóng 逸dật 為vi 業nghiệp 。 十thập 八bát 失thất 念niệm 謂vị 染nhiễm 污ô 不bất 記ký 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 不bất 妄vọng 念niệm 為vi 業nghiệp 。 十thập 九cửu 散tán 亂loạn 謂vị 於ư 所sở 修tu 善thiện 。 心tâm 不bất 喜hỷ 樂lạc 。 為vi 依y 止chỉ 故cố 。 馳trì 散tán 外ngoại 緣duyên 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 等đẳng 持trì 業nghiệp 。 二nhị 十thập 不bất 正chánh 知tri 謂vị 於ư 三tam 業nghiệp 不bất 正chánh 了liễu 住trụ 染nhiễm 污ô 慧tuệ 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 正chánh 知tri 為vi 業nghiệp 。

第đệ 五ngũ 十thập 八bát 卷quyển

【# 一nhất 板bản 】#

夫phu 不bất 定định 有hữu 四tứ 。 悔hối 眠miên 尋tầm 伺tứ 於ư 善thiện 染nhiễm 等đẳng 皆giai 不bất 定định 故cố 。 非phi 如như 觸xúc 等đẳng 定định 遍biến 心tâm 故cố 。 非phi 如như 欲dục 等đẳng 定định 遍biến 地địa 故cố 。 立lập 不bất 定định 名danh 。 一nhất 惡ác 作tác 。 謂vị 於ư 已dĩ 作tác 未vị 作tác 善thiện 不bất 善thiện 事sự 。 若nhược 染nhiễm 不bất 染nhiễm 。 悵trướng 怏ưởng 追truy 變biến 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 奢Xa 摩Ma 他Tha 為vi 業nghiệp 。 又hựu 識thức 論luận 稱xưng 悔hối 。 此thử 即tức 於ư 果quả 假giả 立lập 因nhân 名danh 。 先tiên 惡ác 所sở 作tác 業nghiệp 。 後hậu 方phương 追truy 悔hối 故cố 。 二nhị 睡thụy 眠miên 。 謂vị 略lược 攝nhiếp 於ư 心tâm 不bất 自tự 在tại 轉chuyển 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 毗tỳ 鉢bát 舎# 那na 為vi 業nghiệp 。 三tam 尋tầm 。 謂vị 或hoặc 時thời 由do 思tư 於ư 法pháp 造tạo 作tác 。 或hoặc 時thời 由do 慧tuệ 於ư 法pháp 推thôi 求cầu 。 散tán 行hành 外ngoại 境cảnh 。 令linh 心tâm 麄# 轉chuyển 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 心tâm 內nội 淨tịnh 為vi 業nghiệp 。 四tứ 伺tứ 。 謂vị 從tùng 阿a 頼# 耶da 識thức 種chủng 子tử 所sở 生sanh 。 依y 心tâm 所sở 起khởi 。 與dữ 心tâm 俱câu 轉chuyển 相tương 應ứng 於ư 所sở 尋tầm 法pháp 略lược 行hành 外ngoại 境cảnh 。 令linh 心tâm 細tế 轉chuyển 為vi 體thể 。 能năng 障chướng 心tâm 內nội 淨tịnh 為vi 業nghiệp 。 釋thích 云vân 。 尋tầm 即tức 淺thiển 推thôi 。 伺tứ 即tức 染nhiễm 度độ 。 尋tầm 於ư 麄# 發phát 言ngôn 。 伺tứ 則tắc 細tế 發phát 語ngữ 。

【# 四tứ 板bản 】#

古cổ 釋thích 云vân 。 煩phiền 惱não 為vi 能năng 染nhiễm 。 眾chúng 生sanh 是thị 所sở 染nhiễm 。 一nhất 即tức 能năng 所sở 不bất 成thành 異dị 。 即tức 如như 同đồng 水thủy 火hỏa 。 俱câu 無vô 合hợp 義nghĩa 。 止Chỉ 觀Quán 云vân 。 若nhược 一nhất 念niệm 煩phiền 惱não 心tâm 起khởi 具cụ 十thập 法Pháp 界Giới 百bách 法pháp 。 不bất 相tương 妨phương 礙ngại 。 雖tuy 多đa 不bất 有hữu 。 雖tuy 一nhất 不bất 無vô 。 多đa 不bất 積tích 。 一nhất 不bất 散tán 。 多đa 不bất 異dị 。 一nhất 不bất 同đồng 。 多đa 即tức 一nhất 。 一nhất 即tức 多đa 。 亦diệc 如như 初sơ 燈đăng 與dữ 暗ám 共cộng 住trú 。 如như 是thị 明minh 暗ám 。 不bất 相tương 妨phương 礙ngại 。 亦diệc 不bất 相tương 破phá 。 如như 是thị 了liễu 達đạt 。 煩phiền 惱não 性tánh 空không 。 則tắc 四tứ 種chủng 瀑bộc 流lưu 。 唯duy 正Chánh 法Pháp 行hành 日nhật 之chi 能năng 竭kiệt 。 七thất 重trùng 慢mạn 阜phụ 。 因nhân 平bình 等đẳng 慧tuệ 風phong 之chi 所sở 摧tồi 。 能năng 害hại 所sở 害hại 俱câu 消tiêu 。 自tự 縛phược 他tha 縛phược 同đồng 解giải 。 逢phùng 緣duyên 猶do 蓮liên 華hoa 上thượng 之chi 水thủy 。 歷lịch 事sự 若nhược 虚# 空không 中trung 之chi 風phong 。 一nhất 切thiết 時thời 中trung 。 常thường 居cư 宗tông 鏡kính 。 見kiến 萬vạn 法pháp 無vô 異dị 如như 太thái 虚# 空không 。 因nhân 分phân 別biệt 識thức 生sanh 。 名danh 色sắc 影ảnh 現hiện 。 分phân 別biệt 不bất 起khởi 。 名danh 色sắc 本bổn 虚# 。 向hướng 性tánh 空không 地địa 中trung 。 羙# 惡ác 平bình 等đẳng 。

【# 七thất 板bản 】#

問vấn 。 色sắc 法pháp 有hữu 幾kỷ 義nghĩa 。 荅# 。 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 百bách 法pháp 云vân 。 一nhất 識thức 所sở 依y 色sắc 唯duy 屬thuộc 五ngũ 根căn 。 二nhị 識thức 所sở 緣duyên 色sắc 唯duy 屬thuộc 六lục 境cảnh 。 三tam 揔# 相tương/tướng 而nhi 言ngôn 質chất 礙ngại 名danh 色sắc 。 四tứ 別biệt 相tướng 而nhi 言ngôn 。 略lược 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 有hữu 對đối 。 若nhược 准chuẩn 有hữu 宗tông 極cực 微vi 所sở 成thành 。 大đại 乗# 即tức 用dụng 能năng 造tạo 色sắc 成thành 。 二nhị 者giả 無vô 對đối 。 非phi 極cực 微vi 成thành 即tức 。 法pháp 處xứ 所sở 攝nhiếp 色sắc 。 如như 上thượng 地địa 。 水thủy 。 火hỏa 。 風phong 一nhất 切thiết 色sắc 法pháp 。 因nhân 緣duyên 似tự 有hữu 。 體thể 用dụng 俱câu 虚# 。 何hà 者giả 。 自tự 體thể 他tha 體thể 。 皆giai 悉tất 性tánh 空không 。 能năng 緣duyên 所sở 緣duyên 。 俱câu 無vô 有hữu 力lực 。 以dĩ 自tự 因nhân 他tha 立lập 。 他tha 因nhân 自tự 生sanh 。 他tha 是thị 自tự 他tha 。 自tự 是thị 他tha 自tự 。 㸦# 成thành 㸦# 奪đoạt 。 定định 性tánh 俱câu 無vô 。 又hựu 能năng 因nhân 所sở 成thành 。 所sở 從tùng 能năng 立lập 。 能năng 無vô 有hữu 力lực 則tắc 入nhập 所sở 。 所sở 無vô 有hữu 力lực 則tắc 入nhập 能năng 㸦# 攝nhiếp 㸦# 資tư 。 悉tất 假giả 施thi 設thiết 。 緣duyên 會hội 似tự 有hữu 。 緣duyên 散tán 還hoàn 無vô 。 以dĩ 惟duy 識thức 所sở 持trì 。 終chung 歸quy 空không 性tánh 。

第đệ 五ngũ 十thập 九cửu 卷quyển

【# 六lục 板bản 】#

問vấn 。 三tam 性tánh 中trung 遍biến 計kế 是thị 妄vọng 想tưởng 即tức 無vô 。 依y 他tha 屬thuộc 因nhân 緣duyên 是thị 有hữu 不phủ 。 荅# 。 此thử 二nhị 性tánh 能năng 所sở 相tương 生sanh 。 俱câu 無vô 自tự 體thể 。 何hà 者giả 。 因nhân 妄vọng 想tưởng 故cố 立lập 名danh 相tướng 。 因nhân 名danh 相tướng 故cố 立lập 因nhân 緣duyên 。 若nhược 妄vọng 想tưởng 不bất 生sanh 。 名danh 相tướng 何hà 有hữu 。 名danh 相tướng 不bất 有hữu 。 因nhân 緣duyên 即tức 空không 。 以dĩ 萬vạn 法pháp 不bất 出xuất 名danh 故cố 。 楞lăng 伽già 頌tụng 云vân 。 譬thí 如như 修tu 行hành 事sự 。 於ư 一nhất 種chủng 種chủng 現hiện 。 於ư 彼bỉ 無vô 種chủng 種chủng 。 妄vọng 想tưởng 相tương/tướng 如như 是thị 。 釋thích 云vân 。 此thử 破phá 妄vọng 想tưởng 遍biến 計kế 性tánh 也dã 。 如như 二nhị 乗# 修tu 諸chư 觀quán 行hành 。 若nhược 作tác 青thanh 想tưởng 。 觀quán 時thời 天thiên 地địa 萬vạn 物vật 。 莫mạc 不bất 皆giai 青thanh 也dã 。 以dĩ 無vô 青thanh 處xứ 見kiến 青thanh 。 由do 心tâm 變biến 故cố 於ư 一nhất 色sắc 境cảnh 。 種chủng 種chủng 不bất 同đồng 。 譬thí 如như 凡phàm 夫phu 妄vọng 見kiến 生sanh 死tử 。 亦diệc 是thị 無vô 生sanh 死tử 處xứ 。 妄vọng 見kiến 生sanh 死tử 也dã 。 又hựu 經kinh 頌tụng 云vân 。 譬thí 如như 種chủng 種chủng 。 瞖ế 妄vọng 想tưởng 眾chúng 色sắc 現hiện 。 瞖ế 無vô 色sắc 非phi 色sắc 。 緣duyên 起khởi 不bất 覺giác 然nhiên 。 此thử 破phá 因nhân 緣duyên 依y 他tha 起khởi 性tánh 也dã 。 如như 目mục 瞖ế 所sở 見kiến 。 差sai 別biệt 不bất 同đồng 。 彼bỉ 實thật 非phi 有hữu 。 緣duyên 所sở 起khởi 法pháp 。 斯tư 則tắc 妄vọng 想tưởng 體thể 空không 。 因nhân 緣duyên 無vô 性tánh 。 即tức 是thị 圎# 成thành 究cứu 竟cánh 一nhất 法pháp 。 如như 明minh 眼nhãn 人nhân 。 見kiến 淨tịnh 虚# 空không 。 况# 一nhất 真chân 心tâm 。 更cánh 無vô 所sở 有hữu 。

問vấn 。 此thử 三tam 性tánh 中trung 。 幾kỷ 法pháp 是thị 假giả 。 幾kỷ 法pháp 是thị 實thật 。 荅# 。 識thức 論luận 云vân 。 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 妄vọng 安an 立lập 故cố 。 可khả 說thuyết 為vi 假giả 。 無vô 體thể 相tướng 故cố 非phi 假giả 非phi 實thật 。 依y 他tha 起khởi 性tánh 有hữu 實thật 有hữu 假giả 。 聚tụ 集tập 相tương 續tục 分phần/phân 位vị 性tánh 故cố 說thuyết 為vi 假giả 有hữu 。 心tâm 心tâm 所sở 色sắc 。 從tùng 緣duyên 生sanh 故cố 。 說thuyết 為vi 實thật 有hữu 。 若nhược 無vô 實thật 法pháp 。 假giả 法pháp 亦diệc 無vô 。 假giả 法pháp 依y 實thật 因nhân 而nhi 施thi 設thiết 故cố 圎# 成thành 實thật 性tánh 唯duy 是thị 有hữu 實thật 。 不bất 依y 他tha 緣duyên 而nhi 施thi 設thiết 故cố 。 釋thích 云vân 。 遍biến 計kế 有hữu 名danh 無vô 體thể 。 妄vọng 情tình 安an 立lập 可khả 說thuyết 為vi 假giả 。 談đàm 其kỳ 法pháp 體thể 既ký 無vô 有hữu 相tương/tướng 。 非phi 假giả 非phi 實thật 非phi 兔thố 角giác 等đẳng 可khả 說thuyết 假giả 實thật 必tất 依y 有hữu 體thể 揔# 別biệt 法pháp 上thượng 立lập 為vi 假giả 實thật 故cố 。 依y 他tha 假giả 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 聚tụ 集tập 假giả 者giả 。 如như 瓶bình 盆bồn 有hữu 情tình 等đẳng 是thị 聚tụ 集tập 法pháp 。 多đa 法pháp 一nhất 時thời 所sở 集tập 成thành 故cố 。 能năng 成thành 雖tuy 實thật 所sở 成thành 是thị 假giả 。 二nhị 相tương 續tục 假giả 者giả 。 如như 過quá 未vị 等đẳng 世thế 。 惟duy 有hữu 因nhân 果quả 。 是thị 相tương 續tục 性tánh 多đa 法pháp 。 多đa 法pháp 上thượng 立lập 一nhất 假giả 法pháp 。 如như 佛Phật 說thuyết 言ngôn 。 昔tích 者giả 鹿lộc 王vương 。 今kim 我ngã 身thân 是thị 。 所sở 依y 五ngũ 蘊uẩn 剎sát 那na 滅diệt 者giả 。 雖tuy 體thể 是thị 實thật 。 於ư 此thử 多đa 法pháp 相tướng 續tục 假giả 立lập 一nhất 有hữu 情tình 至chí 今kim 猶do 在tại 故cố 。 三tam 分phần/phân 位vị 假giả 者giả 。 如như 不bất 相tương 應ứng 行hành 。 是thị 分phần/phân 位vị 性tánh 故cố 皆giai 是thị 假giả 。 一nhất 時thời 一nhất 法pháp 上thượng 立lập 。 如như 一nhất 色sắc 上thượng 名danh 有hữu 漏lậu 可khả 見kiến 有hữu 對đối 亦diệc 名danh 色sắc 等đẳng 。 並tịnh 是thị 於ư 一nhất 法pháp 上thượng 假giả 施thi 設thiết 故cố 。 若nhược 彼bỉ 實thật 者giả 應ưng 有hữu 多đa 體thể 。 其kỳ 忿phẫn 恨hận 等đẳng 皆giai 此thử 假giả 攝nhiếp 。 心tâm 心tâm 所sở 色sắc 從tùng 因nhân 緣duyên 種chủng 生sanh 。 故cố 說thuyết 為vi 實thật 。

又hựu 三tam 性tánh 者giả 。 即tức 是thị 一nhất 性tánh 。 一nhất 性tánh 者giả 即tức 是thị 無vô 性tánh 。 何hà 者giả 。 遍biến 計kế 無vô 相tướng 。 依y 他tha 無vô 生sanh 圎# 成thành 無vô 性tánh 。 解giải 深thâm 密mật 經Kinh 云vân 。 瞖ế 眼nhãn 人nhân 如như 遍biến 計kế 。 現hiện 青thanh 黃hoàng 如như 依y 他tha 。 淨tịnh 眼nhãn 如như 圎# 成thành 。 攝nhiếp 論luận 云vân 。 分phân 別biệt 性tánh 如như 虵xà 。 依y 他tha 性tánh 如như 藤đằng 。 若nhược 人nhân 緣duyên 四tứ 塵trần 相tương/tướng 分phần/phân 扸# 此thử 藤đằng 。 但đãn 見kiến 四tứ 相tương/tướng 不bất 見kiến 別biệt 藤đằng 。 但đãn 是thị 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 相tương/tướng 故cố 。 藤đằng 非phi 實thật 有hữu 。 以dĩ 離ly 四tứ 塵trần 外ngoại 無vô 別biệt 有hữu 藤đằng 。 所sở 以dĩ 論luận 偈kệ 云vân 。 於ư 藤đằng 起khởi 虵xà 知tri 。 見kiến 藤đằng 則tắc 無vô 境cảnh 。 若nhược 知tri 藤đằng 分phần/phân 已dĩ 。 藤đằng 知tri 如như 虵xà 知tri 。 若nhược 知tri 藤đằng 之chi 性tánh 分phân 是thị 空không 。 則tắc 例lệ 如như 藤đằng 上thượng 妄vọng 生sanh 虵xà 相tương/tướng 。

問vấn 。 我ngã 見kiến 所sở 緣duyên 影ảnh 像tượng 。 若nhược 是thị 依y 他tha 有hữu 者giả 。 應ưng 有hữu 依y 他tha 性tánh 實thật 我ngã 。 荅# 。 此thử 相tương/tướng 仗trượng 因nhân 緣duyên 生sanh 。 但đãn 是thị 依y 他tha 性tánh 幻huyễn 有hữu 之chi 法pháp 而nhi 非phi 是thị 我ngã 。 由do 彼bỉ 妄vọng 執chấp 為vi 我ngã 故cố 名danh 妄vọng 執chấp 。 此thử 有hữu 兩lưỡng 重trọng/trùng 相tương/tướng 。 約ước 此thử 相tương 從tùng 因nhân 緣duyên 生sanh 有hữu 力lực 能năng 生sanh 心tâm 。 此thử 乃nãi 是thị 有hữu 。 名danh 依y 他tha 性tánh 法pháp 。 於ư 此thử 不bất 稱xưng 所sở 執chấp 法pháp 義nghĩa 邊biên 。 名danh 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 乃nãi 名danh 為vi 無vô 。 如như 人nhân 昬# 冥minh 。 執chấp 石thạch 為vi 牛ngưu 。 石thạch 體thể 不bất 無vô 。 我ngã 見kiến 所sở 緣duyên 。 緣duyên 依y 他tha 相tương/tướng 有hữu 。 如như 石thạch 本bổn 非phi 牛ngưu 。 妄vọng 心tâm 執chấp 為vi 牛ngưu 。 此thử 所sở 執chấp 牛ngưu 其kỳ 體thể 全toàn 無vô 。 如như 相tương/tướng 分phần/phân 本bổn 非phi 我ngã 。 妄vọng 心tâm 執chấp 為vi 我ngã 。 此thử 所sở 執chấp 我ngã 其kỳ 體thể 全toàn 無vô 。 但đãn 有hữu 能năng 執chấp 心tâm 而nhi 無vô 所sở 執chấp 我ngã 。 謂vị 於ư 此thử 石thạch 處xứ 有hữu 所sở 緣duyên 石thạch 而nhi 無vô 所sở 執chấp 牛ngưu 。 於ư 此thử 相tương/tướng 分phần/phân 上thượng 有hữu 所sở 緣duyên 法pháp 而nhi 無vô 所sở 執chấp 我ngã 。 又hựu 况# 云vân 。 如như 南nam 方phương 人nhân 不bất 識thức 駞# 毛mao 。 曾tằng 於ư 一nhất 處xứ 聞văn 說thuyết 龜quy 毛mao 。 後hậu 忽hốt 見kiến 駞# 毛mao 。 由do 不bất 識thức 故cố 。 妄vọng 謂vị 駞# 毛mao 以dĩ 為vi 龜quy 毛mao 。 此thử 所sở 見kiến 駞# 毛mao 是thị 有hữu 故cố 。 如như 依y 他tha 性tánh 法pháp 。 其kỳ 駞# 毛mao 上thượng 無vô 龜quy 毛mao 。 妄vọng 心tâm 謂vị 為vi 龜quy 毛mao 。 如như 所sở 執chấp 實thật 我ngã 法pháp 。 故cố 論luận 云vân 。 有hữu 義nghĩa 一nhất 切thiết 。 及cập 心tâm 所sở 法pháp 。 由do 熏huân 習tập 力lực 所sở 變biến 。 二nhị 分phần 從tùng 緣duyên 生sanh 故cố 。 名danh 依y 他tha 起khởi 遍biến 計kế 。 依y 斯tư 妄vọng 執chấp 。 定định 實thật 有hữu 無vô 一nhất 異dị 俱câu 不bất 俱câu 等đẳng 。 此thử 二nhị 名danh 遍biến 計kế 所sở 執chấp 性tánh 。

【# 八bát 板bản 】#

問vấn 。 依y 他tha 起khởi 相tướng 。 但đãn 是thị 自tự 心tâm 妄vọng 分phân 別biệt 有hữu 。 理lý 事sự 雙song 寂tịch 。 名danh 相tướng 俱câu 虚# 。 云vân 何hà 有hữu 憂ưu 喜hỷ 。 所sở 行hành 境cảnh 界giới 。 荅# 。 譬thí 如như 夜dạ 行hành 。 見kiến 杌ngột 為vi 鬼quỷ 。 疑nghi 繩thằng 作tác 虵xà 。 虵xà 之chi 與dữ 鬼quỷ 名danh 體thể 都đô 無vô 。 性tánh 相tướng 恆hằng 寂tịch 。 雖tuy 不bất 可khả 得đắc 。 而nhi 生sanh 怖bố 心tâm 。 以dĩ 體thể 虚# 而nhi 成thành 事sự 故cố 。

問vấn 三tam 性tánh 中trung 幾kỷ 性tánh 不bất 可khả 滅diệt 。 幾kỷ 性tánh 可khả 滅diệt 耶da 。 荅# 。 准chuẩn 佛Phật 性tánh 論luận 云vân 。 二nhị 性tánh 不bất 可khả 滅diệt 一nhất 性tánh 可khả 得đắc 滅diệt 。

何hà 以dĩ 故cố 。 分phân 別biệt 性tánh 本bổn 來lai 是thị 無vô 。 故cố 不bất 可khả 滅diệt 。 真chân 實thật 性tánh 本bổn 來lai 是thị 真chân 。 故cố 不bất 可khả 滅diệt 。 依y 他tha 性tánh 雖tuy 有hữu 不bất 真chân 實thật 。 是thị 故cố 可khả 滅diệt 。

第đệ 六lục 十thập 卷quyển

【# 一nhất 板bản 】#

夫phu 此thử 三tam 性tánh 法pháp 。 為vi 當đương 是thị 一nhất 是thị 異dị 。 若nhược 道đạo 是thị 一nhất 。 不bất 合hợp 云vân 依y 圎# 是thị 有hữu 遍biến 計kế 是thị 無vô 。 若nhược 道đạo 是thị 異dị 又hựu 云vân 皆giai 同đồng 一nhất 性tánh 。 所sở 謂vị 無vô 性tánh 。 荅# 。 此thử 三tam 性tánh 法Pháp 門môn 。 是thị 諸chư 佛Phật 密mật 意ý 所sở 說thuyết 諸chư 識thức 起khởi 處xứ 。 教giáo 網võng 根căn 由do 。 若nhược 即tức 之chi 取thủ 之chi 即tức 落lạc 凡phàm 常thường 之chi 見kiến 。 若nhược 離ly 之chi 捨xả 之chi 俱câu 失thất 聖thánh 智trí 之chi 門môn 。 所sở 以dĩ 藏tạng 。 法Pháp 師sư 依y 華hoa 嚴nghiêm 宗tông 釋thích 三tam 性tánh 同đồng 異dị 義nghĩa 。 一nhất 圎# 成thành 真Chân 如Như 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 不bất 變biến 。 二nhị 隨tùy 緣duyên 。 二nhị 依y 他tha 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 似tự 有hữu 。 二nhị 無vô 性tánh 。 三tam 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 情tình 有hữu 。 二nhị 理lý 無vô 。 由do 真Chân 如Như 不bất 變biến 依y 他tha 無vô 性tánh 所sở 執chấp 理lý 無vô 。 由do 此thử 三tam 義nghĩa 。 故cố 三tam 性tánh 一nhất 際tế 。 又hựu 約ước 真Chân 如Như 隨tùy 緣duyên 。 依y 他tha 似tự 有hữu 。 所sở 執chấp 情tình 有hữu 。 由do 此thử 三tam 義nghĩa 亦diệc 無vô 異dị 也dã 。 是thị 故cố 真chân 該cai 妄vọng 末mạt 。 妄vọng 徹triệt 真chân 原nguyên 。 性tánh 相tướng 融dung 通thông 。 無vô 障chướng 無vô 礙ngại 。

【# 五ngũ 板bản 】#

是thị 以dĩ 三tam 性tánh 無vô 際tế 。 隨tùy 一nhất 全toàn 収thâu 。 真chân 妄vọng 互hỗ 融dung 。 性tánh 相tướng 無vô 礙ngại 。 如Như 來Lai 一nhất 代đại 時thời 教giáo 。 恆Hằng 沙sa 義nghĩa 門môn 。 密mật 意ý 揔# 在tại 三tam 性tánh 門môn 中trung 。 真chân 俗tục 本bổn 末mạt 一nhất 時thời 収thâu 盡tận 。 以dĩ 顯hiển 唯duy 識thức 正chánh 理lý 更cánh 無vô 異dị 轍triệt 。 以dĩ 依y 他tha 性tánh 是thị 唯duy 識thức 體thể 。 從tùng 依y 他tha 起khởi 分phân 別biệt 即tức 是thị 遍biến 計kế 。 從tùng 依y 他tha 悟ngộ 真chân 實thật 即tức 是thị 圎# 成thành 。 由do 分phân 別biệt 故cố 一nhất 分phần/phân 成thành 生sanh 死tử 。 由do 真chân 實thật 故cố 。 一nhất 分phần/phân 成thành 涅Niết 槃Bàn 。 了liễu 分phân 別biệt 性tánh 空không 即tức 生sanh 死tử 成thành 涅Niết 槃Bàn 。 迷mê 真chân 實thật 性tánh 有hữu 即tức 涅Niết 槃Bàn 成thành 生sanh 死tử 。 都đô 是thị 一nhất 法pháp 隨tùy 情tình 顯hiển 義nghĩa 成thành 三tam 。 三tam 非phi 三tam 而nhi 一nhất 理lý 圎# 。 一nhất 非phi 一nhất 而nhi 三tam 性tánh 具cụ 。 卷quyển 舒thư 不bất 失thất 。 隱ẩn 顯hiển 常thường 如như 。 非phi 一nhất 非phi 三tam 泯mẫn 性tánh 。 相tương/tướng 於ư 實thật 地địa 。 而nhi 三tam 而nhi 一nhất 耀diệu 行hành 布bố 於ư 義nghĩa 天thiên 。 撮toát 要yếu 所sở 歸quy 。 莫mạc 先tiên 斯tư 旨chỉ 。

第đệ 六lục 十thập 一nhất 卷quyển

【# 三tam 板bản 】#

又hựu 立lập 况# 解giải 自tự 證chứng 分phần/phân 見kiến 相tương/tướng 二nhị 分phần 者giả 。 且thả 如như 自tự 證chứng 分phần/phân 起khởi 見kiến 相tương/tướng 二nhị 分phần 。 更cánh 執chấp 二nhị 分phần 為vi 我ngã 法pháp 。 如như 結kết 巾cân 成thành 兔thố 。 手thủ 巾cân 是thị 有hữu 喻dụ 自tự 證chứng 分phần/phân 。 結kết 手thủ 巾cân 為vi 兔thố 頭đầu 。 手thủ 巾cân 上thượng 本bổn 無vô 兔thố 頭đầu 。 今kim 結kết 出xuất 之chi 是thị 故cố 名danh 無vô 。 如như 自tự 證chứng 分phần/phân 上thượng 本bổn 無vô 見kiến 相tương/tướng 。 二nhị 分phần 。 由do 不bất 證chứng 實thật 故cố 似tự 二nhị 分phần 起khởi 。 是thị 故cố 名danh 無vô 。 如như 所sở 結kết 手thủ 巾cân 為vi 兔thố 頭đầu 。 已dĩ 是thị 一nhất 重trọng/trùng 假giả 。 更cánh 結kết 出xuất 二nhị 耳nhĩ 。 又hựu 是thị 一nhất 重trọng/trùng 假giả 。 如như 從tùng 自tự 證chứng 分phần/phân 變biến 起khởi 見kiến 相tương/tướng 二nhị 分phần 已dĩ 是thị 一nhất 重trọng/trùng 假giả 。 更cánh 執chấp 二nhị 分phần 為vi 我ngã 法pháp 。 又hựu 是thị 一nhất 重trọng/trùng 假giả 。 則tắc 見kiến 相tương/tướng 二nhị 分phần 雖tuy 假giả 。 似tự 從tùng 種chủng 生sanh 故cố 。 其kỳ 我ngã 法pháp 二nhị 執chấp 非phi 有hữu 。 是thị 遍biến 計kế 妄vọng 執chấp 故cố 。

【# 五ngũ 板bản 】#

天thiên 王vương 般Bát 若Nhã 經kinh 偈kệ 云vân 。 揔# 持trì 無vô 文văn 字tự 。 文văn 字tự 顯hiển 揔# 持trì 。 大đại 悲bi 方phương 便tiện 力lực 。 離ly 言ngôn 文văn 字tự 說thuyết 。 思tư 益ích 經Kinh 云vân 。 汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 當đương 行hành 二nhị 事sự 。 一nhất 聖thánh 說thuyết 法Pháp 。 二nhị 聖thánh 默mặc 然nhiên 。 但đãn 正chánh 說thuyết 時thời 。 了liễu 不bất 可khả 得đắc 。 即tức 是thị 默mặc 然nhiên 。 不bất 是thị 杜đỗ 口khẩu 無vô 說thuyết 。 故cố 昔tích 人nhân 云vân 。 幻huyễn 人nhân 說thuyết 法Pháp 幻huyễn 人nhân 聽thính 。 由do 來lai 兩lưỡng 箇cá 揔# 無vô 情tình 。 說thuyết 時thời 無vô 說thuyết 從tùng 君quân 說thuyết 。 聽thính 處xứ 無vô 聽thính 一nhất 任nhậm 聽thính 。

楞lăng 伽già 經Kinh 云vân 。 大đại 慧tuệ 復phục 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 如như 世Thế 尊Tôn 說thuyết 。 我ngã 從tùng 某mỗ 夜dạ 。 得đắc 最Tối 正Chánh 覺Giác 。 乃nãi 至chí 某mỗ 夜dạ 。 入nhập 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 於ư 其kỳ 中trung 間gian 。 不bất 說thuyết 一nhất 字tự 。 亦diệc 不bất 已dĩ 說thuyết 當đương 說thuyết 。 不bất 說thuyết 是thị 佛Phật 說thuyết 。 大đại 慧tuệ 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 如Như 來Lai 。 應Ứng 。 正Chánh 等Đẳng 覺Giác 。 何hà 因nhân 說thuyết 言ngôn 不bất 說thuyết 是thị 佛Phật 說thuyết 。

佛Phật 告cáo 大đại 慧tuệ 。

我ngã 因nhân 二nhị 法pháp 。 故cố 作tác 是thị 說thuyết 。 云vân 何hà 二nhị 法pháp 。 謂vị 緣duyên 自tự 得đắc 法Pháp 。 及cập 本bổn 住trụ 法pháp 。 是thị 名danh 二nhị 法Pháp 。 因nhân 此thử 二nhị 法pháp 故cố 。 我ngã 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 云vân 何hà 緣duyên 自tự 得đắc 法Pháp 。 若nhược 彼bỉ 如Như 來Lai 所sở 。 得đắc 我ngã 亦diệc 得đắc 之chi 。 無vô 增tăng 無vô 减# 緣duyên 自tự 得đắc 法Pháp 究cứu 竟cánh 境cảnh 界giới 。 離ly 言ngôn 說thuyết 妄vọng 想tưởng 。 離ly 文văn 字tự 二nhị 趣thú 。 云vân 何hà 本bổn 住trụ 法pháp 。 謂vị 古cổ 先tiên 聖thánh 道Đạo 。 如như 金kim 銀ngân 等đẳng 性tánh 。 法Pháp 界Giới 常thường 住trụ 。 若nhược 如Như 來Lai 出xuất 世thế 。 若nhược 不bất 出xuất 世thế 。 法Pháp 界Giới 常thường 住trụ 。 如như 趣thú 彼bỉ 城thành 道đạo 。 譬thí 如như 士sĩ 夫phu 。 行hành 曠khoáng 野dã 中trung 。 見kiến 向hướng 古cổ 城thành 平bình 坦thản 正Chánh 道Đạo 。 即tức 隨tùy 入nhập 城thành 受thọ 如như 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 。 偈kệ 云vân 。 我ngã 某mỗ 夜dạ 得đắc 道Đạo 。 至chí 某mỗ 夜dạ 涅Niết 槃Bàn 。 於ư 此thử 二nhị 中trung 間gian 。 我ngã 都đô 無vô 所sở 說thuyết 。 緣duyên 自tự 本bổn 住trụ 故cố 。 我ngã 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 彼bỉ 佛Phật 及cập 與dữ 我ngã 悉tất 。 無vô 有hữu 差sai 別biệt 。 釋thích 云vân 。 此thử 有hữu 二nhị 因nhân 。 一nhất 即tức 緣duyên 自tự 得đắc 法Pháp 。 自tự 所sở 得đắc 法Pháp 。 即tức 是thị 證chứng 道đạo 證chứng 法pháp 。 在tại 己kỷ 離ly 過quá 顯hiển 德đức 。 二nhị 即tức 緣duyên 本bổn 住trụ 法pháp 。 本bổn 住trụ 即tức 古cổ 先tiên 聖thánh 道Đạo 傳truyền 古cổ 非phi 作tác 。 此thử 上thượng 是thị 據cứ 理lý 約ước 證chứng 云vân 不bất 說thuyết 。 若nhược 但đãn 是thị 自tự 心tâm 聞văn 。 則tắc 佛Phật 常thường 不bất 說thuyết 。

【# 七thất 板bản 】#

問vấn 。 但đãn 云vân 方phương 便tiện 。 說thuyết 則tắc 無vô 妨phương 。 若nhược 約ước 正chánh 宗tông 。 有hữu 言ngôn 傷thương 旨chỉ 。 荅# 。 我ngã 此thử 圎# 宗tông 。 情tình 解giải 不bất 及cập 。 豈khởi 同đồng 執chấp 方phương 便tiện 教giáo 人nhân 空không 有hữu 不bất 融dung 通thông 體thể 用dụng 兩lưỡng 分phần/phân 。 理lý 事sự 成thành 隔cách 。 說thuyết 常thường 住trụ 則tắc 成thành 常thường 見kiến 。 說thuyết 無vô 常thường 則tắc 歸quy 斷đoạn 滅diệt 。 [后-口+十]# 邊biên 則tắc 成thành 邊biên 執chấp 。 存tồn 中trung 則tắc 著trước 中trung 理lý 。 今kim 此thử 圎# 融dung 之chi 旨chỉ 。 無vô 礙ngại 之chi 宗tông 。 說thuyết 常thường 則tắc 無vô 常thường 之chi 常thường 。 說thuyết 無vô 常thường 則tắc 常thường 之chi 無vô 常thường 。 言ngôn 空không 則tắc 不bất 空không 之chi 空không 。 言ngôn 有hữu 則tắc 幻huyễn 有hữu 之chi 有hữu 。 談đàm 邊biên 則tắc 即tức 中trung 之chi 邊biên 。 談đàm 中trung 則tắc 不bất 偏thiên 之chi 中trung 。 立lập 理lý 則tắc 成thành 事sự 之chi 理lý 。 立lập 事sự 則tắc 顯hiển 理lý 之chi 事sự 。 是thị 以dĩ 卷quyển 舒thư 在tại 我ngã 。 隱ẩn 顯hiển 同đồng 時thời 。 說thuyết 不bất 乖quai 於ư 無vô 說thuyết 。 無vô 說thuyết 不bất 乖quai 於ư 說thuyết 。

【# 八bát 板bản 】#

勝thắng 天thiên 王vương 般Bát 若Nhã 經Kinh 云vân 。 尒# 時thời 眾chúng 中trung 有hữu 一nhất 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 名danh 須tu 真chân 胝chi 。 白bạch 勝thắng 天thiên 王vương 言ngôn 。 如Như 來Lai 為vi 大đại 王vương 受thọ 記ký 乎hồ 。 勝thắng 天thiên 王vương 荅# 言ngôn 。

善thiện 男nam 子tử 。 我ngã 受thọ 記ký 如như 夢mộng 相tương/tướng 。 又hựu 問vấn 大đại 王vương 。 如như 此thử 受thọ 記ký 。 當đương 得đắc 何hà 法pháp 。 荅# 曰viết 。 佛Phật 授thọ 我ngã 記ký 。 竟cánh 無vô 所sở 得đắc 。

又hựu 問vấn 。

無vô 所sở 得đắc 者giả 。 為vi 是thị 何hà 法pháp 。 荅# 曰viết 。 不bất 得đắc 眾chúng 生sanh 。 壽thọ 者giả 我ngã 人nhân 養dưỡng 育dục 蔭ấm 界giới 入nhập 。 悉tất 無vô 所sở 得đắc 。 若nhược 善thiện 不bất 善thiện 。 若nhược 染nhiễm 若nhược 淨tịnh 。 若nhược 有hữu 漏lậu 若nhược 無vô 漏lậu 。 若nhược 世thế 間gian 若nhược 出xuất 世thế 間gian 。 若nhược 有hữu 為vi 若nhược 無vô 為vi 。 若nhược 生sanh 死tử 若nhược 涅Niết 槃Bàn 。 悉tất 無vô 所sở 得đắc 。

又hựu 問vấn 。

若nhược 無vô 所sở 得đắc 。 何hà 用dụng 受thọ 記ký 。 荅# 曰viết 。 無vô 所sở 得đắc 故cố 。 則tắc 得đắc 受thọ 記ký 。

【# 九cửu 板bản 】#

問vấn 。 虚# 妄vọng 分phân 別biệt 以dĩ 何hà 為vi 本bổn 。 荅# 攀phàn 緣duyên 為vi 本bổn 。

又hựu 問vấn 。

何hà 所sở 攀phàn 緣duyên 。 荅# 。 緣duyên 色sắc 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 法pháp 。

又hựu 問vấn 。

云vân 何hà 不bất 緣duyên 。 荅# 。 若nhược 離ly 愛ái 取thủ 則tắc 無vô 所sở 緣duyên 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 如Như 來Lai 常thường 說thuyết 。 諸chư 法pháp 平bình 等đẳng 。 是thị 以dĩ 法pháp 平bình 等đẳng 。 故cố 說thuyết 無vô 差sai 別biệt 。 此thử 方phương 說thuyết 法Pháp 。 十thập 剎sát 皆giai 然nhiên 。 即tức 一nhất 處xứ 遍biến 一nhất 切thiết 處xứ 故cố 。 所sở 以dĩ 同đồng 證chứng 同đồng 宣tuyên 。 互hỗ 為vi 主chủ 伴bạn 。

若nhược 論luận 至chí 理lý 。 無vô 佛Phật 無vô 眾chúng 生sanh 。 豈khởi 云vân 感cảm 應ứng 。 若nhược 於ư 佛Phật 事sự 。 門môn 中trung 機cơ 應ưng 非phi 一nhất 。 若nhược 無vô 眾chúng 生sanh 。 機cơ 諸chư 佛Phật 則tắc 不bất 應ưng 。 豈khởi 可khả 執chấp 自tự 執chấp 他tha 。 論luận 內nội 論luận 外ngoại 而nhi 生sanh 邊biên 見kiến 耶da 。 如như 法Pháp 華hoa 云vân 。 玄huyền 義nghĩa 問vấn 眾chúng 生sanh 機cơ 聖thánh 人nhân 。 應ưng 為vi 一nhất 為vi 異dị 。 若nhược 一nhất 則tắc 非phi 機cơ 應ưng 。 若nhược 異dị 何hà 相tương 交giao 關quan 而nhi 論luận 機cơ 應ưng 。 荅# 。 不bất 一nhất 不bất 異dị 。 理lý 論luận 則tắc 同đồng 如như 。 是thị 故cố 不bất 異dị 。 事sự 論luận 有hữu 機cơ 感cảm 。 是thị 故cố 不bất 一nhất 。 譬thí 如như 父phụ 子tử 。 天thiên 性tánh 相tướng 關quan 。 骨cốt 肉nhục 遺di 體thể 。 異dị 則tắc 不bất 可khả 。 若nhược 同đồng 者giả 父phụ 即tức 子tử 。 子tử 即tức 父phụ 。 同đồng 又hựu 不bất 可khả 。 只chỉ 不bất 一nhất 不bất 異dị 。 而nhi 論luận 父phụ 子tử 也dã 。 眾chúng 生sanh 理lý 性tánh 與dữ 佛Phật 不bất 殊thù 。 是thị 故cố 不bất 異dị 而nhi 眾chúng 生sanh 隱ẩn 如Như 來Lai 顯hiển 是thị 故cố 不bất 一nhất 。 不bất 一nhất 不bất 異dị 。 而nhi 論luận 應ứng 機cơ 也dã 。 又hựu 同đồng 是thị 非phi 事sự 非phi 理lý 故cố 不bất 異dị 。 眾chúng 生sanh 得đắc 事sự 。 聖thánh 人nhân 得đắc 理lý 。 又hựu 聖thánh 人nhân 得đắc 事sự 凢# 夫phu 有hữu 理lý 故cố 論luận 異dị 。 問vấn 為vi 用dụng 法Pháp 身thân 應ưng 。 用dụng 應ưng 身thân 應ưng 。 若nhược 應ưng 身thân 應ưng 無vô 本bổn 何hà 能năng 應ưng 。 若nhược 用dụng 法Pháp 身thân 應ưng 。 應ưng 則tắc 非phi 法pháp 。 荅# 。 至chí 論luận 諸chư 法pháp 。 非phi 去khứ 來lai 今kim 。 非phi 應ưng 非phi 不bất 應ưng 而nhi 能năng 有hữu 應ưng 。 亦diệc 可khả 言ngôn 法pháp 應ưng 。 亦diệc 可khả 言ngôn 應ưng 應ưng 法pháp 應ưng 則tắc 冥minh 益ích 應ưng 。 應ưng 則tắc 顯hiển 益ích 。

【# 十thập 二nhị 板bản 】#

眾chúng 生sanh 根căn 性tánh 百bách 千thiên 。 諸chư 佛Phật 巧xảo 應ưng 無vô 量lượng 。 即tức 是thị 機cơ 應ưng 不bất 同đồng 意ý 也dã 。 今kim 略lược 言ngôn 為vi 四tứ 。 一nhất 者giả 冥minh 應ưng 。 二nhị 者giả 冥minh 機cơ 。 三tam 者giả 顯hiển 機cơ 顯hiển 應ưng 。 四tứ 者giả 顯hiển 機cơ 冥minh 應ưng 。 其kỳ 相tướng 云vân 何hà 。 若nhược 言ngôn 修tu 三tam 業nghiệp 現hiện 在tại 未vị 運vận 身thân 口khẩu 籍tịch 往vãng 善thiện 力lực 此thử 名danh 為vi 冥minh 機cơ 也dã 。 雖tuy 不bất 相tương 見kiến 靈linh 應ưng 而nhi 密mật 為vi 法Pháp 身thân 所sở 益ích 。 不bất 見kiến 不bất 聞văn 。 而nhi 覺giác 而nhi 知tri 。 是thị 為vi 冥minh 益ích 也dã 。 二nhị 冥minh 機cơ 顯hiển 益ích 者giả 。 過quá 去khứ 植thực 善thiện 而nhi 冥minh 機cơ 已dĩ 成thành 。 便tiện 得đắc 值trị 佛Phật 聞văn 法Pháp 。 現hiện 前tiền 獲hoạch 利lợi 。 是thị 為vi 顯hiển 益ích 。 如như 佛Phật 最tối 初sơ 得đắc 度độ 之chi 人nhân 。 現hiện 在tại 何hà 常thường 修tu 善thiện 。 諸chư 佛Phật 照chiếu 其kỳ 宿túc 機cơ 自tự 往vãng 度độ 之chi 。 即tức 其kỳ 義nghĩa 也dã 。 三tam 顯hiển 機cơ 顯hiển 應ưng 者giả 。 現hiện 在tại 身thân 口khẩu 精tinh 勤cần 不bất 懈giải 。 而nhi 能năng 感cảm 降giáng/hàng 。 如như 須tu 達đạt 長trường 跪quỵ 佛Phật 往vãng 祇Kỳ 洹Hoàn 。 月nguyệt 蓋cái 曲khúc 躬cung 聖thánh 居cư 門môn 閫khổn 。 如như 即tức 行hành 人nhân 道đạo 塲# 禮lễ 懺sám 能năng 感cảm 靈linh 瑞thụy 。 即tức 顯hiển 機cơ 顯hiển 應ưng 也dã 。 四tứ 顯hiển 機cơ 冥minh 應ưng 者giả 。 如như 雖tuy 一nhất 世thế 勤cần 苦khổ 。 現hiện 善thiện 濃nồng 積tích 而nhi 不bất 顯hiển 感cảm 。 冥minh 有hữu 其kỳ 利lợi 。 此thử 是thị 顯hiển 機cơ 冥minh 益ích 。 若nhược 解giải 四tứ 意ý 。 一nhất 切thiết 低đê 頭đầu 舉cử 手thủ 。 福phước 不bất 虛hư 弃khí 。 終chung 日nhật 無vô 感cảm 。 終chung 日nhật 無vô 悔hối 。 若nhược 見kiến 喜hỷ 殺sát 壽thọ 長trường/trưởng 。 好hiếu 施thí 貧bần 乏phạp 。 不bất 生sanh 邪tà 見kiến 。 不bất 解giải 此thử 者giả 。 謂vị 其kỳ 徒đồ 功công 喪táng 計kế 憂ưu 悔hối 失thất 理lý 。 釋thích 論luận 云vân 。 今kim 我ngã 病bệnh 苦khổ 。 皆giai 由do 過quá 去khứ 。 今kim 生sanh 修tu 福phước 。 報báo 在tại 當đương 來lai 。 正chánh 念niệm 無vô 僻tích 。 得đắc 此thử 四tứ 意ý 也dã 。

第đệ 六lục 十thập 二nhị 卷quyển

【# 一nhất 板bản 】#

廣quảng 略lược 之chi 教giáo 。 遮già 表biểu 之chi 詮thuyên 。 雖tuy 開khai 合hợp 不bất 同đồng 。 揔# 別biệt 有hữu 異dị 。 然nhiên 皆giai 顯hiển 唯duy 心tâm 之chi 旨chỉ 。 終chung 無vô 識thức 外ngoại 之chi 文văn 。 證chứng 若nhược 恆Hằng 沙sa 。 豈khởi 唯duy 一nhất 二nhị 。 所sở 以dĩ 法pháp 華hoa 經kinh 偈kệ 云vân 。 知tri 第đệ 一nhất 寂tịch 滅diệt 。 以dĩ 方phương 便tiện 力lực 故cố 。 雖tuy 說thuyết 種chủng 種chủng 道đạo 。 其kỳ 實thật 為vi 佛Phật 乗# 。 又hựu 偈kệ 云vân 。 今kim 我ngã 亦diệc 如như 是thị 。 安an 隱ẩn 眾chúng 生sanh 故cố 。 以dĩ 種chủng 種chủng 法Pháp 門môn 。 宣tuyên 示thị 於ư 佛Phật 道Đạo 。 釋thích 曰viết 。 知tri 第đệ 一nhất 寂tịch 滅diệt 者giả 。 真Chân 如Như 一nhất 心tâm 是thị 本bổn 寂tịch 滅diệt 。 非phi 輪luân 迴hồi 生sanh 滅diệt 之chi 滅diệt 。 亦diệc 非phi 觀quán 行hành 對đối 治trị 之chi 滅diệt 。 故cố 稱xưng 第đệ 一nhất 。 於ư 一nhất 寂tịch 滅diệt 之chi 中trung 。 即tức 無vô 法pháp 可khả 敷phu 揚dương 。 無vô 道đạo 可khả 建kiến 立lập 。 為vi 未vị 了liễu 者giả 以dĩ 方phương 便tiện 。 大đại 慈từ 力lực 故cố 。 雖tuy 說thuyết 種chủng 種chủng 別biệt 門môn 異dị 道đạo 。 若nhược 尅khắc 而nhi 論luận 唯duy 但đãn 指chỉ 歸quy 一nhất 心tâm 。 佛Phật 乗# 更cánh 無vô 餘dư 事sự 。 今kim 我ngã 亦diệc 如như 是thị 者giả 。 今kim 我ngã 與dữ 十thập 方phương 佛Phật 。 同đồng 證chứng 此thử 法pháp 。 悉tất 皆giai 如như 是thị 。 以dĩ 此thử 安an 樂lạc 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 示thị 三tam 乗# 五ngũ 性tánh 。 種chủng 種chủng 法Pháp 門môn 。 宣tuyên 揚dương 於ư 唯duy 心tâm 佛Phật 道Đạo 。

【# 二nhị 板bản 】#

文văn 說thuyết 所sở 緣duyên 唯duy 識thức 所sở 現hiện 者giả 。 汝nhữ 謂vị 識thức 外ngoại 所sở 緣duyên 。 我ngã 說thuyết 即tức 是thị 內nội 識thức 上thượng 所sở 現hiện 。 世thế 親thân 說thuyết 謂vị 識thức 所sở 緣duyên 唯duy 識thức 所sở 現hiện 。 乃nãi 至chí 佛Phật 告cáo 慈Từ 氏Thị 無vô 有hữu 少thiểu 法pháp 。 能năng 取thủ 少thiểu 法pháp 。 無vô 作tác 用dụng 故cố 。 但đãn 法pháp 生sanh 時thời 緣duyên 起khởi 力lực 大đại 。 即tức 一nhất 體thể 上thượng 有hữu 二nhị 影ảnh 生sanh 。 更cánh 互hỗ 相tương 望vọng 。 不bất 即tức 不bất 離ly 。 諸chư 心tâm 心tâm 所sở 由do 緣duyên 起khởi 力lực 。 其kỳ 性tánh 法pháp 尒# 如như 是thị 而nhi 生sanh 。 心tâm 意ý 識thức 所sở 緣duyên 皆giai 非phi 離ly 自tự 性tánh 者giả 。 自tự 性tánh 即tức 自tự 心tâm 法pháp 。 或hoặc 理lý 體thể 。 即tức 義nghĩa 之chi 所sở 依y 。

【# 三tam 板bản 】#

非phi 唯duy 佛Phật 教giáo 以dĩ 心tâm 為vi 宗tông 。 三tam 教giáo 所sở 歸quy 。 皆giai 云vân 反phản 己kỷ 為vi 上thượng 。 如như 孔khổng 子tử 家gia 語ngữ 。 衛vệ 靈linh 公công 問vấn 於ư 孔khổng 子tử 曰viết 。 有hữu 語ngữ 寡quả 人nhân 為vi 國quốc 家gia 者giả 。 謹cẩn 之chi 於ư 廟miếu 堂đường 之chi 上thượng 則tắc 政chánh 治trị 矣hĩ 。 何hà 如như 。 孔khổng 子tử 曰viết 。 其kỳ 可khả 也dã 。 愛ái 人nhân 者giả 則tắc 人nhân 愛ái 之chi 。 惡ác 人nhân 者giả 則tắc 人nhân 惡ác 之chi 。 所sở 謂vị 不bất 出xuất 圜viên 堵đổ 之chi 室thất 而nhi 知tri 天thiên 下hạ 者giả 。 知tri 反phản 己kỷ 之chi 謂vị 也dã 。 是thị 知tri 若nhược 定định 己kỷ 以dĩ 徇# 物vật 。 則tắc 無vô 事sự 而nhi 不bất 歸quy 。 自tự 然nhiên 取thủ 捨xả 忘vong 懷hoài 羙# 惡ác 齊tề 旨chỉ 。

【# 九cửu 板bản 】#

阿a 毗tỳ 達đạt 磨ma 經kinh 說thuyết 。 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 成thành 就tựu 四Tứ 智Trí 。 能năng 隨tùy 悟ngộ 入nhập 。 唯duy 識thức 無vô 境cảnh 。 即tức 是thị 地địa 前tiền 小tiểu 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 雖tuy 未vị 證chứng 唯duy 識thức 之chi 理lý 。 而nhi 依y 佛Phật 說thuyết 及cập 見kiến 地địa 上thượng 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 成thành 就tựu 四tứ 般bát 唯duy 識thức 之chi 智trí 。 遂toại 入nhập 有hữu 漏lậu 觀quán 。 觀quán 彼bỉ 十Thập 地Địa 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 所sở 變biến 大đại 地địa 為vi 黃hoàng 金kim 。 攪giảo 長trường/trưởng 河hà 為vi 酥tô 酪lạc 。 化hóa 肉nhục 山sơn 魚ngư 米mễ 等đẳng 事sự 。 此thử 小tiểu 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 入nhập 觀quán 。 觀quán 已dĩ 。 即tức 云vân 如như 是thị 所sở 變biến 實thật 金kim 銀ngân 等đẳng 皆giai 不bất 離ly 十Thập 地Địa 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 能năng 變biến 之chi 心tâm 。 更cánh 無vô 外ngoại 境cảnh 。 既ký 作tác 觀quán 已dĩ 。 亦diệc 能năng 隨tùy 順thuận 悟ngộ 入nhập 真chân 唯duy 識thức 理lý 。 又hựu 如như 勝thắng 論luận 祖tổ 師sư 為vi 守thủ 六lục 句cú 義nghĩa 故cố 變biến 身thân 為vi 大đại 石thạch 。 此thử 有hữu 實thật 用dụng 。 若nhược 定định 實thật 境cảnh 者giả 。 不bất 應ưng 隨tùy 心tâm 變biến 身thân 境cảnh 為vi 石thạch 。

問vấn 。 且thả 如như 變biến 大đại 地địa 為vi 金kim 時thời 。 為vi 滅diệt 卻khước 地địa 令linh 金kim 種chủng 別biệt 生sanh 。 為vi 轉chuyển 其kỳ 地địa 便tiện 成thành 金kim 耶da 。 荅# 。 唯duy 識thức 鏡kính 云vân 。 為vi 佛Phật 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 以dĩ 妙Diệu 觀Quán 察Sát 智Trí 。 繫hệ 大đại 圎# 鏡kính 智trí 及cập 異dị 熟thục 識thức 。 令linh 地địa 種chủng 不bất 起khởi 。 金kim 種chủng 生sanh 現hiện 。 以dĩ 此thử 為vi 增tăng 上thượng 。 能năng 令linh 眾chúng 生sanh 。 地địa 滅diệt 金kim 生sanh 。 名danh 之chi 為vi 變biến 。 非phi 為vi 便tiện 轉chuyển 地địa 成thành 金kim 。 又hựu 天thiên 人nhân 鬼quỷ 魚ngư 所sở 見kiến 隨tùy 業nghiệp 差sai 別biệt 。 但đãn 唯duy 境cảnh 識thức 變biến 。 若nhược 識thức 外ngoại 別biệt 有hữu 實thật 境cảnh 。 云vân 何hà 隨tùy 變biến 。 木mộc 石thạch 等đẳng 亦diệc 然nhiên 。 又hựu 如như 一nhất 羙# 色sắc 。 婬dâm 人nhân 見kiến 之chi 。 以dĩ 為vi 淨tịnh 妙diệu 。 心tâm 生sanh 染nhiễm 著trước 。 不bất 淨tịnh 觀quán 人nhân 觀quán 之chi 。 種chủng 種chủng 惡ác 露lộ 。 無vô 一nhất 淨tịnh 處xứ 。 等đẳng 婦phụ 人nhân 見kiến 之chi 妬đố 瞋sân 憎tăng 惡ác 。 目mục 不bất 欲dục 見kiến 。 以dĩ 為vi 不bất 淨tịnh 。 婬dâm 人nhân 觀quán 之chi 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 妬đố 人nhân 觀quán 之chi 為vi 苦khổ 。 淨tịnh 行hạnh 之chi 人nhân 觀quán 之chi 得đắc 道Đạo 。 無vô 預dự 之chi 人nhân 觀quán 之chi 。 無vô 所sở 適thích 莫mạc 。 如như 見kiến 土thổ/độ 木mộc 。 若nhược 此thử 羙# 色sắc 實thật 淨tịnh 。 四tứ 種chủng 人nhân 觀quán 皆giai 應ưng 見kiến 淨tịnh 。 若nhược 實thật 不bất 淨tịnh 。 四tứ 種chủng 人nhân 觀quán 皆giai 應ưng 不bất 淨tịnh 。 以dĩ 是thị 故cố 知tri 。 好hảo 醜xú 在tại 心tâm 。 外ngoại 無vô 定định 也dã 。

第đệ 六lục 十thập 三tam 卷quyển

【# 三tam 板bản 】#

諸chư 經kinh 要yếu 集tập 云vân 。 夫phu 云vân 罪tội 行hành 。 妄vọng 見kiến 境cảnh 染nhiễm 。 執chấp 定định 。 我ngã 人nhân 。 取thủ 著trước 違vi 順thuận 。 便tiện 令linh 自tự 他tha 皆giai 成thành 惡ác 業nghiệp 。 是thị 以dĩ 經kinh 偈kệ 云vân 。 貪tham 欲dục 不bất 生sanh 滅diệt 不bất 能năng 令linh 心tâm 腦não 。 若nhược 人nhân 有hữu 我ngã 心tâm 。 及cập 有hữu 得đắc 見kiến 者giả 。 是thị 人nhân 為vi 貪tham 欲dục 。 將tương 入nhập 於ư 地địa 獄ngục 。 是thị 故cố 心tâm 外ngoại 雖tuy 無vô 別biệt 境cảnh 稱xưng 彼bỉ 迷mê 情tình 強cường/cưỡng 見kiến 起khởi 染nhiễm 。 如như 夢mộng 見kiến 境cảnh 起khởi 諸chư 貪tham 瞋sân 。 稱xưng 彼bỉ 夢mộng 者giả 謂vị 實thật 不bất 虚# 。 理lý 實thật 無vô 境cảnh 。 唯duy 情tình 妄vọng 見kiến 故cố 。

【# 五ngũ 板bản 】#

問vấn 。 若nhược 眾chúng 生sanh 惡ác 業nghiệp 。 心tâm 感cảm 現hiện 地địa 獄ngục 事sự 理lý 即tức 可khả 。 然nhiên 且thả 如như 觀quán 佛Phật 心tâm 時thời 。 云vân 何hà 純thuần 現hiện 地địa 獄ngục 。 荅# 。 此thử 略lược 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 若nhược 約ước 理lý 而nhi 觀quán 。 佛Phật 之chi 心tâm 性tánh 本bổn 含hàm 法Pháp 界Giới 。 無vô 一nhất 塵trần 而nhi 不bất 遍biến 。 無vô 一nhất 法pháp 而nhi 不bất 通thông 。 二nhị 若nhược 約ước 事sự 而nhi 觀quán 。 佛Phật 唯duy 用dụng 救cứu 苦khổ 為vi 意ý 。 以dĩ 物vật 心tâm 為vi 心tâm 。 則tắc 地địa 獄ngục 界giới 全toàn 是thị 佛Phật 心tâm 。 運vận 無vô 緣duyên 慈từ 不bất 間gian 同đồng 體thể 。 所sở 以dĩ 觀quán 佛Phật 心tâm 品phẩm 云vân 。

佛Phật 告cáo 大đại 王vương 。

欲dục 知tri 佛Phật 心tâm 。 光quang 明minh 所sở 照chiếu 。 常thường 照chiếu 如như 此thử 無vô 間gian 無vô 。 救cứu 諸chư 苦khổ 眾chúng 生sanh 。 佛Phật 心tâm 所sở 緣duyên 。 常thường 緣duyên 此thử 等đẳng 。 極cực 惡ác 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 佛Phật 心tâm 力lực 。 自tự 莊trang 嚴nghiêm 故cố 。 過quá 筭# 數số 劫kiếp 。 令linh 彼bỉ 罪tội 人nhân 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。

第đệ 六lục 十thập 四tứ 卷quyển

【# 二nhị 板bản 】#

○# 論luận 主chủ 言ngôn 外ngoại 色sắc 實thật 無vô 。 是thị 內nội 識thức 之chi 境cảnh 者giả 即tức 可khả 。 然nhiên 且thả 如như 他tha 人nhân 心tâm 是thị 實thật 有hữu 。 豈khởi 非phi 自tự 心tâm 所sở 緣duyên 耶da 。 意ý 云vân 。 且thả 如như 此thử 人nhân 心tâm 若nhược 親thân 緣duyên 得đắc 他tha 人nhân 心tâm 著trước 。 即tức 離ly 此thử 人nhân 心tâm 別biệt 有hữu 心tâm 為vi 境cảnh 。 若nhược 此thử 人nhân 心tâm 緣duyên 他tha 人nhân 心tâm 不bất 著trước 者giả 。 即tức 有hữu 境cảnh 而nhi 不bất 緣duyên 。 若nhược 緣duyên 著trước 即tức 乖quai 唯duy 識thức 義nghĩa 。 若nhược 緣duyên 不bất 著trước 者giả 。 即tức 何hà 成thành 他tha 心tâm 智trí 耶da 。 論luận 主chủ 荅# 。 雖tuy 說thuyết 他tha 心tâm 非phi 自tự 識thức 境cảnh 。 但đãn 不bất 說thuyết 彼bỉ 是thị 親thân 所sở 緣duyên 。 意ý 云vân 。 雖tuy 說thuyết 他tha 人nhân 心tâm 非phi 此thử 人nhân 境cảnh 。 若nhược 此thử 人nhân 親thân 緣duyên 他tha 人nhân 心tâm 。 即tức 不bất 得đắc 。 若nhược 託thác 他tha 人nhân 心tâm 為vi 質chất 。 自tự 變biến 相tương/tướng 分phần/phân 緣duyên 亦diệc 有hữu 他tha 心tâm 智trí 。 但đãn 變biến 相tương/tướng 分phần/phân 緣duyên 時thời 。 即tức 不bất 得đắc 他tha 人nhân 本bổn 質chất 。 但đãn 由do 他tha 人nhân 影ảnh 像tượng 相tương/tướng 自tự 心tâm 上thượng 現hiện 名danh 了liễu 他tha 心tâm 。 即tức 知tri 他tha 心tâm 。 相tương/tướng 分phần/phân 不bất 離ly 自tự 心tâm 亦diệc 唯duy 識thức 。 意ý 云vân 。 此thử 人nhân 心tâm 緣duyên 他tha 人nhân 心tâm 時thời 。 變biến 起khởi 相tương/tướng 分phần/phân 當đương 情tình 相tương/tướng 分phần/phân 無vô 實thật 作tác 用dụng 。 非phi 如như 手thủ 等đẳng 執chấp 物vật 。 亦diệc 非phi 如như 日nhật 舒thư 光quang 親thân 照chiếu 其kỳ 境cảnh 。 緣duyên 他tha 人nhân 心tâm 時thời 。 但đãn 如như 鏡kính 中trung 。 影ảnh 似tự 外ngoại 質chất 現hiện 。 鏡kính 中trung 像tượng 亦diệc 無vô 實thật 作tác 用dụng 。 緣duyên 他tha 人nhân 心tâm 時thời 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 非phi 無vô 緣duyên 他tha 人nhân 心tâm 體thể 。 故cố 名danh 了liễu 他tha 心tâm 。 非phi 親thân 能năng 了liễu 。 親thân 所sở 了liễu 者giả 。 謂vị 自tự 所sở 變biến 。

言ngôn 識thức 之chi 一nhất 字tự 者giả 。 非phi 是thị 一nhất 人nhân 之chi 識thức 。 總tổng 顯hiển 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 各các 各các 皆giai 有hữu 八bát 識thức 。 即tức 是thị 識thức 之chi 自tự 體thể 。 五ngũ 十thập 一nhất 心tâm 所sở 識thức 之chi 相tướng 應ưng 。 何hà 獨độc 執chấp 一nhất 人nhân 之chi 識thức 。

【# 四tứ 板bản 】#

○# 問vấn 。 觀quán 他tha 心tâm 智trí 者giả 。 為vi 實thật 知tri 他tha 心tâm 。 為vi 不bất 實thật 知tri 。 二nhị 俱câu 有hữu 過quá 。 荅# 。 如như 前tiền 已dĩ 說thuyết 。 若nhược 立lập 自tự 他tha 。 於ư 宗tông 俱câu 失thất 。 此thử 皆giai 約ước 世thế 諦đế 識thức 心tâm 外ngoại 分phân 別biệt 故cố 。 識thức 論luận 頌tụng 云vân 。 他tha 心tâm 知tri 於ư 境cảnh 。 不bất 如như 實thật 覺giác 知tri 。 以dĩ 非phi 離ly 識thức 境cảnh 。 唯duy 佛Phật 如như 實thật 知tri 。 他tha 心tâm 智trí 者giả 。 不bất 如như 實thật 知tri 。 以dĩ 自tự 心tâm 內nội 虚# 妄vọng 分phân 別biệt 以dĩ 為vi 他tha 心tâm 。 以dĩ 自tự 心tâm 意ý 意ý 識thức 雜tạp 故cố 。 如như 彼bỉ 佛Phật 地địa 。 如như 實thật 果quả 體thể 。 無vô 言ngôn 語ngữ 處xứ 。 勝thắng 妙diệu 境cảnh 界giới 。 唯duy 佛Phật 能năng 知tri 。 餘dư 人nhân 不bất 知tri 。 以dĩ 彼bỉ 世thế 間gian 他tha 心tâm 智trí 者giả 。 於ư 彼bỉ 二nhị 法pháp 。 不bất 如như 實thật 知tri 。 以dĩ 彼bỉ 能năng 取thủ 境cảnh 界giới 虚# 。 妄vọng 分phân 別biệt 故cố 。 此thử 唯duy 是thị 識thức 。 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 甚thậm 深thâm 境cảnh 界giới 。 非phi 是thị 心tâm 識thức 。 可khả 測trắc 量lượng 故cố 。 如như 上thượng 約ước 法pháp 。 相tương/tướng 宗tông 說thuyết 。 若nhược 約ước 法pháp 性tánh 宗tông 。 先tiên 德đức 云vân 。 知tri 他tha 心tâm 者giả 。 皆giai 如như 實thật 知tri 。 審thẩm 於ư 事sự 實thật 見kiến 理lý 實thật 故cố 。 亦diệc 非phi 心tâm 外ngoại 可khả 見kiến 。 亦diệc 非phi 無vô 境cảnh 可khả 知tri 。 若nhược 自tự 他tha 相tương/tướng 絕tuyệt 。 則tắc 與dữ 眾chúng 生sanh 心tâm 同đồng 一nhất 體thể 故cố 無vô 心tâm 外ngoại 也dã 。 不bất 壞hoại 所sở 故cố 能năng 知tri 也dã 。

【# 六lục 板bản 】#

不bất 知tri 外ngoại 質chất 即tức 佛Phật 心tâm 故cố 。 所sở 以dĩ 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 隨tùy 多đa 心tâm 念niệm 意ý 能năng 頓đốn 了liễu 。 如như 金kim 剛cang 經Kinh 云vân 。 尒# 所sở 國quốc 土độ 中trung 。 所sở 有hữu 眾chúng 生sanh 。 若nhược 干can 種chủng 心tâm 。 如Như 來Lai 悉tất 知tri 。 華hoa 嚴nghiêm 頌tụng 云vân 。 無vô 量lượng 億ức 劫kiếp 勤cần 修tu 學học 。 得đắc 是thị 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 智trí 。 云vân 何hà 不bất 於ư 一nhất 念niệm 中trung 。 善thiện 知tri 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 心tâm 。 此thử 是thị 意ý 圎# 對đối 。 如Như 來Lai 一nhất 念niệm 之chi 中trung 皆giai 一nhất 時thời 頓đốn 應ưng 。 無vô 一nhất 不bất 應ưng 。 故cố 名danh 圎# 對đối 。 斯tư 乃nãi 了liễu 心tâm 非phi 心tâm 。 方phương 能năng 遍biến 應ưng 。 若nhược 心tâm 在tại 有hữu 無vô 。 則tắc 成thành 隔cách 礙ngại 。

【# 六lục 板bản 】#

問vấn 。 眾chúng 生sanh 緣duyên 佛Phật 身thân 時thời 。 是thị 識thức 所sở 變biến 。 只chỉ 如như 佛Phật 緣duyên 所sở 化hóa 有hữu 情tình 。 身thân 土thổ/độ 之chi 時thời 。 是thị 何hà 所sở 變biến 。 荅# 。 若nhược 眾chúng 生sanh 見kiến 佛Phật 。 是thị 有hữu 漏lậu 轉chuyển 識thức 所sở 變biến 。 相tương/tướng 分phần/phân 等đẳng 流lưu 色sắc 攝nhiếp 。 若nhược 佛Phật 緣duyên 有hữu 情tình 。 是thị 無vô 漏lậu 智trí 所sở 變biến 。 定định 果quả 色sắc 攝nhiếp 。 識thức 智trí 雖tuy 殊thù 。 俱câu 不bất 出xuất 自tự 心tâm 之chi 境cảnh 。 並tịnh 是thị 增tăng 上thượng 緣duyên 力lực 。 互hỗ 令linh 心tâm 現hiện 。

第đệ 六lục 十thập 五ngũ 卷quyển

【# 一nhất 板bản 】#

夫phu 能năng 所sở 之chi 見kiến 。 則tắc 心tâm 境cảnh 宛uyển 然nhiên 。 聖thánh 人nhân 知tri 見kiến 如như 何hà 甄chân 別biệt 。 荅# 。 雙song 照chiếu 有hữu 空không 不bất 住trụ 內nội 外ngoại 似tự 谷cốc 。 荅# 聲thanh 而nhi 絕tuyệt 慮lự 。 如như 鏡kính 鑒giám 像tượng 而nhi 無vô 心tâm 。 妙diệu 湛trạm 圎# 明minh 寂tịch 而nhi 常thường 照chiếu 。 故cố 云vân 常thường 在tại 正chánh 念niệm 。 亦diệc 名danh 正chánh 知tri 。 非phi 是thị 有hữu 念niệm 有hữu 知tri 。 亦diệc 非phi 無vô 念niệm 無vô 知tri 。 有hữu 無vô 皆giai 想tưởng 。 俱câu 非phi 正chánh 知tri 。 但đãn 無vô 念niệm 而nhi 照chiếu 。 名danh 曰viết 正chánh 照chiếu 。 無vô 知tri 而nhi 知tri 。 名danh 曰viết 正chánh 知tri 。 若nhược 唯duy 無vô 念niệm 寂tịch 而nhi 失thất 照chiếu 。 若nhược 但đãn 照chiếu 體thể 照chiếu 而nhi 失thất 寂tịch 。 並tịnh 稱xưng 不bất 正chánh 。 正chánh 在tại 雙song 行hành 。

【# 四tứ 板bản 】#

問vấn 。 聖thánh 人nhân 見kiến 實thật 相tướng 之chi 妙diệu 色sắc 。 惑hoặc 情tình 還hoàn 見kiến 不phủ 。 荅# 。 唯duy 見kiến 不bất 實thật 。 不bất 見kiến 不bất 實thật 之chi 實thật 。 如như 見kiến 杌ngột 為vi 賊tặc 。 不bất 見kiến 杌ngột 也dã 。 又hựu 如như 一nhất 真chân 空không 理lý 見kiến 成thành 二nhị 諦đế 。 若nhược 世thế 人nhân 知tri 者giả 名danh 為vi 世thế 俗tục 諦đế 。 出xuất 世thế 人nhân 知tri 。 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 其kỳ 所sở 知tri 處xứ 未vị 必tất 懸huyền 殊thù 。 其kỳ 所sở 知tri 境cảnh 各các 從tùng 心tâm 現hiện 。 如như 瞖ế 目mục 見kiến 明minh 珠châu 有hữu 纇# 淨tịnh 眼nhãn 觀quán 瑩oánh 淨tịnh 無vô 瑕hà 。 羙# 惡ác 唯duy 自tự 見kiến 殊thù 。 珠châu 體thể 本bổn 末mạt 如như 一nhất 。

【# 十thập 二nhị 板bản 】#

復phục 次thứ 。 四tứ 大đại 及cập 造tạo 色sắc 圍vi 虚# 空không 故cố 名danh 為vi 身thân 。 是thị 中trung 內nội 外ngoại 入nhập 因nhân 緣duyên 和hòa 合hợp 生sanh 識thức 種chủng 身thân 。 得đắc 是thị 種chủng 和hòa 合hợp 。 作tác 種chủng 種chủng 事sự 。 言ngôn 語ngữ 坐tọa 起khởi 去khứ 來lai 空không 。 六lục 種chủng 和hòa 合hợp 中trung 。 強cường/cưỡng 名danh 為vi 男nam 。 強cường/cưỡng 名danh 為vi 女nữ 。 若nhược 六lục 種chủng 是thị 男nam 應ưng 有hữu 六lục 男nam 。 不bất 可khả 以dĩ 一nhất 作tác 六lục 。 六lục 作tác 一nhất 。 既ký 於ư 地địa 種chủng 中trung 無vô 男nam 女nữ 相tương/tướng 。 乃nãi 至chí 識thức 種chủng 亦diệc 無vô 男nam 女nữ 相tương/tướng 。 若nhược 各các 各các 中trung 無vô 。 和hòa 合hợp 中trung 亦diệc 無vô 。 如như 六lục 狗cẩu 各các 各các 不bất 能năng 生sanh 師sư 子tử 。 和hòa 合hợp 亦diệc 不bất 能năng 生sanh 無vô 性tánh 故cố 。

【# 十thập 三tam 板bản 】#

佛Phật 言ngôn 。

從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 無vô 我ngã 無vô 人nhân 。 無vô 有hữu 丈trượng 夫phu 。 但đãn 是thị 內nội 心tâm 見kiến 有hữu 我ngã 人nhân 。 內nội 心tâm 起khởi 時thời 彼bỉ 已dĩ 害hại 我ngã 即tức 名danh 為vi 害hại 。 乃nãi 至chí 是thị 中trung 無vô 有hữu 。 一nhất 法pháp 和hòa 合hợp 聚tụ 集tập 。 决# 定định 成thành 就tựu 。 得đắc 名danh 為vi 佛Phật 名danh 法pháp 名danh 僧Tăng 名danh 父phụ 名danh 母mẫu 名danh 阿A 羅La 漢Hán 。 定định 可khả 取thủ 者giả 。

第đệ 六lục 十thập 六lục 卷quyển

【# 二nhị 板bản 】#

如như 人nhân 遠viễn 行hành 獨độc 宿túc 空không 亭đình 。 夜dạ 中trung 有hữu 一nhất 鬼quỷ 擔đảm 一nhất 死tử 屍thi 來lai 放phóng 亭đình 前tiền 。

復phục 有hữu 一nhất 鬼quỷ 。 從tùng 後hậu 而nhi 來lai 。 瞋sân 罵mạ 其kỳ 鬼quỷ 云vân 。 是thị 我ngã 屍thi 何hà 以dĩ 擔đảm 來lai 。 前tiền 鬼quỷ 復phục 言ngôn 本bổn 是thị 我ngã 物vật 自tự 擔đảm 來lai 。 二nhị 鬼quỷ 各các 以dĩ 一nhất 手thủ 爭tranh 之chi 。 前tiền 鬼quỷ 語ngữ 曰viết 。 可khả 問vấn 此thử 人nhân 。 後hậu 鬼quỷ 即tức 問vấn 。 是thị 誰thùy 死tử 人nhân 。 誰thùy 擔đảm 將tương 來lai 。 是thị 人nhân 思tư 惟duy 。 此thử 之chi 二nhị 鬼quỷ 。 皆giai 有hữu 大đại 力lực 。 實thật 語ngữ 虚# 語ngữ 皆giai 不bất 免miễn 死tử 。 我ngã 今kim 不bất 應ưng 。 妄vọng 語ngữ 荅# 鬼quỷ 。 便tiện 荅# 後hậu 鬼quỷ 。 前tiền 鬼quỷ 擔đảm 來lai 。 後hậu 鬼quỷ 大đại 瞋sân 。 拔bạt 其kỳ 手thủ 足túc 出xuất 著trước 地địa 上thượng 。 前tiền 鬼quỷ 愧quý 之chi 取thủ 屍thi 補bổ 之chi 。 補bổ 之chi 便tiện 著trước 。 臂tý 手thủ 足túc 等đẳng 舉cử 身thân 皆giai 易dị 。 於ư 是thị 二nhị 鬼quỷ 。 共cộng 食thực 所sở 易dị 活hoạt 人nhân 之chi 身thân 。 各các 各các 拭thức 口khẩu 。 分phần/phân 首thủ 而nhi 去khứ 。 其kỳ 人nhân 思tư 惟duy 父phụ 母mẫu 生sanh 身thân 眼nhãn 見kiến 食thực 盡tận 。 我ngã 今kim 此thử 身thân 。 盡tận 是thị 他tha 肉nhục 。 為vi 有hữu 身thân 耶da 。 為vi 無vô 身thân 耶da 。 如như 是thị 思tư 惟duy 。 心tâm 懷hoài 迷mê 亂loạn 。 不bất 知tri 所sở 措thố 。 猶do 如như 狂cuồng 人nhân 。 天thiên 既ký 明minh 矣hĩ 。 尋tầm 路lộ 而nhi 去khứ 。 至chí 前tiền 國quốc 土độ 見kiến 有hữu 佛Phật 塔tháp 。 凡phàm 見kiến 眾chúng 僧Tăng 不bất 論luận 餘dư 事sự 。 但đãn 問vấn 己kỷ 身thân 。 為vi 有hữu 為vi 無vô 。 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 問vấn 汝nhữ 何hà 人nhân 耶da 。 荅# 曰viết 。 我ngã 亦diệc 不bất 知tri 。 是thị 人nhân 非phi 人nhân 。 即tức 為vi 眾chúng 僧Tăng 。 廣quảng 說thuyết 上thượng 事sự 。 眾chúng 僧Tăng 皆giai 云vân 。 此thử 人nhân 自tự 知tri 己kỷ 身thân 無vô 我ngã 。 易dị 可khả 化hóa 度độ 。 即tức 語ngứ 之chi 言ngôn 。 汝nhữ 身thân 本bổn 來lai 恆hằng 自tự 無vô 我ngã 。 但đãn 以dĩ 四tứ 大đại 和hòa 合hợp 。 聚tụ 集tập 計kế 為vi 本bổn 身thân 。 如như 汝nhữ 本bổn 身thân 與dữ 今kim 無vô 異dị 。

時thời 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 度độ 為vi 沙Sa 門Môn 。 斷đoạn 煩phiền 惱não 盡tận 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 是thị 故cố 有hữu 時thời 於ư 他tha 人nhân 身thân 亦diệc 計kế 為vi 我ngã 已dĩ 無vô 我ngã 故cố 。 有hữu 時thời 於ư 我ngã 謂vị 為vi 他tha 人nhân 。 故cố 文Văn 殊Thù 問vấn 經Kinh 云vân 。 有hữu 老lão 人nhân 夜dạ 臥ngọa 。 手thủ 捉tróc 兩lưỡng 膝tất 而nhi 便tiện 問vấn 云vân 。 那na 得đắc 有hữu 此thử 兩lưỡng 小tiểu 兒nhi 耶da 。 身thân 若nhược 有hữu 我ngã 。 云vân 何hà 不bất 識thức 。 謂vị 為vi 小tiểu 兒nhi 。 故cố 知tri 撗hoàng 計kế 皆giai 無vô 定định 實thật 。

【# 三tam 板bản 】#

王vương 正chánh 論luận 偈kệ 云vân 。 如như 人nhân 依y 淨tịnh 鏡kính 。 得đắc 見kiến 自tự 面diện 影ảnh 。 此thử 影ảnh 但đãn 可khả 見kiến 。 一nhất 向hướng 不bất 真chân 實thật 。 我ngã 見kiến 亦diệc 如như 是thị 。 依y 蔭ấm 得đắc 顯hiển 現hiện 。 如như 實thật 檢kiểm 非phi 有hữu 。 猶do 如như 鏡kính 面diện 影ảnh 。

【# 四tứ 板bản 】#

古cổ 師sư 云vân 。 眾chúng 生sanh 為vi 善thiện 惡ác 而nhi 受thọ 其kỳ 報báo 者giả 。 皆giai 由do 眾chúng 生sanh 。 心tâm 識thức 三tam 世thế 相tương 續tục 。 念niệm 念niệm 相tương/tướng 傳truyền 。 如như 今kim 世thế 現hiện 行hành 五ngũ 蘊uẩn 。 猶do 前tiền 世thế 識thức 種chủng 為vi 因nhân 起khởi 今kim 世thế 果quả 。 今kim 世thế 有hữu 作tác 業nghiệp 熏huân 種chủng 而nhi 為vi 來lai 世thế 現hiện 行hành 因nhân 。 展triển 轉chuyển 相tương 續tục 為vi 因nhân 果quả 故cố 。

【# 十thập 板bản 】#

大đại 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 云vân 。 外ngoại 道đạo 先tiên 尼ni 言ngôn 。 瞿Cù 曇Đàm 。 若nhược 無vô 我ngã 者giả 。 誰thùy 見kiến 誰thùy 聞văn 。

佛Phật 言ngôn 。

善thiện 男nam 子tử 。 內nội 有hữu 六lục 入nhập 外ngoại 有hữu 六lục 塵trần 。 內nội 外ngoại 和hòa 合hợp 生sanh 六lục 種chủng 識thức 。 是thị 六lục 種chủng 識thức 。 因nhân 緣duyên 得đắc 名danh 善thiện 男nam 子tử 。 譬thí 如như 一nhất 火hỏa 因nhân 木mộc 得đắc 故cố 名danh 為vi 木mộc 火hỏa 。 因nhân 草thảo 得đắc 故cố 名danh 為vi 草thảo 火hỏa 。 乃nãi 至chí 眾chúng 生sanh 。 意ý 識thức 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 因nhân 眼nhãn 因nhân 色sắc 因nhân 明minh 因nhân 欲dục 名danh 為vi 眼nhãn 識thức 。

善thiện 男nam 子tử 。 如như 是thị 眼nhãn 識thức 。 不bất 在tại 眼nhãn 中trung 。 乃nãi 至chí 欲dục 中trung 。 四tứ 事sự 和hòa 合hợp 故cố 生sanh 是thị 識thức 。 乃nãi 至chí 意ý 識thức 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

【# 七thất 板bản 】#

問vấn 。 既ký 無vô 我ngã 無vô 人nhân 。 云vân 何hà 有hữu 生sanh 有hữu 死tử 。 荅# 。 但đãn 生sanh 是thị 空không 生sanh 。 死tử 是thị 空không 死tử 。 畢tất 竟cánh 無vô 有hữu 我ngã 人nhân 可khả 得đắc 。 如như 經Kinh 云vân 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 法pháp 唯duy 因nhân 果quả 無vô 人nhân 。 但đãn 是thị 依y 空không 法pháp 。 還hoàn 生sanh 於ư 空không 法pháp 。 是thị 知tri 眾chúng 生sanh 界giới 。 中trung 但đãn 有hữu 名danh 數số 。 名danh 數số 本bổn 空không 。 萬vạn 法pháp 何hà 有hữu 。

第đệ 六lục 十thập 六lục 卷quyển

【# 十thập 一nhất 板bản 】#

夫phu 外ngoại 計kế 內nội 執chấp 我ngã 者giả 。 皆giai 於ư 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 空không 。 識thức 六lục 大đại 種chủng 中trung 。 及cập 身thân 內nội 識thức 煖noãn 息tức 三tam 事sự 等đẳng 起khởi 執chấp 。 今kim 觀quán 六lục 大đại 三tam 事sự 內nội 。 唯duy 是thị 識thức 之chi 一nhất 大đại 世thế 多đa 堅kiên 執chấp 以dĩ 為vi 實thật 我ngã 。 今kim 只chỉ 用dụng 於ư 內nội 外ngoại 三tam 世thế 中trung 推thôi 。 自tự 然nhiên 無vô 我ngã 無vô 識thức 。 且thả 內nội 外ngoại 推thôi 者giả 。 只chỉ 如như 執chấp 識thức 實thật 在tại 身thân 內nội 者giả 。 且thả 何hà 者giả 是thị 識thức 。 若nhược 言ngôn (# 推thôi 破phá 云vân 云vân )# 。 四tứ 大đại 各các 離ly 。 唯duy 是thị 空không 大đại 。 何hà 者giả 是thị 識thức 。

【# 十thập 三tam 板bản 】#

○# 凡phàm 夫phu 迷mê 夢mộng 。 怕phạ 怖bố 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。

○# 二nhị 乗# 偏thiên 見kiến 猒# 離ly 成thành 住trụ 壞hoại 空không 。 若nhược 頓đốn 悟ngộ 之chi 時thời 不bất 猒# 不bất 怖bố 。 全toàn 將tương 生sanh 死tử 法pháp 。 度độ 脫thoát 於ư 群quần 生sanh 。 以dĩ 生sanh 死tử 性tánh 空không 故cố 。 如như 釋Thích 迦Ca 如Như 來Lai 。 不bất 離ly 不bất 著trước 。 生sanh 則tắc 王vương 宮cung 降giáng/hàng 誕đản 演diễn 獨độc 尊tôn 之chi 文văn 。 老lão 則tắc 壽thọ 八bát 十thập 年niên 示thị 遷thiên 壞hoại 之chi 法pháp 。 病bệnh 則tắc 背bối/bội 痛thống 偃yển 臥ngọa 警cảnh 泡bào 幻huyễn 之chi 身thân 。 死tử 則tắc 示thị 滅diệt 雙song 林lâm 顯hiển 。 無vô 常thường 之chi 苦khổ 。 令linh 小tiểu 根căn 者giả 悟ngộ 其kỳ 遷thiên 變biến 。 俾tỉ 大đại 噐# 者giả 頓đốn 了liễu 圎# 常thường 。 故cố 知tri 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 之chi 中trung 盡tận 能năng 發phát 覺giác 。 行hành 住trụ 坐tọa 臥ngọa 。 之chi 內nội 俱câu 可khả 證chứng 真chân 。 豈khởi 同đồng 怖bố 猒# 凡phàm 小tiểu 之chi 見kiến 乎hồ 。

第đệ 六lục 十thập 七thất 卷quyển

【# 三tam 板bản 】#

○# 如như 緣duyên 真Chân 如Như 。 作tác 有hữu 如như 解giải 。 即tức 是thị 法pháp 執chấp 。 若nhược 作tác 無vô 解giải 。 雖tuy 不bất 稱xưng 如như 。 仍nhưng 因nhân 成thành 聖thánh 。 釋thích 曰viết 。 若nhược 作tác 如như 解giải 即tức 是thị 法pháp 執chấp 者giả 。 若nhược 起khởi 能năng 解giải 之chi 心tâm 即tức 立lập 所sở 證chứng 之chi 理lý 。 所sở 境cảnh 既ký 立lập 。 迷mê 現hiện 量lượng 心tâm 。 知tri 解giải 纔tài 生sanh 。 便tiện 成thành 比tỉ 量lượng 。 皆giai 為vi 法pháp 執chấp 失thất 唯duy 識thức 宗tông 。 所sở 以dĩ 華hoa 嚴nghiêm 經Kinh 云vân 。 智trí 外ngoại 無vô 如như 。 為vi 智trí 所sở 入nhập 。 如như 外ngoại 無vô 智trí 。 能năng 證chứng 於ư 如như 則tắc 心tâm 境cảnh 如như 如như 一nhất 道đạo 清thanh 淨tịnh 。

【# 三tam 板bản 】#

○# 問vấn 。 涅Niết 槃Bàn 經kinh 佛Phật 說thuyết 有hữu 真chân 我ngã 佛Phật 性tánh 之chi 理lý 。 諸chư 菩bồ [薩-產+(辛/工)]# 等đẳng 皆giai 伸thân 懺sám 悔hối 。 我ngã 等đẳng 無vô 量lượng 劫kiếp 來lai 。 常thường 被bị 無vô 我ngã 之chi 所sở 漂phiêu 流lưu 。 今kim 廣quảng 說thuyết 無vô 我ngã 者giả 。 莫mạc 不bất 違vi 涅Niết 槃Bàn 之chi 教giáo 不phủ 。 荅# 。 今kim 言ngôn 無vô 我ngã 者giả 。 謂vị 破phá 凡phàm 夫phu 外ngoại 道đạo 迷mê 唯duy 識thức 理lý 。 妄vọng 執chấp 心tâm 外ngoại 實thật 有hữu 我ngã 法pháp 。 如như 外ngoại 道đạo 所sở 執chấp 略lược 有hữu 三tam 等đẳng 。 一nhất 僧Tăng 佉khư 等đẳng 執chấp 我ngã 體thể 常thường 周chu 遍biến 量lượng 同đồng 虚# 空không 。 隨tùy 處xứ 造tạo 業nghiệp 受thọ 苦khổ 樂lạc 等đẳng 。 二nhị 尼ni 乾kiền 子tử 執chấp 我ngã 其kỳ 體thể 雖tuy 常thường 而nhi 量lượng 不bất 定định 。 隨tùy 身thân 大đại 小tiểu 有hữu 卷quyển 舒thư 故cố 。 三tam 遍biến 出xuất 執chấp 我ngã 體thể 常thường 至chí 細tế 如như 一nhất 極cực 微vi 。 潛tiềm 轉chuyển 身thân 中trung 作tác 事sự 業nghiệp 故cố 。 餘dư 九cửu 十thập 種chủng 所sở 計kế 我ngã 等đẳng 。 不bất 異dị 此thử 三tam 。 故cố 此thử 等đẳng 妄vọng 執chấp 俱câu 無vô 道Đạo 理lý 。 唯duy 成thành 五ngũ 見kiến 之chi 邪tà 思tư 。 豈khởi 同đồng 四tứ 德đức 之chi 真chân 我ngã 。

涅Niết 槃Bàn 經Kinh 云vân 。 如như 出xuất 世thế 人nhân 之chi 所sở 知tri 者giả 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 。 世thế 間gian 人nhân 知tri 者giả 為vi 世thế 諦đế 。 仁nhân 王vương 經Kinh 云vân 。 於ư 解giải 常thường 自tự 一nhất 。 於ư 諦đế 常thường 自tự 二nhị 。 所sở 以dĩ 人nhân 王vương 雖tuy 分phần/phân 二nhị 諦đế 。 智trí 照chiếu 常thường 一nhất 。 涅Niết 槃Bàn 本bổn 唯duy 一nhất 諦đế 。 解giải 惑hoặc 分phần/phân 二nhị 。 斯tư 則tắc 二nhị 而nhi 不bất 二nhị 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 。 一nhất 二nhị 自tự 在tại 。 為vi 真chân 二nhị 諦đế 故cố 昔tích 人nhân 頌tụng 云vân 。 二nhị 諦đế 並tịnh 非phi 雙song 。 恆hằng 乖quai 未vị 曾tằng 各các 。 即tức 其kỳ 義nghĩa 也dã 。

冥Minh 樞Xu 會Hội 要Yếu 卷quyển 中trung

Print Friendly, PDF & Email