Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

略Lược 述Thuật 法Pháp 相Tướng 義Nghĩa 依Y 釋Thích
Quyển 1
日Nhật 本Bổn 釋Thích 高Cao 範Phạm 撰Soạn

略Lược 述Thuật 法Pháp 相Tướng 義Nghĩa 依Y 釋Thích 卷quyển 上thượng

沙Sa 門Môn 。 高cao 範phạm 。 撰soạn 次thứ 。

八bát 識thức 大đại 旨chỉ 。

○# 識thức 謂vị 了liễu 別biệt 為vi 義nghĩa 。

瑜du 伽già 倫luân 記ký 第đệ 一nhất 曰viết 毗tỳ 若nhược 南nam 此thử 云vân 識thức 了liễu 別biệt 為vi 義nghĩa 又hựu 曰viết 心tâm 意ý 識thức 義nghĩa 自tự 有hữu 通thông 別biệt 別biệt 名danh 心tâm 意ý 識thức 者giả 頼# 耶da 是thị 心tâm 以dĩ 能năng 集tập 起khởi 三tam 界giới 生sanh 死tử 。 色sắc 心tâm 法pháp 故cố 末mạt 那na 名danh 意ý 以dĩ 與dữ 六lục 識thức 為vi 同đồng 時thời 根căn 生sanh 六lục 識thức 六lục 識thức 名danh 識thức 以dĩ 對đối 六lục 境cảnh 分phân 別biệt 強cường/cưỡng 故cố 二nhị 通thông 名danh 心tâm 意ý 識thức 謂vị 八bát 識thức 中trung 一nhất 一nhất 皆giai 有hữu 。 集tập 起khởi 名danh 心tâm 能năng 生sanh 名danh 意ý 了liễu 別biệt 名danh 識thức 故cố 今kim 據cứ 通thông 名danh 云vân 了liễu 別biệt 為vi 義nghĩa 二nhị 十thập 唯duy 識thức 疏sớ/sơ 謂vị 諸chư 經kinh 論luận 所sở 說thuyết 心tâm 意ý 識thức 。 及cập 了liễu 別biệt 此thử 四tứ 名danh 其kỳ 體thể 無vô 異dị 但đãn 名danh 差sai 別biệt 心tâm 積tích 集tập 義nghĩa 意ý 思tư 量lượng 義nghĩa 識thức 了liễu 別biệt 義nghĩa 論luận 第đệ 二nhị 曰viết 了liễu 謂vị 了liễu 別biệt 即tức 是thị 行hành 相tương/tướng 識thức 以dĩ 了liễu 別biệt 為vi 行hành 相tương/tướng 故cố 乃nãi 至chí 此thử 了liễu 別biệt 用dụng 見kiến 分phần/phân 所sở 攝nhiếp (# 此thử 釋thích 第đệ 八bát 識thức 行hành 相tương/tướng 文văn 也dã )# 問vấn 見kiến 分phần/phân 與dữ 了liễu 別biệt 其kỳ 體thể 為vi 異dị 為vi 同đồng 耶da 答đáp 了liễu 別biệt 即tức 是thị 見kiến 分phần/phân 所sở 攝nhiếp 見kiến 分phần/phân 未vị 必tất 了liễu 別biệt 謂vị 見kiến 分phân 之chi 言ngôn 通thông 心tâm 心tâm 所sở 了liễu 別biệt 之chi 言ngôn 局cục 心tâm 王vương 應ưng 非phi 全toàn 同đồng 義nghĩa 燈đăng 第đệ 四tứ 了liễu 有hữu 二nhị 義nghĩa 一nhất 緣duyên 境cảnh 名danh 了liễu 通thông 心tâm 及cập 心tâm 所sở 二nhị 行hành 相tương/tướng 了liễu 別biệt 非phi 所sở 但đãn 王vương 而nhi 作tác 意ý 等đẳng 亦diệc 言ngôn 了liễu 者giả 說thuyết 緣duyên 境cảnh 了liễu 非phi 行hành 相tương/tướng 了liễu 或hoặc 有hữu 單đơn 複phức 單đơn 言ngôn 了liễu 者giả 即tức 通thông 王vương 所sở 言ngôn 了liễu 別biệt 者giả 非phi 所sở 唯duy 王vương 。

○# 一nhất 眼nhãn 識thức 者giả 。

疏sớ/sơ 曰viết 眼nhãn 是thị 所sở 依y 而nhi 體thể 是thị 識thức 依y 眼nhãn 識thức 識thức 名danh 眼nhãn 識thức 從tùng 所sở 依y 得đắc 名danh 。

○# 乃nãi 至chí 第đệ 六lục 亦diệc 然nhiên 。

泰thái 云vân 大Đại 乘Thừa 中trung 如như 眼nhãn 識thức 於ư 一nhất 念niệm 間gian 取thủ 青thanh 黃hoàng 等đẳng 多đa 色sắc 境cảnh 界giới 有hữu 青thanh 黃hoàng 等đẳng 多đa 種chủng 行hành 解giải 取thủ 相tương/tướng 各các 異dị 互hỗ 不bất 相tương 違vi 廣quảng 說thuyết 乃nãi 至chí 。 意ý 識thức 亦diệc 爾nhĩ 備bị 云vân 婆bà 沙sa 第đệ 三tam 師sư 義nghĩa 當đương 此thử 論luận 眼nhãn 識thức 取thủ 色sắc 有hữu 四tứ 師sư 解giải 如như 倫luân 記ký 第đệ 十thập 三tam 說thuyết 。

○# 清thanh 淨tịnh 色sắc 。

瑜du 伽già 論luận 曰viết 諸chư 色sắc 自tự 相tương/tướng 有hữu 三tam 種chủng 一nhất 清thanh 淨tịnh 色sắc 二nhị 清thanh 淨tịnh 所sở 取thủ 色sắc 三tam 意ý 取thủ 色sắc 謂vị 四tứ 大đại 種chủng 所sở 造tạo 五ngũ 識thức 所sở 依y 五ngũ 清thanh 淨tịnh 色sắc 眼nhãn 等đẳng 處xứ 攝nhiếp 名danh 清thanh 淨tịnh 色sắc 。

○# 以dĩ 果quả 知tri 因nhân 等đẳng 。

演diễn 秘bí 二nhị 云vân 汎# 明minh 此thử 知tri 畧lược 有hữu 四tứ 種chủng 一nhất 以dĩ 因nhân 比tỉ 果quả 二nhị 以dĩ 果quả 比tỉ 因nhân 三tam 以dĩ 體thể 比tỉ 用dụng 四tứ 以dĩ 用dụng 比tỉ 體thể 以dĩ 果quả 知tri 因nhân 果quả 發phát 識thức 也dã 是thị 心tâm 法pháp 因nhân 根căn 義nghĩa 是thị 色sắc 法pháp 也dã 是thị 則tắc 異dị 類loại 因nhân 果quả 果quả 心tâm 法pháp 因nhân 色sắc 法pháp 故cố 。

○# 由do 用dụng 比tỉ 體thể 者giả 。

發phát 識thức 取thủ 境cảnh 根căn 用dụng 由do 發phát 識thức 用dụng 比tỉ 知tri 定định 應ưng 有hữu 根căn 體thể 也dã 。

○# 顯hiển 形hình 表biểu 。

瑜du 伽già 論luận 曰viết 顯hiển 有hữu 十thập 三tam 謂vị 青thanh 黃hoàng 赤xích 白bạch 。 影ảnh 光quang 明minh 闇ám 雲vân 烟yên 塵trần 霧vụ 空không 一nhất 顯hiển 色sắc 形hình 色sắc 有hữu 十thập 種chủng 謂vị 長trường 短đoản 方phương 圓viên 麤thô 細tế 高cao 下hạ 。 若nhược 正chánh 若nhược 不bất 正chánh 。 表biểu 色sắc 八bát 謂vị 取thủ 捨xả 屈khuất 申thân 行hành 住trụ 坐tọa 臥ngọa 。 倫luân 師sư 云vân 今kim 依y 大Đại 乘Thừa 唯duy 有hữu 三tam 句cú 一nhất 顯hiển 非phi 形hình 青thanh 等đẳng 十thập 三tam 二nhị 形hình 非phi 顯hiển 者giả 長trường/trưởng 等đẳng 十thập 色sắc 三tam 俱câu 非phi 句cú 者giả 無vô 表biểu 色sắc 。

○# 影ảnh 光quang 。

倫luân 記ký 曰viết 影ảnh 與dữ 闇ám 別biệt 者giả 真Chân 諦Đế 釋thích 俱câu 舍xá 云vân 如như 雲vân 障chướng 日nhật 成thành 陰ấm 餘dư 色sắc 於ư 中trung 猶do 顯hiển 現hiện 可khả 見kiến 說thuyết 為vi 影ảnh 須Tu 彌Di 障chướng 日nhật 成thành 陰ấm 餘dư 色sắc 於ư 中trung 隱ẩn 不bất 可khả 見kiến 名danh 闇ám 灮# 與dữ 明minh 別biệt 者giả 如như 俱câu 舍xá 云vân 日nhật 炎diễm 名danh 灮# 星tinh 月nguyệt 火hỏa 藥dược 寚# 珠châu 電điện 炎diễm 稱xưng 明minh 長trường 短đoản 與dữ 高cao 下hạ 別biệt 者giả 長trường 短đoản 據cứ 四tứ 邊biên 高cao 下hạ 據cứ 處xứ 中trung 謂vị 中trung 凸# 名danh 高cao 中trung 凹ao 名danh 下hạ 也dã 。

○# 四tứ 顯hiển 色sắc 實thật 餘dư 色sắc 皆giai 假giả 。

畧lược 纂toản 云vân 除trừ 青thanh 黃hoàng 赤xích 白bạch 。 外ngoại 餘dư 顯hiển 形hình 表biểu 色sắc 皆giai 是thị 根căn 本bổn 四tứ 色sắc 差sai 別biệt 依y 四tứ 根căn 本bổn 色sắc 立lập 餘dư 差sai 別biệt 故cố 皆giai 是thị 假giả 立lập 論luận 五ngũ 十thập 四tứ 問vấn 長trường 短đoản 等đẳng 所sở 說thuyết 形hình 色sắc 當đương 言ngôn 實thật 有hữu 為vi 假giả 有hữu 耶da 答đáp 當đương 言ngôn 假giả 有hữu 何hà 以dĩ 故cố 積tích 集tập 而nhi 住trụ 故cố 名danh 形hình 唯duy 有hữu 眾chúng 色sắc 可khả 得đắc 餘dư 形hình 色sắc 相tướng 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 又hựu 必tất 相tương 待đãi 相tương 待đãi 法pháp 有hữu 自tự 性tánh 者giả 彼bỉ 有hữu 雜tạp 亂loạn 過quá 失thất 如như 車xa 等đẳng 彼bỉ 覺giác 可khả 壞hoại 故cố 倫luân 師sư 解giải 曰viết 雖tuy 無vô 細tế 微vi 積tích 聚tụ 而nhi 有hữu 麤thô 青thanh 等đẳng 積tích 集tập 成thành 形hình 言ngôn 襍tập 亂loạn 過quá 者giả 以dĩ 有hữu 一nhất 法pháp 亦diệc 長trường/trưởng 亦diệc 短đoản 過quá 故cố 又hựu 如như 車xa 等đẳng 彼bỉ 覺giác 可khả 壞hoại 者giả 如như 取thủ 輪luân 軸trục 時thời 失thất 彼bỉ 車xa 等đẳng 以dĩ 相tương 待đãi 故cố 同đồng 學học 云vân 積tích 短đoản 為vi 長trường/trưởng 失thất 本bổn 短đoản 相tương/tướng 下hạ 長trường/trưởng 為vi 短đoản 亦diệc 失thất 本bổn 長trường/trưởng 既ký 長trường 短đoản 無vô 定định 相tương/tướng 假giả 境cảnh 義nghĩa 炳bỉnh 然nhiên 也dã 。

○# 眼nhãn 識thức 所sở 緣duyên 唯duy 是thị 實thật 境cảnh 。

同đồng 學học 曰viết 未vị 轉chuyển 依y 五ngũ 識thức 必tất 緣duyên 實thật 境cảnh 疏sớ/sơ 曰viết 唯duy 取thủ 五ngũ 識thức 一nhất 向hướng 緣duyên 實thật 問vấn 假giả 境cảnh 何hà 識thức 緣duyên 之chi 耶da 答đáp 三tam 重trọng/trùng 轉chuyển 五ngũ 俱câu 意ý 緣duyên 之chi 。

○# 響hưởng 聲thanh 。

倫luân 記ký 曰viết 今kim 此thử 論luận 及cập 對đối 法pháp 所sở 列liệt 聲thanh 中trung 皆giai 無vô 響hưởng 聲thanh 唯duy 顯hiển 揚dương 說thuyết 彼bỉ 云vân 或hoặc 依y 託thác 崖nhai 谷cốc 所sở 發phát 響hưởng 聲thanh 此thử 中trung 據cứ 法Pháp 師sư 云vân 因nhân 受thọ 等đẳng 三tam 是thị 有hữu 體thể 聲thanh 餘dư 竝tịnh 假giả 有hữu 是thị 差sai 別biệt 故cố 。

○# 平bình 等đẳng 香hương 。

倫luân 曰viết 此thử 有hữu 二nhị 解giải 一nhất 云vân 依y 四Tứ 諦Đế 論luận 解giải 正chánh 量lượng 部bộ 香hương 有hữu 三tam 種chủng 香hương 。 臰# 平bình 等đẳng 平bình 等đẳng 。 者giả 無vô 臰# 香hương 也dã 一nhất 云vân 長trưởng 養dưỡng 根căn 大đại 名danh 為vi 好hảo/hiếu 香hương 損tổn 害hại 名danh 惡ác 無vô 前tiền 二nhị 用dụng 名danh 平bình 等đẳng 香hương 。

○# 味vị 謂vị 苦khổ 酢tạc 。

又hựu 曰viết 味vị 中trung 苦khổ 酢tạc 等đẳng 六lục 是thị 實thật 餘dư 可khả 意ý 味vị 等đẳng 假giả 。

○# 空không 行hành 風phong 中trung 無vô 俱câu 生sanh 香hương 等đẳng 者giả 。

倫luân 曰viết 辨biện 空không 行hành 風phong 無vô 根căn 本bổn 俱câu 生sanh 之chi 香hương 但đãn 有hữu 假giả 名danh 。 如như 風phong 過quá 華hoa 香hương 逐trục 風phong 來lai 。

○# 身thân 者giả 積tích 聚tụ 及cập 依y 止chỉ 義nghĩa 。

疏sớ/sơ 云vân 身thân 者giả 諸chư 大đại 造tạo 等đẳng 合hợp 聚tụ 名danh 身thân 或hoặc 依y 止chỉ 名danh 身thân 即tức 一nhất 形hình 之chi 總tổng 稱xưng 。

○# 諸chư 根căn 大đại 造tạo 等đẳng 者giả 。

已dĩ 下hạ 通thông 伏phục 難nạn/nan 此thử 五ngũ 根căn 章chương 文văn 諸chư 字tự 上thượng 有hữu 雖tuy 字tự 意ý 云vân 若nhược 以dĩ 積tích 聚tụ 依y 止chỉ 義nghĩa 名danh 身thân 眼nhãn 根căn 等đẳng 亦diệc 可khả 名danh 身thân 有hữu 積tích 聚tụ 依y 止chỉ 義nghĩa 故cố 通thông 云vân 雖tuy 眼nhãn 根căn 等đẳng 有hữu 積tích 聚tụ 依y 止chỉ 義nghĩa 彼bỉ 為vi 少thiểu 分phần 法pháp 依y 止chỉ 積tích 聚tụ 故cố 不bất 名danh 身thân 獨độc 身thân 名danh 身thân 。

○# 謂vị 滑hoạt 性tánh 等đẳng 。

瑜du 伽già 五ngũ 十thập 四tứ 云vân 若nhược 觸xúc 處xứ 中trung 所sở 說thuyết 造tạo 色sắc 滑hoạt 乃nãi 至chí 勇dũng 當đương 知tri 即tức 於ư 大đại 種chủng 分phần/phân 位vị 假giả 施thi 設thiết 有hữu 謂vị 於ư 大đại 種chủng 清thanh 淨tịnh 性tánh 假giả 立lập 滑hoạt 性tánh 於ư 大đại 種chủng 堅kiên 實thật 性tánh 假giả 立lập 重trọng/trùng 性tánh 於ư 大đại 種chủng 不bất 清thanh 淨tịnh 不bất 堅kiên 實thật 性tánh 假giả 立lập 歰# 性tánh 及cập 輕khinh 性tánh 於ư 大đại 種chủng 不bất 清thanh 淨tịnh 慢mạn 緩hoãn 性tánh 假giả 立lập 輭nhuyễn 性tánh 由do 水thủy 與dữ 風phong 和hòa 合hợp 生sanh 故cố 假giả 立lập 有hữu 泠# 由do 闕khuyết 任nhậm 持trì 不bất 平bình 等đẳng 故cố 。 假giả 立lập 飢cơ 渴khát 及cập 弱nhược 力lực 由do 無vô 所sở 闕khuyết 無vô 不bất 平bình 等đẳng 故cố 。 假giả 立lập 強cường 力lực 及cập 飽bão 由do 由do 不bất 平bình 等đẳng 變biến 異dị 錯thác 亂loạn 不bất 平bình 等đẳng 故cố 。 假giả 立lập 病bệnh 由do 時thời 分phần/phân 變biến 異dị 不bất 平bình 等đẳng 故cố 。 假giả 立lập 老lão 由do 命mạng 根căn 變biến 異dị 不bất 平bình 等đẳng 故cố 。 假giả 立lập 死tử 由do 血huyết 有hữu 過quá 患hoạn 不bất 平bình 等đẳng 假giả 立lập 癢dạng 由do 惡ác 飲ẩm 食thực 不bất 平bình 等đẳng 故cố 。 假giả 立lập 悶muộn 絕tuyệt 由do 地địa 與dữ 水thủy 和hòa 令linh 生sanh 故cố 假giả 立lập 黏niêm 由do 徃# 來lai 勞lao 倦quyện 不bất 平bình 等đẳng 故cố 。 假giả 立lập 疲bì 極cực 若nhược 遠viễn 離ly 彼bỉ 由do 平bình 等đẳng 故cố 。 假giả 立lập 憩khế 息tức 由do 除trừ 垢cấu 等đẳng 離ly 萎nuy 顇# 故cố 假giả 立lập 勇dũng 銳duệ 如như 是thị 一nhất 切thiết 。 說thuyết 諸chư 大đại 種chủng 總tổng 有hữu 六lục 位vị 謂vị 淨tịnh 不bất 淨tịnh 位vị 堅kiên 不bất 堅kiên 位vị 慢mạn 緩hoãn 位vị 和hòa 合hợp 位vị 不bất 平bình 等đẳng 位vị 平bình 等đẳng 位vị 景cảnh 師sư 云vân 二nhị 十thập 種chủng 觸xúc 竝tịnh 於ư 四tứ 大đại 分phần/phân 位vị 假giả 立lập 基cơ 云vân 此thử 中trung 解giải 觸xúc 有hữu 十thập 九cửu 種chủng 如như 對đối 法pháp 有hữu 二nhị 十thập 二nhị 種chủng 。 無vô 急cấp 緩hoãn 劣liệt 三tam 何hà 以dĩ 無vô 者giả 畧lược 也dã 不bất 立lập 生sanh 為vi 觸xúc 所sở 以dĩ 如như 四tứ 相tương/tướng 中trung 病bệnh 老lão 是thị 一nhất 今kim 此thử 何hà 故cố 。 分phần/phân 二nhị 耶da 今kim 此thử 非phi 四tứ 相tương/tướng 不bất 例lệ 也dã 其kỳ 死tử 觸xúc 者giả 從tùng 果quả 為vi 名danh 即tức 身thân 上thượng 有hữu 末mạt 摩ma 死tử 近cận 之chi 時thời 今kim 身thân 即tức 死tử 此thử 觸xúc 從tùng 果quả 為vi 名danh 老lão 觸xúc 亦diệc 然nhiên 此thử 觸xúc 能năng 生sanh 老lão 等đẳng 名danh 老lão 觸xúc 。

○# 心tâm 法pháp 。

四tứ 分phần/phân 義nghĩa 私tư 記ký 曰viết 問vấn 其kỳ 以dĩ 心tâm 法pháp 為vi 相tương/tướng 分phần/phân 義nghĩa 如như 何hà 答đáp 如như 後hậu 念niệm 意ý 識thức 緣duyên 前tiền 念niệm 心tâm 又hựu 他tha 心tâm 智trí 證chứng 他tha 人nhân 心tâm 也dã 故cố 。

疏sớ/sơ 云vân 或hoặc 別biệt 人nhân 心tâm 或hoặc 前tiền 後hậu 心tâm 。

○# 定định 位vị 意ý 識thức 唯duy 是thị 現hiện 量lượng 。

因nhân 明minh 大đại 疏sớ/sơ 曰viết 然nhiên 有hữu 二nhị 類loại 一nhất 定định 位vị 二nhị 散tán 心tâm 定định 心tâm 徵trưng 湛trạm 境cảnh 皆giai 明minh 證chứng 隨tùy 緣duyên 何hà 法pháp 皆giai 名danh 現hiện 量lượng 一nhất 切thiết 散tán 心tâm 若nhược 親thân 於ư 境cảnh 冥minh 得đắc 自tự 體thể 亦diệc 皆giai 現hiện 量lượng 。

○# 與dữ 五ngũ 俱câu 意ý 或hoặc 唯duy 現hiện 量lượng 。

今kim 謂vị 集tập 量lượng 論luận 說thuyết 五ngũ 識thức 同đồng 時thời 意ý 識thức 是thị 現hiện 量lượng 故cố 同đồng 學học 抄sao 云vân 且thả 約ước 五ngũ 同đồng 緣duyên 邊biên 而nhi 已dĩ (# 云vân 云vân )# 。

○# 或hoặc 通thông 現hiện 比tỉ 等đẳng 。

此thử 約ước 五ngũ 俱câu 意ý 同đồng 時thời 緣duyên 十thập 八bát 界giới 也dã 望vọng 與dữ 五ngũ 識thức 同đồng 緣duyên 五ngũ 塵trần 通thông 現hiện 量lượng 或hoặc 約ước 緣duyên 五ngũ 根căn 邊biên 通thông 比tỉ 或hoặc 約ước 緣duyên 不bất 相tương 應ứng 法pháp 。 邊biên 通thông 非phi 不bất 相tương 應ứng 法pháp 。 其kỳ 體thể 色sắc 心tâm 二nhị 法pháp 而nhi 不bất 緣duyên 色sắc 心tâm 緣duyên 得đắc 等đẳng 是thị 則tắc 於ư 境cảnh 異dị 轉chuyển 也dã 五ngũ 俱câu 意ý 通thông 三tam 量lượng 為vi 一nhất 念niệm 耶da 為vi 前tiền 後hậu 耶da 有hữu 兩lưỡng 諍tranh 也dã 笠# 置trí 上thượng 人nhân 以dĩ 一nhất 念niệm 通thông 三tam 義nghĩa 為vi 正chánh 松tùng 室thất 上thượng 人nhân 以dĩ 前tiền 後hậu 通thông 三tam 義nghĩa 為vi 正chánh 同đồng 學học 八bát 云vân 於ư 五ngũ 俱câu 意ý 頓đốn 緣duyên 十thập 八bát 界giới 質chất 相tương 見kiến 各các 有hữu 十thập 八bát 許hứa 一nhất 念niệm 類loại 境cảnh 許hứa 一nhất 念niệm 三tam 量lượng 者giả 蓋cái 此thử 謂vị 也dã 。

○# 七thất 末mạt 那na 識thức 。

疏sớ/sơ 曰viết 於ư 聖thánh 教giáo 中trung 別biệt 名danh 末mạt 那na 總tổng 名danh 識thức 故cố 末mạt 那na 是thị 意ý 故cố 蕳# 後hậu 心tâm 前tiền 識thức 但đãn 立lập 意ý 名danh 恆hằng 審thẩm 思tư 故cố 。

○# 此thử 翻phiên 云vân 意ý 思tư 量lượng 為vi 義nghĩa 。

疏sớ/sơ 云vân 意ý 有hữu 二nhị 義nghĩa 一nhất 思tư 量lượng 義nghĩa 二nhị 依y 止chỉ 義nghĩa 常thường 恆hằng 緣duyên 第đệ 八bát 見kiến 分phần/phân 思tư 慮lự 量lượng 度độ 自tự 內nội 我ngã 。

○# 緣duyên 於ư 種chủng 子tử 有hữu 根căn 身thân 器khí 界giới 。

倫luân 記ký 云vân 唯duy 識thức 說thuyết 第đệ 八bát 識thức 緣duyên 執chấp 受thọ 處xứ 即tức 諸chư 種chủng 子tử 及cập 有hữu 根căn 身thân 器khí 世thế 間gian 等đẳng 對đối 法pháp 論luận 說thuyết 緣duyên 五ngũ 色sắc 根căn 四tứ 塵trần 一nhất 分phần/phân 除trừ 聲thanh 五ngũ 十thập 五ngũ 說thuyết 緣duyên 五ngũ 色sắc 根căn 五ngũ 外ngoại 。 分phần/phân 理lý 實thật 亦diệc 緣duyên 聲thanh 然nhiên 對đối 法pháp 論luận 且thả 說thuyết 恆hằng 相tương 續tục 境cảnh 故cố 不bất 取thủ 聲thanh 。

○# 何hà 為vi 種chủng 子tử 。

成thành 唯duy 識thức 論luận 云vân 諸chư 種chủng 子tử 者giả 謂vị 諸chư 相tướng 名danh 分phân 別biệt 習tập 氣khí 疏sớ/sơ 云vân 即tức 是thị 一nhất 切thiết 。 有hữu 漏lậu 善thiện 等đẳng 諸chư 法pháp 種chủng 子tử 下hạ 解giải 五ngũ 位vị 中trung 此thử 三tam 唯duy 有hữu 漏lậu 論luận 說thuyết 非phi 無vô 漏lậu 無vô 漏lậu 種chủng 子tử 此thử 識thức 既ký 不bất 緣duyên 但đãn 為vi 彼bỉ 依y 故cố 非phi 執chấp 受thọ 等đẳng 相tướng 名danh 分phân 別biệt 。 者giả 唯duy 識thức 論luận 曰viết 有hữu 漏lậu 心tâm 心tâm 所sở 變biến 似tự 所sở 詮thuyên 名danh 為vi 相tương 似tự 能năng 詮thuyên 現hiện 施thi 設thiết 為vi 名danh 能năng 變biến 心tâm 等đẳng 立lập 為vi 分phân 別biệt 其kỳ 體thể 則tắc 是thị 名danh 相tướng 分phân 別biệt 習tập 氣khí 也dã 由do 彼bỉ 彼bỉ 緣duyên 此thử 習tập 氣khí 生sanh 現hiện 行hành 果quả 譬thí 如như 草thảo 木mộc 。 種chủng 生sanh 其kỳ 芽nha 也dã 。

○# 謂vị 本bổn 識thức 中trung 親thân 生sanh 自tự 果quả 㓛# 能năng 差sai 別biệt 。

疏sớ/sơ 述thuật 曰viết 此thử 出xuất 體thể 言ngôn 本bổn 識thức 者giả 顯hiển 種chủng 所sở 在tại 蕳# 經kinh 部bộ 師sư 色sắc 心tâm 等đẳng 持trì 種chủng 親thân 生sanh 自tự 果quả 蕳# 異dị # 因nhân 望vọng 所sở 生sanh 果quả 非phi 種chủng 子tử 故cố 要yếu 望vọng 自tự 品phẩm 能năng 親thân 生sanh 故cố 㓛# 能năng 差sai 別biệt 蕳# 現hiện 行hành 七thất 轉chuyển 識thức 等đẳng 望vọng 所sở 生sanh 種chủng 雖tuy 是thị 因nhân 緣duyên 亦diệc 親thân 生sanh 果quả 是thị 現hiện 法pháp 故cố 非phi 名danh 㓛# 能năng 故cố 以dĩ 㓛# 能năng 顯hiển 種chủng 子tử 相tương/tướng 今kim 謂vị 㓛# 能năng 言ngôn 蕳# 現hiện 行hành 七thất 轉chuyển 識thức 何hà 故cố 不bất 蕳# 第đệ 八bát 現hiện 行hành 耶da 答đáp 於ư 為vi 因nhân 緣duyên 者giả 蕳# 之chi 故cố 不bất 蕳# 第đệ 八bát 現hiện 行hành 第đệ 八bát 非phi 能năng 熏huân 故cố 於ư 親thân 生sanh 自tự 果quả 義nghĩa 中trung 蕳# 非phi 㓛# 能năng 故cố 。

○# 此thử 與dữ 本bổn 識thức 及cập 所sở 生sanh 果quả 。 不bất 一nhất 不bất 異dị 。

第đệ 二nhị 一nhất 異dị 分phân 別biệt 門môn 述thuật 曰viết 種chủng 望vọng 所sở 依y 及cập 所sở 生sanh 果quả 為vi 不bất 一nhất 異dị 此thử 即tức 立lập 宗tông 何hà 所sở 以dĩ 然nhiên 。

○# 體thể 用dụng 因nhân 果quả 理lý 應ưng 爾nhĩ 故cố 。

述thuật 曰viết 本bổn 識thức 是thị 體thể 種chủng 子tử 是thị 用dụng 種chủng 子tử 是thị 因nhân 所sở 生sanh 是thị 果quả 此thử 之chi 二nhị 法pháp 理lý 應ưng 如như 是thị 。 不bất 一nhất 不bất 異dị 。

○# 雖tuy 非phi 一nhất 異dị 。

第đệ 三tam 問vấn 答đáp 辨biện 假giả 實thật 門môn 如như 生sanh 望vọng 法pháp 非phi 一nhất 異dị 即tức 說thuyết 生sanh 為vi 假giả 種chủng 望vọng 於ư 法pháp 非phi 是thị 一nhất 異dị 種chủng 子tử 應ưng 非phi 實thật 泉tuyền 抄sao 生sanh 起khởi 問vấn 云vân 今kim 大Đại 乘Thừa 意ý 種chủng 子tử 與dữ 本bổn 識thức 不bất 一nhất 異dị 者giả 種chủng 子tử 如như 生sanh 住trụ 等đẳng 四tứ 相tương 望vọng 法pháp 非phi 一nhất 異dị 說thuyết 其kỳ 體thể 假giả 種chủng 望vọng 本bổn 識thức 非phi 一nhất 異dị 故cố 假giả 應ưng 非phi 實thật 今kim 為vi 答đáp 此thử 云vân 雖tuy 非phi 一nhất 異dị 等đẳng 疏sớ/sơ 云vân 生sanh 等đẳng 假giả 法pháp 如như 龜quy 毛mao 等đẳng 體thể 是thị 無vô 法pháp 非phi 因nhân 緣duyên 故cố 種chủng 子tử 望vọng 法pháp 即tức 是thị 因nhân 緣duyên 故cố 。 云vân 體thể 實thật 有hữu 。

○# 漏lậu 無vô 漏lậu 種chủng 各các 有hữu 二nhị 類loại 。

論luận 第đệ 二nhị 有hữu 三tam 義nghĩa 一nhất 者giả 唯duy 本bổn 有hữu 種chủng 護hộ 月nguyệt 云vân 種chủng 子tử 本bổn 有hữu 由do 新tân 熏huân 發phát 方phương 生sanh 故cố 名danh 為vi 新tân 二nhị 者giả 唯duy 新tân 熏huân 種chủng 難Nan 陀Đà 云vân 本bổn 識thức 親thân 種chủng 無vô 始thỉ 新tân 熏huân 不bất 能năng 自tự 得đắc 異dị 熟thục 果quả 要yếu 由do 淨tịnh 業nghiệp 新tân 熏huân 招chiêu 集tập 方phương 乃nãi 能năng 生sanh 故cố 名danh 為vi 新tân 勝thắng 軍quân 亦diệc 同đồng 三tam 者giả 新tân 古cổ 合hợp 成thành 護hộ 法Pháp 云vân 名danh 言ngôn 及cập 業nghiệp 種chủng 各các 具cụ 法pháp 爾nhĩ 新tân 熏huân 然nhiên 其kỳ 名danh 言ngôn 種chủng 子tử 雖tuy 復phục 法pháp 爾nhĩ 舊cựu 成thành 無vô 有hữu 支chi 熏huân 不bất 能năng 得đắc 果quả 新tân 舊cựu 合hợp 用dụng 其kỳ 果quả 方phương 生sanh 望vọng 業nghiệp 招chiêu 果quả 與dữ 其kỳ 新tân 名danh 各các 有hữu 二nhị 類loại 下hạ 舉cử 護hộ 法Pháp 正chánh 義nghĩa 倫luân 記ký 云vân 測trắc 述thuật 西tây 國quốc 三tam 釋thích 一nhất 依y 護hộ 法Pháp 云vân 以dĩ 本bổn 有hữu 法pháp 爾nhĩ 無vô 漏lậu 種chủng 子tử 能năng 生sanh 一nhất 切thiết 。 無vô 漏lậu 現hiện 行hành 是thị 故cố 初Sơ 地Địa 已dĩ 上thượng 無vô 漏lậu 現hiện 行hành 皆giai 有hữu 因nhân 緣duyên 。 或hoặc 有hữu 地địa 前tiền 新tân 熏huân 種chủng 子tử 是thị 有hữu 漏lậu 故cố 但đãn 是thị 增tăng 上thượng 。 緣duyên 初Sơ 地Địa 已dĩ 上thượng 新tân 熏huân 無vô 漏lậu 種chủng 子tử 望vọng 彼bỉ 現hiện 行hành 無vô 漏lậu 亦diệc 得đắc 作tác 因nhân 緣duyên 以dĩ 是thị 無vô 漏lậu 故cố 二nhị 護hộ 月nguyệt 云vân 唯duy 有hữu 法Pháp 爾nhĩ 種chủng 子tử 。 即tức 用dụng 此thử 種chủng 子tử 為vi 因nhân 緣duyên 生sanh 現hiện 行hành 無vô 漏lậu 三tam 勝thắng 軍quân 云vân 唯duy 有hữu 新tân 熏huân 今kim 此thử 論luận 又hựu 就tựu 可khả 生sanh 義nghĩa 說thuyết 為vi 種chủng 子tử 。

○# 諸chư 有hữu 情tình 無vô 始thỉ 時thời 來lai 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 自tự 下hạ 第đệ 三tam 申thân 其kỳ 正chánh 義nghĩa 應ưng 信tín 本bổn 有hữu 無vô 漏lậu 種chủng 子tử 至chí 解giải 脫thoát 分phần/phân 善thiện 根căn 已dĩ 厺# 名danh 勝thắng 進tiến 位vị 但đãn 熏huân 增tăng 長trưởng 。

○# 熏huân 今kim 增tăng 長trưởng 。

疏sớ/sơ 云vân 種chủng 解giải 脫thoát 分phần/phân 善thiện 根căn 已dĩ 厺# 聞văn 正Chánh 法Pháp 時thời 。 由do 現hiện 行hành 有hữu 漏lậu 及cập 自tự 因nhân 緣duyên 所sở 熏huân 有hữu 漏lậu 種chủng 為vi 增tăng 上thượng 緣duyên 令linh 其kỳ 本bổn 有hữu 無vô 漏lậu 種chủng 子tử 亦diệc 得đắc 增tăng 長trưởng 。 展triển 轉chuyển 增tăng 勝thắng 。 即tức 以dĩ 所sở 增tăng 無vô 漏lậu 勝thắng 種chủng 後hậu 時thời 正chánh 生sanh 出xuất 世thế 之chi 心tâm 。 亦diệc 說thuyết 無vô 漏lậu 所sở 增tăng 長trưởng 種chủng 名danh 聞văn 熏huân 習tập 。

○# 復phục 熏huân 成thành 種chủng 。

謂vị 入nhập 見kiến 道đạo 且thả 如như 無vô 漏lậu 既ký 有hữu 本bổn 有hữu 及cập 與dữ 新tân 熏huân 有hữu 漏lậu 法pháp 種chủng 子tử 類loại 此thử 可khả 悉tất 問vấn 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 。 相tương 違vi 法pháp 云vân 何hà 有hữu 漏lậu 聞văn 熏huân 令linh 增tăng 長trưởng 無vô 漏lậu 。 種chủng 子tử 耶da 答đáp 流lưu 轉chuyển 位vị 分phân 別biệt 俱câu 生sanh 二nhị 障chướng 覆phú 伏phục 無vô 漏lậu 種chủng 子tử 不bất 令linh 得đắc 自tự 在tại 。 然nhiên 初sơ 發phát 心tâm 住trụ 。 位vị 發phát 深thâm 固cố 大đại 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 以dĩ 來lai 修tu 有hữu 漏lậu 六lục 波ba 羅la 密mật 善thiện 根căn 及cập 如như 實thật 尋tầm 思tư 觀quán 依y 之chi 無vô 漏lậu 種chủng 子tử 少thiểu 得đắc 自tự 在tại 是thị 名danh 增tăng 長trưởng 雖tuy 有hữu 漏lậu 聞văn 熏huân 及cập 有hữu 漏lậu 觀quán 其kỳ 體thể 善thiện 法Pháp 故cố 令linh 無vô 漏lậu 種chủng 子tử 與dữ 力lực 自tự 在tại 也dã 。

○# 有hữu 根căn 身thân 。

疏sớ/sơ 云vân 總tổng 身thân 之chi 中trung 有hữu 別biệt 根căn 故cố 名danh 有hữu 根căn 身thân 等đẳng 。

○# 扶phù 塵trần 根căn 。

倫luân 云vân 扶phù 根căn 是thị 眼nhãn 之chi 處xử 世thế 俗tục 呼hô 之chi 為vi 眼nhãn 故cố 即tức 扶phù 五ngũ 根căn 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 。 之chi 四tứ 境cảnh 也dã 。

○# 器khí 界giới 。

謂vị 如như 世thế 器khí 領lãnh 納nạp 諸chư 物vật 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 能năng 納nạp 有hữu 情tình 故cố 名danh 器khí 界giới 者giả 差sai 別biệt 義nghĩa 欲dục 界giới 等đẳng 界giới 種chủng 種chủng 差sai 別biệt 故cố 。

○# 具cụ 有hữu 能năng 藏tạng 所sở 藏tạng 執chấp 藏tạng 義nghĩa 故cố 。

疏sớ/sơ 曰viết 能năng 藏tạng 所sở 藏tạng 執chấp 藏tạng 義nghĩa 故cố 為vi 襍tập 染nhiễm 法pháp 互hỗ 為vi 緣duyên 故cố 。 我ngã 見kiến 緣duyên 故cố 此thử 文văn 襍tập 染nhiễm 能năng 所sở 藏tạng 中trung 唯duy 有hữu 能năng 藏tạng 令linh 襍tập 染nhiễm 等đẳng 法pháp 不bất 失thất 故cố 我ngã 愛ái 緣duyên 之chi 為vi 執chấp 藏tạng 義nghĩa 即tức 識thức 為vi 所sở 藏tạng 。

○# 為vi 雜tạp 染nhiễm 。 互hỗ 為vi 緣duyên 故cố 。

疏sớ/sơ 云vân 解giải 能năng 所sở 藏tạng 諸chư 有hữu 漏lậu 法pháp 皆giai 名danh 襍tập 染nhiễm 非phi 唯duy 染nhiễm 法pháp 梵Phạm 云vân 僧Tăng 吉cát [(止/矢)*余]# 此thử 名danh 襍tập 染nhiễm 若nhược 不bất 云vân 僧Tăng 即tức 唯duy 染nhiễm 也dã 有hữu 云vân 就tựu 互hỗ 為vi 緣duyên 秘bí 有hữu 三tam 釋thích 一nhất 者giả 第đệ 八bát 現hiện 所sở 持trì 種chủng 相tương 望vọng 互hỗ 為vi 緣duyên 也dã 謂vị 第đệ 八bát 持trì 種chủng 時thời 種chủng 為vi 所sở 藏tạng 現hiện 第đệ 八bát 為vi 能năng 藏tạng 也dã 此thử 義nghĩa 現hiện 第đệ 八bát 因nhân 種chủng 果quả 也dã 亦diệc 此thử 種chủng 生sanh 第đệ 八bát 現hiện 種chủng 為vi 能năng 藏tạng 現hiện 第đệ 八bát 為vi 所sở 藏tạng 也dã 此thử 義nghĩa 種chủng 因nhân 現hiện 第đệ 八bát 果quả 也dã 如như 是thị 互hỗ 為vi 緣duyên 也dã 今kim 謂vị 秘bí 三tam 釋thích 中trung 初sơ 釋thích 為vi 勝thắng 此thử 論luận 文văn 下hạ 疏sớ/sơ 無vô 互hỗ 為vi 緣duyên 釋thích 能năng 持trì 染nhiễm 種chủng 至chí 此thử 識thức 為vi 所sở 藏tạng 文văn 釋thích 與dữ 襍tập 染nhiễm 互hỗ 為vi 緣duyên 故cố 。 論luận 文văn 文văn 依y 此thử 釋thích 文văn 解giải 互hỗ 為vi 緣duyên 故cố 。 云vân 襍tập 染nhiễm 通thông 有hữu 漏lậu 三tam 性tánh 法pháp 現hiện 行hành 種chủng 子tử 第đệ 八bát 為vi 雜tạp 染nhiễm 種chủng 子tử 為vi 緣duyên 能năng 持trì 襍tập 染nhiễm 現hiện 行hành 法pháp 為vi 第đệ 八bát 為vi 緣duyên 能năng 熏huân 種chủng 子tử 故cố 云vân 互hỗ 為vi 緣duyên 故cố 。 初sơ 能năng 藏tạng 義nghĩa 次thứ 所sở 藏tạng 義nghĩa 也dã 。

○# 有hữu 情tình 執chấp 為vi 自tự 內nội 我ngã 故cố 。

疏sớ/sơ 曰viết 解giải 執chấp 藏tạng 義nghĩa 唯duy 煩phiền 惱não 障chướng 義nghĩa 非phi 所sở 知tri 障chướng 義nghĩa 不bất 爾nhĩ 無Vô 學Học 應ưng 有hữu 此thử 名danh 此thử 不bất 別biệt 執chấp 為vi 其kỳ 我ngã 所sở 及cập 與dữ 他tha 我ngã 名danh 自tự 內nội 我ngã 。

○# 內nội 緣duyên 相tương 續tục 。

解giải 云vân 唯duy 內nội 緣duyên 局cục 第đệ 七thất 第đệ 八bát 一nhất 分phần/phân 通thông 外ngoại 緣duyên 器khí 界giới 故cố 。

○# 第đệ 七thất 非phi 量lượng 。

解giải 云vân 唯duy 見kiến 分phần/phân 非phi 量lượng 轉chuyển 自tự 證chứng 分phần/phân 現hiện 量lượng 也dã 。

現hiện 等đẳng 三tam 量lượng 。

○# 現hiện 量lượng 謂vị 無vô 分phân 別biệt 。

已dĩ 下hạ 三tam 十thập 字tự 入nhập 正chánh 理lý 論luận 文văn 離ly 名danh 言ngôn 分phân 別biệt 種chủng 類loại 分phân 別biệt 等đẳng 故cố 云vân 無vô 分phân 別biệt 非phi 全toàn 無vô 緣duyên 慮lự 用dụng 是thị 則tắc 明minh 了liễu 無vô 分phân 別biệt 也dã 。

○# 於ư 色sắc 等đẳng 境cảnh 。

境cảnh 字tự 論luận 為vi 義nghĩa 。

大đại 疏sớ/sơ 曰viết 言ngôn 色sắc 等đẳng 者giả 等đẳng 取thủ 香hương 等đẳng 義nghĩa 謂vị 境cảnh 義nghĩa 乃nãi 至chí 於ư 色sắc 等đẳng 境cảnh 上thượng 雖tuy 無vô 映ánh 障chướng 若nhược 有hữu 名danh 種chủng 等đẳng 諸chư 門môn 分phân 別biệt 亦diệc 非phi 現hiện 量lượng 故cố 然nhiên 離ly 分phân 別biệt 畧lược 有hữu 四tứ 類loại 一nhất 五ngũ 識thức 身thân 二nhị 五ngũ 俱câu 意ý 三tam 諸chư 自tự 證chứng 分phần/phân 四tứ 修tu 定định 者giả 前tiền 記ký 云vân 且thả 如như 意ý 識thức 與dữ 五ngũ 識thức 同đồng 時thời 起khởi 亦diệc 緣duyên 其kỳ 境cảnh 不bất 生sanh 分phân 別biệt 。 故cố 名danh 現hiện 量lượng 自tự 證chứng 者giả 自tự 證chứng 分phần/phân 緣duyên 見kiến 分phân 之chi 時thời 亦diệc 名danh 現hiện 量lượng 即tức 此thử 見kiến 分phân 為vi 自tự 證chứng 分phần/phân 境cảnh 也dã 諸chư 定định 心tâm 者giả 在tại 定định 之chi 時thời 亦diệc 緣duyên 其kỳ 境cảnh 雖tuy 緣duyên 境cảnh 體thể 已dĩ 其kỳ 定định 內nội 亦diệc 名danh 現hiện 量lượng 故cố 皆giai 後hậu 之chi 三tam 種chủng 亦diệc 離ly 分phân 別biệt 然nhiên 理lý 門môn 中trung 唯duy 取thủ 五ngũ 識thức 疏sớ/sơ 曰viết 言ngôn 於ư 色sắc 等đẳng 義nghĩa 是thị 五ngũ 識thức 故cố (# 云vân 云vân )# 此thử 四tứ 類loại 心tâm 唯duy 五ngũ 識thức 現hiện 體thể 非phi 一nhất 名danh 為vi 現hiện 現hiện 各các 各các 附phụ 自tự 境cảnh 體thể 離ly 貫quán 通thông 緣duyên 名danh 為vi 別biệt 轉chuyển 由do 此thử 現hiện 現hiện 各các 各các 別biệt 緣duyên 故cố 名danh 現hiện 量lượng 又hựu 曰viết 現hiện 量lượng 行hành 離ly 動động 搖dao 明minh 證chứng 眾chúng 境cảnh 親thân 冥minh 自tự 體thể 故cố 名danh 現hiện 量lượng 能năng 緣duyên 行hành 相tương/tướng 不bất 動động 不bất 搖dao 。 因nhân 循tuần 照chiếu 境cảnh 不bất 籌trù 不bất 度độ 離ly 分phân 別biệt 心tâm 照chiếu 符phù 前tiền 境cảnh 明minh 局cục 自tự 體thể 故cố 名danh 現hiện 量lượng 。

○# 謂vị 患hoạn 翳ế 目mục 。

二nhị 十thập 唯duy 識thức 疏sớ/sơ 曰viết 翳ế 是thị 障chướng 疾tật 眼nhãn 病bệnh 為vi 緣duyên 意ý 見kiến 髮phát 等đẳng 瑜du 伽già 論luận 云vân 翳ế 眩huyễn 者giả 於ư 一nhất 月nguyệt 處xứ 見kiến 多đa 月nguyệt 像tượng 景cảnh 釋thích 眼nhãn 根căn 識thức 同đồng 取thủ 多đa 月nguyệt 以dĩ 是thị 錯thác 亂loạn 故cố 非phi 現hiện 量lượng 是thị 故cố 五ngũ 根căn 五ngũ 識thức 有hữu 量lượng 非phi 量lượng 不bất 得đắc 皆giai 是thị 現hiện 量lượng 所sở 攝nhiếp 今kim 解giải 眼nhãn 識thức 及cập 同đồng 緣duyên 意ý 識thức 俱câu 取thủ 一nhất 月nguyệt 而nhi 不bất 明minh 了liễu 故cố 後hậu 尋tầm 求cầu 意ý 識thức 錯thác 亂loạn 取thủ 多đa 月nguyệt 眼nhãn 識thức 等đẳng 雖tuy 不bất 明minh 了liễu 而nhi 實thật 緣duyên 一nhất 是thị 故cố 五ngũ 識thức 但đãn 是thị 現hiện 量lượng 。

○# 比tỉ 量lượng 謂vị 於ư 所sở 比tỉ 義nghĩa 有hữu 正chánh 智trí 生sanh 。

真chân 界giới 云vân 比tỉ 量lượng 者giả 謂vị 比tỉ 擬nghĩ 度độ 量lương 如như 見kiến 烟yên 度độ 火hỏa 論luận 曰viết 謂vị 藉tạ 眾chúng 相tướng 觀quán 於ư 義nghĩa 相tương/tướng 有hữu 三tam 種chủng 由do 彼bỉ 為vi 因nhân 於ư 所sở 比tỉ 義nghĩa 有hữu 正chánh 智trí 生sanh 了liễu 知tri 有hữu 火hỏa 或hoặc 無vô 常thường 等đẳng 是thị 名danh 比tỉ 量lượng 。

○# 是thị 近cận 及cập 遠viễn 等đẳng 。

問vấn 云vân 現hiện 量lượng 比tỉ 量lượng 及cập 念niệm 俱câu 非phi 比tỉ 量lượng 體thể 云vân 何hà 名danh 比tỉ 量lượng 答đáp 此thử 三tam 能năng 為vi 比tỉ 量lượng 之chi 智trí 以dĩ 近cận 遠viễn 生sanh 因nhân 故cố 因nhân 從tùng 果quả 名danh 。

○# 有hữu 分phân 別biệt 智trí 。 於ư 境cảnh 異dị 轉chuyển 。

此thử 二nhị 句cú 正chánh 理lý 論luận 文văn 也dã 境cảnh 字tự 為vi 義nghĩa 大đại 疏sớ/sơ 云vân 分phân 別biệt 智trí 謂vị 有hữu 如như 前tiền 帯# 名danh 種chủng 等đẳng 諸chư 分phân 別biệt 起khởi 之chi 智trí 不bất 稱xưng 實thật 境cảnh 別biệt 妄vọng 解giải 生sanh 名danh 於ư 義nghĩa 異dị 轉chuyển 名danh 似tự 現hiện 量lượng 。

○# 謂vị 見kiến 杌ngột 為vi 人nhân 等đẳng 。

已dĩ 下hạ 大đại 疏sớ/sơ 釋thích 文văn 見kiến 杌ngột 為vi 人nhân 至chí 及cập 瓶bình 衣y 等đẳng 釋thích 異dị 轉chuyển 不bất 以dĩ 本bổn 自tự 相tương/tướng 至chí 謂vị 為vi 實thật 有hữu 釋thích 分phân 別biệt 智trí 及cập 瓶bình 衣y 等đẳng 大đại 疏sớ/sơ 云vân 問vấn 如như 第đệ 七thất 識thức 緣duyên 第đệ 八bát 執chấp 我ngã 可khả 名danh 非phi 量lượng 凡phàm 緣duyên 瓶bình 衣y 既ký 非phi 執chấp 心tâm 何hà 名danh 非phi 量lượng 答đáp 應ưng 知tri 非phi 量lượng 不bất 要yếu 執chấp 心tâm 但đãn 不bất 稱xưng 境cảnh 別biệt 作tác 餘dư 解giải 即tức 名danh 非phi 量lượng 以dĩ 緣duyên 瓶bình 心tâm 雖tuy 不bất 必tất 執chấp 但đãn 惑hoặc 亂loạn 故cố 謂vị 為vi 實thật 瓶bình 故cố 是thị 非phi 量lượng 不bất 以dĩ 本bổn 自tự 相tương/tướng 等đẳng 疏sớ/sơ 云vân 諸chư 有hữu 了liễu 瓶bình 衣y 等đẳng 智trí 不bất 稱xưng 實thật 境cảnh 妄vọng 分phân 別biệt 生sanh 名danh 分phân 別biệt 智trí 。

○# 由do 彼bỉ 瓶bình 衣y 等đẳng 。

以dĩ 下hạ 釋thích 似tự 現hiện 量lượng 前tiền 記ký 云vân 此thử 似tự 現hiện 量lượng 有hữu 兩lưỡng 解giải 第đệ 一nhất 云vân 但đãn 意ý 識thức 緣duyên 共cộng 相tương 至chí 名danh 似tự 現hiện 量lượng 者giả 此thử 意ý 但đãn 由do 意ý 識thức 分phân 別biệt 作tác 瓶bình 衣y 解giải 謂vị 自tự 眼nhãn 見kiến 若nhược 據cứ 實thật 論luận 眼nhãn 但đãn 見kiến 望vọng 境cảnh 不bất 見kiến 瓶bình 衣y 即tức 由do 意ý 識thức 分phân 別biệt 作tác 瓶bình 衣y 解giải 即tức 是thị 第đệ 一nhất 解giải 但đãn 約ước 意ý 識thức 解giải 為vi 非phi 盡tận 理lý 第đệ 二nhị 解giải 云vân 從tùng 又hựu 但đãn 分phân 別biệt 執chấp 為vi 實thật 有hữu 至chí 名danh 似tự 現hiện 量lượng 此thử 釋thích 盡tận 理lý 者giả 此thử 意ý 即tức 約ước 執chấp 心tâm 謂vị 自tự 識thức 現hiện 得đắc 亦diệc 名danh 似tự 現hiện 亦diệc 者giả 亦diệc 上thượng 意ý 識thức 。

○# 諸chư 似tự 現hiện 量lượng 等đẳng 。

自tự 下hạ 大đại 疏sớ/sơ 文văn 也dã 問vấn 何hà 名danh 非phi 量lượng 耶da 答đáp 迷mê 亂loạn 心tâm 於ư 現hiện 不bất 現hiện 。 前tiền 境cảnh 錯thác 亂loạn 分phân 別biệt 取thủ 不bất 實thật 事sự 心tâm 也dã 於ư 此thử 有hữu 二nhị 類loại 謂vị 執chấp 心tâm 非phi 量lượng 非phi 執chấp 心tâm 非phi 量lượng 也dã 執chấp 心tâm 非phi 量lượng 者giả 緣duyên 非phi 我ngã 法pháp 如như 執chấp 我ngã 也dã 乃nãi 至chí 非phi 執chấp 心tâm 非phi 量lượng 謂vị 或hoặc 於ư 非phi 黃hoàng 生sanh 黃hoàng 解giải 或hoặc 緣duyên 龜quy 毛mao 空không 華hoa 等đẳng 也dã 。

○# 以dĩ 據cứ 決quyết 定định 。

此thử 通thông 伏phục 難nạn/nan 若nhược 似tự 現hiện 量lượng 在tại 有hữu 分phân 別biệt 無vô 分phân 別biệt 。 二nhị 心tâm 何hà 故cố 論luận 文văn 偏thiên 約ước 有hữu 分phân 別biệt 耶da 通thông 曰viết 論luận 偏thiên 云vân 有hữu 分phân 別biệt 約ước 決quyết 定định 似tự 現hiện 量lượng 若nhược 無vô 分phân 別biệt 。 通thông 現hiện 量lượng 故cố 約ước 決quyết 定định 者giả 偏thiên 云vân 有hữu 分phân 別biệt 也dã 。

○# 若nhược 似tự 因nhân 智trí 至chí 似tự 比tỉ 量lượng 。

入nhập 正chánh 理lý 文văn 大đại 疏sớ/sơ 云vân 似tự 因nhân 及cập 緣duyên 似tự 因nhân 之chi 智trí 為vi 先tiên 生sanh 後hậu 了liễu 似tự 宗tông 智trí 名danh 似tự 比tỉ 量lượng 。

○# 如như 於ư 霧vụ 等đẳng 妄vọng 謂vị 為vi 烟yên 邪tà 證chứng 有hữu 火hỏa 。

解giải 云vân 釋thích 論luận 於ư 似tự 所sở 比tỉ 諸chư 有hữu 智trí 生sanh 不bất 能năng 正chánh 解giải 名danh 似tự 比tỉ 量lượng 文văn 具cụ 文văn 云vân 如như 於ư 霧vụ 等đẳng 妄vọng 謂vị 為vi 烟yên 言ngôn 於ư 似tự 所sở 比tỉ 邪tà 證chứng 有hữu 火hỏa 於ư 中trung 智trí 起khởi 言ngôn 有hữu 智trí 生sanh 。

○# 是thị 真chân 之chi 流lưu 而nhi 非phi 真chân 故cố 名danh 似tự 比tỉ 量lượng 。

真chân 指chỉ 正chánh 比tỉ 量lượng 也dã 謂vị 似tự 比tỉ 量lượng 具cụ 遠viễn 因nhân 近cận 因nhân 智trí 果quả 三tam 真chân 比tỉ 量lượng 類loại 本bổn 邪tà 智trí 故cố 非phi 真chân 比tỉ 量lượng 故cố 云vân 非phi 真chân 。

相tương/tướng 等đẳng 四tứ 分phần/phân 。

四tứ 分phần/phân 義nghĩa 私tư 記ký 云vân 問vấn 何hà 故cố 名danh 四tứ 分phần/phân 耶da 分phần/phân 量lượng 決quyết 云vân 心tâm 用dụng 分phần/phân 限hạn 四tứ 種chủng 差sai 別biệt 故cố 名danh 四tứ 分phần/phân 。

○# 若nhược 細tế 分phân 別biệt 應ưng 有hữu 四tứ 分phần/phân 。

護hộ 法Pháp 菩Bồ 薩Tát 依y 厚hậu 嚴nghiêm 經kinh 集tập 量lượng 論luận 建kiến 立lập 四tứ 分phần/phân 廣quảng 說thuyết 如như 四tứ 分phần/phân 義nghĩa 私tư 記ký 。

○# 相tương 謂vị 相tướng 狀trạng 也dã 。

私tư 記ký 曰viết 問vấn 若nhược 言ngôn 相tương/tướng 分phần/phân 者giả 云vân 相tướng 狀trạng 之chi 義nghĩa 者giả 心tâm 法pháp 無vô 相tướng 狀trạng 云vân 何hà 為vi 相tương/tướng 分phần/phân 體thể 耶da 答đáp 心tâm 法pháp 雖tuy 無vô 麤thô 相tướng 狀trạng 而nhi 有hữu 細tế 相tướng 狀trạng 故cố 為vi 相tương/tướng 分phần/phân 。

○# 縱túng/tung 緣duyên 於ư 心tâm 至chí 不bất 能năng 緣duyên 故cố 。

私tư 記ký 曰viết 問vấn 第đệ 六lục 識thức 見kiến 分phần/phân 緣duyên 心tâm 法pháp 時thời 之chi 影ảnh 像tượng 可khả 是thị 能năng 緣duyên 何hà 云vân 初sơ 唯duy 所sở 緣duyên 耶da (# 文văn )# 舉cử 此thử 問vấn 次thứ 引dẫn 此thử 縱túng/tung 緣duyên 於ư 心tâm 等đẳng 大đại 疏sớ/sơ 文văn 答đáp 也dã 疏sớ/sơ 文văn 意ý 云vân 雖tuy 緣duyên 心tâm 法pháp 其kỳ 影ảnh 像tượng 是thị 非phi 能năng 緣duyên 相tương/tướng 分phần/phân 心tâm 不bất 能năng 緣duyên 慮lự 故cố 問vấn 若nhược 爾nhĩ 者giả 所sở 緣duyên 心tâm 不bất 能năng 緣duyên 慮lự 者giả 自tự 證chứng 分phần/phân 所sở 緣duyên 見kiến 分phần/phân 不bất 能năng 緣duyên 慮lự 耶da 答đáp 疏sớ/sơ 通thông 此thử 難nạn/nan 云vân 此thử 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 自tự 證chứng 分phần/phân 緣duyên 見kiến 分phân 是thị 一nhất 體thể 之chi 上thượng 義nghĩa 用dụng 故cố 不bất 作tác 相tương/tướng 分phần/phân 雖tuy 所sở 緣duyên 心tâm 能năng 緣duyên 慮lự 今kim 見kiến 分phần/phân 所sở 緣duyên 心tâm 他tha 人nhân 之chi 心tâm 若nhược 我ngã 前tiền 後hậu 心tâm 是thị 別biệt 體thể 法pháp 故cố 作tác 相tương/tướng 分phần/phân 緣duyên 其kỳ 相tương/tướng 分phần/phân 心tâm 非phi 緣duyên 慮lự 故cố 不bất 可khả 例lệ 也dã 。

○# 帯# 我ngã 法pháp 之chi 相tướng 狀trạng 。

演diễn 秘bí 云vân 帯# 有hữu 二nhị 義nghĩa 一nhất 帯# 者giả 挾hiệp 帯# 親thân 附phụ 之chi 義nghĩa 能năng 緣duyên 親thân 附phụ 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 而nhi 不bất 相tương 離ly 。 名danh 為vi 挾hiệp 帯# 而nhi 猶do 世thế 言ngôn 身thân 佩bội 釰kiếm 二nhị 帯# 者giả 似tự 也dã 能năng 緣duyên 有hữu 似tự 本bổn 質chất 之chi 相tướng 相tương/tướng 即tức 相tương/tướng 分phần/phân 心tâm 質chất 相tương 離ly 名danh 為vi 帯# 似tự 亦diệc 若nhược 世thế 言ngôn 靣# 帯# 火hỏa 也dã 。

○# 見kiến 謂vị 見kiến 照chiếu 也dã 。

私tư 記ký 云vân 問vấn 見kiến 照chiếu 者giả 何hà 義nghĩa 耶da 答đáp 了liễu 別biệt 之chi 義nghĩa 也dã 故cố 論luận 云vân 此thử 了liễu 別biệt 用dụng 見kiến 分phần/phân 所sở 攝nhiếp (# 已dĩ 上thượng )# 。

意ý 云vân 八bát 識thức 見kiến 分phần/phân 各các 了liễu 別biệt 所sở 緣duyên 境cảnh 有hữu 明minh 了liễu 用dụng 故cố 謂vị 了liễu 別biệt 為vi 見kiến 照chiếu 又hựu 云vân 見kiến 故cố 名danh 見kiến 照chiếu 故cố 名danh 見kiến 耶da 答đáp 照chiếu 故cố 名danh 見kiến 不bất 謂vị 見kiến 故cố 名danh 見kiến 問vấn 若nhược 爾nhĩ 見kiến 故cố 名danh 見kiến 者giả 有hữu 何hà 過quá 耶da 。 答đáp 若nhược 見kiến 故cố 名danh 見kiến 者giả 耳nhĩ 識thức 見kiến 分phần/phân 亦diệc 可khả 名danh 聞văn 分phần/phân 有hữu 此thử 過quá 故cố 不bất 名danh 見kiến 。 故cố 見kiến 照chiếu 故cố 名danh 見kiến 。

○# 自tự 證chứng 分phần/phân 。

四tứ 分phần/phân 義nghĩa 私tư 記ký 云vân 見kiến 分phần/phân 體thể 用dụng 非phi 他tha 故cố 名danh 自tự 此thử 第đệ 三tam 分phần/phân 證chứng 彼bỉ 見kiến 分phần/phân 故cố 問vấn 云vân 見kiến 分phần/phân 體thể 非phi 他tha 意ý 如như 何hà 答đáp 見kiến 分phân 是thị 第đệ 三tam 分phần/phân 緣duyên 外ngoại 之chi 用dụng 體thể 即tức 第đệ 三tam 分phần/phân 非phi 他tha 物vật 故cố 名danh 之chi 為vi 自tự 此thử 第đệ 三tam 分phần/phân 證chứng 知tri 自tự 緣duyên 外ngoại 之chi 用dụng 故cố 云vân 自tự 證chứng 分phần/phân 也dã 。

○# 第đệ 二nhị 分phần 唯duy 緣duyên 第đệ 一nhất 等đẳng 。

四tứ 分phần/phân 義nghĩa 私tư 記ký 文văn 也dã 次thứ 下hạ 云vân 問vấn 何hà 故cố 第đệ 四tứ 分phần/phân 唯duy 緣duyên 第đệ 三tam 分phần/phân 不bất 緣duyên 第đệ 二nhị 分phần 耶da 答đáp 論luận 云vân 以dĩ 無vô 用dụng 故cố (# 云vân 云vân )# 問vấn 無vô 用dụng 意ý 何hà 答đáp 云vân 此thử 疏sớ/sơ 有hữu 二nhị 釋thích 一nhất 云vân 設thiết 許hứa 有hữu 緣duyên 有hữu 涉thiệp 重trọng/trùng 緣duyên 過quá 以dĩ 無vô 用dụng 故cố (# 初sơ 釋thích )# 或hoặc 無vô 緣duyên 彼bỉ 之chi 用dụng 不bất 說thuyết 緣duyên 之chi 如như 自tự 證chứng 分phần/phân 不bất 緣duyên 於ư 相tương/tướng 能năng 緣duyên 各các 有hữu 分phần/phân 限hạn 可khả 緣duyên 故cố (# 後hậu 釋thích )# 問vấn 初sơ 釋thích 意ý 何hà 答đáp 意ý 云vân 證chứng 自tự 證chứng 分phần/phân 設thiết 緣duyên 見kiến 分phần/phân 有hữu 涉thiệp 重trọng/trùng 緣duyên 過quá 意ý 云vân 四tứ 分phần/phân 必tất 緣duyên 前tiền 分phần/phân 非phi 超siêu 越việt 緣duyên 若nhược 第đệ 四tứ 分phần/phân 緣duyên 第đệ 二nhị 分phần 者giả 有hữu 涉thiệp 見kiến 分phần/phân 緣duyên 過quá 又hựu 自tự 證chứng 分phần/phân 既ký 緣duyên 見kiến 分phần/phân 證chứng 自tự 證chứng 分phần/phân 又hựu 緣duyên 見kiến 分phần/phân 有hữu 重trọng 緣duyên 過quá 涉thiệp 緣duyên 重trọng/trùng 緣duyên 無vô 益ích 故cố 不bất 緣duyên 也dã 問vấn 後hậu 釋thích 意ý 何hà 答đáp 四tứ 分phần/phân 皆giai 能năng 緣duyên 所sở 緣duyên 。 有hữu 分phần/phân 限hạn 故cố 證chứng 自tự 證chứng 分phần/phân 不bất 可khả 緣duyên 見kiến 分phần/phân 意ý 云vân 自tự 證chứng 分phần/phân 緣duyên 第đệ 二nhị 第đệ 四tứ 用dụng 必tất 定định 也dã 第đệ 四tứ 分phần/phân 緣duyên 第đệ 三tam 分phần/phân 用dụng 必tất 定định 也dã 分phần/phân 限hạn 有hữu 定định 量lượng 故cố 更cánh 不bất 可khả 緣duyên 如như 見kiến 分phân 是thị 緣duyên 相tương/tướng 分phân 之chi 用dụng 必tất 定định 故cố 不bất 可khả 證chứng 自tự 證chứng 分phần/phân 緣duyên 見kiến 分phần/phân 耶da 。

○# 所sở 能năng 量lượng 量lượng 果quả 等đẳng 。

又hựu 云vân 量lượng 者giả 量lượng 度độ 義nghĩa 也dã 心tâm 等đẳng 量lượng 境cảnh 名danh 能năng 量lượng 為vi 心tâm 等đẳng 被bị 量lượng 之chi 境cảnh 為vi 所sở 量lượng 果quả 者giả 成thành 滿mãn 因nhân 義nghĩa 也dã 審thẩm 察sát 其kỳ 所sở 量lượng 能năng 量lượng 云vân 量lượng 果quả 譬thí 如như 以dĩ 丈trượng 尺xích 量lượng 絹quyên 之chi 時thời 絹quyên 為vi 所sở 量lượng 丈trượng 尺xích 為vi 能năng 量lượng 解giải 數số 之chi 人nhân 智trí 為vi 量lượng 果quả 也dã 問vấn 果quả 是thị 成thành 滿mãn 因nhân 義nghĩa 意ý 何hà 答đáp 人nhân 以dĩ 尺xích 量lượng 絹quyên 本bổn 意ý 欲dục 知tri 其kỳ 數số 。 多đa 少thiểu 是thị 即tức 因nhân 也dã 既ký 量lượng 計kế 畢tất 知tri 其kỳ 多đa 少thiểu 。 者giả 成thành 滿mãn 前tiền 因nhân 也dã 是thị 即tức 果quả 也dã 心tâm 等đẳng 量lượng 境cảnh 亦diệc 如như 是thị 能năng 緣duyên 心tâm 緣duyên 境cảnh 本bổn 意ý 擬nghĩ 知tri 境cảnh 之chi 青thanh 黃hoàng 是thị 因nhân 也dã 既ký 知tri 其kỳ 青thanh 黃hoàng 了liễu 成thành 滿mãn 前tiền 因nhân 也dã 是thị 即tức 量lượng 果quả 義nghĩa 也dã 。

○# 即tức 以dĩ 所sở 緣duyên 第đệ 四tứ 為vi 果quả 。

又hựu 云vân 何hà 故cố 不bất 以dĩ 能năng 量lượng 為vi 量lượng 果quả 以dĩ 所sở 量lượng 為vi 量lượng 果quả 耶da 答đáp 凡phàm 量lượng 果quả 必tất 離ly 能năng 量lượng 有hữu 別biệt 體thể 故cố (# 已dĩ 上thượng )# 。

問vấn 何hà 以dĩ 知tri 以dĩ 所sở 量lượng 法pháp 還hoàn 為vi 量lượng 果quả 耶da 答đáp 義nghĩa 演diễn 云vân 例lệ 云vân 如như 無vô 色sắc 界giới 本bổn 識thức 見kiến 分phần/phân 緣duyên 種chủng 子tử 之chi 時thời 即tức 以dĩ 自tự 證chứng 分phân 為vi 所sở 緣duyên 為vi 其kỳ 果quả 何hà 妨phương 第đệ 三tam 第đệ 四tứ 。 互hỗ 以dĩ 相tương/tướng 緣duyên 後hậu 以dĩ 為vi 果quả 問vấn 種chủng 子tử 是thị 在tại 自tự 證chứng 分phần/phân 處xứ 云vân 何hà 緣duyên 種chủng 子tử 云vân 緣duyên 自tự 體thể 分phần/phân 耶da 答đáp 義nghĩa 演diễn 云vân 更cánh 無vô 別biệt 種chủng 子tử 相tương/tướng 以dĩ 種chủng 子tử 持trì 附phụ 自tự 體thể 分phần/phân 即tức 以dĩ 自tự 證chứng 分phân 為vi 相tương/tướng 分phần/phân 緣duyên 種chủng 子tử 不bất 離ly 識thức 故cố 問vấn 第đệ 四tứ 分phần/phân 緣duyên 第đệ 三tam 之chi 時thời 以dĩ 所sở 量lượng 為vi 量lượng 果quả 者giả 且thả 應ưng 第đệ 三tam 緣duyên 第đệ 二nhị 時thời 以dĩ 所sở 量lượng 見kiến 分phân 為vi 量lượng 果quả 何hà 故cố 更cánh 立lập 第đệ 四tứ 分phần/phân 耶da 答đáp 論luận 云vân 不bất 應ưng 見kiến 分phân 是thị 第đệ 三tam 果quả 見kiến 分phần/phân 或hoặc 時thời 非phi 量lượng 攝nhiếp 故cố (# 已dĩ 上thượng )# 。

問vấn 此thử 文văn 意ý 何hà 答đáp 不bất 可khả 以dĩ 比tỉ 非phi 量lượng 之chi 見kiến 分phân 為vi 現hiện 量lượng 之chi 量lượng 果quả 故cố 不bất 以dĩ 見kiến 分phân 為vi 第đệ 三tam 之chi 量lượng 果quả 後hậu 二nhị 分phần 是thị 體thể 內nội 法pháp 而nhi 一nhất 向hướng 現hiện 量lượng 故cố 遞đệ 為vi 量lượng 果quả 也dã 倫luân 記ký 曰viết 問vấn 何hà 故cố 種chủng 子tử 不bất 在tại 自tự 證chứng 分phần/phân 等đẳng 唯duy 在tại 見kiến 分phần/phân 耶da 義nghĩa 曰viết 以dĩ 相tương 見kiến 及cập 第đệ 四tứ 分phần/phân 於ư 自tự 證chứng 分phần/phân 上thượng 差sai 別biệt 建kiến 立lập 今kim 以dĩ 種chủng 子tử 是thị 所sở 緣duyên 故cố 故cố 於ư 見kiến 分phần/phân 上thượng 立lập 自tự 證chứng 分phân 為vi 能năng 緣duyên 故cố 不bất 於ư 上thượng 建kiến 立lập 又hựu 依y 集tập 量lượng 唯duy 立lập 三tam 分phần/phân 故cố 不bất 在tại 第đệ 四tứ 設thiết 立lập 四tứ 分phần/phân 者giả 以dĩ 不bất 離ly 自tự 證chứng 分phần/phân 故cố 但đãn 是thị 第đệ 三tam 分phần/phân 差sai 別biệt 立lập 。

○# 前tiền 二nhị 是thị 外ngoại 後hậu 二nhị 是thị 內nội 。

問vấn 何hà 故cố 前tiền 二nhị 名danh 外ngoại 耶da 答đáp 云vân 此thử 各các 有hữu 二nhị 義nghĩa 相tương/tướng 分phân 是thị 外ngoại 本bổn 質chất 之chi 影ảnh 像tượng 故cố 云vân 外ngoại 亦diệc 似tự 外ngoại 故cố 云vân 外ngoại 見kiến 分phần/phân 緣duyên 外ngoại 相tướng 分phần/phân 故cố 云vân 外ngoại 亦diệc 似tự 外ngoại 故cố 云vân 外ngoại 問vấn 見kiến 分phần/phân 內nội 心tâm 法pháp 何hà 故cố 云vân 外ngoại 耶da 答đáp 疏sớ/sơ 云vân 但đãn 由do 見kiến 分phần/phân 似tự 外ngoại 緣duyên 外ngoại 故cố 名danh 為vi 外ngoại 非phi 體thể 是thị 外ngoại 問vấn 何hà 故cố 後hậu 二nhị 分phần 名danh 內nội 耶da 云vân 後hậu 二nhị 分phần 是thị 內nội 心tâm 法pháp 亦diệc 緣duyên 心tâm 法pháp 故cố 名danh 內nội 也dã 凢# 後hậu 二nhị 分phần 名danh 內nội 有hữu 二nhị 義nghĩa 一nhất 體thể 內nội 二nhị 緣duyên 內nội 也dã 問vấn 自tự 證chứng 分phần/phân 緣duyên 外ngoại 見kiến 分phần/phân 隨tùy 所sở 緣duyên 名danh 外ngoại 耶da 答đáp 見kiến 分phần/phân 體thể 雖tuy 非phi 外ngoại 依y 緣duyên 外ngoại 名danh 外ngoại 自tự 證chứng 分phần/phân 雖tuy 緣duyên 見kiến 分phần/phân 外ngoại 外ngoại 相tướng 遠viễn 故cố 不bất 名danh 外ngoại 也dã 。

○# 初sơ 唯duy 所sở 緣duyên 等đẳng 。

解giải 云vân 見kiến 分phần/phân 緣duyên 相tương/tướng 分phần/phân 時thời 相tương/tướng 分phần/phân 所sở 緣duyên 也dã 見kiến 分phần/phân 能năng 緣duyên 也dã 自tự 證chứng 分phần/phân 緣duyên 見kiến 分phần/phân 時thời 見kiến 分phần/phân 所sở 緣duyên 也dã 後hậu 二nhị 分phần 互hỗ 以dĩ 成thành 能năng 緣duyên 故cố 後hậu 三tam 通thông 二nhị 。

○# 第đệ 二nhị 分phần 通thông 現hiện 等đẳng 三tam 量lượng 。

問vấn 見kiến 分phần/phân 通thông 三tam 量lượng 者giả 八bát 識thức 見kiến 分phần/phân 一nhất 向hướng 皆giai 爾nhĩ 耶da 答đáp 不bất 然nhiên 五ngũ 八bát 識thức 見kiến 分phần/phân 一nhất 向hướng 現hiện 量lượng 第đệ 七thất 識thức 見kiến 分phần/phân 一nhất 向hướng 非phi 量lượng 唯duy 第đệ 六lục 識thức 見kiến 分phần/phân 通thông 三tam 量lượng 問vấn 後hậu 二nhị 分phần 現hiện 量lượng 者giả 其kỳ 現hiện 量lượng 義nghĩa 何hà 答đáp 西tây 明minh 云vân 具cụ 三tam 義nghĩa 者giả 現hiện 量lượng 所sở 攝nhiếp 問vấn 三tam 義nghĩa 何hà 答đáp 一nhất 非phi 顛điên 倒đảo 二nhị 非phi 猶do 預dự 三tam 非phi 重trọng/trùng 緣duyên 自tự 證chứng 於ư 境cảnh 雖tuy 是thị 邪tà 見kiến 親thân 證chứng 自tự 體thể 故cố 不bất 作tác 邪tà 正chánh 等đẳng 解giải 故cố 。

自tự 共cộng 二nhị 相tương/tướng 。

解giải 云vân 於ư 心tâm 心tâm 所sở 所sở 緣duyên 境cảnh 有hữu 自tự 共cộng 二nhị 相tương/tướng 此thử 有hữu 多đa 類loại 謂vị 名danh 句cú 所sở 詮thuyên 自tự 共cộng 相tương 佛Phật 地địa 經kinh 所sở 說thuyết 自tự 共cộng 相tương 因nhân 明minh 所sở 說thuyết 自tự 共cộng 相tương 也dã 因nhân 明minh 所sở 說thuyết 乃nãi 現hiện 比tỉ 量lượng 所sở 緣duyên 也dã 倫luân 記ký 云vân 畧lược 辨biện 有hữu 三tam 一nhất 且thả 如như 色sắc 薀# 中trung 十thập 一nhất 種chủng 異dị 名danh 為vi 自tự 相tương/tướng 同đồng 有hữu 變biến 壞hoại 等đẳng 三tam 義nghĩa 即tức 是thị 共cộng 相tương 二nhị 五ngũ 薀# 各các 別biệt 名danh 為vi 自tự 相tương/tướng 同đồng 有hữu 聚tụ 積tích 總tổng 畧lược 義nghĩa 故cố 名danh 為vi 共cộng 相tương 三tam 色sắc 等đẳng 五ngũ 薀# 性tánh 相tướng 各các 異dị 名danh 為vi 自tự 相tương/tướng 無vô 常thường 苦khổ 空không 無vô 我ngã 。 理lý 同đồng 名danh 為vi 共cộng 相tương 演diễn 秘bí 云vân 問vấn 經kinh 中trung 二nhị 相tương/tướng 其kỳ 義nghĩa 云vân 何hà 。 答đáp 五ngũ 薀# 等đẳng 體thể 名danh 為vi 自tự 相tương/tướng 薀# 上thượng 無vô 常thường 苦khổ 無vô 我ngã 等đẳng 名danh 為vi 共cộng 相tương 雖tuy 一nhất 一nhất 薀# 無vô 常thường 等đẳng 別biệt 彼bỉ 此thử 相tương 似tự 以dĩ 立lập 共cộng 名danh 不bất 說thuyết 散tán 心tâm 分phân 別biệt 安an 立lập 名danh 共cộng 相tương 也dã 三tam 惠huệ 章chương 云vân 此thử 有hữu 多đa 種chủng 畧lược 說thuyết 有hữu 三tam 一nhất 處xứ 自tự 相tương/tướng 色sắc 聲thanh 等đẳng 法pháp 名danh 為vi 自tự 相tương/tướng 色sắc 薀# 無vô 常thường 等đẳng 皆giai 為vi 共cộng 相tương 二nhị 事sự 自tự 相tương/tướng 青thanh 黃hoàng 等đẳng 法pháp 名danh 為vi 自tự 相tương/tướng 色sắc 聲thanh 所sở 等đẳng 名danh 為vi 共cộng 相tương 三tam 自tự 相tương/tướng 自tự 相tương/tướng 不bất 可khả 言ngôn 性tánh 名danh 為vi 自tự 相tương/tướng 餘dư 可khả 言ngôn 等đẳng 名danh 為vi 共cộng 相tương 。

○# 諸chư 法pháp 自tự 體thể 唯duy 局cục 法pháp 體thể 。

疏sớ/sơ 曰viết 如như 色sắc 法pháp 等đẳng 礙ngại 為vi 自tự 性tánh 火hỏa 以dĩ 煗noãn 為vi 性tánh 水thủy 以dĩ 濕thấp 為vi 性tánh 但đãn 可khả 證chứng 知tri 言ngôn 說thuyết 不bất 及cập 且thả 如như 火hỏa 以dĩ 煗noãn 為vi 自tự 相tương/tướng 此thử 煗noãn 唯duy 局cục 火hỏa 法pháp 體thể 不bất 通thông 聲thanh 等đẳng 言ngôn 說thuyết 不bất 及cập 何hà 者giả 言ngôn 說thuyết 。 若nhược 著trước 自tự 相tương/tướng 者giả 說thuyết 火hỏa 之chi 時thời 火hỏa 應ưng 燒thiêu 口khẩu 火hỏa 以dĩ 燒thiêu 物vật 為vi 自tự 相tương/tướng 故cố 緣duyên 亦diệc 如như 是thị 緣duyên 火hỏa 之chi 時thời 火hỏa 應ưng 燒thiêu 心tâm 今kim 不bất 燒thiêu 心tâm 及cập 不bất 燒thiêu 口khẩu 明minh 緣duyên 及cập 說thuyết 俱câu 得đắc 共cộng 相tương 。

○# 證chứng 智trí 。

冥minh 證chứng 自tự 相tương/tướng 法pháp 體thể 智trí 云vân 證chứng 智trí 故cố 因nhân 明minh 疏sớ/sơ 云vân 若nhược 諸chư 現hiện 現hiện 量lượng 所sở 緣duyên 自tự 相tương/tướng 即tức 不bất 帯# 名danh 言ngôn 冥minh 證chứng 法pháp 體thể 疏sớ/sơ 云vân 此thử 之chi 自tự 相tương/tướng 證chứng 量lượng 所sở 知tri 非phi 言ngôn 說thuyết 等đẳng 境cảnh 故cố 。

○# 通thông 在tại 諸chư 法pháp 等đẳng 。

斷đoạn 障chướng 章chương 云vân 彼bỉ 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 上thượng 實thật 義nghĩa 皆giai 名danh 自tự 相tương/tướng 以dĩ 諸chư 法pháp 上thượng 自tự 相tướng 共cộng 相tướng 。 各các 附phụ 己kỷ 體thể 不bất 共cộng 他tha 若nhược 分phân 別biệt 心tâm 立lập 一nhất 種chủng 類loại 能năng 詮thuyên 所sở 詮thuyên 通thông 在tại 諸chư 法pháp 如như 縷lũ 貫quán 華hoa 名danh 為vi 共cộng 相tương 。

○# 如như 是thị 展triển 轉chuyển 。

疏sớ/sơ 全toàn 文văn 云vân 至chí 不bất 可khả 說thuyết 。 為vi 自tự 相tương/tướng 可khả 說thuyết 極cực 微vi 等đẳng 為vi 共cộng 相tương 故cố 以dĩ 理lý 推thôi 無vô 自tự 相tương/tướng 體thể 且thả 說thuyết 不bất 可khả 言ngôn 法pháp 體thể 名danh 自tự 相tương/tướng 可khả 說thuyết 為vi 共cộng 相tương 以dĩ 理lý 而nhi 論luận 共cộng 既ký 非phi 共cộng 自tự 亦diệc 非phi 自tự 為vi 互hỗ 遮già 故cố 但đãn 各các 別biệt 說thuyết 。

三tam 種chủng 分phân 別biệt 。

了liễu 義nghĩa 燈đăng 云vân 此thử 三tam 種chủng 分phân 別biệt 。 有hữu 遍biến 不bất 遍biến 行hành 相tương/tướng 約ước 遍biến 行hành 相tương/tướng 自tự 性tánh 分phân 別biệt 通thông 八bát 識thức 有hữu 計kế 度độ 分phân 別biệt 通thông 六lục 七thất 識thức 尋tầm 伺tứ 為vi 體thể 第đệ 七thất 識thức 無vô 恆hằng 審thẩm 思tư 量lượng 虗hư 妄vọng 計kế 度độ 第đệ 七thất 識thức 有hữu 不bất 爾nhĩ 執chấp 我ngã 是thị 何hà 分phân 別biệt 體thể 非phi 尋tầm 伺tứ 而nhi 依y 思tư 慧tuệ 立lập 此thử 分phân 別biệt 約ước 不bất 遍biến 行hành 相tương/tướng 唯duy 在tại 第đệ 六lục (# 云vân 云vân )# 有hữu 云vân 於ư 分phân 別biệt 有hữu 麤thô 細tế 若nhược 以dĩ 心tâm 心tâm 所sở 緣duyên 慮lự 自tự 性tánh 名danh 分phân 別biệt 者giả 此thử 分phân 別biệt 或hoặc 名danh 自tự 性tánh 分phân 別biệt 或hoặc 可khả 名danh 任nhậm 運vận 分phân 別biệt 則tắc 通thông 八bát 識thức 及cập 三tam 量lượng 皆giai 可khả 具cụ 此thử 分phân 別biệt 若nhược 執chấp 心tâm 俱câu 堅kiên 猛mãnh 分phân 別biệt 名danh 計kế 度độ 分phân 別biệt 此thử 分phân 別biệt 唯duy 限hạn 六lục 七thất 二nhị 識thức 非phi 量lượng 心tâm 也dã 若nhược 尋tầm 伺tứ 相tương 應ứng 諸chư 分phân 別biệt 尋tầm 求cầu 伺tứ 察sát 行hành 相tương/tướng 尤vưu 麤thô 顯hiển 唯duy 限hạn 第đệ 六lục 識thức 不bất 有hữu 餘dư 識thức 尋tầm 伺tứ 唯duy 第đệ 六lục 相tương 應ứng 心tâm 所sở 故cố 也dã 。

○# 自tự 性tánh 。

此thử 有hữu 持trì 業nghiệp 依y 主chủ 二nhị 釋thích 初sơ 持trì 業nghiệp 者giả 有hữu 漏lậu 心tâm 心tâm 所sở 因nhân 循tuần 取thủ 境cảnh 異dị 無vô 漏lậu 故cố 名danh 為vi 分phân 別biệt 。 是thị 心tâm 心tâm 所sở 本bổn 自tự 性tánh 故cố 名danh 為vi 自tự 性tánh 自tự 性tánh 即tức 分phân 別biệt 依y 主chủ 自tự 性tánh 言ngôn 亦diệc 通thông 境cảnh 說thuyết 雜tạp 集tập 論luận 云vân 如như 所sở 緣duyên 相tương/tướng 無vô 異dị 分phân 別biệt 。 於ư 自tự 境cảnh 界giới 。 任nhậm 運vận 轉chuyển 故cố 即tức 自tự 性tánh 之chi 分phần 別biệt 名danh 自tự 性tánh 分phân 別biệt 自tự 性tánh 謂vị 於ư 現hiện 在tại 所sở 受thọ 諸chư 行hành 自tự 相tương/tướng 行hành 分phân 別biệt 此thử 依y 主chủ 釋thích 意ý 也dã 。

○# 唯duy 識thức 第đệ 五ngũ 攝nhiếp 論luận 第đệ 一nhất 許hứa 五ngũ 識thức 有hữu 者giả 是thị 也dã 。

燈đăng 曰viết 問vấn 既ký 約ước 自tự 性tánh 八bát 識thức 皆giai 有hữu 任nhậm 運vận 分phân 別biệt 七thất 八bát 何hà 無vô 答đáp 約ước 二Nhị 乘Thừa 通thông 不bất 說thuyết 七thất 八bát (# 文văn )# 唯duy 識thức 論luận 第đệ 五ngũ 文văn 也dã 難nạn/nan 卒thốt 解giải 也dã 云vân 意ý 識thức 應ưng 辨biện 隨tùy 念niệm 計kế 度độ 二nhị 分phần 別biệt 故cố (# 文văn )# 問vấn 論luận 不bất 說thuyết (# 言ngôn )# 五ngũ 識thức 中trung 有hữu 自tự 性tánh 分phân 別biệt 但đãn 言ngôn 破phá 於ư 他tha 意ý 識thức 應ưng 無vô 隨tùy 念niệm 計kế 度độ 二nhị 種chủng 答đáp 論luận 雖tuy 不bất 明minh 言ngôn 五ngũ 識thức 有hữu 破phá 但đãn 言ngôn 應ưng 如như 五ngũ 識thức 第đệ 六lục 亦diệc 無vô 隨tùy 念niệm 計kế 度độ 不bất 敢cảm (# 言ngôn )# 無vô 自tự 性tánh 分phân 別biệt 知tri 有hữu 自tự 性tánh 也dã 。

○# 隨tùy 念niệm 。

隨tùy 逐trục 明minh 記ký 不bất 妄vọng 念niệm 心tâm 所sở 起khởi 分phân 別biệt 故cố 云vân 隨tùy 念niệm 雜tạp 集tập 第đệ 二nhị 曰viết 初sơ 依y 現hiện 境cảnh 自tự 相tương/tướng 而nhi 緣duyên 次thứ 緣duyên 過quá 去khứ 後hậu 通thông 三tam 世thế 於ư 所sở 緣duyên 境cảnh 異dị 相tướng 分phân 別biệt 。

諸chư 識thức 所sở 依y 。

問vấn 何hà 名danh 所sở 依y 乎hồ 答đáp 八bát 識thức 各các 以dĩ 依y 苻# 依y 住trụ 所sở 名danh 所sở 依y 。

○# 俱câu 有hữu 所sở 依y 。

俱câu 有hữu 言ngôn 蕳# 等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 。 等đẳng 無vô 間gian 依y 前tiền 滅diệt 法pháp 為vi 所sở 依y 後hậu 生sanh 法pháp 為vi 能năng 依y 是thị 能năng 依y 所sở 依y 異dị 時thời 有hữu 俱câu 有hữu 依y 能năng 依y 所sở 依y 同đồng 時thời 有hữu 也dã 。

○# 定định 有hữu 四tứ 種chủng (# 道đạo )# 論luận 曰viết 五ngũ 識thức 俱câu 有hữu 所sở 依y 定định 有hữu 四tứ 種chủng 謂vị (# 五ngũ )# 色sắc 根căn 六lục 七thất 八bát 識thức 隨tùy 闕khuyết 一nhất 種chủng 必tất 不bất 轉chuyển 故cố 同đồng 境cảnh 分phân 別biệt 染nhiễm 淨tịnh 根căn 本bổn 所sở 依y 別biệt 故cố 。

疏sớ/sơ 云vân 望vọng 彼bỉ 五ngũ 識thức 並tịnh 有hữu 力lực 故cố 具cụ 前tiền 四tứ 義nghĩa 於ư 此thử 四tứ 中trung 。 若nhược 隨tùy 闕khuyết 一nhất 種chủng 五ngũ 識thức 必tất 不bất 轉chuyển 故cố 此thử 四tứ 何hà 別biệt 五ngũ 根căn 與dữ 五ngũ 識thức 為vi 同đồng 境cảnh 依y 共cộng 取thủ 現hiện 境cảnh 故cố 餘dư 則tắc 不bất 定định 獨độc 得đắc 此thử 名danh 第đệ 六lục 意ý 識thức 與dữ 前tiền 五ngũ 識thức 為vi 分phân 別biệt 依y 與dữ 依y 同đồng 緣duyên 分phân 別biệt 境cảnh 故cố 五ngũ 雖tuy 無vô 分phân 別biệt 意ý 是thị 分phân 別biệt 為vi 分phân 別biệt 依y 。

○# 染nhiễm 淨tịnh 依y 。

疏sớ/sơ 曰viết 第đệ 七thất 與dữ 五ngũ 識thức 為vi 染nhiễm 淨tịnh 依y 五ngũ 識thức 由do 此thử 根căn 本bổn 染nhiễm 故cố 成thành 有hữu 漏lậu 根căn 本bổn 淨tịnh 故cố 成thành 無vô 漏lậu 全toàn 成thành 淨tịnh 已dĩ 不bất 漏lậu 五ngũ 識thức 名danh 根căn 本bổn 淨tịnh 其kỳ 第đệ 八bát 識thức 與dữ 前tiền 五ngũ 識thức 為vi 根căn 本bổn 依y 。

○# 由do 此thử 識thức 染nhiễm 汙ô 。

謂vị 雖tuy 第đệ 七thất 初Sơ 地Địa 分phần/phân 得đắc 今kim 約ước 佛Phật 果Quả 極cực 解giải 脫thoát 道đạo 前tiền 五ngũ 識thức 唯duy 至chí 佛Phật 果Quả 轉chuyển 故cố 。

○# 根căn 本bổn 依y 。

論luận 第đệ 七thất 云vân 根căn 本bổn 識thức 者giả 阿a 陀đà 那na 識thức 。 染nhiễm 淨tịnh 諸chư 識thức 生sanh 根căn 本bổn 故cố 。

○# 多đa 引dẫn 六lục 。

此thử 文văn 疏sớ/sơ 依y 釋thích 因nhân 果quả 相tương 順thuận 義nghĩa 文văn 也dã 七thất 與dữ 力lực 故cố 下hạ 有hữu 所sở 以dĩ 二nhị 字tự 依y 之chi [利-禾+(光-兀+天)]# 文văn 謂vị 多đa 引dẫn 六lục 起khởi 染nhiễm 執chấp 等đẳng 由do 第đệ 七thất 故cố 者giả 明minh 因nhân 相tương 順thuận 六lục 緣duyên 境cảnh 時thời 七thất 與dữ 力lực 故cố 者giả 明minh 果quả 相tương 順thuận 相tương 順thuận 者giả 多đa 引dẫn 意ý 識thức 起khởi 染nhiễm 汙ô 執chấp 等đẳng 由do 第đệ 七thất 識thức 故cố 云vân 相tương 順thuận 。

○# 非phi 七thất 緣duyên 境cảnh 第đệ 六lục 與dữ 力lực 。

此thử 二nhị 句cú 明minh 雖tuy 七thất 於ư 因nhân 果quả 俱câu 與dữ 六lục 力lực 非phi 六lục 與dữ 七thất 力lực 。

諸chư 識thức 生sanh 緣duyên 。

○# 即tức 是thị 第đệ 七thất 俱câu 有hữu 所sở 依y 。

解giải 云vân 此thử 二nhị 句cú 明minh 第đệ 七thất 無vô 根căn 本bổn 依y 所sở 由do 謂vị 以dĩ 根căn 本bổn 依y 第đệ 八bát 為vi 俱câu 有hữu 所sở 依y 不bất 可khả 別biệt 立lập 根căn 本bổn 依y 。

○# 而nhi 第đệ 八bát 識thức 自tự 體thể 而nhi 已dĩ 。

此thử 二nhị 句cú 明minh 第đệ 八bát 不bất 立lập 根căn 本bổn 依y 所sở 由do 謂vị 根căn 本bổn 依y 第đệ 八bát 即tức 第đệ 八bát 自tự 體thể 也dã 。

○# 雖tuy 種chủng 子tử 恆hằng 等đẳng 。

全toàn 文văn 云vân 但đãn 由do 五ngũ 識thức 內nội 詫# 本bổn 識thức 即tức 種chủng 子tử 也dã 外ngoại 藉tạ 眾chúng 緣duyên 。 方phương 得đắc 現hiện 行hành 以dĩ 雖tuy 種chủng 子tử 恆hằng 外ngoại 緣duyên 合hợp 有hữu 頓đốn 漸tiệm 起khởi 五ngũ 或hoặc 四tứ 三tam 二nhị 一nhất 。 識thức 生sanh 故cố 或hoặc 五ngũ 至chí 一nhất 生sanh 不bất 定định 故cố 乃nãi 至chí 若nhược 於ư 爾nhĩ 時thời 。 有hữu 一nhất 眼nhãn 識thức 。 生sanh 緣duyên 現hiện 前tiền 。 即tức 於ư 此thử 時thời 。 一nhất 眼nhãn 識thức 轉chuyển 。 乃nãi 至chí 五ngũ 緣duyên 頓đốn 現hiện 在tại 前tiền 即tức 於ư 爾nhĩ 時thời 。 五ngũ 識thức 身thân 轉chuyển 。 等đẳng 故cố 五ngũ 識thức 由do 緣duyên 具cụ 不bất 具cụ 故cố 生sanh 有hữu 多đa 少thiểu 或hoặc 俱câu 不bất 俱câu 。

○# 或hoặc 俱câu 不bất 俱câu 。

解giải 云vân 緣duyên 各các 合hợp 則tắc 五ngũ 識thức 俱câu 起khởi 各các 緣duyên 不bất 合hợp 則tắc 五ngũ 識thức 不bất 俱câu 起khởi 也dã 故cố 論luận 云vân 或hoặc 俱câu 或hoặc 不bất 俱câu 起khởi 外ngoại 緣duyên 合hợp 者giả 有hữu 頓đốn 漸tiệm 故cố 。

○# 第đệ 六lục 意ý 識thức 至chí 有hữu 時thời 不bất 起khởi 。

疏sớ/sơ 曰viết 雖tuy 亦diệc 麤thô 動động 者giả 顯hiển 不bất 定định 義nghĩa 謂vị 亦diệc 五ngũ 識thức 又hựu 顯hiển 自tự 識thức 行hành 兼kiêm 有hữu 細tế 以dĩ 麤thô 亦diệc 細tế 也dã 又hựu 顯hiển 與dữ 第đệ 七thất 八bát 識thức 行hành 相tương/tướng 異dị 彼bỉ 微vi 細tế 沉trầm 審thẩm 故cố 又hựu 所sở 藉tạ 緣duyên 少thiểu 易dị 辨biện 故cố 無vô 時thời 不bất 具cụ 若nhược 爾nhĩ 何hà 故cố 不bất 一nhất 切thiết 時thời 如như 第đệ 七thất 八bát 相tương 續tục 生sanh 耶da 答đáp 由do 違vi 緣duyên 故cố 有hữu 時thời 不bất 起khởi 何hà 者giả 是thị 違vi 緣duyên 即tức 下hạ 五ngũ 位vị 或hoặc 猒# 於ư 心tâm 或hoặc 異dị 緣duyên 礙ngại 遮già 識thức 生sanh 起khởi 故cố 名danh 違vi 緣duyên 。

○# 極cực 睡thụy 眠miên 極cực 悶muộn 絕tuyệt 。

論luận 云vân 無vô 心tâm 睡thụy 眠miên 。 與dữ 悶muộn 絕tuyệt 者giả 謂vị 有hữu 極cực 重trọng 睡thụy 眠miên 悶muộn 絕tuyệt 令linh 前tiền 六lục 識thức 皆giai 不bất 現hiện 行hành 。 疲bì 極cực 等đẳng 緣duyên 所sở 引dẫn 身thân 位vị 違vi 前tiền 六lục 識thức 故cố 名danh 極cực 重trọng 睡thụy 眠miên 乃nãi 至chí 風phong [烈-列+執]# 等đẳng 緣duyên 所sở 引dẫn 身thân 位vị 亦diệc 違vi 六lục 識thức 故cố 名danh 極cực 重trọng 悶muộn 絕tuyệt 極cực 睡thụy 眠miên 疏sớ/sơ 曰viết 問vấn 此thử 既ký 無vô 心tâm 所sở 眠miên 何hà 名danh 為vi 眠miên 而nhi 此thử 中trung 及cập 大đại 論luận 無vô 心tâm 地địa 等đẳng 說thuyết 為vi 眠miên 也dã 此thử 有hữu 二nhị 解giải 一nhất 由do 二nhị 似tự 雖tuy 此thử 眠miên 時thời 無vô 彼bỉ 心tâm 所sở 眠miên 體thể 而nhi 由do 彼bỉ 加gia 行hành 眠miên 引dẫn 或hoặc 沉trầm 重trọng/trùng 不bất 自tự 在tại 似tự 有hữu 彼bỉ 眠miên 心tâm 所sở 時thời 以dĩ 二nhị 義nghĩa 故cố 。 假giả 說thuyết 無vô 心tâm 身thân 之chi 分phần 位vị 名danh 眠miên 實thật 非phi 眠miên 也dã 。

○# 第đệ 七thất 八bát 識thức 。

疏sớ/sơ 云vân 第đệ 七thất 八bát 識thức 行hành 相tương/tướng 恆hằng 內nội 緣duyên 一nhất 類loại 沉trầm 審thẩm 起khởi 藉tạ 緣duyên 少thiểu 一nhất 切thiết 時thời 有hữu 。 以dĩ 行hành 相tương/tướng 細tế 故cố 無vô 緣duyên 礙ngại 令linh 總tổng 不bất 行hành 總tổng 不bất 行hành 之chi 言ngôn 謂vị 第đệ 七thất 識thức 無vô 漏lậu 滅diệt 定định 違vi 染nhiễm 一nhất 分phần/phân 不bất 行hành 非phi 體thể 總tổng 無vô 又hựu 但đãn 可khả 令linh 轉chuyển 變biến 非phi 總tổng 不bất 行hành 故cố 與dữ 前tiền 別biệt 以dĩ 第đệ 六lục 識thức 麤thô 動động 故cố 亦diệc 為vi 緣duyên 礙ngại 。

○# 無vô 漏lậu 滅diệt 定định 。

疏sớ/sơ 云vân 瑜du 伽già 十thập 二nhị 說thuyết 或hoặc 依y 非phi 想tưởng 非phi 非phi 想tưởng 。 而nhi 入nhập 此thử 定định 或hoặc 依y 滅diệt 盡tận 相tương/tướng 而nhi 入nhập 此thử 定định 何hà 以dĩ 唯duy 依y 非phi 想tưởng 者giả 次thứ 第đệ 定định 中trung 最tối 居cư 後hậu 故cố 以dĩ 此thử 定định 猒# 心tâm 至chí 微vi 微vi 心tâm 方phương 入nhập 餘dư 下hạ 地địa 心tâm 麤thô 不bất 能năng 作tác 此thử 行hành 相tương/tướng 故cố 依y 非phi 想tưởng (# 文văn )# 此thử 約ước 初sơ 修tu 人nhân 故cố 次thứ 上thượng 云vân 初sơ 修tu 依y 何hà 地địa 起khởi 初sơ 必tất 依y 有hữu 頂đảnh 遊du 觀quan 無vô 漏lậu 為vi 加gia 行hành 入nhập 初sơ 修tu 即tức 二Nhị 乘Thừa 及cập 七thất 地địa 以dĩ 前tiền 等đẳng 又hựu 云vân 前tiền 言ngôn 初sơ 修tu 唯duy 依y 非phi 想tưởng 後hậu 修tu 如như 何hà 若nhược 得đắc 此thử 定định 已dĩ 自tự 在tại 者giả 餘dư 下hạ 七thất 地địa 心tâm 後hậu 亦diệc 得đắc 現hiện 前tiền (# 文văn )# 論luận 七thất 云vân 雖tuy 屬thuộc 有hữu 頂đảnh 而nhi 無vô 漏lậu 攝nhiếp 疏sớ/sơ 云vân 以dĩ 無vô 漏lậu 引dẫn 體thể 即tức 無vô 漏lậu 種chủng 故cố 第đệ 六lục 十thập 二nhị 說thuyết 滅diệt 盡tận 等đẳng 至chí 當đương 言ngôn 無vô 漏lậu 由do 與dữ 煩phiền 惱não 不bất 相tương 應ứng 故cố 。 非phi 相tướng 應ưng 故cố 無vô 所sở 緣duyên 故cố 。 非phi 煩phiền 惱não 生sanh 故cố 。 是thị 出xuất 世thế 間gian 。 異dị 生sanh 不bất 能năng 行hành 故cố 。

有hữu 覆phú 無vô 記ký 。

論luận 云vân 法pháp 有hữu 四tứ 種chủng 謂vị 善thiện 不bất 善thiện 。 有hữu 覆phú 無vô 記ký 無vô 覆phú 無vô 記ký 論luận 云vân 覆phú 謂vị 染nhiễm 法pháp 障chướng 聖thánh 道Đạo 故cố 述thuật 曰viết 何hà 名danh 無vô 覆phú 覆phú 謂vị 覆phú 障chướng 體thể 即tức 染nhiễm 法pháp 覆phú 義nghĩa 如như 何hà 障chướng 聖thánh 道Đạo 故cố 論luận 又hựu 能năng 發phát 心tâm 令linh 不bất 淨tịnh 故cố 述thuật 曰viết 合hợp 以dĩ 二nhị 義nghĩa 解giải 其kỳ 覆phú 字tự 即tức 覆phú 者giả 覆phú 蔽tế 也dã 蔽tế 心tâm 令linh 不bất 淨tịnh 故cố 名danh 為vi 覆phú 。

○# 蔽tế 心tâm 令linh 不bất 淨tịnh 。

解giải 云vân 令linh 含hàm 能năng 令linh 所sở 令linh 義nghĩa 謂vị 染nhiễm 汙ô 法pháp 能năng 令linh 同đồng 時thời 現hiện 行hành 法pháp 所sở 令linh 也dã 其kỳ 義nghĩa 易dị 知tri 。

○# 不bất 善thiện 性tánh 。

疏sớ/sơ 曰viết 不bất 善thiện 三tam 者giả 一nhất 感cảm 非phi 愛ái 果quả 。 不bất 善thiện 謂vị 極cực 惡ác 法pháp 二nhị 性tánh 非phi 巧xảo 便tiện 不bất 善thiện 謂vị 染nhiễm 汙ô 法pháp 三tam 性tánh 不bất 安an 隱ẩn 不bất 善thiện 謂vị 有hữu 漏lậu 法pháp 。

○# 問vấn 諸chư 不bất 善thiện 性tánh 等đẳng 。

解giải 云vân 已dĩ 下hạ 義nghĩa 燈đăng 第đệ 四tứ 取thủ 意ý 燈đăng 云vân 問vấn 染nhiễm 法pháp 障chướng 聖thánh 道Đạo 說thuyết 名danh 為vi 有hữu 覆phú 不bất 善thiện 亦diệc 障chướng 聖thánh 同đồng 名danh 為vi 有hữu 覆phú 答đáp 據cứ 能năng 障chướng 聖thánh 道Đạo 。 不bất 善thiện 應ưng 名danh 覆phú 招chiêu 果quả 勢thế 用dụng 強cường/cưỡng 故cố 不bất 名danh 有hữu 覆phú 問vấn 不bất 善thiện 招chiêu 報báo 強cường/cưỡng 從tùng 勝thắng 不bất 名danh 覆phú 無vô 想tưởng 不bất 感cảm 果quả 障chướng 聖thánh 名danh 有hữu 覆phú 答đáp 自tự 性tánh 染nhiễm 法pháp 覆phú 蔽tế 勝thắng 障chướng 聖thánh 名danh 有hữu 覆phú 無vô 想tưởng 報báo 等đẳng 翳ế 理lý 微vi 故cố 不bất 名danh 有hữu 覆phú 。

無vô 覆phú 無vô 記ký 。

○# 異dị 熟thục 習tập 氣khí 。

解giải 云vân 善thiện 惡ác 業nghiệp 種chủng 子tử 。 名danh 異dị 熟thục 習tập 氣khí 也dã 倫luân 記ký 曰viết 習tập 氣khí 通thông 二nhị 種chủng 所sở 謂vị 現hiện 行hành 及cập 種chủng 子tử 。 此thử 中trung 約ước 種chủng 子tử 名danh 習tập 氣khí 有hữu 云vân 第đệ 六lục 相tương 應ứng 思tư 心tâm 所sở 造tạo 作tác 善thiện 惡ác 。 業nghiệp 熏huân 自tự 思tư 種chủng 此thử 種chủng 子tử 業nghiệp [執/力]# 力lực 強cường/cưỡng 勝thắng 故cố 能năng 有hữu 助trợ 他tha 無vô 記ký 劣liệt 種chủng 之chi 力lực 而nhi 彼bỉ 羸luy 劣liệt 無vô 記ký 法pháp 親thân 因nhân 緣duyên 種chủng 子tử 。 其kỳ 力lực 羸luy 劣liệt 故cố 無vô 自tự 生sanh 現hiện 行hành 之chi 力lực 故cố [((並-(前-刖))-一)/(冗-几+豕)]# 彼bỉ 業nghiệp 種chủng 勢thế 力lực 生sanh 自tự 無vô 記ký 現hiện 行hành 故cố 此thử 無vô 記ký 現hiện 行hành 正chánh 親thân 因nhân 緣duyên 種chủng 雖tuy 無vô 記ký 種chủng 子tử 力lực 劣liệt 故cố 隱ẩn 不bất 論luận 談đàm 勝thắng 助trợ 緣duyên 業nghiệp 種chủng 名danh 無vô 記ký 果quả 能năng 生sanh 因nhân 此thử 思tư 心tâm 所sở 依y 身thân 語ngữ 意ý 三tam 為vi 作tác 善thiện 惡ác 事sự 熏huân 自tự 思tư 種chủng 此thử 思tư 種chủng 有hữu 二nhị 㓛# 能năng 一nhất 生sanh 自tự 思tư 心tâm 所sở 現hiện 行hành 㓛# 能năng 二nhị 助trợ 他tha 羸luy 劣liệt 無vô 記ký 種chủng 子tử 令linh 生sanh 現hiện 行hành 㓛# 能năng 也dã 生sanh 自tự 現hiện 行hành 㓛# 能năng 是thị 名danh 言ngôn 種chủng 子tử 不bất 名danh 業nghiệp 種chủng 子tử 與dữ 現hiện 行hành 思tư 心tâm 所sở 親thân 因nhân 緣duyên 習tập 氣khí 性tánh 故cố 助trợ 他tha 㓛# 能năng 名danh 業nghiệp 種chủng 不bất 名danh 名danh 言ngôn 種chủng 望vọng 他tha 果quả 非phi 親thân 因nhân 緣duyên 故cố 也dã (# 文văn )# 能năng 引dẫn 異dị 熟thục 無vô 記ký 果quả 習tập 氣khí 故cố 名danh 異dị 熟thục 習tập 氣khí 。

○# 酬thù 引dẫn 業nghiệp 力lực 。

解giải 云vân 異dị 熟thục 習tập 氣khí 感cảm 總tổng 報báo 無vô 記ký 第đệ 八bát 其kỳ 異dị 熟thục 習tập 氣khí 有hữu 強cường 弱nhược 不bất 同đồng 酬thù 其kỳ 強cường 弱nhược [執/力]# 力lực 第đệ 八bát 相tương 續tục 有hữu 長trường 短đoản 不bất 同đồng 也dã 引dẫn 業nghiệp 者giả 疏sớ/sơ 云vân 唯duy 第đệ 八bát 識thức 是thị 總tổng 果quả 故cố 是thị 果quả 之chi 主chủ 餘dư 果quả 方phương 生sanh 主chủ 引dẫn 生sanh 故cố 由do 強cường/cưỡng 勝thắng 業nghiệp 引dẫn 總tổng 果quả 故cố 餘dư 別biệt 弱nhược 業nghiệp 方phương 能năng 生sanh 果quả 據cứ 其kỳ 勝thắng 業nghiệp 名danh 引dẫn 引dẫn 餘dư 業nghiệp 生sanh 故cố 有hữu 云vân 言ngôn 引dẫn 業nghiệp 引dẫn 果quả 者giả 此thử 有hữu 業nghiệp 業nghiệp 相tương 對đối 果quả 果quả 相tương 對đối 二nhị 義nghĩa 總tổng 報báo 業nghiệp 引dẫn 別biệt 報báo 業nghiệp 總tổng 報báo 果quả 引dẫn 別biệt 報báo 果quả 故cố 非phi 總tổng 報báo 業nghiệp 果quả 相tương 對đối 名danh 也dã 有hữu 義nghĩa 引dẫn 起khởi 總tổng 報báo 果quả 體thể 故cố 名danh 引dẫn 業nghiệp 若nhược 爾nhĩ 滿mãn 業nghiệp 亦diệc 名danh 引dẫn 業nghiệp 引dẫn 起khởi 別biệt 報báo 果quả 故cố 此thử 義nghĩa 違vi 疏sớ/sơ 文văn 。

○# 恆hằng 相tương 續tục 故cố 立lập 異dị 熟thục 名danh 。

疏sớ/sơ 云vân 果quả 無vô 間gian 故cố 說thuyết 恆hằng 相tương 續tục 由do 恆hằng 相tương 續tục 及cập 是thị 引dẫn 果quả 立lập 異dị 熟thục 名danh 。

○# 感cảm 前tiền 六lục 識thức 酬thù 滿mãn 業nghiệp 者giả 從tùng 異dị 熟thục 起khởi 名danh 異dị 熟thục 生sanh 不bất 名danh 異dị # 有hữu 間gian 斷đoạn 故cố 。

倫luân 記ký 云vân 三tam 性tánh 種chủng 子tử 同đồng 所sở 依y 識thức 說thuyết 為vi 異dị # 從tùng 此thử 種chủng 子tử 生sanh 現hiện 行hành 時thời 名danh 異dị # 生sanh 疏sớ/sơ 述thuật 曰viết 顯hiển 異dị # 因nhân 所sở 生sanh 未vị 盡tận 即tức 明minh 亦diệc 感cảm 前tiền 之chi 六lục 識thức 俱câu 增tăng 上thượng 緣duyên 此thử 是thị 別biệt 果quả 故cố 業nghiệp 名danh 滿mãn 引dẫn 如như 作tác 摸mạc 滿mãn 如như 填điền 綵thải 以dĩ 此thử 六lục 識thức 從tùng 第đệ 八bát 識thức 真chân 異dị # 起khởi 名danh 異dị # 生sanh 以dĩ 非phi 是thị 主chủ 有hữu 間gian 斷đoạn 故cố 不bất 名danh 真chân 異dị # 成thành 圓viên 果quả 事sự 具cụ 足túc 果quả 事sự 名danh 之chi 為vi 滿mãn 亦diệc 通thông 因nhân 果quả 皆giai 有hữu 滿mãn 義nghĩa 業nghiệp 勝thắng 名danh 滿mãn 。

○# 即tức 前tiền 異dị # 等đẳng 。

倫luân 云vân 釋thích 其kỳ 名danh 因nhân 是thị 善thiện 惡ác 果quả 是thị 無vô 記ký 異dị 因nhân 而nhi # 故cố 名danh 異dị # 從tùng 義nghĩa 得đắc 名danh 疏sớ/sơ 云vân 別biệt 從tùng 總tổng 稱xưng 二nhị 種chủng 俱câu 名danh 為vi 異dị # 果quả 即tức 由do 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 理lý 故cố 其kỳ 第đệ 七thất 識thức 非phi 異dị # 種chủng 之chi 所sở 引dẫn 生sanh 因nhân 位vị 唯duy 染nhiễm 果quả 無vô 漏lậu 故cố 樞xu 要yếu 云vân 真chân 異dị # 具cụ 三tam 義nghĩa 一nhất 業nghiệp 果quả 二nhị 不bất 斷đoạn 三tam 遍biến 三tam 界giới 。

○# 從tùng 自tự 前tiền 念niệm 及cập 種chủng 起khởi 故cố 。

此thử 二nhị 句cú 明minh 第đệ 八bát 名danh 異dị # 生sanh 所sở 由do 對đối 前tiền 念niệm 現hiện 行hành 後hậu 念niệm 現hiện 行hành 名danh 異dị # 生sanh 是thị 現hiện 現hiện 相tướng 望vọng 也dã 從tùng 自tự 異dị # 無vô 記ký 種chủng 生sanh 現hiện 行hành 第đệ 八bát 名danh 異dị # 生sanh 是thị 種chủng 現hiện 相tướng 望vọng 也dã 。

○# 有hữu 間gian 不bất 遍biến 。

疏sớ/sơ 云vân 六lục 識thức 不bất 遍biến 無vô 色sắc 無vô 心tâm 定định 等đẳng 五ngũ 識thức 及cập 意ý 無vô 故cố 。

○# 雖tuy 異dị # 起khởi 等đẳng 。

解giải 云vân 三tam 性tánh 法pháp 不bất 名danh 真chân 異dị # 其kỳ 義nghĩa 可khả 爾nhĩ 而nhi 可khả 名danh 異dị # 生sanh 并tinh 從tùng 真chân 異dị # 起khởi 故cố 答đáp 不bất 然nhiên 對đối 法pháp 第đệ 五ngũ 說thuyết 若nhược 法pháp 是thị 異dị # 從tùng 異dị # 起khởi 者giả 名danh 異dị 熟thục 生sanh 善thiện 等đẳng 唯duy 從tùng 彼bỉ 起khởi 不bất 是thị 異dị 熟thục 故cố 不bất 名danh 異dị 熟thục 生sanh 。

○# 問vấn 何hà 故cố 名danh 果quả 以dĩ 為vi 異dị 熟thục 耶da 。

倫luân 記ký 云vân 謂vị 阿a 頼# 耶da 一nhất 起khởi 酬thù 因nhân 始thỉ 終chung 恆hằng 起khởi 遍biến 通thông 三tam 界giới 得đắc 名danh 異dị # 廣quảng 如như 倫luân 記ký 。

○# 威uy 儀nghi 路lộ 心tâm 。

倫luân 記ký 云vân 威uy 儀nghi 謂vị 表biểu 色sắc 路lộ 體thể 即tức 四tứ 塵trần 四tứ 塵trần 是thị 彼bỉ 所sở 依y 故cố 說thuyết 威uy 儀nghi 路lộ 又hựu 解giải 威uy 儀nghi 四tứ 塵trần 為vi 性tánh 路lộ 即tức 發phát 彼bỉ 心tâm 與dữ 彼bỉ 為vi 依y 說thuyết 心tâm 為vi 路lộ 工công 巧xảo 處xứ 亦diệc 爾nhĩ 但đãn 是thị 五ngũ 塵trần 四tứ 塵trần 別biệt 故cố 此thử 中trung 威uy 儀nghi 多đa 於ư 道đạo 路lộ 施thi 設thiết 工công 巧xảo 多đa 於ư 處xứ 所sở 施thi 設thiết 故cố 一nhất 名danh 處xứ 一nhất 名danh 路lộ 。

○# 為vi 引dẫn 導đạo 他tha 或hoặc 為vi 利lợi 益ích 。

倫luân 記ký 云vân 為vi 嬉hi 戲hí 加gia 行hành 所sở 攝nhiếp 變biến 化hóa 是thị 無vô 記ký 其kỳ 為vi 利lợi 他tha 起khởi 變biến 化hóa 是thị 善thiện 也dã 令linh 引dẫn 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 至chí 善thiện 道đạo 云vân 引dẫn 導đạo 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 得đắc 順thuận 益ích 事sự 云vân 利lợi 益ích 。

四tứ 無vô 記ký 種chủng 。

此thử 一nhất 叚giả 義nghĩa 燈đăng 第đệ 三tam 取thủ 意ý 文văn 此thử 有hữu 二nhị 解giải 等đẳng 。

同đồng 學học 鈔sao 云vân 初sơ 釋thích 意ý 除trừ 變biến 化hóa 心tâm 餘dư 三tam 無vô 記ký 有hữu 同đồng 別biệt 種chủng 若nhược 異dị 熟thục 心tâm 緣duyên 威uy 儀nghi 工công 巧xảo 。 名danh 二nhị 無vô 記ký 是thị 因nhân 種chủng 生sanh 也dã 若nhược 自tự 能năng 熏huân 與dữ 異dị 熟thục 心tâm 別biệt 種chủng 也dã 以dĩ 同đồng 種chủng 生sanh 名danh 世thế 俗tục 有hữu 依y 別biệt 種chủng 邊biên 自tự 在tại 成thành 就tựu 。 攝nhiếp 也dã 後hậu 釋thích 意ý 三tam 無vô 記ký 定định 別biệt 種chủng 也dã 異dị # 生sanh 心tâm 他tha 善thiện 惡ác 心tâm 熏huân 此thử 種chủng 子tử 緣duyên 威uy 儀nghi 心tâm 熏huân 名danh 威uy 儀nghi 種chủng 子tử 緣duyên 工công 巧xảo 心tâm 熏huân 名danh 工công 巧xảo 種chủng 子tử 不bất 爾nhĩ 之chi 時thời 異dị 熟thục 心tâm 種chủng 熏huân 名danh 異dị 熟thục 種chủng 子tử 故cố 雖tuy 緣duyên 威uy 儀nghi 等đẳng 亦diệc 是thị 別biệt 種chủng 也dã 發phát 威uy 儀nghi 等đẳng 別biệt 種chủng 之chi 義nghĩa 同đồng 先tiên 釋thích 也dã 緣duyên 威uy 儀nghi 等đẳng 非phi 實thật 威uy 儀nghi 等đẳng 故cố 名danh 世thế 俗tục 有hữu 。

○# 瑜du 伽già 中trung 說thuyết 名danh 世thế 俗tục 。

五ngũ 十thập 五ngũ 云vân 於ư 異dị # 薀# 及cập 加gia 行hành 別biệt 皆giai 世thế 俗tục 有hữu (# 文văn )# 無vô 實thật 體thể 用dụng 名danh 世thế 俗tục 有hữu 離ly 異dị # 無vô 記ký 心tâm 種chủng 別biệt 無vô 威uy 儀nghi 工công 巧xảo 。 種chủng 實thật 體thể 用dụng 故cố 說thuyết 為vi 世thế 俗tục 有hữu 倫luân 記ký 云vân 於ư 異dị # 四tứ 薀# 中trung 假giả 立lập 異dị # 生sanh 義nghĩa 名danh 世thế 俗tục 有hữu 除trừ 異dị # 外ngoại 於ư 餘dư 加gia 行hành 所sở 生sanh 薀# 中trung 假giả 立lập 威uy 儀nghi 工công 巧xảo 。 變biến 化hóa 名danh 世thế 俗tục 有hữu 又hựu 云vân 四tứ 無vô 記ký 心tâm 皆giai 於ư 遍biến 行hành 境cảnh 上thượng 假giả 施thi 設thiết 故cố 當đương 知tri 一nhất 切thiết 。 皆giai 世thế 俗tục 有hữu 泰thái 云vân 頼# 耶da 四tứ 薀# 及cập 相tương 應ứng 薀# 是thị 異dị # 故cố 云vân 於ư 異dị # 所sở 攝nhiếp 諸chư 薀# 威uy 儀nghi 工công 巧xảo 。 變biến 化hóa 三tam 法pháp 是thị 方phương 便tiện 心tâm 故cố 加gia 行hành 三tam 心tâm 於ư 異dị # 生sanh 上thượng 而nhi 假giả 施thi 設thiết 故cố 是thị 假giả 有hữu 。

○# 以dĩ 變biến 化hóa 心tâm 不bất 通thông 異dị 熟thục 便tiện 非phi 世thế 俗tục 。

解giải 云vân 變biến 化hóa 心tâm 現hiện 在tại 修tu 四tứ 禪thiền 定định 依y 定định 得đắc 通thông 依y 通thông 起khởi 變biến 化hóa 心tâm 故cố 非phi 業nghiệp 所sở 感cảm 異dị 熟thục 。 無vô 記ký 種chủng 生sanh 故cố 云vân 不bất 通thông 異dị # 以dĩ 故cố 此thử 有hữu 實thật 體thể 用dụng 非phi 世thế 俗tục 不bất 同đồng 威uy 儀nghi 工công 巧xảo 。 異dị 熟thục 無vô 記ký 種chủng 生sanh 世thế 俗tục 有hữu 也dã 。

○# 若nhược 以dĩ 自tự 力lực 熏huân 成thành 者giả 。

解giải 云vân 以dĩ 自tự 力lực 熏huân 應ưng 串xuyến 習tập 無vô 記ký 心tâm 餘dư 義nghĩa 應ưng 思tư 。

○# 但đãn 言ngôn 世thế 俗tục 無vô 唯duy 言ngôn 故cố 。

疑nghi 云vân 若nhược 自tự 熏huân 成thành 威uy 儀nghi 無vô 記ký 等đẳng 各các 別biệt 有hữu 種chủng 子tử 者giả 瑜du 伽già 何hà 云vân 世thế 俗tục 耶da 通thông 云vân 瑜du 伽già 但đãn 言ngôn 世thế 俗tục 不bất 言ngôn 四tứ 無vô 記ký 唯duy 世thế 俗tục 故cố 知tri 自tự 熏huân 成thành 威uy 儀nghi 無vô 記ký 等đẳng 一nhất 分phần/phân 非phi 世thế 俗tục 各các 別biệt 有hữu 種chủng 。

○# 雖tuy 是thị 異dị # 。

燈đăng 云vân 以dĩ 是thị 異dị 熟thục 由do 緣duyên 此thử 等đẳng 名danh 威uy 儀nghi 等đẳng 故cố (# 已dĩ 上thượng )# 。

善thiện 等đẳng 三tam 性tánh 。

此thử 一nhất 叚giả 疏sớ/sơ 五ngũ 末mạt 取thủ 意ý 文văn 也dã 。

○# 能năng 為vi 此thử 世thế 他tha 世thế 順thuận 益ích 故cố 。

疏sớ/sơ 云vân 謂vị 一nhất 一nhất 法Pháp 要yếu 令linh 此thử 他tha 二nhị 世thế 順thuận 益ích 方phương 名danh 為vi 善thiện 謂vị 有hữu 漏lậu 善thiện 前tiền 世thế 益ích 今kim 世thế 益ích 今kim 世thế 益ích 後hậu 世thế 益ích 俱câu 得đắc 樂lạc 果quả 人nhân 天thiên 所sở 仰ngưỡng 無vô 漏lậu 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 亦diệc 爾nhĩ 此thử 世thế 他tha 世thế 。 違vi 越việt 生sanh 死tử 有hữu 得đắc 有hữu 證chứng 及cập 由do 涅Niết 槃Bàn 獲hoạch 二nhị 世thế 益ích 非phi 生sanh 惡ác 趣thú 等đẳng 故cố 并tinh 名danh 為vi 善thiện 人nhân 天thiên 樂nhạo/nhạc/lạc 果quả 唯duy 順thuận 益ích 一nhất 世thế 非phi 二nhị 世thế 故cố 不bất 名danh 為vi 善thiện 是thị 無vô 記ký 果quả 法pháp 故cố 體thể 非phi 是thị 善thiện 於ư 後hậu 世thế 中trung 。 作tác 衰suy 損tổn 故cố 不bất 作tác 此thử 解giải 。

○# 違vi 越việt 生sanh 死tử 。

此thử 世thế 他tha 世thế 。 違vi 越việt 生sanh 死tử 自tự 有hữu 順thuận 益ích 義nghĩa 也dã 。

○# 故cố 并tinh 名danh 善thiện 。

有hữu 漏lậu 善thiện 二nhị 世thế 俱câu 得đắc 樂lạc 果quả 人nhân 天thiên 所sở 仰ngưỡng 無vô 漏lậu 有hữu 為vi 二nhị 世thế 俱câu 違vi 生sanh 死tử 無vô 為vi 非phi 二nhị 世thế 俱câu 生sanh 惡ác 趣thú 皆giai 有hữu 兩lưỡng 世thế 順thuận 益ích 相tương/tướng 故cố 有hữu 漏lậu 善thiện 無vô 漏lậu 善thiện 并tinh 名danh 善thiện 。

○# 人nhân 天thiên 樂nhạo/nhạc/lạc 果quả 。

疏sớ/sơ 曰viết 有hữu 問vấn 言ngôn 若nhược 順thuận 益ích 名danh 善thiện 人nhân 天thiên 樂nhạo/nhạc/lạc 果quả 亦diệc 現hiện 益ích 故cố 應ưng 名danh 為vi 善thiện 為vi 答đáp 此thử 問vấn 故cố 說thuyết 彼bỉ 非phi 。

○# 問vấn 具cụ 修tu 六Lục 度Độ 至chí 二nhị 世thế 亦diệc 成thành 矣hĩ 。

演diễn 秘bí 四tứ 末mạt 文văn 應ưng 撿kiểm 。

善thiện 等đẳng 界giới 繫hệ 。

○# 生sanh 得đắc 善thiện 。

演diễn 秘bí 四tứ 引dẫn 雜tạp 集tập 論luận 云vân 由do 先tiên 串xuyến 習tập 生sanh 便tiện 即tức 起khởi 不bất 假giả 思tư 惟duy 。

○# 方phương 便tiện 善thiện 。

又hựu 云vân 親thân 近cận 善thiện 友hữu 。 思tư 惟duy 方phương 起khởi 。

○# 色sắc 繫hệ 除trừ 工công 巧xảo 。

色sắc 界giới 無vô 刻khắc 鏤lũ 等đẳng 義nghĩa 故cố 無vô 身thân 工công 巧xảo 二nhị 禪thiền 以dĩ 上thượng 無vô 尋tầm 伺tứ 故cố 無vô 語ngữ 工công 巧xảo 也dã 言ngôn 語ngữ 由do 尋tầm 伺tứ 起khởi 。

○# 無vô 色sắc 繫hệ 除trừ 變biến 化hóa 。

變biến 化hóa 依y 定định 通thông 變biến 化hóa 五ngũ 塵trần 境cảnh 故cố 無vô 之chi 也dã 。

○# 欲dục 界giới 有hữu 變biến 化hóa 心tâm 。

倫luân 記ký 景cảnh 云vân 此thử 中trung 欲dục 界giới 變biến 化hóa 唯duy 是thị 生sanh 得đắc 通thông 三tam 性tánh 心tâm 皆giai 能năng 變biến 化hóa 不bất 同đồng 毘tỳ 曇đàm 欲dục 界giới 有hữu 修tu 果quả 心tâm 。

○# 似tự 欲dục 界giới 故cố 。

欲dục 界giới 有hữu 情tình 修tu 上thượng 界giới 定định 得đắc 通thông 變biến 化hóa 五ngũ 塵trần 境cảnh 以dĩ 欲dục 依y 身thân 變biến 化hóa 故cố 似tự 欲dục 界giới 有hữu 之chi 。

諸chư 識thức 三tam 性tánh 。

○# 答đáp 異dị 熟thục 性tánh 故cố 。

疏sớ/sơ 云vân 答đáp 有hữu 三tam 初sơ 總tổng 答đáp 次thứ 別biệt 答đáp 後hậu 釋thích 無vô 記ký 名danh 此thử 總tổng 答đáp 也dã 若nhược 善thiện 惡ác 性tánh 必tất 非phi 異dị # (# 文văn )# 第đệ 八bát 善thiện 惡ác 業nghiệp 所sở 感cảm 者giả 若nhược 唯duy 善thiện 性tánh 非phi 惡ác 業nghiệp 所sở 感cảm 若nhược 唯duy 惡ác 性tánh 非phi 善thiện 業nghiệp 所sở 感cảm 既ký 為vi 善thiện 惡ác 所sở 感cảm 無vô 記ký 明minh 。

○# 異dị # 若nhược 是thị 善thiện 染nhiễm 汙ô 。

疏sớ/sơ 云vân 別biệt 有hữu 三tam 釋thích 此thử 為vi 一nhất 因nhân 證chứng 唯duy 無vô 記ký 攝nhiếp 論luận 第đệ 三tam 末mạt 自tự 解giải 善thiện 趣thú 既ký 是thị 善thiện 應ưng 不bất 生sanh 不bất 善thiện 恆hằng 生sanh 善thiện 故cố 即tức 無vô 流lưu 轉chuyển 由do 集tập 故cố 生sanh 死tử 流lưu 由do 苦khổ 故cố 生sanh 死tử 轉chuyển 惡ác 趣thú 翻phiên 亦diệc 然nhiên 既ký 恆hằng 生sanh 惡ác 應ưng 無vô 還hoàn 滅diệt 由do 道đạo 故cố 還hoàn 由do 滅diệt 故cố 滅diệt 又hựu 此thử 識thức 是thị 染nhiễm 依y 述thuật 曰viết 此thử 識thức 既ký 是thị 果quả 報báo 之chi 主chủ 為vi 善thiện 染nhiễm 法pháp 之chi 所sở 依y 止chỉ 。 既ký 恆hằng 善thiện 應ưng 不bất 為vi 惡ác 依y 是thị 惡ác 亦diệc 應ưng 不bất 為vi 善thiện 依y 互hỗ 相tương 違vi 故cố 何hà 得đắc 與dữ 二nhị 俱câu 作tác 所sở 依y 。

○# 又hựu 此thử 識thức 是thị 所sở 熏huân 性tánh 故cố 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 如như 前tiền 已dĩ 說thuyết 。 唯duy 無vô 記ký 性tánh 可khả 受thọ 熏huân 習tập 。

○# 此thử 意ý 相tương 應ứng 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 今kim 以dĩ 相tương 應ứng 顯hiển 心tâm 是thị 染nhiễm 性tánh 非phi 染nhiễm 故cố 。

○# 任nhậm 運vận 轉chuyển 故cố 。

同đồng 學học 云vân 眼nhãn 等đẳng 五ngũ 識thức 任nhậm 運vận 也dã 相tương 應ứng 惑hoặc 可khả 唯duy 無vô 記ký 今kim 任nhậm 運vận 者giả 一nhất 類loại 任nhậm 運vận 也dã 五ngũ 識thức 雖tuy 任nhậm 運vận 易dị 脫thoát 起khởi 故cố 通thông 三tam 性tánh 也dã 五ngũ 識thức 雖tuy 具cụ 任nhậm 運vận 一nhất 義nghĩa 不bất 具cụ 餘dư 三tam 義nghĩa 故cố 非phi 唯duy 無vô 記ký 。

○# 不bất 障chướng 善thiện 故cố 。

同đồng 學học 云vân 不bất 障chướng 善thiện 者giả 不bất 障chướng 有hữu 漏lậu 六lục 位vị 中trung 善thiện 位vị 十thập 一nhất 云vân 也dã 第đệ 七thất 若nhược 不bất 善thiện 性tánh 者giả 豈khởi 不bất 障chướng 六lục 識thức 中trung 善thiện 位vị 耶da 不bất 云vân 不bất 障chướng 。 無vô 漏lậu 聖thánh 道Đạo 。

○# 遍biến 三tam 性tánh 故cố 。

又hựu 云vân 第đệ 七thất 諸chư 識thức 染nhiễm 淨tịnh 依y 也dã 其kỳ 性tánh 若nhược 不bất 善thiện 者giả 能năng 依y 六lục 識thức 豈khởi 善thiện 性tánh 耶da 相tương 違vi 異dị 性tánh 不bất 可khả 成thành 能năng 所sở 依y 故cố 也dã 。

六lục 位vị 心tâm 所sở 。

解giải 云vân 唯duy 識thức 論luận 及cập 百bách 法pháp 論luận 建kiến 立lập 六lục 位vị 五ngũ 十thập 一nhất 心tâm 所sở 瑜du 伽già 論luận 建kiến 立lập 五ngũ 位vị 五ngũ 十thập 一nhất 心tâm 所sở 心tâm 所sở 舊cựu 云vân 心tâm 數số 瑜du 伽già 論luận 名danh 有hữu 所sở 緣duyên 或hoặc 云vân 有hữu 所sở 依y 疏sớ/sơ 曰viết 畧lược 以dĩ 三tam 義nghĩa 解giải 心tâm 所sở 總tổng 名danh 一nhất 恆hằng 依y 心tâm 起khởi 心tâm 若nhược 無vô 心tâm 所sở 不bất 生sanh 要yếu 心tâm 為vi 依y 方phương 得đắc 生sanh 故cố 二nhị 與dữ 心tâm 相tương 應ứng 。 彼bỉ 五ngũ 說thuyết 與dữ 心tâm 相tương 應ứng 。 故cố 不bất 與dữ 心tâm 相tương 應ứng 。 又hựu 時thời 依y 緣duyên 事sự 四tứ 義nghĩa 具cụ 故cố 說thuyết 名danh 相tướng 應ưng 由do 此thử 色sắc 等đẳng 亦diệc 非phi 心tâm 所sở 既ký 爾nhĩ 心tâm 具cụ 五ngũ 義nghĩa 與dữ 五ngũ 相tương 應ứng 應ưng 名danh 心tâm 所sở 三tam 繫hệ 屬thuộc 於ư 心tâm 。 以dĩ 心tâm 為vi 主chủ 。 所sở 繫hệ 屬thuộc 之chi 心tâm 有hữu 自tự 在tại 非phi 所sở 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 繫hệ 屬thuộc 於ư 心tâm 。 有hữu 此thử 三tam 義nghĩa 故cố 名danh 心tâm 所sở 。

○# 徧biến 行hành 五ngũ 者giả 。

對đối 法pháp 疏sớ/sơ 云vân 遍biến 謂vị 周chu 徧biến 行hành 者giả 起khởi 義nghĩa 周chu 遍biến 心tâm 起khởi 立lập 遍biến 行hành 名danh 亦diệc 遍biến 亦diệc 行hành 名danh 為vi 遍biến 行hành 。

○# 一nhất 作tác 意ý 謂vị 警cảnh 心tâm 為vi 性tánh 。

倫luân 記ký 云vân 然nhiên 唯duy 識thức 說thuyết 作tác 意ý 能năng 取thủ 事sự 之chi 總tổng 相tương 及cập 餘dư 心tâm 所sở 所sở 取thủ 別biệt 相tướng 既ký 總tổng 取thủ 境cảnh 名danh 心tâm 取thủ 別biệt 名danh 心tâm 所sở 問vấn 作tác 意ý 警cảnh 覺giác 用dụng 現hiện 行hành 耶da 種chủng 子tử 位vị 耶da 答đáp 以dĩ 種chủng 子tử 警cảnh 覺giác 為vi 正chánh 義nghĩa 義nghĩa 燈đăng 云vân 為vi 種chủng 位vị 警cảnh 為vi 現hiện 行hành 位vị 答đáp 淮hoài 諸chư 師sư 說thuyết 通thông 二nhị 位vị 警cảnh 本bổn 疏sớ/sơ 種chủng 位vị 非phi 在tại 現hiện 行hành 西tây 明minh 要yếu 集tập 俱câu 非phi 本bổn 釋thích 云vân 論luận 二nhị 說thuyết 通thông 於ư 種chủng 現hiện 同đồng 學học 云vân 問vấn 種chủng 子tử 是thị 微vi 細tế 沉trầm 隱ẩn 法pháp 也dã 如như 何hà 起khởi 警cảnh 覺giác 用dụng 哉tai 答đáp 設thiết 雖tuy 沉trầm 隱ẩn 何hà 不bất 施thí 用dụng 哉tai 煩phiền 惱não 種chủng 子tử 發phát 業nghiệp 潤nhuận 生sanh 。 猒# 心tâm 種chủng 子tử 起khởi 遮già 防phòng 用dụng 修tu 無vô 想tưởng 定định 時thời 熏huân 成thành 極cực 猒# 種chủng 子tử 此thử 種chủng 子tử 有hữu 五ngũ 百bách 大đại 刧# 不bất 生sanh 心tâm 心tâm 所sở 㓛# 能năng 也dã 思tư 種chủng 子tử 防phòng 三tam 業nghiệp 非phi 等đẳng 是thị 其kỳ 類loại 也dã 。 問vấn 觸xúc 等đẳng 心tâm 所sở 在tại 現hiện 在tại 位vị 而nhi 施thi 作tác 用dụng 作tác 意ý 何hà 異dị 之chi 哉tai 答đáp 既ký 異dị 餘dư 心tâm 所sở 獨độc 取thủ 眾chúng 多đa 別biệt 相tướng 又hựu 何hà 妨phương 異dị 餘dư 心tâm 所sở 在tại 種chủng 子tử 位vị 起khởi 警cảnh 覺giác 用dụng 焉yên 。

○# 為vi 性tánh 為vi 業nghiệp 。

義nghĩa 燈đăng 云vân 問vấn 同đồng 舉cử 作tác 用dụng 以dĩ 顯hiển 性tánh 業nghiệp 二nhị 用dụng 何hà 別biệt 答đáp 有hữu 云vân 親thân 用dụng 顯hiển 性tánh 踈sơ 用dụng 顯hiển 業nghiệp 又hựu 有hữu 云vân 譬thí 如như 火hỏa 以dĩ 煗noãn 為vi 性tánh 用dụng 親thân 火hỏa 體thể 用dụng 故cố 名danh 性tánh 用dụng 燒thiêu 物vật 用dụng 名danh 業nghiệp 用dụng 望vọng 火hỏa 自tự 性tánh 煗noãn 性tánh 上thượng 所sở 帯# 用dụng 與dữ 火hỏa 性tánh 踈sơ 遠viễn 故cố 。

○# 觸xúc 謂vị 三tam 和hòa 。

唯duy 識thức 裏lý 書thư 云vân 此thử 中trung 大Đại 乘Thừa 觸xúc 別biệt 有hữu 體thể 非phi 即tức 三tam 和hòa 經kinh 部bộ 師sư 三tam 和hòa 成thành 觸xúc 觸xúc 即tức 三tam 和hòa 是thị 假giả (# 文văn )# 既ký 大Đại 乘Thừa 唯duy 識thức 立lập 三tam 和hòa 生sanh 觸xúc 三tam 和hòa 外ngoại 別biệt 體thể 觸xúc 若nhược 云vân 觸xúc 謂vị 三tam 和hòa 與dữ 經kinh 部bộ 三tam 和hòa 成thành 觸xúc 何hà 異dị 耶da 答đáp 大Đại 乘Thừa 許hứa 別biệt 體thể 觸xúc 故cố 非phi 三tam 和hòa 即tức 觸xúc 但đãn 云vân 觸xúc 謂vị 三tam 和hòa 觸xúc 與dữ 三tam 和hòa 同đồng 時thời 互hỗ 為vi 因nhân 果quả 故cố 云vân 觸xúc 謂vị 三tam 和hòa 非phi 三tam 和hòa 即tức 觸xúc 倫luân 記ký 云vân 基cơ 云vân 此thử 中trung 觸xúc 為vi 何hà 業nghiệp 謂vị 受thọ 想tưởng 思tư 所sở 依y 為vi 業nghiệp 如như 餘dư 處xứ 對đối 法pháp 等đẳng 唯duy 是thị 受thọ 依y 何hà 不bất 云vân 想tưởng 思tư 等đẳng 此thử 彼bỉ 別biệt 者giả 此thử 據cứ 通thông 論luận 皆giai 依y 於ư 觸xúc 觸xúc 次thứ 作tác 意ý 後hậu 生sanh 故cố 若nhược 據cứ 相tương 隨tùy 轉chuyển 而nhi 唯duy 受thọ 。

○# 分phân 別biệt 變biến 異dị 。

解giải 云vân 於ư 三tam 和hòa 合hợp 位vị 㓛# 能năng 乃nãi 生sanh 既ký 與dữ 前tiền 殊thù 說thuyết 名danh 變biến 異dị 分phân 別biệt 者giả 即tức 是thị 領lãnh 似tự 異dị 名danh 如như 子tử 似tự 父phụ 名danh 分phân 別biệt 父phụ 疏sớ/sơ 云vân 此thử 意ý 總tổng 顯hiển 根căn 等đẳng 三tam 法pháp 有hữu 能năng 順thuận 起khởi 心tâm 所sở 㓛# 能năng 名danh 為vi 變biến 異dị 此thử 觸xúc 亦diệc 有hữu 順thuận 生sanh 心tâm 所sở 㓛# 能năng 作tác 用dụng 領lãnh 似tự 彼bỉ 三tam 是thị 故cố 名danh 為vi 。 分phân 別biệt 變biến 易dị (# 文văn )# 論luận 云vân 和hòa 合hợp 一nhất 切thiết 心tâm 及cập 心tâm 所sở 令linh 同đồng 觸xúc 境cảnh 是thị 觸xúc 自tự 性tánh 既ký 似tự 順thuận 起khởi 心tâm 所sở 㓛# 能năng 故cố 以dĩ 受thọ 等đẳng 所sở 依y 為vi 業nghiệp 。

○# 謂vị 根căn 境cảnh 識thức 更cánh 相tương 隨tùy 順thuận 故cố 名danh 三tam 和hòa 。

疏sớ/sơ 云vân 正chánh 三tam 和hòa 體thể 謂vị 根căn 境cảnh 識thức 體thể 異dị 名danh 三tam 不bất 相tương 乖quai 返phản 更cánh 相tương 交giao 涉thiệp 名danh 為vi 隨tùy 順thuận 如như 識thức 不bất 生sanh 根căn 境cảnh 或hoặc 起khởi 名danh 為vi 乖quai 返phản 又hựu 如như 耳nhĩ 根căn 眼nhãn 識thức 香hương 境cảnh 三tam 法pháp 乖quai 返phản 不bất 名danh 三tam 和hòa 若nhược 相tương 順thuận 者giả 三tam 必tất 俱câu 生sanh 既ký 不bất 相tương 違vi 故cố 名danh 隨tùy 順thuận 根căn 可khả 為vi 依y 境cảnh 可khả 為vi 取thủ 識thức 二nhị 所sở 生sanh 可khả 依y 於ư 根căn 而nhi 取thủ 於ư 境cảnh 如như 此thử 交giao 涉thiệp 名danh 三tam 和hòa 體thể 。

○# 觸xúc 依y 彼bỉ 生sanh 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 即tức 由do 二nhị 義nghĩa 觸xúc 名danh 三tam 和hòa 一nhất 依y 彼bỉ 生sanh 彼bỉ 即tức 根căn 等đẳng 是thị 觸xúc 之chi 因nhân 依y 三tam 和hòa 故cố 亦diệc 名danh 三tam 和hòa 故cố 聖thánh 教giáo 云vân 三tam 和hòa 生sanh 觸xúc 對đối 法pháp 亦diệc 云vân 依y 三tam 和hòa 合hợp 二nhị 令linh 彼bỉ 合hợp 彼bỉ 亦diệc 根căn 等đẳng 即tức 觸xúc 之chi 果quả 謂vị 觸xúc 能năng 令linh 根căn 等đẳng 三tam 法pháp 合hợp 為vi 依y 取thủ 所sở 生sanh 了liễu 別biệt 此thử 三tam 和hòa 合hợp 由do 觸xúc 故cố 然nhiên 故cố 說thuyết 觸xúc 能năng 和hòa 合hợp 三tam 法pháp 由do 此thử 二nhị 義nghĩa 觸xúc 名danh 三tam 和hòa 非phi 一nhất 觸xúc 體thể 可khả 名danh 三tam 故cố 從tùng 觸xúc 之chi 因nhân 所sở 和hòa 果quả 說thuyết 觸xúc 為vi 彼bỉ 三tam 和hòa 合hợp 也dã 。

○# 三tam 和hòa 合hợp 位vị 至chí 說thuyết 名danh 變biến 異dị 。

疏sớ/sơ 云vân 謂vị 根căn 境cảnh 識thức 三tam 和hòa 合hợp 位vị 除trừ 未vị 合hợp 時thời 故cố 言ngôn 和hòa 位vị 此thử 三tam 之chi 上thượng 皆giai 有hữu 順thuận 生sanh 一nhất 切thiết 心tâm 所sở 㓛# 能năng 作tác 用dụng 名danh 為vi 變biến 異dị 謂vị 此thử 三tam 法pháp 居cư 種chủng 子tử 時thời 及cập 未vị 合hợp 前tiền 皆giai 無vô 順thuận 生sanh 心tâm 所sở 作tác 用dụng 於ư 三tam 合hợp 位vị 㓛# 能năng 乃nãi 生sanh 既ký 與dữ 前tiền 殊thù 說thuyết 名danh 變biến 異dị 變biến 異dị 即tức 是thị 三tam 體thể 上thượng 用dụng 正chánh 解giải 變biến 異dị 體thể 即tức 三tam 法pháp 。

○# 受thọ 謂vị 領lãnh 納nạp 順thuận 違vi 俱câu 非phi 境cảnh 相tướng 為vi 性tánh 。

瑜du 伽già 云vân 受thọ 為vi 何hà 業nghiệp 謂vị 愛ái 生sanh 所sở 待đãi 為vi 業nghiệp 倫luân 解giải 云vân 謂vị 境cảnh 界giới 等đẳng 愛ái 皆giai 由do 受thọ 後hậu 方phương 生sanh 。

○# 能năng 起khởi 合hợp 離ly 非phi 二nhị 欲dục 故cố 。

疏sớ/sơ 云vân 解giải 起khởi 愛ái 為vi 業nghiệp 謂vị 於ư 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 未vị 得đắc 希hy 合hợp 已dĩ 得đắc 復phục 有hữu 不bất 乖quai 離ly 欲dục 於ư 苦khổ 未vị 得đắc 有hữu 不bất 合hợp 欲dục 已dĩ 得đắc 之chi 中trung 有hữu 乖quai 離ly 欲dục 欲dục 者giả 欣hân 求cầu 即tức 通thông 三tam 性tánh 此thử 業nghiệp 可khả 通thông 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 。 今kim 唯duy 依y 無vô 明minh 觸xúc 所sở 生sanh 受thọ 說thuyết 此thử 唯duy 是thị 愛ái 依y 染nhiễm 分phần/phân 說thuyết 如như 緣duyên 起khởi 中trung 受thọ 緣duyên 愛ái 故cố 有hữu 漏lậu 受thọ 能năng 為vi 愛ái 之chi 緣duyên 故cố 。

○# 想tưởng 謂vị 於ư 境cảnh 取thủ 像tượng 為vi 性tánh 。

瑜du 伽già 云vân 想tưởng 為vi 何hà 業nghiệp 謂vị 於ư 所sở 緣duyên 令linh 心tâm 彩thải 畫họa 言ngôn 說thuyết 為vi 業nghiệp 疏sớ/sơ 云vân 體thể 性tánh 可khả 知tri 言ngôn 施thi 設thiết 者giả 安an 立lập 之chi 異dị 名danh 建kiến 立lập 發phát 起khởi 。 者giả 亦diệc 名danh 施thi 設thiết 明minh 詮thuyên 道đạo 収thâu 發phát 起khởi 義nghĩa 也dã 。

○# 名danh 言ngôn 為vi 業nghiệp 。

次thứ 下hạ 論luận 云vân 謂vị 要yếu 安an 立lập 境cảnh 分phần/phân 齋trai 相tương/tướng 方phương 能năng 隨tùy 起khởi 種chủng 種chủng 名danh 言ngôn (# 文văn )# 此thử 中trung 安an 立lập 以dĩ 下hạ 釋thích 此thử 論luận 文văn 疏sớ/sơ 文văn 也dã 謂vị 此thử 中trung 安an 立lập 取thủ 像tượng 異dị 名danh 今kim 文văn 疏sớ/sơ 全toàn 文văn 也dã 次thứ 下hạ 云vân 此thử 業nghiệp 但đãn 是thị 意ý 俱câu 之chi 想tưởng 餘dư 識thức 俱câu 想tưởng 不bất 起khởi 名danh 故cố 設thiết 踈sơ 起khởi 名danh 無vô 失thất 者giả 第đệ 八bát 識thức 想tưởng 如như 何hà 起khởi 名danh 由do 此thử 故cố 知tri 此thử 業nghiệp 不bất 遍biến 義nghĩa 燈đăng 云vân 問vấn 想tưởng 既ký 施thi 設thiết 名danh 言ngôn 為vi 業nghiệp 何hà 非phi 語ngữ 因nhân 答đáp 淮hoài 雜tạp 集tập 論luận 說thuyết 為vi 隨tùy 說thuyết 因nhân 非phi 語ngữ 加gia 行hành 由do 想tưởng 境cảnh 像tượng 方phương 立lập 名danh 言ngôn 此thử [執/力]# 用dụng 踈sơ 尋tầm 伺tứ 用dụng 親thân 正chánh 起khởi 語ngữ 故cố 說thuyết 為vi 語ngữ 行hành 。

○# 思tư 謂vị 令linh 心tâm 造tạo 作tác 為vi 性tánh 。

疏sớ/sơ 無vô 釋thích 演diễn 秘bí 云vân 問vấn 性tánh 業nghiệp 何hà 別biệt 答đáp 性tánh 但đãn 令linh 作tác 業nghiệp 伇# 令linh 作tác 單đơn 重trọng/trùng 廣quảng 畧lược 行hành 相tương/tướng 有hữu 異dị 同đồng 學học 云vân 單đơn 廣quảng 立lập 性tánh 重trọng/trùng 略lược 為vi 業nghiệp 謂vị 不bất 具cụ 駈khu 役dịch 曰viết 單đơn 今kim 解giải 云vân 性tánh 不bất 具cụ 駈khu 役dịch 造tạo 作tác 故cố 云vân 單đơn 業nghiệp 加gia 伇# 心tâm 故cố 云vân 重trọng/trùng 也dã 性tánh 總tổng 不bất 顯hiển 三tam 性tánh 廣quảng 談đàm 造tạo 作tác 故cố 云vân 廣quảng 業nghiệp 別biệt 別biệt 分phần/phân 取thủ 分phần/phân 位vị 善thiện 性tánh 時thời 駈khu 入nhập 善thiện 性tánh 造tạo 作tác 即tức 其kỳ 時thời 令linh 心tâm 善thiện 作tác 一nhất 分phân 為vi 業nghiệp 故cố 云vân 略lược 也dã 。

○# 善thiện 等đẳng 之chi 因nhân 等đẳng 。

疏sớ/sơ 三tam 未vị 文văn 也dã 全toàn 文văn 云vân 瑜du 伽già 論luận 第đệ 三tam 卷quyển 說thuyết 即tức 此thử 邪tà 正chánh 俱câu 相tương 違vi 行hành 因nhân 相tương/tướng 由do 思tư 了liễu 別biệt 謂vị 邪tà 正chánh 行hạnh 即tức 身thân 諸chư 業nghiệp 此thử 行hành 之chi 因nhân 即tức 善thiện 惡ác 境cảnh 由do 了liễu 此thử 境cảnh 相tướng 故cố 思tư 作tác 諸chư 業nghiệp 起khởi 善thiện 惡ác 等đẳng 事sự 。

○# 有hữu 尋tầm 等đẳng 三tam 地địa 。

演diễn 秘bí 曰viết 按án 彼bỉ 論luận 云vân 此thử 中trung 欲dục 界giới 及cập 色sắc 界giới 。 初sơ 靜tĩnh 慮lự 除trừ 靜tĩnh 慮lự 中trung 間gian 若nhược 定định 若nhược 生sanh 名danh 有hữu 尋tầm 有hữu 伺tứ 。 地địa 即tức 靜tĩnh 慮lự 中trung 間gian 若nhược 定định 若nhược 生sanh 名danh 無vô 尋tầm 唯duy 伺tứ 地địa 隨tùy 一nhất 有hữu 情tình 。 由do 修tu 此thử 故cố 得đắc 為vi 大đại 梵Phạm 從tùng 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 餘dư 有hữu 色sắc 界giới 及cập 無vô 色sắc 。 界giới 全toàn 名danh 無vô 尋tầm 無vô 伺tứ 。 地địa (# 文văn )# 無vô 尋tầm 無vô 伺tứ 。 等đẳng 諸chư 師sư 異dị 釋thích 如như 倫luân 記ký 第đệ 二nhị 上thượng 說thuyết 有hữu 說thuyết 大đại 梵Phạm 名danh 中trung 間gian 禪thiền 尋tầm 伺tứ 中trung 間gian 故cố 也dã 。

○# 別biệt 境cảnh 五ngũ 者giả 。

對đối 法pháp 疏sớ/sơ 云vân 所sở 緣duyên 事sự 境cảnh 多đa 不bất 同đồng 故cố 能năng 有hữu 別biệt 境cảnh 立lập 別biệt 境cảnh 名danh 。

○# 欲dục 謂vị 於ư 所sở 樂lạc 境cảnh 希hy 望vọng 為vi 性tánh 。

疏sớ/sơ 云vân 所sở 樂lạc 者giả 謂vị 欲dục 觀quán 境cảnh 不bất 但đãn 求cầu 彼bỉ 若nhược 合hợp 若nhược 離ly 但đãn 欲dục 行hành 意ý 隨tùy 何hà 識thức 欲dục 觀quán 等đẳng 者giả 皆giai 有hữu 欲dục 生sanh 唯duy 前tiền 六lục 識thức 或hoặc 唯duy 第đệ 六lục 七thất 八bát 因nhân 中trung 無vô 作tác 意ý 欲dục 觀quán 任nhậm 運vận 起khởi 故cố 七thất 八bát 二nhị 識thức 全toàn 及cập 六lục 識thức 異dị # 心tâm 等đẳng 一nhất 分phần/phân 但đãn 隨tùy 因nhân 境cảnh [執/力]# 力lực 任nhậm 運vận 緣duyên 者giả 全toàn 無vô 欲dục 起khởi 餘dư 皆giai 欲dục 生sanh 。

○# 勤cần 依y 為vi 業nghiệp 。

對đối 法pháp 疏sớ/sơ 述thuật 曰viết 此thử 說thuyết 善thiện 業nghiệp 生sanh 正chánh 勤cần 故cố 問vấn 勤cần 即tức 精tinh 進tấn 善thiện 十thập 一nhất 一nhất 數số 也dã 故cố 唯duy 善thiện 性tánh 然nhiên 欲dục 通thông 三tam 性tánh 何hà 云vân 唯duy 善thiện 性tánh 所sở 依y 對đối 法pháp 第đệ 十thập 等đẳng 皆giai 云vân 信tín 為vi 欲dục 依y 欲dục 為vi 精tinh 進tấn 依y 即tức 入nhập 佛Phật 法Pháp 次thứ 第đệ 依y 然nhiên 既ký 通thông 三tam 性tánh 即tức 唯duy 善thiện 欲dục 為vi 依y 。

○# 若nhược 不bất 欲dục 觀quán 。

有hữu 云vân 以dĩ 下hạ 顯hiển 七thất 八bát 全toàn 分phần/phân 六lục 識thức 少thiểu 分phần 無vô 欲dục 次thứ 上thượng 疏sớ/sơ 文văn 思tư 淮hoài 可khả 知tri 。

○# 二nhị 勝thắng 解giải 。

對đối 法pháp 疏sớ/sơ 云vân 決quyết 定định 事sự 者giả 顯hiển 此thử 所sở 緣duyên 不bất 定định 境cảnh 等đẳng 不bất 生sanh 故cố 。

○# 印ấn 持trì 為vi 性tánh 。

又hựu 云vân 印ấn 謂vị 印ấn 可khả 是thị 事sự 必tất 爾nhĩ 。 持trì 謂vị 決quyết 了liễu 不bất 猶do 預dự 故cố 。

○# 謂vị 邪tà 正chánh 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 此thử 勝thắng 解giải 由do 邪tà 教giáo 邪tà 理lý 邪tà 證chứng 等đẳng 力lực 或hoặc 正chánh 教giáo 等đẳng 力lực 或hoặc 非phi 邪tà 正chánh 教giáo 理lý 證chứng 力lực 於ư 所sở 取thủ 境cảnh 審thẩm 決quyết 印ấn 持trì 此thử 事sự 如như 是thị 非phi 如như 是thị 以dĩ 生sanh 勝thắng 解giải 或hoặc 教giáo 者giả 教giáo 示thị 或hoặc 是thị 言ngôn 說thuyết 但đãn 由do 轉chuyển 習tập 。

○# 理lý 者giả 。

有hữu 此thử 道Đạo 理lý 非phi 謂vị 四Tứ 諦Đế 真chân 實thật 理lý 也dã 即tức 攝nhiếp 一nhất 切thiết 事sự 及cập 真chân 理lý 謂vị 此thử 木mộc 是thị 木mộc 之chi 理lý 等đẳng 。

○# 證chứng 者giả 。

即tức 修tu 禪thiền 定định 或hoặc 諸chư 識thức 現hiện 量lượng 等đẳng 心tâm 能năng 審thẩm 決quyết 者giả 皆giai 有hữu 勝thắng 解giải 由do 此thử 道Đạo 理lý 。 生sanh 印ấn 可khả 故cố 更cánh 有hữu 異dị 緣duyên 不bất 能năng 引dẫn 。 轉chuyển 令linh 此thử 心tâm 中trung 更cánh 生sanh 疑nghi 惑hoặc 。

○# 三tam 念niệm 。

瑜du 伽già 云vân 念niệm 謂vị 於ư 久cửu 所sở 思tư 所sở 作tác 所sở 說thuyết 記ký 憶ức 為vi 業nghiệp 疏sớ/sơ 云vân 四tứ 法pháp 迹tích 念niệm 是thị 定định 因nhân 倫luân 云vân 四tứ 法pháp 迹tích 者giả 如như 對đối 法pháp 說thuyết 無vô 貪tham 無vô 瞋sân 念niệm 之chi 與dữ 定định 彼bỉ 為vi 三tam 學học 所sở 依y 法pháp 迹tích 無vô 貪tham 無vô 瞋sân 為vi 戒giới 所sở 依y 念niệm 與dữ 定định 為vi 依y 定định 與dữ 慧tuệ 為vi 依y 。

○# 數số 憶ức 持trì 曾tằng 所sở 受thọ 境cảnh 。

對đối 法pháp 疏sớ/sơ 云vân 此thử 顯hiển 法pháp 迹tích 三tam 學học 之chi 依y 故cố 能năng 生sanh 定định 於ư 曾tằng 未vị 受thọ 體thể 類loại 境cảnh 中trung 設thiết 曾tằng 所sở 受thọ 不bất 能năng 明minh 記ký 亦diệc 無vô 念niệm 起khởi 疏sớ/sơ 云vân 重trọng/trùng 釋thích 業nghiệp 用dụng 令linh 心tâm 明minh 記ký 此thử 生sanh 定định 者giả 由do 多đa 增tăng 故cố 定định 專chuyên 注chú 故cố 即tức 唯duy 善thiện 念niệm 生sanh 正chánh 定định 故cố 若nhược 散tán 心tâm 念niệm 非phi 必tất 生sanh 定định 。

疏sớ/sơ 云vân 能năng 生sanh 智trí 有hữu 此thử 多đa 分phần 言ngôn 或hoặc 淨tịnh 分phần/phân 說thuyết 非phi 謂vị 一nhất 切thiết 即tức 如như 定định 後hậu 起khởi 癡si 心tâm 故cố 。

○# 謂vị 觀quán 德đức 失thất 至chí 決quyết 擇trạch 智trí 生sanh 。

疏sớ/sơ 云vân 心tâm 專chuyên 一nhất 境cảnh 依y 教giáo 而nhi 緣duyên 證chứng 解giải 所sở 緣duyên 心tâm 便tiện 明minh 淨tịnh 由do 斯tư 遂toại 有hữu 無vô 漏lậu 智trí 生sanh 能năng 知tri 所sở 緣duyên 德đức 失thất 等đẳng 相tương/tướng 約ước 四tứ 法pháp 迹tích 定định 能năng 生sanh 智trí 非phi 定định 須tu 然nhiên 。

○# 不bất 爾nhĩ 見kiến 道đạo 至chí 應ưng 無vô 等đẳng 持trì 。

疏sớ/sơ 云vân 其kỳ 相tương 見kiến 道đạo 為vi 十thập 六lục 心tâm 觀quán 境cảnh 應ưng 無vô 等đẳng 持trì 以dĩ 要yếu 前tiền 後hậu 唯duy 緣duyên 一nhất 境cảnh 故cố 彼bỉ 一nhất 一nhất 念niệm 皆giai 注chú 其kỳ 心tâm 於ư 一nhất 境cảnh 轉chuyển 深thâm 取thủ 所sở 緣duyên 故cố 有hữu 定định 。

○# 惠huệ 謂vị 於ư 至chí 斷đoạn 疑nghi 為vi 業nghiệp 。

疏sớ/sơ 云vân 此thử 說thuyết 勝thắng 惠huệ 故cố 言ngôn 斷đoạn 疑nghi 疑nghi 心tâm 俱câu 時thời 亦diệc 有hữu 惠huệ 故cố 。

○# 謂vị 觀quán 德đức 失thất 。

以dĩ 下hạ 釋thích 業nghiệp 義nghĩa 。

對đối 法pháp 疏sớ/sơ 述thuật 曰viết 謂vị 觀quán 德đức 失thất 俱câu 非phi 境cảnh 中trung 由do 慧tuệ 推thôi 求cầu 得đắc 決quyết 定định 故cố 於ư 非phi 觀quán 境cảnh 愚ngu 昧muội 心tâm 中trung 無vô 蕳# 擇trạch 故cố 惠huệ 便tiện 不bất 起khởi 。

○# 多đa 分phần 不bất 同đồng 。

唯duy 識thức 義nghĩa 章chương 私tư 記ký 云vân 欲dục 勝thắng 解giải 念niệm 各các 轉chuyển 別biệt 別biệt 境cảnh 定định 轉chuyển 惠huệ 境cảnh 是thị 少thiểu 分phần 也dã 。

○# 善thiện 十thập 一nhất 。

解giải 云vân 此thử 十thập 一nhất 有hữu 隨tùy 一nhất 起khởi 皆giai 同đồng 時thời 起khởi 但đãn 如như 欲dục 界giới 非phi 定định 地địa 故cố 無vô 輕khinh 安an 。

○# 信tín 謂vị 於ư 實thật 至chí 為vi 性tánh 。

疏sớ/sơ 云vân 實thật 德đức 能năng 三tam 是thị 信tín 依y 所sở 是thị 境cảnh 第đệ 七thất 深thâm 忍nhẫn 樂nhạo 欲dục 是thị 信tín 因nhân 果quả 心tâm 淨tịnh 為vi 性tánh 正chánh 顯hiển 自tự 體thể 有hữu 云vân 問vấn 忍nhẫn 樂nhạo 欲dục 者giả 一nhất 向hướng 信tín 因nhân 果quả 信tín 處xứ 都đô 為vi 無vô 此thử 相tương/tướng 耶da 為vi 信tín 心tâm 所sở 行hành 相tương/tướng 有hữu 此thử 義nghĩa 耶da 答đáp 有hữu 此thử 義nghĩa 但đãn 信tín 行hành 相tương/tướng 處xứ 都đô 無vô 忍nhẫn 樂nhạo/nhạc/lạc 相tương/tướng 唯duy 信tín 心tâm 所sở 行hành 相tương/tướng 難nạn/nan 顯hiển 故cố 約ước 因nhân 果quả 談đàm 信tín 依y 處xứ 者giả 裏lý 書thư 云vân 實thật 德đức 能năng 是thị 信tín 依y 處xứ 是thị 境cảnh 第đệ 七thất 又hựu 云vân 此thử 三tam 為vi 境cảnh 方phương 生sanh 。

○# 對đối 治trị 不bất 信tín 樂nhạo 善thiện 為vi 業nghiệp 。

疏sớ/sơ 云vân 此thử 明minh 業nghiệp 用dụng 顯hiển 揚dương 說thuyết 有hữu 五ngũ 業nghiệp 然nhiên 治trị 不bất 信tín 初sơ 與dữ 此thử 同đồng 此thử 言ngôn 樂nhạo/nhạc/lạc 善thiện 即tức 彼bỉ 四tứ 種chủng 能năng 得đắc 菩Bồ 提Đề 。 資tư 糧lương 滿mãn 故cố 利lợi 益ích 自tự 他tha 。 故cố 趣thú 善thiện 道đạo 增tăng 長trưởng 信tín 。

○# 一nhất 信tín 實thật 有hữu 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 謂vị 於ư 一nhất 切thiết 。 法pháp 若nhược 事sự 若nhược 理lý 信tín 忍nhẫn 皆giai 是thị 對đối 法pháp 云vân 於ư 實thật 有hữu 體thể 起khởi 忍nhẫn 可khả 信tín 對đối 法pháp 疏sớ/sơ 云vân 成thành 唯duy 識thức 說thuyết 信tín 別biệt 有hữu 三tam 一nhất 信tín 實thật 有hữu 謂vị 於ư 諸chư 法pháp 。 實thật 事sự 理lý 中trung 深thâm 信tín 忍nhẫn 故cố 即tức 此thử 論luận 說thuyết 有hữu 體thể 忍nhẫn 可khả 若nhược 諦đế 非phi 諦đế 諸chư 法pháp 之chi 中trung 。 皆giai 信tín 忍nhẫn 可khả 名danh 信tín 有hữu 體thể 此thử 言ngôn 意ý 顯hiển 設thiết 信tín 空không 無vô 亦diệc 生sanh 信tín 故cố 非phi 唯duy 緣duyên 有hữu 始thỉ 方phương 有hữu 信tín 舉cử 信tín 忍nhẫn 因nhân 顯hiển 信tín 自tự 體thể 故cố 名danh 忍nhẫn 可khả 二nhị 信tín 有hữu 德đức 謂vị 於ư 三Tam 寶Bảo 真chân 淨tịnh 德đức 中trung 深thâm 信tín 樂nhạo 故cố 即tức 此thử 論luận 說thuyết 有hữu 德đức 清thanh 淨tịnh 若nhược 德đức 若nhược 非phi 德đức 令linh 心tâm 清thanh 淨tịnh 。 皆giai 有hữu 信tín 生sanh 不bất 唯duy 有hữu 德đức 始thỉ 方phương 有hữu 信tín 不bất 爾nhĩ 若nhược 信tín 外ngoại 道đạo 無vô 德đức 信tín 應ưng 不bất 起khởi 唯duy 識thức 說thuyết 此thử 深thâm 信tín 樂nhạo 故cố 亦diệc 舉cử 欲dục 界giới 顯hiển 信tín 自tự 性tánh 今kim 以dĩ 信tín 體thể 於ư 德đức 境cảnh 生sanh 故cố 言ngôn 清thanh 淨tịnh 亦diệc 不bất 相tương 違vi 。 三tam 信tín 有hữu 能năng 謂vị 於ư 諸chư 善thiện 深thâm 信tín 有hữu 力lực 能năng 得đắc 能năng 成thành 起khởi 希hy 望vọng 故cố 即tức 此thử 論luận 說thuyết 有hữu 能năng 希hy 望vọng 有hữu 能năng 無vô 能năng 希hy 望vọng 修tu 斷đoạn 皆giai 有hữu 信tín 生sanh 非phi 要yếu 有hữu 能năng 方phương 有hữu 信tín 起khởi 不bất 爾nhĩ 信tín 諸chư 惡ác 是thị 可khả 斷đoạn 法pháp 應ưng 信tín 不bất 生sanh 舉cử 信tín 欲dục 果quả 顯hiển 信tín 自tự 性tánh 故cố 言ngôn 希hy 望vọng 。

○# 由do 斯tư 對đối 治trị 至chí 。 世thế 出xuất 世thế 善thiện 。

疏sớ/sơ 云vân 正chánh 治trị 不bất 信tín 彼bỉ 實thật 事sự 等đẳng 能năng 起khởi 愛ái 樂nhạo 於ư 無vô 為vi 證chứng 有hữu 為vi 善thiện 修tu 故cố 是thị 信tín 業nghiệp 等đẳng 。

○# 此thử 性tánh 澄trừng 清thanh 至chí 立lập 心tâm 淨tịnh 名danh 。

疏sớ/sơ 云vân 此thử 信tín 體thể 澄trừng 清thanh 能năng 淨tịnh 心tâm 等đẳng 餘dư 心tâm 心tâm 所sở 法pháp 。 但đãn 相tương 應ứng 善thiện 此thử 等đẳng 十thập 一nhất 是thị 自tự 性tánh 善thiện 彼bỉ 相tương 應ứng 故cố 體thể 非phi 善thiện 非phi 不bất 善thiện 由do 此thử 信tín 等đẳng 俱câu 故cố 心tâm 等đẳng 方phương 善thiện 故cố 此thử 淨tịnh 信tín 能năng 淨tịnh 心tâm 等đẳng 依y 依y 士sĩ 釋thích 又hựu 慙tàm 等đẳng 十thập 法pháp 體thể 性tánh 雖tuy 善thiện 體thể 非phi 淨tịnh 相tương/tướng 此thử 淨tịnh 為vi 相tương/tướng 故cố 名danh 為vi 信tín 唯duy 信tín 能năng 淨tịnh 餘dư 皆giai 所sở 淨tịnh 故cố 。

○# 勇dũng 悍hãn 為vi 性tánh 。

對đối 法pháp 疏sớ/sơ 云vân 彼bỉ 善thiện 惡ác 品phẩm 勤cần 所sở 對đối 境cảnh 此thử 言ngôn 心tâm 勇dũng 即tức 勤cần 之chi 果quả 各các 據cứ 一nhất 義nghĩa 理lý 不bất 相tương 違vi 疏sớ/sơ 云vân 勇dũng 而nhi 無vô 惰nọa 自tự 策sách 發phát 也dã 悍hãn 而nhi 無vô 懼cụ 耐nại 勞lao 倦quyện 。

○# 滿mãn 善thiện 。

疏sớ/sơ 云vân 通thông 三tam 乘thừa 究cứu 竟cánh 果quả 位vị 或hoặc 作tác 善thiện 事sự 圓viên 了liễu 名danh 滿mãn 能năng 滿mãn 善thiện 故cố 非phi 要yếu 聖thánh 果Quả 。

○# 勇dũng 表biểu 勝thắng 進tiến 至chí 蕳# 淨tịnh 無vô 記ký 。

疏sớ/sơ 云vân 若nhược 唯duy 言ngôn 勤cần 三tam 性tánh 之chi 法pháp 俱câu 可khả 勤cần 苦khổ 然nhiên 此thử 中trung 言ngôn 何hà 性tánh 所sở 攝nhiếp (# 文văn )# 通thông 此thử 問vấn 疏sớ/sơ 云vân 勇dũng 表biểu 念niệm 念niệm 高cao 勝thắng 非phi 如như 染nhiễm 法pháp 設thiết 雖tuy 增tăng 長trưởng 望vọng 諸chư 善thiện 品phẩm 皆giai 名danh 為vi 退thoái 亦diệc 不bất 名danh 進tiến 無vô 益ích 進tiến 故cố 進tiến 謂vị 進tiến 成thành 聖thánh 者giả 身thân 故cố 悍hãn 表biểu 精tinh 純thuần 蕳# 四tứ 無vô 記ký 無vô 覆phú 淨tịnh 也dã 彼bỉ 雖tuy 加gia 行hành 作tác 意ý 修tu 習tập 而nhi 非phi 精tinh 純thuần 不bất 應ưng 正chánh 理lý 故cố 不bất 名danh 精tinh 。

○# 依y 自tự 法pháp 力lực 。

疏sớ/sơ 云vân 於ư 自tự 身thân 生sanh 自tự 尊tôn 愛ái 增tăng 上thượng 於ư 法pháp 生sanh 賞thưởng 重trọng/trùng 增tăng 上thượng 二nhị 種chủng 力lực 故cố 崇sùng 賢hiền 重trọng/trùng 善thiện 羞tu 耻sỉ 過quá 惡ác 謂vị 作tác 是thị 意ý 言ngôn 義nghĩa 如như 是thị 身thân 乃nãi 作tác 諸chư 惡ác 彼bỉ 法pháp 甚thậm 好hảo/hiếu 須tu 依y 用dụng 之chi 。

○# 崇sùng 重trọng/trùng 賢hiền 善thiện 。

疏sớ/sơ 云vân 於ư 有hữu 賢hiền 德đức 者giả 若nhược 凡phàm 若nhược 聖thánh 。 而nhi 生sanh 崇sùng 敬kính 於ư 一nhất 切thiết 有hữu 。 漏lậu 無vô 漏lậu 善thiện 法Pháp 。 而nhi 生sanh 崇sùng 重trọng/trùng 。

○# 依y 世thế 間gian 力lực 。

疏sớ/sơ 云vân 為vi 世thế 人nhân 所sở 訶ha 自tự 猒# 於ư 惡ác 染nhiễm 已dĩ 二nhị 增tăng 上thượng 力lực 。

○# 三tam 有hữu 。

對đối 法pháp 疏sớ/sơ 云vân 有hữu 謂vị 三tam 有hữu 即tức 三tam 界giới 果quả 具cụ 謂vị 資tư 具cụ 即tức 三tam 有hữu 因nhân 緣duyên 生sanh 。 三tam 有hữu 皆giai 名danh 有hữu 具cụ 染nhiễm 緣duyên 無vô 漏lậu 亦diệc 有hữu 具cụ 攝nhiếp 。

○# 作tác 善thiện 為vi 業nghiệp 。

有hữu 義nghĩa 問vấn 善thiện 者giả 不bất 過quá 三tam 善thiện 根căn 今kim 具cụ 修tu 三tam 善thiện 根căn 耶da 答đáp 非phi 具cụ 修tu 於ư 五ngũ 欲dục 境cảnh 。 生sanh 猒# 離ly 心tâm 為vi 無vô 貪tham 正chánh 善thiện 今kim 修tu 此thử 一nhất 善thiện 云vân 作tác 善thiện 耳nhĩ 。

○# 於ư 苦khổ 苦khổ 具cụ 。

述thuật 曰viết 有hữu 情tình 苦khổ 者giả 三tam 界giới 行hành 苦khổ 或hoặc 苦khổ 懷hoài 苦khổ 唯duy 舉cử 有hữu 情tình 顯hiển 勝thắng 瞋sân 諸chư 增tăng 疾tật 滅diệt 道đạo 亦diệc 生sanh 瞋sân 故cố 不bất 爾nhĩ 無vô 瞋sân 翻phiên 成thành 境cảnh 便tiện 言ngôn 苦khổ 具cụ 者giả 謂vị 三tam 苦khổ 因nhân 緣duyên 無vô 為vi 等đẳng 有hữu 無vô 瞋sân 故cố 或hoặc 無vô 貪tham 瞋sân 言ngôn 有hữu 等đẳng 者giả 待đãi 有hữu 等đẳng 立lập 非phi 要yếu 緣duyên 彼bỉ 如như 前tiền 慙tàm 愧quý 觀quán 善thiện 惡ác 立lập 不bất 爾nhĩ 此thử 二nhị 應ưng 不bất 遍biến 善thiện 疏sớ/sơ 云vân 貪tham 通thông 三tam 界giới 發phát 業nghiệp 潤nhuận 生sanh 。 總tổng 說thuyết 有hữu 有hữu 具cụ 瞋sân 唯duy 欲dục 界giới 發phát 業nghiệp 力lực 勝thắng 故cố 云vân 於ư 苦khổ 苦khổ 具cụ 。

○# 七thất 無vô 癡si 。

倫luân 記ký 云vân 若nhược 依y 對đối 法pháp 第đệ 一nhất 卷quyển 云vân 無vô 癡si 者giả 所sở 謂vị 生sanh 得đắc 聞văn 思tư 修tu 慧tuệ 。 決quyết 擇trạch 為vi 體thể 惡ác 心tâm 不bất 許hứa 為vi 業nghiệp 。

○# 對đối 治trị 惽hôn 沉trầm 。

疏sớ/sơ 云vân 此thử 正chánh 對đối 治trị 惽hôn 沉trầm 一nhất 法pháp 然nhiên 對đối 法pháp 說thuyết 除trừ 一nhất 切thiết 障chướng 乃nãi 至chí 彼bỉ 約ước 通thông 障chướng 此thử 約ước 別biệt 障chướng 以dĩ 惽hôn 沉trầm 是thị 無vô 堪kham 任nhậm 性tánh 安an 是thị 堪kham 任nhậm 故cố 唯duy 除trừ 彼bỉ 。

○# 離ly 重trọng/trùng 。

重trọng/trùng 謂vị 麤thô 重trọng/trùng 即tức 種chủng 子tử 令linh 身thân 麤thô 重trọng/trùng 故cố 須tu 除trừ 也dã 。

○# 不bất 放phóng 逸dật 。

對đối 法pháp 疏sớ/sơ 述thuật 曰viết 正chánh 勤cần 等đẳng 四tứ 不bất 放phóng 逸dật 所sở 依y 善thiện 根căn 策sách 發phát 修tu 斷đoạn 勝thắng 故cố 修tu 善thiện 防phòng 惡ác 顯hiển 此thử 㓛# 能năng 此thử 說thuyết 通thông 業nghiệp 。

○# 非phi 別biệt 有hữu 體thể 用dụng 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 此thử 非phi 別biệt 有hữu 體thể 離ly 彼bỉ 四tứ 法pháp 無vô 異dị 相tướng 故cố 。 體thể 性tánh 無vô 別biệt 無vô 別biệt 用dụng 故cố 作tác 用dụng 不bất 殊thù 雙song 成thành 無vô 別biệt 體thể 用dụng 也dã 。

疏sớ/sơ 云vân 問vấn 信tín 等đẳng 十thập 法pháp 皆giai 有hữu 防phòng 惡ác 修tu 善thiện 之chi 能năng 何hà 故cố 唯duy 於ư 四tứ 法pháp 立lập 也dã 其kỳ 餘dư 六lục 法pháp 而nhi 方phương 彼bỉ 四tứ [執/力]# 用dụng 微vi 而nhi 且thả 劣liệt 故cố 何hà 謂vị 為vi 劣liệt 此thử 四tứ 法pháp 中trung 三tam 法pháp 為vi 根căn 精tinh 進tấn 遍biến 策sách 一nhất 切thiết 能năng 斷đoạn 能năng 修tu 善thiện 心tâm 彼bỉ 餘dư 六lục 法pháp 非phi 根căn 及cập 遍biến 策sách 故cố 非phi 不bất 放phóng 逸dật 之chi 依y 即tức 非phi 勝thắng 也dã 。

○# 行hành 捨xả 謂vị 精tinh 進tấn 等đẳng 。

論luận 云vân 謂vị 即tức 四tứ 法pháp 令linh 心tâm 遠viễn 離ly 掉trạo 舉cử 等đẳng 障chướng 靜tĩnh 住trụ 名danh 捨xả 。

○# 對đối 治trị 掉trạo 舉cử 。

疏sớ/sơ 云vân 此thử 間gian 據cứ 別biệt 障chướng 掉trạo 舉cử 等đẳng 取thủ 餘dư 法pháp 不bất 同đồng 乃nãi 至chí 對đối 法pháp 第đệ 一nhất 明minh 通thông 能năng 治trị 一nhất 切thiết 法pháp 也dã 。

○# 離ly 沉trầm 沒một 等đẳng 。

述thuật 曰viết 此thử 即tức 別biệt 釋thích 沉trầm 沒một 等đẳng 者giả 釋thích 前tiền 所sở 治trị 襍tập 染nhiễm 相tướng 違vi 由do 捨xả 平bình 等đẳng 離ly 沉trầm 掉trạo 故cố 冣# 初sơ 證chứng 得đắc 心tâm 平bình 等đẳng 性tánh 唯duy 識thức 說thuyết 業nghiệp 對đối 除trừ 掉trạo 舉cử 由do 捨xả 寂tịch 靜tĩnh 行hành 正chánh 別biệt 治trị 此thử 說thuyết 通thông 障chướng 故cố 言ngôn 離ly 沉trầm 然nhiên 所sở 等đẳng 中trung 亦diệc 兼kiêm 掉trạo 舉cử 惽hôn 沉trầm 掉trạo 舉cử 通thông 障chướng 捨xả 故cố 。

○# 遠viễn 離ly 加gia 行hành 次thứ 心tâm 正chánh 直trực 。

又hựu 云vân 心tâm 其kỳ 障chướng 已dĩ 除trừ 不bất 由do 勉miễn 勵lệ 但đãn 順thuận 前tiền 轉chuyển 無vô 高cao 無vô 下hạ 。 故cố 心tâm 正chánh 直trực 。

○# 無vô 㓛# 用dụng 。

又hựu 云vân 善thiện 心tâm 相tương 續tục 。 不bất 盧lô 染nhiễm 生sanh 任nhậm 運vận 恆hằng 時thời 住trụ 無vô 㓛# 用dụng 疏sớ/sơ 云vân 加gia 行hành 者giả 作tác 意ý 加gia 行hành 乃nãi 名danh 分phân 別biệt 離ly 作tác 意ý 分phân 別biệt 。 故cố 其kỳ 心tâm 正chánh 直trực 。

○# 若nhược 夫phu 無vô 瞋sân 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 理lý 實thật 無vô 瞋sân 體thể 是thị 實thật 有hữu 不phủ 。 害hại 依y 無vô 瞋sân 一nhất 分phần/phân 拔bạt 苦khổ 之chi 義nghĩa 勝thắng 故cố 假giả 立lập 不bất 害hại 。

○# 為vi 顯hiển 慈từ 悲bi 二nhị 相tương/tướng 別biệt 故cố 。

此thử 通thông 難nạn/nan 文văn 也dã 文văn 云vân 問vấn 何hà 不bất 於ư 無vô 貪tham 等đẳng 上thượng 建kiến 立lập 答đáp 為vi 顯hiển 㓛# 德đức 中trung 慈từ 悲bi 二nhị 相tương/tướng 別biệt 故cố 依y 無vô 瞋sân 假giả 立lập 不bất 依y 無vô 貪tham 等đẳng 。

○# 利lợi 樂lạc 有hữu 情tình 。 彼bỉ 二nhị 勝thắng 故cố 。

此thử 文văn 亦diệc 通thông 難nạn/nan 全toàn 文văn 云vân 問vấn 諸chư 㓛# 德đức 等đẳng 如như 勝thắng 處xứ 等đẳng 亦diệc 以dĩ 無vô 貪tham 為vi 性tánh 何hà 以dĩ 善thiện 中trung 不bất 依y 無vô 貪tham 之chi 上thượng 為vi 顯hiển 㓛# 德đức 別biệt 故cố 別biệt 立lập 一nhất 假giả 法pháp 也dã 答đáp 一nhất 切thiết 㓛# 德đức 依y 聖thánh 人nhân 勝thắng 於ư 聖thánh 人nhân 身thân 佛Phật 為vi 最tối 勝thắng 佛Phật 身thân 中trung 利lợi 樂lạc 有hữu 情tình 。 勝thắng 利lợi 樂lạc 之chi 中trung 慈từ 悲bi 二nhị 種chủng 最tối 勝thắng 為vi 顯hiển 極cực 勝thắng 㓛# 德đức 別biệt 故cố 依y 無vô 瞋sân 立lập 不bất 害hại 非phi 無vô 貪tham 等đẳng 。

○# 貪tham 謂vị 於ư 有hữu 有hữu 具cụ 。

疏sớ/sơ 云vân 於ư 有hữu 者giả 謂vị 後hậu 有hữu 即tức 唯duy 異dị # 三tam 有hữu 果quả 也dã 有hữu 具cụ 者giả 即tức 中trung 有hữu 並tịnh 煩phiền 惱não 業nghiệp 及cập 器khí 世thế 等đẳng 也dã 有hữu 具cụ 故cố 。

○# 取thủ 薀# 生sanh 故cố 。

對đối 法pháp 論luận 一nhất 云vân 何hà 故cố 名danh 取thủ 薀# 以dĩ 取thủ 合hợp 故cố 答đáp 為vi 取thủ 薀# 何hà 等đẳng 為vi 取thủ 謂vị 諸chư 薀# 中trung 所sở 有hữu 欲dục 貪tham 何hà 故cố 說thuyết 名danh 為vi 取thủ 謂vị 於ư 未vị 來lai 。 現hiện 在tại 諸chư 薀# 能năng 引dẫn 不bất 捨xả 故cố 希hy 望vọng 未vị 來lai 染nhiễm 著trước 現hiện 在tại 欲dục 貪tham 名danh 取thủ 。

○# 瞋sân 謂vị 於ư 苦khổ 苦khổ 具cụ 。

對đối 法pháp 疏sớ/sơ 曰viết 於ư 有hữu 情tình 苦khổ 及cập 苦khổ 具cụ 者giả 此thử 顯hiển 瞋sân 境cảnh 有hữu 情tình 自tự 體thể 三tam 苦khổ 故cố 苦khổ 生sanh 彼bỉ 事sự 理lý 瞋sân 名danh 苦khổ 具cụ 令linh 心tâm 憎tăng 恚khuể 是thị 瞋sân 體thể 性tánh 五ngũ 十thập 五ngũ 說thuyết 於ư 十thập 境cảnh 轉chuyển 五ngũ 十thập 八bát 說thuyết 瞋sân 有hữu 四tứ 損tổn 己kỷ 他tha 見kiến 他tha 有hữu 情tình 所sở 所sở 愛ái 不bất 饒nhiêu 非phi 愛ái 饒nhiêu 益ích 初sơ 二nhị 緣duyên 害hại 自tự 身thân 次thứ 一nhất 憎tăng 親thân 友hữu 後hậu 一nhất 愛ái 怨oán 家gia 緣duyên 此thử 三tam 境cảnh 而nhi 起khởi 三tam 瞋sân 三tam 世thế 各các 三tam 名danh 九cửu 惱não 害hại 不bất 安an 惡ác 行hành 此thử 說thuyết 通thông 障chướng 別biệt 障chướng 無vô 瞋sân 倫luân 記ký 解giải 五ngũ 十thập 八bát 文văn 云vân 瞋sân 恚khuể 四tứ 種chủng 者giả 謂vị 損tổn 己kỷ 他tha 見kiến 為vi 第đệ 一nhất 損tổn 己kỷ 他tha 有hữu 情tình 為vi 第đệ 二nhị 憎tăng 我ngã 善thiện 友hữu 為vi 第đệ 三tam 愛ái 我ngã 怨oán 家gia 為vi 第đệ 四tứ 此thử 舉cử 四tứ 境cảnh 取thủ 四tứ 恚khuể 也dã 。

○# 不bất 安an 。

論luận 云vân 不bất 安an 者giả 不bất 安an 靜tĩnh 也dã 。

○# 令linh 身thân 心tâm [烈-列+執]# 惱não 。

令linh 五ngũ 根căn 身thân [烈-列+執]# 令linh 同đồng 時thời 現hiện 行hành 心tâm 心tâm 所sở 惱não 此thử 乃nãi 不bất 安an 也dã 。

○# 慢mạn 。

倫luân 記ký 云vân 謂vị 下hạ 中trung 上thượng 於ư 下hạ 謂vị 下hạ 於ư 等đẳng 謂vị 等đẳng 直trực 名danh 為vi 慢mạn 於ư 等đẳng 謂vị 勝thắng 於ư 勝thắng 謂vị 等đẳng 名danh 為vi 過quá 慢mạn 婆bà 沙sa 等đẳng 論luận 但đãn 言ngôn 於ư 等đẳng 謂vị 勝thắng 不bất 言ngôn 於ư 勝thắng 謂vị 等đẳng 諸chư 師sư 以dĩ 此thử 為vi 妨phương 理lý 必tất 須tu 有hữu 於ư 上thượng 謂vị 勝thắng 名danh 過quá 過quá 慢mạn 於ư 多đa 勝thắng 謂vị 小tiểu 劣liệt 於ư 彼bỉ 名danh 不bất 如như 慢mạn 。

○# 若nhược 有hữu 慢mạn 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 於ư 勝thắng 德đức 法pháp 及cập 有hữu 德đức 者giả 心tâm 不bất 謙khiêm 下hạ 故cố 受thọ 眾chúng 苦khổ 。

○# 疑nghi 謂vị 於ư 諸chư 諦đế 理lý 猶do 預dự 為vi 性tánh 。

倫luân 記ký 云vân 疑nghi 中trung 猶do 預dự 二nhị 分phần 等đẳng 者giả 謂vị 於ư 有hữu 無vô 二nhị 分phần 心tâm 不bất 決quyết 了liễu 。 畧lược 有hữu 五ngũ 相tương/tướng 等đẳng 者giả 此thử 有hữu 兩lưỡng [利-禾+(光-兀+天)]# 一nhất 釋thích 初sơ 疑nghi 過quá 未vị 世thế 二nhị 疑nghi 因nhân 用dụng 三tam 疑nghi 因nhân 所sở 生sanh 果quả 四tứ 疑nghi 四Tứ 諦Đế 五ngũ 疑nghi 三Tam 寶Bảo 泰thái 基cơ 同đồng 云vân 一nhất 疑nghi 無vô 他tha 世thế 體thể 二nhị 疑nghi 無vô 業nghiệp 三tam 疑nghi 無vô 因nhân 果quả 四tứ 疑nghi 無vô 諦đế 五ngũ 疑nghi 三Tam 寶Bảo 。

○# 猶do 預dự 者giả 善thiện 不bất 生sanh 故cố 。

對đối 法pháp 疏sớ/sơ 云vân 由do 疑nghi 不bất 決quyết 不bất 能năng 造tạo 業nghiệp 修tu 諸chư 善thiện 品phẩm 。 故cố 善thiện 不bất 生sanh 此thử 說thuyết 通thông 業nghiệp 別biệt 障chướng 不bất 疑nghi 。

○# 惡ác 見kiến 多đa 生sanh 苦khổ 故cố 。

疏sớ/sơ 云vân 此thử 釋thích 前tiền 業nghiệp 謂vị 於ư 欲dục 界giới 唯duy 除trừ 俱câu 生sanh 發phát 招chiêu 善thiện 處xứ 業nghiệp 是thị 分phân 別biệt 惑hoặc 故cố 。

○# 我ngã 我ngã 所sở 。

倫luân 記ký 云vân 執chấp 我ngã 我ngã 所sở 等đẳng 者giả 景cảnh 云vân 末mạt 那na 但đãn 計kế 於ư 我ngã 無vô 別biệt 行hành 解giải 計kế 於ư 我ngã 所sở 但đãn 計kế 我ngã 時thời 謂vị 此thử 之chi 我ngã 是thị 我ngã 家gia 我ngã 義nghĩa 名danh 為vi 我ngã 我ngã 所sở 。

○# 一nhất 切thiết 見kiến 趣thú 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 以dĩ 此thử 我ngã 見kiến 為vi 所sở 依y 本bổn 諸chư 見kiến 得đắc 生sanh 故cố 名danh 一nhất 切thiết 見kiến 趣thú 所sở 依y 趣thú 者giả 況huống 也dã 或hoặc 所sở 歸quy 處xứ 也dã 對đối 法pháp 疏sớ/sơ 述thuật 云vân 一nhất 切thiết 見kiến 者giả 。 六lục 十thập 二nhị 等đẳng 趣thú 謂vị 所sở 趣thú 諸chư 見kiến 糺củ 紛phân 皆giai 趣thú 我ngã 故cố 此thử 屬thuộc 我ngã 見kiến 趣thú 或hoặc 況huống 見kiến 趣thú 況huống 由do 執chấp 我ngã 故cố 此thử 屬thuộc 諸chư 見kiến 與dữ 彼bỉ 為vi 依y 是thị 此thử 作tác 業nghiệp 五ngũ 見kiến 作tác 用dụng 通thông 障chướng 正chánh 惠huệ 今kim 舉cử 別biệt 用dụng 不bất 說thuyết 通thông 業nghiệp 。

○# 二nhị 邊biên 執chấp 見kiến 。

又hựu 述thuật 曰viết 邊biên 有hữu 二nhị 義nghĩa 一nhất 者giả 邊biên 側trắc 障chướng 中trung 道đạo 故cố 二nhị 邊biên 鄙bỉ 障chướng 勝thắng 行hành 故cố 。

○# 即tức 於ư 彼bỉ 隨tùy 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 謂vị 由do 於ư 前tiền 我ngã 見kiến 執chấp 我ngã 已dĩ 隨tùy 此thử 我ngã 見kiến 後hậu 執chấp 為vi 斷đoạn 常thường 謂vị 緣duyên 前tiền 所sở 緣duyên 為vi 境cảnh 障chướng 非phi 斷đoạn 常thường 說thuyết 有hữu 因nhân 果quả 處xử 中trung 行hành 道Đạo 。 諦đế 及cập 出xuất 離ly 滅Diệt 諦Đế 。

○# 三tam 邪tà 見kiến 。

五ngũ 十thập 八bát 說thuyết 此thử 有hữu 二nhị 種chủng 一nhất 增tăng 益ích 謂vị 餘dư 四tứ 見kiến 二nhị 損tổn 減giảm 此thử 謗báng 因nhân 等đẳng 名danh 為vi 損tổn 減giảm 倫luân 云vân 汎# 就tựu 僻tích 執chấp 違vi 理lý 名danh 邪tà 見kiến 通thông 五ngũ 。

○# 謂vị 謗báng 因nhân 果quả 作tác 用dụng 實thật 事sự 。

倫luân 記ký 云vân 問vấn 準chuẩn 本bổn 地địa 分phần/phân 文văn 謗báng 父phụ 母mẫu 等đẳng 名danh 謗báng 作tác 用dụng 無vô 玅# 行hành 等đẳng 名danh 為vi 謗báng 因nhân 何hà 故cố 此thử 中trung 。 無vô 玅# 行hành 惡ác 行hành 名danh 為vi 謗báng 用dụng 謗báng 父phụ 母mẫu 等đẳng 名danh 壞hoại 實thật 事sự 解giải 云vân 父phụ 母mẫu 有hữu 二nhị 義nghĩa 一nhất 有hữu 持trì 殖thực 用dụng 二nhị 有hữu 可khả 尊tôn 之chi 義nghĩa 即tức 真chân 實thật 事sự 又hựu 云vân 撥bát 父phụ 母mẫu 中trung 母mẫu 是thị 所sở 託thác 緣duyên 父phụ 是thị 種chủng 子tử 緣duyên 。

○# 謂vị 無vô 施thí 與dữ 無vô 愛ái 樂nhạo 無vô 祠từ 祀tự 。

倫luân 云vân 由do 三tam 種chủng 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 撥bát 施thí 等đẳng 者giả 一nhất 由do 著trước 財tài 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 言ngôn 無vô 施thí 二nhị 由do 見kiến 取thủ 取thủ 彼bỉ 斷đoạn 見kiến 邪tà 見kiến 邪tà 見kiến 為vi 淨tịnh 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 起khởi 邪tà 見kiến 謗báng 無vô 愛ái 養dưỡng 布bố 施thí 三tam 執chấp 祠từ 火hỏa 天thiên 以dĩ 為vi 究cứu 竟cánh 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 謗báng 無vô 自tự 餘dư 祠từ 祀tự 布bố 施thí 。

○# 所sở 依y 薀# 。

解giải 云vân 見kiến 及cập 見kiến 所sở 依y 五ngũ 取thủ 薀# 等đẳng 見kiến 取thủ 之chi 境cảnh 諸chư 見kiến 緣duyên 薀# 起khởi 故cố 名danh 所sở 依y 薀# 。

○# 最tối 勝thắng 能năng 得đắc 清thanh 淨tịnh 。

疏sớ/sơ 云vân 此thử 於ư 諸chư 見kiến 即tức 餘dư 一nhất 切thiết 惡ác 見kiến 及cập 此thử 所sở 依y 五ngũ 薀# 執chấp 為vi 最tối 勝thắng 能năng 得đắc 涅Niết 槃Bàn 清thanh 淨tịnh 法pháp 。

○# 闘# 諍tranh 所sở 依y 。

疏sớ/sơ 云vân 由do 此thử 各các 各các 互hỗ 執chấp 為vi 勝thắng 諸chư 見kiến 等đẳng 故cố 一nhất 切thiết 外ngoại 道đạo 。 闘# 諍tranh 因nhân 斯tư 而nhi 起khởi 有hữu 云vân 以dĩ 自tự 所sở 執chấp 為vi 真chân 實thật 非phi 他tha 所sở 執chấp 故cố 此thử 見kiến 為vi 闘# 諍tranh 所sở 依y 。

○# 五Ngũ 戒Giới 禁cấm 。

景cảnh 云vân 即tức 彼bỉ 取thủ 戒giới 禁cấm 之chi 見kiến 彼bỉ 見kiến 所sở 緣duyên 名danh 為vi 隨tùy 行hành 此thử 見kiến 亦diệc 取thủ 諸chư 見kiến 然nhiên 多đa 緣duyên 戒giới 禁cấm 名danh 戒giới 禁cấm 取thủ 戒giới 禁cấm 何hà 別biệt 或hoặc 佛Phật 法Pháp 所sở 受thọ 名danh 戒giới 外ngoại 道đạo 所sở 受thọ 名danh 禁cấm 或hoặc 根căn 本bổn 名danh 戒giới 方phương 便tiện 名danh 禁cấm 。

○# 隨tùy 順thuận 諸chư 見kiến 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 謂vị 依y 諸chư 見kiến 所sở 受thọ 戒giới 說thuyết 此thử 戒giới 為vi 勝thắng 順thuận 諸chư 見kiến 戒giới 及cập 戒giới 所sở 依y 五ngũ 薀# 眷quyến 屬thuộc 執chấp 為vi 勝thắng 及cập 能năng 得đắc 涅Niết 槃Bàn 。 淨tịnh 名danh 戒giới 取thủ 戒giới 即tức 禁cấm 也dã 乃nãi 至chí 一nhất 切thiết 。 外ngoại 道đạo 受thọ 持trì 拔bạt 髮phát 等đẳng 無vô 利lợi 勤cần 苦khổ 故cố 。

○# 忿phẫn 。

五ngũ 十thập 八bát 何hà 緣duyên 忿phẫn 說thuyết 名danh 母mẫu 駝đà 答đáp 似tự 彼bỉ 性tánh 故cố 。

倫luân 記ký 基cơ 云vân 忿phẫn 如như 母mẫu 駝đà 母mẫu 駝đà 惡ác 意ý 鬱uất 卓trác 忿phẫn 亦diệc 爾nhĩ 為vi 示thị 惡ác 意ý 於ư 他tha 也dã 。

○# 不bất 饒nhiêu 益ích 境cảnh 。

疏sớ/sơ 云vân 謂vị 依y 現hiện 在tại 可khả 聞văn 事sự 或hoặc 是thị 有hữu 情tình 或hoặc 是thị 他tha 見kiến 即tức 緣duyên 事sự 生sanh 。

○# 執chấp 杖trượng 。

疏sớ/sơ 云vân 執chấp 杖trượng 者giả 即tức 是thị 身thân 惡ác 表biểu 業nghiệp 杖trượng 謂vị 器khí 杖trượng 從tùng 麁thô 猛mãnh 多đa 分phần 說thuyết 唯duy 言ngôn 執chấp 杖trượng 亦diệc 有hữu 惡ác 言ngôn 故cố 。

○# [烈-列+執]# 惱não 為vi 業nghiệp 。

疏sớ/sơ 云vân [烈-列+執]# 惱não 為vi 業nghiệp 由do 恨hận 故cố 生sanh 惱não 非phi 俱câu 時thời 也dã 然nhiên 忿phẫn 亦diệc 生sanh 惱não 親thân 對đối 輕khinh 故cố 但đãn 說thuyết 恨hận 生sanh 。

○# 三tam 惱não 至chí 為vi 業nghiệp 。

疏sớ/sơ 云vân 追truy 先tiên 忿phẫn 恨hận 之chi 境cảnh 觸xúc 現hiện 違vi 緣duyên 心tâm 多đa 佷hận 戾lệ 者giả 慠ngạo 佷hận lộng 戾lệ 尤vưu 蛆thư 惱não 螫thích 於ư 他tha 人nhân 等đẳng 。

○# 多đa 發phát 囂hiêu 暴bạo 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 對đối 法pháp 顯hiển 揚dương 第đệ 一nhất 五ngũ 薀# 皆giai 言ngôn 發phát 兇hung 險hiểm 鄙bỉ 惡ác 弊tệ 之chi 言ngôn 者giả 以dĩ 多đa 發phát 故cố 由do 惱não 起khởi 時thời 亦diệc 發phát 身thân 業nghiệp 故cố 如như 忿phẫn 亦diệc 發phát 語ngữ 但đãn 說thuyết 執chấp 杖trượng 囂hiêu 謂vị 諠huyên 囂hiêu 暴bạo 謂vị 卒thốt 暴bạo [凵@人]# 踈sơ 鄙bỉ 謂vị 鄙bỉ 惡ác 。

○# 悔hối 惱não 為vi 業nghiệp 。

疏sớ/sơ 云vân 對đối 法pháp 云vân 法pháp 爾nhĩ 覆phú 罪tội 者giả 心tâm 心tâm 憂ưu 悔hối 由do 此thử 不bất 得đắc 安an 穩ổn 而nhi 住trụ 。

○# 誑cuống 謂vị 至chí 相tương/tướng 用dụng 。

疏sớ/sơ 云vân 矯kiểu 謂vị 不bất 實thật 之chi 義nghĩa 詭quỷ 詐trá 虗hư 偽ngụy 之chi 稱xưng 謂vị 自tự 無vô 德đức 詐trá 偽ngụy 有hữu 德đức 貪tham 利lợi 養dưỡng 故cố 。 邪tà 命mạng 為vi 依y 。

○# 障chướng 不bất 謟siểm 教giáo 化hóa 。

論luận 云vân 矯kiểu 設thiết 方phương 便tiện 為vi 取thủ 他tha 意ý 或hoặc 藏tạng 己kỷ 失thất 不bất 任nhậm 師sư 友hữu 正chánh 教giáo 誨hối 。

○# 謂vị 於ư 自tự 盛thịnh 事sự 。

疏sớ/sơ 云vân 於ư 自tự 盛thịnh 事sự 者giả 顯hiển 揚dương 云vân 謂vị 暫tạm 獲hoạch 世thế 間gian 興hưng 盛thịnh 等đẳng 事sự 心tâm 恃thị 高cao 舉cử 乃nãi 至chí 此thử 中trung 通thông 言ngôn 諸chư 所sở 知tri 法pháp 亦diệc 名danh 盛thịnh 事sự 。

○# 染nhiễm 依y 為vi 業nghiệp 。

論luận 云vân 憍kiêu 醉túy 者giả 生sanh 長trưởng 一nhất 切thiết 襍tập 染nhiễm 法pháp 故cố 。

○# 殉# 自tự 名danh 利lợi 。

應ưng 為vi 徇# 字tự 讀đọc 為vi 求cầu 也dã 訪phỏng 也dã 唯duy 識thức 裏lý 書thư 殉# 辭từ 峻tuấn 切thiết 以dĩ 人nhân 送tống 死tử 也dã 非phi 今kim 意ý 謬mậu 也dã 。

○# 不bất 耐nại 他tha 榮vinh 。

疏sớ/sơ 云vân 他tha 榮vinh 者giả 謂vị 世thế 間gian 榮vinh 即tức 富phú 貴quý 安an 樂lạc 出xuất 世thế 之chi 榮vinh 即tức 是thị 證chứng 說thuyết 勝thắng 品phẩm 㓛# 德đức 通thông 有hữu 無vô 為vi 。

○# 無vô 慚tàm 。

疏sớ/sơ 云vân 此thử 反phản 慚tàm 相tương 應ứng 準chuẩn 前tiền 說thuyết 對đối 法pháp 無vô 慚tàm 自tự 不bất 耻sỉ 為vi 無vô 慚tàm 。

○# 無vô 愧quý 。

疏sớ/sơ 云vân 準chuẩn 返phản 善thiện 中trung 愧quý 為vi 其kỳ 相tương/tướng 等đẳng 。

○# 心tâm 穢uế 為vi 性tánh 。

論luận 云vân 如như 極cực 穢uế 物vật 自tự 穢uế 穢uế 他tha 是thị 故cố 說thuyết 此thử 心tâm 穢uế 為vi 性tánh 。

○# 惰nọa 依y 為vi 業nghiệp 。

論luận 云vân 不bất 信tín 者giả 多đa 懈giải 怠đãi 故cố 。

○# 增tăng 染nhiễm 為vi 業nghiệp 。

疏sớ/sơ 云vân 增tăng 者giả 是thị 滋tư 長trưởng 義nghĩa 。

○# 於ư 諸chư 善thiện 事sự 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 非phi 但đãn 於ư 善thiện 不bất 勤cần 名danh 怠đãi 於ư 惡ác 策sách 勵lệ 亦diệc 是thị 怠đãi 也dã 。

○# 於ư 無vô 記ký 事sự 而nhi 策sách 勤cần 。

有hữu 云vân 於ư 善thiện 品phẩm 不bất 進tiến 故cố 不bất 精tinh 進tấn 於ư 善thiện 品phẩm 不bất 退thoái 故cố 非phi 懈giải 怠đãi 但đãn 欲dục 勝thắng 解giải 也dã 。

○# 縱túng/tung 蕩đãng 為vi 性tánh 。

疏sớ/sơ 云vân 縱túng/tung 謂vị 縱túng 恣tứ 蕩đãng 謂vị 蕩đãng 逸dật 。

○# 障chướng 輕khinh 安an 。 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 。

疏sớ/sơ 云vân 此thử 乃nãi 別biệt 障chướng 善thiện 中trung 輕khinh 安an 通thông 障chướng 觀quán 品phẩm 顯hiển 過quá 失thất 增tăng 說thuyết 有hữu 二nhị 障chướng 。

○# 惽hôn 沉trầm 別biệt 相tướng 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 謂vị 瞢măng 重trọng/trùng 是thị 此thử 別biệt 相tướng 瞢măng 謂vị # 瞢măng 即tức 是thị 惽hôn 義nghĩa 重trọng/trùng 謂vị 沉trầm 重trọng/trùng 即tức 是thị 沉trầm 義nghĩa 此thử 體thể 別biệt 相tướng 非phi 無vô 堪kham 任nhậm 令linh 俱câu 生sanh 法pháp 無vô 堪kham 任nhậm 故cố 。

○# 障chướng 行hành 捨xả 奢xa 摩ma 他tha 。

疏sớ/sơ 云vân 能năng 障chướng 行hành 捨xả 善thiện 法Pháp 相tương 違vi 障chướng 奢xa 摩ma 佗tha 止chỉ 品phẩm 對đối 治trị 若nhược 別biệt 善thiện 法Pháp 相tương 對đối 行hành 相tương 違vi 捨xả 相tương/tướng 若nhược 總tổng 善thiện 法Pháp 相tương 對đối 行hành 相tương 違vi 於ư 止chỉ 品phẩm 以dĩ 過quá 失thất 重trùng 說thuyết 有hữu 障chướng 二nhị 對đối 法pháp 顯hiển 揚dương 皆giai 言ngôn 違vi 於ư 止chỉ 品phẩm 唯duy 此thử 論luận 中trung 違vi 捨xả 善thiện 。

○# 掉trạo 舉cử 別biệt 相tướng 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 此thử 申thân 正chánh 也dã 謂vị 囂hiêu 掉trạo 舉cử 動động 是thị 此thử 自tự 性tánh 令linh 其kỳ 俱câu 生sanh 心tâm 心tâm 所sở 法pháp 。 不bất 寂tịch 靜tĩnh 故cố 。

○# 散tán 亂loạn 所sở 依y 。

論luận 云vân 謂vị 失thất 念niệm 者giả 心tâm 散tán 亂loạn 故cố 疏sớ/sơ 云vân 由do 失thất 念niệm 故cố 生sanh 起khởi 散tán 亂loạn 遂toại 難nan 解giải 業nghiệp 不bất 能năng 明minh 記ký 善thiện 等đẳng 事sự 故cố 名danh 為vi 失thất 念niệm 。

○# 毀hủy 犯phạm 為vi 業nghiệp 。

疏sớ/sơ 云vân 不bất 正chánh 知tri 多đa 發phát 業nghiệp 多đa 發phát 惡ác 身thân 語ngữ 業nghiệp 而nhi 多đa 犯phạm 戒giới 等đẳng 顯hiển 揚dương 對đối 法pháp 五ngũ 薀# 皆giai 同đồng 。

○# 令linh 心tâm 流lưu 蕩đãng 。

疏sớ/sơ 云vân 流lưu 者giả 馳trì 流lưu 即tức 是thị 散tán 㓛# 能năng 義nghĩa 蕩đãng 者giả 蕩đãng 逸dật 即tức 是thị 亂loạn 㓛# 能năng 義nghĩa 。

○# 惡ác 惠huệ 所sở 依y 。

論luận 云vân 散tán 亂loạn 者giả 發phát 惡ác 惠huệ 故cố 。

○# [跳-兆+參]táo 擾nhiễu 。

疏sớ/sơ 云vân [跳-兆+參]táo 者giả 謂vị 散tán 擾nhiễu 者giả 謂vị 亂loạn 。

○# 彼bỉ 令linh 易dị 解giải 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 掉trạo 舉cử 舉cử 於ư 心tâm 境cảnh 雖tuy 是thị 一nhất 令linh 俱câu 生sanh 之chi 心tâm 心tâm 所sở 解giải 數số 轉chuyển 易dị 即tức 一nhất 境cảnh 多đa 解giải 也dã 也dã 散tán 亂loạn 之chi 㓛# 令linh 心tâm 易dị 緣duyên 別biệt 境cảnh 即tức 一nhất 心tâm 易dị 他tha 境cảnh 也dã 。

○# 雖tuy 一nhất 剎sát 那na 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 雖tuy 一nhất 念niệm 中trung 解giải 緣duyên 二nhị 法pháp 無vô 俱câu 易dị 義nghĩa 而nhi 多đa 念niệm 相tương 續tục 有hữu 易dị 解giải 緣duyên 義nghĩa 故cố 一nhất 剎sát 那na 中trung 。 雖tuy 有hữu 此thử 二nhị 行hành 相tương/tướng 難nan 知tri 故cố 以dĩ 相tương 續tục 顯hiển 其kỳ 行hành 相tương/tướng 若nhược 唯duy 一nhất 念niệm 隱ẩn 故cố 不bất 說thuyết 。

○# 是thị 煩phiền 惱não 等đẳng 流lưu 性tánh 故cố 。

疏sớ/sơ 云vân 二nhị 十thập 隨tùy 惑hoặc 根căn 本bổn 等đẳng 流lưu 等đẳng 流lưu 者giả 同đồng 類loại 所sở 引dẫn 義nghĩa 非phi 前tiền 後hậu 等đẳng 流lưu 也dã 又hựu 云vân 言ngôn 等đẳng 流lưu 者giả 謂vị 同đồng 類loại 義nghĩa [執/力]# 非phi 強cường/cưỡng 勝thắng 然nhiên 非phi 因nhân 故cố 不bất 名danh 根căn 本bổn 今kim 謂vị 疏sớ/sơ 有hữu 二nhị 解giải 一nhất 者giả 隨tùy 惱não 於ư 心tâm 二nhị 者giả 隨tùy 煩phiền 惱não 生sanh 煩phiền 惱não 者giả 本bổn 惑hoặc 也dã 隨tùy 本bổn 惑hoặc 生sanh 疏sớ/sơ 後hậu 義nghĩa 為vi 正chánh 。

○# 忿phẫn 等đẳng 十thập 各các 別biệt 起khởi 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 行hành 相tương/tướng 局cục 故cố 名danh 之chi 為vi 小tiểu 有hữu 云vân 忿phẫn 乃nãi 至chí 慳san 十thập 名danh 小tiểu 隨tùy 惑hoặc 行hành 相tương/tướng 互hỗ 相tương 違vi 必tất 各các 別biệt 起khởi 不bất 並tịnh 起khởi 故cố 也dã 。

○# 無vô 慚tàm 等đẳng 二nhị 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 自tự 得đắc 俱câu 生sanh 行hành 通thông 忿phẫn 等đẳng 唯duy 遍biến 不bất 善thiện 位vị 局cục 後hậu 八bát 。

○# 掉trạo 舉cử 等đẳng 八bát 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 自tự 得đắc 俱câu 生sanh 但đãn 染nhiễm 皆giai 遍biến 得đắc 俱câu 生sanh 故cố 不bất 可khả 名danh 小tiểu 染nhiễm 皆giai 遍biến 故cố 不bất 可khả 名danh 中trung 二nhị 義nghĩa 既ký 殊thù 故cố 八bát 名danh 大đại 。

○# 悔hối 謂vị 惡ác 作tác 。

疏sớ/sơ 云vân 悔hối 謂vị 惡ác 作tác 者giả 以dĩ 體thể 即tức 因nhân 即tức 諸chư 論luận 說thuyết 惡ác 作tác 者giả 是thị 惡ác 作tác 非phi 悔hối 悔hối 之chi 體thể 性tánh 追truy 悔hối 者giả 是thị 如như 人nhân 可khả 知tri 惡ác 作tác 之chi 體thể 以dĩ 何hà 為vi 性tánh 。 惡ác 者giả 嫌hiềm 也dã 即tức 嫌hiềm 惡ác 所sở 作tác 業nghiệp 諸chư 所sở 作tác 業nghiệp 。 起khởi 心tâm 嫌hiềm 惡ác 已dĩ 而nhi 追truy 悔hối 之chi 方phương 是thị 悔hối 性tánh 有hữu 云vân 本bổn 名danh 悔hối 而nhi 果quả 上thượng 立lập 因nhân 名danh 名danh 惡ác 作tác 必tất 先tiên 惡ác 所sở 作tác 業nghiệp 後hậu 方phương 追truy 悔hối 故cố 也dã 惡ác 為vi 因nhân 生sanh 悔hối 也dã 。

○# 令linh 不bất 自tự 在tại 。 昧muội 畧lược 為vi 性tánh 。

疏sớ/sơ 云vân 此thử 令linh 身thân 不bất 自tự 在tại 坐tọa 亦diệc 睡thụy 故cố 乃nãi 至chí 能năng 他tha 搖dao 動động 亦diệc 不bất 覺giác 等đẳng 故cố 此thử 令linh 心tâm 極cực 闇ám 昧muội 輕khinh 畧lược 為vi 性tánh 有hữu 云vân 睡thụy 眠miên 心tâm 所sở 行hành 相tương/tướng [怡-台+孚]# 故cố 云vân 輕khinh 略lược 也dã 。

○# 一nhất 門môn 轉chuyển 故cố 。

疏sớ/sơ 云vân 唯duy 一nhất 意ý 識thức 都đô 無vô 五ngũ 識thức 同đồng 學học 云vân 問vấn 何hà 故cố 以dĩ 識thức 為vi 門môn 耶da 答đáp 意ý 識thức 既ký 為vi 睡thụy 眠miên 心tâm 所sở 之chi 所sở 依y 名danh 門môn 無vô 失thất 。

○# 畧lược 別biệt 窹# 時thời 。

疏sớ/sơ 云vân 窹# 時thời 廣quảng 故cố 別biệt 謂vị 蕳# 別biệt 也dã 。

○# 有hữu 無vô 心tâm 位vị 假giả 立lập 此thử 名danh 。

疏sớ/sơ 云vân 世thế 間gian 聖thánh 教giáo 有hữu 於ư 無vô 心tâm 位vị 亦diệc 名danh 睡thụy 眠miên 此thử 假giả 立lập 如như 論luận 說thuyết 言ngôn 無vô 心tâm 睡thụy 眠miên 。 此thử 則tắc 是thị 也dã 由do 眠miên 所sở 引dẫn 似tự 起khởi 眠miên 時thời 故cố 亦diệc 名danh 眠miên 有hữu 云vân 問vấn 無vô 心tâm 位vị 睡thụy 眠miên 心tâm 所sở 亦diệc 滅diệt 無vô 何hà 名danh 睡thụy 眠miên 耶da 答đáp 無vô 心tâm 位vị 雖tuy 無vô 心tâm 心tâm 所sở 疲bì 極cực 緣duyên 未vị 至chí 極cực 位vị 眠miên 心tâm 所sở 相tương 應ứng 令linh 心tâm 昧muội 畧lược 無vô 心tâm 位vị 所sở 引dẫn 起khởi 彼bỉ 似tự 彼bỉ 故cố 亦diệc 名danh 睡thụy 眠miên 也dã 。

○# 尋tầm 謂vị 尋tầm 求cầu 。

倫luân 記ký 云vân 尋tầm 謂vị 尋tầm 求cầu 伺tứ 謂vị 伺tứ 察sát 或hoặc 思tư 或hoặc 慧tuệ 推thôi 求cầu 麤thô 位vị 名danh 尋tầm 即tức 此thử 二nhị 種chủng 於ư 境cảnh 察sát 審thẩm 細tế 位vị 名danh 伺tứ 非phi 一nhất 剎sát 那na 二nhị 法pháp 相tướng 應ưng 一nhất 類loại 麤thô 細tế 前tiền 後hậu 異dị 故cố 。

○# 忩# 遽cự 。

疏sớ/sơ 云vân 忩# 迫bách 遽cự 意ý 。

○# 以dĩ 安an 不bất 安an 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 身thân 心tâm 若nhược 安an 徐từ 緩hoãn 為vi 業nghiệp 身thân 心tâm 不bất 安an 。 忩# 遽cự 為vi 業nghiệp 但đãn 通thông 思tư 惠huệ 或hoặc 思tư 名danh 安an 徐từ 而nhi 細tế 故cố 思tư 量lượng 性tánh 故cố 惠huệ 名danh 不bất 安an 急cấp 而nhi 麤thô 故cố 蕳# 擇trạch 性tánh 故cố 身thân 心tâm 前tiền 後hậu 有hữu 安an 不bất 安an 皆giai 依y 尋tầm 伺tứ 故cố 名danh 所sở 依y 。

○# 今kim 此thử 境cảnh 者giả 通thông 一nhất 切thiết 境cảnh 。

意ý 言ngôn 境cảnh 通thông 一nhất 切thiết 有hữu 漏lậu 。 無vô 漏lậu 色sắc 心tâm 三tam 世thế 等đẳng 法pháp 。

○# 意ý 言ngôn 。

倫luân 記ký 泰thái 云vân 名danh 言ngôn 能năng 詮thuyên 法pháp 意ý 能năng 分phân 別biệt 法pháp 。 尋tầm 俱câu 麤thô 意ý 亦diệc 能năng 分phân 別biệt 。 法pháp 分phân 別biệt 法pháp 義nghĩa 似tự 名danh 言ngôn 故cố 名danh 意ý 言ngôn 又hựu 解giải 言ngôn 是thị 思tư 惟duy 言ngôn 非phi 是thị 語ngữ 言ngôn 意ý 興hưng 思tư 性tánh 名danh 言ngôn 俱câu 行hành 故cố 名danh 意ý 言ngôn 基cơ 云vân 名danh 自tự 言ngôn 法pháp 名danh 體thể 是thị 麤thô 意ý 尋tầm 能năng 思tư 諸chư 法pháp 似tự 於ư 名danh 言ngôn 故cố 言ngôn 意ý 言ngôn 性tánh 也dã 又hựu 言ngôn 說thuyết 名danh 是thị 言ngôn 名danh 思tư 惟duy 名danh 意ý 名danh 尋tầm 是thị 思tư 惟duy 名danh 故cố 故cố 名danh 意ý 言ngôn 也dã 。

○# 三tam 從tùng 果quả 等đẳng 。

有hữu 云vân 第đệ 三tam 釋thích 果quả 者giả 由do 意ý 起khởi 言ngôn 云vân 果quả 也dã 。

○# 並tịnh 用dụng 思tư 惠huệ 一nhất 分phân 為vi 體thể 。

有hữu 解giải 以dĩ 遍biến 行hành 中trung 思tư 別biệt 境cảnh 中trung 慧tuệ 推thôi 度độ 發phát 言ngôn 用dụng 別biệt 立lập 尋tầm 伺tứ 也dã 。

○# 此thử 四tứ 心tâm 所sở 於ư 善thiện 染nhiễm 等đẳng 。

以dĩ 下hạ 解giải 不bất 定định 得đắc 名danh 疏sớ/sơ 云vân 於ư 善thiện 染nhiễm 等đẳng 皆giai 不bất 定định 者giả 一nhất 解giải 顯hiển 不bất 定định 義nghĩa 此thử 界giới 性tánh 識thức 等đẳng 皆giai 不bất 定định 故cố 。

王vương 所sở 相tương 應ứng 。

○# 唯duy 緣duyên 境cảnh 之chi 總tổng 相tương/tướng 等đẳng 。

唯duy 識thức 義nghĩa 章chương 私tư 記ký 云vân 心tâm 王vương 若nhược 緣duyên 青thanh 色sắc 時thời 但đãn 總tổng 取thủ 青thanh 不bất 更cánh 分phân 別biệt 何hà 物vật 青thanh 心tâm 所sở 於ư 彼bỉ 青thanh 色sắc 分phân 別biệt 何hà 物vật 之chi 青thanh 色sắc 故cố 心tâm 王vương 但đãn 取thủ 總tổng 相tương/tướng 心tâm 所sở 取thủ 總tổng 別biệt 相tướng 演diễn 秘bí 云vân 心tâm 王vương 所sở 取thủ 總tổng 別biệt 義nghĩa 總tổng 而nhi 為vi 四tứ 釋thích 一nhất 心tâm 唯duy 取thủ 總tổng 心tâm 所sở 唯duy 別biệt 二nhị 心tâm 王vương 唯duy 取thủ 總tổng 相tương/tướng 所sở 取thủ 總tổng 別biệt 三tam 王vương 所sở 俱câu 取thủ 總tổng 別biệt 二nhị 相tương/tướng 四tứ 心tâm 王vương 取thủ 總tổng 別biệt 心tâm 所sở 取thủ 別biệt 相tướng 然nhiên 以dĩ 第đệ 二nhị 義nghĩa 為vi 正chánh 故cố 今kim 舉cử 第đệ 二nhị 義nghĩa 也dã 。

○# 心tâm 王vương 所sở 屬thuộc 故cố 名danh 心tâm 所sở 。

對đối 法pháp 疏sớ/sơ 云vân 成thành 唯duy 識thức 說thuyết 恆hằng 依y 心tâm 起khởi 共cộng 與dữ 心tâm 相tương 應ứng 。 繫hệ 屬thuộc 於ư 心tâm 。 故cố 名danh 心tâm 所sở 如như 屬thuộc 我ngã 物vật 立lập 我ngã 所sở 名danh 心tâm 於ư 所sở 緣duyên 唯duy 取thủ 總tổng 相tương/tướng 心tâm 所sở 於ư 彼bỉ 亦diệc 取thủ 別biệt 相tướng 助trợ 成thành 心tâm 事sự 得đắc 心tâm 所sở 名danh 如như 畫họa 師sư 資tư 作tác 模mô 填điền 彩thải 。

○# 時thời 謂vị 剎sát 那na 。

疏sớ/sơ 云vân 時thời 謂vị 剎sát 那na 定định 同đồng 一nhất 世thế 。

○# 依y 謂vị 依y 根căn 即tức 俱câu 有hữu 無vô 間gian 是thị 也dã 。

王vương 所sở 同đồng 所sở 依y 成thành 相tương 應ứng 義nghĩa 也dã 就tựu 其kỳ 所sở 依y 有hữu 俱câu 有hữu 無vô 間gian 二nhị 依y 俱câu 有hữu 依y 能năng 依y 所sở 依y 同đồng 時thời 無vô 間gian 依y 能năng 依y 所sở 依y 前tiền 後hậu 雖tuy 有hữu 同đồng 時thời 前tiền 後hậu 異dị 心tâm 王vương 心tâm 所sở 同đồng 所sở 依y 也dã 。

○# 蕳# 別biệt 識thức 。

樞xu 要yếu 云vân 依y 蕳# 別biệt 識thức 唯duy 識thức 義nghĩa 章chương 私tư 記ký 云vân 以dĩ 依y 同đồng 蕳# 別biệt 識thức 謂vị 眼nhãn 識thức 與dữ 俱câu 時thời 意ý 識thức 緣duyên 一nhất 青thanh 色sắc 時thời 所sở 緣duyên 是thị 一nhất 然nhiên 眼nhãn 識thức 以dĩ 眼nhãn 根căn 為vi 所sở 依y 第đệ 六lục 以dĩ 第đệ 七thất 為vi 所sở 依y 所sở 依y 各các 別biệt 不bất 可khả 云vân 相tương 應ứng 故cố 云vân 蕳# 別biệt 識thức 。

○# 緣duyên 謂vị 所sở 緣duyên 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 以dĩ 所sở 緣duyên 等đẳng 蕳# 別biệt 見kiến 謂vị 第đệ 六lục 第đệ 八bát 同đồng 以dĩ 第đệ 七thất 為vi 所sở 依y 根căn 然nhiên 第đệ 八bát 識thức 唯duy 緣duyên 三tam 種chủng 境cảnh 第đệ 六lục 識thức 遍biến 緣duyên 一nhất 切thiết 法pháp 所sở 緣duyên 各các 別biệt 不bất 可khả 云vân 相tương 應ứng 故cố 云vân 蕳# 別biệt 見kiến 。

○# 事sự 謂vị 體thể 事sự 。

又hựu 云vân 以dĩ 事sự 蕳# 體thể 多đa 謂vị 眼nhãn 識thức 與dữ 俱câu 時thời 第đệ 六lục 共cộng 緣duyên 一nhất 青thanh 等đẳng 之chi 時thời 眼nhãn 識thức 一nhất 聚tụ 心tâm 王vương 心tâm 所sở 各các 各các 體thể 一nhất 故cố 以dĩ 相tương 似tự 名danh 為vi 相tương 應ứng 。 若nhược 加gia 俱câu 時thời 第đệ 六lục 聚tụ 之chi 心tâm 所sở 名danh 眼nhãn 識thức 之chi 相tướng 應ưng 者giả 有hữu 心tâm 王vương 體thể 一nhất 心tâm 所sở 體thể 多đa 之chi 失thất 不bất 可khả 云vân 相tương 似tự 故cố 云vân 簡giản 體thể 多đa 。

○# 印ấn 持trì 決quyết 定định 。

疏sớ/sơ 云vân 勝thắng 解giải 印ấn 持trì 曾tằng 為vi 猶do 豫dự 境cảnh 今kim 得đắc 決quyết 定định 事sự 。

○# 定định 能năng 令linh 心tâm 。 專chuyên 注chú 一nhất 境cảnh 。

疏sớ/sơ 云vân 定định 雖tuy 影ảnh 像tượng 相tương/tướng 分phần/phân 剎sát 那na 新tân 起khởi 其kỳ 加gia 行hành 時thời 所sở 觀quán 本bổn 質chất 前tiền 後hậu 相tương 續tục 。 恆hằng 專chuyên 注chú 緣duyên 此thử 識thức 任nhậm 運vận 不bất 作tác 加gia 行hành 。 專chuyên 注chú 本bổn 質chất 恆hằng 緣duyên 現hiện 在tại 影ảnh 像tượng 所sở 緣duyên 。 但đãn 新tân 新tân 起khởi 。

○# 善thiện 染nhiễm 汙ô 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 等đẳng 者giả 等đẳng 取thủ 餘dư 善thiện 等đẳng 法pháp 即tức 不bất 定định 四tứ 既ký 通thông 三tam 性tánh 。 亦diệc 在tại 其kỳ 中trung 。

○# 惡ác 作tác 等đẳng 四Tứ 等Đẳng 。

此thử 通thông 伏phục 難nạn/nan 疏sớ/sơ 難nạn/nan 云vân 善thiện 染nhiễm 非phi 異dị # 可khả 說thuyết 不bất 相tương 應ứng 不bất 定định 中trung 無vô 記ký 何hà 非phi 此thử 識thức 並tịnh (# 文văn )# 論luận 以dĩ 此thử 惡ác 作tác 等đẳng 文văn 釋thích 此thử 難nạn/nan 也dã 。

○# 有hữu 間gian 斷đoạn 故cố 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 非phi 一nhất 切thiết 時thời 常thường 相tương 續tục 故cố 非phi 此thử 相tương 應ứng 又hựu 云vân 非phi 異dị 熟thục 者giả 非phi 真chân 異dị 熟thục 不bất 遮già 異dị # 生sanh 亦diệc 有hữu 惡ác 作tác 等đẳng 。

○# 欲dục 希hy 望vọng 未vị 遂toại 合hợp 事sự 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 欲dục 緣duyên 從tùng 來lai 未vị 合hợp 事sự 故cố 此thử 恆hằng 緣duyên 合hợp 境cảnh 常thường 是thị 我ngã 故cố 。

○# 勝thắng 解giải 印ấn 持trì 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 勝thắng 解giải 但đãn 能năng 印ấn 前tiền 疑nghi 事sự 不bất 了liễu 事sự 生sanh 此thử 恆hằng 決quyết 定định 計kế 我ngã 非phi 餘dư 非phi 先tiên 有hữu 疑nghi 及cập 曾tằng 未vị 了liễu 今kim 方phương 印ấn 可khả 故cố 無vô 勝thắng 解giải 。

○# 念niệm 唯duy 記ký 憶ức 等đẳng 。

又hựu 云vân 念niệm 能năng 憶ức 昔tích 曾tằng 所sở 習tập 事sự 於ư 現hiện 在tại 習tập 者giả 已dĩ 滅diệt 今kim 起khởi 追truy 憶ức 非phi 我ngã 已dĩ 滅diệt 今kim 生sanh 追truy 憶ức 境cảnh 恆hằng 有hữu 故cố 。

○# 定định 唯duy 繫hệ 心tâm 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 定định 唯duy 別biệt 作tác 意ý 繫hệ 心tâm 專chuyên 一nhất 境cảnh 由do 加gia 行hành 心tâm 趣thú 求cầu 一nhất 境cảnh 唯duy 緣duyên 本bổn 質chất 一nhất 法pháp 不bất 作tác 別biệt 緣duyên 前tiền 後hậu 念niệm 解giải 亦diệc 非phi 常thường 解giải 此thử 識thức 任nhậm 運vận 不bất 深thâm 趣thú 求cầu 專chuyên 緣duyên 一nhất 法pháp 剎sát 那na 別biệt 緣duyên 故cố 無vô 定định 也dã 。

○# 善thiện 是thị 淨tịnh 故cố 。

疏sớ/sơ 云vân 其kỳ 善thiện 十thập 一nhất 體thể 非phi 染nhiễm 故cố 非phi 與dữ 此thử 俱câu 此thử 俱câu 唯duy 染nhiễm 故cố 。

○# 見kiến 所sở 斷đoạn 修tu 所sở 斷đoạn 。

疏sớ/sơ 云vân 前tiền 見kiến 道đạo 者giả 唯duy 在tại 初Sơ 地Địa 初sơ 入nhập 地địa 心tâm 今kim 此thử 修tu 道Đạo 除trừ 初Sơ 地Địa 心tâm 出xuất 相tương 見kiến 道đạo 已dĩ 住trụ 出xuất 地địa 心tâm 乃nãi 至chí 第đệ 十Thập 地Địa 。 終chung 金kim 剛cang 無vô 間gian 道đạo 來lai 並tịnh 名danh 修tu 道Đạo 。

○# 我ngã 所sở 偏thiên 見kiến 依y 我ngã 見kiến 生sanh 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 我ngã 所sở 及cập 邊biên 見kiến 依y 我ngã 見kiến 後hậu 生sanh 此thử 識thức 相tương 應ứng 不bất 依y 彼bỉ 起khởi 任nhậm 運vận 緣duyên 內nội 相tương 續tục 而nhi 生sanh 。 不bất 假giả 他tha 後hậu 起khởi 故cố 不bất 起khởi 我ngã 所sở 及cập 遍biến 見kiến 也dã 。

○# 睡thụy 眠miên 必tất 依y 身thân 重trọng/trùng 昧muội 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 睡thụy 眠miên 若nhược 起khởi 必tất 依y 身thân 心tâm 沉trầm 重trọng/trùng 惽hôn 昧muội 此thử 是thị 內nội 緣duyên 外ngoại 眾chúng 緣duyên 力lực 即tức 是thị 病bệnh 等đẳng 或hoặc 涼lương 風phong 等đẳng 有hữu 時thời 暫tạm 時thời 如như 對đối 法pháp 論luận 第đệ 一nhất 說thuyết 即tức 是thị 間gian 斷đoạn 非phi 相tướng 續tục 義nghĩa 乃nãi 至chí 一nhất 類loại 無vô 始thỉ 蕳# 別biệt 不bất 假giả 內nội 緣duyên 而nhi 起khởi 。

○# 慢mạn 於ư 稱xưng 量lượng 門môn 。

解giải 云vân 淩# 他tha 慢mạn 也dã 自tự 他tha 相tương 待đãi 方phương 勝thắng 劣liệt 故cố 名danh 為vi 稱xưng 量lượng 自tự 恃thị 慢mạn 非phi 稱xưng 量lượng 故cố 。

苦khổ 等đẳng 五ngũ 受thọ 。

○# 苦khổ 樂lạc 尤vưu 重trọng/trùng 。

疏sớ/sơ 云vân 謂vị 在tại 五ngũ 識thức 即tức 楚sở 利lợi 逼bức 切thiết 明minh 利lợi 適thích 悅duyệt 名danh 苦khổ 樂lạc 在tại 意ý 稍sảo 降giáng/hàng 逼bức 切thiết 如như 可khả 適thích 悅duyệt 名danh 憂ưu 喜hỷ 受thọ 。

○# 無vô 分phân 別biệt 故cố 。

具cụ 可khả 云vân 在tại 五ngũ 識thức 逼bức 迫bách 適thích 悅duyệt 俱câu 無vô 分phân 別biệt 名danh 為vi 苦khổ 樂lạc 。

諸chư 識thức 受thọ 俱câu 。

○# 若nhược 是thị 餘dư 受thọ 必tất 有hữu 間gian 斷đoạn 。

苦khổ 樂lạc 間gian 斷đoạn 法pháp 非phi 常thường 恆hằng 相tương 續tục 苦khổ 非phi 常thường 恆hằng 相tương 續tục 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 。

○# 七thất 有hữu 情tình 恆hằng 執chấp 等đẳng 。

論luận 全toàn 文văn 云vân 由do 此thử 識thức 常thường 無vô 轉chuyển 變biến 有hữu 情tình 恆hằng 執chấp 為vi 內nội 我ngã 故cố (# 云vân 云vân )# 疏sớ/sơ 云vân 常thường 者giả 相tương 續tục 義nghĩa 無vô 轉chuyển 者giả 一nhất 類loại 義nghĩa 我ngã 是thị 一nhất 常thường 故cố 此thử 似tự 我ngã 顯hiển 第đệ 七thất 識thức 恆hằng 緣duyên 執chấp 我ngã 。

○# 寧ninh 執chấp 為vi 我ngã 。

若nhược 苦khổ 樂lạc 二nhị 受thọ 相tương 應ứng 或hoặc 時thời 苦khổ 或hoặc 時thời 樂nhạo/nhạc/lạc 轉chuyển 變biến 無vô 常thường 故cố 第đệ 七thất 何hà 執chấp 常thường 住trụ 我ngã 。

○# 雜tạp 受thọ 純thuần 受thọ 。

疏sớ/sơ 云vân 鬼quỷ 畜súc 處xứ 通thông 若nhược 唯duy 苦khổ 處xứ 地địa 獄ngục 相tương 似tự 五ngũ 十thập 七thất 說thuyết 與dữ 地địa 獄ngục 同đồng 純thuần 受thọ 重trọng/trùng 故cố 若nhược 雜tạp 受thọ 處xứ 容dung 有hữu 喜hỷ 樂lạc 況huống 復phục 無vô 憂ưu 雜tạp 受thọ 輕khinh 故cố 。

○# 捺nại 落lạc 迦ca 中trung 至chí 為vi 苦khổ 。

疏sớ/sơ 云vân 捺nại 落lạc 迦ca 者giả 此thử 云vân 苦khổ 器khí 受thọ 罪tội 處xứ 也dã 那na 落lạc 迦ca 者giả 受thọ 彼bỉ 苦khổ 者giả 故cố 二nhị 別biệt 也dã 有hữu 云vân 捺nại 落lạc 迦ca 此thử 云vân 受thọ 苦khổ 器khí 那na 落lạc 迦ca 此thử 云vân 受thọ 苦khổ 者giả 。

○# 無vô 分phân 別biệt 故cố 。

疏sớ/sơ 云vân 其kỳ 諸chư 地địa 獄ngục 一nhất 向hướng 苦khổ 故cố 唯duy 苦khổ 無vô 憂ưu 以dĩ 迫bách 尤vưu 重trọng/trùng 為vi 苦khổ 所sở 逼bức 亦diệc 無vô 分phân 別biệt 。 以dĩ 憂ưu 分phân 別biệt 方phương 得đắc 生sanh 。

○# 若nhược 在tại 欲dục 界giới 。 至chí 悅duyệt 心tâm 故cố 。

疏sớ/sơ 云vân 大Đại 乘Thừa 初sơ 二nhị 近cận 分phần/phân 有hữu 喜hỷ 乃nãi 至chí 何hà 以dĩ 無vô 樂nhạo/nhạc/lạc 以dĩ 彼bỉ 適thích 悅duyệt 不bất 遍biến 五ngũ 根căn 故cố 但đãn 遍biến 意ý 識thức 及cập 身thân 處xứ 少thiểu 分phần 。

○# 初sơ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 近cận 分phần/phân 。

俱câu 舎# 疏sớ/sơ 云vân 四tứ 本bổn 靜tĩnh 慮lự 四tứ 本bổn 無vô 色sắc 各các 有hữu 近cận 分phần/phân 與dữ 八bát 根căn 本bổn 為vi 入nhập 門môn 故cố 。

○# 悅duyệt 身thân 心tâm 故cố 。

疏sớ/sơ 云vân 根căn 本bổn 初sơ 二nhị 名danh 喜hỷ 樂lạc 者giả 適thích 悅duyệt 五ngũ 根căn 故cố 。

○# 安an 靜tĩnh 尤vưu 重trọng/trùng 。 無vô 分phân 別biệt 故cố 。

疏sớ/sơ 云vân 以dĩ 安an 靜tĩnh 適thích 悅duyệt 故cố 無vô 分phân 別biệt 適thích 悅duyệt 故cố 名danh 樂nhạo/nhạc/lạc 尤vưu 重trọng/trùng 故cố 名danh 樂nhạo/nhạc/lạc 即tức 是thị 在tại 意ý 名danh 樂nhạo/nhạc/lạc 所sở 以dĩ 。

五ngũ 果quả 體thể 相tướng 。

○# 異dị 熟thục 果quả 。

倫luân 記ký 云vân 異dị 熟thục 果quả 以dĩ 一nhất 切thiết 業nghiệp 所sở 招chiêu 無vô 記ký 五ngũ 蘊uẩn 為vi 體thể 別biệt 報báo 從tùng 總tổng 總tổng 名danh 異dị 熟thục 。

○# 若nhược 但đãn 言ngôn 異dị 熟thục 等đẳng 。

論luận 釋thích 異dị 熟thục 果quả 云vân 一nhất 者giả 異dị 熟thục 謂vị 有hữu 漏lậu 善thiện 及cập 不bất 善thiện 。 法pháp 所sở 招chiêu 自tự 相tương 續tục 異dị 熟thục 生sanh 無vô 記ký (# 文văn )# 今kim 文văn 釋thích 此thử 論luận 文văn 曰viết 若nhược 但đãn 言ngôn 異dị 熟thục 即tức 六lục 識thức 中trung 報báo 非phi 真chân 異dị 熟thục 攝nhiếp 今kim 為vi 總tổng 攝nhiếp 彼bỉ 故cố 言ngôn 異dị 熟thục 生sanh 倫luân 云vân 次thứ 釋thích 其kỳ 名danh 因nhân 是thị 善thiện 惡ác 果quả 是thị 無vô 記ký 異dị 因nhân 而nhi 熟thục 故cố 名danh 異dị 熟thục 從tùng 義nghĩa 得đắc 名danh 。

○# 等đẳng 流lưu 果quả 。

又hựu 云vân 等đẳng 流lưu 果quả 以dĩ 一nhất 切thiết 有hữu 為vi 。 漏lậu 無vô 漏lậu 三tam 性tánh 自tự 類loại 同đồng 品phẩm 劣liệt 法pháp 前tiền 聚tụ 生sanh 後hậu 同đồng 品phẩm 勝thắng 法Pháp 後hậu 果quả 為vi 性tánh 。

○# 相tương 似tự 之chi 義nghĩa 假giả 名danh 等đẳng 流lưu 。

倫luân 云vân 瑜du 伽già 唯duy 識thức 皆giai 又hựu 說thuyết 言ngôn 或hoặc 似tự 先tiên 業nghiệp 後hậu 果quả 隨tùy 轉chuyển 如như 由do 殺sát 生sanh 得đắc 短đoản 命mạng 此thử 實thật 增tăng 上thượng 假giả 名danh 等đẳng 流lưu 命mạng 短đoản 同đồng 故cố 又hựu 云vân 一nhất 切thiết 有hữu 為vi 。 前tiền 後hậu 相tương 似tự 名danh 等đẳng 流lưu 因nhân 等đẳng 流lưu 為vi 果quả 名danh 等đẳng 流lưu 果quả 即tức 當đương 體thể 為vi 名danh 亦diệc 可khả 共cộng 等đẳng 流lưu 為vi 果quả 名danh 等đẳng 流lưu 果quả 即tức 從tùng 因nhân 為vi 名danh 。

○# 離ly 繫hệ 果quả 。

倫luân 云vân 離ly 繫hệ 果quả 以dĩ 斷đoạn 煩phiền 惱não 障chướng 及cập 得đắc 果quả 所sở 證chứng 擇trạch 滅diệt 真Chân 如Như 為vi 性tánh 斷đoạn 所sở 知tri 障chướng 所sở 得đắc 擇trạch 滅diệt 等đẳng 但đãn 是thị 增tăng 上thượng 。 果quả 所sở 斷đoạn 障chướng 體thể 非phi 繫hệ 法pháp 故cố 六lục 行hành 所sở 得đắc 亦diệc 增tăng 上thượng 攝nhiếp 不bất 斷đoạn 種chủng 故cố 又hựu 云vân 擇trạch 滅diệt 無vô 為vi 。 體thể 絕tuyệt 羈ki 絆bán 故cố 名danh 離ly 繫hệ 離ly 繫hệ 即tức 果quả 當đương 體thể 為vi 名danh 。

○# 士sĩ 用dụng 果quả 。

又hựu 云vân 士sĩ 用dụng 果quả 有hữu 二nhị 義nghĩa 一nhất 云vân 五ngũ 蘊uẩn 假giả 者giả 作tác 用dụng 所sở 得đắc 四tứ 塵trần 為vi 性tánh 三tam 十thập 八bát 云vân 占chiêm 卜bốc 稼giá 穡# 為vi 自tự 性tánh 故cố 。 二nhị 云vân 通thông 以dĩ 一nhất 切thiết 有hữu 為vi 。 無vô 為vi 為vi 性tánh 別biệt 別biệt 諸chư 法pháp 名danh 士sĩ 夫phu 故cố 此thử 能năng 招chiêu 得đắc 俱câu 生sanh 無vô 間gian 隔cách 越việt 不bất 生sanh 四tứ 種chủng 果quả 故cố 又hựu 云vân 五ngũ 蘊uẩn 和hòa 合hợp 假giả 立lập 士sĩ 夫phu 士sĩ 夫phu 作tác 用dụng 所sở 得đắc 之chi 果Quả 。 名danh 士sĩ 用dụng 果quả 此thử 即tức 從tùng 義nghĩa 作tác 用dụng 為vi 名danh 士sĩ 夫phu 是thị 義nghĩa 用dụng 是thị 作tác 用dụng 。

○# 如như 夫phu 農nông 作tác 等đẳng 。

謂vị 由do 農nông 作tác 因nhân 得đắc 稼giá 穡# 果quả 由do 商thương 賈cổ 因nhân 得đắc 財tài 利lợi 果quả 由do 事sự 王vương 因nhân 得đắc 褒bao 錄lục 果quả 由do 書thư 畫họa 因nhân 得đắc 文văn 字tự 及cập 形hình 像tượng 由do 筭# 因nhân 得đắc 記ký 數số 果quả 由do 占chiêm 卜bốc 因nhân 得đắc 吉cát 凶hung 果quả 。

○# 增tăng 上thượng 果quả 。

倫luân 云vân 增tăng 上thượng 果quả 以dĩ 一nhất 切thiết 有hữu 為vi 。 無vô 為vi 為vi 性tánh 性tánh 寬khoan 通thông 故cố 又hựu 云vân 萬vạn 法pháp 不bất 障chướng 一nhất 一nhất 法pháp 有hữu 增tăng 上thượng 增tăng 上thượng 即tức 果quả 當đương 體thể 為vi 名danh 亦diệc 可khả 用dụng 有hữu 得đắc 果quả 之chi 㓛# 名danh 為vi 增tăng 上thượng 增tăng 上thượng 為vi 果quả 名danh 增tăng 上thượng 果quả 從tùng 因nhân 受thọ 稱xưng 。

○# 謂vị 除trừ 前tiền 四tứ 。

有hữu 云vân 除trừ 前tiền 四Tứ 果Quả 外ngoại 餘dư 與dữ 力lực 不bất 障chướng 果quả 皆giai 名danh 增tăng 上thượng 果quả 也dã 增tăng 上thượng 果quả 有hữu 二nhị 廢phế 立lập 一nhất 別biệt 體thể 增tăng 上thượng 果quả 二nhị 雜tạp 亂loạn 體thể 增tăng 上thượng 果quả 也dã 別biệt 體thể 者giả 以dĩ 前tiền 四Tứ 果Quả 外ngoại 與dữ 力lực 不bất 障chướng 諸chư 果quả 為vi 增tăng 上thượng 果quả 四Tứ 果Quả 外ngoại 有hữu 別biệt 體thể 故cố 名danh 別biệt 體thể 雜tạp 亂loạn 體thể 者giả 前tiền 四Tứ 果Quả 亦diệc 與dữ 果quả 有hữu 與dữ 力lực 不bất 障chướng 義nghĩa 皆giai 增tăng 上thượng 果quả 也dã 與dữ 餘dư 果quả 雜tạp 故cố 名danh 雜tạp 亂loạn 。

頼# 耶da 三tam 相tương/tướng 。

○# 此thử 翻phiên 曰viết 藏tạng 。

疏sớ/sơ 云vân 藏tạng 具cụ 三tam 義nghĩa 如như 論luận 已dĩ 說thuyết 義nghĩa 雖tuy 具cụ 三tam 正chánh 取thủ 唯duy 以dĩ 執chấp 藏tạng 為vi 名danh 所sở 藏tạng 義nghĩa 通thông 第đệ 二nhị 位vị 第đệ 二nhị 位vị 從tùng 無vô 始thỉ 乃nãi 至chí 佛Phật 果Quả 極cực 解giải 脫thoát 道đạo 第đệ 八bát 也dã 此thử 間gian 第đệ 八bát 受thọ 熏huân 故cố 所sở 藏tạng 義nghĩa 通thông 第đệ 二nhị 位vị 也dã 。

○# 問vấn 此thử 識thức 果quả 相tương 應ứng 通thông 三tam 位vị 。

疏sớ/sơ 云vân 問vấn 阿a 頼# 耶da 阿a 陀đà 那na 名danh 亦diệc 是thị 果quả 相tương/tướng 獨độc 言ngôn 異dị 熟thục 有hữu 何hà 意ý 耶da 答đáp 異dị 熟thục 名danh 等đẳng 此thử 識thức 果quả 相tương/tướng 雖tuy 多đa 位vị 異dị 熟thục 名danh 寬khoan 三tam 位vị 通thông 二nhị 位vị 五ngũ 位vị 通thông 四tứ 位vị 故cố 偏thiên 以dĩ 異dị 熟thục 為vi 果quả 相tương/tướng 。

○# 此thử 識thức 具cụ 四Tứ 果Quả 。

疏sớ/sơ 云vân 謂vị 前tiền 望vọng 後hậu 為vi 等đẳng 流lưu 果quả 同đồng 時thời 心tâm 所sở 望vọng 此thử 心tâm 王vương 名danh 士sĩ 用dụng 果quả 種chủng 子tử 生sanh 時thời 亦diệc 名danh 士sĩ 用dụng 故cố 論luận 下hạ 言ngôn 如như 俱câu 有hữu 因nhân 得đắc 士sĩ 用dụng 故cố 亦diệc 名danh 增tăng 上thượng 果quả 異dị 熟thục 果quả 可khả 知tri 。

○# 答đáp 等đẳng 流lưu 增tăng 上thượng 等đẳng 。

此thử 明minh 以dĩ 不bất 共cộng 義nghĩa 異dị 熟thục 為vi 果quả 相tương/tướng 不bất 共cộng 者giả 真chân 異dị 熟thục 義nghĩa 不bất 通thông 餘dư 法pháp 故cố 。

○# 如như 是thị 三tam 相tương/tướng 等đẳng 。

樞xu 要yếu 云vân 第đệ 八bát 三tam 相tương/tướng 攝nhiếp 論luận 第đệ 二nhị 卷quyển 以dĩ 種chủng 為vi 因nhân 相tương/tướng 諸chư 法pháp 因nhân 緣duyên 。 故cố 現hiện 行hành 為vi 果quả 相tương/tướng 二nhị 種chủng 所sở 生sanh 故cố 現hiện 種chủng 俱câu 為vi 自tự 相tương/tướng 現hiện 種chủng 俱câu 為vi 自tự 體thể 故cố 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 說thuyết 三tam 相tương/tướng 俱câu 取thủ 現hiện 行hành 及cập 一nhất 切thiết 種chủng 與dữ 轉chuyển 識thức 互hỗ 為vi 因nhân 果quả 故cố 。

我ngã 法pháp 二nhị 執chấp 。

○# 我ngã 法pháp 二nhị 執chấp 。

於ư 五ngũ 薀# 假giả 和hòa 合hợp 法pháp 執chấp 為vi 常thường 住trụ 云vân 我ngã 執chấp 於ư 三tam 科khoa 法pháp 體thể 執chấp 為vi 實thật 有hữu 常thường 住trụ 為vi 法pháp 執chấp 執chấp 者giả 誤ngộ 實thật 非phi 常thường 住trụ 謂vị 常thường 住trụ 云vân 執chấp 不bất 稱xưng 境cảnh 故cố 名danh 為vi 執chấp 也dã 。

○# 諸chư 我ngã 執chấp 。

但đãn 言ngôn 我ngã 見kiến 獨độc 取thủ 薩tát 迦ca 耶da 見kiến 故cố 體thể 局cục 心tâm 所sở 言ngôn 我ngã 執chấp 非phi 我ngã 見kiến 總tổng 取thủ 我ngã 見kiến 相tương 應ứng 心tâm 心tâm 所sở 故cố 其kỳ 體thể 通thông 心tâm 心tâm 所sở 故cố 疏sớ/sơ 云vân 言ngôn 我ngã 執chấp 者giả 顯hiển 非phi 唯duy 見kiến 心tâm 心tâm 所sở 法pháp 。 皆giai 名danh 執chấp 故cố 演diễn 秘bí 云vân 若nhược 言ngôn 我ngã 見kiến 不bất 通thông 心tâm 王vương 及cập 餘dư 心tâm 所sở 執chấp 言ngôn 寬khoan 故cố 該cai 見kiến 同đồng 時thời 心tâm 心tâm 所sở 等đẳng 皆giai 名danh 為vi 執chấp 。

○# 恆hằng 與dữ 身thân 俱câu 。

疏sớ/sơ 云vân 但đãn 身thân 俱câu 者giả 解giải 其kỳ 俱câu 義nghĩa (# 言ngôn )# 而nhi 轉chuyển 者giả 解giải 其kỳ 生sanh 義nghĩa 。

○# 不bất 待đãi 邪tà 教giáo 。

疏sớ/sơ 云vân 邪tà 教giáo 分phân 別biệt 及cập 邪tà 思tư 分phân 別biệt 一nhất 分phân 別biệt 言ngôn 通thông 二nhị 處xứ 也dã 。

○# 一nhất 常thường 相tương 續tục 。

疏sớ/sơ 云vân 常thường 相tương 續tục 者giả 顯hiển 恆hằng 起khởi 義nghĩa 在tại 第đệ 七thất 者giả 顯hiển 執chấp 所sở 依y 緣duyên 第đệ 八bát 者giả 顯hiển 所sở 緣duyên 境cảnh 起khởi 自tự 心tâm 相tương/tướng 者giả 顯hiển 緣duyên 第đệ 八bát 不bất 親thân 著trước 執chấp 為vi 實thật 我ngã 者giả 不bất 稱xưng 境cảnh 知tri 故cố 執chấp 生sanh 也dã 。

○# 二nhị 有hữu 間gian 斷đoạn 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 在tại 第đệ 六lục 識thức 顯hiển 執chấp 所sở 在tại 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 者giả 。 彰chương 此thử 俱câu 生sanh 我ngã 見kiến 之chi 境cảnh 不bất 緣duyên 無vô 漏lậu 乃nãi 至chí 緣duyên 蘊uẩn 總tổng 別biệt 顯hiển 執chấp 行hành 相tương/tướng 總tổng 緣duyên 五ngũ 蘊uẩn 為vi 我ngã 名danh 總tổng 別biệt 緣duyên 五ngũ 蘊uẩn 為vi 我ngã 名danh 別biệt 乃nãi 至chí 此thử 中trung 所sở 言ngôn 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 相tương/tướng 或hoặc 別biệt 者giả 是thị 第đệ 六lục 本bổn 質chất 起khởi 自tự 心tâm 相tương/tướng 者giả 是thị 影ảnh 像tượng 相tương/tướng 。

○# 緣duyên 識thức 所sở 變biến 。

有hữu 云vân 識thức 所sở 變biến 言ngôn 可khả 通thông 諸chư 識thức 歟# 第đệ 六lục 廣quảng 緣duyên 識thức 體thể 故cố 諸chư 識thức 所sở 變biến 境cảnh 為vi 本bổn 質chất 無vô 不bất 緣duyên 故cố 識thức 言ngôn 可khả 通thông 諸chư 識thức 歟# 。

○# 細tế 故cố 。

疏sớ/sơ 云vân 無vô 始thỉ 串xuyến 習tập 體thể 相tướng 微vi 隱ẩn 。

○# 難nạn/nan 斷đoạn 。

疏sớ/sơ 十thập 云vân 非phi 世thế 道đạo 伏phục 二nhị 非phi 初sơ 道đạo 斷đoạn (# 見kiến 道đạo )# 初sơ 道đạo 斷đoạn 者giả 即tức 見kiến 道đạo 斷đoạn 三tam 非phi 地địa 未vị 滿mãn 修tu 道Đạo 能năng 斷đoạn 要yếu 第đệ 九cửu 勝thắng 道đạo 方phương 斷đoạn 故cố 言ngôn 難nạn/nan 斷đoạn 。

○# 勝thắng 生sanh 空không 觀quán 。

疏sớ/sơ 云vân 勝thắng 生sanh 空không 者giả 蕳# 異dị 有hữu 漏lậu 及cập 遊du 觀quan 生sanh 空không 心tâm 斷đoạn 彼bỉ 不bất 能năng 故cố 又hựu 云vân 言ngôn 生sanh 空không 斷đoạn 者giả 一nhất 通thông 三tam 乘thừa 二nhị 以dĩ 行hành 相tương/tướng 而nhi 說thuyết 其kỳ 實thật 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 法pháp 空không 斷đoạn 。

○# 亦diệc 由do 現hiện 在tại 外ngoại 緣duyên 力lực 故cố 。

疏sớ/sơ 云vân 內nội 緣duyên 必tất 藉tạ 兼kiêm 藉tạ 外ngoại 緣duyên 故cố 外ngoại 緣duyên 說thuyết 於ư 亦diệc 字tự 非phi 與dữ 身thân 俱câu 以dĩ 來lai 顯hiển 異dị 俱câu 生sanh 要yếu 待đãi 顯hiển 分phân 別biệt 義nghĩa 。

○# 一nhất 緣duyên 邪tà 教giáo 所sở 說thuyết 蘊uẩn 相tương/tướng 。

疏sớ/sơ 云vân 第đệ 一nhất 是thị 即tức 蘊uẩn 計kế 我ngã 。

○# 二nhị 緣duyên 邪tà 教giáo 所sở 說thuyết 我ngã 相tương/tướng 。

疏sớ/sơ 云vân 離ly 蘊uẩn 計kế 我ngã 乃nãi 至chí 或hoặc 以dĩ 名danh 教giáo 而nhi 為vi 本bổn 質chất 起khởi 自tự 心tâm 相tương/tướng 。

○# 麤thô 故cố 易dị 斷đoạn 。

疏sớ/sơ 云vân 行hành 相tương/tướng 猛mãnh 名danh 為vi 麁thô 初sơ 聖thánh 道Đạo 除trừ 名danh 為vi 易dị 斷đoạn 。

○# 初sơ 見kiến 道đạo 時thời 。

疏sớ/sơ 云vân 違vi 見kiến 道đạo 故cố 道đạo 生sanh 便tiện 滅diệt 相tương 見kiến 道đạo 中trung 不bất 斷đoạn 之chi 故cố 論luận 云vân 初sơ 又hựu 真chân 見kiến 中trung 有hữu 無vô 間gian 解giải 脫thoát 無vô 間gian 道đạo 斷đoạn 異dị 解giải 脫thoát 名danh 初sơ 。

○# 生sanh 空không 真Chân 如Như 。

有hữu 人nhân 問vấn 云vân 上thượng 文văn 明minh 俱câu 生sanh 伏phục 斷đoạn 時thời 云vân 勝thắng 生sanh 空không 觀quán 今kim 斷đoạn 分phân 別biệt 時thời 亦diệc 云vân 觀quán 一nhất 切thiết 生sanh 空không 真chân 空không 不bất 云vân 俱câu 生sanh 分phân 別biệt 俱câu 以dĩ 法pháp 觀quán 斷đoạn 有hữu 何hà 意ý 耶da 答đáp 實thật 可khả 通thông 之chi 故cố 本bổn 疏sớ/sơ 唯duy 言ngôn 生sanh 空không 斷đoạn 者giả 一nhất 通thông 三tam 乘thừa 故cố 二nhị 以dĩ 行hành 相tương/tướng 翻phiên 而nhi 說thuyết 其kỳ 實thật 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 以dĩ 法pháp 空không 斷đoạn 也dã 今kim 謂vị 通thông 三tam 乘thừa 者giả 生sanh 空không 三tam 乘thừa 通thông 觀quán 故cố 以dĩ 行hành 相tương/tướng 翻phiên 者giả 我ngã 執chấp 正chánh 違vi 生sanh 空không 智trí 故cố 也dã 。

○# 緣duyên 識thức 所sở 變biến 蘊uẩn 處xứ 界giới 相tương/tướng 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 識thức 既ký 不bất 能năng 取thủ 心tâm 外ngoại 法pháp 唯duy 緣duyên 所sở 變biến 蘊uẩn 界giới 相tương/tướng 等đẳng 或hoặc 總tổng 緣duyên 蘊uẩn 或hoặc 別biệt 緣duyên 蘊uẩn 界giới 處xứ 亦diệc 然nhiên 。

○# 此thử 二nhị 法pháp 執chấp 至chí 方phương 能năng 除trừ 滅diệt 。

又hựu 云vân 第đệ 六lục 識thức 中trung 俱câu 生sanh 法pháp 執chấp 於ư 其kỳ 十Thập 地Địa 道đạo 數sác 數sác 修tu 地địa 地địa 別biệt 斷đoạn 以dĩ 障chướng 地địa 故cố 第đệ 七thất 識thức 者giả 於ư 十Thập 地Địa 中trung 。 道đạo 數sác 數sác 修tu 要yếu 至chí 金kim 剛cang 方phương 能năng 除trừ 斷đoạn 此thử 中trung 合hợp 說thuyết 若nhược 道đạo 若nhược 斷đoạn 故cố 言ngôn 數sác 數sác 方phương 能năng 除trừ 斷đoạn 此thử 唯duy 菩Bồ 薩Tát 非phi 二Nhị 乘Thừa 者giả 若nhược 數sác 數sác 斷đoạn 習tập 種chủng 俱câu 然nhiên 又hựu 除trừ 滅diệt 有hữu 二nhị 一nhất 伏phục 二nhị 斷đoạn 六lục 識thức 伏phục 亦diệc 斷đoạn 第đệ 七thất 伏phục 不bất 斷đoạn 故cố 皆giai 言ngôn 數sác 數sác 乃nãi 至chí 言ngôn 勝thắng 法Pháp 空không 顯hiển 法pháp 空không 觀quán 蕳# 遊du 觀quan 心tâm 唯duy 取thủ 無vô 間gián 斷đoạn 法pháp 執chấp 道đạo 。

○# 此thử 亦diệc 二nhị 種chủng 至chí 執chấp 實thật 法pháp 。

又hựu 云vân 此thử 文văn 可khả 知tri 即tức 小Tiểu 乘Thừa 等đẳng 並tịnh 名danh 邪tà 故cố 不bất 稱xưng 正chánh 理lý 故cố 。

○# 二nhị 緣duyên 邪tà 教giáo 至chí 執chấp 為vi 實thật 法pháp 。

又hựu 云vân 自tự 性tánh 即tức 是thị 數số 論luận 勝thắng 性tánh 等đẳng 取thủ 勝thắng 論luận 實thật 句cú 義nghĩa 等đẳng 如như 是thị 非phi 一nhất 。 乃nãi 至chí 初sơ 小Tiểu 乘Thừa 等đẳng 所sở 執chấp 後hậu 外ngoại 道đạo 等đẳng 所sở 執chấp 。

煩phiền 惱não 所sở 知tri 。

○# 薩tát 迦ca 耶da 見kiến 。

疏sớ/sơ 云vân 此thử 中trung 不bất 言ngôn 我ngã 見kiến 言ngôn 薩tát 迦ca 耶da 見kiến 者giả 若nhược 言ngôn 我ngã 見kiến 不bất 攝nhiếp 我ngã 所sở 乃nãi 至chí 為vi 顯hiển 此thử 中trung 攝nhiếp 我ngã 所sở 故cố 言ngôn 薩tát 迦ca 耶da 見kiến 。

○# 薩tát 迦ca 耶da 見kiến 。 而nhi 為vi 上thượng 首thủ 。

疏sớ/sơ 云vân 亦diệc 以dĩ 法pháp 我ngã 我ngã 所sở 執chấp 。 為vi 首thủ 生sanh 餘dư 障chướng 故cố (# 文văn )# 煩phiền 惱não 障chướng 下hạ 薩tát 迦ca 耶da 見kiến 人nhân 我ngã 見kiến 也dã 故cố 疏sớ/sơ 曰viết 由do 我ngã 見kiến 為vi 本bổn 。 生sanh 諸chư 煩phiền 惱não 。

○# 所sở 知tri 境cảnh 無vô 顛điên 倒đảo 性tánh 。

疏sớ/sơ 云vân 所sở 知tri 境cảnh 者giả 謂vị 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 無vô 顛điên 倒đảo 性tánh 謂vị 真Chân 如Như 理lý 由do 覆phú 此thử 境cảnh 令linh 智trí 不bất 生sanh 能năng 障chướng 菩Bồ 提Đề 故cố 名danh 所sở 知tri 障chướng 。

○# 若nhược 論luận 正chánh 障chướng 至chí 依y 勝thắng 用dụng 說thuyết 。

同đồng 學học 抄sao 取thủ 意ý 文văn 也dã 此thử 中trung 云vân 聖thánh 教giáo 指chỉ 唯duy 識thức 論luận 第đệ 一nhất 彼bỉ 云vân 由do 斷đoạn 續tục 生sanh 煩phiền 惱não 障chướng 故cố 證chứng 真chân 解giải 脫thoát 由do 斷đoạn 礙ngại 解giải 所sở 知tri 障chướng 。 得đắc 大đại 菩Bồ 提Đề 。

○# 執chấp 我ngã 執chấp 法pháp 等đẳng 。

以dĩ 下hạ 明minh 二nhị 障chướng 體thể 一nhất 義nghĩa 示thị 兼kiêm 障chướng 所sở 由do 疏sớ/sơ 云vân 體thể 不bất 相tương 違vi 可khả 唯duy 一nhất 體thể 用dụng 義nghĩa 分phần/phân 故cố 可khả 說thuyết 有hữu 別biệt 同đồng 一nhất 種chủng 生sanh 用dụng 分phần/phân 成thành 二nhị 如như 一nhất 識thức 體thể 取thủ 境cảnh 用dụng 多đa 故cố 是thị 一nhất 同đồng 一nhất 種chủng 生sanh 無vô 違vi 於ư 理lý 如như 一nhất 眼nhãn 識thức 緣duyên 青thanh 黃hoàng 兩lưỡng 境cảnh 二nhị 行hành 相tương 生sanh 。

○# 我ngã 執chấp 必tất 依y 法pháp 執chấp 而nhi 起khởi 。

解giải 云vân 法pháp 執chấp 體thể 迷mê 我ngã 執chấp 用dụng 迷mê 故cố 用dụng 迷mê 必tất 依y 體thể 迷mê 。

○# 如như 要yếu 迷mê 杌ngột 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 人nhân 我ngã 位vị 必tất 有hữu 法pháp 我ngã 人nhân 我ngã 必tất 依y 法pháp 我ngã 起khởi 故cố 人nhân 我ngã 是thị 主chủ 宰tể 作tác 者giả 等đẳng 用dụng 故cố 法pháp 我ngã 有hữu 自tự 性tánh 勝thắng 用dụng 等đẳng 故cố 即tức 法pháp 我ngã 通thông 人nhân 我ngã 狹hiệp 也dã 如như 人nhân 要yếu 迷mê 杌ngột 不bất 知tri 見kiến 杌ngột 等đẳng 方phương 執chấp 為vi 人nhân 迷mê 杌ngột 為vi 先tiên 後hậu 方phương 人nhân 起khởi 此thử 中trung 喻dụ 況huống 理lý 有hữu 淺thiển 深thâm 淺thiển 喻dụ 謂vị 人nhân 是thị 人nhân 執chấp 迷mê 杌ngột 是thị 法pháp 執chấp 等đẳng 。

○# 能năng 持trì 自tự 體thể 等đẳng 。

以dĩ 下hạ 通thông 難nạn/nan 疏sớ/sơ 云vân 問vấn 云vân 何hà 故cố 人nhân 執chấp 必tất 帯# 法pháp 執chấp 法pháp 執chấp 亦diệc 有hữu 不bất 帯# 人nhân 答đáp 能năng 持trì 自tự 體thể 等đẳng 。

○# 非phi 一nhất 㓛# 法pháp 等đẳng 。

以dĩ 下hạ 明minh 法pháp 執chấp 有hữu 不bất 帯# 人nhân 執chấp 。

○# 如như 計kế 外ngoại 境cảnh 等đẳng 。

唯duy 識thức 義nghĩa 章chương 私tư 記ký 云vân 如như 計kế 外ngoại 境cảnh 唯duy 起khởi 法pháp 執chấp 不bất 起khởi 我ngã 執chấp 無vô 常thường 一nhất 用dụng 故cố 知tri 計kế 外ngoại 境cảnh 唯duy 有hữu 法pháp 無vô 我ngã 即tức 顯hiển 內nội 法pháp 上thượng 唯duy 起khởi 法pháp 執chấp 不bất 起khởi 我ngã 執chấp 。

○# 是thị 故cố 人nhân 執chấp 。

以dĩ 下hạ 補bổ 特đặc 迦ca 羅la 我ngã 見kiến 以dĩ 下hạ 總tổng 結kết 也dã 。

能năng 遍biến 計kế 識thức 。

○# 虗hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 為vi 自tự 性tánh 故cố 。

若nhược 有hữu 漏lậu 心tâm 有hữu 如như 無vô 漏lậu 不bất 起khởi 執chấp 者giả 即tức 楞lăng 伽già 中trung 邊biên 等đẳng 不bất 應ưng 言ngôn 虗hư 妄vọng 分phân 別biệt 既ký 言ngôn 有hữu 漏lậu 心tâm 虗hư 妄vọng 分phân 別biệt 為vi 自tự 性tánh 明minh 知tri 有hữu 漏lậu 心tâm 皆giai 能năng 遍biến 計kế 疏sớ/sơ (# 九cửu 本bổn )# 應ưng 撿kiểm 。

○# 若nhược 計kế 度độ 惠huệ 等đẳng 。

以dĩ 下hạ 通thông 正chánh 義nghĩa 難nạn/nan 難nạn/nan 云vân 依y 計kế 度độ 分phân 別biệt 故cố 有hữu 。 二nhị 執chấp 然nhiên 五ngũ 八bát 無vô 計kế 度độ 分phân 別biệt 何hà 云vân 有hữu 二nhị 執chấp 耶da 。

○# 由do 七thất 識thức 熏huân 習tập 分phân 別biệt 力lực 故cố 。

七thất 識thức 者giả 除trừ 第đệ 七thất 約ước 起khởi 法pháp 執chấp 說thuyết 故cố 疏sớ/sơ 云vân 依y 第đệ 八bát 所sở 變biến 想tưởng 無vô 之chi 上thượng 第đệ 六lục 七thất 識thức 起khởi 執chấp 於ư 我ngã 除trừ 第đệ 七thất 識thức 餘dư 之chi 七thất 識thức 起khởi 執chấp 法pháp 不bất 計kế 末mạt 那na 有hữu 法pháp 執chấp 故cố 。

○# 八bát 識thức 生sanh 時thời 變biến 似tự 我ngã 法pháp 。

如như 是thị 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 我ngã 法pháp 分phân 別biệt 熏huân 習tập 力lực 故cố 。 諸chư 識thức 生sanh 時thời 其kỳ 諸chư 識thức 自tự 體thể 分phần/phân 轉chuyển 變biến 相tương 見kiến 二nhị 分phần 似tự 起khởi 其kỳ 二nhị 分phần 似tự 我ngã 法pháp 八bát 識thức 中trung 皆giai 有hữu 執chấp 計kế 故cố 有hữu 人nhân 云vân 安an 惠huệ 云vân 無vô 似tự 有hữu 安an 惠huệ 一nhất 分phần/phân 師sư 不bất 立lập 相tương 見kiến 二nhị 分phần 故cố 相tương 見kiến 二nhị 分phần 無vô 似tự 我ngã 法pháp 有hữu 也dã 八bát 識thức 有hữu 執chấp 故cố 有hữu 我ngã 法pháp 二nhị 執chấp 也dã 。

○# 第đệ 六lục 第đệ 七thất 等đẳng 。

疏sớ/sơ 云vân 若nhược 護hộ 法Pháp 難Nan 陀Đà 等đẳng 解giải 由do 無vô 始thỉ 來lai 。 第đệ 六lục 七thất 識thức 橫hoạnh/hoành 計kế 我ngã 法pháp 種chủng 種chủng 分phân 別biệt 。 熏huân 習tập 力lực 故cố 。 若nhược 安an 惠huệ 解giải 七thất 識thức 相tương 應ứng 諸chư 心tâm 心tâm 所sở 名danh 皆giai 分phân 別biệt 能năng 熏huân 習tập 故cố 即tức 由do 分phân 別biệt 熏huân 習tập 種chủng 生sanh 熏huân 者giả 擊kích 發phát 義nghĩa 習tập 者giả 數sác 數sác 義nghĩa 由do 數số 熏huân 發phát 有hữu 此thử 種chủng 故cố 後hậu 諸chư 識thức 起khởi 變biến 似tự 我ngã 法pháp 。

○# 八bát 識thức 生sanh 時thời 變biến 似tự 我ngã 法pháp 。

疏sớ/sơ 云vân 護hộ 法Pháp 釋thích 云vân 識thức 自tự 證chứng 分phần/phân 所sở 變biến 相tương 見kiến 依y 他tha 二nhị 分phần 非phi 我ngã 非phi 法pháp 無vô 主chủ 宰tể 故cố 。 無vô 作tác 用dụng 故cố 性tánh 難nạn/nan 言ngôn 故cố 聖thánh 教giáo 名danh 我ngã 法pháp 者giả 是thị 強cường/cưỡng 目mục 彼bỉ 如như 世thế 說thuyết 火hỏa 口khẩu 不bất 被bị 燒thiêu 所sở 說thuyết 火hỏa 言ngôn 明minh 非phi 目mục 火hỏa 世thế 間gian 凡phàm 夫phu 。 依y 識thức 所sở 變biến 相tương 見kiến 二nhị 分phần 依y 他tha 性tánh 上thượng 執chấp 為vi 我ngã 法pháp 此thử 所sở 變biến 者giả 似tự 彼bỉ 妄vọng 情tình 名danh 似tự 我ngã 法pháp 彼bỉ 妄vọng 所sở 執chấp 我ngã 法pháp 實thật 無vô 非phi 可khả 說thuyết 牛ngưu 毛mao 似tự 彼bỉ 龜quy 毛mao 故cố 不bất 說thuyết 似tự 彼bỉ 但đãn 說thuyết 似tự 情tình 有hữu 云vân 護hộ 法Pháp 云vân 有hữu 似tự 無vô (# 文văn )# 護hộ 法Pháp 四tứ 分phần/phân 師sư 故cố 相tương 見kiến 二nhị 分phần 依y 他tha 有hữu 法pháp 其kỳ 有hữu 法pháp 似tự 都đô 無vô 我ngã 法pháp 也dã 疏sớ/sơ 云vân 問vấn 前tiền 護hộ 法Pháp 解giải 後hậu 安an 惠huệ 解giải 何hà 故cố 我ngã 法pháp 但đãn 依y 二nhị 分phần 不bất 許hứa 自tự 體thể 以dĩ 為vi 我ngã 法pháp 答đáp (# 云vân 云vân )# 依y 此thử 難nạn/nan 意ý 二nhị 師sư 並tịnh 同đồng 許hứa 相tương 見kiến 二nhị 分phần 似tự 我ngã 法pháp 也dã 疏sớ/sơ 一nhất 本bổn 應ưng 撿kiểm 。

○# 而nhi 由do 六lục 七thất 等đẳng 。

同đồng 學học 云vân 五ngũ 八bát 識thức 雖tuy 自tự 無vô 我ngã 法pháp 分phân 別biệt 第đệ 六lục 識thức 屢lũ 執chấp 我ngã 法pháp 或hoặc 在tại 俱câu 時thời 互hỗ 相tương 增tăng 益ích 或hoặc 前tiền 後hậu 起khởi 緣duyên 發phát 八bát 識thức 緣duyên 彼bỉ 熏huân 習tập 或hoặc 令linh 自tự 熏huân 如như 此thử 熏huân 習tập 染nhiễm 濁trược 氣khí 分phần/phân 展triển 轉chuyển 增tăng 長trưởng 。 遍biến 在tại 一nhất 切thiết 何hà 念niệm 有hữu 漏lậu 為vi 妄vọng 不bất 穢uế 依y 之chi 後hậu 時thời 生sanh 起khởi 之chi 相tướng 。 不bất 清thanh 淨tịnh 也dã 故cố 五ngũ 八bát 識thức 見kiến 相tương/tướng 分phần/phân 似tự 六lục 七thất 識thức 我ngã 法pháp 相tướng 見kiến 何hà 必tất 由do 自tự 分phân 別biệt 也dã 有hữu 見kiến 相tương/tướng 分phần/phân 似tự 六lục 七thất 識thức 我ngã 法pháp 相tướng 見kiến 非phi 起khởi 二nhị 執chấp 名danh 似tự 我ngã 法pháp 撲phác 揚dương 解giải 同đồng 此thử 詳tường 之chi 。

畧Lược 述Thuật 法Pháp 相Tướng 義Nghĩa 依Y 釋Thích 卷quyển 上thượng 終chung

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.