楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 四Tứ 依Y 解Giải
Quyển 4
明Minh 釋Thích 觀Quán 衡Hành 述Thuật

大Đại 佛Phật 頂Đảnh 如Như 來Lai 密Mật 因Nhân 脩Tu 證Chứng 了Liễu 義Nghĩa 諸Chư 菩Bồ 薩Tát 萬Vạn 行Hạnh 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 。 四Tứ 依Y 觧# 卷quyển 第đệ 四tứ

明minh 湖hồ 南nam 邵# 陵lăng 五ngũ 臺đài 菴am 沙Sa 門Môn 觀quán 衡hành 述thuật

○# 二nhị 釋thích 疑nghi 顯hiển 玅# 分phần/phân 三tam 初sơ 釋thích 依y 圓viên 成thành 性tánh 所sở 生sanh 疑nghi 顯hiển 三tam 觀quán 一nhất 體thể 之chi 玅# 二nhị 釋thích 依y 因nhân 緣duyên 性tánh 所sở 生sanh 疑nghi 顯hiển 三tam 觀quán 頓đốn 悟ngộ 之chi 妙diệu 三tam 釋thích 依y 徧biến 計kế 性tánh 所sở 生sanh 疑nghi 顯hiển 三tam 觀quán 圓viên 修tu 之chi 妙diệu 。

○# 初sơ 釋thích 依y 圓viên 成thành 性tánh 所sở 生sanh 疑nghi 顯hiển 三tam 觀quán 一nhất 體thể 之chi 妙diệu 分phần/phân 二nhị 初sơ 釋thích 疑nghi 二nhị 顯hiển 妙diệu 。

○# 初sơ 釋thích 疑nghi 分phần/phân 二nhị 初sơ 滿mãn 慈từ 伸thân 疑nghi 啟khải 請thỉnh 二nhị 世Thế 尊Tôn 許hứa 示thị 詳tường 釋thích 。

○# 初sơ 滿mãn 慈từ 伸thân 疑nghi 啟khải 請thỉnh 分phần/phân 三tam 初sơ 總tổng 敘tự 疑nghi 端đoan 二nhị 別biệt 陳trần 疑nghi 致trí 三tam 請thỉnh 佛Phật 開khai 示thị 。

○# 初sơ 總tổng 敘tự 疑nghi 端đoan 。

爾nhĩ 時thời 富Phú 樓Lâu 那Na 彌Di 多Đa 羅La 尼Ni 子Tử 。 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 偏thiên 袒đản 右hữu 肩kiên 。 右hữu 膝tất 着trước 地địa 合hợp 掌chưởng 恭cung 敬kính 而nhi 白bạch 。 佛Phật 言ngôn (# 上thượng 是thị 經Kinh 家gia 敘tự 辭từ 下hạ 是thị 滿mãn 慈từ 自tự 敘tự 大đại 威uy 德đức 世Thế 尊Tôn 。 賛# 佛Phật 善thiện 為vì 眾chúng 生sanh 。 敷phu 演diễn 如Như 來Lai 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 遠viễn 賛# 三tam 種chủng 藏tạng 性tánh 近cận 賛# 中trung 觀quán 了liễu 義nghĩa 能năng 銷tiêu 億ức 劫kiếp 倒đảo 想tưởng 故cố 曰viết 善thiện 為vi 敷phu 演diễn 超siêu 越việt 權quyền 乘thừa 故cố 曰viết 如Như 來Lai 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 此thử 賛# 法pháp 世Thế 尊Tôn 常thường 推thôi 。 說thuyết 法Pháp 人nhân 中trung 。 我ngã 為vi 第đệ 一nhất 。 人nhân 勝thắng 今kim 聞văn 如Như 來Lai 。 微vi 妙diệu 法Pháp 音âm 。 法pháp 勝thắng 猶do 如như 聾lung 人nhân 。 喻dụ 滿mãn 慈từ 說thuyết 法Pháp 雖tuy 勝thắng 唯duy 是thị 小Tiểu 乘Thừa 逾du 百bách 步bộ 外ngoại 。 喻dụ 隔cách 大Đại 乘Thừa 尚thượng 遠viễn 聆linh 於ư 蚊văn 蚋nhuế 。 喻dụ 上thượng 微vi 妙diệu 法Pháp 音âm 。 本bổn 所sở 不bất 見kiến 。 隔cách 遠viễn )# 何hà 况# 得đắc 聞văn (# 聾lung 人nhân 見kiến 亦diệc 不bất 聞văn 何hà 况# 不bất 見kiến 而nhi 得đắc 聞văn 乎hồ 喻dụ 權quyền 乘thừa 聞văn 亦diệc 難nạn/nan 觧# 何hà 况# 未vị 聞văn 佛Phật 雖tuy 宣tuyên 明minh 。 微vi 妙diệu 法Pháp 音âm 。 令linh 我ngã 除trừ 惑hoặc 。 即tức 前tiền 除trừ 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 之chi 惑hoặc 上thượng 賛# 佛Phật 慈từ 勝thắng 下hạ 明minh 自tự 根căn 劣liệt 今kim 猶do 未vị 詳tường 。 斯tư 義nghĩa 究cứu 竟cánh 。 無vô 疑nghi 惑hoặc 地địa 。 指chỉ 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 二nhị 句cú 之chi 義nghĩa 故cố 曰viết 斯tư 義nghĩa 上thượng 二nhị 句cú 合hợp 喻dụ 中trung 蚊văn 蚋nhuế 之chi 音âm 無vô 意ý 遠viễn 人nhân 此thử 三tam 句cú 合hợp 喻dụ 中trung 聾lung 人nhân 自tự 隔cách 上thượng 敘tự 滿mãn 慈từ 自tự 疑nghi 下hạ 敘tự 會hội 眾chúng 同đồng 疑nghi 世Thế 尊Tôn 如như 阿A 難Nan 軰# (# 有hữu 學học 地địa 雖tuy 則tắc 開khai 悟ngộ 。 頓đốn 領lãnh 三Tam 藏Tạng 玄huyền 旨chỉ 頓đốn 獲hoạch 法Pháp 身thân 習tập 漏lậu 未vị 除trừ 。 俱câu 生sanh 二nhị 執chấp 全toàn 在tại 此thử 明minh 有hữu 學học 下hạ 明minh 無Vô 學Học 我ngã 等đẳng 會hội 中trung 。 登đăng 無vô 漏lậu 者giả 。 無Vô 學Học 地địa 雖tuy 盡tận 諸chư 漏lậu 。 分phân 別biệt 俱câu 生sanh 二nhị 種chủng 我ngã 執chấp 俱câu 盡tận 今kim 聞văn 如Như 來Lai 。 所sở 說thuyết 法Pháp 音âm 。 即tức 前tiền 微vi 妙diệu 法Pháp 音âm 。 尚thượng 紆hu 疑nghi 悔hối 。 即tức 前tiền 今kim 猶do 未vị 說thuyết 究cứu 竟cánh 斯tư 義nghĩa )# 。

此thử 富Phú 樓Lâu 那Na 。 總tổng 敘tự 疑nghi 端đoan 過quá 在tại 法pháp 大đại 機cơ 小tiểu 故cố 紆hu 疑nghi 悔hối 也dã 大đại 威uy 德đức 下hạ 明minh 法pháp 大đại 世Thế 尊Tôn 常thường 推thôi 。 下hạ 明minh 機cơ 小tiểu 佛Phật 雖tuy 下hạ 明minh 因nhân 機cơ 小tiểu 故cố 於ư 大đại 法pháp 多đa 疑nghi 雖tuy 則tắc 開khai 悟ngộ 。 者giả 謂vị 有hữu 學học 軰# 雖tuy 是thị 開khai 悟ngộ 與dữ 未vị 悟ngộ 不bất 遠viễn 以dĩ 習tập 漏lậu 未vị 除trừ 。 故cố 雖tuy 盡tận 諸chư 漏lậu 。 者giả 謂vị 無Vô 學Học 等đẳng 雖tuy 是thị 漏lậu 盡tận 與dữ 未vị 盡tận 不bất 遠viễn 以dĩ 有hữu 疑nghi 惑hoặc 故cố 此thử 以dĩ 有Hữu 學Học 無Vô 學Học 。 相tướng 形hình 互hỗ 奪đoạt 其kỳ 勝thắng 總tổng 明minh 小Tiểu 乘Thừa 根căn 劣liệt 責trách 疑nghi 惑hoặc 之chi 過quá 在tại 己kỷ 非phi 關quan 於ư 佛Phật 又hựu 以dĩ 無Vô 學Học 之chi 疑nghi 證chứng 有hữu 學học 之chi 悟ngộ 非phi 真chân 實thật 地địa 均quân 未vị 究cứu 竟cánh 故cố 正chánh 脉mạch 曰viết 軰# 字tự 全toàn 該cai 有hữu 學học 那na 含hàm 亦diệc 在tại 其kỳ 中trung 。 開khai 悟ngộ 者giả 即tức 前tiền 承thừa 佛Phật 妙diệu 示thị 頓đốn 忘vong 法pháp 執chấp 分phân 別biệt 而nhi 於ư 法pháp 空không 中trung 勝thắng 觧# 現hiện 前tiền 習tập 漏lậu 未vị 除trừ 。 者giả 即tức 彼bỉ 我ngã 執chấp 中trung 俱câu 生sanh 細tế 惑hoặc 依y 然nhiên 未vị 破phá 葢# 深thâm 悟ngộ 與dữ 淺thiển 證chứng 二nhị 不bất 相tương 礙ngại 諸chư 漏lậu 者giả 界giới 內nội 即tức 欲dục 漏lậu 有hữu 漏lậu 無vô 明minh 漏lậu 也dã 漏lậu 盡tận 則tắc 不bất 生sanh 三tam 界giới 。 此thử 敘tự 舊cựu 證chứng 已dĩ 得đắc 我ngã 空không 顯hiển 下hạ 所sở 疑nghi 是thị 細tế 法pháp 執chấp 卻khước 比tỉ 有hữu 學học 能năng 起khởi 現hiện 疑nghi 兼kiêm 亦diệc 代đại 彼bỉ 發phát 其kỳ 種chủng 子tử 今kim 聞văn 下hạ 正chánh 明minh 未vị 了liễu 紆hu 者giả 纏triền 繞nhiễu 也dã 疑nghi 悔hối 者giả 二nhị 心tâm 所sở 也dã 疑nghi 屬thuộc 根căn 本bổn 悔hối 屬thuộc 不bất 定định 自tự 他tha 法pháp 三tam 疑nghi 中trung 單đơn 屬thuộc 疑nghi 法pháp 善thiện 惡ác 二nhị 悔hối 中trung 單đơn 屬thuộc 悔hối 惡ác 即tức 悔hối 前tiền 小Tiểu 乘Thừa 錯thác 亂loạn 脩tu 習tập 也dã 舊cựu 脩tu 已dĩ 悔hối 新tân 聞văn 尚thượng 疑nghi 故cố 疑nghi 悔hối 交giao 纏triền 未vị 决# 定định 故cố 。

○# 二nhị 別biệt 陳trần 疑nghi 致trí 。

世Thế 尊Tôn 若nhược 復phục 世thế 間gian 。 一nhất 切thiết 根căn 塵trần 。 隂# 處xứ 界giới 等đẳng 皆giai 如Như 來Lai 藏tạng 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 此thử 牒điệp 前tiền 四tứ 科khoa 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 即tức 圓viên 成thành 性tánh 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 義nghĩa 以dĩ 立lập 疑nghi 本bổn 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 正chánh 問vấn 疑nghi 致trí 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 器khí 世thế 間gian 諸chư 有hữu 。 為vi 相tương/tướng (# 兼kiêm 有hữu 情tình 世thế 間gian 此thử 三tam 句cú 問vấn 始thỉ 之chi 忽hốt 生sanh 次thứ 第đệ 遷thiên 流lưu 。 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 此thử 二nhị 句cú 問vấn 終chung 之chi 相tướng 續tục 又hựu 如Như 來Lai 說thuyết 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 本bổn 性tánh 圓viên 融dung 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 湛trạm 然nhiên 常thường 住trụ 。 此thử 牒điệp 前tiền 七thất 大đại 科khoa 性tánh 真chân 圓viên 融dung 。 本bổn 無vô 生sanh 滅diệt 。 即tức 圓viên 成thành 性tánh 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 義nghĩa 以dĩ 立lập 疑nghi 本bổn 世Thế 尊Tôn 若nhược 地địa 性tánh 徧biến (# 牒điệp 云vân 何hà 容dung 水thủy 。 究cứu 不bất 相tương 容dung )# 水thủy 性tánh 周chu 徧biến (# 牒điệp 火hỏa 則tắc 不bất 生sanh 。 究cứu 不bất 相tương 容dung 復phục 云vân 何hà 明minh 。 水thủy 火hỏa 二nhị 性tánh 。 俱câu 徧biến 虚# 空không 不bất 相tương 凌lăng 滅diệt (# 正chánh 問vấn 水thủy 火hỏa 二nhị 種chủng 。 何hà 故cố 周chu 徧biến 相tương 容dung 世Thế 尊Tôn 地địa 性tánh 障chướng 礙ngại 。 空không 性tánh 虚# 通thông (# 究cứu 不bất 相tương 容dung 云vân 何hà 二nhị 俱câu 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 正chánh 問vấn 地địa 空không 二nhị 性tánh 何hà 故cố 相tương 容dung 周chu 徧biến )# 。

此thử 正chánh 陳trần 依y 圓viên 成thành 性tánh 所sở 生sanh 二nhị 種chủng 疑nghi 致trí 也dã 以dĩ 圓viên 成thành 性tánh 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 本bổn 無vô 生sanh 滅diệt 。 曰viết 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 以dĩ 圓viên 成thành 性tánh 體thể 自tự 圓viên 成thành 徧biến 滿mãn 無vô 外ngoại 曰viết 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 富Phú 樓Lâu 那Na 依y 此thử 二nhị 句cú 頓đốn 生sanh 二nhị 疑nghi 世Thế 尊Tôn 若nhược 復phục 下hạ 依y 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 義nghĩa 疑nghi 彼bỉ 世thế 間gian 一nhất 切thiết 。 根căn 塵trần 隂# 處xứ 界giới 等đẳng 法pháp 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 及cập 於ư 相tương 續tục 不bất 止chỉ 又hựu 如Như 來Lai 下hạ 依y 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 義nghĩa 疑nghi 彼bỉ 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 等đẳng 法pháp 云vân 何hà 周chu 徧biến 至chí 於ư 不bất 相tương 凌lăng 滅diệt 又hựu 初sơ 疑nghi 緣duyên 彼bỉ 不bất 空không 藏tạng 中trung 佛Phật 明minh 言ngôn 隂# 處xứ 界giới 等đẳng 皆giai 如Như 來Lai 藏tạng 。 以dĩ 證chứng 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 等đẳng 二nhị 疑nghi 即tức 依y 空không 不bất 空không 如Như 來Lai 藏tạng 中trung 。 佛Phật 明minh 言ngôn 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 等đẳng 性tánh 真chân 圓viên 融dung 。 以dĩ 證chứng 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 云vân 何hà 相tương 容dung 等đẳng 。

○# 三tam 請thỉnh 佛Phật 開khai 示thị 。

而nhi 我ngã 不bất 知tri 。 是thị 義nghĩa 攸du 往vãng 。 總tổng 結kết 二nhị 疑nghi 不bất 决# 故cố 曰viết 不bất 知tri 下hạ 請thỉnh 開khai 示thị 惟duy 願nguyện 如Như 來Lai 。 宣tuyên 流lưu 大đại 慈từ 。 開khai 我ngã 迷mê 雲vân 。 即tức 疑nghi 惑hoặc 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 作tác 是thị 語ngữ 已dĩ 。 語ngữ 請thỉnh 五ngũ 體thể 投đầu 地địa 。 身thân 請thỉnh 欽khâm 渴khát 如Như 來Lai 。 無vô 上thượng 慈từ 誨hối 心tâm 請thỉnh )# 。

此thử 緣duyên 上thượng 二nhị 疑nghi 請thỉnh 佛Phật 開khai 示thị 也dã 正chánh 脉mạch 曰viết 是thị 義nghĩa 二nhị 疑nghi 中trung 義nghĩa 也dã 攸du 所sở 也dã 往vãng 歸quy 也dã 言ngôn 不bất 知tri 二nhị 義nghĩa 所sở 歸quy 趣thú 也dã 惟duy 願nguyện 下hạ 求cầu 佛Phật 釋thích 疑nghi 開khai 迷mê 雲vân 者giả 欲dục 佛Phật 說thuyết 出xuất 生sanh 續tục 之chi 由do 圓viên 融dung 之chi 故cố 庶thứ 使sử 迷mê 雲vân 頓đốn 破phá 慧tuệ 日nhật 洞đỗng 明minh 方phương 到đáo 究cứu 竟cánh 無vô 疑nghi 惑hoặc 地địa 。 矣hĩ 上thượng 滿mãn 慈từ 伸thân 疑nghi 啟khải 請thỉnh 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 世Thế 尊Tôn 許hứa 示thị 詳tường 釋thích 分phần/phân 二nhị 初sơ 許hứa 示thị 二nhị 詳tường 釋thích 。

○# 初sơ 許hứa 示thị 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 富Phú 樓Lâu 那Na 。 及cập 諸chư 會hội 中trung 。 漏lậu 盡tận 無Vô 學Học 。 諸chư 阿A 羅La 漢Hán 。 此thử 是thị 經Kinh 家gia 敘tự 辭từ 下hạ 是thị 世Thế 尊Tôn 聖thánh 言ngôn 如Như 來Lai 今kim 日nhật 。 普phổ 為vì 此thử 會hội 。 宣tuyên 勝thắng 義nghĩa 中trung 。 真chân 勝thắng 義nghĩa 性tánh 。 即tức 後hậu 文văn 故cố 發phát 真Chân 如Như 。 妙diệu 覺giác 明minh 性tánh 。 令linh 汝nhữ 會hội 中trung 。 定định 性tánh 聲Thanh 聞Văn 。 未vị 回hồi 心tâm 者giả 及cập 諸chư 一nhất 切thiết 。 未vị 得đắc 二nhị 空không 。 行hành 未vị 得đắc 回hồi 向hướng 上thượng 乘thừa 。 觧# 已dĩ 趨xu 阿A 羅La 漢Hán 等đẳng 。 此thử 四tứ 句cú 是thị 已dĩ 回hồi 心tâm 者giả 皆giai 獲hoạch 一Nhất 乘Thừa 。 即tức 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 寂tịch 滅diệt 塲# 地địa (# 即tức 佛Phật 知tri 見kiến 地địa 。 真chân 阿a 練luyện 若nhã 。 即tức 無vô 戲hí 論luận 法pháp 。 正chánh 修tu 行hành 處xứ 。 即tức 修tu 無vô 漏lậu 業nghiệp 。 汝nhữ 今kim 諦đế 聼# 當đương 為vì 汝nhữ 說thuyết 。 富Phú 樓Lâu 那Na 等đẳng 。 欽khâm 佛Phật 法Pháp 音âm 。 默mặc 然nhiên 承thừa 聼# 。

此thử 世Thế 尊Tôn 因nhân 富Phú 樓Lâu 那Na 請thỉnh 告cáo 示thị 會hội 中trung 諸chư 權quyền 小Tiểu 乘Thừa 許hứa 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 寂tịch 滅diệt 塲# 地địa 是thị 勝thắng 義nghĩa 中trung 真chân 勝thắng 義nghĩa 性tánh 。 也dã 爾nhĩ 時thời 下hạ 告cáo 示thị 為vi 宣tuyên 最tối 勝thắng 之chi 法pháp 。 令linh 汝nhữ 下hạ 告cáo 示thị 令linh 獲hoạch 最tối 勝thắng 之chi 益ích 真chân 勝thắng 義nghĩa 性tánh 。 者giả 謂vị 單đơn 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 單đơn 不bất 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 單đơn 空không 不bất 空không 如Như 來Lai 藏tạng 皆giai 是thị 勝thắng 義nghĩa 未vị 為vi 極cực 則tắc 不bất 名danh 真chân 勝thắng 義nghĩa 性tánh 。 即tức 於ư 三tam 種chủng 藏tạng 性tánh 會hội 歸quy 一nhất 心tâm 即tức 一nhất 而nhi 三tam 即tức 三tam 而nhi 一nhất 不bất 離ly 三tam 性tánh 而nhi 超siêu 出xuất 三tam 性tánh 分phân 別biệt 計kế 度độ 。 語ngữ 言ngôn 方phương 便tiện 皆giai 不bất 能năng 至chí 故cố 曰viết 勝thắng 義nghĩa 中trung 真chân 勝thắng 義nghĩa 性tánh 。 正chánh 脉mạch 曰viết 法pháp 相tướng 宗tông 有hữu 四tứ 勝thắng 義nghĩa 謂vị 蘊uẩn 處xứ 界giới 為vi 世thế 間gian 勝thắng 義nghĩa 四Tứ 諦Đế 為vi 道Đạo 理lý 勝thắng 義nghĩa 二nhị 空không 真Chân 如Như 為vi 證chứng 得đắc 勝thắng 義nghĩa 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 為vi 勝thắng 義nghĩa 勝thắng 義nghĩa 彼bỉ 但đãn 真chân 俗tục 不bất 融dung 為vi 異dị 法pháp 性tánh 所sở 立lập 勝thắng 義nghĩa 無vô 差sai 據cứ 佛Phật 後hậu 文văn 荅# 萬vạn 法pháp 生sanh 續tục 則tắc 起khởi 於ư 性tánh 本bổn 二nhị 覺giác 荅# 五ngũ 大đại 圓viên 融dung 則tắc 歸quy 於ư 一nhất 心tâm 三Tam 藏Tạng 宛uyển 然nhiên 皆giai 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 。

○# 二nhị 詳tường 釋thích 分phần/phân 二nhị 初sơ 釋thích 圓viên 成thành 性tánh 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 云vân 何hà 生sanh 續tục 疑nghi 二nhị 釋thích 圓viên 成thành 性tánh 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 云vân 何hà 相tương 容dung 疑nghi 。

○# 初sơ 釋thích 圓viên 成thành 性tánh 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 云vân 何hà 生sanh 續tục 疑nghi 分phần/phân 二nhị 初sơ 釋thích 疑nghi 二nhị 釋thích 難nạn/nan 。

○# 初sơ 釋thích 疑nghi 分phần/phân 五ngũ 初sơ 標tiêu 示thị 真chân 源nguyên 二nhị 審thẩm 明minh 妄vọng 因nhân 三tam 因nhân 明minh 起khởi 妄vọng 四tứ 由do 妄vọng 有hữu 生sanh 五ngũ 結kết 荅# 問vấn 意ý 。

○# 初sơ 標tiêu 示thị 真chân 源nguyên 。

佛Phật 言ngôn 富Phú 樓Lâu 那Na 如như 汝nhữ 所sở 言ngôn 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 牒điệp 問vấn 意ý 汝nhữ 常thường 不bất 聞văn 。 如Như 來Lai 密mật 說thuyết 性tánh 覺giác 妙diệu 明minh 。 本bổn 覺giác 明minh 妙diệu 。 此thử 二nhị 句cú 是thị 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 寂tịch 照chiếu 不bất 二nhị 富Phú 樓Lâu 那Na 。 言ngôn 唯dụy 然nhiên 世Thế 尊Tôn 。 我ngã 常thường 聞văn 佛Phật 。 宣tuyên 說thuyết 斯tư 義nghĩa 。 上thượng 汝nhữ 常thường 不bất 聞văn 。 四tứ 字tự 是thị 詰cật 問vấn 此thử 我ngã 常thường 聞văn 佛Phật 。 四tứ 字tự 是thị 正chánh 荅# )# 。

此thử 佛Phật 將tương 示thị 生sanh 妄vọng 之chi 由do 先tiên 標tiêu 真chân 源nguyên 以dĩ 證chứng 其kỳ 妄vọng 也dã 正chánh 觀quán 曰viết 性tánh 覺giác 本bổn 覺giác 心tâm 體thể 也dã 妙diệu 明minh 明minh 妙diệu 德đức 相tương/tướng 也dã 謂vị 此thử 心tâm 體thể 離ly 念niệm 而nhi 靈linh 然nhiên 不bất 昧muội 雖tuy 靈linh 然nhiên 不bất 昧muội 而nhi 寂tịch 然nhiên 離ly 念niệm 故cố 曰viết 妙diệu 明minh 明minh 妙diệu 此thử 乃nãi 一nhất 念niệm 未vị 生sanh 前tiền 靈linh 然nhiên 湛trạm 寂tịch 之chi 真chân 心tâm 也dã 葢# 若nhược 一nhất 向hướng 妙diệu 而nhi 不bất 明minh 則tắc 墮đọa 頑ngoan 空không 若nhược 一nhất 向hướng 明minh 而nhi 不bất 妙diệu 則tắc 墮đọa 妄vọng 覺giác 如như 下hạ 滿mãn 慈từ 執chấp 明minh 墮đọa 妄vọng 是thị 矣hĩ 將tương 欲dục 明minh 妄vọng 故cố 先tiên 標tiêu 真chân 以dĩ 立lập 其kỳ 本bổn 也dã 正chánh 脉mạch 曰viết 性tánh 本bổn 異dị 稱xưng 者giả 各các 有hữu 詮thuyên 表biểu 性tánh 表biểu 一nhất 真chân 理lý 體thể 未vị 陟trắc 事sự 用dụng 故cố 本bổn 表biểu 天thiên 然nhiên 本bổn [且/八]# 不bất 屬thuộc 脩tu 為vi 故cố 但đãn 舉cử 此thử 者giả 一nhất 顯hiển 無vô 明minh 萬vạn 法pháp 離ly 此thử 無vô 依y 二nhị 顯hiển 寂tịch 照chiếu [且/八]# 足túc 不bất 假giả 妄vọng 明minh 常thường 聞văn 者giả 但đãn 領lãnh 其kỳ 言ngôn 未vị 觧# 其kỳ 義nghĩa 或hoặc 依y 已dĩ 教giáo 別biệt 觧# 所sở 謂vị 一nhất 音âm 演diễn 說thuyết 法Pháp 隨tùy 類loại 各các 得đắc 觧# 若nhược 如như 言ngôn 實thật 觧# 則tắc 無vô 妄vọng 認nhận 之chi 失thất 矣hĩ 。

○# 二nhị 審thẩm 明minh 妄vọng 因nhân 分phần/phân 三tam 初sơ 詰cật 問vấn 二nhị 實thật 荅# 三tam 辨biện 明minh 。

○# 初sơ 詰cật 問vấn 。

佛Phật 言ngôn 汝nhữ 稱xưng 覺giác 明minh 。 按án 滿mãn 慈từ 尋tầm 常thường 所sở 言ngôn 為vi 復phục 性tánh 明minh 。 稱xưng 名danh 為vi 覺giác 。 此thử 以dĩ 單đơn 明minh 詰cật 真chân 覺giác 為vi 覺giác 不bất 明minh 。 稱xưng 為vi 明minh 覺giác 。 此thử 以dĩ 單đơn 妙diệu 詰cật 妄vọng 覺giác )# 。

此thử 佛Phật 欲dục 明minh 妄vọng 源nguyên 以dĩ 荅# 忽hốt 生sanh 之chi 問vấn 先tiên 審thẩm 滿mãn 慈từ 所sở 見kiến 以dĩ 何hà 為vi 真chân 以dĩ 何hà 為vi 妄vọng 意ý 在tại 柝# 出xuất 妄vọng 源nguyên 使sử 滿mãn 慈từ 自tự 悟ngộ 自tự 破phá 其kỳ 惑hoặc 也dã 汝nhữ 稱xưng 覺giác 明minh 。 者giả 佛Phật 問vấn 富Phú 樓Lâu 那Na 尋tầm 常thường 說thuyết 法Pháp 所sở 稱xưng 覺giác 明minh 二nhị 字tự 審thẩm 實thật 富Phú 樓Lâu 那Na 本bổn 意ý 是thị 以dĩ 自tự 性tánh 本bổn 明minh 稱xưng 真chân 覺giác 為vi 覺giác 明minh 耶da 是thị 以dĩ 覺giác 體thể 不bất 明minh 稱xưng 妄vọng 覺giác 為vi 覺giác 明minh 耶da 此thử 世Thế 尊Tôn 將tương 真chân 覺giác 妙diệu 明minh 明minh 妙diệu 分phân 作tác 兩lưỡng 個cá 圈quyển 繢hội 放phóng 在tại 富Phú 樓Lâu 那Na 靣# 前tiền 任nhậm 他tha 認nhận 明minh 也dã 墮đọa 在tại 圈quyển 內nội 任nhậm 他tha 認nhận 不bất 明minh 也dã 墮đọa 在tại 圈quyển 內nội 此thử 大đại 覺giác 韜# 畧lược 之chi 善thiện 巧xảo 也dã 向hướng 下hạ 富Phú 樓Lâu 那Na 果quả 認nhận 明minh 為vi 覺giác 墮đọa 於ư 妄vọng 明minh 佛Phật 就tựu 其kỳ 所sở 認nhận 妄vọng 明minh 指chỉ 示thị 忽hốt 生sanh 之chi 因nhân 正chánh 在tại 於ư 斯tư 介giới 山sơn 曰viết 分phần/phân 剖phẫu 玉ngọc 環hoàn 為vi 兩lưỡng 橛quyết 任nhậm 他tha 左tả 右hữu 上thượng 吾ngô 鈎câu 妙diệu 語ngữ 。

○# 二nhị 實thật 荅# 。

富Phú 樓Lâu 那Na 言ngôn 若nhược 此thử 不bất 明minh 。 名danh 為vi 覺giác 者giả 。 則tắc 無vô 所sở 明minh 。

此thử 富Phú 樓Lâu 那Na 。 不bất 逹# 如Như 來Lai 善thiện 巧xảo 便tiện 認nhận 着trước 性tánh 明minh 為vi 覺giác 則tắc 以dĩ 不bất 明minh 為vi 非phi 故cố 曰viết 則tắc 無vô 所sở 明minh 。 富Phú 樓Lâu 那Na 意ý 謂vị 我ngã 稱xưng 覺giác 明minh 是thị 以dĩ 性tánh 明minh 之chi 真chân 覺giác 稱xưng 為vi 覺giác 明minh 不bất 是thị 以dĩ 覺giác 體thể 不bất 明minh 之chi 明minh 覺giác 稱xưng 為vi 覺giác 明minh 而nhi 對đối 之chi 曰viết 若nhược 此thử 不bất 明minh 。 之chi 明minh 覺giác 為vi 覺giác 明minh 者giả 則tắc 無vô 所sở 明minh 。 我ngã 何hà 以dĩ 稱xưng 為vi 覺giác 明minh 耶da 是thị 則tắc 言ngôn 陳trần 抑ức 不bất 明minh 之chi 明minh 覺giác 不bất 得đắc 稱xưng 覺giác 明minh 意ý 許hứa 性tánh 明minh 之chi 真chân 覺giác 方phương 稱xưng 覺giác 明minh 此thử 正chánh 認nhận 明minh 墮đọa 妄vọng 覺giác 萬vạn 妄vọng 從tùng 是thị 生sanh 焉yên 此thử 正chánh 如Như 來Lai 審thẩm 出xuất 妄vọng 因nhân 之chi 證chứng [且/八]# 也dã 。

○# 三tam 辨biện 明minh 。

佛Phật 言ngôn 若nhược 無vô 所sở 明minh 。 此thử 按án 滿mãn 慈từ 之chi 言ngôn 則tắc 無vô 明minh 覺giác 。 此thử 番phiên 滿mãn 慈từ 之chi 意ý 有hữu 所sở 非phi 覺giác 。 有hữu 所sở 明minh 非phi 真chân 覺giác 證chứng 無vô 所sở 明minh 非phi 妄vọng 覺giác 無vô 所sở 非phi 明minh 。 此thử 二nhị 句cú 證chứng 成thành 上thượng 二nhị 句cú 無vô 所sở 明minh 則tắc 無vô 明minh 覺giác 。 之chi 義nghĩa 無vô 明minh 又hựu 非phi 。 覺giác 湛trạm 明minh 性tánh 。 上thượng 四tứ 句cú 意ý 顯hiển 有hữu 所sở 明minh 非phi 真chân 覺giác 此thử 二nhị 句cú 破phá 無vô 所sở 明minh 亦diệc 非phi 真chân 覺giác )# 。

此thử 佛Phật 本bổn 上thượng 性tánh 覺giác 妙diệu 明minh 。 明minh 妙diệu 證chứng 此thử 單đơn 明minh 單đơn 妙diệu 皆giai 妄vọng 非phi 真chân 此thử 雖tuy 明minh 與dữ 不bất 明minh 相tướng 形hình 而nhi 非phi 意ý 在tại 證chứng 滿mãn 慈từ 所sở 認nhận 之chi 明minh 為vi 起khởi 妄vọng 之chi 端đoan 也dã 佛Phật 言ngôn 下hạ 番phiên 富Phú 樓Lâu 那Na 之chi 意ý 有hữu 所sở 下hạ 是thị 辯biện 明minh 明minh 與dữ 不bất 明minh 皆giai 妄vọng 非phi 真chân 蓋cái 因nhân 富Phú 樓Lâu 那Na 以dĩ 無vô 所sở 明minh 不bất 得đắc 名danh 真chân 覺giác 佛Phật 即tức 就tựu 富Phú 樓Lâu 那Na 之chi 言ngôn 曰viết 若nhược 果quả 無vô 所sở 明minh 則tắc 無vô 明minh 覺giác 。 之chi 妄vọng 豈khởi 不bất 幸hạnh 哉tai 恐khủng 富Phú 樓Lâu 那Na 未vị 明minh 復phục 以dĩ 有hữu 所sở 明minh 證chứng 之chi 曰viết 有hữu 所sở 明minh 則tắc 有hữu 對đối 待đãi 則tắc 非phi 真chân 覺giác 是thị 知tri 無vô 所sở 明minh 則tắc 非phi 明minh 覺giác 矣hĩ 上thượng 雖tuy 番phiên 富Phú 樓Lâu 那Na 無vô 所sở 明minh 則tắc 無vô 明minh 覺giác 。 意ý 顯hiển 有hữu 所sở 明minh 非phi 真chân 覺giác 恐khủng 謂vị 有hữu 所sở 明minh 既ký 非phi 真chân 覺giác 無vô 所sở 明minh 可khả 謂vị 真chân 耶da 故cố 復phục 破phá 之chi 曰viết 無vô 明minh 又hựu 非phi 。 覺giác 湛trạm 明minh 性tánh 。 湛trạm 明minh 即tức 妙diệu 明minh 也dã 是thị 則tắc 明minh 而nhi 不bất 妙diệu 妙diệu 而nhi 不bất 明minh 俱câu 違vi 真chân 矣hĩ 上thượng 審thẩm 明minh 妄vọng 因nhân 已dĩ 竟cánh 。

○# 三tam 因nhân 明minh 起khởi 妄vọng 。

性tánh 覺giác 必tất 明minh 。 覺giác 義nghĩa 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 不bất 覺giác 義nghĩa )# 。

此thử 正chánh 明minh 依y 真chân 起khởi 妄vọng 之chi 因nhân 也dã 性tánh 覺giác 必tất 明minh 。 者giả 此thử 句cú 全toàn 真chân 但đãn 明minh 而nhi 未vị 妙diệu 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 者giả 此thử 句cú 全toàn 妄vọng 由do 真chân 覺giác 體thể 上thượng 照chiếu 而nhi 不bất 寂tịch 一nhất 向hướng 必tất 明minh 故cố 忽hốt 為vi 明minh 覺giác 明minh 覺giác 即tức 無vô 明minh 也dã 聖thánh 凢# 依y 正chánh 緣duyên 此thử 發phát 生sanh 此thử 於ư 十thập 惑hoặc 中trung 為vi 第đệ 一nhất 惑hoặc 親thân 依y 真chân 心tâm 本bổn 覺giác 獨độc 居cư 九cửu 相tương/tướng 之chi 先tiên 別biệt 名danh 獨độc 頭đầu 生sanh 相tương/tướng 根căn 本bổn 不bất 覺giác 曰viết 癡si 曰viết 迷mê 及cập 無vô 住trụ 本bổn 皆giai 目mục 此thử 也dã 有hữu 二nhị 功công 能năng 一nhất 者giả 能năng 隱ẩn 真chân 覺giác 之chi 體thể 二nhị 者giả 能năng 發phát 萬vạn 有hữu 之chi 相tướng 下hạ 文văn 自tự 見kiến 。

○# 四tứ 緣duyên 妄vọng 有hữu 生sanh 分phần/phân 二nhị 初sơ 明minh 因nhân 妄vọng 忽hốt 生sanh 二nhị 明minh 因nhân 妄vọng 遷thiên 流lưu 。

○# 初sơ 明minh 因nhân 妄vọng 忽hốt 生sanh 分phần/phân 二nhị 初sơ 忽hốt 生sanh 三tam 細tế 相tương/tướng 二nhị 頓đốn 成thành 六lục 麄# 相tương/tướng 。

○# 初sơ 忽hốt 生sanh 三tam 細tế 相tương/tướng 。

覺giác 非phi 所sở 明minh 。 牒điệp 上thượng 性tánh 覺giác 二nhị 字tự 全toàn 真chân 故cố 非phi 所sở 明minh 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 因nhân 上thượng 必tất 明minh 二nhị 字tự 有hữu 妄vọng 故cố 曰viết 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 所sở 即tức 明minh 覺giác 此thử 屬thuộc 業nghiệp 相tương/tướng 所sở 既ký 妄vọng 立lập 。 牒điệp 上thượng 成thành 下hạ 生sanh 汝nhữ 妄vọng 能năng 。 此thử 屬thuộc 轉chuyển 相tương/tướng 無vô 同đồng 異dị 中trung 。 牒điệp 上thượng 真chân 妄vọng 二nhị 覺giác 俱câu 無vô 同đồng 異dị 熾sí 然nhiên 成thành 異dị 。 此thử 異dị 即tức 世thế 界giới 異dị 彼bỉ 所sở 異dị 。 異dị 彼bỉ 之chi 異dị 即tức 世thế 界giới 為vi 能năng 異dị 所sở 異dị 之chi 異dị 即tức 虚# 空không 為vi 所sở 異dị 因nhân 異dị 立lập 同đồng 。 因nhân 世thế 界giới 之chi 異dị 立lập 虚# 空không 為vi 同đồng 同đồng 異dị 發phát 明minh 。 虚# 空không 世thế 界giới 俱câu 為vi 器khí 界giới )# 因nhân 此thử (# 同đồng 異dị )# 復phục 立lập 無vô 同đồng 無vô 異dị 。 此thử 屬thuộc 有hữu 情tình 根căn 身thân 此thử 根căn 身thân 器khí 界giới 俱câu 屬thuộc 八bát 識thức 相tương/tướng 分phần/phân 此thử 正chánh 是thị 現hiện 相tướng 此thử 是thị 頓đốn 變biến 故cố 曰viết 熾sí 然nhiên )# 。

此thử 因nhân 性tánh 覺giác 必tất 明minh 。 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 忽hốt 生sanh 三tam 種chủng 細tế 相tương/tướng 即tức 業nghiệp 轉chuyển 現hiện 也dã 問vấn 所sở 字tự 對đối 能năng 字tự 當đương 是thị 所sở 見kiến 境cảnh 言ngôn 現hiện 相tướng 則tắc 可khả 何hà 以dĩ 作tác 業nghiệp 相tương/tướng 釋thích 耶da 曰viết 所sở 字tự 要yếu 活hoạt 看khán 不bất 必tất 定định 作tác 根căn 境cảnh 能năng 所sở 之chi 所sở 此thử 所sở 字tự 從tùng 上thượng 連liên 帶đái 而nhi 來lai 由do 性tánh 覺giác 必tất 明minh 。 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 此thử 明minh 覺giác 因nhân 必tất 明minh 所sở 有hữu 故cố 稱xưng 所sở 明minh 因nhân 牒điệp 之chi 曰viết 覺giác 非phi 所sở 明minh 。 顯hiển 性tánh 覺giác 元nguyên 無vô 明minh 覺giác 之chi 妄vọng 此thử 妄vọng 因nhân 明minh 所sở 有hữu 故cố 曰viết 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 即tức 因nhân 必tất 明minh 而nhi 有hữu 所sở 明minh 之chi 妄vọng 覺giác 是thị 以dĩ 真chân 明minh 為vi 能năng 以dĩ 妄vọng 覺giác 為vi 所sở 下hạ 即tức 接tiếp 連liên 而nhi 言ngôn 所sở 既ký 妄vọng 立lập 。 此thử 是thị 牒điệp 上thượng 所sở 字tự 而nhi 言ngôn 明minh 覺giác 非phi 對đối 能năng 而nhi 言ngôn 所sở 也dã 後hậu 偈kệ 云vân 元nguyên 明minh 照chiếu 生sanh 所sở 。 所sở 立lập 照chiếu 性tánh 亡vong 。 是thị 知tri 此thử 所sở 字tự 尚thượng 在tại 虚# 空không 之chi 先tiên 豈khởi 可khả 作tác 所sở 見kiến 境cảnh 界giới 。 耶da 正chánh 觀quán 曰viết 明minh 覺giác 即tức 起khởi 信tín 業nghiệp 相tương/tướng 論luận 云vân 以dĩ 依y 心tâm 動động 故cố 說thuyết 名danh 為vi 業nghiệp 無vô 同đồng 異dị 中trung 。 熾sí 然nhiên 成thành 異dị 。 等đẳng 者giả 謂vị 一nhất 念niệm 未vị 生sanh 前tiền 澄trừng 然nhiên 湛trạm 寂tịch 一nhất 塊khối 圓viên 明minh 本bổn 無vô 能năng 所sở 之chi 心tâm 那na 有hữu 同đồng 異dị 之chi 境cảnh 由do 一nhất 念niệm 纔tài 生sanh 妄vọng 明minh 瞥miết 起khởi 心tâm 光quang 外ngoại 映ánh 差sai 別biệt 器khí 狀trạng 隨tùy 念niệm 而nhi 形hình 矣hĩ 故cố 曰viết 無vô 同đồng 異dị 中trung 。 熾sí 然nhiên 成thành 異dị 。 從tùng 此thử 一nhất 念niệm 之chi 間gian 。 待đãi 彼bỉ 器khí 狀trạng 差sai 別biệt 之chi 異dị 即tức 顯hiển 無vô 差sai 別biệt 不bất 動động 恆hằng 一nhất 虚# 豁hoát 之chi 相tướng 故cố 謂vị 之chi 同đồng 故cố 曰viết 異dị 彼bỉ 所sở 異dị 。 因nhân 異dị 立lập 同đồng 。 從tùng 此thử 一nhất 念niệm 於ư 心tâm 光quang 中trung 同đồng 異dị 相tướng 待đãi 又hựu 現hiện 一nhất 相tương/tướng 非phi 若nhược 虚# 空không 之chi 同đồng 又hựu 非phi 器khí 狀trạng 之chi 異dị 即tức 有hữu 情tình 相tương/tướng 現hiện 耳nhĩ 然nhiên 此thử 正chánh 是thị 現hiện 識thức 中trung 所sở 現hiện 境cảnh 界giới 如như 鏡kính 現hiện 相tướng 未vị 有hữu 分phân 別biệt 未vị 立lập 名danh 言ngôn 故cố 直trực 言ngôn 同đồng 異dị 不bất 言ngôn 空không 界giới 等đẳng 名danh 斷đoạn 非phi 六lục 麄# 中trung 事sự 也dã 正chánh 脉mạch 曰viết 無vô 同đồng 異dị 中trung 。 即tức 業nghiệp 相tương/tướng 中trung 也dã 唯duy 識thức 曰viết 相tương 見kiến 皆giai 依y 自tự 證chứng 起khởi 是thị 也dã 。

○# 二nhị 頓đốn 成thành 六lục 麄# 相tương/tướng 。

如như 是thị 擾nhiễu 亂loạn 。 承thừa 上thượng 熾sí 然nhiên 成thành 異dị 。 等đẳng 相tương 待đãi 。 轉chuyển 現hiện 二nhị 相tương/tướng 相tương 待đãi 生sanh 勞lao 。 此thử 屬thuộc 智trí 相tương/tướng 即tức 六lục 種chủng 識thức )# 勞lao 久cửu (# 此thử 屬thuộc 相tương 續tục 相tương/tướng )# 發phát 塵trần (# 相tương/tướng 與dữ 名danh 字tự 俱câu 為vi 塵trần 境cảnh 此thử 屬thuộc 執chấp 取thủ 計kế 名danh 字tự 二nhị 相tương/tướng 自tự 相tương 渾hồn 濁trược 。 釋thích 上thượng 塵trần 義nghĩa 由do 是thị 引dẫn 起khởi 。 塵trần 勞lao 煩phiền 惱não 。 此thử 屬thuộc 起khởi 業nghiệp 相tương/tướng 起khởi 為vi 世thế 界giới 。 靜tĩnh 成thành 虚# 空không 虚# 空không 為vi 同đồng 世thế 界giới 為vi 異dị 。 此thử 荅# 明minh 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 之chi 問vấn 彼bỉ 無vô 同đồng 異dị 。 真chân 有hữu 為vi 法pháp 。 此thử 荅# 明minh 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 之chi 問vấn 此thử 二nhị 世thế 間gian 俱câu 屬thuộc 業nghiệp 繫hệ 苦khổ 相tương/tướng )# 。

此thử 明minh 性tánh 覺giác 必tất 明minh 。 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 頓đốn 成thành 六lục 麄# 相tương/tướng 也dã 如như 是thị 擾nhiễu 亂loạn 。 一nhất 句cú 是thị 承thừa 接tiếp 上thượng 義nghĩa 相tương 待đãi 下hạ 正chánh 示thị 六lục 麄# 差sai 別biệt 相tướng 貌mạo 擾nhiễu 亂loạn 有hữu 二nhị 義nghĩa 一nhất 通thông 指chỉ 前tiền 業nghiệp 轉chuyển 現hiện 三tam 相tương/tướng 雖tuy 是thị 細tế 相tương/tướng 已dĩ 有hữu 能năng 所sở 對đối 待đãi 於ư 妙diệu 湛trạm 性tánh 中trung 實thật 為vi 擾nhiễu 亂loạn 若nhược 尅khắc 就tựu 引dẫn 生sanh 麄# 識thức 唯duy 指chỉ 現hiện 相tướng 一nhất 法pháp 即tức 境cảnh 界giới 為vi 緣duyên 長trường/trưởng 六lục 麄# 是thị 承thừa 彼bỉ 細tế 而nhi 生sanh 此thử 麄# 也dã 勞lao 即tức 六lục 識thức 體thể 相tướng 以dĩ 能năng 分phân 別biệt 故cố 勞lao 動động 也dã 若nhược 論luận 三tam 細tế 相tương/tướng 在tại 妙diệu 湛trạm 性tánh 中trung 已dĩ 是thị 勞lao 動động 故cố 上thượng 言ngôn 擾nhiễu 亂loạn 前tiền 三tam 卷quyển 中trung 明minh 六lục 根căn 同đồng 是thị 菩Bồ 提Đề 。 瞪trừng 發phát 勞lao 相tướng 。 是thị 也dã 此thử 勞lao 乃nãi 由do 勞lao 根căn 而nhi 有hữu 此thử 勞lao 識thức 是thị 勞lao 中trung 之chi 勞lao 耳nhĩ 又hựu 不bất 可khả 以dĩ 三tam 卷quyển 中trung 勞lao 根căn 之chi 勞lao 扯xả 此thử 勞lao 同đồng 彼bỉ 為vi 妄vọng 見kiến 也dã 又hựu 菩Bồ 提Đề 瞪trừng 發phát 勞lao 相tướng 。 乃nãi 性tánh 覺giác 必tất 明minh 。 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 故cố 曰viết 瞪trừng 發phát 非phi 對đối 待đãi 也dã 此thử 勞lao 乃nãi 前tiền 能năng 所sở 同đồng 異dị 相tướng 待đãi 而nhi 有hữu 故cố 較giảo 前tiền 此thử 為vi 麄# 相tương/tướng 有hữu 說thuyết 前tiền 能năng 所sở 配phối 三tam 細tế 則tắc 可khả 此thử 中trung 配phối 六lục 麄# 似tự 不bất 可khả 以dĩ 此thử 。 經kinh 發phát 明minh 世thế 界giới 生sanh 起khởi 因nhân 緣duyên 非phi 起khởi 信tín 言ngôn 一nhất 人nhân 業nghiệp 果quả 故cố 若nhược 然nhiên 者giả 則tắc 如Như 來Lai 說thuyết 。 一nhất 世thế 界giới 生sanh 起khởi 則tắc 不bất 該cai 諸chư 世thế 界giới 生sanh 起khởi 說thuyết 一nhất 人nhân 惑hoặc 業nghiệp 則tắc 不bất 該cai 諸chư 人nhân 惑hoặc 業nghiệp 豈khởi 有hữu 是thị 乎hồ 又hựu 如như 同đồng 分phân 別biệt 業nghiệp 妄vọng 見kiến 非phi 二nhị 妄vọng 也dã 恐khủng 人nhân 實thật 其kỳ 所sở 有hữu 以dĩ 同đồng 分phân 別biệt 業nghiệp 互hỗ 相tương 例lệ 明minh 總tổng 明minh 其kỳ 妄vọng 同đồng 分phân 之chi 妄vọng 即tức 別biệt 業nghiệp 之chi 妄vọng 別biệt 業nghiệp 之chi 妄vọng 即tức 同đồng 分phân 之chi 妄vọng 豈khởi 一nhất 人nhân 諸chư 人nhân 之chi 不bất 同đồng 哉tai 又hựu 此thử 說thuyết 生sanh 起khởi 非phi 彼bỉ 生sanh 死tử 輪luân 轉chuyển 是thị 何hà 法pháp 生sanh 起khởi 耶da 若nhược 彼bỉ 說thuyết 生sanh 死tử 輪luân 轉chuyển 非phi 此thử 生sanh 起khởi 相tương 續tục 又hựu 是thị 何hà 法Pháp 輪luân 轉chuyển 耶da 總tổng 之chi 彼bỉ 就tựu 一nhất 人nhân 言ngôn 生sanh 起khởi 相tương 續tục 之chi 世thế 界giới 此thử 就tựu 世thế 界giới 言ngôn 生sanh 死tử 輪luân 轉chuyển 之chi 業nghiệp 果quả 文văn 辭từ 雖tuy 殊thù 義nghĩa 無vô 二nhị 致trí 又hựu 前tiền 既ký 可khả 配phối 細tế 此thử 次thứ 前tiền 即tức 麄# 又hựu 何hà 疑nghi 哉tai 若nhược 言ngôn 此thử 處xứ 屬thuộc 六lục 麄# 難nan 以dĩ 分phần/phân 屬thuộc 六lục 麄# 則tắc 可khả 若nhược 言ngôn 非phi 六lục 麄# 似tự 不bất 可khả 也dã 同đồng 異dị 無vô 同đồng 異dị 者giả 前tiền 同đồng 異dị 等đẳng 亦diệc 是thị 世thế 界giới 根căn 身thân 但đãn 未vị 經kinh 麄# 識thức 分phân 別biệt 屬thuộc 現hiện 相tướng 此thử 處xứ 是thị 已dĩ 經kinh 麄# 識thức 分phân 別biệt 故cố 有hữu 。 名danh 字tự 曰viết 虚# 空không 曰viết 世thế 界giới 曰viết 眾chúng 生sanh 即tức 有hữu 名danh 字tự 即tức 有hữu 染nhiễm 着trước 受thọ 用dụng 即tức 屬thuộc 業nghiệp 繫hệ 苦khổ 相tương/tướng 同đồng 是thị 一nhất 個cá 世thế 界giới 根căn 身thân 但đãn 已dĩ 分phân 別biệt 未vị 分phân 別biệt 故cố 有hữu 。 麄# 細tế 之chi 殊thù 耳nhĩ 吳ngô 興hưng 曰viết 空không 界giới 屬thuộc 依y 有hữu 為vi 屬thuộc 正chánh 界giới 是thị 器khí 界giới 色sắc 相tướng 差sai 別biệt 故cố 云vân 起khởi 云vân 異dị 也dã 空không 是thị 頑ngoan 空không 不bất 動động 故cố 云vân 靜tĩnh 云vân 同đồng 也dã 彼bỉ 指chỉ 上thượng 之chi 辭từ 真chân 猶do 實thật 也dã 上thượng 云vân 無vô 同đồng 無vô 異dị 。 名danh 濫lạm 於ư 理lý 今kim 指chỉ 其kỳ 體thể 實thật 有hữu 為vi 耳nhĩ 何hà 者giả 眾chúng 生sanh 。 正chánh 報báo 兼kiêm 乎hồ 色sắc 心tâm 造tạo 作tác 善thiện 惡ác 。 靡mĩ 不bất 由do 此thử 以dĩ 有hữu 心tâm 性tánh 故cố 非phi 如như 世thế 界giới 之chi 異dị 以dĩ 有hữu 色sắc 相tướng 故cố 非phi 如như 虚# 空không 之chi 同đồng 相tương 待đãi 立lập 之chi 故cố 云vân 無vô 同đồng 異dị 也dã 自tự 覺giác 非phi 所sở 明minh 。 至chí 此thử 總tổng 明minh 因nhân 妄vọng 忽hốt 生sanh 由do 性tánh 覺giác 必tất 明minh 。 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 而nhi 忽hốt 然nhiên 生sanh 起khởi 世thế 界giới 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 觧# 富Phú 樓Lâu 那Na 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 之chi 疑nghi 也dã 上thượng 示thị 因nhân 妄vọng 忽hốt 生sanh 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 明minh 因nhân 妄vọng 遷thiên 流lưu 分phần/phân 三tam 初sơ 世thế 界giới 相tương 續tục 。 二nhị 眾chúng 生sanh 相tương 續tục 。 三tam 業nghiệp 果quả 相tương 續tục 。

○# 初sơ 世thế 界giới 相tương 續tục 。 分phần/phân 三tam 初sơ 能năng 成thành 大đại 種chủng 二nhị 所sở 成thành 世thế 界giới 三tam 結kết 明minh 相tướng 續tục 。

○# 初sơ 能năng 成thành 大đại 種chủng 。

覺giác 明minh 空không 昧muội 。 相tương 待đãi 成thành 搖dao 。 明minh 暗ám 相tướng 待đãi 虚# 極cực 愈dũ 動động 故cố 成thành 風phong 性tánh 故cố 有hữu 風phong 輪luân 。 出xuất 上thượng 搖dao 性tánh 之chi 名danh 執chấp 持trì 世thế 界giới 。 此thử 明minh 風phong 輪luân 能năng 成thành 世thế 界giới 之chi 用dụng 此thử 四tứ 句cú 明minh 風phong 輪luân 因nhân 空không 生sanh 搖dao 。 牒điệp 上thượng 風phong 輪luân 堅kiên 明minh 立lập 礙ngại 。 此thử 明minh 金kim 性tánh 因nhân 上thượng 虚# 極cực 搖dao 動động 返phản 成thành 堅kiên 礙ngại 不bất 動động 之chi 性tánh )# 彼bỉ 金kim 寳# 者giả 明minh 覺giác 立lập 堅kiên 。 此thử 發phát 明minh 金kim 輪luân 無vô 別biệt 有hữu 體thể 全toàn 是thị 覺giác 明minh 動động 極cực 而nhi 靜tĩnh 堅kiên 疑nghi 成thành 礙ngại 故cố 有hữu 金kim 輪luân 。 出xuất 上thượng 礙ngại 性tánh 之chi 名danh 保bảo 持trì 國quốc 土độ 。 此thử 明minh 金kim 輪luân 能năng 成thành 世thế 界giới 之chi 用dụng 此thử 六lục 句cú 明minh 金kim 輪luân )# 堅kiên 覺giác 寳# 成thành (# 牒điệp 金kim 輪luân 搖dao 明minh 風phong 出xuất 。 牒điệp 風phong 輪luân 風phong 金kim 相tương 摩ma 。 摩ma 是thị 生sanh 火hỏa 之chi 因nhân )# 故cố 有hữu 火hỏa 灮# (# 所sở 生sanh 火hỏa 輪luân 為vi 變biến 化hóa 性tánh 。 此thử 明minh 火hỏa 輪luân 能năng 成thành 世thế 界giới 之chi 用dụng 此thử 五ngũ 句cú 明minh 火hỏa 輪luân )# 寳# 明minh 生sanh 潤nhuận (# 牒điệp 上thượng 金kim 性tánh 能năng 潤nhuận )# 火hỏa 灮# 上thượng 蒸chưng (# 牒điệp 上thượng 火hỏa 性tánh 能năng 蒸chưng 此thử 二nhị 句cú 明minh 生sanh 水thủy 之chi 因nhân 故cố 有hữu 水thủy 輪luân 。 所sở 生sanh 之chi 水thủy 含hàm 十thập 方phương 界giới 。 此thử 明minh 水thủy 輪luân 能năng 成thành 世thế 界giới 之chi 用dụng 此thử 四tứ 句cú 明minh 水thủy 輪luân )# 。

此thử 明minh 能năng 成thành 世thế 界giới 四tứ 大đại 種chủng 性tánh 次thứ 第đệ 生sanh 起khởi 以dĩ 為vi 世thế 界giới 相tương 續tục 。 之chi 因nhân 也dã 此thử 中trung 明minh 風phong 輪luân 則tắc 先tiên 稱xưng 覺giác 明minh 明minh 金kim 輪luân 則tắc 曰viết 明minh 覺giác 立lập 堅kiên 。 明minh 火hỏa 輪luân 則tắc 先tiên 根căn 於ư 堅kiên 覺giác 搖dao 明minh 明minh 水thủy 輪luân 則tắc 先tiên 因nhân 寳# 明minh 生sanh 潤nhuận 是thị 知tri 四tứ 大đại 種chủng 性tánh 全toàn 一nhất 覺giác 明minh 心tâm 體thể 隨tùy 相tương/tướng 用dụng 而nhi 有hữu 四tứ 名danh 此thử 四tứ 大đại 中trung 不bất 言ngôn 土thổ 者giả 以dĩ 金kim 即tức 土thổ 故cố 金kim 比tỉ 土thổ 更cánh 堅kiên 為vi 能năng 成thành 性tánh 土thổ 屬thuộc 所sở 成thành 故cố 影ảnh 之chi 含hàm 十thập 方phương 界giới 。 者giả 謂vị 諸chư 世thế 界giới 中trung 。 須Tu 彌Di 山Sơn 等đẳng 。 及cập 諸chư 洲châu 潭đàm 周chu [圍-(舛-夕)+巾]# 皆giai 水thủy 故cố 云vân 含hàm 也dã 別biệt 經kinh 言ngôn 世thế 界giới 安an 立lập 土thổ 輪luân 下hạ 依y 金kim 輪luân 而nhi 同đồng 為vi 地địa 大đại 金kim 輪luân 下hạ 依y 水thủy 輪luân 水thủy 輪luân 下hạ 依y 風phong 輪luân 風phong 輪luân 下hạ 依y 空không 輪luân 虚# 空không 無vô 依y 能năng 為vi 世thế 界giới 所sở 依y 通thông 議nghị 曰viết 老lão 氏thị 指chỉ 覺giác 明minh 之chi 無vô 明minh 為vi 道đạo 體thể 故cố 曰viết 杳# 杳# 冥minh 冥minh 其kỳ 中trung 有hữu 精tinh 又hựu 以dĩ 空không 體thể 為vi 虚# 無vô 大Đại 道Đạo 指chỉ 此thử 風phong 相tương/tướng 為vi 冲# 氣khí 故cố 專chuyên 氣khí 致trí 柔nhu 又hựu 曰viết 天thiên 地địa 之chi 間gian 。 其kỳ 猶do 槖# 籥# 乎hồ 此thử 老lão 氏thị 之chi 道đạo 源nguyên 也dã 儒nho 氏thị 以dĩ 識thức 神thần 為vi 天thiên 命mạng 之chi 性tánh 指chỉ 空không 大đại 為vi 太thái 極cực 指chỉ 此thử 風phong 大đại 為vi 混hỗn 元nguyên 一nhất 氣khí 由do 一nhất 氣khí 以dĩ 生sanh 成thành 萬vạn 物vật 是thị 皆giai 不bất 知tri 唯duy 識thức 所sở 變biến 也dã 因nhân 空không 生sanh 搖dao 。 堅kiên 明minh 立lập 礙ngại 。 者giả 此thử 即tức 易dị 所sở 言ngôn 一nhất 隂# 一nhất 陽dương 之chi 謂vị 道đạo 以dĩ 為vi 生sanh 天thiên 生sanh 地địa 之chi 始thỉ 也dã 此thử 中trung 空không 靜tĩnh 也dã 暗ám 幽u 也dã 為vi 隂# 搖dao 動động 也dã 覺giác 明minh 也dã 為vi 陽dương 故cố 曰viết 動động 靜tĩnh 有hữu 常thường 剛cang 柔nhu 斷đoạn 矣hĩ 由do 此thử 動động 靜tĩnh 以dĩ 成thành 金kim 輪luân 為vi 地địa 大đại 種chủng 即tức 天thiên 地địa 初sơ 成thành 之chi 始thỉ 也dã 以dĩ 動động 為vi 乾can/kiền/càn 體thể 靜tĩnh 為vi 坤# 體thể 故cố 形hình 而nhi 上thượng 者giả 為vi 天thiên 形hình 而nhi 下hạ 者giả 為vi 地địa 所sở 謂vị 乾can/kiền/càn 坤# 成thành 列liệt 而nhi 易dị 位vị 乎hồ 其kỳ 中trung 矣hĩ 斯tư 則tắc 隂# 陽dương 未vị 形hình 而nhi 動động 靜tĩnh 剛cang 柔nhu 已dĩ [且/八]# 所sở 謂vị 先tiên 天thiên 之chi 易dị 也dã 風phong 金kim 相tương 摩ma 。 故cố 有hữu 火hỏa 光quang 。 者giả 此thử 易dị 所sở 謂vị 剛cang 柔nhu 相tương 摩ma 而nhi 成thành 變biến 化hóa 以dĩ 形hình 而nhi 上thượng 者giả 在tại 天thiên 成thành 象tượng 為vi 日nhật 乃nãi 太thái 陽dương 之chi 火hỏa 精tinh 也dã 形hình 而nhi 下hạ 者giả 在tại 地địa 成thành 形hình 為vi 火hỏa 謂vị 變biến 化hóa 性tánh 者giả 變biến 生sanh 為vi 熟thục 化hóa 有hữu 成thành 無vô 故cố 此thử 四tứ 象tượng 中trung 日nhật 也dã 寳# 明minh 生sanh 潤nhuận 等đẳng 者giả 此thử 易dị 所sở 謂vị 形hình 而nhi 上thượng 者giả 在tại 天thiên 成thành 象tượng 為vi 月nguyệt 即tức 太thái 隂# 之chi 精tinh 為vi 星tinh 辰thần 形hình 而nhi 下hạ 者giả 為vi 江giang 河hà 湖hồ 海hải 流lưu 注chú 之chi 狀trạng 此thử 四tứ 象tượng [且/八]# 矣hĩ 是thị 則tắc 因nhân 四tứ 大đại 而nhi 成thành 。 天thiên 地địa 隂# 陽dương 日nhật 月nguyệt 星tinh 辰thần 。 之chi 四tứ 象tượng 正chánh 易dị 所sở 說thuyết 太thái 極cực 生sanh 兩lưỡng 儀nghi 兩lưỡng 儀nghi 生sanh 四tứ 象tượng 以dĩ 為vi 八bát 卦# 之chi 體thể 故cố 曰viết 天thiên 尊tôn 地địa 卑ty 乾can/kiền/càn 坤# 定định 矣hĩ 卑ty 高cao 已dĩ 陳trần 貴quý 賤tiện 位vị 矣hĩ 動động 靜tĩnh 有hữu 常thường 剛cang 柔nhu 斷đoạn 矣hĩ 在tại 天thiên 成thành 象tượng 在tại 地địa 成thành 形hình 變biến 化hóa 見kiến 矣hĩ 。

○# 二nhị 所sở 成thành 世thế 界giới 。

火hỏa 騰đằng 水thủy 降giáng 。 能năng 成thành 性tánh )# 交giao 發phát (# 即tức 上thượng 騰đằng 降giáng/hàng )# 立lập 堅kiên (# 所sở 成thành 界giới 濕thấp 為vi 巨cự 海hải 。 乾can/kiền/càn 為vi 洲châu 潭đàm (# 出xuất 上thượng 堅kiên 字tự 之chi 名danh 堅kiên 而nhi 潤nhuận 者giả 名danh 海hải 堅kiên 而nhi 燥táo 者giả 名danh 洲châu 此thử 結kết 成thành 下hạ 證chứng 明minh 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 水thủy 火hỏa 交giao 發phát 之chi 義nghĩa 彼bỉ 大đại 海hải 中trung 。 火hỏa 光quang 常thường 起khởi 。 彼bỉ 洲châu 潭đàm 中trung 江giang 河hà 常thường 注chú 。 此thử 證chứng 上thượng 海hải 洲châu 水thủy 火hỏa 共cộng 生sanh 之chi 實thật 水thủy 勢thế 劣liệt 火hỏa 。 能năng 成thành 性tánh 結kết 為vi 高cao 山sơn 。 所sở 成thành 界giới 是thị 故cố 山sơn 石thạch 。 擊kích 則tắc 成thành 燄diệm 。 融dung 則tắc 成thành 水thủy 。 此thử 證chứng 上thượng 高cao 山sơn 水thủy 火hỏa 結kết 成thành 之chi 實thật 土thổ 勢thế 劣liệt 水thủy 。 能năng 成thành 性tánh 抽trừu 為vi 草thảo 木mộc 。 所sở 成thành 界giới 是thị 故cố 林lâm 藪tẩu 。 遇ngộ 燒thiêu 成thành 土thổ 。 因nhân 絞giảo 成thành 水thủy 。 此thử 證chứng 上thượng 草thảo 木mộc 水thủy 土thổ 共cộng 生sanh 之chi 實thật )# 。

此thử 由do 能năng 成thành 四tứ 大đại 種chủng 成thành 就tựu 巨cự 海hải 洲châu 潬đán 高cao 山sơn 草thảo 木mộc 四tứ 種chủng 世thế 界giới 也dã 以dĩ 此thử 四tứ 種chủng 。 既ký 成thành 其kỳ 形hình 即tức 有hữu 遷thiên 流lưu 方phương 位vị 故cố 名danh 世thế 界giới 。 能năng 貯trữ 眾chúng 生sanh 為vì 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 所sở 依y 亦diệc 名danh 器khí 界giới 交giao 發phát 者giả 即tức 水thủy 火hỏa 既ký 濟tế 能năng 成thành 於ư 物vật 故cố 曰viết 立lập 堅kiên 堅kiên 即tức 成thành 形hình 質chất 也dã 形hình 質chất 硬ngạnh 燥táo 者giả 名danh 洲châu 潭đàm 形hình 質chất 柔nhu 潤nhuận 者giả 名danh 巨cự 海hải 正chánh 脉mạch 曰viết 海hải 亦diệc 由do 立lập 堅kiên 而nhi 成thành 者giả 葢# 海hải 非phi 獨độc 目mục 於ư 水thủy 以dĩ 注chú 水thủy 之chi 巨cự 坎khảm 方phương 謂vị 之chi 海hải 故cố 全toàn 是thị 堅kiên 體thể 洲châu 潭đàm 即tức 四tứ 大đại 洲châu 及cập 諸chư 小tiểu 洲châu 也dã 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 者giả 以dĩ 是thị 水thủy 火hỏa 共cộng 生sanh 之chi 義nghĩa 故cố 彼bỉ 大đại 海hải 本bổn 就tựu 濕thấp 之chi 處xứ 似tự 不bất 應ưng 有hữu 火hỏa 以dĩ 不bất 忘vong 母mẫu 之chi 氣khí 分phần/phân 故cố 火hỏa 光quang 常thường 起khởi 。 洲châu 潬đán 本bổn 就tựu 燥táo 之chi 處xứ 似tự 不bất 應ưng 有hữu 水thủy 以dĩ 不bất 忘vong 父phụ 之chi 氣khí 分phần/phân 故cố 江giang 河hà 常thường 注chú 。 葢# 外ngoại 教giáo 五ngũ 形hình 義nghĩa 中trung 水thủy 之chi 望vọng 火hỏa 為vi 我ngã 尅khắc 之chi 妻thê 火hỏa 之chi 望vọng 水thủy 為vi 尅khắc 我ngã 之chi 夫phu 故cố 水thủy 為vi 海hải 洲châu 之chi 父phụ 火hỏa 為vi 海hải 洲châu 之chi 母mẫu 水thủy 勢thế 劣liệt 火hỏa 。 者giả 如như 溫ôn 陵lăng 謂vị 夫phu 劣liệt 然nhiên 後hậu 隂# 陽dương 和hòa 而nhi 生sanh 子tử 是thị 也dã 又hựu 以dĩ 水thủy 為vi 火hỏa 之chi 夫phu 若nhược 太thái 勝thắng 則tắc 勢thế 必tất 滅diệt 火hỏa 豈khởi 能năng 生sanh 他tha 法pháp 哉tai 今kim 以dĩ 水thủy 夫phu 劣liệt 於ư 火hỏa 妻thê 故cố 成thành 高cao 山sơn 矣hĩ 餘dư 文văn 可khả 知tri 。

○# 三tam 結kết 成thành 相tương 續tục 。

交giao 妄vọng 發phát 生sanh 。 遞đệ 相tương 為vi 種chủng 。 結kết 義nghĩa 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 世thế 界giới 相tương 續tục 結kết 名danh )# 。

此thử 四tứ 句cú 總tổng 結kết 上thượng 能năng 成thành 所sở 成thành 八bát 法pháp 如như 是thị 次thứ 第đệ 。 遷thiên 流lưu 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 也dã 交giao 和hòa 合hợp 也dã 妄vọng 虚# 妄vọng 也dã 初sơ 由do 生sanh 滅diệt 與dữ 不bất 生sanh 滅diệt 。 和hòa 合hợp 虚# 妄vọng 發phát 生sanh 覺giác 明minh 次thứ 由do 覺giác 明minh 空không 昧muội 。 和hòa 合hợp 虚# 妄vọng 發phát 生sanh 風phong 輪luân 乃nãi 至chí 水thủy 土thổ 和hòa 合hợp 虚# 妄vọng 發phát 生sanh 草thảo 木mộc 是thị 也dã 遞đệ 相tương 為vi 種chủng 。 者giả 初sơ 由do 覺giác 明minh 為vi 空không 種chủng 空không 覺giác 又hựu 為vi 風phong 種chủng 風phong 為vi 金kim 種chủng 乃nãi 至chí 水thủy 土thổ 為vi 草thảo 木mộc 之chi 種chủng 是thị 交giao 互hỗ 相tương 因nhân 而nhi 起khởi 也dã 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 世thế 界giới 相tương 續tục 。 者giả 承thừa 上thượng 虚# 妄vọng 遞đệ 相tương 為vi 種chủng 。 之chi 因nhân 緣duyên 故cố 。 此thử 世thế 界giới 相tương 續tục 不bất 斷đoạn 。 此thử 相tương 續tục 有hữu 二nhị 一nhất 生sanh 起khởi 相tương 續tục 即tức 遞đệ 相tương 為vi 種chủng 。 也dã 二nhị 成thành 壞hoại 相tương 續tục 即tức 遷thiên 流lưu 不bất 住trụ 。 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 也dã 此thử 世thế 界giới 生sanh 起khởi 次thứ 第đệ 若nhược 就tựu 八bát 卦# 合hợp 之chi 最tối 初sơ 覺giác 明minh 是thị 動động 義nghĩa 即tức 老lão 陽dương 屬thuộc 乾can/kiền/càn 空không 昧muội 是thị 靜tĩnh 義nghĩa 即tức 老lão 隂# 屬thuộc 坤# 風phong 屬thuộc 巽# 金kim 是thị 西tây 方phương 屬thuộc 兌# 火hỏa 屬thuộc 離ly 水thủy 屬thuộc 坎khảm 海hải 洲châu 示thị 坤# 之chi 形hình 山sơn 屬thuộc 艮# 草thảo 木mộc 是thị 東đông 方phương 屬thuộc 震chấn 又hựu 是thị 動động 靜tĩnh 相tương 摩ma 起khởi 伏phục 相tương 生sanh 之chi 義nghĩa 初sơ 覺giác 明minh 是thị 動động 因nhân 覺giác 明minh 動động 極cực 返phản 靜tĩnh 而nhi 成thành 頑ngoan 空không 因nhân 空không 靜tĩnh 極cực 返phản 動động 而nhi 成thành 風phong 種chủng 因nhân 風phong 種chủng 動động 極cực 返phản 靜tĩnh 而nhi 成thành 金kim 種chủng 因nhân 金kim 種chủng 靜tĩnh 極cực 返phản 動động 而nhi 成thành 火hỏa 種chủng 因nhân 火hỏa 種chủng 動động 極cực 返phản 靜tĩnh 而nhi 成thành 水thủy 種chủng 因nhân 水thủy 種chủng 靜tĩnh 極cực 復phục 動động 火hỏa 勝thắng 成thành 山sơn 因nhân 火hỏa 動động 勝thắng 而nhi 復phục 靜tĩnh 水thủy 勝thắng 成thành 草thảo 木mộc 是thị 則tắc 動động 靜tĩnh 互hỗ 相tương 起khởi 伏phục 而nhi 成thành 八bát 卦# 之chi 形hình 也dã 又hựu 艮# 山sơn 雖tuy 是thị 靜tĩnh 卦# 以dĩ 火hỏa 勝thắng 為vi 動động 是thị 以dĩ 動động 攝nhiếp 靜tĩnh 故cố 能năng 含hàm 滋tư 萬vạn 物vật 震chấn 雷lôi 雖tuy 是thị 動động 卦# 以dĩ 水thủy 勝thắng 為vi 靜tĩnh 是thị 以dĩ 靜tĩnh 為vi 動động 根căn 故cố 恆hằng 生sanh 長trưởng 萬vạn 物vật 通thông 議nghị 曰viết 由do 覺giác 明minh 空không 昧muội 。 二nhị 妄vọng 而nhi 為vi 四tứ 大đại 之chi 種chủng 遂toại 成thành 天thiên 地địa 日nhật 月nguyệt 。 四tứ 大đại 部bộ 洲châu 江giang 河hà 湖hồ 海hải 山sơn 川xuyên 草thảo 木mộc 而nhi 一nhất 氣khí 流lưu 行hành 隂# 陽dương 錯thác 綜tống 五ngũ 行hành 相tương 生sanh 八bát 卦# 流lưu 變biến 至chí 於ư 六lục 十thập 四tứ 卦# 故cố 易dị 卦# 始thỉ 於ư 乾can/kiền/càn 坤# 而nhi 終chung 於ư 既ký 濟tế 未vị 濟tế 故cố 曰viết 交giao 妄vọng 發phát 生sanh 。 遞đệ 相tương 為vi 種chủng 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 世thế 界giới 相tương 續tục 。 也dã 此thử 但đãn 借tá 世thế 教giáo 八bát 卦# 五ngũ 行hành 分phần/phân 屬thuộc 世thế 界giới 分phần/phân 劑tề 非phi 同đồng 世thế 教giáo 實thật 實thật 心tâm 外ngoại 有hữu 法pháp 也dã 上thượng 世thế 界giới 相tương 續tục 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 眾chúng 生sanh 相tương 續tục 。 分phần/phân 三tam 初sơ 畧lược 明minh 生sanh 因nhân 二nhị 詳tường 明minh 生sanh 類loại 三tam 結kết 明minh 相tướng 續tục 。

○# 初sơ 畧lược 明minh 生sanh 因nhân 。

復phục 次thứ 富Phú 樓Lâu 那Na 。 明minh (# 始thỉ 覺giác )# 妄vọng (# 不bất 覺giác )# 非phi 他tha 覺giác 明minh 為vi 咎cữu 。 此thử 二nhị 句cú 標tiêu 妄vọng 本bổn 所sở 妄vọng 既ký 立lập 。 明minh 理lý 不bất [疏-(梳-木)+俞]# 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 聼# 不bất 出xuất 聲thanh 見kiến 不bất 超siêu 色sắc 。 根căn 拘câu 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 。 六lục 妄vọng 成thành 就tựu 。 由do 是thị 分phân 開khai 。 見kiến 覺giác 聞văn 知tri 。 境cảnh 拘câu 同đồng 業nghiệp 相tương 纏triền 。 合hợp 離ly 成thành 化hóa 業nghiệp 報báo )# 。

此thử 明minh 眾chúng 生sanh 相tương 續tục 。 先tiên 推thôi 原nguyên 生sanh 起khởi 之chi 總tổng 因nhân 也dã 明minh 妄vọng 非phi 他tha 。 覺giác 明minh 為vi 咎cữu 。 者giả 推thôi 明minh 眾chúng 生sanh 惑hoặc 業nghiệp 苦khổ 諸chư 妄vọng 無vô 有hữu 別biệt 法pháp 全toàn 是thị 性tánh 覺giác 必tất 明minh 。 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 之chi 過quá 也dã 向hướng 下hạ 究cứu 竟cánh 諸chư 妄vọng 不bất 出xuất 此thử 覺giác 明minh 二nhị 字tự 所sở 妄vọng 既ký 立lập 。 明minh 理lý 不bất 踰du 。 者giả 由do 覺giác 明minh 之chi 妄vọng 迷mê 本bổn 妙diệu 明minh 頓đốn 現hiện [咒-几+(右*叵)]# 界giới 之chi 所sở 此thử 所sở 本bổn 無vô 因nhân 覺giác 明minh 妄vọng 現hiện 故cố 曰viết 所sở 妄vọng 器khí 界giới 既ký 妄vọng 立lập 覺giác 明minh 之chi 性tánh 返phản 被bị 所sở 拘câu 故cố 曰viết 明minh 理lý 不bất [疏-(梳-木)+俞]# 以dĩ 是thị 下hạ 明minh 不bất [疏-(梳-木)+俞]# 器khí 界giới 實thật 狀trạng 聴# 不bất 出xuất 聲thanh 即tức 耳nhĩ 不bất [疏-(梳-木)+俞]# 聲thanh 見kiến 不bất 超siêu 色sắc 。 即tức 眼nhãn 不bất [疏-(梳-木)+俞]# 色sắc 舉cử 二nhị 例lệ 六lục 塵trần 各các 有hữu 分phần/phân 劑tề 能năng 拘câu 明minh 理lý 色sắc 香hương 下hạ 明minh 不bất [疏-(梳-木)+俞]# 根căn 身thân 實thật 狀trạng 由do 器khí 界giới [且/八]# 足túc 六lục 塵trần 拘câu 覺giác 明minh 之chi 性tánh 成thành 六lục 種chủng 知tri 覺giác 結kết 色sắc 曰viết 見kiến 卷quyển 聲thanh 曰viết 聞văn 乃nãi 至chí 摶đoàn 觸xúc 曰viết 覺giác 攬lãm 法pháp 曰viết 知tri 故cố 曰viết 由do 是thị 分phân 開khai 。 見kiến 覺giác 聞văn 知tri 。 自tự 明minh 妄vọng 非phi 他tha 。 至chí 此thử 發phát 明minh 六lục 根căn 為vi 眾chúng 生sanh 同đồng 分phần/phân 生sanh 基cơ 二nhị 卷quyển 云vân 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 輪luân 廻hồi 世thế 間gian 由do 二nhị 顛điên 倒đảo 。 分phân 別biệt 見kiến 妄vọng 。 當đương 處xứ 發phát 生sanh 。 當đương 業nghiệp 流lưu 轉chuyển 此thử 明minh 當đương 處xứ 出xuất 生sanh 。 下hạ 同đồng 業nghiệp 相tương 纏triền 。 二nhị 句cú 即tức 當đương 業nghiệp 流lưu 轉chuyển 五ngũ 卷quyển 云vân 汝nhữ 今kim 欲dục 知tri 。 生sanh 死tử 結kết 根căn 。 唯duy 汝nhữ 六lục 根căn 。 更cánh 非phi 他tha 物vật 。 七thất 卷quyển 云vân 由do 性tánh 明minh 心tâm 。 性tánh 明minh 圓viên 故cố 。 因nhân 明minh 發phát 性tánh 。 性tánh 妄vọng 見kiến 生sanh 。 此thử 皆giai 明minh 眾chúng 生sanh 無vô 有hữu 。 別biệt 法pháp 唯duy 此thử 六lục 根căn 而nhi 已dĩ 同đồng 業nghiệp 相tương 纏triền 。 合hợp 離ly 成thành 化hóa 。 者giả 由do 六lục 根căn 既ký 成thành 對đối 境cảnh 發phát 識thức 起khởi 惑hoặc 造tạo 業nghiệp 此thử 業nghiệp 有hữu 同đồng 業nghiệp 謂vị 胎thai 卵noãn 二nhị 生sanh 皆giai 有hữu 父phụ 母mẫu 己kỷ 三tam 情tình 想tưởng 相tương 纏triền 故cố 有hữu 感cảm 業nghiệp 謂vị 濕thấp 化hóa 二nhị 生sanh 唯duy 己kỷ 業nghiệp 所sở 感cảm 故cố 此thử 二nhị 句cú 畧lược 明minh 由do 業nghiệp 感cảm 報báo 以dĩ 成thành 眾chúng 生sanh 此thử 重trọng/trùng 在tại 業nghiệp 下hạ 詳tường 明minh 重trọng/trùng 在tại 生sanh 報báo 又hựu 此thử 所sở 字tự 前tiền 後hậu 開khai 合hợp 難nạn/nan 定định 若nhược 依y 前tiền 云vân 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 後hậu 云vân 圓viên 明minh 照chiếu 生sanh 所sở 此thử 所sở 似tự 在tại 虚# 空không 世thế 界giới 之chi 前tiền 因nhân 此thử 舊cựu 註chú 指chỉ 為vi 業nghiệp 相tương/tướng 今kim 但đãn 次thứ 世thế 界giới 言ngôn 眾chúng 生sanh 此thử 所sở 單đơn 指chỉ 前tiền 世thế 界giới 相tương 續tục 。 而nhi 已dĩ 有hữu 說thuyết 此thử 中trung 不bất 應ưng 以dĩ 三tam 細tế 六lục 麄# 釋thích 之chi 又hựu 謂vị 世Thế 尊Tôn 說thuyết 眾chúng 生sanh 相tương 續tục 。 只chỉ 就tựu 即tức 今kim 瞥miết 起khởi 一nhất 念niệm 非phi 從tùng 當đương 初sơ 說thuyết 起khởi 此thử 說thuyết 其kỳ 實thật 見kiến 理lý 不bất 明minh 何hà 得đắc 妄vọng 別biệt 是thị 非phi 前tiền 非phi 以dĩ 如như 是thị 擾nhiễu 亂loạn 。 相tương 待đãi 生sanh 勞lao 。 等đẳng 配phối 麄# 謂vị 此thử 經Kinh 發phát 明minh 世thế 界giới 生sanh 起khởi 因nhân 緣duyên 非phi 起khởi 信tín 言ngôn 一nhất 人nhân 業nghiệp 果quả 此thử 又hựu 言ngôn 世Thế 尊Tôn 只chỉ 就tựu 一nhất 念niệm 非phi 從tùng 當đương 初sơ 說thuyết 起khởi 何hà 前tiền 後hậu 相tương/tướng 返phản 若nhược 此thử 於ư 一nhất 義nghĩa 前tiền 後hậu 既ký 未vị 貫quán 通thông 况# 於ư 一nhất 經kinh 况# 於ư 諸chư 經kinh 及cập 大đại 藏tạng 教giáo 理lý 耶da 若nhược 以dĩ 覺giác 明minh 望vọng 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 皆giai 不bất 出xuất 一nhất 念niệm 境cảnh 相tướng 即tức 一nhất 念niệm 中trung 。 亦diệc [且/八]# 足túc 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 三tam 細tế 六lục 麄# 豈khởi 可khả 以dĩ 一nhất 念niệm 緣duyên 起khởi 前tiền 後hậu 妄vọng 非phi 哉tai 。

○# 二nhị 詳tường 明minh 生sanh 類loại 。

見kiến 明minh 色sắc 發phát 。 因nhân 根căn 有hữu 相tướng 。 明minh 見kiến 想tưởng 成thành 。 由do 塵trần 發phát 知tri 。 異dị 見kiến 成thành 憎tăng 。 同đồng 想tưởng 成thành 愛ái 。 此thử 二nhị 句cú 明minh 想tưởng 成thành 之chi 想tưởng 有hữu 憎tăng 愛ái 二nhị 念niệm 流lưu 愛ái 為vi 種chủng 。 此thử 取thủ 上thượng 二nhị 念niệm 中trung 愛ái 念niệm 為vi 受thọ 生sanh 親thân 因nhân 故cố 曰viết 種chủng 納nạp 想tưởng 為vi 胎thai 。 此thử 想tưởng 即tức 同đồng 想tưởng 之chi 想tưởng 納nạp 其kỳ 所sở 想tưởng 父phụ 母mẫu 精tinh 血huyết 執chấp 為vì 己kỷ 有hữu 。 故cố 曰viết 為vi 胎thai 交giao 遘cấu 發phát 生sanh 。 吸hấp 其kỳ 同đồng 業nghiệp (# 上thượng 六lục 句cú 明minh 己kỷ 為vi 因nhân 父phụ 母mẫu 為vi 緣duyên 。 次thứ 二nhị 句cú 明minh 父phụ 母mẫu 為vi 因nhân 己kỷ 為vi 緣duyên 故cố 有hữu 因nhân 緣duyên 。 生sanh 羯yết 羅la 藍lam 。 遏át 蒲bồ 曇đàm 等đẳng 。 由do 上thượng 因nhân 緣duyên 相tương/tướng 感cảm 故cố 生sanh 此thử 胞bào 胎thai 胎thai 卵noãn 濕thấp 化hóa 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 此thử 明minh 四tứ 種chủng 生sanh 類loại 各các 應ưng 感cảm 業nghiệp 而nhi 有hữu 卵noãn 惟duy 想tưởng 生sanh 。 胎thai 因nhân 情tình 有hữu 。 濕thấp 以dĩ 合hợp 感cảm 。 化hóa 以dĩ 離ly 應ứng 。 此thử 釋thích 明minh 上thượng 二nhị 句cú 四tứ 感cảm 四tứ 應ưng 各các 別biệt 若nhược 此thử )# 。

此thử 發phát 明minh 上thượng 同đồng 業nghiệp 相tương 纏triền 。 二nhị 句cú 廣quảng 示thị 四tứ 生sanh 受thọ 命mạng 各các 有hữu 感cảm 應ứng 差sai 別biệt 之chi 相tướng 。 也dã 見kiến 明minh 下hạ 就tựu 胎thai 生sanh 示thị 同đồng 業nghiệp 相tương 纏triền 。 之chi 相tướng 胎thai 卵noãn 下hạ 示thị 四tứ 生sanh 感cảm 應ứng 各các 別biệt 之chi 相tướng 見kiến 明minh 妄vọng 見kiến 也dã 色sắc 發phát 妄vọng 境cảnh 也dã 盡tận 妄vọng 見kiến 之chi 明minh 色sắc 相tướng 自tự 現hiện 故cố 曰viết 見kiến 明minh 色sắc 發phát 。 此thử 即tức 中trung 隂# 身thân 之chi 見kiến 見kiến 父phụ 母mẫu 之chi 形hình 色sắc 既ký 明minh 見kiến 父phụ 母mẫu 之chi 形hình 色sắc 遂toại 生sanh 自tự 心tâm 之chi 想tưởng 念niệm 故cố 曰viết 明minh 見kiến 想tưởng 成thành 。 此thử 即tức 根căn 境cảnh 和hòa 合hợp 發phát 識thức 想tưởng 即tức 識thức 心tâm 之chi 所sở 也dã 若nhược 男nam 子tử 投đầu 胎thai 此thử 想tưởng 憎tăng 父phụ 愛ái 母mẫu 若nhược 女nữ 子tử 投đầu 胎thai 此thử 想tưởng 憎tăng 母mẫu 愛ái 父phụ 故cố 曰viết 成thành 憎tăng 成thành 愛ái 此thử 雖tuy 憎tăng 愛ái 雙song 舉cử 是thị 借tá 憎tăng 形hình 愛ái 取thủ 愛ái 為vi 潤nhuận 生sanh 親thân 因nhân 故cố 曰viết 為vi 種chủng 為vi 胎thai 交giao 遘cấu 發phát 生sanh 。 二nhị 句cú 即tức 父phụ 母mẫu 赤xích 白bạch 和hòa 合hợp 吸hấp 引dẫn 同đồng 業nghiệp 。 識thức 性tánh 而nhi 入nhập 其kỳ 中trung 以dĩ 為vi 胎thai 在tại 自tự 己kỷ 攬lãm 父phụ 母mẫu 赤xích 白bạch 曰viết 納nạp 想tưởng 在tại 父phụ 母mẫu 赤xích 白bạch 招chiêu 自tự 己kỷ 識thức 性tánh 曰viết 吸hấp 引dẫn 故cố 有hữu 因nhân 緣duyên 。 等đẳng 者giả 結kết 明minh 胎thai 生sanh 由do 上thượng 愛ái 情tình 因nhân 緣duyên 所sở 感cảm 而nhi 應ưng 此thử 五ngũ 位vị 形hình 相tướng 下hạ 明minh 四tứ 生sanh 感cảm 應ứng 各các 別biệt 胎thai 卵noãn 二nhị 句cú 總tổng 示thị 謂vị 四tứ 生sanh 各các 隨tùy 感cảm 業nghiệp 所sở 感cảm 而nhi 應ưng 之chi 故cố 曰viết 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 下hạ 分phần/phân 釋thích 此thử 一nhất 隨tùy 字tự 故cố 曰viết 卵noãn 唯duy 想tưởng 生sanh 等đẳng 此thử 四tứ 生sanh 妄vọng 業nghiệp 妄vọng 報báo 本bổn 於ư 妄vọng 見kiến 妄vọng 見kiến 起khởi 於ư 覺giác 明minh 故cố 前tiền 標tiêu 示thị 明minh 妄vọng 非phi 他tha 。 覺giác 明minh 為vi 咎cữu 。 念niệm 其kỳ 所sở 欲dục 曰viết 想tưởng 愛ái 着trước 不bất 捨xả 曰viết 情tình 親thân 付phó 所sở 依y 曰viết 合hợp 捨xả 此thử 趨xu 彼bỉ 曰viết 離ly 此thử 四tứ 心tâm 為vi 四tứ 生sanh 之chi 親thân 因nhân 四tứ 生sanh 為vi 四tứ 心tâm 之chi 報báo 果quả 正chánh 脉mạch 曰viết 見kiến 明minh 色sắc 發phát 。 六lục 句cú 以dĩ 己kỷ 纏triền 父phụ 母mẫu 為vi 同đồng 業nghiệp 交giao 遘cấu 發phát 生sanh 。 二nhị 句cú 以dĩ 父phụ 母mẫu 吸hấp 己kỷ 為vi 同đồng 業nghiệp 故cố 有hữu 因nhân 緣duyên 。 猶do 言ngôn 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 也dã 孤cô 山sơn 曰viết 俱câu 舍xá 明minh 胎thai 中trung 凢# 有hữu 五ngũ 位vị 一nhất 七thất 名danh 羯yết 剌lạt 藍lam 此thử 云vân 凝ngưng 滑hoạt 二nhị 七thất 名danh 額ngạch 部bộ 曇đàm 此thử 云vân 皰pháo 狀trạng 三tam 七thất 名danh 閉bế 尸thi 此thử 云vân 輭nhuyễn 肉nhục 四tứ 七thất 名danh 徤# 南nam 此thử 云vân 堅kiên 肉nhục 五ngũ 七thất 名danh 鉢bát 羅la 奢xa 此thử 云vân 形hình 位vị 今kim 畧lược 舉cử 前tiền 二nhị 等đẳng 取thủ 餘dư 三tam 正chánh 觀quán 曰viết 此thử 中trung 論luận 想tưởng 乃nãi 分phần/phân 內nội 染nhiễm 想tưởng 非phi 分phần/phân 外ngoại 淨tịnh 想tưởng 論luận 化hóa 乃nãi 轉chuyển 蛻thuế 業nghiệp 化hóa 非phi 意ý 生sanh 妙diệu 化hóa 也dã 。

○# 三tam 結kết 明minh 相tướng 續tục 。

情tình 想tưởng 合hợp 離ly 。 更cánh 相tương 交giao 易dị (# 此thử 明minh 感cảm 業nghiệp 相tương 續tục 所sở 有hữu 受thọ 業nghiệp 。 逐trục 其kỳ 飛phi 沉trầm 。 此thử 明minh 報báo 應ứng 相tương 續tục 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 眾chúng 生sanh 相tương 續tục 。

此thử 承thừa 上thượng 四tứ 感cảm 四tứ 應ưng 遞đệ 相tương 互hỗ 換hoán 因nhân 果quả 循tuần 環hoàn 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 結kết 明minh 眾chúng 生sanh 相tương 續tục 。 之chi 義nghĩa 也dã 更cánh 相tương 變biến 易dị 。 者giả 情tình 變biến 為vi 想tưởng 想tưởng 易dị 為vi 情tình 合hợp 離ly 亦diệc 爾nhĩ 所sở 有hữu 受thọ 業nghiệp 。 者giả 即tức 受thọ 報báo 也dã 乃nãi 胎thai 卵noãn 濕thấp 化hóa 。 之chi 四tứ 生sanh 或hoặc 卵noãn 變biến 為vi 胎thai 或hoặc 濕thấp 易dị 為vi 化hóa 或hoặc 化hóa 轉chuyển 為vi 濕thấp 等đẳng 故cố 曰viết 逐trục 其kỳ 飛phi 沉trầm 。 變biến 易dị 飛phi 沉trầm 即tức 相tương 續tục 義nghĩa 故cố 下hạ 結kết 之chi 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 等đẳng 正chánh 觀quán 曰viết 更cánh 相tương 變biến 易dị 。 者giả 約ước 四tứ 感cảm 變biến 易dị 則tắc 無vô 定định 業nghiệp 也dã 約ước 四tứ 應ưng 變biến 易dị 則tắc 無vô 定định 質chất 也dã 逐trục 其kỳ 飛phi 沉trầm 。 即tức 無vô 定định 趨xu 也dã 正chánh 脉mạch 曰viết 更cánh 相tương 變biến 易dị 。 約ước 一nhất 眾chúng 生sanh 則tắc 周chu 而nhi 復phục 始thỉ 。 約ước 群quần 靈linh 則tắc 彼bỉ 此thử 互hỗ 換hoán 皆giai 相tương 續tục 義nghĩa 上thượng 發phát 明minh 眾chúng 生sanh 相tương 續tục 已dĩ 竟cánh 。

○# 三tam 業nghiệp 果quả 相tương 續tục 。 分phần/phân 三tam 初sơ 明minh 相tướng 續tục 本bổn 二nhị 明minh 相tướng 續tục 義nghĩa 三tam 結kết 成thành 相tương 續tục 。

○# 初sơ 明minh 相tướng 續tục 本bổn 。

富Phú 樓Lâu 那Na 想tưởng 愛ái 同đồng 結kết 。 愛ái 不bất 能năng 離ly 。 此thử 欲dục 貪tham 之chi 業nghiệp 則tắc 諸chư 世thế 間gian 。 父phụ 母mẫu 子tử 孫tôn 。 相tương 生sanh 不bất 斷đoạn 。 此thử 欲dục 貪tham 之chi 果quả 是thị 等đẳng 則tắc 以dĩ 。 欲dục 貪tham 為vi 本bổn 。 出xuất 上thượng 業nghiệp 果quả 之chi 報báo 貪tham 愛ái 同đồng 滋tư 。 貪tham 不bất 能năng 止chỉ 。 此thử 殺sát 貪tham 之chi 由do 則tắc 諸chư 世thế 間gian 。 卵noãn 化hóa 濕thấp 胎thai 隨tùy 力lực 強cường 弱nhược 。 遞đệ 相tương 吞thôn 食thực 。 此thử 殺sát 貪tham 之chi 果quả 是thị 等đẳng 則tắc 以dĩ 。 殺sát 貪tham 為vi 本bổn 。 出xuất 上thượng 相tương/tướng 吞thôn 之chi 本bổn 以dĩ 人nhân 食thực 羊dương 。 此thử 不bất 與dữ 取thủ 。 羊dương 死tử 為vi 人nhân 。 人nhân 死tử 為vi 羊dương 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 十thập 生sanh 之chi 類loại 。 死tử 死tử 生sanh 生sanh 。 互hỗ 來lai 相tương 噉đạm 。 此thử 隂# 取thủ 此thử 二nhị 取thủ 皆giai 盜đạo 貪tham 業nghiệp 惡ác 業nghiệp 俱câu 生sanh 。 窮cùng 未vị 來lai 際tế 。 此thử 盜đạo 貪tham 之chi 果quả 是thị 等đẳng 則tắc 以dĩ 。 盜đạo 貪tham 為vi 本bổn 。 出xuất 上thượng 相tương/tướng 噉đạm 之chi 本bổn )# 。

此thử 明minh 業nghiệp 果quả 相tương 續tục 。 唯duy 此thử 淫dâm 殺sát 盜đạo 三tam 為vi 根căn 本bổn 。 也dã 欲dục 貪tham 以dĩ 想tưởng 愛ái 纏triền 眠miên 為vi 業nghiệp 用dụng 以dĩ 相tương 生sanh 不bất 斷đoạn 。 為vi 果quả 報báo 殺sát 貪tham 以dĩ 我ngã 能năng 殺sát 彼bỉ 為vi 業nghiệp 用dụng 我ngã 亦diệc 被bị 人nhân 殺sát 為vi 果quả 報báo 故cố 曰viết 遞đệ 相tương 吞thôn 食thực 。 盜đạo 貪tham 以dĩ 二nhị 取thủ 為vi 業nghiệp 用dụng 以dĩ 互hỗ 取thủ 不bất 斷đoạn 為vi 果quả 報báo 故cố 曰viết 惡ác 業nghiệp 俱câu 生sanh 。 等đẳng 貪tham 愛ái 同đồng 滋tư 。 者giả 此thử 貪tham 即tức 貪tham 生sanh 之chi 貪tham 由do 貪tham 生sanh 故cố 隨tùy 力lực 取thủ 而nhi 食thực 之chi 。 老lão 氏thị 曰viết 不bất 貴quý 難nan 得đắc 之chi 貨hóa 使sử 民dân 不bất 為vi 盜đạo 是thị 則tắc 由do 我ngã 貪tham 彼bỉ 亦diệc 貪tham 彼bỉ 此thử 相tương 助trợ 相tương/tướng 滋tư 貪tham 心tâm 益ích 熾sí 故cố 曰viết 貪tham 愛ái 同đồng 滋tư 。 等đẳng 問vấn 此thử 盜đạo 與dữ 殺sát 何hà 別biệt 曰viết 恣tứ 心tâm 肆tứ 戮lục 曰viết 殺sát 私tư 意ý 害hại 取thủ 曰viết 盜đạo 今kim 遞đệ 相tương 吞thôn 食thực 。 即tức 恃thị 強cường/cưỡng 肆tứ 戮lục 故cố 責trách 其kỳ 殺sát 互hỗ 來lai 相tương 噉đạm 。 即tức 私tư 害hại 隂# 取thủ 故cố 責trách 其kỳ 盜đạo 事sự 似tự 同đồng 意ý 實thật 別biệt 故cố 業nghiệp 果quả 各các 不bất 同đồng 也dã 正chánh 觀quán 曰viết 汝nhữ 愛ái 我ngã 心tâm 。 我ngã 憐lân 汝nhữ 色sắc 。 遞đệ 相tương 結kết 愛ái 是thị 謂vị 想tưởng 愛ái 同đồng 結kết 。 也dã 由do 愛ái 繩thằng 相tương 牽khiên 生sanh 生sanh 不bất 離ly 。 故cố 遞đệ 為vi 父phụ 母mẫu 子tử 孫tôn 。 也dã 貪tham 愛ái 同đồng 滋tư 。 者giả 即tức 貪tham 他tha 所sở 有hữu 以dĩ 滋tư 自tự 己kỷ 滋tư 貪tham 成thành 殺sát 如như 爭tranh 城thành 戰chiến 殺sát 人nhân 盈doanh 城thành 爭tranh 野dã 戰chiến 殺sát 人nhân 盈doanh 野dã 是thị 亦diệc 吞thôn 食thực 之chi 類loại 也dã 上thượng 明minh 相tướng 續tục 本bổn 竟cánh 。

○# 二nhị 示thị 相tương 續tục 義nghĩa 。

汝nhữ 負phụ 我ngã 命mạng 。 我ngã 還hoàn 汝nhữ 債trái 。 相tương 續tục 因nhân 相tương/tướng 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 經kinh 百bách 千thiên 劫kiếp 。 常thường 在tại 生sanh 死tử 。 相tương 續tục 果quả 相tương/tướng 汝nhữ 愛ái 我ngã 心tâm 。 我ngã 憐lân 汝nhữ 色sắc 。 相tương 續tục 因nhân 相tương/tướng 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 經kinh 百bách 千thiên 劫kiếp 。 常thường 在tại 纏triền 縛phược 。 相tương 續tục 果quả 相tương/tướng )# 。

此thử 正chánh 示thị 業nghiệp 果quả 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 相tương 續tục 不bất 斷đoạn 。 之chi 義nghĩa 也dã 汝nhữ 負phụ 下hạ 示thị 殺sát 盜đạo 二nhị 業nghiệp 果quả 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 之chi 義nghĩa 汝nhữ 愛ái 下hạ 示thị 欲dục 貪tham 業nghiệp 果quả 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 之chi 義nghĩa 由do 殺sát 盜đạo 二nhị 業nghiệp 有hữu 兼kiêm [且/八]# 之chi 義nghĩa 故cố 合hợp 言ngôn 之chi 。

○# 三tam 結kết 成thành 相tương 續tục 。

唯duy 殺sát 盜đạo 淫dâm 三tam 為vi 根căn 本bổn 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 業nghiệp 果quả 相tương 續tục 。

此thử 約ước 根căn 本bổn 結kết 成thành 相tương 續tục 也dã 上thượng 緣duyên 妄vọng 有hữu 生sanh 已dĩ 竟cánh 。

○# 五ngũ 結kết 荅# 問vấn 意ý 。

富Phú 樓Lâu 那Na 如như 是thị 三tam 種chủng 。 顛điên 倒đảo 相tương 續tục 。 牒điệp 辭từ 皆giai 是thị 覺giác 明minh 。 明minh 了liễu 知tri 性tánh 。 因nhân 了liễu 發phát 相tương 。 從tùng 妄vọng 見kiến 生sanh 。 指chỉ 其kỳ 生sanh 因nhân 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 上thượng 結kết 荅# 云vân 何hà 生sanh 下hạ 結kết 荅# 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 因nhân 此thử 虚# 妄vọng 。 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。

此thử 標tiêu 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 結kết 荅# 滿mãn 慈từ 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 云vân 何hà 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 之chi 問vấn 也dã 前tiền 問vấn 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 此thử 荅# 從tùng 妄vọng 見kiến 生sanh 。 前tiền 問vấn 云vân 何hà 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 此thử 荅# 因nhân 此thử 虚# 妄vọng 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 是thị 則tắc 忽hốt 生sanh 相tương 續tục 皆giai 一nhất 妄vọng 字tự 盡tận 矣hĩ 故cố 結kết 指chỉ 云vân 皆giai 是thị 覺giác 明minh 。 等đẳng 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 二nhị 句cú 開khai 上thượng 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 之chi 實thật 法pháp 以dĩ 照chiếu 滿mãn 慈từ 之chi 問vấn 意ý 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 一nhất 句cú 出xuất 上thượng 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 之chi 實thật 義nghĩa 以dĩ 切thiết 滿mãn 慈từ 之chi 問vấn 辭từ 溫ôn 陵lăng 曰viết 總tổng 牒điệp 前tiền 文văn 結kết 荅# 世thế 界giới 眾chúng 生sanh 。 業nghiệp 果quả 皆giai 覺giác 明minh 為vi 咎cữu 。 也dã 覺giác 明minh 明minh 了liễu 知tri 性tánh 。 即tức 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 者giả 也dã 了liễu 發phát 相tương/tướng 即tức 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 者giả 也dã 妄vọng 見kiến 即tức 生sanh 汝nhữ 妄vọng 能năng 。 者giả 也dã 此thử 虚# 妄vọng 指chỉ 覺giác 明minh 也dã 上thượng 釋thích 疑nghi 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 釋thích 難nạn/nan 分phần/phân 二nhị 初sơ 躡niếp 前tiền 啟khải 難nạn/nan 二nhị 依y 難nạn/nan 釋thích 明minh 。

○# 初sơ 躡niếp 前tiền 啟khải 難nạn/nan 。

富Phú 樓Lâu 那Na 言ngôn 若nhược 此thử 妙diệu 覺giác 。 本bổn 妙diệu 覺giác 明minh 。 下hạ 四tứ 字tự 廣quảng 上thượng 妙diệu 覺giác 二nhị 字tự 義nghĩa 與dữ 如Như 來Lai 心tâm 。 不bất 增tăng 不bất 減giảm 。 生sanh 佛Phật 本bổn 同đồng 無vô 狀trạng 忽hốt 生sanh 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 此thử 躡niếp 前tiền 義nghĩa 眾chúng 生sanh 既ký 爾nhĩ 無vô 狀trạng 忽hốt 生sanh 。 下hạ 例lệ 如Như 來Lai 亦diệc 當đương 。 無vô 狀trạng 忽hốt 生sanh 。 如Như 來Lai 今kim 得đắc 。 妙diệu 空không 明minh 覺giác 。 與dữ 生sanh 本bổn 同đồng 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 有hữu 為vi 習tập 漏lậu 。 何hà 當đương 復phục 生sanh 。 當đương 字tự 正chánh 難nạn/nan 意ý )# 。

此thử 富Phú 樓Lâu 那Na 。 躡niếp 前tiền 佛Phật 荅# 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 等đẳng 義nghĩa 唯duy 是thị 性tánh 覺giác 必tất 明minh 。 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 之chi 咎cữu 故cố 興hưng 此thử 疑nghi 難nan 佛Phật 出xuất 纏triền 果quả 體thể 同đồng 在tại 纏triền 本bổn 覺giác 亦diệc 合hợp 無vô 狀trạng 還hoàn 生sanh 一nhất 切thiết 有hữu 漏lậu 。 諸chư 法pháp 也dã 若nhược 此thử 下hạ 躡niếp 前tiền 義nghĩa 如Như 來Lai 下hạ 致trí 難nạn/nan 妙diệu 覺giác 指chỉ 在tại 纏triền 本bổn 覺giác 如Như 來Lai 心tâm 指chỉ 出xuất 纏triền 本bổn 覺giác 不bất 增tăng 不bất 減giảm 。 者giả 謂vị 此thử 覺giác 心tâm 出xuất 纏triền 不bất 曾tằng 增tăng 在tại 纏triền 不bất 曾tằng 減giảm 眾chúng 生sanh 與dữ 佛Phật 平bình 等đẳng 無vô 二nhị 。 此thử 四tứ 字tự 是thị 致trí 疑nghi 之chi 端đoan 謂vị 眾chúng 生sanh 一nhất 念niệm 未vị 生sanh 前tiền 此thử 覺giác 心tâm 與dữ 佛Phật 心tâm 俱câu 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 眾chúng 生sanh 既ký 無vô 。 狀trạng 忽hốt 生sanh 諸chư 法pháp 佛Phật 之chi 果quả 體thể 亦diệc 當đương 復phục 生sanh 諸chư 法pháp 此thử 理lý 勢thế 之chi 必tất 然nhiên 故cố 云vân 如Như 來Lai 今kim 得đắc 。 等đẳng 正chánh 觀quán 曰viết 圓viên 覺giác 亦diệc 有hữu 此thử 問vấn 彼bỉ 云vân 若nhược 諸chư 眾chúng 生sanh 。 本bổn 來lai 成thành 佛Phật 。 何hà 故cố 復phục 有hữu 。 一nhất 切thiết 無vô 明minh 。 若nhược 諸chư 無vô 明minh 。 眾chúng 生sanh 本bổn 有hữu 。 何hà 因nhân 緣duyên 故cố 。 復phục 說thuyết 眾chúng 生sanh 本bổn 來lai 成thành 佛Phật 。 十thập 方phương 異dị 生sanh 。 本bổn 成thành 佛Phật 道Đạo 。 後hậu 起khởi 無vô 明minh 。 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 何hà 時thời 復phục 生sanh 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 此thử 同đồng 彼bỉ 後hậu 問vấn 。

○# 二nhị 依y 難nạn/nan 釋thích 明minh 分phần/phân 二nhị 初sơ 以dĩ 理lý 釋thích 二nhị 以dĩ 事sự 釋thích 。

○# 初sơ 以dĩ 理lý 釋thích 分phần/phân 二nhị 初sơ 究cứu 煩phiền 惱não 性tánh 空không 本bổn 無vô 生sanh 二nhị 究cứu 生sanh 死tử 性tánh 空không 本bổn 無vô 生sanh 。

○# 初sơ 究cứu 煩phiền 惱não 性tánh 空không 本bổn 無vô 生sanh 分phần/phân 二nhị 初sơ 喻dụ 二nhị 法pháp 。

○# 初sơ 喻dụ 。

佛Phật 告cáo 富Phú 樓Lâu 那Na 。 譬thí 如như 迷mê 人nhân 。 於ư 一nhất 聚tụ 落lạc 。 惑hoặc [南-(前-刖+十)+午]# 為vi 北bắc (# 設thiết 事sự 標tiêu 喻dụ 此thử 迷mê 為vi 復phục 。 因nhân 迷mê 而nhi 有hữu 。 因nhân 悟ngộ 所sở 出xuất (# 詰cật 富Phú 樓Lâu 那Na 。 言ngôn 如như 是thị 迷mê 人nhân 。 指chỉ 上thượng 迷mê 方phương 之chi 人nhân 亦diệc 不bất 因nhân 迷mê 。 又hựu 不bất 因nhân 悟ngộ 。 照chiếu 詰cật 直trực 荅# 何hà 以dĩ 故cố 。 徵trưng 上thượng 不bất 因nhân 義nghĩa 迷mê 本bổn 無vô 根căn 。 究cứu 云vân 何hà 因nhân 迷mê 。 明minh 不bất 因nhân 迷mê 悟ngộ 非phi 生sanh 迷mê 。 究cứu 云vân 何hà 因nhân 悟ngộ 。 明minh 不bất 因nhân 悟ngộ )# 佛Phật 言ngôn 彼bỉ 之chi 迷mê 人nhân 。 正chánh 在tại 迷mê 時thời 。 倐thúc 有hữu 悟ngộ 人nhân 指chỉ 示thị 令linh 悟ngộ 。 指chỉ 彼bỉ 迷mê 方phương 之chi 人nhân 設thiết 得đắc 悟ngộ 富Phú 樓Lâu 那Na 。 於ư 意ý 云vân 何hà 。 勘khám 其kỳ 所sở 見kiến 此thử 人nhân 縱túng 迷mê 。 於ư 此thử 聚tụ 落lạc 。 更cánh 生sanh 迷mê 否phủ/bĩ (# 詰cật 不phủ 也dã 世Thế 尊Tôn 荅# )# 。

此thử 設thiết 迷mê 方phương 之chi 喻dụ 究cứu 明minh 迷mê 性tánh 本bổn 空không 正chánh 在tại 迷mê 時thời 。 非phi 有hữu 因nhân 而nhi 生sanh 悟ngộ 後hậu 决# 無vô 再tái 迷mê 之chi 理lý 也dã 佛Phật 告cáo 下hạ 明minh 迷mê 本bổn 無vô 因nhân 佛Phật 言ngôn 下hạ 明minh 悟ngộ 不bất 復phục 迷mê 迷mê 本bổn 無vô 根căn 。 喻dụ 煩phiền 惱não 性tánh 空không 本bổn 無vô 因nhân 而nhi 生sanh 悟ngộ 後hậu 不bất 復phục 更cánh 迷mê 喻dụ 菩Bồ 提Đề 不bất 復phục 再tái 為vi 煩phiền 惱não 迷mê 悟ngộ 二nhị 性tánh 俱câu 空không 迷mê 性tánh 空không 尚thượng 自tự 無vô 生sanh 悟ngộ 性tánh 空không 豈khởi 可khả 復phục 生sanh 迷mê 哉tai 此thử 以dĩ 喻dụ 究cứu 明minh 其kỳ 義nghĩa 下hạ 以dĩ 法pháp 合hợp 明minh 。

○# 二nhị 法pháp 。

富Phú 樓Lâu 那Na 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 合hợp 辭từ 此thử 迷mê 無vô 本bổn 。 性tánh 畢tất 竟cánh 空không 。 此thử 迷mê 指chỉ 煩phiền 惱não 合hợp 上thượng 迷mê 方phương 之chi 迷mê 本bổn 無vô 自tự 性tánh 。 昔tích 本bổn 無vô 迷mê 。 承thừa 上thượng 二nhị 句cú 似tự 有hữu 迷mê 覺giác 。 雖tuy 覺giác 知tri 似tự 迷mê 本bổn 無vô 迷mê 性tánh 故cố 曰viết 似tự 有hữu 覺giác 迷mê 迷mê 滅diệt 。 覺giác 不bất 生sanh 迷mê 。 迷mê 覺giác 覺giác 迷mê 二nhị 覺giác 字tự 屬thuộc 觀quán 智trí 下hạ 一nhất 覺giác 字tự 是thị 究cứu 竟cánh 覺giác )# 。

此thử 以dĩ 法pháp 合hợp 上thượng 喻dụ 明minh 迷mê 理lý 之chi 無vô 明minh 同đồng 彼bỉ 迷mê 方phương 之chi 迷mê 本bổn 無vô 自tự 性tánh 。 不bất 可khả 謂vị 滅diệt 復phục 有hữu 生sanh 也dã 此thử 法pháp 喻dụ 重trọng/trùng 在tại 迷mê 性tánh 本bổn 空không 不bất 可khả 究cứu 其kỳ 復phục 生sanh 以dĩ 釋thích 滿mãn 慈từ 疑nghi 佛Phật 覺giác 心tâm 何hà 當đương 更cánh 生sanh 有hữu 漏lậu 之chi 惑hoặc 也dã 。

○# 二nhị 究cứu 生sanh 死tử 性tánh 空không 本bổn 無vô 生sanh 分phần/phân 二nhị 初sơ 喻dụ 二nhị 法pháp 。

○# 初sơ 喻dụ 。

亦diệc 如như 翳ế 人nhân 。 見kiến 空không 中trung 華hoa 。 翳ế 病bệnh 若nhược 除trừ 。 華hoa 於ư 空không 滅diệt 。 此thử 舉cử 因nhân 翳ế 見kiến 華hoa 起khởi 滅diệt 為ví 喻dụ 此thử 是thị 復phục 喻dụ 故cố 曰viết 亦diệc 忽hốt 有hữu 愚ngu 人nhân 。 於ư 彼bỉ 空không 華hoa 。 所sở 滅diệt 空không 地địa 。 待đãi 華hoa 更cánh 出xuất (# 設thiết 此thử 愚ngu 狀trạng 汝nhữ 觀quán 是thị 人nhân 。 為vi 愚ngu 為vi 慧tuệ 。 詰cật 下hạ 荅# 富Phú 樓Lâu 那Na 。 言ngôn 空không 元nguyên 無vô 華hoa 。 妄vọng 見kiến 生sanh 滅diệt 。 正chánh 喻dụ 生sanh 死tử 性tánh 空không 見kiến 華hoa 滅diệt 空không 。 已dĩ 是thị 顛điên 倒đảo 。 迷mê 勅sắc 令lệnh 更cánh 出xuất 斯tư 實thật 狂cuồng 癡si 。 迷mê 中trung 倍bội 迷mê 云vân 何hà 更cánh 名danh 。 如như 是thị 狂cuồng 人nhân 。 為vi 愚ngu 為vi 慧tuệ 。 此thử 三tam 句cú 正chánh 荅# 佛Phật 詰cật 意ý )# 。

此thử 喻dụ 以dĩ 華hoa 性tánh 本bổn 無vô 起khởi 滅diệt 喻dụ 根căn 身thân 器khí 界giới 生sanh 死tử 等đẳng 法pháp 其kỳ 性tánh 元nguyên 空không 不bất 可khả 計kế 其kỳ 滅diệt 復phục 還hoàn 生sanh 以dĩ 實thật 無vô 生sanh 故cố 也dã 正chánh 脉mạch 曰viết 首thủ 二nhị 句cú 喻dụ 在tại 凢# 時thời 三tam 種chủng 宛uyển 然nhiên 次thứ 二nhị 句cú 喻dụ 成thành 佛Phật 時thời 萬vạn 法pháp 寂tịch 爾nhĩ 忽hốt 有hữu 等đẳng 四tứ 句cú 喻dụ 疑nghi 佛Phật 何hà 時thời 起khởi 妄vọng 空không 元nguyên 無vô 華hoa 。 二nhị 句cú 喻dụ 萬vạn 法pháp 自tự 來lai 本bổn 空không 生sanh 滅diệt 但đãn 是thị 妄vọng 見kiến 見kiến 華hoa 滅diệt 空không 。 二nhị 句cú 喻dụ 實thật 執chấp 佛Phật 滅diệt 萬vạn 法pháp 已dĩ 是thị 迷mê 倒đảo 勅sắc 令lệnh 更cánh 出xuất 二nhị 句cú 直trực 斷đoạn 待đãi 華hoa 為vi 愚ngu 喻dụ 冀ký 佛Phật 起khởi 妄vọng 者giả 决# 是thị 癡si 狂cuồng 云vân 何hà 下hạ 又hựu 反phản 言ngôn 以dĩ 决# 其kỳ 必tất 愚ngu 無vô 移di 矣hĩ 。

○# 二nhị 法pháp 。

佛Phật 言ngôn 如như 汝nhữ 所sở 觧# 云vân 何hà 問vấn 言ngôn 。 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 妙diệu 覺giác 明minh 空không 。 何hà 當đương 更cánh 出xuất 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。

此thử 印ấn 富Phú 樓Lâu 那Na 所sở 觧# 待đãi 華hoa 更cánh 生sanh 。 之chi 人nhân 誠thành 不bất 足túc 以dĩ 愚ngu 慧tuệ 詰cật 之chi 之chi 義nghĩa 合hợp 明minh 如Như 來Lai 妙diệu 覺giác 明minh 空không 。 豈khởi 可khả 更cánh 出xuất 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 等đẳng 法pháp 也dã 如như 汝nhữ 所sở 觧# 是thị 印ấn 可khả 之chi 辭từ 云vân 何hà 下hạ 責trách 富Phú 樓Lâu 那Na 既ký 所sở 觧# 如như 此thử 不bất 當đương 生sanh 此thử 疑nghi 興hưng 此thử 問vấn 因nhân 富Phú 樓Lâu 那Na 言ngôn 云vân 何hà 更cánh 名danh 。 如như 是thị 狂cuồng 人nhân 。 為vi 愚ngu 為vi 慧tuệ 。 故cố 佛Phật 以dĩ 此thử 云vân 何hà 對đối 之chi 溫ôn 陵lăng 曰viết 翳ế 喻dụ 妄vọng 見kiến 華hoa 喻dụ 山sơn 河hà 華hoa 滅diệt 地địa 喻dụ 妙diệu 空không 明minh 覺giác 。 佛Phật 言ngôn 下hạ 謂vị 既ký 了liễu 所sở 喻dụ 何hà 復phục 前tiền 疑nghi 豈khởi 非phi 待đãi 華hoa 更cánh 生sanh 。 者giả 耶da 上thượng 以dĩ 理lý 釋thích 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 以dĩ 事sự 釋thích 分phần/phân 二nhị 初sơ 喻dụ 二nhị 法pháp 。

○# 初sơ 喻dụ 分phần/phân 二nhị 初sơ 金kim 喻dụ 湼# 槃bàn 性tánh 本bổn 有hữu 無vô 變biến 二nhị 灰hôi 喻dụ 菩Bồ 提Đề 性tánh 既ký 成thành 無vô 還hoàn 。

○# 初sơ 金kim 喻dụ 湼# 槃bàn 性tánh 本bổn 有hữu 無vô 變biến 。

又hựu 如như 金kim 鑛khoáng 雜tạp 於ư 精tinh 金kim 。 本bổn 有hữu 其kỳ 金kim 一nhất 純thuần 。 出xuất 纏triền 更cánh 不bất 成thành 雜tạp 無vô 變biến )# 。

此thử 以dĩ 出xuất 鑛khoáng 之chi 金kim 既ký 純thuần 不bất 復phục 為vi 鑛khoáng 以dĩ 喻dụ 出xuất 纏triền 湼# 槃bàn 性tánh 不bất 復phục 重trùng 為vi 生sanh 死tử 也dã 。 葢# 金kim 性tánh 在tại 鑛khoáng 時thời 其kỳ 性tánh 本bổn 有hữu 出xuất 鑛khoáng 後hậu 亦diệc 無vô 新tân 增tăng 但đãn 無vô 鑛khoáng 穢uế 耳nhĩ 意ý 顯hiển 湼# 槃bàn 性tánh 在tại 眾chúng 生sanh 時thời 不bất 曾tằng 減giảm 少thiểu 成thành 佛Phật 後hậu 亦diệc 無vô 新tân 得đắc 但đãn 復phục 本bổn 性tánh 本bổn 性tánh 既ký 復phục 不bất 重trọng/trùng 為vi 妄vọng 也dã 金kim 鑛khoáng 者giả 蘊uẩn 金kim 之chi 沙sa 石thạch 也dã 雜tạp 於ư 精tinh 金kim 。 者giả 約ước 金kim 在tại 鑛khoáng 時thời 二nhị 物vật 混hỗn 雜tạp 也dã 一nhất 純thuần 者giả 約ước 出xuất 鑛khoáng 之chi 後hậu 也dã 更cánh 不bất 雜tạp 者giả 不bất 復phục 生sanh 鑛khoáng 也dã 須tu 知tri 金kim 之chi 與dữ 鑛khoáng 二nhị 俱câu 無vô 始thỉ 非phi 金kim 先tiên 鑛khoáng 後hậu 鑛khoáng 從tùng 金kim 生sanh 故cố 出xuất 鑛khoáng 之chi 金kim 不bất 復phục 生sanh 鑛khoáng 。

○# 二nhị 灰hôi 喻dụ 菩Bồ 提Đề 性tánh 既ký 成thành 無vô 還hoàn 。

如như 木mộc 成thành 灰hôi 。 不bất 重trọng 為vi 木mộc 。

此thử 以dĩ 木mộc 變biến 成thành 灰hôi 灰hôi 性tánh 既ký 成thành 不bất 重trọng 為vi 木mộc 。 以dĩ 喻dụ 轉chuyển 煩phiền 惱não 成thành 菩Bồ 提Đề 菩Bồ 提Đề 既ký 成thành 不bất 復phục 重trùng 為vi 煩phiền 惱não 也dã 上thượng 喻dụ 義nghĩa 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 法pháp 。

諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 菩Bồ 提Đề 湼# 槃bàn 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

此thử 以dĩ 諸chư 佛Phật 二nhị 種chủng 果quả 法pháp 合hợp 上thượng 金kim 灰hôi 二nhị 喻dụ 以dĩ 喻dụ 例lệ 法pháp 合hợp 明minh 諸chư 佛Phật 妙diệu 覺giác 明minh 覺giác 决# 無vô 再tái 生sanh 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 之chi 理lý 而nhi 富Phú 樓Lâu 那Na 。 之chi 疑nghi 難nan 當đương 下hạ 氷băng 釋thích 也dã 諸chư 註chú 以dĩ 金kim 性tánh 明minh 喻dụ 菩Bồ 提Đề 灰hôi 性tánh 滅diệt 喻dụ 湼# 槃bàn 又hựu 別biệt 經Kinh 云vân 入nhập 湼# 槃bàn 者giả 如như 薪tân 盡tận 火hỏa 滅diệt 。 是thị 以dĩ 灰hôi 喻dụ 湼# 槃bàn 似tự 有hữu 證chứng 也dã 今kim 依y 法pháp 喻dụ 本bổn 性tánh 究cứu 之chi 以dĩ 金kim 性tánh 無vô 始thỉ 正chánh 合hợp 湼# 槃bàn 性tánh 無vô 始thỉ 無vô 終chung 。 灰hôi 性tánh 有hữu 成thành 正chánh 合hợp 菩Bồ 提Đề 性tánh 有hữu 始thỉ 無vô 終chung 。 若nhược 以dĩ 金kim 喻dụ 菩Bồ 提Đề 灰hôi 喻dụ 湼# 槃bàn 似tự 法pháp 喻dụ 之chi 性tánh 相tướng 左tả 湼# 槃bàn 非phi 斷đoạn 德đức 菩Bồ 提Đề 非phi 脩tu 德đức 以dĩ 法pháp 義nghĩa 無vô 礙ngại 論luận 之chi 二nhị 義nghĩa 俱câu 順thuận 設thiết 佛Phật 本bổn 意ý 以dĩ 金kim 喻dụ 菩Bồ 提Đề 今kim 以dĩ 灰hôi 喻dụ 菩Bồ 提Đề 亦diệc 信tín 無vô 大đại 過quá 上thượng 來lai 四tứ 喻dụ 前tiền 二nhị 喻dụ 重trọng/trùng 在tại 明minh 妄vọng 本bổn 無vô 生sanh 知tri 幻huyễn 即tức 離ly 。 不bất 假giả 方phương 便tiện 。 漸tiệm 次thứ 即tức 理lý 則tắc 頓đốn 悟ngộ 。 乘thừa 悟ngộ 屏bính 消tiêu 故cố 科khoa 以dĩ 理lý 釋thích 後hậu 二nhị 喻dụ 重trọng/trùng 在tại 明minh 真chân 不bất 為vi 妄vọng 如như 成thành 金kim 灰hôi 必tất 假giả 方phương 便tiện 漸tiệm 次thứ 。 即tức 事sự 非phi 頓đốn 除trừ 。 因nhân 次thứ 第đệ 進tiến 故cố 科khoa 以dĩ 事sự 釋thích 又hựu 前tiền 二nhị 喻dụ 唯duy 舉cử 初sơ 喻dụ 似tự 方phương 無vô 去khứ 來lai 之chi 相tướng 不bất 能năng 明minh 了liễu 。 生sanh 死tử 本bổn 空không 唯duy 舉cử 後hậu 喻dụ 似tự 翳ế 實thật 眼nhãn 病bệnh 不bất 能năng 明minh 了liễu 。 煩phiền 惱não 無vô 性tánh 。 故cố 二nhị 喻dụ 兼kiêm 之chi 初sơ 取thủ 迷mê 喻dụ 妄vọng 見kiến 後hậu 取thủ 華hoa 喻dụ 妄vọng 境cảnh 以dĩ 此thử 二nhị 妄vọng 生sanh 本bổn 無vô 生sanh 况# 復phục 滅diệt 而nhi 求cầu 其kỳ 復phục 生sanh 耶da 是thị 須tu 二nhị 喻dụ 並tịnh 舉cử 此thử 妄vọng 見kiến 妄vọng 境cảnh 方phương 了liễu 然nhiên 無vô 疑nghi 矣hĩ 又hựu 後hậu 二nhị 喻dụ 唯duy 舉cử 金kim 喻dụ 似tự 不bất 該cai 菩Bồ 提Đề 有hữu 始thỉ 唯duy 舉cử 灰hôi 喻dụ 似tự 不bất 該cai 湼# 槃bàn 本bổn [且/八]# 故cố 兼kiêm 之chi 以dĩ 金kim 喻dụ 本bổn 覺giác 以dĩ 灰hôi 喻dụ 始thỉ 覺giác 二nhị 覺giác 既ký 合hợp 决# 無vô 再tái 迷mê 之chi 理lý 也dã 溫ôn 陵lăng 曰viết 四tứ 喻dụ 之chi 意ý 前tiền 二nhị 明minh 昔tích 本bổn 無vô 迷mê 。 迷mê 由do 妄vọng 起khởi 後hậu 金kim 灰hôi 二nhị 喻dụ 明minh 昔tích 漏lậu 妄vọng 緣duyên 證chứng 乃nãi 永vĩnh 斷đoạn 若nhược 但đãn 舉cử 前tiền 二nhị 恐khủng 謂vị 妄vọng 不bất 妨phương 真chân 惑hoặc 能năng 自tự 滅diệt 成thành 撥bát 無vô 執chấp 但đãn 舉cử 後hậu 二nhị 恐khủng 謂vị 覺giác 本bổn 非phi 淨tịnh 性tánh 本bổn 有hữu 生sanh 成thành 雜tạp 染nhiễm 見kiến 所sở 以dĩ 四tứ 喻dụ 兼kiêm 舉cử 便tiện 知tri 迷mê 悟ngộ 雖tuy 妄vọng 而nhi 不bất 廢phế 脩tu 證chứng 也dã 上thượng 釋thích 圓viên 成thành 性tánh 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 云vân 何hà 生sanh 續tục 疑nghi 以dĩ 荅# 富Phú 樓Lâu 那Na 初sơ 問vấn 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 釋thích 圓viên 成thành 性tánh 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 云vân 何hà 相tương 容dung 疑nghi 分phần/phân 二nhị 初sơ 牒điệp 疑nghi 二nhị 正chánh 釋thích 。

○# 初sơ 牒điệp 疑nghi 。

富Phú 樓Lâu 那Na 又hựu 汝nhữ 問vấn 言ngôn 。 按án 定định 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 本bổn 性tánh 圓viên 融dung 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 疑nghi 水thủy 火hỏa 性tánh 。 不bất 相tương 凌lăng 滅diệt (# 此thử 牒điệp 前tiền 水thủy 火hỏa 二nhị 性tánh 。 不bất 合hợp 俱câu 徧biến )# 又hựu 徵trưng 虚# 空không 及cập 諸chư 大đại 地địa 。 俱câu 徧biến 法Pháp 界Giới 不bất 合hợp 相tương 容dung 。 此thử 牒điệp 前tiền 地địa 空không 二nhị 性tánh 不bất 合hợp 俱câu 周chu )# 。

此thử 世Thế 尊Tôn 牒điệp 前tiền 富Phú 樓Lâu 那Na 所sở 問vấn 之chi 言ngôn 按án 其kỳ 義nghĩa 與dữ 彼bỉ 銷tiêu 釋thích 也dã 前tiền 問vấn 疑nghi 有hữu 二nhị 初sơ 問vấn 已dĩ 荅# 今kim 當đương 二nhị 問vấn 故cố 云vân 。 又hựu 汝nhữ 問vấn 言ngôn 。

○# 二nhị 正chánh 釋thích 分phần/phân 二nhị 初sơ 以dĩ 理lý 事sự 無vô 礙ngại 釋thích 二nhị 以dĩ 事sự 事sự 無vô 礙ngại 釋thích 。

○# 初sơ 以dĩ 理lý 事sự 無vô 礙ngại 釋thích 分phần/phân 二nhị 初sơ 喻dụ 義nghĩa 二nhị 法pháp 合hợp 。

○# 初sơ 喻dụ 義nghĩa 。

富Phú 樓Lâu 那Na 譬thí 如như 虚# 空không 體thể 非phi 群quần 相tướng 。 喻dụ 理lý 而nhi 不bất 拒cự 彼bỉ 。 諸chư 相tướng 發phát 揮huy 。 喻dụ 不bất 礙ngại 事sự 所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 徵trưng 不bất 拒cự 義nghĩa 富Phú 樓Lâu 那Na 。 彼bỉ 太thái 虚# 空không 日nhật 照chiếu 則tắc 明minh 。 不bất 拒cự 明minh 相tướng 發phát 揮huy 雲vân 屯truân 則tắc 暗ám 。 不bất 拒cự 暗ám 相tướng 發phát 揮huy 風phong 搖dao 則tắc 動động 。 不bất 拒cự 動động 相tương/tướng 發phát 揮huy 霽tễ 澄trừng 則tắc 清thanh 。 不bất 拒cự 清thanh 相tương/tướng 發phát 揮huy 氣khí 凝ngưng 則tắc 濁trược 。 不bất 拒cự 濁trược 相tương/tướng 發phát 揮huy 土thổ 積tích 成thành 霾mai 。 不bất 拒cự 霾mai 相tương/tướng 發phát 揮huy )# 水thủy 澄trừng 成thành 暎ánh (# 不bất 拒cự 暎ánh 相tương/tướng 發phát 揮huy 於ư 意ý 云vân 何hà 。 詰cật 滿mãn 慈từ 所sở 見kiến 何hà 如như 如như 是thị 殊thù 方phương 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 指chỉ 上thượng 七thất 法pháp 各các 異dị 故cố 曰viết 殊thù 方phương 同đồng 是thị 生sanh 滅diệt 故cố 曰viết 有hữu 為vi 為vi 因nhân 彼bỉ 生sanh 。 彼bỉ 指chỉ 日nhật 雲vân 等đẳng 自tự 體thể 為vi 復phục 空không 有hữu 。 詰cật 定định 二nhị 處xứ 若nhược 彼bỉ 所sở 生sanh 。 按án 定định 初sơ 義nghĩa 富Phú 樓Lâu 那Na 。 且thả 日nhật 照chiếu 時thời 。 既ký 是thị 日nhật 明minh 。 十thập 方phương 世thế 界giới 。 同đồng 為vi 日nhật 色sắc 。 究cứu 義nghĩa 云vân 何hà 空không 中trung 。 更cánh 見kiến 圓viên 日nhật 。 究cứu 妄vọng 若nhược 是thị 空không 明minh 。 牒điệp 二nhị 義nghĩa 空không 應ưng 自tự 照chiếu 。 究cứu 義nghĩa 云vân 何hà 中trung 宵tiêu 。 雲vân 霧vụ 之chi 時thời 。 不bất 生sanh 光quang 耀diệu 。 究cứu 妄vọng 當đương 知tri 是thị 明minh 。 非phi 日nhật 非phi 空không 。 不bất 異dị 空không 日nhật 。 雙song 結kết 破phá 以dĩ 明minh 相tướng 妄vọng 無vô 從tùng )# 。

此thử 以dĩ 虚# 空không 不bất 拒cự 諸chư 相tướng 發phát 揮huy 。 究cứu 明minh 虚# 妄vọng 不bất 可khả 詰cật 其kỳ 從tùng 來lai 以dĩ 喻dụ 如Như 來Lai 藏tạng 雖tuy 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 而nhi 不bất 拒cự 七thất 大đại 等đẳng 法pháp 發phát 現hiện 亦diệc 虚# 妄vọng 無vô 性tánh 不bất 可khả 以dĩ 凌lăng 滅diệt 不bất 容dung 詰cật 之chi 也dã 富Phú 樓Lâu 那Na 下hạ 舉cử 明minh 喻dụ 義nghĩa 於ư 意ý 下hạ 究cứu 明minh 虚# 妄vọng 當đương 知tri 下hạ 結kết 明minh 不bất 可khả 窮cùng 詰cật 又hựu 譬thí 如như 虚# 空không 等đẳng 四tứ 句cú 是thị 畧lược 標tiêu 所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 下hạ 是thị 詳tường 明minh 又hựu 譬thí 如như 虚# 空không 不bất 拒cự 諸chư 相tướng 等đẳng 即tức 喻dụ 理lý 不bất 礙ngại 事sự 於ư 意ý 云vân 何hà 。 下hạ 究cứu 明minh 諸chư 相tướng 虚# 妄vọng 虚# 妄vọng 無vô 性tánh 全toàn 體thể 是thị 空không 即tức 喻dụ 事sự 不bất 礙ngại 理lý 理lý 不bất 礙ngại 事sự 不bất 妨phương 諸chư 相tướng 宛uyển 然nhiên 事sự 不bất 礙ngại 理lý 不bất 可khả 謂vị 凌lăng 滅diệt 不bất 容dung 也dã 又hựu 結kết 辭từ 非phi 日nhật 非phi 空không 。 是thị 結kết 事sự 不bất 礙ngại 理lý 不bất 異dị 空không 日nhật 。 是thị 結kết 理lý 不bất 礙ngại 事sự 。

○# 二nhị 法pháp 合hợp 分phần/phân 二nhị 初sơ 合hợp 相tương/tướng 元nguyên 本bổn 空không 二nhị 合hợp 空không 不bất 拒cự 相tương/tướng 。

○# 初sơ 合hợp 相tương/tướng 元nguyên 本bổn 空không 分phần/phân 二nhị 初sơ 依y 相tương/tướng 明minh 空không 二nhị 依y 性tánh 明minh 空không 。

○# 初sơ 依y 相tương/tướng 明minh 空không 。

觀quán 相tướng 元nguyên 妄vọng 。 無vô 可khả 指chỉ 陳trần 。 非phi 日nhật 非phi 空không 。 不bất 異dị 空không 日nhật 。 猶do 邀yêu 空không 華hoa 。 復phục 結kết 空không 果quả 。 云vân 何hà 詰cật 其kỳ 。 相tương/tướng 凌lăng 滅diệt 義nghĩa 。

此thử 依y 七thất 大đại 之chi 相tướng 元nguyên 妄vọng 合hợp 前tiền 明minh 相tướng 之chi 喻dụ 展triển 轉chuyển 究cứu 竟cánh 無vô 可khả 指chỉ 陳trần 。 是thị 知tri 諸chư 相tướng 當đương 體thể 全toàn 空không 欲dục 將tương 何hà 法pháp 詰cật 其kỳ 凌lăng 滅diệt 不bất 容dung 之chi 義nghĩa 以dĩ 銷tiêu 富Phú 樓Lâu 那Na 之chi 疑nghi 也dã 觀quán 相tướng 元nguyên 妄vọng 。 者giả 就tựu 法pháp 說thuyết 無vô 可khả 指chỉ 陳trần 。 者giả 合hợp 喻dụ 說thuyết 謂vị 觀quán 此thử 七thất 大đại 之chi 相tướng 元nguyên 妄vọng 同đồng 彼bỉ 日nhật 照chiếu 之chi 明minh 相tướng 俱câu 無vô 可khả 指chỉ 陳trần 。 是thị 知tri 相tương/tướng 妄vọng 本bổn 空không 於ư 空không 見kiến 相tương/tướng 誠thành 迷mê 復phục 於ư 相tương/tướng 上thượng 詰cật 凌lăng 滅diệt 等đẳng 義nghĩa 豈khởi 非phi 迷mê 中trung 倍bội 迷mê 何hà 啻# 邀yêu 空không 華hoa 復phục 結kết 空không 果quả 。 哉tai 上thượng 四tứ 句cú 法pháp 喻dụ 已dĩ 明minh 其kỳ 謬mậu 云vân 何hà 下hạ 結kết 責trách 滿mãn 慈từ 不bất 應ưng 興hưng 如như 是thị 問vấn 也dã 。

○# 二nhị 依y 性tánh 明minh 空không 。

觀quán 性tánh 元nguyên 真chân 。 唯duy 妙diệu 覺giác 明minh 。 元nguyên 真chân 妙diệu 覺giác 明minh 。 心tâm 先tiên 非phi 水thủy 火hỏa 。 本bổn 空không 云vân 何hà 復phục 問vấn 。 不bất 相tương 容dung 者giả 。

此thử 合hợp 前tiền 喻dụ 明minh 相tướng 非phi 空không 非phi 有hữu 。 觀quán 此thử 七thất 大đại 之chi 性tánh 元nguyên 是thị 妙diệu 真Chân 如Như 心tâm 性tánh 真chân 之chi 中trung 非phi 有hữu 水thủy 火hỏa 之chi 相tướng 欲dục 將tương 何hà 法pháp 詰cật 其kỳ 不bất 容dung 之chi 義nghĩa 以dĩ 銷tiêu 富Phú 樓Lâu 那Na 之chi 疑nghi 也dã 此thử 中trung 初sơ 二nhị 句cú 顯hiển 真chân 次thứ 二nhị 句cú 明minh 空không 後hậu 二nhị 句cú 結kết 責trách 此thử 觀quán 相tương/tướng 觀quán 性tánh 二nhị 義nghĩa 合hợp 明minh 喻dụ 中trung 究cứu 竟cánh 明minh 相tướng 等đẳng 虚# 妄vọng 無vô 從tùng 事sự 不bất 礙ngại 理lý 之chi 義nghĩa 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 合hợp 空không 不bất 拒cự 相tương/tướng 。

真chân 妙diệu 覺giác 明minh 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 合hợp 辭từ 汝nhữ 以dĩ 空không 明minh 。 能năng 感cảm 之chi 業nghiệp 則tắc 有hữu 空không 現hiện 。 循tuần 發phát 之chi 相tướng 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 各các 各các 發phát 明minh 。 則tắc 各các 各các 現hiện 。 若nhược 俱câu 發phát 明minh 。 則tắc 有hữu 俱câu 現hiện 。

此thử 合hợp 前tiền 喻dụ 結kết 明minh 理lý 事sự 無vô 礙ngại 復phục 起khởi 後hậu 義nghĩa 以dĩ 彰chương 事sự 事sự 無vô 礙ngại 也dã 真chân 妙diệu 下hạ 結kết 合hợp 前tiền 譬thí 如như 虚# 空không 體thể 非phi 群quần 相tướng 。 而nhi 不bất 拒cự 諸chư 相tướng 發phát 揮huy 。 等đẳng 義nghĩa 若nhược 俱câu 下hạ 起khởi 後hậu 也dã 上thượng 以dĩ 理lý 事sự 無vô 礙ngại 釋thích 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 以dĩ 事sự 事sự 無vô 礙ngại 釋thích 分phần/phân 二nhị 初sơ 喻dụ 二nhị 法pháp 。

○# 初sơ 喻dụ 。

云vân 何hà 俱câu 現hiện 。 依y 前tiền 標tiêu 徵trưng 起khởi 富Phú 樓Lâu 那Na 。 如như 一nhất 水thủy 中trung 。 現hiện 於ư 日nhật 影ảnh 。 兩lưỡng 人nhân 同đồng 觀quán 。 水thủy 中trung 之chi 日nhật 。 東đông 西tây 各các 行hành 。 則tắc 各các 有hữu 日nhật 。 隨tùy 二nhị 人nhân 去khứ 。 示thị 諸chư 現hiện 相tướng 一nhất 東đông 一nhất 西tây 。 先tiên 無vô 凖# 的đích (# 究cứu 無vô 定định 體thể 不bất 應ưng 難nan 言ngôn 。 此thử 日nhật 是thị 一nhất 。 云vân 何hà 各các 行hành 。 一nhất 即tức 一nhất 切thiết 。 各các 日nhật 既ký 雙song 。 云vân 何hà 現hiện 一nhất 。 一nhất 切thiết 即tức 一nhất 。 宛uyển 轉chuyển 虚# 妄vọng 無vô 可khả 慿# 據cứ 。

此thử 以dĩ 水thủy 中trung 日nhật 影ảnh 一nhất 二nhị 無vô 定định 為ví 喻dụ 喻dụ 明minh 事sự 事sự 無vô 礙ngại 法Pháp 界Giới 之chi 義nghĩa 也dã 一nhất 二nhị 既ký 無vô 定định 一nhất 多đa 亦diệc 無vô 定định 而nhi 事sự 事sự 無vô 礙ngại 之chi 義nghĩa 明minh 矣hĩ 云vân 何hà 下hạ 徵trưng 明minh 俱câu 現hiện 相tướng 一nhất 東đông 下hạ 究cứu 竟cánh 無vô 定định 宛uyển 轉chuyển 下hạ 結kết 明minh 虚# 妄vọng 無vô 凖# 的đích 即tức 無vô 定định 實thật 也dã 慿# 據cứ 亦diệc 凖# 的đích 義nghĩa 。

○# 二nhị 法pháp 分phần/phân 二nhị 初sơ 背bội 覺giác 合hợp 塵trần 。 示thị 事sự 事sự 有hữu 礙ngại 二nhị 背bối/bội 塵trần 合hợp 覺giác 顯hiển 事sự 事sự 無vô 礙ngại 。

○# 初sơ 背bội 覺giác 合hợp 塵trần 。 示thị 事sự 事sự 有hữu 礙ngại 。

富Phú 樓Lâu 那Na 汝nhữ 以dĩ 色sắc 空không 。 相tương 傾khuynh 相tương 奪đoạt 。 於ư 如Như 來Lai 藏tạng 。 此thử 以dĩ 分phân 別biệt 心tâm 觀quán 如Như 來Lai 藏tạng 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 隨tùy 為vi 色sắc 空không 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 此thử 如Như 來Lai 藏tạng 。 隨tùy 分phân 別biệt 心tâm 是thị 故cố 於ư 中trung 。 風phong 動động 空không 澄trừng 。 日nhật 明minh 雲vân 暗ám 。 此thử 即tức 事sự 事sự 有hữu 礙ngại 眾chúng 生sanh 迷mê 悶muộn 。 背bội 覺giác 合hợp 塵trần 。 故cố 發phát 塵trần 勞lao 。 有hữu 世thế 間gian 相tướng 。 結kết 明minh 有hữu 礙ngại 始thỉ 終chung 之chi 義nghĩa )# 。

此thử 世Thế 尊Tôn 將tương 顯hiển 無vô 礙ngại 之chi 妙diệu 先tiên 示thị 有hữu 礙ngại 之chi 相tướng 使sử 富Phú 樓Lâu 那Na 知tri 其kỳ 有hữu 礙ngại 無vô 礙ngại 逈huýnh 別biệt 若nhược 此thử 也dã 又hựu 知tri 有hữu 礙ngại 無vô 礙ngại 之chi 因nhân 唯duy 眾chúng 生sanh 心tâm 分phân 別biệt 不bất 分phân 別biệt 耳nhĩ 既ký 知tri 其kỳ 相tương/tướng 又hựu 知tri 其kỳ 因nhân 則tắc 有hữu 礙ngại 無vô 礙ngại 之chi 疑nghi 泮phấn 然nhiên 盡tận 矣hĩ 富Phú 樓Lâu 那Na 四tứ 句cú 示thị 能năng 感cảm 之chi 業nghiệp 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 三tam 句cú 示thị 所sở 現hiện 之chi 相tướng 是thị 故cố 於ư 中trung 。 三tam 句cú 示thị 明minh 相tướng 有hữu 礙ngại 眾chúng 生sanh 下hạ 結kết 明minh 由do 心tâm 有hữu 礙ngại 故cố 相tương/tướng 亦diệc 有hữu 礙ngại 正chánh 脉mạch 曰viết 迷mê 悶muộn 即tức 所sở 起khởi 之chi 惑hoặc 內nội 含hàm 三tam 細tế 及cập 前tiền 四tứ 麄# 此thử 亦diệc 連liên 最tối 初sơ 而nhi 釋thích 若nhược 取thủ 淺thiển 近cận 韯# 流lưu 而nhi 談đàm 則tắc 下hạ 界giới 與dữ 三tam 塗đồ 有hữu 念niệm 為vi 迷mê 上thượng 界giới 與dữ 二nhị 乘thừa 無vô 念niệm 為vi 悶muộn 所sở 謂vị 有hữu 念niệm 無vô 念niệm 同đồng 歸quy 迷mê 悶muộn 也dã 。

○# 二nhị 背bối/bội 塵trần 合hợp 覺giác 顯hiển 事sự 事sự 無vô 礙ngại 。

我ngã 以dĩ 妙diệu 明minh 。 不bất 滅diệt 不bất 生sanh 。 合hợp 如Như 來Lai 藏tạng 。 以dĩ 無vô 分phân 別biệt 。 心tâm 觀quán 如Như 來Lai 藏tạng 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 唯duy 妙diệu 覺giác 明minh 。 圓viên 照chiếu 法Pháp 界Giới 。 此thử 如Như 來Lai 藏tạng 。 亦diệc 現hiện 無vô 分phân 別biệt 相tướng 。 是thị 故cố 於ư 中trung 。 一nhất 為vi 無vô 量lượng 。 無vô 量lượng 為vi 一nhất 。 即tức 一nhất 多đa 無vô 礙ngại 小tiểu 中trung 現hiện 大đại 。 大đại 中trung 現hiện 小tiểu 。 即tức 廣quảng 狹hiệp 無vô 礙ngại )# 不bất 動động 道đạo 塲# 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 即tức 一nhất 為vi 無vô 量lượng 。 身thân 含hàm 十thập 方phương 。 無vô 盡tận 虚# 空không (# 即tức 無vô 量lượng 為vi 一nhất 。 於ư 一nhất 毛mao 端đoan 。 現hiện 寳# 王vương 剎sát (# 即tức 小tiểu 中trung 現hiện 大đại 。 亦diệc 是thị 正chánh 中trung 現hiện 依y 坐tọa 微vi 塵trần 裏lý 。 轉chuyển 大đại 法Pháp 輪luân 。 即tức 大đại 中trung 現hiện 小tiểu 。 亦diệc 是thị 依y 中trung 現hiện 正chánh 滅diệt 塵trần 合hợp 覺giác 。 故cố 發phát 真Chân 如Như 。 妙diệu 覺giác 明minh 性tánh 。 此thử 結kết 無vô 礙ngại 之chi 因nhân )# 。

此thử 以dĩ 法pháp 合hợp 上thượng 水thủy 中trung 日nhật 影ảnh 之chi 喻dụ 以dĩ 明minh 一nhất 多đa 小tiểu 大đại 事sự 事sự 無vô 礙ngại 也dã 我ngã 以dĩ 妙diệu 明minh 。 三tam 句cú 示thị 不bất 思tư 議nghị 智trí 。 契khế 不bất 思tư 議nghị 理lý 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 三tam 句cú 示thị 從tùng 不bất 思tư 議nghị 體thể 發phát 不bất 思tư 議nghị 用dụng 亦diệc 是thị 從tùng 理lý 起khởi 智trí 是thị 故cố 下hạ 發phát 明minh 上thượng 圓viên 照chiếu 法Pháp 界Giới 。 之chi 義nghĩa 就tựu 中trung 一nhất 多đa 小tiểu 大đại 依y 正chánh 延diên 促xúc 等đẳng 法pháp 無vô 有hữu 界giới 畔bạn 無vô 有hữu 分phần/phân 量lượng 一nhất 一nhất 圓viên 滿mãn 一nhất 一nhất 周chu 徧biến 無vô 壞hoại 無vô 雜tạp 。 無vô 障chướng 無vô 礙ngại 。 故cố 曰viết 圓viên 照chiếu 此thử 方phương 發phát 明minh 其kỳ 義nghĩa 不bất 動động 下hạ 重trọng/trùng 示thị 其kỳ 相tương/tướng 以dĩ 見kiến 事sự 事sự 無vô 礙ngại 之chi 實thật 滅diệt 塵trần 下hạ 結kết 明minh 無vô 礙ngại 之chi 因nhân 又hựu 我ngã 以dĩ 下hạ 合hợp 喻dụ 中trung 兩lưỡng 人nhân 同đồng 觀quán 。 水thủy 中trung 之chi 日nhật 。 而nhi 如như 下hạ 合hợp 喻dụ 中trung 東đông 西tây 各các 行hành 。 則tắc 各các 有hữu 日nhật 。 隨tùy 二nhị 人nhân 去khứ 。 是thị 故cố 下hạ 至chí 轉chuyển 大đại 法Pháp 輪luân 。 合hợp 喻dụ 中trung 一nhất 東đông 一nhất 西tây 。 至chí 無vô 可khả 慿# 據cứ 以dĩ 彼bỉ 水thủy 中trung 日nhật 影ảnh 幻huyễn 妄vọng 無vô 凖# 喻dụ 此thử 真Chân 如Như 妙diệu 用dụng 幻huyễn 幻huyễn 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 非phi 如Như 來Lai 妙diệu 智trí 。 不bất 能năng 取thủ 此thử 。 妙diệu 喻dụ 又hựu 我ngã 以dĩ 妙diệu 明minh 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 等đẳng 番phiên 前tiền 相tương 傾khuynh 相tương 奪đoạt 。 之chi 生sanh 滅diệt 心tâm 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 唯duy 妙diệu 覺giác 明minh 。 等đẳng 番phiên 前tiền 隨tùy 為vi 色sắc 空không 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 義nghĩa 是thị 故cố 於ư 中trung 。 一nhất 為vi 無vô 量lượng 。 等đẳng 番phiên 前tiền 風phong 動động 空không 澄trừng 。 等đẳng 義nghĩa 滅diệt 塵trần 下hạ 番phiên 前tiền 背bối/bội 覺giác 等đẳng 義nghĩa 前tiền 覺giác 曰viết 背bối/bội 此thử 塵trần 曰viết 滅diệt 是thị 知tri 塵trần 可khả 言ngôn 滅diệt 覺giác 不bất 可khả 言ngôn 滅diệt 其kỳ 一nhất 字tự 分phần/phân 量lượng 輕khinh 重trọng 若nhược 此thử 前tiền 世thế 間gian 曰viết 相tương/tướng 此thử 妙diệu 覺giác 曰viết 性tánh 亦diệc 有hữu 分phần/phân 量lượng 有hữu 前tiền 義nghĩa 使sử 富Phú 樓Lâu 那Na 等đẳng 。 知tri 有hữu 礙ngại 之chi 因nhân 不bất 疑nghi 無vô 礙ngại 之chi 境cảnh 有hữu 後hậu 義nghĩa 使sử 富Phú 樓Lâu 那Na 等đẳng 。 知tri 無vô 礙ngại 之chi 元nguyên 不bất 惑hoặc 有hữu 礙ngại 之chi 相tướng 是thị 須tu 二nhị 義nghĩa 並tịnh 舉cử 相tướng 形hình 有hữu 礙ngại 無vô 礙ngại 通thông 逹# 究cứu 竟cánh 了liễu 無vô 餘dư 疑nghi 矣hĩ 從tùng 云vân 何hà 俱câu 現hiện 。 至chí 此thử 是thị 以dĩ 事sự 事sự 無vô 礙ngại 釋thích 凌lăng 滅diệt 等đẳng 疑nghi 已dĩ 竟cánh 從tùng 此thử 卷quyển 經kinh 初sơ 至chí 此thử 是thị 釋thích 依y 圓viên 成thành 性tánh 所sở 生sanh 疑nghi 顯hiển 三tam 觀quán 一nhất 體thể 之chi 妙diệu 初sơ 疑nghi 圓viên 成thành 性tánh 既ký 是thị 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 有hữu 為vi 相tương 續tục 不bất 已dĩ 如Như 來Lai 以dĩ 明minh 覺giác 之chi 妄vọng 釋thích 之chi 由do 妄vọng 見kiến 故cố 忽hốt 生sanh 由do 妄vọng 故cố 相tương 續tục 復phục 難nạn/nan 圓viên 成thành 性tánh 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 既ký 無vô 狀trạng 妄vọng 生sanh 如Như 來Lai 所sở 證chứng 。 妙diệu 覺giác 明minh 空không 。 同đồng 一nhất 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 亦diệc 合hợp 有hữu 時thời 無vô 狀trạng 妄vọng 起khởi 如Như 來Lai 以dĩ 理lý 事sự 二nhị 種chủng 法Pháp 界Giới 釋thích 之chi 以dĩ 理lý 觀quán 之chi 在tại 眾chúng 生sanh 時thời 雖tuy 是thị 妄vọng 有hữu 元nguyên 無vô 一nhất 法pháp 實thật 生sanh 至chí 成thành 佛Phật 時thời 既ký 得đắc 真chân 空không 豈khởi 有hữu 實thật 法pháp 可khả 滅diệt 既ký 爾nhĩ 眾chúng 生sanh 分phần/phân 上thượng 尚thượng 無vô 實thật 法pháp 可khả 生sanh 諸chư 佛Phật 妙diệu 覺giác 明minh 空không 。 豈khởi 可khả 更cánh 生sanh 諸chư 法pháp 耶da 又hựu 事sự 論luận 之chi 如Như 來Lai 二nhị 轉chuyển 依y 果quả 如như 純thuần 金kim 出xuất 鑛khoáng 如như 木mộc 成thành 灰hôi 。 灰hôi 不bất 重trọng/trùng 木mộc 金kim 不bất 復phục 鑛khoáng 則tắc 如Như 來Lai 妙diệu 覺giác 明minh 空không 。 决# 無vô 再tái 生sanh 有hữu 為vi 習tập 漏lậu 。 之chi 理lý 此thử 圓viên 成thành 性tánh 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 及cập 如Như 來Lai 果quả 體thể 何hà 當đương 復phục 生sanh 。 之chi 疑nghi 决# 然nhiên 無vô 跡tích 矣hĩ 又hựu 疑nghi 圓viên 成thành 性tánh 既ký 是thị 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 云vân 何hà 相tương 容dung 不bất 相tương 凌lăng 滅diệt 如Như 來Lai 以dĩ 理lý 事sự 無vô 礙ngại 事sự 事sự 無vô 礙ngại 觀quán 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 中trung 。 全toàn 體thể 妙diệu 用dụng 如như 理lý 智trí 境cảnh 一nhất 多đa 小tiểu 大đại 依y 正chánh 延diên 促xúc 一nhất 一nhất 周chu 徧biến 無vô 壞hoại 無vô 雜tạp 。 豈khởi 可khả 以dĩ 凌lăng 滅diệt 不bất 容dung 而nhi 擬nghĩ 議nghị 哉tai 據cứ 富Phú 樓Lâu 那Na 依y 圓viên 成thành 性tánh 起khởi 二nhị 疑nghi 一nhất 難nạn/nan 是thị 三tam 折chiết 如Như 來Lai 以dĩ 真chân 妄vọng 二nhị 覺giác 四tứ 種chủng 法Pháp 界Giới 釋thích 之chi 示thị 有hữu 五ngũ 種chủng 深thâm 義nghĩa 上thượng 釋thích 疑nghi 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 顯hiển 妙diệu 分phần/phân 二nhị 初sơ 顯hiển 示thị 妙diệu 入nhập 圓viên 融dung 二nhị 結kết 示thị 妙diệu 絕tuyệt 言ngôn 思tư 。

○# 初sơ 顯hiển 示thị 妙diệu 入nhập 圓viên 融dung 分phần/phân 三tam 初sơ 圓viên 會hội 空không 觀quán 一nhất 心tâm 示thị 真Chân 諦Đế 二nhị 圓viên 會hội 假giả 觀quán 一nhất 心tâm 示thị 俗tục 諦đế 三tam 圓viên 會hội 中trung 觀quán 一nhất 心tâm 示thị 中trung 諦đế 。

○# 初sơ 圓viên 會hội 空không 觀quán 一nhất 心tâm 示thị 真Chân 諦Đế 。

而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 本bổn 妙diệu 圓viên 心tâm 。 一nhất 心tâm )# 非phi 心tâm 非phi 空không 非phi 地địa 非phi 水thủy 非phi 風phong 非phi 火hỏa (# 非phi 七thất 大đại 心tâm 含hàm 識thức 見kiến 二nhị 大đại 非phi 眼nhãn 非phi 耳nhĩ 鼻tị 。 舌thiệt 身thân 意ý 非phi 色sắc 非phi 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 法pháp 。 非phi 十thập 二nhị 處xứ 。 非phi 眼nhãn 識thức 界giới 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 非phi 意ý 識thức 界giới 。 非phi 十thập 八bát 界giới 。 已dĩ 上thượng 非phi 世thế 間gian 法pháp 非phi 明minh 無vô 明minh 。 流lưu 轉chuyển 門môn 初sơ 句cú 明minh 無vô 明minh 盡tận 。 還hoàn 滅diệt 門môn 初sơ 句cú 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 非phi 老lão 非phi 死tử 。 流lưu 轉chuyển 門môn 末mạt 句cú 非phi 老lão 死tử 盡tận 。 還hoàn 滅diệt 門môn 末mạt 句cú 此thử 非phi 緣Duyên 覺Giác 法Pháp 。 非phi 苦khổ 非phi 集tập 非phi 滅diệt 非phi 道đạo 非phi 智trí (# 四tứ 向hướng )# 非phi 得đắc 四Tứ 果Quả 此thử 非phi 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 。 非phi 檀đàn 那na 。 此thử 云vân 布bố 施thí 非phi 尸thi 羅la 。 此thử 云vân 持trì 戒giới )# 非phi 毘tỳ 黎lê 耶da (# 此thử 云vân 精tinh 進tấn 非phi 羼sằn 提đề 。 此thử 云vân 忍nhẫn 辱nhục )# 非phi 禪thiền 。 +# 一nhất 。

此thử 會hội 空không 觀quán 一nhất 心tâm 以dĩ 示thị 真Chân 諦Đế 之chi 相tướng 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 一nhất 切thiết 俱câu 非phi 也dã 此thử 非phi 不bất 是thị 以dĩ 觀quán 力lực 遣khiển 除trừ 言ngôn 非phi 乃nãi 示thị 如Như 來Lai 藏tạng 心tâm 如như 實thật 空không 理lý 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 本bổn 無vô 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 之chi 相tướng 依y 此thử 空không 相tướng [車*丸]# 生sanh 淨tịnh 智trí 說thuyết 名danh 空không 觀quán 其kỳ 實thật 依y 空không 觀quán 照chiếu 真Chân 諦Đế 依y 真Chân 諦Đế 建kiến 立lập 空không 觀quán 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 二nhị 句cú 標tiêu 示thị 一nhất 心tâm 空không 寂tịch 之chi 體thể 非phi 心tâm 下hạ 示thị 一nhất 心tâm 空không 寂tịch 之chi 相tướng 一nhất 切thiết 俱câu 非phi 以dĩ 是thị 下hạ 總tổng 結kết 非phi 十thập 二nhị 處xứ 一nhất 科khoa 已dĩ 攝nhiếp 五ngũ 隂# 六lục 入nhập 二nhị 科khoa 以dĩ 六lục 根căn 即tức 六lục 入nhập 故cố 以dĩ 五ngũ 根căn 六lục 塵trần 攝nhiếp 色sắc 隂# 意ý 根căn 屬thuộc 心tâm 攝nhiếp 餘dư 四tứ 隂# 其kỳ 文văn 明minh 言ngôn 二nhị 科khoa 影ảnh 攝nhiếp 二nhị 科khoa 意ý 必tất 俱câu 非phi 也dã 非phi 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 一nhất 科khoa 二nhị 門môn 首thủ 句cú 皆giai 多đa 一nhất 明minh 字tự 正chánh 脉mạch 以dĩ 本bổn 明minh 釋thích 之chi 謂vị 無vô 明minh 無vô 自tự 體thể 依y 本bổn 明minh 而nhi 有hữu 故cố 連liên 帶đái 言ngôn 之chi 不bất 然nhiên 即tức 觀quán 智trí 也dã 此thử 十thập 二nhị 支chi 流lưu 轉chuyển 還hoàn 滅diệt 。 二nhị 門môn 皆giai 舉cử 首thủ 尾vĩ 超siêu 畧lược 中trung 間gian 無vô 明minh 與dữ 行hành 。 是thị 過quá 去khứ 二nhị 支chi 因nhân 識thức 與dữ 名danh 色sắc 入nhập 觸xúc 受thọ 是thị 現hiện 在tại 五ngũ 支chi 果quả 愛ái 與dữ 取thủ 有hữu 是thị 現hiện 在tại 三tam 支chi 因nhân 生sanh 與dữ 老lão 死tử 是thị 未vị 來lai 二nhị 支chi 果quả 此thử 十thập 二nhị 支chi 連liên 環hoàn 三tam 世thế 因nhân 果quả 。 四Tứ 諦Đế 一nhất 科khoa 下hạ 有hữu 智trí 得đắc 二nhị 字tự 一nhất 向hướng 難nạn/nan 定định 指chỉ 今kim 詳tường 之chi 既ký 在tại 四Tứ 諦Đế 之chi 下hạ 菩Bồ 薩Tát 又hựu 別biệt 開khai 六Lục 度Độ 似tự 此thử 二nhị 字tự 即tức 屬thuộc 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 智trí 即tức 四tứ 向hướng 得đắc 即tức 四Tứ 果Quả 上thượng 四Tứ 諦Đế 是thị 所sở 脩tu 法pháp 智trí 得đắc 屬thuộc 能năng 修tu 人nhân 其kỳ 所sở 脩tu 四Tứ 諦Đế 苦khổ 集tập 二nhị 諦đế 是thị 世thế 間gian 因nhân 果quả 即tức 流lưu 轉chuyển 門môn 滅diệt 道đạo 二nhị 諦đế 是thị 出xuất 世thế 間gian 。 因nhân 果quả 即tức 還hoàn 滅diệt 門môn 此thử 與dữ 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 但đãn 廣quảng 畧lược 有hữu 異dị 六Lục 度Độ 一nhất 科khoa 檀đàn 那na 等đẳng 法pháp 為vi 能năng 趣thú 之chi 行hành 波Ba 羅La 蜜Mật 。 多đa 為vi 所sở 趣thú 理lý 如Như 來Lai 一nhất 科khoa 非phi 怛đát 逹# 阿a 竭kiệt 至chí 三Tam 耶Da 三Tam 菩Bồ 。 非phi 能năng 證chứng 人nhân 乃nãi 十thập 號hiệu 中trung 三tam 號hiệu 非phi 大đại 湼# 槃bàn 等đẳng 非phi 所sở 證chứng 法pháp 總tổng 別biệt 兼kiêm 舉cử 故cố 又hựu 三tam 號hiệu 中trung 正Chánh 徧Biến 知Tri 即tức 攝nhiếp 菩Bồ 提Đề 及cập 大đại 湼# 槃bàn 即tức 二nhị 轉chuyển 依y 果quả 亦diệc 並tịnh 非phi 之chi 如Như 來Lai 法Pháp 首thủ 言ngôn 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 非phi 超siêu 畧lược 辭từ 乃nãi 從tùng 因nhân 至chí 果quả 極cực 顯hiển 空không 盡tận 之chi 義nghĩa 謂vị 此thử 真Chân 諦Đế 理lý 中trung 不bất 唯duy 空không 世thế 間gian 法pháp 及cập 出xuất 世thế 間gian 。 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 法pháp 亦diệc 空không 不bất 唯duy 空không 小Tiểu 乘Thừa 法pháp 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 亦diệc 空không 又hựu 不bất 唯duy 空không 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 如Như 來Lai 法Pháp 亦diệc 空không 也dã 。

○# 二nhị 圓viên 會hội 假giả 觀quán 一nhất 心tâm 示thị 俗tục 諦đế 。

即tức 如Như 來Lai 藏tạng 。 元nguyên 明minh 心tâm 妙diệu 。 即tức 心tâm 即tức 空không 即tức 地địa 即tức 水thủy 即tức 風phong 即tức 火hỏa (# 即tức 七thất 大đại )# 即tức 眼nhãn 即tức 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 意ý 。 即tức 色sắc 即tức 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 法pháp 。 即tức 十thập 二nhị 處xứ 。 即tức 眼nhãn 識thức 界giới 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 即tức 意ý 識thức 界giới 。 即tức 十thập 八bát 界giới 已dĩ 上thượng 即tức 世thế 間gian 法pháp 即tức 明minh 無vô 明minh 。 明minh 無vô 明minh 盡tận 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 即tức 老lão 即tức 死tử 。 即tức 老lão 死tử 盡tận 。 即tức 緣Duyên 覺Giác 法Pháp 。 即tức 苦khổ 即tức 集tập 即tức 滅diệt 即tức 道đạo 即tức 智trí 即tức 得đắc (# 即tức 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 。 即tức 檀đàn 那na 即tức 尸thi 羅la 即tức 毘tỳ 黎lê 耶da 即tức 羼sằn 提đề 即tức 禪thiền 那na 即tức 般bát 剌lạt 若nhược 即tức 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 即tức 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 即tức 怛đát 闥thát 阿a 竭kiệt 。 即tức 阿A 羅La 訶Ha 。 三Tam 耶Da 三Tam 菩Bồ 。 即tức 大đại 湼# 槃bàn 即tức 常thường 即tức 樂nhạo/nhạc/lạc 即tức 我ngã 即tức 淨tịnh (# 即tức 如Như 來Lai 法Pháp 從tùng 明minh 無vô 明minh 至chí 此thử 即tức 出xuất 世thế 間gian 。 法pháp 以dĩ 是thị 俱câu 即tức 。 世thế 出xuất 世thế 故cố 總tổng 結kết )# 。

此thử 會hội 假giả 觀quán 一nhất 心tâm 以dĩ 示thị 俗tục 諦đế 之chi 境cảnh 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 一nhất 切thiết 俱câu 即tức 也dã 初sơ 二nhị 句cú 標tiêu 立lập 一nhất 心tâm 即tức 心tâm 下hạ 示thị 如Như 來Lai 藏tạng 不bất 空không 德đức 相tương/tướng 此thử 有hữu 二nhị 義nghĩa 一nhất 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 。 自tự 性tánh 如như 實thật 不bất 空không [且/八]# 足túc 恆Hằng 河Hà 性tánh 德đức 即tức 性tánh 色sắc 性tánh 空không 性tánh 火hỏa 性tánh 水thủy 等đẳng 世thế 間gian 法pháp 全toàn 自tự 性tánh [且/八]# 足túc 出xuất 世thế 法pháp 亦diệc 是thị 自tự 性tánh [且/八]# 足túc 此thử 依y 如Như 來Lai 藏tạng 。 自tự 性tánh 言ngôn 即tức 是thị 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 義nghĩa 二nhị 隨tùy 相tương/tướng 說thuyết 即tức 隨tùy 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 緣duyên 起khởi 出xuất 生sanh 一nhất 切thiết 。 染nhiễm 淨tịnh 諸chư 法pháp 即tức 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 。 義nghĩa 如như 是thị 性tánh 相tương/tướng 二nhị 義nghĩa 離ly 心tâm 無vô 體thể 如như 水thủy [且/八]# 造tạo 波ba 之chi 性tánh 及cập 所sở 造tạo 波ba 皆giai 是thị 水thủy 體thể 故cố 云vân 即tức 也dã 依y 此thử 不bất 空không 之chi 境cảnh 軌quỹ 生sanh 難nan 思tư 之chi 智trí 說thuyết 名danh 假giả 觀quán 亦diệc 是thị 依y 假giả 觀quán 照chiếu 俗tục 諦đế 依y 俗tục 諦đế 建kiến 立lập 假giả 觀quán 也dã 。

○# 三tam 圓viên 會hội 中trung 觀quán 一nhất 心tâm 示thị 中trung 諦đế 。

即tức 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 明minh 心tâm 元nguyên 。 離ly 即tức 離ly 非phi 。 是thị 即tức 非phi 即tức 。

此thử 會hội 中trung 觀quán 一nhất 心tâm 以dĩ 示thị 中trung 諦đế 之chi 妙diệu 即tức 前tiền 二nhị 藏tạng 雙song 遮già 雙song 照chiếu 圓viên 融dung 無vô 礙ngại 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 即tức 勝thắng 義nghĩa 中trung 真chân 勝thắng 義nghĩa 性tánh 。 也dã 初sơ 二nhị 句cú 標tiêu 示thị 心tâm 體thể 次thứ 二nhị 句cú 發phát 明minh 心tâm 相tương/tướng 其kỳ 妙diệu 如như 此thử 妙diệu 明minh 二nhị 字tự 承thừa 上thượng 本bổn 妙diệu 元nguyên 明minh 標tiêu 之chi 以dĩ 示thị 三Tam 藏Tạng 一nhất 心tâm 離ly 即tức 離ly 非phi 。 即tức 空không 有hữu 雙song 遮già 是thị 即tức 非phi 即tức 。 即tức 空không 有hữu 雙song 照chiếu 非phi 即tức 即tức 是thị 非phi 一nhất 切thiết 法pháp 。 如Như 來Lai 不bất 思tư 議nghị 。 妙diệu 境cảnh 至chí 此thử 是thị 極cực 則tắc 處xứ 從tùng 初sơ 卷quyển 至chí 三tam 卷quyển 末mạt 開khai 示thị 三Tam 藏Tạng 體thể 相tướng 空không 與dữ 不bất 空không 及cập 空không 不bất 空không 歷lịch 然nhiên 明minh 白bạch 而nhi 未vị 圓viên 會hội 一nhất 心tâm 此thử 卷quyển 初sơ 至chí 前tiền 故cố 發phát 真Chân 如Như 。 妙diệu 覺giác 明minh 性tánh 。 雖tuy 有hữu 五ngũ 種chủng 深thâm 義nghĩa [且/八]# 四tứ 種chủng 法Pháp 界Giới 亦diệc 皆giai 屬thuộc 緣duyên 起khởi 而nhi 不bất 無vô 四tứ 法Pháp 界Giới 差sai 別biệt 之chi 相tướng 。 至chí 此thử 乃nãi 三tam 種chủng 藏tạng 性tánh 四tứ 種chủng 法Pháp 界Giới 圓viên 歸quy 一nhất 心tâm 方phương 是thị 心tâm 思tư 路lộ 絕tuyệt 語ngữ 言ngôn 道đạo 斷đoạn 。 之chi 極cực 處xứ 此thử 圓viên 會hội 中trung 觀quán 示thị 中trung 諦đế 境cảnh 界giới 如như 此thử 上thượng 顯hiển 示thị 妙diệu 入nhập 圓viên 融dung 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 結kết 示thị 妙diệu 絕tuyệt 言ngôn 思tư 。

如như 何hà 世thế 間gian 。 三tam 有hữu 眾chúng 生sanh 。 及cập 出xuất 世thế 間gian 。 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 以dĩ 所sở 知tri 心tâm 。 測trắc 度độ 如Như 來Lai 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 用dụng 世thế 語ngữ 言ngôn 。 入nhập 佛Phật 知tri 見kiến 。 法pháp 譬thí 如như 琴cầm 。 瑟sắt 箜không 篌hầu 琵tỳ 琶bà 雖tuy 有hữu 妙diệu 音âm 。 若nhược 無vô 妙diệu 指chỉ 。 終chung 不bất 能năng 發phát 。 喻dụ 汝nhữ 與dữ 眾chúng 生sanh 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 寶bảo 覺giác 真chân 心tâm 。 各các 各các 圓viên 滿mãn 。 如như 我ngã 按án 指chỉ 。 海hải 印ấn 發phát 光quang 。 汝nhữ 暫tạm 舉cử 心tâm 。 塵trần 勞lao 先tiên 起khởi 。 合hợp 由do 不bất 勤cần 求cầu 。 無vô 上thượng 覺giác 道Đạo 。 愛ái 念niệm 小Tiểu 乘Thừa 。 得đắc 少thiểu 為vi 足túc 結kết 責trách )# 。

此thử 結kết 示thị 三tam 觀quán 一nhất 心tâm 一nhất 心tâm 三tam 諦đế 圓viên 融dung 微vi 妙diệu 超siêu 絕tuyệt 秘bí 密mật 不bất 可khả 以dĩ 心tâm 思tư 言ngôn 議nghị 也dã 初sơ 二nhị 句cú 責trách 凢# 夫phu 三tam 有hữu 即tức 欲dục 有hữu 色sắc 有hữu 。 無vô 色sắc 有hữu 次thứ 二nhị 句cú 責trách 小Tiểu 乘Thừa 以dĩ 所sở 知tri 心tâm 。 下hạ 正chánh 示thị 三Tam 藏Tạng 圓viên 融dung 一nhất 心tâm 妙diệu 致trí 乃nãi 如Như 來Lai 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 是thị 佛Phật 知tri 見kiến 以dĩ 凢# 小tiểu 所sở 知tri 之chi 心tâm 世thế 間gian 語ngữ 言ngôn 皆giai 不bất 能năng 到đáo 亦diệc 結kết 責trách 前tiền 問vấn 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 不bất 相tương 凌lăng 滅diệt 及cập 難nạn/nan 佛Phật 妙diệu 覺giác 明minh 空không 。 何hà 當đương 更cánh 生sanh 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 等đẳng 義nghĩa 皆giai 是thị 識thức 心tâm 。 分phân 別biệt 之chi 境cảnh 世thế 間gian 語ngữ 言ngôn 戲hí 論luận 之chi 過quá 譬thí 如như 下hạ 以dĩ 喻dụ 明minh 之chi 琴cầm 瑟sắt 箜không 篌hầu 。 琵tỳ 琶bà 四tứ 皆giai [糸*系]# 屬thuộc 之chi 樂lạc 琴cầm 今kim 七thất 絃huyền 瑟sắt 今kim 二nhị 十thập 五ngũ 絃huyền 箜không 篌hầu 今kim 十thập 四tứ 絃huyền 琵tỳ 琶bà 今kim 四tứ 絃huyền 此thử 喻dụ 圓viên 融dung 三Tam 藏Tạng 之chi 妙diệu 心tâm 妙diệu 音âm 喻dụ 不bất 思tư 議nghị 之chi 妙diệu 用dụng 妙diệu 指chỉ 喻dụ 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 之chi 妙diệu 智trí 以dĩ 妙diệu 指chỉ 扣khấu 四tứ 樂nhạo/nhạc/lạc 即tức 如như 前tiền 我ngã 以dĩ 妙diệu 明minh 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 合hợp 如Như 來Lai 藏tạng 。 是thị 也dã 發phát 妙diệu 音âm 即tức 前tiền 故cố 發phát 真Chân 如Như 。 妙diệu 覺giác 明minh 性tánh 。 是thị 也dã 汝nhữ 與dữ 眾chúng 生sanh 。 二nhị 句cú 是thị 總tổng 合hợp 寳# 覺giác 下hạ 別biệt 合hợp 寳# 覺giác 真chân 心tâm 合hợp 琴cầm 瑟sắt 等đẳng 四tứ 樂nhạo/nhạc/lạc 各các 各các 圓viên 滿mãn 。 合hợp 雖tuy 有hữu 妙diệu 音âm 。 如như 我ngã 下hạ 合hợp 若nhược 無vô 妙diệu 指chỉ 。 不bất 發phát 妙diệu 音âm 上thượng 二nhị 句cú 借tá 佛Phật 有hữu 妙diệu 智trí 能năng 發phát 妙diệu 用dụng 形hình 富Phú 樓Lâu 那Na 等đẳng 。 無vô 妙diệu 智trí 則tắc 不bất 發phát 妙diệu 用dụng 如Như 來Lai 按án 指chỉ 雖tuy 是thị 色sắc 法pháp 皆giai 是thị 圓viên 妙diệu 真chân 心tâm 故cố 曰viết 海hải 印ấn 發phát 光quang 。 海hải 印ấn 是thị 佛Phật 手thủ 印ấn 文văn 即tức 指chỉ 全toàn 是thị 心tâm 光quang 汝nhữ 暫tạm 舉cử 心tâm 。 雖tuy 是thị 心tâm 法pháp 由do 有hữu 分phân 別biệt 即tức 成thành 塵trần 勞lao 即tức 前tiền 汝nhữ 以dĩ 色sắc 空không 。 相tương 傾khuynh 相tương 奪đoạt 。 於ư 如Như 來Lai 藏tạng 。 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 心tâm 隨tùy 為vi 色sắc 空không 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 是thị 也dã 按án 指chỉ 唯duy 心tâm 舉cử 心tâm 成thành 塵trần 其kỳ 所sở 知tri 心tâm 與dữ 佛Phật 知tri 見kiến 差sai 別biệt 若nhược 此thử 由do 不bất 勤cần 求cầu 。 下hạ 結kết 下hạ 不bất 發phát 妙diệu 用dụng 之chi 由do 意ý 在tại 激kích 責trách 富Phú 樓Lâu 那Na 等đẳng 。 當đương 勤cần 力lực 向hướng 大đại 不bất 應ưng 墮đọa 落lạc 小Tiểu 乘Thừa 以dĩ 少thiểu 為vi 足túc 也dã 其kỳ 不bất 發phát 妙diệu 用dụng 之chi 因nhân 只chỉ 是thị 愛ái 念niệm 小Tiểu 乘Thừa 。 不bất 求cầu 大Đại 乘Thừa 之chi 過quá 耳nhĩ 此thử 結kết 示thị 三tam 觀quán 一nhất 心tâm 妙diệu 絕tuyệt 言ngôn 思tư 併tinh 上thượng 科khoa 總tổng 發phát 明minh 一nhất 妙diệu 字tự 從tùng 卷quyển 初sơ 至chí 此thử 一nhất 大đại 科khoa 釋thích 依y 圓viên 成thành 性tánh 所sở 生sanh 疑nghi 顯hiển 三tam 觀quán 一nhất 體thể 之chi 妙diệu 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 釋thích 依y 因nhân 緣duyên 性tánh 所sở 生sanh 疑nghi 顯hiển 三tam 觀quán 頓đốn 悟ngộ 之chi 妙diệu 分phần/phân 二nhị 初sơ 當đương 機cơ 啟khải 請thỉnh 二nhị 世Thế 尊Tôn 開khai 示thị 。

○# 初sơ 當đương 機cơ 啟khải 請thỉnh 。

富Phú 樓Lâu 那Na 言ngôn 我ngã 與dữ 如Như 來Lai 。 寶bảo 覺giác 圓viên 明minh 。 真chân 妙diệu 淨tịnh 心tâm 。 無vô 二nhị 圓viên 滿mãn 。 此thử 領lãnh 前tiền 寶bảo 覺giác 真chân 心tâm 。 各các 各các 圓viên 滿mãn 。 之chi 義nghĩa 按án 此thử 為vi 疑nghi 問vấn 之chi 端đoan 而nhi 我ngã 昔tích 遭tao 。 無vô 始thỉ 妄vọng 想tưởng 。 久cửu 在tại 輪luân 廻hồi 今kim 得đắc 聖thánh 乘thừa 。 猶do 未vị 究cứu 竟cánh (# 此thử 領lãnh 前tiền 汝nhữ 暫tạm 舉cử 心tâm 。 之chi 義nghĩa 歎thán 己kỷ 與dữ 眾chúng 同đồng 失thất 無vô 二nhị 之chi 心tâm 世Thế 尊Tôn 諸chư 妄vọng 。 一nhất 切thiết 圓viên 滅diệt 。 五ngũ 位vị 究cứu 盡tận 二nhị 死tử 永vĩnh 忘vong 獨độc 妙diệu 真chân 常thường 。 此thử 領lãnh 前tiền 如như 我ngã 按án 指chỉ 。 之chi 義nghĩa 讚tán 佛Phật 獨độc 得đắc 無vô 二nhị 妙diệu 心tâm 敢cảm 問vấn 如Như 來Lai 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 何hà 因nhân 有hữu 妄vọng 。 自tự 蔽tế 妙diệu 明minh 。 受thọ 此thử 淪luân 溺nịch 。 問vấn 失thất 因nhân 冀ký 得đắc 妙diệu )# 。

此thử 富Phú 樓Lâu 那Na 。 領lãnh 佛Phật 前tiền 旨chỉ 愧quý 劣liệt 欣hân 勝thắng 請thỉnh 佛Phật 開khai 示thị 妄vọng 因nhân 知tri 因nhân 斷đoạn 妄vọng 欲dục 同đồng 佛Phật 獨độc 妙diệu 真chân 常thường 。 也dã 此thử 問vấn 近cận 承thừa 前tiền 佛Phật 言ngôn 汝nhữ 與dữ 眾chúng 生sanh 。 寶bảo 覺giác 真chân 心tâm 。 各các 各các 圓viên 滿mãn 。 等đẳng 義nghĩa 而nhi 來lai 遠viễn 因nhân 前tiền 開khai 示thị 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。 義nghĩa 中trung 初sơ 明minh 二nhị 種chủng 妄vọng 見kiến 云vân 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 輪luân 迴hồi 世thế 間gian 。 由do 二nhị 顛điên 倒đảo 。 分phân 別biệt 見kiến 妄vọng 。 但đãn 說thuyết 輪luân 迴hồi 因nhân 妄vọng 見kiến 未vị 說thuyết 妄vọng 見kiến 因nhân 何hà 而nhi 有hữu 後hậu 會hội 四tứ 科khoa 歸quy 真chân 雖tuy 云vân 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。 但đãn 破phá 因nhân 緣duyên 麄# 相tương/tướng 未vị 及cập 點điểm 破phá 根căn 本bổn 無vô 明minh 及cập 後hậu 釋thích 疑nghi 中trung 雖tuy 云vân 性tánh 覺giác 必tất 明minh 。 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 亦diệc 未vị 說thuyết 破phá 何hà 因nhân 必tất 明minh 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 因nhân 上thượng 三tam 處xứ 俱câu 未vị 說thuyết 破phá 故cố 有hữu 此thử 問vấn 窮cùng 妄vọng 至chí 此thử 可khả 謂vị 剝bác 至chí 貼# 體thể 汗hãn 衫sam 去khứ 此thử 一nhất 層tằng 則tắc 真chân 常thường 獨độc 露lộ 矣hĩ 如Như 來Lai 說thuyết 世thế 出xuất 世thế 法pháp 。 皆giai 因nhân 緣duyên 妄vọng 有hữu 以dĩ 妄vọng 顯hiển 世thế 出xuất 世thế 法pháp 。 皆giai 空không 今kim 究cứu 妄vọng 無vô 因nhân 則tắc 根căn 本bổn 不bất 立lập 枝chi 末mạt 自tự 空không 破phá 妄vọng 至chí 此thử 妄vọng 乃nãi 極cực 盡tận 顯hiển 空không 至chí 此thử 空không 方phương 極cực 圓viên 是thị 則tắc 此thử 疑nghi 因nhân 前tiền 因nhân 緣duyên 性tánh 未vị 盡tận 之chi 義nghĩa 從tùng 因nhân 緣duyên 性tánh 至chí 微vi 細tế 根căn 蒂# 生sanh 起khởi 後hậu 佛Phật 發phát 明minh 但đãn 說thuyết 妄vọng 本bổn 無vô 因nhân 乃nãi 盡tận 前tiền 破phá 妄vọng 之chi 極cực 致trí 可khả 謂vị 徹triệt 底để 窮cùng 源nguyên 也dã 此thử 科khoa 大đại 意ý 如như 此thử 正chánh 脉mạch 曰viết 遭tao 無vô 始thỉ 之chi 妄vọng 者giả 領lãnh 初sơ 之chi 忽hốt 生sanh 中trung 意ý 也dã 久cửu 在tại 輪luân 迴hồi 。 領lãnh 後hậu 之chi 相tướng 續tục 中trung 意ý 也dã 聖thánh 乘thừa 未vị 竟cánh 者giả 領lãnh 愛ái 念niệm 小Tiểu 乘Thừa 。 得đắc 少thiểu 為vi 足túc 。 之chi 責trách 也dã 世Thế 尊Tôn 下hạ 領lãnh 前tiền 妄vọng 不bất 復phục 生sanh 真chân 不bất 復phục 變biến 意ý 也dã 。

○# 二nhị 世Thế 尊Tôn 開khai 示thị 分phần/phân 二nhị 初sơ 釋thích 疑nghi 二nhị 顯hiển 妙diệu 。

○# 初sơ 釋thích 疑nghi 分phần/phân 四tứ 初sơ 喻dụ 二nhị 法pháp 三tam 合hợp 四tứ 結kết 。

○# 初sơ 喻dụ 。

佛Phật 告cáo 富Phú 樓Lâu 那Na 。 汝nhữ 雖tuy 除trừ 疑nghi 。 餘dư 惑hoặc 未vị 盡tận 。 責trách 愚ngu 吾ngô 以dĩ 世thế 間gian 。 現hiện 前tiền 諸chư 事sự 。 今kim 復phục 問vấn 汝nhữ 。 許hứa 說thuyết 汝nhữ 豈khởi 不bất 聞văn 。 言ngôn 其kỳ 必tất 聞văn 室Thất 羅La 城Thành 中trung 。 處xử )# 演diễn 若nhược 逹# 多đa (# 人nhân 忽hốt 於ư 晨thần 朝triêu 。 以dĩ 鏡kính 照chiếu 靣# (# 事sự 愛ái 鏡kính 中trung 頭đầu 。 眉mi 目mục 可khả 見kiến 。 認nhận 影ảnh 瞋sân 責trách 己kỷ 頭đầu 。 不bất 見kiến 靣# 目mục 以dĩ 為vi 魑si 魅mị 。 迷mê 頭đầu 無vô 狀trạng 狂cuồng 走tẩu 。 無vô 因nhân 而nhi 狂cuồng 於ư 意ý 云vân 何hà 。 此thử 人nhân 何hà 因nhân 。 無vô 故cố 狂cuồng 走tẩu 。 徵trưng 問vấn 富Phú 樓Lâu 那Na 。 富Phú 樓Lâu 那Na 言ngôn 是thị 人nhân 心tâm 狂cuồng 。 更cánh 無vô 他tha 故cố 。

此thử 佛Phật 借tá 現hiện 前tiền 之chi 事sự 正chánh 與dữ 無vô 因nhân 之chi 妄vọng 相tương/tướng 合hợp 以dĩ 為ví 喻dụ 徵trưng 問vấn 富Phú 樓Lâu 那Na 使sử 富Phú 樓Lâu 那Na 自tự 審thẩm 自tự 悟ngộ 也dã 而nhi 富Phú 樓Lâu 那Na 。 果quả 然nhiên 問vấn 着trước 便tiện 自tự 領lãnh 畧lược 荅# 曰viết 是thị 人nhân 心tâm 狂cuồng 。 更cánh 無vô 他tha 故cố 。 秪# 此thử 二nhị 語ngữ 便tiện 知tri 富Phú 樓Lâu 那Na 不bất 待đãi 後hậu 法pháp 合hợp 早tảo 已dĩ 頓đốn 悟ngộ 妄vọng 元nguyên 無vô 因nhân 。 矣hĩ 汝nhữ 雖tuy 除trừ 疑nghi 。 二nhị 句cú 責trách 富Phú 樓Lâu 那Na 之chi 愚ngu 謂vị 汝nhữ 先tiên 請thỉnh 我ngã 與dữ 汝nhữ 除trừ 疑nghi 我ngã 為vì 汝nhữ 以dĩ 五ngũ 種chủng 深thâm 義nghĩa 四tứ 種chủng 法Pháp 界Giới 重trùng 重trùng 發phát 明minh 汝nhữ 合hợp 諸chư 疑nghi 頓đốn 了liễu 如như 何hà 猶do 有hữu 此thử 問vấn 是thị 則tắc 汝nhữ 雖tuy 是thị 除trừ 疑nghi 未vị 能năng 究cứu 盡tận 故cố 曰viết 餘dư 惑hoặc 未vị 盡tận 。 上thượng 來lai 以dĩ 迷mê 方phương 之chi 迷mê 空không 華hoa 之chi 妄vọng 純thuần 金kim 木mộc 灰hôi 種chủng 種chủng 發phát 明minh 。 汝nhữ 既ký 未vị 能năng 究cứu 盡tận 我ngã 今kim 為vì 汝nhữ 。 別biệt 為vi 方phương 便tiện 即tức 以dĩ 現hiện 前tiền 世thế 事sự 問vấn 汝nhữ 又hựu 看khán 汝nhữ 所sở 觧# 何hà 如như 也dã 故cố 曰viết 吾ngô 以dĩ 世thế 間gian 。 等đẳng 演diễn 若nhược 逹# 多đa 此thử 云vân 祠từ 授thọ 從tùng 神thần 乞khất 得đắc 舉cử 此thử 人nhân 照chiếu 鏡kính 之chi 事sự 唯duy 取thủ 無vô 故cố 狂cuồng 走tẩu 。 一nhất 句cú 為vi 無vô 因nhân 之chi 喻dụ 。

○# 二nhị 法pháp 。

佛Phật 言ngôn 妙diệu 覺giác 明minh 圓viên 。 本bổn 圓viên 明minh 妙diệu 。 標tiêu 此thử 無vô 妄vọng 之chi 體thể 不bất 可khả 言ngôn 因nhân 真chân 有hữu 妄vọng 既ký 稱xưng 為vi 妄vọng 。 云vân 何hà 有hữu 因nhân 。 此thử 二nhị 句cú 直trực 破phá 妄vọng 無vô 因nhân 若nhược 有hữu 所sở 因nhân 。 云vân 何hà 名danh 妄vọng 。 此thử 二nhị 句cú 返phản 成thành 上thượng 二nhị 句cú 明minh 妄vọng 無vô 因nhân 自tự 諸chư 妄vọng 想tưởng 。 展triển 轉chuyển 相tương 因nhân 。 此thử 二nhị 句cú 明minh 妄vọng 想tưởng 自tự 類loại 相tương/tướng 因nhân 無vô 別biệt 因nhân 故cố 從tùng 迷mê 積tích 迷mê 。 承thừa 上thượng 展triển 轉chuyển 相tương 因nhân 。 一nhất 句cú )# 以dĩ 歷lịch 塵trần 刼# (# 由do 諸chư 妄vọng 想tưởng 展triển 轉chuyển 相tương 因nhân 。 故cố 歷lịch 塵trần 刦# 輪luân 迴hồi 不bất 絕tuyệt 雖tuy 佛Phật 發phát 明minh 。 猶do 不bất 能năng 返phản 。 此thử 二nhị 句cú 承thừa 上thượng 以dĩ 歷lịch 塵trần 刦# 一nhất 句cú 謂vị 妄vọng 想tưởng 其kỳ 來lai 無vô 始thỉ 雖tuy 佛Phật 了liễu 知tri 是thị 妄vọng 不bất 能năng 返phản 妄vọng 之chi 先tiên 因nhân 何hà 而nhi 有hữu 知tri 妄vọng 無vô 因nhân 如như 是thị 迷mê 因nhân 。 因nhân 迷mê 自tự 有hữu 。 此thử 二nhị 句cú 結kết 明minh 上thượng 自tự 諸chư 妄vọng 想tưởng 。 展triển 轉chuyển 相tương 因nhân 。 二nhị 句cú 識thức 迷mê 無vô 因nhân 。 妄vọng 無vô 所sở 依y 。 尚thượng 無vô 有hữu 生sanh 。 欲dục 何hà 為vi 滅diệt 。 此thử 四tứ 句cú 承thừa 上thượng 迷mê 妄vọng 自tự 有hữu 暗ám 責trách 富Phú 樓Lâu 那Na 言ngôn 我ngã 遭tao 無vô 始thỉ 妄vọng 想tưởng 。 佛Phật 一nhất 切thiết 圓viên 滅diệt 。 皆giai 不bất 知tri 妄vọng 想tưởng 無vô 生sanh 滅diệt 故cố 。 得đắc 菩Bồ 提Đề 者giả 。 如như 寤ngụ 時thời 人nhân 。 說thuyết 夢mộng 中trung 事sự 。 心tâm 縱túng 精tinh 明minh 。 欲dục 何hà 因nhân 緣duyên 。 取thủ 夢mộng 中trung 物vật 。 况# 復phục 無vô 因nhân 本bổn 無vô 所sở 有hữu 。 此thử 復phục 以dĩ 喻dụ 結kết 明minh 上thượng 佛Phật 雖tuy 發phát 明minh 猶do 不bất 能năng 返phản 。 之chi 義nghĩa 謂vị 無vô 因nhân 無vô 體thể 妄vọng 事sự 雖tuy 佛Phật 能năng 了liễu 能năng 說thuyết 不bất 能năng 指chỉ 其kỳ 實thật 體thể 實thật 因nhân 也dã )# 。

此thử 佛Phật 直trực 就tựu 法pháp 明minh 真chân 覺giác 體thể 上thượng 元nguyên 無vô 有hữu 妄vọng 其kỳ 妄vọng 自tự 妄vọng 妄vọng 妄vọng 不bất 絕tuyệt 流lưu 來lai 無vô 始thỉ 雖tuy 佛Phật 為vi 大đại 覺giác 覺giác 盡tận 世thế 出xuất 世thế 法pháp 。 不bất 能năng 覺giác 妄vọng 之chi 始thỉ 以dĩ 妄vọng 元nguyên 無vô 故cố 也dã 既ký 稱xưng 為vi 妄vọng 。 四tứ 句cú 明minh 最tối 初sơ 根căn 本bổn 無vô 明minh 獨độc 頭đầu 橫hoạnh 起khởi 元nguyên 無vô 因nhân 故cố 自tự 諸chư 妄vọng 想tưởng 。 四tứ 句cú 明minh 枝chi 末mạt 無vô 明minh 種chủng 種chủng 妄vọng 想tưởng 。 皆giai 由do 最tối 初sơ 一nhất 念niệm 癡si 相tương/tướng 不bất 覺giác 動động 念niệm 念niệm 念niệm 相tương 續tục 。 展triển 轉chuyển 相tương 因nhân 。 從tùng 迷mê 積tích 迷mê 。 流lưu 轉chuyển 不bất 息tức 。 其kỳ 來lai 無vô 始thỉ 究cứu 之chi 總tổng 一nhất 虚# 妄vọng 雖tuy 佛Phật 發phát 明minh 。 二nhị 句cú 此thử 是thị 如Như 來Lai 。 盡tận 力lực 發phát 明minh 最tối 後hậu 極cực 則tắc 之chi 語ngữ 以dĩ 明minh 妄vọng 實thật 無vô 因nhân 可khả 說thuyết 得đắc 菩Bồ 提Đề 下hạ 復phục 以dĩ 喻dụ 明minh 佛Phật 雖tuy 精tinh 明minh 亦diệc 不bất 能năng 窮cùng 妄vọng 之chi 因nhân 寤ngụ 時thời 人nhân 正chánh 喻dụ 佛Phật 是thị 大đại 覺giác 者giả 說thuyết 夢mộng 中trung 事sự 。 喻dụ 佛Phật 說thuyết 九cửu 界giới 因nhân 果quả 皆giai 如như 幻huyễn 如như 化hóa 。 心tâm 縱túng 精tinh 明minh 。 欲dục 何hà 因nhân 緣duyên 。 取thủ 夢mộng 中trung 物vật 。 喻dụ 佛Phật 雖tuy [且/八]# 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 甚thậm 深thâm 智trí 慧tuệ 。 無vô 礙ngại 辨biện 才tài 說thuyết 九cửu 界giới 因nhân 果quả 微vi 細tế 之chi 妙diệu 令linh 人nhân 了liễu 然nhiên 如như 見kiến 但đãn 不bất 能năng 說thuyết 九cửu 界giới 最tối 初sơ 虚# 妄vọng 之chi 因nhân 况# 復phục 無vô 因nhân 二nhị 句cú 結kết 明minh 不bất 能năng 取thủ 夢mộng 中trung 物vật 。 喻dụ 佛Phật 决# 不bất 能năng 說thuyết 妄vọng 想tưởng 之chi 因nhân 無vô 因nhân 無vô 依y 也dã 無vô 有hữu 無vô 體thể 也dã 正chánh 脉mạch 曰viết 起khởi 信tín 論luận 無vô 明minh 與dữ 妄vọng 想tưởng 皆giai 是thị 最tối 初sơ 細tế 相tương/tướng 互hỗ 相tương 引dẫn 發phát 凢# 有hữu 幾kỷ 重trọng/trùng 茲tư 不bất 繁phồn 敘tự 彼bỉ 分phần/phân 二nhị 相tương/tướng 稍sảo 殊thù 無vô 明minh 最tối 初sơ 癡si 相tương/tướng 也dã 妄vọng 想tưởng 迷mê 中trung 動động 相tương/tướng 也dã 卻khước 後hậu 凢# 迷mê 真chân 處xứ 便tiện 是thị 無vô 明minh 凢# 執chấp 似tự 處xứ 便tiện 是thị 妄vọng 想tưởng 雖tuy 常thường 互hỗ 為vi 因nhân 緣duyên 。 而nhi 實thật 一nhất 虚# 妄vọng 無vô 別biệt 因nhân 也dã 。

○# 三tam 合hợp 。

如như 彼bỉ 城thành 中trung 。 演diễn 若nhược 逹# 多đa 豈khởi 有hữu 因nhân 緣duyên 。 自tự 怖bố 頭đầu 走tẩu 。 忽hốt 然nhiên 狂cuồng 歇hiết 。 悟ngộ 頭đầu 本bổn 在tại 頭đầu 非phi 外ngoại 得đắc 。 縱túng/tung 未vị 歇hiết 狂cuồng (# 以dĩ 無vô 頭đầu 為vi 癡si 魑si 魅mị 。 亦diệc 何hà 遺di 失thất 。

此thử 以dĩ 喻dụ 合hợp 明minh 法pháp 謂vị 此thử 妄vọng 元nguyên 無vô 因nhân 。 正chánh 如như 彼bỉ 演diễn 若nhược 逹# 多đa 自tự 怖bố 頭đầu 走tẩu 。 狂cuồng 元nguyên 無vô 故cố 也dã 如như 彼bỉ 下hạ 正chánh 合hợp 妄vọng 元nguyên 無vô 因nhân 。 忽hốt 然nhiên 下hạ 以dĩ 頭đầu 無vô 得đắc 失thất 合hợp 真chân 無vô 生sanh 滅diệt 既ký 真chân 無vô 生sanh 滅diệt 而nhi 生sanh 滅diệt 之chi 見kiến 全toàn 妄vọng 如như 頭đầu 無vô 得đắc 失thất 而nhi 得đắc 失thất 之chi 狂cuồng 無vô 因nhân 也dã 。

○# 四tứ 結kết 。

富Phú 樓Lâu 那Na 妄vọng 性tánh 如như 是thị 。 因nhân 何hà 為vi 在tại 。

此thử 承thừa 上thượng 法pháp 喻dụ 合hợp 明minh 結kết 成thành 妄vọng 元nguyên 無vô 因nhân 。 也dã 如Như 來Lai 呼hô 尊tôn 者giả 之chi 名danh 者giả 恐khủng 富Phú 樓Lâu 那Na 猶do 以dĩ 為vi 尋tầm 常thường 開khai 示thị 而nhi 又hựu 不bất 能năng 頓đốn 了liễu 故cố 佛Phật 呼hô 其kỳ 名danh 而nhi 用dụng 意ý 告cáo 之chi 使sử 富Phú 樓Lâu 那Na 猛mãnh 省tỉnh 諦đế 實thật 了liễu 悟ngộ 妄vọng 因nhân 正chánh 如như 演diễn 若nhược 逹# 多đa 無vô 故cố 狂cuồng 走tẩu 。 而nhi 已dĩ 知tri 此thử 狂cuồng 妄vọng 因nhân 無vô 實thật 在tại 則tắc 妄vọng 元nguyên 無vô 因nhân 。 昭chiêu 然nhiên 明minh 矣hĩ 上thượng 釋thích 疑nghi 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 顯hiển 妙diệu 分phần/phân 二nhị 初sơ 法pháp 二nhị 喻dụ 。

○# 初sơ 法pháp 。

汝nhữ 但đãn 不bất 隨tùy 。 分phân 別biệt 世thế 間gian 。 業nghiệp 果quả 眾chúng 生sanh 。 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 入nhập 流lưu 忘vong 所sở 三tam 緣duyên 斷đoạn 故cố 。 動động 靜tĩnh 二nhị 相tướng 。 了liễu 然nhiên 不bất 生sanh 。 三tam 因nhân 不bất 生sanh 。 聞văn 所sở 聞văn 盡tận 。 則tắc 汝nhữ 心tâm 中trung 。 演diễn 若nhược 逹# 多đa 狂cuồng 性tánh 自tự 歇hiết 。 覺giác 所sở 覺giác 空không 。 空không 所sở 空không 滅diệt 。 歇hiết 即tức 菩Bồ 提Đề 。 勝thắng 淨tịnh 明minh 心tâm 。 本bổn 周chu 法Pháp 界Giới 。 不bất 從tùng 人nhân 得đắc 。 生sanh 滅diệt 滅diệt 已dĩ 。 寂tịch 滅diệt 現hiện 前tiền 。 何hà 藉tạ 劬cù 勞lao 。 肯khẳng 綮khính/khể 脩tu 證chứng (# 結kết 示thị 一nhất 念niệm 頓đốn 悟ngộ 之chi 妙diệu 即tức 超siêu 歷lịch 刦# 辛tân 勤cần 脩tu 證chứng )# 。

此thử 示thị 妄vọng 想tưởng 無vô 因nhân 無vô 體thể 之chi 實thật 處xứ 以dĩ 曉hiểu 富Phú 樓Lâu 那Na 出xuất 輪luân 迴hồi 證chứng 妙diệu 常thường 實thật 無vô 妄vọng 因nhân 可khả 滅diệt 亦diệc 無vô 菩Bồ 提Đề 。 可khả 得đắc 但đãn 離ly 分phân 別biệt 即tức 如như 如như 佛Phật 也dã 不bất 隨tùy 分phân 別biệt 四tứ 字tự 乃nãi 是thị 頓đốn 悟ngộ 法pháp 行hành 觧# 粘niêm 脫thoát 縛phược 最tối 初sơ 要yếu 訣quyết 盛thịnh 使sử 脩tu 證chứng 皆giai 不bất 外ngoại 此thử 三tam 緣duyên 斷đoạn 故cố 。 三tam 因nhân 不bất 生sanh 。 者giả 有hữu 三tam 義nghĩa 一nhất 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 乃nãi 所sở 分phân 別biệt 境cảnh 屬thuộc 外ngoại 緣duyên 故cố 稱xưng 三tam 緣duyên 分phân 別biệt 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 之chi 心tâm 屬thuộc 內nội 根căn 故cố 稱xưng 三tam 因nhân 謂vị 欲dục 頓đốn 脫thoát 輪luân 迴hồi 不bất 須tu 着trước 力lực 勤cần 苦khổ 汝nhữ 但đãn 不bất 隨tùy 。 分phân 別biệt 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 之chi 緣duyên 外ngoại 境cảnh 自tự 寂tịch 外ngoại 境cảnh 既ký 寂tịch 內nội 心tâm 不bất 起khởi 故cố 。 曰viết 三tam 緣duyên 斷đoạn 故cố 。 三tam 因nhân 不bất 生sanh 。 二nhị 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 各các 有hữu 緣duyên 起khởi 不bất 同đồng 故cố 稱xưng 三tam 緣duyên 同đồng 是thị 覺giác 明minh 。 明minh 了liễu 知tri 性tánh 。 因nhân 了liễu 發phát 相tương 。 從tùng 妄vọng 見kiến 生sanh 。 故cố 稱xưng 覺giác 明minh 為vi 三tam 因nhân 此thử 乃nãi 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 之chi 因nhân 三tam 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 即tức 染nhiễm 法pháp 苦khổ 果quả 是thị 境cảnh 緣duyên 能năng 生sanh 心tâm 造tạo 業nghiệp 故cố 稱xưng 三tam 緣duyên 其kỳ 妄vọng 心tâm 所sở 造tạo 殺sát 盜đạo 淫dâm 業nghiệp 能năng 招chiêu 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 苦khổ 果quả 故cố 稱xưng 三tam 因nhân 是thị 則tắc 以dĩ 三tam 相tương 續tục 成thành 果quả 為vi 三tam 緣duyên 以dĩ 業nghiệp 果quả 相tương 續tục 。 果quả 因nhân 為vi 三tam 因nhân 三tam 說thuyết 前tiền 二nhị 猶do 凖# 以dĩ 因nhân 不bất 生sanh 即tức 菩Bồ 提Đề 故cố 則tắc 汝nhữ 心tâm 中trung 。 等đẳng 三tam 句cú 有hữu 二nhị 義nghĩa 若nhược 以dĩ 妄vọng 心tâm 妄vọng 業nghiệp 為vi 三tam 因nhân 則tắc 汝nhữ 心tâm 中trung 。 狂cuồng 性tánh 即tức 屬thuộc 根căn 本bổn 無vô 明minh 若nhược 以dĩ 覺giác 明minh 為vi 三tam 因nhân 則tắc 汝nhữ 心tâm 中trung 。 狂cuồng 性tánh 自tự 歇hiết 。 即tức 上thượng 三tam 因nhân 不bất 生sanh 。 但đãn 約ước 上thượng 演diễn 若nhược 逹# 多đa 狂cuồng 性tánh 之chi 喻dụ 發phát 明minh 三tam 因nhân 不bất 生sanh 。 非phi 有hữu 實thật 體thể 可khả 滅diệt 故cố 曰viết 自tự 歇hiết 此thử 言ngôn 息tức 妄vọng 想tưởng 出xuất 輪luân 迴hồi 無vô 妄vọng 可khả 滅diệt 歇hiết 即tức 菩Bồ 提Đề 。 等đẳng 四tứ 句cú 覆phú 明minh 上thượng 狂cuồng 性tánh 自tự 歇hiết 。 一nhất 句cú 不bất 歇hiết 則tắc 已dĩ 歇hiết 即tức 菩Bồ 提Đề 。 非phi 別biệt 有hữu 菩Bồ 提Đề 實thật 法pháp 可khả 得đắc 菩Bồ 提Đề 即tức 智trí 果quả 勝thắng 淨tịnh 明minh 心tâm 。 即tức 湼# 槃bàn 心tâm 是thị 理lý 果quả 淨tịnh 明minh 心tâm 是thị 體thể 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 菩Bồ 提Đề 是thị 用dụng 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 又hựu 菩Bồ 提Đề 就tựu 本bổn 覺giác 說thuyết 即tức 勝thắng 淨tịnh 明minh 心tâm 。 以dĩ 用dụng 即tức 體thể 故cố 不bất 從tùng 人nhân 得đắc 。 者giả 亦diệc 根căn 上thượng ▆# 然nhiên 狂cuồng 歇hiết 頭đầu 非phi 外ngoại 得đắc 。 之chi 喻dụ 以dĩ 明minh 得đắc 菩Bồ 提Đề 證chứng 妙diệu 常thường ▆# 實thật 法pháp 可khả 得đắc 何hà 藉tạ 劬cù 勞lao 。 肯khẳng 綮khính/khể 脩tu 證chứng 者giả 此thử 結kết 明minh 上thượng 歇hiết 即tức 菩Bồ 提Đề 。 無vô 法pháp 可khả 滅diệt 無vô 法pháp 可khả 得đắc 。 故cố 不bất 假giả 僧Tăng 祗chi 脩tu 證chứng 以dĩ 顯hiển 不bất 隨tùy 分phân 別biệt 頓đốn 悟ngộ 之chi 妙diệu 超siêu 邁mại 若nhược 此thử 吳ngô 興hưng 曰viết 骨cốt 間gian 肉nhục 曰viết 肯khẳng [筋-月+耳]# 肉nhục 結kết 處xứ 曰viết 綮khính/khể 出xuất 莊trang 子tử 技kỹ 經kinh 肯khẳng 綮khính/khể 之chi 未vị 嘗thường 此thử 取thủ 不bất 須tu 勞lao [筋-月+耳]# 苦khổ 骨cốt 辛tân 勤cần 脩tu 證chứng 之chi 意ý 上thượng 法pháp 竟cánh 。

○# 二nhị 喻dụ 。

譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 於ư 自tự 衣y 中trung 。 喻dụ 五ngũ 蘊uẩn 身thân 中trung 妄vọng 境cảnh 妄vọng 心tâm 覆phú 蔽tế 妙diệu 明minh 故cố 繫hệ 如như 意ý 珠châu 。 喻dụ 勝thắng 淨tịnh 明minh 心tâm 。 不bất 自tự 覺giác 知tri 。 喻dụ 根căn 本bổn 無vô 明minh 窮cùng 露lộ 他tha 方phương 。 喻dụ 妄vọng 見kiến 生sanh 死tử 湼# 槃bàn 故cố 乞khất 食thực 馳trì 走tẩu 。 喻dụ 求cầu 人nhân 天thiên 樂nhạo/nhạc/lạc 取thủ 徧biến 小tiểu 益ích 雖tuy 實thật 貧bần 窮cùng 。 喻dụ 雖tuy 無vô 佛Phật 廣quảng 大đại 妙diệu 用dụng 珠châu 不bất 曾tằng 失thất 。 喻dụ 本bổn 有hữu 妙diệu 心tâm 未vị 曾tằng 少thiểu 失thất )# 忽hốt 有hữu 知tri 者giả (# 喻dụ 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 為vi 能năng 教giáo 人nhân 指chỉ 示thị 其kỳ 珠châu 。 喻dụ 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 所sở 。 教giáo 之chi 事sự 所sở 願nguyện 從tùng 心tâm 。 致trí 大đại 饒nhiêu 富phú 。 喻dụ 從tùng 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 教giáo 法pháp 悟ngộ 明minh 本bổn 心tâm 同đồng 佛Phật 妙diệu 用dụng 方phương 悟ngộ 神thần 珠châu 。 非phi 從tùng 外ngoại 得đắc 。

此thử 以dĩ 珠châu 無vô 得đắc 失thất 喻dụ 上thượng 勝thắng 淨tịnh 明minh 心tâm 。 遭tao 妄vọng 想tưởng 在tại 輪luân 迴hồi 時thời 不bất 曾tằng 少thiểu 失thất 及cập 得đắc 菩Bồ 提Đề 證chứng 妙diệu 常thường 時thời 亦diệc 無vô 少thiểu 得đắc 以dĩ 顯hiển 不bất 假giả 脩tu 證chứng 頓đốn 悟ngộ 之chi 妙diệu 也dã 不bất 自tự 覺giác 知tri 。 喻dụ 根căn 本bổn 無vô 明minh 最tối 初sơ 癡si 相tương/tướng 乞khất 食thực 馳trì 走tẩu 。 喻dụ 妄vọng 想tưởng 是thị 動động 相tương/tướng 忽hốt 有hữu 智trí 者giả 。 二nhị 句cú 喻dụ 則tắc 汝nhữ 心tâm 中trung 。 狂cuồng 性tánh 自tự 歇hiết 。 所sở 願nguyện 從tùng 心tâm 。 四tứ 句cú 喻dụ 歇hiết 即tức 菩Bồ 提Đề 。 本bổn 周chu 法Pháp 界Giới 。 末mạt 二nhị 句cú 喻dụ 上thượng 不bất 從tùng 人nhân 得đắc 。 正chánh 脉mạch 曰viết 纏triền 空không 而nhi 乏phạp 於ư 妙diệu 用dụng 為vi 窮cùng 滯trệ 有hữu 而nhi 無vô 所sở 退thoái 藏tạng 曰viết 露lộ 空không 有hữu 二nhị 皆giai 邊biên 地địa 故cố 如như 他tha 方phương 致trí 大đại 饒nhiêu 富phú 。 喻dụ 本bổn 周chu 法Pháp 界Giới 。 吳ngô 興hưng 曰viết 證chứng 理lý 起khởi 用dụng 致trí 大đại 饒nhiêu 富phú 。 也dã 溫ôn 陵lăng 曰viết 末mạt 二nhị 句cú 喻dụ 妄vọng 息tức 真chân 現hiện 不bất 勞lao 脩tu 證chứng 也dã 上thượng 釋thích 依y 因nhân 緣duyên 性tánh 所sở 生sanh 疑nghi 顯hiển 三tam 觀quán 頓đốn 悟ngộ 之chi 妙diệu 已dĩ 竟cánh 。

○# 三tam 釋thích 依y 徧biến 計kế 性tánh 所sở 生sanh 疑nghi 顯hiển 三tam 觀quán 圓viên 脩tu 之chi 妙diệu 分phần/phân 二nhị 初sơ 當đương 機cơ 啟khải 請thỉnh 二nhị 世Thế 尊Tôn 發phát 明minh 。

○# 初sơ 當đương 機cơ 啟khải 請thỉnh 。

即tức 時thời 阿A 難Nan 。 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 起khởi 立lập 白bạch 佛Phật 。 世Thế 尊Tôn 現hiện 說thuyết 殺sát 盜đạo 淫dâm 業nghiệp 三tam 緣duyên 斷đoạn 故cố 。 三tam 因nhân 不bất 生sanh 。 心tâm 中trung 逹# 多đa 狂cuồng 性tánh 自tự 歇hiết 。 歇hiết 即tức 菩Bồ 提Đề 。 不bất 從tùng 人nhân 得đắc 。 牒điệp 佛Phật 現hiện 前tiền 所sở 說thuyết 之chi 語ngữ 斯tư 則tắc 因nhân 緣duyên 。 皎hiệu 然nhiên 明minh 白bạch 。 斷đoạn 佛Phật 即tức 今kim 所sở 說thuyết 明minh 白bạch 是thị 因nhân 緣duyên 義nghĩa 云vân 何hà 如Như 來Lai 。 頓đốn 棄khí 因nhân 緣duyên 。 疑nghi 佛Phật 現hiện 說thuyết 因nhân 緣duyên 云vân 何hà 前tiền 來lai 若nhược 性tánh 若nhược 相tương/tướng 因nhân 緣duyên 盡tận 排bài 我ngã 從tùng 因nhân 緣duyên 。 心tâm 得đắc 開khai 悟ngộ 。 以dĩ 己kỷ 從tùng 因nhân 緣duyên 法pháp 受thọ 益ích 證chứng 因nhân 緣duyên 法pháp 實thật 有hữu 世Thế 尊Tôn 此thử 義nghĩa (# 因nhân 緣duyên 義nghĩa )# 何hà 獨độc 我ngã 等đẳng 年niên 少thiếu 。 有Hữu 學Học 聲Thanh 聞Văn 。 恐khủng 一nhất 己kỷ 有hữu 學học 年niên 少thiếu 不bất 足túc 證chứng 故cố 抑ức 之chi 今kim 此thử 會hội 中trung 。 大Đại 目Mục 犍Kiền 連Liên 。 及cập 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 等đẳng 。 勝thắng 一nhất 己kỷ 從tùng 老lão 梵Phạm 志Chí 。 勝thắng 年niên 少thiếu 聞văn 佛Phật 因nhân 緣duyên 。 發phát 心tâm 開khai 悟ngộ 。 得đắc 成thành 無vô 漏lậu 。 勝thắng 有hữu 學học 言ngôn 非phi 獨độc 阿A 難Nan 一nhất 己kỷ 年niên 少thiếu 有hữu 學học 即tức 諸chư 長trưởng 老lão 大đại 阿A 羅La 漢Hán 。 無vô 有hữu 不bất 從tùng 因nhân 緣duyên 。 受thọ 益ích 者giả 今kim 說thuyết 菩Bồ 提Đề 。 不bất 從tùng 因nhân 緣duyên 。 疑nghi 佛Phật 既ký 說thuyết 因nhân 緣duyên 如như 何hà 又hựu 說thuyết 歇hiết 即tức 菩Bồ 提Đề 。 不bất 藉tạ 脩tu 證chứng 故cố 曰viết 不bất 從tùng 因nhân 緣duyên 。 則tắc 王Vương 舍Xá 城Thành 。 拘Câu 舍Xá 梨Lê 等đẳng 。 所sở 說thuyết 自tự 然nhiên 。 成thành 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 此thử 以dĩ 外ngoại 道đạo 自tự 然nhiên 結kết 證chứng 如Như 來Lai 不bất 應ưng 。 說thuyết 菩Bồ 提Đề 非phi 因nhân 緣duyên )# 惟duy 埀thùy 大đại 悲bi 開khai 發phát 迷mê 悶muộn 。 上thượng 敘tự 疑nghi 此thử 二nhị 句cú 正chánh 請thỉnh )# 。

此thử 阿A 難Nan 聞văn 佛Phật 說thuyết 三tam 緣duyên 斷đoạn 故cố 。 三tam 因nhân 不bất 生sanh 。 不bất 逹# 語ngữ 意ý 引dẫn 發phát 因nhân 緣duyên 舊cựu 習tập 故cố 有hữu 此thử 請thỉnh 也dã 謂vị 佛Phật 現hiện 說thuyết 因nhân 緣duyên 云vân 何hà 前tiền 來lai 一nhất 往vãng 頓đốn 棄khí 因nhân 緣duyên 。 即tức 今kim 又hựu 說thuyết 歇hiết 即tức 菩Bồ 提Đề 。 何hà 藉tạ 脩tu 證chứng 若nhược 果quả 非phi 因nhân 緣duyên 則tắc 外ngoại 道đạo 自tự 然nhiên 即tức 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 也dã 葢# 此thử 不bất 逹# 佛Phật 語ngữ 意ý 謂vị 三tam 緣duyên 三tam 因nhân 有hữu 實thật 法pháp 可khả 斷đoạn 可khả 滅diệt 故cố 生sanh 此thử 疑nghi 殺sát 盜đạo 淫dâm 業nghiệp 舉cử 業nghiệp 果quả 以dĩ 該cai 世thế 界giới 眾chúng 生sanh 。 省tỉnh 文văn 也dã 問vấn 此thử 阿A 難Nan 正chánh 問vấn 因nhân 緣duyên 義nghĩa 如như 何hà 此thử 科khoa 名danh 釋thích 依y 徧biến 計kế 性tánh 所sở 生sanh 疑nghi 曰viết 阿A 難Nan 此thử 問vấn 因nhân 緣duyên 仍nhưng 是thị 前tiền 佛Phật 破phá 徧biến 計kế 性tánh 所sở 執chấp 因nhân 緣duyên 等đẳng 義nghĩa 情tình 有hữu 理lý 無vô 唯duy 徧biến 計kế 所sở 執chấp 耳nhĩ 非phi 同đồng 前tiền 妄vọng 因nhân 乃nãi 是thị 依y 他tha 性tánh 故cố 屬thuộc 因nhân 緣duyên 正chánh 義nghĩa 此thử 後hậu 銷tiêu 釋thích 仍nhưng 以dĩ 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 互hỗ 相tương 排bài 斥xích 但đãn 空không 徧biến 計kế 之chi 情tình 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 理lý 本bổn 非phi 有hữu 故cố 知tri 此thử 疑nghi 復phục 從tùng 徧biến 計kế 性tánh 所sở 發phát 也dã 及cập 後hậu 顯hiển 妙diệu 亦diệc 不bất 過quá 重trùng 重trùng 排bài 斥xích 徧biến 計kế 之chi 情tình 責trách 多đa 聞văn 益ích 戲hí 論luận 亦diệc 是thị 責trách 徧biến 計kế 性tánh 顯hiển 真chân 脩tu 實thật 證chứng 因nhân 果quả 深thâm 遠viễn 日nhật 刼# 相tương 倍bội 之chi 妙diệu 行hạnh 科khoa 意ý 本bổn 此thử 正chánh 脉mạch 曰viết 梵Phạm 志Chí 者giả 西tây 竺trúc 出xuất 家gia 者giả 之chi 通thông 稱xưng 謂vị 其kỳ 有hữu 清thanh 淨tịnh 志chí 行hành 經kinh 載tái 目Mục 連Liên 等đẳng 最tối 初sơ 於ư 途đồ 中trung 相tương 遇ngộ 波ba 離ly 迦Ca 葉Diếp 等đẳng 聞văn 說thuyết 生sanh 滅diệt 四Tứ 諦Đế 因nhân 緣duyên 開khai 悟ngộ 信tín 從tùng 然nhiên 後hậu 見kiến 佛Phật 成thành 羅La 漢Hán 果quả 外ngoại 道đạo 自tự 然nhiên 如như 八bát 萬vạn 劫kiếp 後hậu 自tự 然nhiên 成thành 道Đạo 猶do 如như 縷lũ 丸hoàn 極cực 處xứ 停đình 止chỉ 皆giai 自tự 然nhiên 不bất 假giả 脩tu 證chứng 之chi 意ý 開khai 發phát 迷mê 悶muộn 。 者giả 意ý 謂vị 約ước 佛Phật 之chi 言ngôn 則tắc 仍nhưng 帶đái 因nhân 緣duyên 究cứu 佛Phật 之chi 意ý 則tắc 頓đốn 棄khí 因nhân 緣duyên 。 今kim 請thỉnh 决# 定định 仍nhưng 是thị 因nhân 緣duyên 耶da 必tất 非phi 因nhân 緣duyên 耶da 决# 一nhất 則tắc 不bất 迷mê 悶muộn 矣hĩ 。

○# 二nhị 世Thế 尊Tôn 發phát 明minh 分phần/phân 二nhị 初sơ 釋thích 疑nghi 二nhị 顯hiển 妙diệu 。

○# 初sơ 釋thích 疑nghi 分phần/phân 三tam 初sơ 總tổng 標tiêu 二nhị 計kế 無vô 實thật 二nhị 別biệt 究cứu 二nhị 計kế 自tự 妄vọng 三tam 結kết 明minh 本bổn 意ý 無vô 謬mậu 。

○# 初sơ 總tổng 標tiêu 二nhị 計kế 無vô 實thật 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 即tức 如như 城thành 中trung 。 演diễn 若nhược 逹# 多đa 狂cuồng 性tánh 因nhân 緣duyên 。 若nhược 得đắc 滅diệt 除trừ 。 則tắc 不bất 狂cuồng 性tánh 。 自tự 然nhiên 而nhi 出xuất 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 理lý 窮cùng 於ư 是thị 。

此thử 佛Phật 即tức 就tựu 前tiền 喻dụ 怖bố 頭đầu 狂cuồng 性tánh 以dĩ 標tiêu 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 之chi 理lý 虚# 妄vọng 若nhược 此thử 故cố 曰viết 理lý 窮cùng 於ư 是thị 。 也dã 阿A 難Nan 之chi 意ý 實thật 計kế 菩Bồ 提Đề 從tùng 因nhân 緣duyên 有hữu 。 謂vị 因nhân 滅diệt 妄vọng 想tưởng 得đắc 成thành 菩Bồ 提Đề 。 但đãn 以dĩ 自tự 然nhiên 為vi 返phản 成thành 而nhi 如Như 來Lai 即tức 以dĩ 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 互hỗ 起khởi 互hỗ 無vô 自tự 體thể 以dĩ 破phá 阿A 難Nan 因nhân 緣duyên 之chi 執chấp 特đặc 自tự 分phân 別biệt 戲hí 論luận 耳nhĩ 。

○# 二nhị 別biệt 究cứu 二nhị 計kế 自tự 妄vọng 分phần/phân 二nhị 初sơ 依y 真chân 拂phất 二nhị 計kế 二nhị 依y 妄vọng 拂phất 二nhị 計kế 。

○# 初sơ 依y 真chân 拂phất 二nhị 計kế 分phần/phân 二nhị 初sơ 拂phất 自tự 然nhiên 二nhị 拂phất 因nhân 緣duyên 。

○# 初sơ 拂phất 自tự 然nhiên 。

阿A 難Nan 演diễn 若nhược 逹# 多đa 頭đầu 本bổn 自tự 然nhiên 。 標tiêu 本bổn 自tự 其kỳ 然nhiên 。 牒điệp 無vô 然nhiên 非phi 自tự 。 究cứu 何hà 因nhân 緣duyên 故cố 。 怖bố 頭đầu 狂cuồng 走tẩu 破phá )# 。

此thử 佛Phật 即tức 逹# 多đa 之chi 頭đầu 究cứu 非phi 自tự 然nhiên 以dĩ 喻dụ 真chân 淨tịnh 明minh 心tâm 。 不bất 屬thuộc 自tự 然nhiên 以dĩ 拂phất 阿A 難Nan 之chi 執chấp 也dã 頭đầu 本bổn 自tự 然nhiên 。 謂vị 頭đầu 本bổn 自tự 天thiên 然nhiên 常thường 在tại 本bổn 自tự 其kỳ 然nhiên 。 即tức 牒điệp 定định 上thượng 句cú 之chi 義nghĩa 即tức 頭đầu 自tự 然nhiên 本bổn 有hữu 無vô 然nhiên 非phi 自tự 。 者giả 即tức 究cứu 上thượng 既ký 是thị 自tự 然nhiên 之chi 頭đầu 無vô 往vãng 而nhi 不bất 自tự 然nhiên 即tức 無vô 一nhất 時thời 無vô 一nhất 處xứ 而nhi 不bất 自tự 然nhiên 言ngôn 其kỳ 常thường 應ưng 自tự 然nhiên 不bất 可khả 有hữu 時thời 有hữu 處xứ 隨tùy 境cảnh 妄vọng 轉chuyển 何hà 因nhân 緣duyên 故cố 。 二nhị 句cú 是thị 詰cật 破phá 謂vị 既ký 是thị 自tự 然nhiên 頭đầu 應ưng 恆hằng 常thường 自tự 然nhiên 何hà 為vi 照chiếu 鏡kính 因nhân 緣duyên 怖bố 頭đầu 狂cuồng 走tẩu 。 是thị 不bất 恆hằng 自tự 然nhiên 既ký 不bất 恆hằng 常thường 自tự 然nhiên 則tắc 頭đầu 非phi 本bổn 自tự 天thiên 然nhiên 也dã 有hữu 說thuyết 因nhân 緣duyên 二nhị 字tự 即tức 故cố 字tự 亦diệc 應ưng 理lý 若nhược 合hợp 法pháp 頭đầu 本bổn 自tự 然nhiên 。 合hợp 真Chân 如Như 本bổn 自tự 常thường 寂tịch 不bất 應ưng 隨tùy 緣duyên 而nhi 為vi 九cửu 界giới 眾chúng 生sanh 既ký 隨tùy 緣duyên 為vi 九cửu 界giới 眾chúng 生sanh 則tắc 真Chân 如Như 非phi 本bổn 自tự 寂tịch 然nhiên 。

○# 二nhị 拂phất 因nhân 緣duyên 。

若nhược 自tự 然nhiên 頭đầu 。 因nhân 緣duyên 故cố 狂cuồng 。 縱túng/tung 何hà 不bất 自tự 然nhiên 。 因nhân 緣duyên 故cố 失thất 。 究cứu 本bổn 頭đầu 不bất 失thất 。 狂cuồng 怖bố 妄vọng 出xuất 。 曾tằng 無vô 變biến 易dị 。 何hà 藉tạ 因nhân 緣duyên 破phá )# 。

此thử 究cứu 頭đầu 非phi 因nhân 緣duyên 以dĩ 喻dụ 真chân 淨tịnh 妙diệu 心tâm 。 非phi 因nhân 緣duyên 也dã 首thủ 二nhị 句cú 是thị 縱túng/tung 許hứa 上thượng 自tự 然nhiên 之chi 頭đầu 為vi 照chiếu 鏡kính 因nhân 緣duyên 故cố 狂cuồng 。 次thứ 二nhị 句cú 究cứu 之chi 謂vị 既ký 自tự 然nhiên 頭đầu 為vi 照chiếu 鏡kính 因nhân 緣duyên 故cố 狂cuồng 。 何hà 不bất 自tự 然nhiên 。 頭đầu 為vi 照chiếu 鏡kính 因nhân 緣duyên 其kỳ 頭đầu 真chân 失thất 耶da 後hậu 三tam 句cú 依y 頭đầu 不bất 失thất 結kết 破phá 曾tằng 無vô 變biến 易dị 。 者giả 總tổng 上thượng 二nhị 句cú 謂vị 本bổn 頭đầu 不bất 失thất 。 即tức 無vô 變biến 易dị 狂cuồng 怖bố 妄vọng 出xuất 。 與dữ 頭đầu 無vô 預dự 亦diệc 無vô 變biến 易dị 即tức 此thử 無vô 變biến 易dị 則tắc 知tri 頭đầu 不bất 藉tạ 因nhân 緣duyên 而nhi 失thất 特đặc 狂cuồng 性tánh 自tự 妄vọng 耳nhĩ 若nhược 合hợp 法pháp 謂vị 寂tịch 常thường 妙diệu 性tánh 為vi 九cửu 界giới 因nhân 緣duyên 故cố 迷mê 則tắc 應ưng 為vi 因nhân 緣duyên 真chân 失thất 矣hĩ 今kim 九cửu 界giới 眾chúng 生sanh 雖tuy 因nhân 緣duyên 差sai 別biệt 不bất 同đồng 。 而nhi 本bổn 性tánh 恆hằng 一nhất 未vị 曾tằng 變biến 易dị 是thị 本bổn 性tánh 不bất 屬thuộc 因nhân 緣duyên 有hữu 得đắc 失thất 明minh 矣hĩ 上thượng 依y 真chân 拂phất 二nhị 計kế 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 依y 妄vọng 拂phất 二nhị 計kế 分phần/phân 二nhị 初sơ 拂phất 自tự 然nhiên 二nhị 拂phất 因nhân 緣duyên 。

○# 初sơ 拂phất 自tự 然nhiên 。

本bổn 狂cuồng 自tự 然nhiên 。 標tiêu 本bổn 有hữu 狂cuồng 怖bố 。 牒điệp 未vị 狂cuồng 之chi 際tế 。 狂cuồng 何hà 所sở 潜# (# 究cứu 破phá )# 。

此thử 依y 狂cuồng 性tánh 究cứu 非phi 自tự 然nhiên 以dĩ 喻dụ 妄vọng 性tánh 非phi 自tự 然nhiên 。 也dã 首thủ 句cú 標tiêu 狂cuồng 性tánh 本bổn 來lai 自tự 有hữu 。 之chi 狂cuồng 自tự 然nhiên 而nhi 然nhiên 不bất 屬thuộc 因nhân 緣duyên 而nhi 有hữu 下hạ 句cú 牒điệp 定định 本bổn 有hữu 次thứ 二nhị 句cú 究cứu 破phá 謂vị 既ký 是thị 本bổn 有hữu 狂cuồng 怖bố 。 應ưng 恆hằng 時thời 狂cuồng 怖bố 可khả 謂vị 本bổn 有hữu 如như 未vị 狂cuồng 之chi 際tế 。 不bất 見kiến 有hữu 狂cuồng 是thị 非phi 本bổn 有hữu 設thiết 謂vị 未vị 狂cuồng 之chi 際tế 。 有hữu 狂cuồng 狂cuồng 何hà 所sở 在tại 如như 不bất 知tri 狂cuồng 之chi 潜# 處xứ 是thị 則tắc 未vị 狂cuồng 無vô 狂cuồng 狂cuồng 非phi 自tự 然nhiên 本bổn 有hữu 明minh 矣hĩ 若nhược 合hợp 法pháp 謂vị 妄vọng 性tánh 是thị 自tự 然nhiên 本bổn 有hữu 則tắc 真chân 淨tịnh 妙diệu 心tâm 。 實thật 有hữu 妄vọng 想tưởng 當đương 何hà 所sở 在tại 若nhược 有hữu 所sở 在tại 則tắc 壞hoại 本bổn 淨tịnh 如như 無vô 所sở 在tại 則tắc 知tri 妄vọng 想tưởng 非phi 本bổn 有hữu 明minh 矣hĩ 。

○# 二nhị 拂phất 因nhân 緣duyên 。

不bất 狂cuồng 自tự 然nhiên 。 標tiêu 頭đầu 本bổn 無vô 妄vọng 。 究cứu 何hà 為vi 狂cuồng 走tẩu 破phá )# 。

此thử 究cứu 狂cuồng 性tánh 非phi 因nhân 緣duyên 。 以dĩ 喻dụ 妄vọng 性tánh 非phi 因nhân 緣duyên 。 也dã 不bất 狂cuồng 自tự 然nhiên 。 者giả 因nhân 上thượng 拂phất 自tự 然nhiên 本bổn 狂cuồng 為vi 非phi 必tất 不bất 狂cuồng 方phương 是thị 自tự 然nhiên 意ý 顯hiển 狂cuồng 性tánh 定định 是thị 因nhân 緣duyên 而nhi 有hữu 下hạ 句cú 究cứu 之chi 謂vị 本bổn 頭đầu 果quả 失thất 而nhi 後hậu 狂cuồng 走tẩu 可khả 謂vị 狂cuồng 為vi 照chiếu 鏡kính 因nhân 緣duyên 失thất 頭đầu 而nhi 狂cuồng 今kim 頭đầu 本bổn 無vô 妄vọng 。 何hà 藉tạ 因nhân 緣duyên 。 耶da 既ký 無vô 因nhân 狂cuồng 走tẩu 是thị 則tắc 狂cuồng 走tẩu 自tự 狂cuồng 非phi 藉tạ 因nhân 緣duyên 也dã 若nhược 合hợp 法pháp 謂vị 妄vọng 非phi 自tự 然nhiên 是thị 因nhân 緣duyên 有hữu 則tắc 妄vọng 有hữu 實thật 體thể 即tức 心tâm 外ngoại 有hữu 法pháp 今kim 真chân 心tâm 既ký 本bổn 然nhiên 清thanh 淨tịnh 則tắc 妄vọng 非phi 因nhân 緣duyên 實thật 有hữu 明minh 矣hĩ 上thượng 別biệt 究cứu 二nhị 計kế 自tự 妄vọng 已dĩ 竟cánh 。

○# 三tam 結kết 明minh 本bổn 意ý 非phi 謬mậu 。

若nhược 悟ngộ 本bổn 頭đầu 。 結kết 真chân 識thức 知tri 狂cuồng 走tẩu 。 結kết 妄vọng 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 俱câu 為vi 戲hí 論luận 。 是thị 故cố 我ngã 言ngôn 。 三tam 緣duyên 斷đoạn 故cố 。 即tức 菩Bồ 提Đề 心tâm 。

此thử 結kết 明minh 上thượng 本bổn 頭đầu 狂cuồng 走tẩu 俱câu 非phi 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 而nhi 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 俱câu 是thị 分phân 別biệt 戲hí 論luận 也dã 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 佛Phật 說thuyết 三tam 緣duyên 斷đoạn 故cố 。 即tức 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 意ý 在tại 不bất 隨tùy 分phân 別biệt 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 則tắc 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 一nhất 切thiết 戲hí 論luận 。 當đương 下hạ 不bất 生sanh 即tức 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 耳nhĩ 佛Phật 謂vị 我ngã 言ngôn 可khả 謂vị 頭đầu 正chánh 尾vĩ 正chánh 汝nhữ 何hà 謂vị 如Như 來Lai 。 現hiện 說thuyết 因nhân 緣duyên 又hựu 頓đốn 棄khí 因nhân 緣duyên 。 豈khởi 非phi 自tự 生sanh 迷mê 謬mậu 哉tai 佛Phật 言ngôn 至chí 此thử 阿A 難Nan 之chi 疑nghi 徹triệt 底để 潜# 消tiêu 矣hĩ 首thủ 句cú 結kết 明minh 上thượng 頭đầu 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 自tự 然nhiên 以dĩ 喻dụ 真chân 本bổn 無vô 妄vọng 次thứ 句cú 結kết 明minh 上thượng 狂cuồng 走tẩu 非phi 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 以dĩ 喻dụ 妄vọng 性tánh 元nguyên 無vô 後hậu 二nhị 句cú 總tổng 結kết 上thượng 二nhị 處xứ 謂vị 真chân 妄vọng 二nhị 處xứ 都đô 不bất 可khả 言ngôn 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 故cố 曰viết 俱câu 為vi 戲hí 論luận 。 此thử 中trung 悟ngộ 字tự 知tri 字tự 即tức 無vô 分phân 別biệt 。 智trí 三tam 緣duyên 斷đoạn 故cố 。 意ý 該cai 三tam 因nhân 不bất 生sanh 。 省tỉnh 文văn 也dã 上thượng 釋thích 疑nghi 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 顯hiển 妙diệu 分phần/phân 二nhị 初sơ 顯hiển 慧tuệ 行hành 之chi 妙diệu 二nhị 顯hiển 密mật 行hành 之chi 妙diệu 。

○# 初sơ 顯hiển 慧tuệ 行hành 之chi 妙diệu 分phần/phân 二nhị 初sơ 究cứu 竟cánh 對đối 待đãi 非phi 實thật 二nhị 遠viễn 離ly 對đối 待đãi 入nhập 妙diệu 。

○# 初sơ 究cứu 竟cánh 對đối 待đãi 非phi 實thật 。

菩Bồ 提Đề 心tâm 生sanh 。 承thừa 上thượng 即tức 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 執chấp 為vi 實thật 有hữu 生sanh 滅diệt 心tâm 滅diệt 。 承thừa 上thượng 三tam 緣duyên 斷đoạn 故cố 。 執chấp 實thật 有hữu 滅diệt 此thử 亦diệc 生sanh 滅diệt 。 此thử 以dĩ 慧tuệ 行hành 照chiếu 上thượng 生sanh 滅diệt 二nhị 心tâm 全toàn 然nhiên 生sanh 滅diệt 滅diệt 生sanh 俱câu 盡tận 。 真chân 生sanh 妄vọng 滅diệt 二nhị 心tâm 俱câu 盡tận 無vô 功công 用dụng 道đạo 。 無vô 真chân 可khả 求cầu 無vô 妄vọng 可khả 滅diệt 若nhược 有hữu 自tự 然nhiên 。 若nhược 見kiến 無vô 功công 用dụng 道đạo 。 自tự 然nhiên 而nhi 然nhiên 不bất 加gia 功công 行hành 此thử 是thị 標tiêu 下hạ 方phương 究cứu )# 如như 是thị (# 指chỉ 上thượng 見kiến 有hữu 自tự 然nhiên 一nhất 句cú )# 則tắc 明minh 自tự 然nhiên 心tâm 生sanh 。 此thử 指chỉ 無vô 功công 用dụng 道đạo 。 生sanh 滅diệt 心tâm 滅diệt 。 此thử 指chỉ 滅diệt 生sanh 俱câu 盡tận 。 此thử 亦diệc 生sanh 滅diệt 。 此thử 以dĩ 慧tuệ 行hành 照chiếu 上thượng 生sanh 滅diệt 二nhị 俱câu 盡tận 滅diệt 無vô 功công 用dụng 道đạo 。 現hiện 前tiền 亦diệc 同đồng 真chân 生sanh 妄vọng 滅diệt 二nhị 心tâm 故cố 曰viết 此thử 亦diệc 生sanh 滅diệt 。 非phi 真chân 菩Bồ 提Đề 非phi 無vô 功công 用dụng 道đạo 。 皆giai 是thị 對đối 待đãi 戲hí 論luận 法pháp 無vô 生sanh 滅diệt 。 者giả (# 此thử 無vô 生sanh 滅diệt 者giả 。 不bất 見kiến 無vô 功công 用dụng 道đạo 。 生sanh 不bất 見kiến 真chân 妄vọng 二nhị 心tâm 滅diệt 名danh 為vi 自Tự 然Nhiên 。 標tiêu 下hạ 以dĩ 喻dụ 明minh 猶do 如như 世thế 間gian 。 諸chư 相tướng 雜tạp 和hòa 。 成thành 一nhất 體thể 者giả 。 名danh 和Hòa 合Hợp 性Tánh 。 喻dụ 上thượng 生sanh 滅diệt 心tâm 非phi 和hòa 合hợp 者giả 。 稱xưng 本bổn 然nhiên 性tánh 。 喻dụ 上thượng 自tự 然nhiên 心tâm )# 。

此thử 究cứu 竟cánh 一nhất 切thiết 。 對đối 待đãi 戲hí 論luận 諸chư 法pháp 。 重trùng 重trùng 深thâm 入nhập 以dĩ 顯hiển 慧tuệ 行hành 無vô 住trụ 之chi 妙diệu 也dã 菩Bồ 提Đề 心tâm 生sanh 。 等đẳng 三tam 句cú 僅cận 躡niếp 上thượng 三tam 緣duyên 斷đoạn 故cố 。 即tức 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 見kiến 有hữu 菩Bồ 提Đề 。 心tâm 生sanh 因nhân 緣duyên 斷đoạn 滅diệt 即tức 是thị 真chân 妄vọng 對đối 待đãi 二nhị 俱câu 生sanh 滅diệt 非phi 真chân 菩Bồ 提Đề 心tâm 必tất 使sử 真chân 生sanh 妄vọng 滅diệt 二nhị 心tâm 俱câu 盡tận 無vô 真chân 可khả 求cầu 無vô 妄vọng 可khả 滅diệt 方phương 是thị 無vô 功công 用dụng 道đạo 。 田điền 地địa 不bất 容dung 分phân 別biệt 矣hĩ 若nhược 有hữu 自tự 然nhiên 。 等đẳng 五ngũ 句cú 亦diệc 僅cận 跟cân 上thượng 滅diệt 生sanh 俱câu 盡tận 。 無vô 功công 用dụng 道đạo 。 二nhị 句cú 而nhi 來lai 謂vị 見kiến 有hữu 真chân 妄vọng 對đối 待đãi 有hữu 功công 用dụng 心tâm 滅diệt 真chân 妄vọng 不bất 立lập 無vô 功công 用dụng 心tâm 自tự 然nhiên 而nhi 生sanh 。 此thử 亦diệc 一nhất 生sanh 一nhất 滅diệt 對đối 待đãi 生sanh 滅diệt 心tâm 耳nhĩ 非phi 真chân 無vô 功công 用dụng 道đạo 。 然nhiên 菩Bồ 提Đề 心tâm 無vô 功công 用dụng 道đạo 。 本bổn 無vô 對đối 待đãi 特đặc 分phân 別biệt 心tâm 未vị 冺# 故cố 成thành 戲hí 論luận 無vô 生sanh 滅diệt 者giả 。 下hạ 復phục 以dĩ 喻dụ 發phát 明minh 對đối 待đãi 之chi 妄vọng 謂vị 無vô 自tự 然nhiên 心tâm 生sanh 。 之chi 生sanh 亦diệc 無vô 生sanh 滅diệt 。 心tâm 滅diệt 之chi 滅diệt 名danh 自tự 然nhiên 者giả 猶do 是thị 對đối 待đãi 猶do 如như 世thế 間gian 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 諸chư 相tướng 雜tạp 和hòa 。 或hoặc 成thành 瓶bình 等đẳng 故cố 曰viết 一nhất 體thể 此thử 一nhất 體thể 者giả 名danh 和Hòa 合Hợp 性Tánh 。 非phi 和hòa 合hợp 者giả 。 稱xưng 本bổn 然nhiên 性tánh 。 實thật 非phi 本bổn 然nhiên 以dĩ 因nhân 和hòa 合hợp 性tánh 顯hiển 知tri 此thử 則tắc 生sanh 滅diệt 心tâm 滅diệt 名danh 為vi 自Tự 然Nhiên 。 亦diệc 對đối 待đãi 非phi 真chân 本bổn 然nhiên 也dã 。

○# 二nhị 遠viễn 離ly 對đối 待đãi 入nhập 妙diệu 。

本bổn 然nhiên 非phi 然nhiên 。 和hòa 合hợp 非phi 合hợp 。 本bổn 然nhiên 和hòa 合hợp 二nhị 俱câu 不bất 立lập 合hợp 然nhiên 俱câu 離ly 。 牒điệp 上thượng 離ly 合hợp 俱câu 非phi 。 智trí 境cảnh 俱câu 冺# 此thử 句cú 方phương 名danh 。 無vô 戲hí 論luận 法pháp 。

此thử 因nhân 究cứu 竟cánh 一nhất 切thiết 。 對đối 待đãi 皆giai 是thị 虛hư 妄vọng 。 故cố 此thử 遠viễn 離ly 一nhất 切thiết 。 對đối 待đãi 戲hí 論luận 圓viên 入nhập 離ly 言ngôn 說thuyết 相tương 離ly 心tâm 緣duyên 相tương/tướng 之chi 妙diệu 境cảnh 也dã 初sơ 句cú 頂đảnh 上thượng 本bổn 然nhiên 菩Bồ 提Đề 之chi 心tâm 。 是thị 空không 理lý 智trí 即tức 圓viên 通thông 中trung 覺giác 所sở 覺giác 空không 。 空không 所sở 空không 滅diệt 。 是thị 也dã 次thứ 句cú 頂đảnh 上thượng 和hòa 合hợp 生sanh 滅diệt 之chi 心tâm 是thị 空không 根căn 境cảnh 即tức 圓viên 通thông 中trung 動động 靜tĩnh 不bất 生sanh 聞văn 所sở 聞văn [書-曰+皿]# 是thị 也dã 三tam 句cú 牒điệp 上thượng 二nhị 句cú 起khởi 下hạ 句cú 因nhân 上thượng 二nhị 句cú 先tiên 本bổn 然nhiên 後hậu 和hòa 合hợp 似tự 失thất 淺thiển 深thâm 次thứ 第đệ 故cố 此thử 句cú 先tiên 和hòa 合hợp 次thứ 本bổn 然nhiên 故cố 云vân 合hợp 然nhiên 俱câu 離ly 。 第đệ 四tứ 句cú 重trọng/trùng 拂phất 其kỳ 跡tích 此thử 句cú 離ly 字tự 即tức 上thượng 離ly 理lý 智trí 根căn 境cảnh 之chi 離ly 合hợp 字tự 即tức 上thượng 和hòa 合hợp 因nhân 句cú 狹hiệp 畧lược 一nhất 然nhiên 字tự 即tức 能năng 離ly 之chi 離ly 與dữ 所sở 離ly 之chi 合hợp 然nhiên 亦diệc 離ly 故cố 云vân 離ly 合hợp 俱câu 非phi 。 末mạt 二nhị 句cú 結kết 明minh 此thử 句cú 之chi 妙diệu 因nhân 上thượng 遣khiển 之chi 又hựu 遣khiển 離ly 之chi 又hựu 離ly 遣khiển 至chí 無vô 所sở 遣khiển 離ly 至chí 無vô 所sở 離ly 方phương 是thị 究cứu 竟cánh 田điền 地địa 而nhi 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 又hựu 豈khởi 能năng 擬nghĩ 議nghị 哉tai 故cố 云vân 無vô 戲hí 論luận 法pháp 。 上thượng 顯hiển 慧tuệ 行hành 之chi 妙diệu 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 顯hiển 密mật 行hành 之chi 妙diệu 分phần/phân 二nhị 初sơ 標tiêu 果quả 深thâm 妙diệu 二nhị 顯hiển 因nhân 深thâm 妙diệu 。

○# 初sơ 標tiêu 果quả 深thâm 妙diệu 。

菩Bồ 提Đề 湼# 槃bàn 尚thượng 在tại 遙diêu 遠viễn 。

此thử 亦diệc 承thừa 前tiền 此thử 句cú 方phương 名danh 。 無vô 戲hí 論luận 法pháp 。 標tiêu 顯hiển 如Như 來Lai 二nhị 轉chuyển 依y 果quả 尚thượng 在tại 遙diêu 遠viễn 。 非phi 一nhất 時thời 一nhất 行hành 可khả 以dĩ 能năng 到đáo 不bất 可khả 以dĩ 此thử 。 句cú 便tiện 作tác 休hưu 歇hiết 地địa 此thử 處xứ 方phương 是thị 無vô 生sanh 滅diệt 。 性tánh 依y 此thử 為vi 因nhân 發phát 心tâm 進tiến 行hành 方phương 可khả 遠viễn 契khế 如Như 來Lai 。 二nhị 轉chuyển 依y 果quả 此thử 標tiêu 顯hiển 二nhị 果quả 甚thậm 深thâm 微vi 妙diệu 。 策sách 發phát 真chân 實thật 脩tu 證chứng 故cố 也dã 。

○# 二nhị 顯hiển 因nhân 深thâm 妙diệu 分phần/phân 六lục 初sơ 明minh 多đa 聞văn 無vô 益ích 真chân 脩tu 二nhị 證chứng 多đa 聞văn 未vị 全toàn 道Đạo 力lực 。 三tam 顯hiển 密mật 行hành 有hữu 大đại 妙diệu 力lực 四tứ 結kết 顯hiển 二nhị 行hành 之chi 得đắc 失thất 五ngũ 證chứng 明minh 密mật 行hành 之chi 圓viên 妙diệu 六lục 責trách 多đa 聞văn 激kích 發phát 真chân 脩tu 。

○# 初sơ 明minh 多đa 聞văn 無vô 益ích 真chân 脩tu 。

非phi 汝nhữ 歷lịch 劫kiếp 。 辛tân 勤cần 脩tu 證chứng 雖tuy 復phục 憶ức 持trì 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh 。 清thanh 淨tịnh 妙diệu 理lý 。 如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 秪# 益ích 戲hí 論luận 。

此thử 承thừa 上thượng 二nhị 種chủng 深thâm 妙diệu 大đại 果quả 如như 不bất 歷lịch 劫kiếp 辛tân 勤cần 真chân 脩tu 實thật 證chứng 雖tuy 復phục 憶ức 持trì 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 法Pháp 藏tạng 如như 恆Hằng 沙sa 之chi 多đa 秪# 益ích 分phân 別biệt 戲hí 論luận 也dã 必tất 須tu 真chân 實thật 脩tu 行hành 方phương 可khả 上thượng 期kỳ 遙diêu 遠viễn 之chi 果quả 是thị 多đa 聞văn 無vô 益ích 於ư 真chân 脩tu 明minh 矣hĩ 。

○# 二nhị 證chứng 多đa 聞văn 。 未vị 全toàn 道Đạo 力lực 。

汝nhữ 雖tuy 談đàm 說thuyết 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 决# 定định 明minh 了liễu (# 縱túng/tung 許hứa 自tự 明minh 人nhân 間gian 稱xưng 汝nhữ 。 多đa 聞văn 第đệ 一nhất 。 又hựu 為vi 人nhân 知tri 以dĩ 此thử 積tích 劫kiếp 。 多đa 聞văn 薰huân 習tập 不bất 能năng 免miễn 離ly 。 摩Ma 登Đăng 伽Già 難nạn 。

此thử 以dĩ 不bất 能năng 免miễn 摩Ma 登Đăng 伽Già 難nạn 。 證chứng 阿a 難nan 多đa 聞văn 薰huân 習tập 實thật 無vô 道Đạo 力lực 秪# 益ích 戲hí 論luận 也dã 汝nhữ 雖tuy 下hạ 顯hiển 多đa 聞văn 殊thù 勝thắng 以dĩ 此thử 下hạ 證chứng 多đa 聞văn 無vô 道Đạo 力lực 。

○# 三tam 顯hiển 密mật 行hành 有hữu 大đại 妙diệu 力lực 。

何hà 須tu 待đãi 我ngã 。 返phản 顯hiển 多đa 聞văn 不bất 能năng 佛Phật 頂đảnh 神thần 咒chú 。 摩Ma 登Đăng 伽Già 心tâm 。 淫dâm 火hỏa 頓đốn 歇hiết 得đắc 阿A 那Na 含Hàm 。 於ư 我ngã 法Pháp 中trung 。 成thành 精tinh 進tấn 林lâm 。 愛ái 河hà 乾can 枯khô 。 令linh 汝nhữ 觧# 脫thoát 。

此thử 因nhân 上thượng 抑ức 多đa 聞văn 未vị 全toàn 道Đạo 力lực 。 承thừa 之chi 以dĩ 顯hiển 密mật 行hành 之chi 力lực 也dã 此thử 神thần 咒chú 能năng 使sử 熾sí 然nhiên 淫dâm 火hỏa 頓đốn 歇hiết 又hựu 令linh 即tức 得đắc 三tam 果quả 其kỳ 密mật 行hành 神thần 妙diệu 不bất 可khả 言ngôn 思tư 也dã 益ích 見kiến 多đa 聞văn 不bất 及cập 遠viễn 矣hĩ 阿A 難Nan 積tích 劫kiếp 多đa 聞văn 止chỉ 登đăng 初sơ 果quả 方phương 斷đoạn 八bát 十thập 八bát 品phẩm 見kiến 惑hoặc 登đăng 伽già 淫dâm 女nữ 一nhất 時thời 聞văn 咒chú 即tức 登đăng 三tam 果quả 欲dục 界giới 九cửu 品phẩm 思tư 惑hoặc 俱câu 盡tận 其kỳ 遲trì 速tốc 若nhược 此thử 總tổng 見kiến 咒chú 力lực 之chi 妙diệu 精tinh 進tấn 林lâm 言ngôn 速tốc 證chứng 勝thắng 多đa 故cố 愛ái 河hà 言ngôn 世thế 間gian 欲dục 愛ái 溺nịch 人nhân 如như 瀑bộc 流lưu 難nan 出xuất 故cố 乾can 枯khô 謂vị 登đăng 伽già 欲dục 愛ái 乾can 枯khô 。 阿A 難Nan 始thỉ 得đắc 觧# 脫thoát 。

○# 四tứ 結kết 顯hiển 二nhị 行hành 之chi 得đắc 失thất 。

是thị 故cố 阿A 難Nan 。 汝nhữ 雖tuy 歷lịch 劫kiếp 。 憶ức 持trì 如Như 來Lai 。 秘bí 密mật 妙diệu 嚴nghiêm 。 不bất 如như 一nhất 日nhật 。 脩tu 無vô 漏lậu 業nghiệp 遠viễn 離ly 世thế 間gian 。 憎tăng 愛ái 二nhị 苦khổ 。

此thử 承thừa 上thượng 積tích 劫kiếp 多đa 聞văn 不bất 能năng 免miễn 淫dâm 難nạn/nan 一nhất 時thời 咒chú 力lực 能năng 頓đốn 融dung 欲dục 火hỏa 故cố 此thử 結kết 勸khuyến 阿A 難Nan 令linh 脩tu 無vô 漏lậu 業nghiệp 也dã 佛Phật 勉miễn 勵lệ 阿A 難Nan 謂vị 汝nhữ 縱túng/tung 歷lịch 劫kiếp 多đa 聞văn 不bất 如như 一nhất 日nhật 。 真chân 脩tu 即tức 能năng 遠viễn 離ly 。 世thế 間gian 憎tăng 愛ái 之chi 苦khổ 得đắc 則tắc 一nhất 日nhật 能năng 超siêu 歷lịch 劫kiếp 失thất 則tắc 歷lịch 劫kiếp 不bất 如như 一nhất 日nhật 。 其kỳ 二nhị 行hành 懸huyền 遠viễn 若nhược 此thử 何hà 不bất 棄khí 多đa 聞văn 而nhi 脩tu 無vô 漏lậu 守thủ 多đa 聞văn 有hữu 何hà 益ích 哉tai 。 正chánh 脉mạch 曰viết 常thường 不bất 開khai 演diễn 曰viết 秘bí 密mật 不bất 可khả 思tư 議nghị 曰viết 妙diệu 嚴nghiêm 。

○# 五ngũ 證chứng 明minh 密mật 行hành 之chi 圓viên 妙diệu 。

如như 摩Ma 登Đăng 伽Già 。 宿túc 為vi 淫dâm 女nữ 由do 神thần 咒chú 力lực 。 銷tiêu 其kỳ 愛ái 欲dục 。 法pháp 中trung 今kim 為vi 性tánh 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 。 此thử 顯hiển 密mật 行hành 離ly 障chướng )# 與dữ 羅la [日*侯]# 母mẫu 耶Da 輸Du 陀Đà 羅La 。 同đồng 悟ngộ 宿túc 因nhân 。 知tri 歷lịch 世thế 因nhân 。 貪tham 愛ái 為vi 苦khổ 。 此thử 顯hiển 密mật 行hành 能năng 發phát 真chân 智trí )# 一nhất 念niệm 薰huân 脩tu 無vô 漏lậu 善thiện 故cố 。 或hoặc 得đắc 出xuất 纏triền 。 或hoặc 蒙mông 授thọ 記ký 。 此thử 顯hiển 密mật 行hành 能năng 成thành 妙diệu 果Quả 。

此thử 因nhân 上thượng 結kết 顯hiển 二nhị 行hành 得đắc 失thất 懸huyền 遠viễn 故cố 重trọng/trùng 發phát 揮huy 密mật 行hành 之chi 實thật 證chứng 明minh 圓viên 妙diệu 欲dục 其kỳ 必tất 真chân 脩tu 也dã 此thử 密mật 行hành 一nhất 時thời 之chi 力lực 能năng 頓đốn 離ly 重trọng 障chướng 頓đốn 發phát 真chân 智trí 頓đốn 獲hoạch 妙diệu 果Quả 誠thành 脩tu 證chứng 了liễu 義nghĩa 圓viên 妙diệu 勝thắng 行hành 可khả 不bất 勉miễn 歟# 登đăng 伽già 穢uế 器khí 耶da 輸du 弱nhược 軀khu 由do 一nhất 念niệm 薰huân 脩tu 無vô 漏lậu 善thiện 故cố 。 穢uế 器khí 頓đốn 同đồng 淨tịnh 器khí 弱nhược 軀khu 頓đốn 超siêu 勝thắng 軀khu 或hoặc 出xuất 纏triền 或hoặc 授thọ 記ký 均quân 期kỳ 無vô 漏lậu 妙diệu 果Quả 登đăng 伽già 止chỉ 得đắc 出xuất 纏triền 信tín 此thử 經Kinh 非phi 法pháp 華hoa 前tiền 耶da 輸du 既ký 蒙mông 授thọ 記ký 知tri 此thử 經Kinh 定định 在tại 法pháp 華hoa 後hậu 正chánh 脉mạch 曰viết 薰huân 脩tu 無vô 漏lậu 者giả 乘thừa 悔hối 悟ngộ 心tâm 止chỉ 貪tham 愛ái 水thủy 不bất 外ngoại 流lưu 逸dật 一nhất 念niệm 迴hồi 光quang 湛trạm 居cư 性tánh 定định 恆hằng 無vô 漏lậu 落lạc 也dã 。

○# 六lục 責trách 多đa 聞văn 激kích 發phát 真chân 脩tu 。

如như 何hà 自tự 欺khi 。 尚thượng 留lưu 觀quán 聼# 。

此thử 承thừa 上thượng 究cứu 竟cánh 多đa 聞văn 過quá 悞ngộ 積tích 劫kiếp 憶ức 持trì 不bất 及cập 一nhất 念niệm 薰huân 脩tu 昭chiêu 然nhiên 目mục 覩đổ 結kết 責trách 阿A 難Nan 如như 何hà 不bất 務vụ 真chân 脩tu 還hoàn 自tự 欺khi 自tự 墮đọa 尚thượng 留lưu 戀luyến 於ư 見kiến 聞văn 終chung 何hà 益ích 哉tai 實thật 激kích 勵lệ 欲dục 其kỳ 發phát 行hạnh 從tùng 阿A 難Nan 起khởi 立lập 白bạch 佛Phật 。 言ngôn 世Thế 尊Tôn 現hiện 說thuyết 殺sát 盜đạo 淫dâm 業nghiệp 至chí 此thử 是thị 顯hiển 圓viên 脩tu 之chi 妙diệu 此thử 卷quyển 初sơ 自tự 爾nhĩ 時thời 富Phú 樓Lâu 那Na 發phát 問vấn 以dĩ 來lai 至chí 此thử 通thông 是thị 釋thích 三tam 觀quán 未vị 了liễu 之chi 疑nghi 顯hiển 三tam 觀quán 圓viên 融dung 之chi 妙diệu 不bất 疑nghi 不bất 能năng 顯hiển 其kỳ 妙diệu 不bất 妙diệu 不bất 能năng 釋thích 其kỳ 疑nghi 是thị 由do 疑nghi 而nhi 彰chương 其kỳ 妙diệu 也dã 此thử 三tam 次thứ 顯hiển 妙diệu 總tổng 是thị 發phát 明minh 阿A 難Nan 所sở 請thỉnh 妙diệu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 等đẳng 之chi 妙diệu 字tự 自tự 初sơ 卷quyển 至chí 三tam 卷quyển 終chung 發phát 明minh 奢Xa 摩Ma 他Tha 三tam 摩ma 禪thiền 那na 。 體thể 相tướng 因nhân 言ngôn 說thuyết 分phân 別biệt 不bất 無vô 次thứ 第đệ 未vị 即tức 見kiến 圓viên 融dung 一nhất 體thể 之chi 妙diệu 自tự 四tứ 卷quyển 初sơ 至chí 此thử 方phương 發phát 明minh 一nhất 心tâm 三tam 諦đế 以dĩ 顯hiển 三tam 觀quán 一nhất 體thể 微vi 妙diệu 圓viên 融dung 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 頓đốn 悟ngộ 圓viên 脩tu 遠viễn 離ly 戲hí 論luận 方phương 盡tận 三tam 觀quán 妙diệu 圓viên 是thị 謂vị 如Như 來Lai 。 密mật 因nhân 也dã 自tự 初sơ 卷quyển 至chí 此thử 發phát 明minh 妙diệu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 三tam 摩ma 禪thiền 那na 。 八bát 字tự 已dĩ 周chu 下hạ 詳tường 示thị 方phương 便tiện 即tức 最tối 初sơ 方phương 便tiện 。 四tứ 字tự 上thượng 開khai 示thị 圓viên 融dung 妙diệu 觀quán 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 詳tường 示thị 方phương 便tiện 妙diệu 門môn 分phần/phân 二nhị 初sơ 當đương 機cơ 啟khải 請thỉnh 二nhị 世Thế 尊Tôn 開khai 示thị 。

○# 初sơ 當đương 機cơ 啟khải 請thỉnh 分phần/phân 二nhị 初sơ 敘tự 得đắc 二nhị 陳trần 請thỉnh 。

○# 初sơ 敘tự 得đắc 。

阿A 難Nan 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 聞văn 佛Phật 示thị 誨hối 。 聞văn 法Pháp 疑nghi 惑hoặc 銷tiêu 除trừ 。 除trừ 惑hoặc 心tâm 悟ngộ 實thật 相tướng 。 悟ngộ 理lý 身thân 意ý 輕khinh 安an 。 得đắc 定định 得đắc 未vị 曾tằng 有hữu 。 法Pháp 喜hỷ 重trùng 復phục 悲bi 淚lệ 。 感cảm 今kim 日nhật 之chi 悟ngộ 慟đỗng 昔tích 日nhật 之chi 迷mê 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 長trường 跪quỵ 合hợp 掌chưởng 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 上thượng 是thị 經Kinh 家gia 敘tự 辭từ 下hạ 是thị 阿A 難Nan 自tự 語ngữ 無vô 上thượng 大đại 悲bi 。 清thanh 淨tịnh 寶bảo 王vương 。 讚tán 佛Phật 善thiện 開khai 我ngã 心tâm 。 即tức 上thượng 聞văn 佛Phật 示thị 誨hối 。 五ngũ 句cú 能năng 以dĩ 如như 是thị 。 種chủng 種chủng 因nhân 緣duyên 。 方phương 便tiện 提đề 奬# 引dẫn 諸chư 沉trầm 冥minh 。 出xuất 於ư 苦khổ 海hải 。 發phát 明minh 上thượng 善thiện 開khai 二nhị 字tự )# 。

此thử 經Kinh 家gia 及cập 當đương 機cơ 敘tự 大đại 眾chúng 領lãnh 悟ngộ 感cảm 謝tạ 之chi 儀nghi 讚tán 佛Phật 悲bi 智trí 善thiện 巧xảo 之chi 益ích 也dã 示thị 誨hối 者giả 即tức 釋thích 疑nghi 顯hiển 妙diệu 方phương 便tiện 譬thí 喻dụ 。 種chủng 種chủng 開khai 示thị 。 惑hoặc 除trừ 者giả 即tức 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 相tương 容dung 之chi 疑nghi 如Như 來Lai 果quả 覺giác 合hợp 當đương 復phục 妄vọng 之chi 難nan 及cập 妄vọng 因nhân 因nhân 緣duyên 等đẳng 五ngũ 種chủng 微vi 細tế 沉trầm 惑hoặc 。 一nhất 齊tề 頓đốn 銷tiêu 前tiền 阿A 難Nan 讚tán 佛Phật 發phát 願nguyện 云vân 希hy 更cánh 審thẩm 除trừ 微vi 細tế 惑hoặc 。 富Phú 樓Lâu 那Na 請thỉnh 語ngữ 云vân 佛Phật 雖tuy 令linh 我ngã 除trừ 惑hoặc 。 今kim 猶do 未vị 詳tường 。 斯tư 義nghĩa 究cứu 竟cánh 。 無vô 疑nghi 惑hoặc 地địa 。 今kim 云vân 疑nghi 惑hoặc 銷tiêu 除trừ 。 則tắc 二nhị 尊tôn 者giả 所sở 言ngôn 之chi 疑nghi 惑hoặc 到đáo 此thử 方phương 究cứu 盡tận 無vô 餘dư 矣hĩ 故cố 云vân 銷tiêu 除trừ 心tâm 悟ngộ 實thật 相tướng 。 者giả 即tức 四tứ 種chủng 法Pháp 界Giới 三tam 諦đế 圓viên 融dung 之chi 妙diệu 理lý 初sơ 開khai 示thị 奢Xa 摩Ma 他Tha 義nghĩa 竟cánh 所sở 顯hiển 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 空không 即tức 實thật 相tướng 因nhân 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 未vị 悟ngộ 結kết 責trách 曰viết 汝nhữ 等đẳng 狹hiệp 劣liệt 無vô 識thức 。 不bất 能năng 通thông 逹# 清thanh 淨tịnh 實thật 相tướng 。 次thứ 開khai 示thị 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。 義nghĩa 竟cánh 所sở 顯hiển 不bất 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 不bất 空không 即tức 實thật 相tướng 當đương 機cơ 猶do 未vị 悟ngộ 如Như 來Lai 憐lân 愍mẫn 告cáo 曰viết 我ngã 當đương 為vì 汝nhữ 。 分phân 別biệt 開khai 示thị 。 亦diệc 令linh 當đương 來lai 。 脩tu 大Đại 乘Thừa 者giả 通thông 逹# 實thật 相tướng 知tri 此thử 經Kinh 開khai 席tịch 以dĩ 來lai 所sở 演diễn 皆giai 一nhất 實thật 相tướng 但đãn 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 未vị 悟ngộ 勞lao 佛Phật 重trùng 重trùng 宣tuyên 示thị 復phục 後hậu 開khai 示thị 禪thiền 那na 義nghĩa 示thị 圓viên 成thành 性tánh 顯hiển 空không 不bất 空không 如Như 來Lai 藏tạng 及cập 三tam 觀quán 三tam 諦đế 圓viên 融dung 不bất 二nhị 。 妙diệu 絕tuyệt 言ngôn 思tư 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 方phương 悟ngộ 寂tịch 滅diệt 一nhất 心tâm 是thị 真chân 實thật 相tướng 。 故cố 曰viết 心tâm 悟ngộ 實thật 相tướng 。 是thị 則tắc 前tiền 示thị 三Tam 藏Tạng 體thể 相tướng 尚thượng 未vị 悟ngộ 直trực 待đãi 釋thích 疑nghi 顯hiển 妙diệu 方phương 云vân 悟ngộ 也dã 正chánh 脉mạch 曰viết 重trùng 復phục 悲bi 淚lệ 。 者giả 以dĩ 前tiền 悲bi 淚lệ 雖tuy 多đa 感cảm 悟ngộ 猶do 淺thiển 此thử 則tắc 所sở 悟ngộ 既ký 徹triệt 而nhi 悲bi 感cảm 益ích 深thâm 故cố 標tiêu 重trùng 復phục 耳nhĩ 善thiện 開khai 我ngã 心tâm 。 者giả 言ngôn 我ngã 等đẳng 惑hoặc 妄vọng 重trọng/trùng 封phong 權quyền 宗tông 固cố 閉bế 佛Phật 善thiện 令linh 其kỳ 開khai 通thông 而nhi 豁hoát 然nhiên 見kiến 諦Đế 也dã 。

○# 二nhị 陳trần 請thỉnh 。

世Thế 尊Tôn 我ngã 今kim 。 雖tuy 承thừa 如như 是thị 法Pháp 音âm 。 通thông 指chỉ 開khai 示thị 妙diệu 觀quán 一nhất 科khoa 知tri 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 覺giác 明minh 心tâm 。 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 含hàm 育dục 如Như 來Lai 。 十thập 方phương 國quốc 土độ 。 清thanh 淨tịnh 寶bảo 嚴nghiêm 。 妙Diệu 覺Giác 王Vương 剎sát 。 即tức 心tâm 悟ngộ 實thật 相tướng 。 如Như 來Lai 復phục 責trách 。 多đa 聞văn 無vô 功công 。 不bất 逮đãi 脩tu 習tập (# 領lãnh 佛Phật 億ức 劫kiếp 憶ức 持trì 不bất 如như 一nhất 念niệm 。 薰huân 脩tu 之chi 責trách 我ngã 今kim 猶do 如như 。 旅lữ 泊bạc 之chi 人nhân 。 喻dụ 九cửu 界giới 流lưu 轉chuyển 忽hốt 蒙mông 天thiên 王vương 。 喻dụ 佛Phật )# 賜tứ 與dữ 華hoa 屋ốc (# 喻dụ 開khai 示thị 實thật 相tướng 雖tuy 獲hoạch 大đại 宅trạch 。 喻dụ 已dĩ 悟ngộ 實thật 相tướng 要yếu 因nhân 門môn 入nhập 。 喻dụ 要yếu 方phương 便tiện 乃nãi 能năng 脩tu 證chứng 惟duy 願nguyện 如Như 來Lai 。 不bất 捨xả 大đại 悲bi 。 已dĩ 成thành 大đại 悲bi 示thị 誨hối 此thử 為vi 再tái 煩phiền 故cố 曰viết 不bất 捨xả 即tức 不bất 倦quyện 也dã 示thị 我ngã 在tại 會hội 。 諸chư 蒙mông 暗ám 者giả 。 捐quyên 捨xả 小Tiểu 乘Thừa 。 畢tất 獲hoạch 如Như 來Lai 。 無vô 餘dư 湼# 槃bàn (# 果quả 本bổn 發phát 心tâm 路lộ 。 因nhân 令linh 有Hữu 學Học 者giả 。 從tùng 何hà 攝nhiếp 伏phục 。 疇trù 昔tích 攀phàn 緣duyên 。 得đắc 陀đà 羅la 尼ni 。 即tức 一nhất 心tâm 三Tam 藏Tạng 微vi 妙diệu 圓viên 融dung 大đại 定định 入nhập 佛Phật 知tri 見kiến 。 如như 是thị 總tổng 持trì 即tức 佛Phật 知tri 見kiến 作tác 是thị 語ngữ 已dĩ 。 五ngũ 體thể 投đầu 地địa 。 在tại 會hội 一nhất 心tâm 。 佇trữ 佛Phật 慈từ 旨chỉ 。 三tam 業nghiệp 懇khẩn 求cầu )# 。

此thử 陳trần 所sở 悟ngộ 雖tuy 圓viên 非phi 行hành 莫mạc 證chứng 故cố 請thỉnh 最tối 初sơ 發phát 行hạnh 之chi 要yếu 從tùng 何hà 而nhi 入nhập 也dã 世Thế 尊Tôn 下hạ 陳trần 請thỉnh 行hành 之chi 由do 惟duy 願nguyện 下hạ 正chánh 請thỉnh 發phát 行hạnh 之chi 要yếu 又hựu 我ngã 今kim 雖tuy 承thừa 。 等đẳng 是thị 法pháp 我ngã 今kim 猶do 如như 。 等đẳng 是thị 喻dụ 雖tuy 承thừa 之chi 雖tuy 字tự 即tức 有hữu 待đãi 未vị 盡tận 之chi 義nghĩa 謂vị 雖tuy 是thị 悟ngộ 知tri 實thật 相tướng 須tu 待đãi 脩tu 而nhi 方phương 證chứng 知tri 字tự 即tức 前tiền 心tâm 悟ngộ 之chi 悟ngộ 字tự 如Như 來Lai 藏tạng 等đẳng 即tức 實thật 相tướng 理lý 前tiền 標tiêu 實thật 相tướng 之chi 名danh 以dĩ 顯hiển 悟ngộ 此thử 依y 悟ngộ 以dĩ 彰chương 實thật 相tướng 之chi 相tướng 圓viên 徧biến 廣quảng 大đại 若nhược 此thử 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 即tức 圓viên 徧biến 義nghĩa 含hàm 育dục 即tức 包bao 褁# 義nghĩa 圓viên 徧biến 止chỉ 舉cử 界giới 等đẳng 包bao 褁# 乃nãi 超siêu 界giới 外ngoại 清thanh 淨tịnh 寶bảo 嚴nghiêm 。 妙diệu 覺giác 以dĩ 三tam 德đức 稱xưng 佛Phật 剎sát 以dĩ 顯hiển 身thân 土thổ 一nhất 如như 故cố 也dã 如Như 來Lai 復phục 責trách 。 等đẳng 者giả 乃nãi 見kiến 前tiền 云vân 非phi 汝nhữ 歷lịch 劫kiếp 。 辛tân 勤cần 脩tu 證chứng 是thị 須tu 歷lịch 劫kiếp 深thâm 因nhân 方phương 證chứng 遙diêu 遠viễn 深thâm 果quả 非phi 不bất 藉tạ 脩tu 證chứng 前tiền 不bất 藉tạ 重trọng/trùng 悟ngộ 後hậu 辛tân 勤cần 重trọng/trùng 行hành 是thị 兩lưỡng 番phiên 開khai 示thị 不bất 可khả 雷lôi 同đồng 一nhất 義nghĩa 蒙mông 暗ám 即tức 沉trầm 冥minh 也dã 無vô 餘dư 湼# 槃bàn 即tức 不bất 生sanh 滅diệt 果quả 本bổn 發phát 心tâm 路lộ 。 即tức 不bất 生sanh 滅diệt 因nhân 此thử 約ước 回hồi 小tiểu 向hướng 大đại 欲dục 果quả 求cầu 因nhân 令linh 有Hữu 學Học 者giả 。 等đẳng 前tiền 為vi 無Vô 學Học 回hồi 小tiểu 向hướng 大đại 但đãn 求cầu 决# 擇trạch 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 此thử 為vi 有hữu 學học 別biệt 求cầu 入nhập 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 之chi 方phương 便tiện 從tùng 何hà 之chi 何hà 字tự 謂vị 方phương 便tiện 門môn 非phi 一nhất 意ý 在tại 求cầu 易dị 入nhập 者giả 疇trù 昔tích 攀phàn 緣duyên 。 乃nãi 無vô 始thỉ 我ngã 法pháp 二nhị 執chấp 此thử 屬thuộc 惑hoặc 得đắc 陀đà 羅la 尼ni 。 等đẳng 即tức 菩Bồ 提Đề 果quả 前tiền 約ước 湼# 槃bàn 求cầu 不bất 生sanh 滅diệt 因nhân 此thử 欲dục 除trừ 煩phiền 惱não 。 性tánh 證chứng 菩Bồ 提Đề 果Quả 。 正chánh 脉mạch 曰viết 畢tất 竟cánh 也dã 乃nãi 究cứu 竟cánh 必tất 得đắc 之chi 誓thệ 不bất 中trung 止chỉ 也dã 無vô 餘dư 湼# 槃bàn 者giả 以dĩ 小Tiểu 乘Thừa 止chỉ 斷đoạn 四tứ 住trụ 見kiến 思tư 尚thượng 餘dư 五ngũ 住trụ 如Như 來Lai 權quyền 許hứa 有hữu 餘dư 湼# 槃bàn 猶do 如như 化hóa 城thành 今kim 欲dục 進tiến 趣thú 五ngũ 住trụ 究cứu 盡tận 之chi 寶bảo 所sở 故cố 求cầu 導đạo 師sư 舊cựu 游du 之chi 路lộ 也dã 上thượng 當đương 機cơ 啟khải 請thỉnh 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 世Thế 尊Tôn 開khai 示thị 分phần/phân 二nhị 初sơ 究cứu 竟cánh 入nhập 觀quán 方phương 便tiện 二nhị 究cứu 竟cánh 攝nhiếp 心tâm 方phương 便tiện 。

○# 初sơ 究cứu 竟cánh 入nhập 觀quán 方phương 便tiện 分phần/phân 二nhị 初sơ 通thông 明minh 二nhị 義nghĩa 二nhị 別biệt 指chỉ 一nhất 門môn 。

○# 初sơ 通thông 明minh 二nhị 義nghĩa 分phần/phân 二nhị 初sơ 畧lược 明minh 大đại 意ý 二nhị 詳tường 明minh 深thâm 奥# 。

○# 初sơ 畧lược 明minh 大đại 意ý 分phần/phân 二nhị 初sơ 總tổng 標tiêu 二nhị 別biệt 明minh 。

○# 初sơ 總tổng 標tiêu 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 哀ai 愍mẫn 會hội 中trung 。 緣Duyên 覺Giác 聲Thanh 聞Văn 。 於ư 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 未vị 自tự 在tại 者giả 。 此thử 為vi 現hiện 在tại 已dĩ 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 未vị 自tự 在tại 令linh 其kỳ 自tự 在tại 及cập 為vì 當đương 來lai 。 佛Phật 滅diệt 度độ 後hậu 。 末Mạt 法Pháp 眾chúng 生sanh 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 此thử 為vi 當đương 來lai 未vị 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 者giả 。 令linh 其kỳ 頓đốn 開khai 開khai 無Vô 上Thượng 乘Thừa 。 妙diệu 脩tu 行hành 路lộ (# 以dĩ 便tiện 已dĩ 發phát 未vị 發phát 同đồng 躋tễ 無vô 上thượng 妙diệu 果quả 宣tuyên 示thị 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 上thượng 是thị 經Kinh 家gia 敘tự 意ý 下hạ 是thị 世Thế 尊Tôn 宣tuyên 示thị )# 汝nhữ 等đẳng 决# 定định 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 於ư 佛Phật 如Như 來Lai 。 妙diệu 三tam 摩ma 提đề 。 即tức 菩Bồ 提Đề 路lộ 不bất 生sanh 疲bì 倦quyện 。 决# 定định 故cố 應ưng 當đương 先tiên 明minh 。 發phát 覺giác 初sơ 心tâm 。 即tức 初sơ 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 二nhị 决# 定định 義nghĩa 即tức 菩Bồ 提Đề 心tâm 義nghĩa 相tương/tướng )# 。

此thử 總tổng 標tiêu 初sơ 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 要yếu 二nhị 義nghĩa 分phân 明minh 决# 定định 不bất 可khả 移di 異dị 是thị 真chân 菩Bồ 提Đề 心tâm 也dã 未vị 自tự 在tại 者giả 。 即tức 回hồi 小tiểu 向hướng 大đại 尚thượng 未vị 得đắc 門môn 而nhi 入nhập 即tức 心tâm 未vị 安an 穩ổn 故cố 汝nhữ 等đẳng 决# 定định 五ngũ 句cú 意ý 牒điệp 阿A 難Nan 殷ân 勤cần 啟khải 請thỉnh 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 得đắc 成thành 菩Bồ 提Đề 。 妙diệu 奢Xa 摩Ma 他Tha 等đẳng 義nghĩa 。

○# 二nhị 別biệt 明minh 分phần/phân 二nhị 初sơ 總tổng 徵trưng 二nhị 別biệt 釋thích 。

○# 初sơ 總tổng 徵trưng 。

云vân 何hà 初sơ 心tâm 。 二nhị 義nghĩa 决# 定định 。

○# 二nhị 別biệt 釋thích 分phần/phân 二nhị 初sơ 釋thích 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 以dĩ 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 為vi 本bổn 脩tu 因nhân 二nhị 釋thích 第đệ 二nhị 義nghĩa 以dĩ 知tri 煩phiền 惱não 根căn 為vi 降hàng 伏phục 處xứ 。

○# 初sơ 釋thích 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 以dĩ 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 為vi 本bổn 脩tu 因nhân 分phần/phân 四tứ 初sơ 標tiêu 不bất 生sanh 滅diệt 果quả 依y 不bất 生sanh 滅diệt 。 因nhân 二nhị 令linh 先tiên 照chiếu 明minh 生sanh 滅diệt 不bất 生sanh 滅diệt 義nghĩa 三tam 示thị 生sanh 滅diệt 性tánh 與dữ 不bất 生sanh 滅diệt 。 和hòa 合hợp 四tứ 令linh 去khứ 生sanh 滅diệt 依y 不bất 生sanh 滅diệt 為vi 因nhân 。

○# 初sơ 標tiêu 不bất 生sanh 滅diệt 果quả 依y 不bất 生sanh 滅diệt 為vi 因nhân 。

阿A 難Nan 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 者giả 。 牒điệp 汝nhữ 等đẳng 若nhược 欲dục 。 捐quyên 捨xả 聲Thanh 聞Văn 。 脩tu 菩Bồ 薩Tát 乘Thừa 入nhập 佛Phật 知tri 見kiến 。 按án 定định [同-(一/口)+巳]# 小tiểu 向hướng 大đại 之chi 心tâm 是thị 真chân 故cố 曰viết 若nhược 欲dục 應ưng 當đương 審thẩm 觀quán 。 因Nhân 地Địa 發phát 心tâm 。 與dữ 果quả 地địa 覺giác 。 為vi 同đồng 為vi 異dị 。 為vi 同đồng 為vi 異dị 。 正chánh 是thị 審thẩm 觀quán 阿A 難Nan 若nhược 於ư 因Nhân 地Địa 。 以dĩ 生sanh 滅diệt 心tâm 。 為vi 本bổn 脩tu 因nhân (# 因nhân 而nhi 求cầu 佛Phật 乘Thừa 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 果quả 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 因Nhân 地Địa 决# 定định 與dữ 果quả 地địa 要yếu 同đồng )# 。

此thử 標tiêu 菩Bồ 提Đề 心tâm 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 欲dục 求cầu 無vô 上thượng 。 菩Bồ 提Đề 不bất 生sanh 。 不bất 滅diệt 之chi 果quả 須tu 依y 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 之chi 因nhân 若nhược 依y 生sanh 滅diệt 性tánh 發phát 心tâm 而nhi 求cầu 不bất 生sanh 滅diệt 果quả 是thị 如như 蒸chưng 砂sa 欲dục 其kỳ 成thành 飯phạn 。 終chung 無vô 是thị 理lý 也dã 是thị 知tri 菩Bồ 提Đề 心tâm 决# 於ư 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 發phát 起khởi 方phương 契khế 不bất 生sanh 滅diệt 果quả 是thị 真chân 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 阿A 難Nan 第đệ 一nhất 下hạ 標tiêu 發phát 大đại 心tâm 應ưng 當đương 下hạ 示thị 發phát 心tâm 决# 要yếu 審thẩm 明minh 所sở 發phát 心tâm 與dữ 所sở 求cầu 果quả 是thị 同đồng 是thị 異dị 阿A 難Nan 若nhược 於ư 下hạ 决# 明minh 定định 要yếu 依y 不bất 生sanh 滅diệt 。 性tánh 發phát 心tâm 可khả 以dĩ 期kỳ 不bất 生sanh 滅diệt 果quả 是thị 因Nhân 地Địa 與dữ 果quả 地địa 要yếu 同đồng 初sơ 發phát 心tâm 時thời 。 即tức 如như 如như 佛Phật 也dã 脩tu 菩Bồ 薩Tát 乘Thừa 即tức 脩tu 大đại 行hành 入nhập 佛Phật 知tri 見kiến 。 即tức 證chứng 大đại 果quả 正chánh 脉mạch 曰viết 菩Bồ 薩Tát 乘Thừa 者giả 。 乃nãi 一Nhất 乘Thừa 之chi 圓viên 頓đốn 也dã 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 即tức 湼# 槃bàn 四tứ 德đức 舉cử 常thường 一nhất 德đức 為vi 要yếu 明minh 生sanh 滅diệt 因nhân 不bất 可khả 以dĩ 成thành 真chân 常thường 果quả 也dã 。

○# 二nhị 令linh 先tiên 照chiếu 明minh 生sanh 滅diệt 不bất 生sanh 滅diệt 義nghĩa 。

以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 承thừa 上thượng 汝nhữ 當đương 照chiếu 明minh 。 諸chư 器khí 世thế 間gian 。 有hữu 作tác 世thế 間gian 無vô 作tác 世thế 間gian 可khả 作tác 之chi 法pháp 。 有hữu 作tác 世thế 法pháp 皆giai 從tùng 變biến 滅diệt 。 斷đoạn 是thị 生sanh 滅diệt 。 阿A 難Nan 汝nhữ 觀quán 世thế 間gian 。 可khả 作tác 之chi 法pháp 。 誰thùy 為vi 不bất 壞hoại 。 此thử 命mạng 阿A 難Nan 諦đế 實thật 審thẩm 定định 可khả 作tác 之chi 法pháp 。 無vô 有hữu 不bất 滅diệt 然nhiên 終chung 不bất 聞văn 。 爛lạn 壞hoại 虛hư 空không 。 標tiêu 何hà 以dĩ 故cố 。 空không 非phi 可khả 作tác 。 非phi 造tạo 作tác 成thành 由do 是thị 始thỉ 終chung 。 無vô 壞hoại 滅diệt 故cố 。 斷đoạn 不bất 生sanh 滅diệt )# 。

此thử 承thừa 上thượng 因Nhân 地Địa 心tâm 要yếu 與dữ 果quả 地địa 覺giác 。 同đồng 是thị 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 故cố 令linh 照chiếu 明minh 世thế 間gian 。 生sanh 滅diệt 不bất 生sanh 滅diệt 法pháp 義nghĩa 何hà 所sở 在tại 義nghĩa 在tại 可khả 作tác 非phi 可khả 作tác 也dã 可khả 作tác 决# 是thị 生sanh 滅diệt 非phi 可khả 作tác 决# 不bất 生sanh 滅diệt 觀quán 虛hư 空không 可khả 知tri 矣hĩ 生sanh 滅diệt 不bất 生sanh 滅diệt 義nghĩa 既ký 了liễu 然nhiên 明minh 白bạch 下hạ 令linh 於ư 自tự 身thân 心tâm 。 中trung 檢kiểm 點điểm 誰thùy 生sanh 滅diệt 誰thùy 不bất 生sanh 滅diệt 擇trạch 取thủ 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 為vi 因Nhân 地Địa 心tâm 。 若nhược 悞ngộ 認nhận 生sanh 滅diệt 性tánh 為vi 因nhân 心tâm 依y 舊cựu 同đồng 前tiền 。 認nhận 賊tặc 為vi 子tử 。

○# 三tam 示thị 生sanh 滅diệt 性tánh 與dữ 不bất 生sanh 滅diệt 。 和hòa 合hợp 分phần/phân 二nhị 初sơ 示thị 二nhị 性tánh 和hòa 合hợp 二nhị 示thị 五ngũ 重trọng/trùng 差sai 別biệt 。

○# 初sơ 示thị 二nhị 性tánh 和hòa 合hợp 分phần/phân 二nhị 初sơ 法pháp 二nhị 喻dụ 。

○# 初sơ 法pháp 。

則tắc 汝nhữ 身thân 中trung 。 堅kiên 相tướng 為vi 地địa 。 潤nhuận 濕thấp 為vi 水thủy 。 煖noãn 觸xúc 為vi 火hỏa 。 動động 搖dao 為vi 風phong 。 此thử 是thị 生sanh 滅diệt 。 性tánh 由do 此thử 四tứ 纏triền 。 分phân 汝nhữ 湛trạm 圓viên 。 妙diệu 覺giác 明minh 心tâm 。 此thử 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 為vi 視thị 為vi 聼# 為vi 覺giác 為vi 察sát 。 此thử 二nhị 性tánh 和hòa 合hợp 名danh 從tùng 始thỉ 入nhập 終chung 。 五ngũ 疊điệp 渾hồn 濁trược 。 此thử 二nhị 性tánh 和hòa 合hợp 相tương/tướng )# 。

此thử 就tựu 身thân 中trung 色sắc 心tâm 示thị 真chân 妄vọng 和hòa 合hợp 而nhi 為vi 六lục 根căn 此thử 六lục 根căn 乃nãi 生sanh 滅diệt 不bất 生sanh 滅diệt 雜tạp 和hòa 渾hồn 濁trược 各các 失thất 本bổn 然nhiên 之chi 性tánh 也dã 四tứ 大đại 幻huyễn 色sắc 分phân 隔cách 湛trạm 圓viên 妙diệu 心tâm 為vi 視thị 為vi 聼# 拘câu 之chi 不bất 得đắc 自tự 在tại 。 縳truyện 之chi 不bất 能năng 觧# 脫thoát 故cố 曰viết 四tứ 釋thích 正chánh 脉mạch 曰viết 本bổn 無vô 渾hồn 濁trược 曰viết 湛trạm 本bổn 無vô 分phân 隔cách 曰viết 圓viên 下hạ 覺giác 之chi 與dữ 心tâm 名danh 體thể 雙song 舉cử 也dã 覺giác 者giả 心tâm 之chi 體thể 由do 圓viên 而nhi 不bất 隔cách 則tắc 本bổn 有hữu 互hỗ 融dung 之chi 妙diệu 故cố 曰viết 妙diệu 覺giác 心tâm 者giả 覺giác 之chi 名danh 由do 湛trạm 而nhi 不bất 渾hồn 則tắc 本bổn 有hữu 徹triệt 照chiếu 之chi 明minh 故cố 曰viết 明minh 心tâm 。

○# 二nhị 喻dụ 。

云vân 何hà 為vi 濁trược 。 徵trưng 阿A 難Nan 譬thí 如như 清thanh 水thủy 。 清thanh 潔khiết 本bổn 然nhiên 。 喻dụ 湛trạm 圓viên 妙diệu 心tâm 即tức 彼bỉ 塵trần 土thổ 。 灰hôi 沙sa 之chi 倫luân 本bổn 質chất 留lưu 礙ngại 。 喻dụ 四tứ 大đại 二nhị 體thể 法pháp 爾nhĩ 。 性tánh 不bất 相tương 循tuần 。 喻dụ 心tâm 色sắc 生sanh 滅diệt 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 不bất 同đồng 有hữu 世thế 間gian 人nhân 。 喻dụ 善thiện 不bất 善thiện 業nghiệp 。 取thủ 彼bỉ 土độ 塵trần 。 喻dụ 招chiêu 感cảm 四tứ 大đại 幻huyễn 身thân 投đầu 於ư 淨tịnh 水thủy 。 喻dụ 四tứ 大đại 拘câu 礙ngại 湛trạm 圓viên 之chi 性tánh 土thổ 失thất 留lưu 礙ngại 。 喻dụ 四tứ 大đại 失thất 頑ngoan 然nhiên 之chi 性tánh 自tự 有hữu 知tri 故cố )# 水thủy 忘vong 清thanh 濁trược (# 喻dụ 真chân 心tâm 失thất 湛trạm 然nhiên 之chi 性tánh 似tự 有hữu 生sanh 滅diệt )# 容dung 貌mạo 汩# 然nhiên 名danh 之chi 為vi 濁trược 。 喻dụ 六lục 根căn 相tướng 貌mạo 心tâm 色sắc 渾hồn 雜tạp 如như 此thử 汝nhữ 濁trược 五ngũ 重trọng 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 結kết 合hợp )# 。

此thử 以dĩ 水thủy 土thổ 和hòa 合hợp 渾hồn 濁trược 之chi 貌mạo 喻dụ 心tâm 色sắc 和hòa 合hợp 六lục 根căn 渾hồn 濁trược 之chi 相tướng 也dã 正chánh 脉mạch 曰viết 倫luân 類loại 也dã 留lưu 礙ngại 謂vị 有hữu 形hình 塊khối 也dã 法pháp 爾nhĩ 本bổn 來lai 一nhất 定định 之chi 相tướng 也dã 不bất 相tương 循tuần 猶do 言ngôn 不bất 相tương 順thuận 土thổ 失thất 留lưu 礙ngại 。 謂vị 形hình 塊khối 開khai 散tán 也dã 汩# 字tự 從tùng 日nhật 從tùng 水thủy 謂vị 如như 水thủy 中trung 日nhật 影ảnh 昏hôn 擾nhiễu 不bất 定định 上thượng 示thị 二nhị 性tánh 和hòa 合hợp 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 示thị 五ngũ 重trọng/trùng 差sai 別biệt 分phần/phân 五ngũ 初sơ 劫kiếp 濁trược 二nhị 見kiến 濁trược 三tam 煩phiền 惱não 濁trược 四tứ 眾chúng 生sanh 濁trược 五ngũ 命mạng 濁trược 。

○# 初sơ 劫kiếp 濁trược 。

阿A 難Nan 汝nhữ 見kiến 虛hư 空không 。 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 空không 見kiến 不bất 分phân 。 此thử 內nội 根căn 與dữ 外ngoại 境cảnh 和hòa 合hợp 不bất 分phân 成thành 濁trược 有hữu 空không 無vô 體thể 。 有hữu 見kiến 無vô 覺giác 。 此thử 二nhị 句cú 發phát 明minh 上thượng 不bất 分phân 二nhị 字tự 相tương 織chức 妄vọng 成thành 。 承thừa 上thượng 不bất 分phân 是thị 第đệ 一nhất 重trọng 。 名danh 為vi 劫kiếp 濁trược 結kết )# 。

此thử 第đệ 一nhất 重trọng/trùng 劫kiếp 濁trược 差sai 別biệt 之chi 相tướng 。 也dã 此thử 濁trược 依y 色sắc 隂# 即tức 外ngoại 五ngũ 大đại 是thị 所sở 依y 器khí 世thế 間gian 然nhiên 妙diệu 淨tịnh 明minh 心tâm 。 本bổn 無vô 成thành 住trụ 壞hoại 空không 榮vinh 枯khô 順thuận 逆nghịch 等đẳng 境cảnh 一nhất 與dữ 器khí 世thế 間gian 相tương/tướng 織chức 則tắc 為vi 世thế 數số 所sở 拘câu 妄vọng 見kiến 成thành 住trụ 壞hoại 空không 是thị 非phi 憎tăng 愛ái 等đẳng 境cảnh 是thị 時thời 數số 所sở 關quan 故cố 名danh 劫kiếp 濁trược 此thử 色sắc 隂# 未vị 破phá 如như 明minh 目mục 人nhân 。 處xử 大đại 幽u 暗ám 。 色sắc 隂# 若nhược 破phá 如như 明minh 目mục 朗lãng 十thập 方phương 洞đỗng 開khai 。 無vô 復phục 幽u 闇ám 則tắc 不bất 與dữ 器khí 世thế 間gian 數số 量lượng 等đẳng 境cảnh 相tướng 織chức 此thử 中trung 見kiến 則tắc 兼kiêm 六lục 根căn 空không 則tắc 兼kiêm 四tứ 大đại 有hữu 空không 無vô 體thể 。 者giả 即tức 空không 徧biến 滿mãn 無vô 處xứ 容dung 見kiến 無vô 見kiến 亦diệc 無vô 空không 體thể 有hữu 見kiến 無vô 覺giác 。 者giả 即tức 見kiến 徧biến 滿mãn 無vô 處xứ 容dung 空không 無vô 空không 亦diệc 無vô 見kiến 覺giác 此thử 空không 見kiến 不bất 分phân 。 即tức 依y 正chánh 相tương/tướng 織chức 有hữu 謂vị 見kiến 空không 即tức 妄vọng 見kiến 晦hối 昧muội 為vi 空không 。 為vi 入nhập 劫kiếp 之chi 始thỉ 名danh 劫kiếp 濁trược 若nhược 爾nhĩ 則tắc 劫kiếp 濁trược 返phản 深thâm 於ư 命mạng 濁trược 有hữu 乖quai 佛Phật 明minh 言ngôn 生sanh 因nhân 識thức 有hữu 。 滅diệt 從tùng 色sắc 除trừ 玄huyền 旨chỉ 。

○# 二nhị 見kiến 濁trược 。

汝nhữ 身thân 現hiện 摶đoàn 。 四tứ 大đại 為vi 體thể 。 即tức 受thọ 隂# 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 壅ủng 令linh 留lưu 礙ngại 。 即tức 水thủy 亡vong 清thanh 潔khiết 。 水thủy 火hỏa 風phong 土thổ 。 旋toàn 令linh 覺giác 知tri 。 即tức 土thổ 失thất 留lưu 礙ngại 。 相tương 織chức 妄vọng 成thành 。 是thị 第đệ 二nhị 重trọng 。 名danh 為vi 見kiến 濁trược 。

此thử 第đệ 二nhị 重trọng/trùng 見kiến 濁trược 差sai 別biệt 之chi 相tướng 。 也dã 此thử 濁trược 依y 於ư 受thọ 隂# 領lãnh 納nạp 內nội 四tứ 大đại 執chấp 為vi 我ngã 身thân 然nhiên 本bổn 性tánh 圓viên 湛trạm 元nguyên 無vô 形hình 塊khối 彼bỉ 此thử 等đẳng 相tương/tướng 一nhất 摶đoàn 四tứ 大đại 為vi 身thân 則tắc 壅ủng 成thành 形hình 質chất 非phi 湛trạm 妄vọng 分phần/phân 彼bỉ 此thử 非phi 圓viên 從tùng 是thị 有hữu 無vô 大đại 小tiểu 種chủng 種chủng 妄vọng 見kiến 觸xúc 類loại 而nhi 生sanh 即tức 六lục 十thập 二nhị 見kiến 。 皆giai 本bổn 於ư 此thử 究cứu 竟cánh 此thử 濁trược 即tức 身thân 見kiến 我ngã 見kiến 迷mê 執chấp 故cố 也dã 故cố 受thọ 隂# 未vị 盡tận 猶do 如như 魘yểm 人nhân 。 手thủ 足túc 宛uyển 然nhiên 。 見kiến 聞văn 不bất 惑hoặc 。 心tâm 觸xúc 客khách 邪tà 。 而nhi 不bất 能năng 動động 。 即tức 與dữ 內nội 四tứ 大đại 相tương/tướng 織chức 而nhi 拘câu 也dã 受thọ 隂# 若nhược 盡tận 如như 魘yểm 咎cữu 歇hiết 其kỳ 心tâm 離ly 身thân 。 返phản 觀quán 其kỳ 靣# 去khứ 住trụ 自tự 由do 。 無vô 復phục 留lưu 礙ngại 。 即tức 不bất 為vi 四tứ 大đại 壅ủng 成thành 留lưu 礙ngại 也dã 正chánh 脉mạch 曰viết 壅ủng 者giả 障chướng 隔cách 也dã 留lưu 礙ngại 者giả 滯trệ 於ư 形hình 也dã 謂vị 四tứ 性tánh 本bổn 無vô 留lưu 礙ngại 而nhi 為vi 四tứ 大đại 所sở 壅ủng 無vô 留lưu 礙ngại 者giả 於ư 是thị 而nhi 有hữu 。 留lưu 礙ngại 矣hĩ 旋toàn 者giả 攝nhiếp 為vi 自tự 體thể 也dã 四tứ 大đại 本bổn 無vô 知tri 覺giác 而nhi 為vi 四tứ 性tánh 所sở 旋toàn 無vô 覺giác 知tri 者giả 。 而nhi 有hữu 覺giác 知tri 矣hĩ 。

○# 三tam 煩phiền 惱não 濁trược 。

又hựu 汝nhữ 心tâm 中trung 。 憶ức 識thức 誦tụng 習tập 。 即tức 想tưởng 隂# 性tánh 發phát 知tri 見kiến 。 容dung 現hiện 六lục 塵trần 。 根căn 塵trần 和hòa 合hợp 離ly 塵trần 無vô 相tướng 。 離ly 覺giác 無vô 性tánh 。 根căn 塵trần 不bất 分phân 相tương 織chức 妄vọng 成thành 。 是thị 第đệ 三tam 重trọng 。 名danh 煩phiền 惱não 濁trược 。

此thử 第đệ 三tam 重trọng/trùng 煩phiền 惱não 濁trược 差sai 別biệt 之chi 相tướng 。 也dã 此thử 濁trược 依y 想tưởng 隂# 憶ức 識thức 誦tụng 習tập 。 三tam 世thế 等đẳng 境cảnh 浮phù 動động 昏hôn 擾nhiễu 之chi 念niệm 也dã 然nhiên 本bổn 性tánh 圓viên 明minh 寂tịch 湛trạm 一nhất 為vi 根căn 塵trần 所sở 偶ngẫu 遂toại 起khởi 種chủng 種chủng 分phân 別biệt 。 汩# 昏hôn 失thất 於ư 圓viên 明minh 擾nhiễu 動động 失thất 於ư 寂tịch 湛trạm 織chức 成thành 煩phiền 惱não 濁trược 性tánh 發phát 知tri 見kiến 。 者giả 性tánh 體thể 也dã 謂vị 想tưởng 隂# 即tức 六lục 種chủng 識thức 心tâm 此thử 識thức 體thể 性tánh 發phát 於ư 六lục 根căn 容dung 現hiện 六lục 塵trần 。 者giả 容dung 乃nãi 六lục 識thức 之chi 相tướng 謂vị 聲thanh 來lai 分phân 別biệt 聲thanh 色sắc 來lai 分phân 別biệt 色sắc 如như 鏡kính 現hiện 相tướng 若nhược 離ly 前tiền 塵trần 。 則tắc 無vô 分phân 別biệt 。 心tâm 可khả 得đắc 此thử 二nhị 句cú 明minh 識thức 體thể 相tướng 因nhân 根căn 塵trần 有hữu 下hạ 二nhị 句cú 明minh 離ly 根căn 塵trần 則tắc 無vô 識thức 體thể 相tướng 則tắc 知tri 此thử 識thức 乃nãi 根căn 塵trần 雜tạp 成thành 不bất 能năng 分phân 離ly 是thị 謂vị 相tương 織chức 妄vọng 成thành 。 長trường/trưởng 水thủy 曰viết 憶ức 過quá 去khứ 境cảnh 識thức 現hiện 在tại 境cảnh 誦tụng 未vị 來lai 境cảnh 正chánh 脉mạch 曰viết 現hiện 在tại 五ngũ 塵trần 過quá 未vị 法pháp 塵trần 。

○# 四tứ 眾chúng 生sanh 濁trược 。

又hựu 汝nhữ 朝triêu 夕tịch 。 生sanh 滅diệt 不bất 停đình 。 即tức 行hành 隂# 知tri 見kiến 每mỗi 欲dục 。 留lưu 於ư 世thế 間gian 。 業nghiệp 運vận 每mỗi 常thường 。 遷thiên 於ư 國quốc 土độ 。 正chánh 示thị 濁trược 體thể 相tướng 織chức 妄vọng 成thành (# 承thừa 上thượng 知tri 見kiến 業nghiệp 力lực 相tương 織chức 妄vọng 成thành 。 生sanh 滅diệt 是thị 第đệ 四tứ 重trọng 。 名danh 眾chúng 生sanh 濁trược 。

此thử 第đệ 四tứ 重trọng/trùng 眾chúng 生sanh 濁trược 差sai 別biệt 之chi 相tướng 。 也dã 此thử 濁trược 即tức 行hành 隂# 念niệm 念niệm 遷thiên 流lưu 。 生sanh 滅diệt 不bất 停đình 。 之chi 性tánh 然nhiên 寂tịch 常thường 妙diệu 性tánh 本bổn 無vô 生sanh 死tử 流lưu 轉chuyển 一nhất 為vi 內nội 外ngoại 四tứ 大đại 所sở 纏triền 遂toại 妄vọng 見kiến 有hữu 生sanh 有hữu 滅diệt 。 被bị 生sanh 死tử 漂phiêu 流lưu 。 無vô 自tự 由do 分phần/phân 故cố 名danh 眾chúng 生sanh 濁trược 。 故cố 行hành 隂# 未vị 盡tận 見kiến 同đồng 生sanh 基cơ 。 猶do 如như 野dã 馬mã 。 熠dập 熠dập 清thanh 擾nhiễu 。 為vi 浮phù 根căn 塵trần 。 究cứu 竟cánh 樞xu 穴huyệt 。 行hành 隂# 一nhất 盡tận 諸chư 世thế 間gian 。 性tánh 幽u 清thanh 擾nhiễu 動động 。 同đồng 分phần 生sanh 機cơ 。 倐thúc 然nhiên 隳huy 裂liệt 沉trầm 細tế 綱cương 紐nữu 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 酬thù 業nghiệp 深thâm 脉mạch 感cảm 應ứng 懸huyền 絕tuyệt 。 是thị 則tắc 由do 行hành 起khởi 業nghiệp 行hành 盡tận 則tắc 業nghiệp 無vô 所sở 依y 故cố 。 不bất 能năng 遷thiên 也dã 正chánh 脉mạch 曰viết 知tri 見kiến 欲dục 留lưu 者giả 生sanh 從tùng 順thuận 習tập 。 而nhi 凢# 夫phu 無vô 不bất 貪tham 生sanh 也dã 業nghiệp 運vận 常thường 遷thiên 者giả 死tử 從tùng 變biến 流lưu 。 而nhi 凢# 夫phu 無vô 自tự 由do 分phần/phân 也dã 。

○# 五ngũ 命mạng 濁trược 。

汝nhữ 等đẳng 見kiến 聞văn 。 即tức 識thức 隂# 元nguyên 無vô 異dị 性tánh 。 本bổn 無vô 差sai 別biệt 。 之chi 性tánh 眾chúng 塵trần 隔cách 越việt 。 無vô 狀trạng 異dị 生sanh 。 示thị 和hòa 合hợp 之chi 由do 性tánh 中trung 相tương 知tri 。 元nguyên 無vô 異dị 性tánh 。 用dụng 中trung 相tương 背bội 。 眾chúng 塵trần 隔cách 起khởi )# 同đồng 異dị 失thất 凖# (# 結kết 上thượng 二nhị 句cú 相tương 織chức 妄vọng 成thành 。 承thừa 上thượng 同đồng 異dị 失thất 凖# 是thị 第đệ 五ngũ 重trọng 。 名danh 為vi 命mạng 濁trược 。

此thử 第đệ 五ngũ 重trọng/trùng 命mạng 濁trược 差sai 別biệt 之chi 相tướng 。 也dã 此thử 濁trược 依y 於ư 識thức 隂# 生sanh 滅diệt 與dữ 不bất 生sanh 滅diệt 。 和hòa 合hợp 同đồng 異dị 失thất 凖# 渾hồn 濁trược 圓viên 湛trạm 之chi 性tánh 而nhi 為vi 十thập 二nhị 類loại 生sanh 。 受thọ 命mạng 元nguyên 由do 。 故cố 曰viết 命mạng 濁trược 此thử 識thức 隂# 未vị 破phá 觀quán 由do 執chấp 元nguyên 。 諸chư 類loại 不bất 召triệu 。 精tinh 色sắc 不bất 沉trầm 。 發phát 現hiện 幽u 秘bí 。 識thức 隂# 一nhất 破phá 即tức 消tiêu 磨ma 六lục 門môn 。 合hợp 開khai 成thành 就tựu 。 見kiến 聞văn 通thông 鄰lân 。 互hỗ 用dụng 清thanh 淨tịnh 。 則tắc 無vô 同đồng 異dị 失thất 凖# 之chi 濁trược 也dã 問vấn 此thử 與dữ 第đệ 二nhị 見kiến 濁trược 何hà 別biệt 曰viết 前tiền 約ước 色sắc 壅ủng 見kiến 聞văn 成thành 身thân 相tướng 遂toại 起khởi 我ngã 人nhân 等đẳng 見kiến 為vi 諸chư 見kiến 根căn 故cố 名danh 見kiến 濁trược 此thử 約ước 色sắc 隔cách 見kiến 聞văn 圓viên 湛trạm 性tánh 為vi 生sanh 死tử 根căn 故cố 名danh 命mạng 濁trược 前tiền 是thị 六lục 七thất 二nhị 識thức 分phần/phân 劑tề 此thử 是thị 八bát 識thức 分phần/phân 劑tề 故cố 不bất 相tương 同đồng 此thử 五ngũ 濁trược 皆giai 是thị 生sanh 滅diệt 法pháp 。 濁trược 於ư 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 初sơ 為vi 疎sơ 相tương/tướng 分phần/phân 所sở 拘câu 則tắc 被bị 世thế 數số 渾hồn 於ư 自tự 性tánh 為vi 劫kiếp 濁trược 失thất 於ư 真chân 樂nhạo/nhạc/lạc 次thứ 為vi 親thân 相tương/tướng 分phần/phân 所sở 拘câu 則tắc 被bị 身thân 見kiến 等đẳng 渾hồn 於ư 自tự 性tánh 為vi 見kiến 濁trược 再tái 為vi 內nội 外ngoại 根căn 境cảnh 所sở 拘câu 則tắc 被bị 分phân 別biệt 緣duyên 影ảnh 渾hồn 於ư 自tự 性tánh 為vi 煩phiền 惱não 濁trược 此thử 二nhị 濁trược 失thất 於ư 真chân 淨tịnh 復phục 為vi 流lưu 注chú 相tương/tướng 二nhị 種chủng 生sanh 滅diệt 所sở 拘câu 則tắc 被bị 生sanh 死tử 流lưu 轉chuyển 。 渾hồn 於ư 自tự 性tánh 為vi 眾chúng 生sanh 濁trược 失thất 於ư 真chân 常thường 又hựu 為vi 六lục 根căn 隔cách 越việt 所sở 拘câu 則tắc 被bị 同đồng 異dị 渾hồn 於ư 自tự 性tánh 為vi 命mạng 濁trược 此thử 命mạng 根căn 即tức 妄vọng 我ngã 失thất 於ư 真chân 我ngã 又hựu 劫kiếp 濁trược 失thất 於ư 本bổn 明minh 見kiến 濁trược 失thất 於ư 本bổn 淨tịnh 煩phiền 惱não 濁trược 失thất 於ư 本bổn 寂tịch 眾chúng 生sanh 濁trược 失thất 於ư 本bổn 常thường 命mạng 濁trược 失thất 於ư 本bổn 圓viên 正chánh 脉mạch 曰viết 前tiền 四tứ 相tương/tướng 則tắc 內nội 外ngoại 通thông 一nhất 渾hồn 濁trược 而nhi 全toàn 失thất 湛trạm 義nghĩa 眾chúng 塵trần 結kết 滯trệ 六lục 根căn 不bất 復phục 通thông 融dung 約ước 此thử 一nhất 相tương/tướng 則tắc 全toàn 失thất 圓viên 義nghĩa 上thượng 示thị 生sanh 滅diệt 性tánh 與dữ 不bất 生sanh 滅diệt 。 和hòa 合hợp 成thành 五ngũ 疊điệp 渾hồn 濁trược 已dĩ 竟cánh 。

○# 四tứ 令linh 去khứ 生sanh 滅diệt 依y 不bất 生sanh 滅diệt 。 為vi 因nhân 分phần/phân 三tam 初sơ 法pháp 二nhị 喻dụ 三tam 結kết 。

○# 初sơ 法pháp 。

阿A 難Nan 汝nhữ 今kim 欲dục 令linh 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 濁trược 遠viễn 契khế 如Như 來Lai 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 純thuần 淨tịnh 此thử 說thuyết 明minh 阿A 難Nan 所sở 欲dục 事sự 應ưng 當đương 先tiên 擇trạch 。 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 即tức 見kiến 聞văn 中trung 粘niêm 妄vọng 生sanh 滅diệt 依y 不bất 生sanh 滅diệt 。 圓viên 湛trạm 性tánh 成thành 。 即tức 見kiến 聞văn 中trung 不bất 變biến 自tự 性tánh 此thử 就tựu 阿A 難Nan 所sở 欲dục 事sự 指chỉ 出xuất 應ưng 如như 是thị 决# 擇trạch 以dĩ 湛trạm 旋toàn 其kỳ 。 虛hư 妄vọng 滅diệt 生sanh 。 伏phục 還hoàn 元nguyên 覺giác 。 得đắc 元nguyên 明minh 覺giác 。 無vô 生sanh 滅diệt 性tánh 。 為vi 因Nhân 地Địa 心tâm 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 然nhiên 後hậu 圓viên 成thành 。 果quả 地địa 脩tu (# 脩tu 菩Bồ 提Đề 行hành )# 證chứng 。 證chứng 菩Bồ 提Đề 果Quả 。

此thử 示thị 阿A 難Nan 於ư 生sanh 滅diệt 不bất 生sanh 滅diệt 和hòa 合hợp 見kiến 聞văn 濁trược 相tương/tướng 中trung 擇trạch 出xuất 生sanh 滅diệt 與dữ 不bất 生sanh 滅diệt 。 二nhị 性tánh 分phân 明minh 應ưng 棄khí 生sanh 滅diệt 守thủ 不bất 生sanh 滅diệt 返phản 妄vọng 歸quy 真chân 得đắc 真chân 本bổn 覺giác 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 為vi 因Nhân 地Địa 心tâm 。 方phương 能năng 遠viễn 契khế 不bất 生sanh 滅diệt 果quả 也dã 阿A 難Nan 下hạ 牒điệp 阿A 難Nan 本bổn 欲dục 以dĩ 證chứng 所sở 欲dục 之chi 事sự 如như 此thử 遠viễn 大đại 即tức 前tiền 云vân 畢tất 獲hoạch 如Như 來Lai 。 無vô 餘dư 湼# 槃bàn 本bổn 發phát 心tâm 路lộ 。 是thị 也dã 應ưng 當đương 下hạ 就tựu 因nhân 阿A 難Nan 所sở 欲dục 究cứu 竟cánh 無vô 餘dư 。 湼# 槃bàn 一nhất 大đại 事sự 應ưng 於ư 見kiến 聞văn 中trung 揀giản 去khứ 四tứ 纏triền 生sanh 滅diệt 根căn 本bổn 依y 於ư 圓viên 湛trạm 性tánh 成thành 。 了liễu 知tri 真chân 妄vọng 去khứ 取thủ 不bất 謬mậu 乃nãi 可khả 發phát 心tâm 此thử 方phương 於ư 見kiến 聞văn 分phần/phân 出xuất 真chân 妄vọng 二nhị 性tánh 下hạ 方phương 指chỉ 示thị 旋toàn 元nguyên 之chi 法pháp 湛trạm 即tức 圓viên 湛trạm 性tánh 成thành 。 之chi 湛trạm 於ư 見kiến 聞văn 中trung 既ký 擇trạch 去khứ 一nhất 分phần/phân 生sanh 滅diệt 濁trược 妄vọng 根căn 本bổn 以dĩ 見kiến 聞văn 本bổn 自tự 湛trạm 性tánh 莫mạc 去khứ 分phân 別biệt 塵trần 境cảnh 但đãn 旋toàn 流lưu 自tự 返phản 流lưu 性tánh 自tự 澄trừng 故cố 曰viết 旋toàn 其kỳ 虛hư 妄vọng 滅diệt 生sanh 。 虛hư 妄vọng 者giả 謂vị 見kiến 聞văn 本bổn 元nguyên 實thật 無vô 生sanh 滅diệt 。 因nhân 四tứ 纏triền 所sở 渾hồn 似tự 有hữu 生sanh 滅diệt 根căn 塵trần 一nhất 淨tịnh 本bổn 自tự 圓viên 成thành 何hà 曾tằng 生sanh 滅diệt 故cố 曰viết 虛hư 妄vọng 還hoàn 歸quy 也dã 上thượng 旋toàn 字tự 是thị 脫thoát 粘niêm 內nội 返phản 不bất 與dữ 虛hư 妄vọng 相tương 接tiếp 是thị 最tối 初sơ 下hạ 手thủ 工công 夫phu 此thử 還hoàn 字tự 是thị 因nhân 返phản 流lưu 得đắc 歸quy 至chí 於ư 本bổn 源nguyên 故cố 曰viết 復phục 還hoàn 元nguyên 覺giác 是thị 深thâm 入nhập 歸quy 元nguyên 工công 夫phu 下hạ 三tam 句cú 即tức 承thừa 元nguyên 覺giác 二nhị 字tự 以dĩ 成thành 因Nhân 地Địa 心tâm 末mạt 二nhị 句cú 又hựu 承thừa 上thượng 不bất 生sanh 滅diệt 因nhân 方phương 能năng 圓viên 成thành 不bất 生sanh 滅diệt 。 果quả 也dã 是thị 究cứu 竟cánh 修tu 證chứng 此thử 應ưng 上thượng 若nhược 以dĩ 生sanh 滅diệt 心tâm 。 為vi 本bổn 脩tu 因nhân 而nhi 求cầu 佛Phật 乘Thừa 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 此thử 以dĩ 不bất 生sanh 滅diệt 因nhân 圓viên 成thành 不bất 生sanh 滅diệt 。 果quả 方phương 有hữu 是thị 處xứ 。

○# 二nhị 喻dụ 。

如như 澄trừng 濁trược 水thủy 。 喻dụ 旋toàn 見kiến 聞văn 等đẳng 濁trược 相tương/tướng )# 貯trữ 於ư 淨tịnh 噐# (# 喻dụ 以dĩ 奢Xa 摩Ma 他Tha 觀quán 。 照chiếu 之chi )# 淨tịnh 深thâm 不bất 動động (# 喻dụ 見kiến 聞văn 不bất 取thủ 境cảnh 沙sa 土thổ 自tự 沉trầm 。 喻dụ 四tứ 纏triền 妄vọng 本bổn 自tự 寂tịch 除trừ 事sự 障chướng 清thanh 水thủy 現hiện 前tiền 。 喻dụ 分phần/phân 證chứng 四tứ 德đức 名danh 為vi 初Sơ 伏Phục 客Khách 塵Trần 煩Phiền 惱Não 。 此thử 以dĩ 法pháp 結kết 成thành 漸tiệm 次thứ 初sơ 伏phục 客khách 塵trần 等đẳng 合hợp 沙sa 土thổ 自tự 沉trầm 。 去khứ 泥nê 純thuần 水thủy 。 喻dụ 以dĩ 三Tam 摩Ma 鉢Bát 提Đề 。 觀quán 照chiếu 之chi 除trừ 理lý 障chướng 名danh 為vi 永Vĩnh 斷Đoạn 根Căn 本Bổn 無Vô 明Minh 。 此thử 以dĩ 法pháp 結kết 成thành 五ngũ 住trụ 究cứu 盡tận )# 。

此thử 以dĩ 澄trừng 濁trược 水thủy 次thứ 第đệ 作tác 法pháp 喻dụ 旋toàn 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 觀quán 行hành 漸tiệm 次thứ 方phương 便tiện 。 也dã 如như 澄trừng 濁trược 水thủy 。 二nhị 句cú 喻dụ 旋toàn 妄vọng 歸quy 真chân 作tác 法pháp 先tiên 用dụng 空không 觀quán 淨tịnh 深thâm 不bất 動động 一nhất 句cú 正chánh 是thị 綿miên 密mật 工công 夫phu 總tổng 是thị 不bất 分phân 別biệt 而nhi 已dĩ 沙sa 土thổ 自tự 沉trầm 。 二nhị 句cú 喻dụ 生sanh 滅diệt 不bất 生sanh 滅diệt 各các 旋toàn 不bất 相tương 織chức 名danh 為vi 初sơ 伏phục 二nhị 句cú 是thị 以dĩ 法pháp 結kết 名danh 此thử 是thị 漸tiệm 次thứ 伏phục 惑hoặc 境cảnh 相tướng 去khứ 泥nê 純thuần 水thủy 。 一nhất 句cú 分phần/phân 劑tề 是thị 永vĩnh 斷đoạn 根căn 本bổn 無vô 明minh 境cảnh 相tướng 如như 此thử 檇# 李# 曰viết 客khách 塵trần 煩phiền 惱não 。 諸chư 經kinh 論luận 皆giai 說thuyết 煩phiền 惱não 障chướng 事sự 障chướng 等đẳng 天thiên 台thai 目mục 為vi 界giới 內nội 見kiến 思tư 根căn 本bổn 無vô 明minh 諸chư 經kinh 論luận 皆giai 說thuyết 為vi 所sở 知tri 障chướng 智trí 障chướng 等đẳng 天thiên 台thai 目mục 為vi 界giới 外ngoại 見kiến 思tư 。

○# 三tam 結kết 。

明minh 相tướng 精tinh 純thuần 。 承thừa 上thượng 純thuần 水thủy 一nhất 切thiết 變biến 現hiện 。 現hiện 依y 正chánh 等đẳng 相tương/tướng 不bất 為vị 煩phiền 惱não 。 皆giai 合hợp 湼# 槃bàn 。 清thanh 淨tịnh 妙diệu 德đức 。

此thử 以dĩ 法pháp 合hợp 喻dụ 結kết 成thành 以dĩ 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 為vi 因Nhân 地Địa 心tâm 。 然nhiên 後hậu 圓viên 成thành 。 果quả 地địa 脩tu 證chứng 之chi 義nghĩa 也dã 明minh 相tướng 精tinh 純thuần 。 合hợp 去khứ 泥nê 純thuần 水thủy 。 即tức 去khứ 生sanh 滅diệt 全toàn 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 一nhất 切thiết 變biến 現hiện 。 不bất 為vị 煩phiền 惱não 。 者giả 合hợp 純thuần 水thủy 隨tùy 時thời 擾nhiễu 動động 不bất 復phục 渾hồn 濁trược 即tức 現hiện 依y 現hiện 正chánh 逆nghịch 順thuận 自tự 在tại 不bất 為vị 煩phiền 惱não 。 皆giai 合hợp 湼# 槃bàn 等đẳng 者giả 根căn 上thượng 句cú 不bất 為vị 煩phiền 惱não 。 應ưng 云vân 皆giai 合hợp 菩Bồ 提Đề 今kim 云vân 湼# 槃bàn 上thượng 句cú 亦diệc 應ưng 云vân 不bất 為vi 生sanh 死tử 是thị 則tắc 文văn 法pháp 錯thác 縱túng/tung 互hỗ 出xuất 此thử 五ngũ 句cú 總tổng 成thành 上thượng 遠viễn 契khế 如Như 來Lai 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 二nhị 句cú 之chi 義nghĩa 蓋cái 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 生sanh 滅diệt 與dữ 不bất 生sanh 滅diệt 。 和hòa 合hợp 渾hồn 濁trược 難nạn/nan 分phần/phân 以dĩ 三tam 觀quán 妙diệu 力lực 旋toàn 之chi 返phản 之chi 澄trừng 之chi 湛trạm 之chi 生sanh 滅diệt 不bất 生sanh 滅diệt 不bất 相tương 妄vọng 織chức 各các 旋toàn 自tự 體thể 生sanh 滅diệt 旋toàn 歸quy 根căn 本bổn 無vô 明minh 不bất 生sanh 滅diệt 旋toàn 歸quy 元nguyên 覺giác 自tự 性tánh 此thử 際tế 雖tuy 見kiến 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 根căn 本bổn 無vô 明minh 全toàn 在tại 故cố 不bất 能năng 涉thiệp 事sự 但đãn 名danh 有hữu 餘dư 湼# 槃bàn 直trực 須tu 五ngũ 住trụ 究cứu 盡tận 二nhị 生sanh 永vĩnh 亡vong 三tam 諦đế 一nhất 心tâm 二nhị 邊biên 無vô 礙ngại 方phương 是thị 究cứu 竟cánh 覺giác 無vô 住trụ 大đại 湼# 槃bàn 又hựu 明minh 相tướng 精tinh 純thuần 。 等đẳng 五ngũ 句cú 有hữu 因nhân 果quả 二nhị 義nghĩa 以dĩ 明minh 精tinh 純thuần 正chánh 是thị 復phục 還hoàn 元nguyên 覺giác 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 為vi 因Nhân 地Địa 心tâm 。 依y 此thử 脩tu 為vi 一nhất 切thiết 萬vạn 行hạnh 。 皆giai 是thị 無vô 漏lậu 故cố 曰viết 一nhất 切thiết 變biến 現hiện 。 不bất 為vị 煩phiền 惱não 。 等đẳng 此thử 即tức 因nhân 義nghĩa 又hựu 以dĩ 明minh 相tướng 精tinh 純thuần 。 為vi 究cứu 竟cánh 果quả 地địa 覺giác 有hữu 不bất 思tư 議nghị 妙diệu 用dụng 故cố 曰viết 一nhất 切thiết 變biến 現hiện 。 不bất 為vị 煩phiền 惱não 。 等đẳng 此thử 即tức 果quả 德đức 葢# 依y 此thử 真chân 心tâm 為vi 因nhân 是thị 真chân 因nhân 依y 此thử 真chân 心tâm 證chứng 果Quả 是thị 真chân 果quả 是thị 則tắc 明minh 相tướng 精tinh 純thuần 。 是thị 因nhân 果quả 始thỉ 終chung 一nhất 相tương/tướng 故cố 也dã 問vấn 初sơ 卷quyển 標tiêu 二nhị 種chủng 根căn 本bổn 。 與dữ 此thử 中trung 生sanh 滅diệt 不bất 生sanh 滅diệt 何hà 別biệt 曰viết 總tổng 是thị 一nhất 義nghĩa 但đãn 前tiền 依y 根căn 識thức 究cứu 生sanh 滅diệt 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 言ngôn 雖tuy 淺thiển 意ý 亦diệc 深thâm 此thử 就tựu 根căn 中trung 真chân 妄vọng 二nhị 性tánh 究cứu 生sanh 滅diệt 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 義nghĩa 實thật 窮cùng 源nguyên 意ý 該cai 流lưu 。

○# 二nhị 釋thích 第đệ 二nhị 義nghĩa 以dĩ 知tri 煩phiền 惱não 根căn 為vi 降hàng 伏phục 處xứ 分phần/phân 四tứ 初sơ 標tiêu 欲dục 棄khí 有hữu 結kết 要yếu 知tri 結kết 根căn 二nhị 令linh 徧biến 觀quán 觧# 結kết 亦diệc 先tiên 知tri 處xứ 三tam 正chánh 示thị 六lục 根căn 為vi 觧# 結kết 之chi 因nhân 四tứ 令linh 觧# 除trừ 結kết 根căn 當đương 選tuyển 圓viên 根căn 。

○# 初sơ 標tiêu 欲dục 棄khí 有hữu 結kết 要yếu 知tri 結kết 根căn 。

第đệ 二nhị 義nghĩa 者giả 。 牒điệp 標tiêu 汝nhữ 等đẳng 必tất 欲dục 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 即tức 二nhị 義nghĩa 總tổng 相tương/tướng 於ư 菩Bồ 薩Tát 乘Thừa 。 生sanh 大đại 勇dũng 猛mãnh 。 即tức 前tiền 脩tu 菩Bồ 薩Tát 乘Thừa 入nhập 佛Phật 知tri 見kiến 。 屬thuộc 脩tu )# 决# 定định 棄khí 捐quyên 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 即tức 前tiền 捐quyên 捨xả 聲Thanh 聞Văn 。 屬thuộc 斷đoạn 此thử 牒điệp 阿A 難Nan 所sở 欲dục 即tức 菩Bồ 薩Tát 心tâm 。 應ưng 當đương 審thẩm 詳tường 。 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 此thử 是thị 第đệ 二nhị 。 義nghĩa 的đích 句cú 此thử 無vô 始thỉ 來lai 。 發phát 業nghiệp 潤nhuận 生sanh 。 誰thùy 作tác 誰thùy 受thọ 。 此thử 三tam 句cú 即tức 上thượng 審thẩm 詳tường 二nhị 字tự 教giáo 令linh 如như 是thị 審thẩm 詳tường 故cố 阿A 難Nan 汝nhữ 脩tu 菩Bồ 提Đề 牒điệp 欲dục 若nhược 不bất 審thẩm 觀quán 。 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 若nhược 不bất 二nhị 字tự 當đương 上thượng 應ưng 當đương 二nhị 字tự 則tắc 不bất 能năng 知tri 。 虛hư 妄vọng 根căn 塵trần 。 何hà 處xứ 顛điên 倒đảo 。 根căn 上thượng 不bất 審thẩm 觀quán 决# 不bất 知tri 處xứ 尚thượng 不bất 知tri 。 不bất 知tri 非phi 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 云vân 何hà 降hàng 伏phục 。 取thủ 如Như 來Lai 位vị 。 此thử 返phản 結kết 以dĩ 成thành 正chánh 義nghĩa 要yếu 先tiên 知tri 處xứ 方phương 能năng 斷đoạn 故cố )# 。

此thử 標tiêu 初sơ 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 第đệ 二nhị 義nghĩa 欲dục 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 先tiên 當đương 知tri 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 所sở 在tại 然nhiên 後hậu 方phương 能năng 討thảo 除trừ 也dã 第đệ 二nhị 義nghĩa 下hạ 牒điệp 標tiêu 菩Bồ 提Đề 心tâm 總tổng 相tương 應ứng 當đương 下hạ 正chánh 明minh 第đệ 二nhị 義nghĩa 阿A 難Nan 下hạ 是thị 返phản 明minh 葢# 二nhị 義nghĩa 通thông 一nhất 菩Bồ 提Đề 心tâm 脩tu 真chân 即tức 斷đoạn 妄vọng 斷đoạn 妄vọng 即tức 脩tu 真chân 唯duy 恐khủng 真chân 妄vọng 不bất 分phân 錯thác 亂loạn 脩tu 習tập 故cố 列liệt 為vi 二nhị 義nghĩa 開khai 示thị 前tiền 一nhất 義nghĩa 是thị 脩tu 真chân 恐khủng 錯thác 脩tu 生sanh 滅diệt 性tánh 故cố 。 令linh 審thẩm 觀quán 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 為vi 因Nhân 地Địa 心tâm 。 然nhiên 後hậu 圓viên 成thành 。 果quả 地địa 脩tu 證chứng 此thử 是thị 斷đoạn 妄vọng 恐khủng 悞ngộ 失thất 圓viên 湛trạm 心tâm 體thể 故cố 令linh 審thẩm 詳tường 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 既ký 知tri 根căn 本bổn 然nhiên 後hậu 方phương 能năng 降hàng 伏phục 取thủ 如Như 來Lai 位vị 。 又hựu 前tiền 言ngôn 生sanh 滅diệt 性tánh 即tức 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 此thử 言ngôn 煩phiền 惱não 即tức 生sanh 滅diệt 性tánh 未vị 有hữu 生sanh 滅diệt 而nhi 非phi 煩phiền 惱não 未vị 有hữu 煩phiền 惱não 而nhi 非phi 生sanh 滅diệt 是thị 因nhân 果quả 心tâm 境cảnh 前tiền 後hậu 互hỗ 出xuất 耳nhĩ 煩phiền 惱não 即tức 六lục 識thức 王vương 所sở 根căn 本bổn 即tức 六lục 根căn 發phát 即tức 起khởi 也dã 造tạo 也dã 發phát 業nghiệp 是thị 集Tập 諦Đế 潤nhuận 生sanh 是thị 苦Khổ 諦Đế 誰thùy 作tác 審thẩm 上thượng 發phát 業nghiệp 是thị 誰thùy 誰thùy 受thọ 審thẩm 上thượng 潤nhuận 生sanh 是thị 誰thùy 總tổng 之chi 業nghiệp 由do 六lục 識thức 識thức 由do 六lục 根căn 攝nhiếp 末mạt 皈quy 本bổn 是thị 六lục 根căn 自tự 作tác 自tự 受thọ 。 正chánh 脉mạch 曰viết 菩Bồ 提Đề 心tâm 即tức 直trực 深thâm 大đại 悲bi 三tam 心tâm 菩Bồ 薩Tát 乘Thừa 即tức 一nhất 佛Phật 乘thừa 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 即tức 權quyền 小tiểu 舊cựu 脩tu 之chi 行hành 煩phiền 惱não 者giả 按án 唯duy 識thức 局cục 於ư 心tâm 所sở 徧biến 於ư 惡ác 法pháp 根căn 隨tùy 二nhị 十thập 六lục 數số 而nhi 已dĩ 此thử 則tắc 不bất 然nhiên 。 應ưng 如như 起khởi 信tín 並tịnh 該cai 界giới 內nội 善thiện 惡ác 無vô 記ký 及cập 權quyền 小tiểu 諸chư 愚ngu 以dĩ 其kỳ 俱câu 為vi 二nhị 死tử 深thâm 源nguyên 故cố 均quân 名danh 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 暗ám 指chỉ 六lục 根căn 。

○# 二nhị 令linh 徧biến 觀quán 觧# 結kết 亦diệc 先tiên 知tri 處xứ 。

阿A 難Nan 汝nhữ 觀quán 世thế 間gian 。 觧# 結kết 之chi 人nhân 不bất 見kiến 所sở 結kết 。 例lệ 六lục 根căn 結kết 處xứ )# 云vân 何hà 知tri 觧# (# 例lệ 入nhập 流lưu 亡vong 所sở 。 故cố 名danh 觧# 不bất 聞văn 虛hư 空không 。 前tiền 陳trần 有hữu 法pháp 被bị 汝nhữ 隳huy 裂liệt 。 後hậu 陳trần 宗tông 法pháp 何hà 以dĩ 故cố 。 空không 無vô 形hình 相tướng 。 因nhân )# 無vô 結kết 觧# 故cố (# 結kết )# 。

此thử 令linh 徧biến 觀quán 世thế 間gian 一nhất 切thiết 。 觧# 結kết 之chi 事sự 必tất 先tiên 知tri 結kết 處xứ 然nhiên 後hậu 方phương 能năng 知tri 觧# 以dĩ 例lệ 欲dục 降hàng 伏phục 煩phiền 惱não 。 必tất 先tiên 知tri 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 而nhi 後hậu 能năng 棄khí 也dã 阿A 難Nan 下hạ 以dĩ 明minh 不bất 見kiến 所sở 結kết 。 不bất 能năng 知tri 觧# 返phản 例lệ 欲dục 要yếu 棄khí 捐quyên 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 應ưng 當đương 審thẩm 詳tường 。 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 不bất 然nhiên 則tắc 不bất 能năng 也dã 此thử 以dĩ 有hữu 相tương/tướng 結kết 觧# 之chi 淺thiển 事sự 况# 無vô 相tướng 結kết 觧# 之chi 深thâm 致trí 不bất 聞văn 下hạ 示thị 無vô 可khả 結kết 觧# 之chi 事sự 謂vị 空không 無vô 形hình 相tướng 。 不bất 容dung 結kết 觧# 返phản 成thành 上thượng 但đãn 有hữu 形hình 可khả 結kết 即tức 應ưng 可khả 觧# 正chánh 脉mạch 曰viết 此thử 如như 以dĩ 繩thằng 作tác 結kết 雖tuy 諸chư 股cổ 共cộng 成thành 結kết 體thể 而nhi 的đích 實thật 所sở 結kết 之chi 處xứ 惟duy 在tại 一nhất 股cổ 若nhược 不bất 真chân 見kiến 而nhi 知tri 之chi 則tắc 終chung 不bất 能năng 觧# 。

○# 三tam 正chánh 示thị 六lục 根căn 為vi 結kết 觧# 之chi 因nhân 分phần/phân 二nhị 初sơ 總tổng 示thị 六lục 根căn 賊tặc 媒môi 二nhị 別biệt 明minh 六lục 根căn 力lực 用dụng 。

○# 初sơ 總tổng 示thị 六lục 根căn 賊tặc 媒môi 。

則tắc 汝nhữ 現hiện 前tiền 。 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 。 及cập 與dữ 身thân 心tâm 。 此thử 直trực 示thị 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 唯duy 此thử 六lục 根căn 六lục 為vi 賊tặc 媒môi 。 自tự 劫kiếp 家gia 寶bảo 。 前tiền 令linh 審thẩm 誰thùy 作tác 此thử 指chỉ 出xuất 能năng 作tác 之chi 者giả 由do 此thử 無vô 始thỉ 。 眾chúng 生sanh 世thế 界giới 。 生sanh 纏triền 縳truyện 故cố (# 與dữ 內nội 身thân 結kết )# 於ư 噐# 世thế 間gian 不bất 能năng 超siêu 越việt 。 與dữ 外ngoại 噐# 結kết 前tiền 令linh 審thẩm 誰thùy 受thọ 此thử 二nhị 報báo 指chỉ 出xuất 能năng 。 受thọ 之chi 者giả 。

此thử 指chỉ 示thị 六lục 根căn 實thật 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 根căn 本bổn 若nhược 除trừ 則tắc 煩phiền 惱não 賊tặc 不bất 待đãi 誅tru 而nhi 自tự 息tức 也dã 則tắc 汝nhữ 下hạ 示thị 六lục 根căn 即tức 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 是thị 生sanh 死tử 元nguyên 由do 即tức 命mạng 濁trược 屬thuộc 識thức 隂# 六lục 為vi 賊tặc 媒môi 。 二nhị 句cú 正chánh 明minh 過quá 咎cữu 賊tặc 指chỉ 煩phiền 惱não 媒môi 指chỉ 根căn 六lục 根căn 為vi 六lục 賊tặc 所sở 入nhập 之chi 處xứ 能năng 引dẫn 賊tặc 入nhập 家gia 故cố 名danh 賊tặc 媒môi 又hựu 賊tặc 即tức 煩phiền 惱não 濁trược 屬thuộc 想tưởng 隂# 由do 此thử 下hạ 眾chúng 生sanh 世thế 界giới 。 是thị 正chánh 報báo 即tức 攬lãm 四tứ 大đại 為vi 體thể 。 即tức 見kiến 濁trược 屬thuộc 受thọ 隂# 生sanh 纏triền 縳truyện 故cố 乃nãi 生sanh 死tử 流lưu 轉chuyển 。 即tức 眾chúng 生sanh 濁trược 屬thuộc 行hành 隂# 於ư 噐# 世thế 間gian 二nhị 句cú 即tức 劫kiếp 濁trược 屬thuộc 色sắc 隂# 雖tuy 次thứ 第đệ 不bất 同đồng 義nghĩa 必tất [且/八]# 焉yên 但đãn 麄# 細tế 前tiền 後hậu 互hỗ 出xuất 故cố 不bất 凖# 常thường 序tự 又hựu 永vĩnh 嘉gia 大đại 師sư 云vân 滅diệt 法Pháp 財tài 損tổn 功công 德đức 莫mạc 不bất 由do 斯tư 心tâm 意ý 識thức 。 此thử 心tâm 意ý 乃nãi 八bát 七thất 二nhị 識thức 即tức 屬thuộc 六lục 根căn 識thức 乃nãi 前tiền 六lục 識thức 即tức 煩phiền 惱não 此thử 根căn 識thức 並tịnh 言ngôn 或hoặc 通thông 指chỉ 為vi 賊tặc 或hoặc 根căn 媒môi 識thức 賊tặc 皆giai 為vi 家gia 寶bảo 之chi 害hại 白bạch 楊dương 順thuận 禪thiền 師sư 云vân 境cảnh 風phong 浩hạo 浩hạo 凋điêu 殘tàn 功công 德đức 之chi 林lâm 心tâm 火hỏa 燄diệm 燄diệm 焦tiêu 碎toái 菩Bồ 提Đề 之chi 種chủng 此thử 境cảnh 與dữ 心tâm 俱câu 能năng 劫kiếp 家gia 寶bảo 俱câu 為vi 賊tặc 心tâm 境cảnh 皆giai 由do 六lục 根căn 出xuất 入nhập 是thị 真chân 賊tặc 媒môi 家gia 寶bảo 即tức 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 無vô 量lượng 性tánh 德đức 妙diệu 用dụng 也dã 。

○# 二nhị 別biệt 示thị 六lục 根căn 力lực 用dụng 分phần/phân 二nhị 初sơ 徵trưng 明minh 六lục 用dụng 緣duyên 起khởi 二nhị 克khắc 定định 六lục 用dụng 優ưu 劣liệt 。

○# 初sơ 徵trưng 明minh 六lục 用dụng 緣duyên 起khởi 。

阿A 難Nan 云vân 何hà 名danh 為vi 眾chúng 。 生sanh 世thế 界giới (# 徵trưng 世thế 為vi 遷thiên 流lưu 。 界giới 為vi 方phương 位vị 。 分phần/phân 觧# 汝nhữ 自tự 當đương 知tri 。 令linh 自tự 照chiếu 明minh 東đông 西tây 南nam 北bắc 。 四tứ 正chánh 東đông 南nam 西tây 南nam 。 東đông 北bắc 西tây 北bắc 。 四tứ 隅ngung 上thượng 下hạ 。 為vi 界giới (# 令linh 知tri 界giới 之chi 分phần 劑tề 過quá 去khứ 未vị 來lai 現hiện 在tại 。 為vi 世thế (# 令linh 知tri 世thế 之chi 分phần 劑tề 方phương 位vị 有hữu 十thập 。 流lưu 數số 有hữu 三tam 。 結kết 明minh 方phương 世thế 數số 量lượng 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 織chức 妄vọng 相tương 成thành 。 心tâm 色sắc 相tướng 織chức 妄vọng 有hữu 其kỳ 形hình 身thân 中trung 貿mậu 遷thiên 。 無vô 形hình 則tắc 已dĩ 有hữu 形hình 則tắc 有hữu 貿mậu 遷thiên 世thế 界giới 相tương 涉thiệp 。 因nhân 有hữu 貿mậu 遷thiên 則tắc 有hữu 世thế 界giới 相tương 涉thiệp 此thử 四tứ 句cú 結kết 明minh 眾chúng 生sanh 世thế 界giới 。 之chi 名danh 而nhi 此thử 界giới 性tánh 。 設thiết 雖tuy 十thập 方phương 。 定định 位vị 可khả 明minh 。 牒điệp 界giới 本bổn 數số 世thế 間gian 只chỉ 目mục 東đông 西tây 南nam 北bắc 。 就tựu 世thế 間gian 界giới 數số 上thượng 下hạ 無vô 位vị 。 中trung 無vô 定định 方phương 。 伸thân 世thế 間gian 界giới 數số 唯duy 四tứ 所sở 以dĩ 四tứ 數số 必tất 明minh 。 此thử 必tất 字tự 照chiếu 上thượng 可khả 字tự 决# 不bất 易dị 與dữ 世thế 相tương 涉thiệp 。 三tam 四tứ 四tứ 三tam 。 宛uyển 轉chuyển 十thập 二nhị 。 此thử 四tứ 句cú 承thừa 上thượng 方phương 世thế 以dĩ 顯hiển 六lục 根căn 功công 用dụng 流lưu 變biến 三tam 疊điệp 。 一nhất 十thập 百bách 千thiên 。 此thử 承thừa 上thượng 相tương 涉thiệp 不bất 止chỉ 故cố 曰viết 流lưu 變biến 總tổng 括quát 始thỉ 終chung 。 六lục 根căn 之chi 中trung 。 各các 各các 功công 德đức 有hữu 千thiên 二nhị 百bách 。 以dĩ 方phương 世thế 相tương 涉thiệp 同đồng 故cố 六lục 根căn 用dụng 亦diệc 同đồng )# 。

此thử 徵trưng 明minh 眾chúng 生sanh 世thế 界giới 。 之chi 義nghĩa 以dĩ 彰chương 六lục 根căn 功công 用dụng 也dã 阿A 難Nan 下hạ 徵trưng 明minh 眾chúng 生sanh 世thế 界giới 。 之chi 義nghĩa 而nhi 此thử 下hạ 重trùng 復phục 克khắc 定định 方phương 世thế 之chi 數số 相tương 涉thiệp 流lưu 變biến 以dĩ 成thành 六lục 根căn 功công 用dụng 各các 有hữu 千thiên 二nhị 百bách 。 數số 葢# 圓viên 湛trạm 妙diệu 性tánh 法Pháp 界Giới 一nhất 相tướng 。 本bổn 無vô 南nam 北bắc 東đông 西tây 寂tịch 然nhiên 不bất 動động 。 何hà 有hữu 過quá 未vị 現hiện 在tại 只chỉ 因nhân 一nhất 念niệm 晦hối 昧muội 結kết 暗ám 成thành 色sắc 色sắc 雜tạp 妄vọng 想tưởng 。 想tưởng 相tướng 為vi 身thân 。 一nhất 有hữu 此thử 身thân 即tức 有hữu 時thời 數số 方phương 位vị 是thị 則tắc 世thế 數số 方phương 位vị 皆giai 依y 形hình 有hữu 故cố 以dĩ 身thân 為vi 世thế 界giới 此thử 身thân 是thị 眾chúng 緣duyên 和hòa 合hợp 而nhi 生sanh 。 故cố 名danh 眾chúng 生sanh 世thế 界giới 。 而nhi 眾chúng 生sanh 一nhất 生sanh 受thọ 用dụng 逆nghịch 順thuận 等đẳng 緣duyên 發phát 用dụng 智trí 愚ngu 等đẳng 力lực 皆giai 不bất 出xuất 世thế 界giới 之chi 數số 此thử 世thế 界giới 互hỗ 相tương 涉thiệp 入nhập 。 以dĩ 方phương 涉thiệp 世thế 每mỗi 世thế 皆giai 有hữu 四tứ 方phương 三tam 四tứ 成thành 十thập 二nhị 數số 以dĩ 世thế 涉thiệp 方phương 每mỗi 方phương 皆giai 有hữu 三tam 世thế 。 四tứ 三tam 亦diệc 成thành 十thập 二nhị 數số 故cố 曰viết 三tam 四tứ 四tứ 三tam 。 宛uyển 轉chuyển 十thập 二nhị 。 此thử 第đệ 一nhất 疊điệp 也dã 即tức 變biến 一nhất 身thân 成thành 十thập 二nhị 數số 第đệ 二nhị 疊điệp 變biến 十thập 成thành 百bách 即tức 將tương 十thập 二nhị 數số 一nhất 一nhất 流lưu 變biến 成thành 十thập 即tức 一nhất 百bách 二nhị 十thập 數số 第đệ 三tam 疊điệp 變biến 百bách 成thành 千thiên 即tức 將tương 百bách 二nhị 十thập 數số 一nhất 一nhất 又hựu 流lưu 變biến 成thành 十thập 即tức 成thành 一nhất 千thiên 二nhị 百bách 數số 此thử 就tựu 眾chúng 生sanh 一nhất 受thọ 身thân 即tức 墮đọa 世thế 界giới 內nội 此thử 世thế 界giới 本bổn 數số 如như 此thử 下hạ 克khắc 定định 優ưu 劣liệt 。 又hựu 就tựu 六lục 根căn 功công 用dụng 各các 有hữu 圓viên 缺khuyết 以dĩ 分phần/phân 多đa 少thiểu 耳nhĩ 正chánh 脉mạch 曰viết 世thế 屬thuộc 於ư 時thời 故cố 以dĩ 遷thiên 流lưu 不bất 住trụ 。 為vi 義nghĩa 界giới 屬thuộc 於ư 處xứ 故cố 以dĩ 方phương 位vị 定định 在tại 為vi 義nghĩa 則tắc 師sư 云vân 上thượng 下hạ 無vô 位vị 。 者giả 指chỉ 着trước 上thượng 下hạ 皆giai 是thị 四tứ 方phương 之chi 上thượng 下hạ 也dã 除trừ 此thử 別biệt 無vô 上thượng 下hạ 故cố 曰viết 無vô 位vị 中trung 無vô 定định 方phương 。 者giả 謂vị 四tứ 隅ngung 之chi 中trung 也dã 隅ngung 以dĩ 兩lưỡng 方phương 交giao 接tiếp 而nhi 得đắc 名danh 既ký 一nhất 隅ngung 而nhi 屬thuộc 兩lưỡng 方phương 故cố 曰viết 無vô 定định 方phương 也dã 流lưu 者giả 自tự 一nhất 重trọng/trùng 流lưu 至chí 三tam 重trọng/trùng 也dã 變biến 者giả 變biến 少thiểu 成thành 多đa 也dã 此thử 中trung 德đức 字tự 義nghĩa 當đương 活hoạt 看khán 乃nãi 是thị 用dụng 字tự 能năng 字tự 之chi 意ý 葢# 六lục 根căn 中trung 三tam 世thế 四tứ 方phương 。 即tức 唯duy 識thức 假giả 分phần/phân 位vị 法pháp 名danh 不bất 相tương 應ứng 。 行hành 全toàn 依y 根căn 中trung 色sắc 心tâm 而nhi 立lập 故cố 六lục 根căn 之chi 功công 用dụng 功công 能năng 皆giai 於ư 自tự 體thể 所sở [且/八]# 三tam 世thế 四tứ 方phương 。 無vô 不bất 圓viên 滿mãn 。 自tự 少thiểu 增tăng 多đa 顯hiển 其kỳ 滿mãn 數số 而nhi 已dĩ 。

○# 二nhị 克khắc 定định 六lục 用dụng 優ưu 劣liệt 分phần/phân 二nhị 初sơ 總tổng 令linh 克khắc 定định 二nhị 別biệt 示thị 圓viên 缺khuyết 。

○# 初sơ 總tổng 令linh 克khắc 定định 。

阿A 難Nan 汝nhữ 復phục 於ư 中trung 。 克khắc 定định 優ưu 劣liệt 。

此thử 命mạng 阿A 難Nan 於ư 六lục 根căn 自tự 己kỷ 審thẩm 詳tường 以dĩ 定định 優ưu 劣liệt 為vi 選tuyển 圓viên 通thông 之chi 伏phục 案án 也dã 。

○# 二nhị 別biệt 示thị 圓viên 缺khuyết 分phần/phân 六lục 初sơ 克khắc 定định 眼nhãn 根căn 二nhị 克khắc 定định 耳nhĩ 根căn 三tam 克khắc 定định 鼻tị 根căn 四tứ 克khắc 定định 舌thiệt 根căn 五ngũ 克khắc 定định 身thân 根căn 六lục 克khắc 定định 意ý 根căn 。

○# 初sơ 克khắc 定định 眼nhãn 根căn 。

如như 眼nhãn 觀quán 見kiến 。 後hậu 暗ám 前tiền 明minh 。 前tiền 方phương 全toàn 明minh 。 後hậu 方phương 全toàn 暗ám 。 左tả 右hữu 傍bàng 觀quan 三tam 分phân 之chi 二nhị 。 此thử 分phần/phân 眼nhãn 根căn 所sở 照chiếu 分phần/phân 劑tề )# 綂# 論luận 所sở 作tác 功công 德đức 。 不bất 全toàn 三tam 分phần 言ngôn 功công 。 一nhất 分phần 無vô 德đức 。 此thử 究cứu 眼nhãn 根căn 功công 德đức 。 不bất 全toàn 當đương 知tri 眼nhãn 。 唯duy 八bát 百bách 功công 德đức 。 此thử 克khắc 定định 是thị 劣liệt )# 。

此thử 以dĩ 眼nhãn 根căn 照chiếu 用dụng 缺khuyết 故cố 克khắc 定định 是thị 劣liệt 也dã 正chánh 觀quán 曰viết 三tam 分phần/phân 者giả 即tức 前tiền 一nhất 分phần/phân 後hậu 一nhất 分phần/phân 左tả 右hữu 一nhất 分phần/phân 也dã 每mỗi 一nhất 分phần/phân 四tứ 百bách 今kim 眼nhãn 根căn 於ư 三tam 分phần/phân 中trung 止chỉ 有hữu 前tiền 及cập 左tả 右hữu 二nhị 分phần 缺khuyết 後hậu 一nhất 分phần/phân 故cố 唯duy 有hữu 八bát 百bách 功công 德đức 也dã 。

○# 二nhị 克khắc 定định 耳nhĩ 根căn 。

如như 耳nhĩ 周chu 聼# 十thập 方phương 無vô 遺di 。 圓viên 動động 若nhược 邇nhĩ 遙diêu 。 靜tĩnh 無vô 邊biên 際tế 。 徧biến 此thử 究cứu 耳nhĩ 根căn 所sở 照chiếu 圓viên 滿mãn 當đương 知tri 耳nhĩ 根căn 圓viên 滿mãn 。 一nhất 千thiên 二nhị 百bách 功công 德đức 。 此thử 克khắc 定định 是thị 優ưu )# 。

此thử 以dĩ 耳nhĩ 根căn 照chiếu 用dụng 圓viên 滿mãn 克khắc 定định 是thị 優ưu 也dã 動động 靜tĩnh 俱câu 是thị 所sở 聞văn 之chi 境cảnh 有hữu 聲thanh 為vi 動động 無vô 聲thanh 為vi 靜tĩnh 聞văn 聲thanh 時thời 因nhân 聲thanh 有hữu 遠viễn 近cận 似tự 聞văn 有hữu 遠viễn 近cận 而nhi 聞văn 實thật 無vô 遠viễn 近cận 故cố 曰viết 若nhược 也dã 。

○# 三tam 克khắc 定định 鼻tị 根căn 。

如như 鼻tị 嗅khứu 聞văn 。 通thông 出xuất 入nhập 息tức 。 此thử 分phần/phân 鼻tị 根căn 照chiếu 用dụng 分phần/phân 劑tề 有hữu 出xuất 有hữu 入nhập 。 有hữu 二nhị 分phần 而nhi 缺khuyết 中trung 交giao (# 缺khuyết 一nhất 分phần/phân 驗nghiệm 於ư 鼻tị 根căn 。 三tam 分phần 闕khuyết 一nhất 。 此thử 括quát 鼻tị 根căn 功công 用dụng 缺khuyết 一nhất 當đương 知tri 鼻tị 唯duy 。 八bát 百bách 功công 德đức 。

此thử 以dĩ 出xuất 入nhập 中trung 交giao 三tam 分phần/phân 究cứu 鼻tị 功công 德đức 止chỉ 有hữu 出xuất 入nhập 二nhị 分phần 而nhi 中trung 交giao 一nhất 分phần/phân 無vô 用dụng 故cố 劣liệt 止chỉ 八bát 百bách 數số 也dã 闕khuyết 中trung 交giao 者giả 以dĩ 息tức 出xuất 時thời 無vô 入nhập 入nhập 時thời 無vô 出xuất 故cố 無vô 中trung 交giao 之chi 相tướng 溫ôn 陵lăng 曰viết 出xuất 能năng 取thủ 香hương 入nhập 能năng 聞văn 香hương 出xuất 入nhập 之chi 中trung 無vô 能năng 故cố 闕khuyết 中trung 交giao 。

○# 四tứ 克khắc 定định 舌thiệt 根căn 。

如như 舌thiệt 宣tuyên 揚dương 。 盡tận 諸chư 世thế 間gian 。 出xuất 世thế 間gian 智trí 。 智trí 無vô 盡tận 言ngôn 有hữu 方phương 分phân 。 言ngôn 偏thiên 理lý 無vô 窮cùng 盡tận 。 義nghĩa 圓viên 理lý 無vô 盡tận 此thử 究cứu 舌thiệt 根căn 殊thù 勝thắng 當đương 知tri 舌thiệt 根căn 圓viên 滿mãn 。 一nhất 千thiên 二nhị 百bách 功công 德đức 。

此thử 以dĩ 能năng 宣tuyên 揚dương 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 智trí 無vô 盡tận 以dĩ 究cứu 舌thiệt 根căn 功công 用dụng 殊thù 勝thắng 故cố 圓viên 滿mãn 千thiên 二nhị 百bách 數số 也dã 問vấn 宣tuyên 揚dương 理lý 智trí 有hữu 智trí 能năng 之chi 愚ngu 者giả 不bất 能năng 豈khởi 可khả 同đồng [且/八]# 千thiên 二nhị 百bách 功công 耶da 曰viết 此thử 據cứ 舌thiệt 根căn 本bổn [且/八]# 之chi 能năng 論luận 數số 若nhược 智trí 愚ngu 能năng 不bất 能năng 乃nãi 是thị 因nhân 果quả 差sai 別biệt 。 又hựu 在tại 別biệt 論luận 優ưu 劣liệt 若nhược 以dĩ 因nhân 果quả 差sai 別biệt 。 論luận 之chi 則tắc 優ưu 中trung 有hữu 劣liệt 劣liệt 中trung 有hữu 優ưu 又hựu 有hữu 種chủng 種chủng 。 優ưu 劣liệt 雖tuy 是thị 種chủng 種chủng 優ưu 劣liệt 皆giai 不bất 外ngoại 各các 根căn 本bổn 數số 如như 法Pháp 華hoa 六lục 根căn 清thanh 淨tịnh 。 皆giai 依y 六lục 根căn 本bổn 數số 以dĩ 論luận 功công 德đức 是thị 也dã 除trừ 圓viên 融dung 寶bảo 覺giác 無vô 論luận 矣hĩ 孤cô 山sơn 曰viết 取thủ 言ngôn 說thuyết 不bất 取thủ 嘗thường 味vị 若nhược 取thủ 嘗thường 味vị 則tắc 劣liệt 以dĩ 合hợp 中trung 知tri 故cố 。

○# 五ngũ 克khắc 定định 身thân 根căn 。

如như 身thân 覺giác 觸xúc 。 識thức 於ư 違vi 順thuận 。 合hợp 時thời 能năng 覺giác 。 離ly 中trung 不bất 知tri 。 此thử 究cứu 身thân 根căn 照chiếu 用dụng 分phần/phân 劑tề 離ly 一nhất 合hợp 雙song 。 驗nghiệm 於ư 身thân 根căn 。 三tam 分phần 闕khuyết 一nhất 。 此thử 括quát 身thân 根căn 功công 用dụng 唯duy 二nhị )# 當đương 知tri 身thân 惟duy 。 八bát 百bách 功công 德đức 。

此thử 以dĩ 合hợp [且/八]# 違vi 順thuận 二nhị 分phần 離ly 唯duy 一nhất 分phần/phân 究cứu 身thân 根căn 力lực 用dụng 合hợp 時thời 二nhị 分phần 能năng 覺giác 離ly 一nhất 分phần/phân 無vô 知tri 故cố 唯duy 二nhị 分phần 有hữu 功công 止chỉ 八bát 百bách 數số 也dã 離ly 一nhất 合hợp 雙song 。 者giả 離ly 一nhất 分phần/phân 合hợp 二nhị 分phần 今kim 闕khuyết 離ly 一nhất 分phần/phân 故cố 不bất 滿mãn 其kỳ 用dụng 。

○# 六lục 克khắc 定định 意ý 根căn 。

如như 意ý 默mặc 容dung 。 十thập 方phương 三tam 世thế 。 唯duy 依y 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 出xuất 世thế 間gian 法Pháp 。 依y 正chánh 兼kiêm 舉cử )# 唯duy 聖thánh 與dữ 凢# (# 唯duy 正chánh 無vô 不bất 包bao 容dung 。 盡tận 其kỳ 涯nhai 際tế 。 盡tận 十thập 方phương 三tam 世thế 。 之chi 量lượng 當đương 知tri 意ý 根căn 圓viên 滿mãn 。 一nhất 千thiên 二nhị 百bách 功công 德đức 。

此thử 以dĩ 意ý 根căn 所sở 思tư 圓viên 照chiếu 十thập 方phương 三tam 世thế 依y 正chánh 聖thánh 凢# 無vô 不bất 包bao 容dung 。 其kỳ 功công 能năng 勝thắng 大đại 圓viên 滿mãn 千thiên 二nhị 百bách 數số 也dã 聖thánh 凢# 無vô 不bất 包bao 容dung 。 者giả 如như 凢# 夫phu 雖tuy 未vị 階giai 聖thánh 位vị 聞văn 說thuyết 聖thánh 人nhân 事sự 想tưởng 相tương/tướng 聖thánh 人nhân 階giai 級cấp 智trí 行hành 光quang 明minh 相tướng 好hảo 。 國quốc 界giới 莊trang 嚴nghiêm 。 任nhậm 是thị 恆Hằng 河Hà 界giới 外ngoại 塵trần 點điểm 劫kiếp 前tiền 盡tận 於ư 未vị 來lai 。 一nhất 念niệm 如như 在tại 目mục 前tiền 。 是thị 也dã 正chánh 脉mạch 謂vị 默mặc 容dung 者giả 異dị 前tiền 宣tuyên 揚dương 也dã 彼bỉ 是thị 能năng 議nghị 此thử 是thị 能năng 思tư 此thử 六lục 根căn 優ưu 劣liệt 總tổng 是thị 六lục 根căn 功công 用dụng 六lục 根căn 功công 用dụng 總tổng 是thị 眾chúng 生sanh 世thế 界giới 。 眾chúng 生sanh 世thế 界giới 。 唯duy 是thị 六lục 根căn 自tự 則tắc 汝nhữ 現hiện 前tiền 。 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 等đẳng 。 至chí 此thử 一nhất 科khoa 通thông 是thị 開khai 示thị 六lục 根căn 為vi 結kết 觧# 之chi 因nhân 下hạ 文văn 種chủng 種chủng 發phát 明minh 。 結kết 觧# 妙diệu 旨chỉ 皆giai 不bất 越việt 此thử 上thượng 正chánh 示thị 六lục 根căn 為vi 結kết 觧# 之chi 因nhân 已dĩ 竟cánh 。

○# 四tứ 令linh 觧# 除trừ 根căn 結kết 當đương 選tuyển 圓viên 根căn 分phần/phân 二nhị 初sơ 明minh 觧# 從tùng 圓viên 根căn 勝thắng 不bất 圓viên 根căn 二nhị 明minh 一nhất 根căn 觧# 除trừ 六lục 根căn 觧# 脫thoát 。

○# 初sơ 明minh 觧# 從tùng 圓viên 根căn 勝thắng 不bất 圓viên 根căn 。

阿A 難Nan 汝nhữ 今kim 欲dục 逆nghịch 。 欲dục 是thị 智trí 逆nghịch 是thị 行hành 生sanh 死tử 欲dục 流lưu 。 生sanh 死tử 是thị 苦khổ 果quả 欲dục 流lưu 是thị 苦khổ 因nhân 返phản 窮cùng 流lưu 根căn 。 即tức 六lục 根căn 屬thuộc 識thức 隂# 至chí 不bất 生sanh 滅diệt 。 圓viên 湛trạm 妙diệu 性tánh 當đương 驗nghiệm 此thử 等đẳng 。 六lục 受thọ 用dụng 根căn 。 受thọ 用dụng 即tức 前tiền 功công 德đức 誰thùy 合hợp 誰thùy 離ly 。 誰thùy 深thâm 誰thùy 淺thiển 。 誰thùy 為vi 圓viên 通thông 。 誰thùy 不bất 圓viên 滿mãn 。 令linh 悟ngộ 圓viên 根căn 若nhược 能năng 於ư 此thử 。 指chỉ 六lục 根căn 悟ngộ 圓viên 通thông 根căn 。 逆nghịch 彼bỉ 無vô 始thỉ 。 織chức 妄vọng 業nghiệp 流lưu 。 得đắc 循tuần 圓viên 通thông 。 此thử 圓viên 通thông 是thị 性tánh 與dữ 不bất 圓viên 根căn 。 對đối 上thượng 圓viên 根căn 日nhật 劫kiếp 相tương 倍bội 。 一nhất 日nhật 勝thắng 一nhất 劫kiếp 我ngã 今kim 備bị 顯hiển 。 六lục 湛trạm 圓viên 明minh 。 此thử 指chỉ 根căn 中trung 一nhất 分phần/phân 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 本bổn 所sở 功công 德đức 。 世thế 界giới 織chức 成thành 非phi 脩tu 證chứng 故cố 曰viết 本bổn 所sở 數số 量lượng 如như 是thị 。 指chỉ 上thượng 三tam 優ưu 三tam 劣liệt )# 隨tùy 汝nhữ 選tuyển 擇trạch 其kỳ 可khả 入nhập 者giả 。 吾ngô 當đương 發phát 明minh 。 令linh 汝nhữ 增tăng 進tiến 。

此thử 原nguyên 阿A 難Nan 欲dục 逆nghịch 生sanh 死tử 欲dục 流lưu 。 至chí 不bất 生sanh 滅diệt 。 地địa 命mạng 其kỳ 當đương 選tuyển 圓viên 根căn 而nhi 逆nghịch 入nhập 也dã 阿A 難Nan 下hạ 牒điệp 當đương 機cơ 所sở 欲dục 然nhiên 後hậu 乘thừa 所sở 欲dục 指chỉ 其kỳ 門môn 令linh 其kỳ 進tiến 當đương 驗nghiệm 下hạ 正chánh 令linh 擇trạch 圓viên 根căn 阿A 難Nan 若nhược 能năng 下hạ 顯hiển 悟ngộ 圓viên 根căn 逆nghịch 彼bỉ 欲dục 流lưu 勝thắng 不bất 圓viên 根căn 功công 効hiệu 一nhất 日nhật 倍bội 一nhất 劫kiếp 我ngã 今kim 下hạ 指chỉ 上thượng 佛Phật 自tự 克khắc 定định 六lục 根căn 優ưu 劣liệt 數số 量lượng 如như 此thử 明minh 白bạch 命mạng 阿A 難Nan 自tự 心tâm 所sở 欲dục 所sở 願nguyện 隨tùy 取thủ 何hà 根căn [且/八]# 圓viên 通thông 者giả 佛Phật 為vi 發phát 明minh 逆nghịch 入nhập 之chi 行hành 使sử 其kỳ 增tăng 進tiến 從tùng 生sanh 滅diệt 還hoàn 至chí 不bất 生sanh 滅diệt 。 而nhi 後hậu 已dĩ 誰thùy 合hợp 誰thùy 離ly 。 等đẳng 者giả 誰thùy 字tự 審thẩm 詳tường 義nghĩa 教giáo 阿A 難Nan 於ư 前tiền 六lục 根căn 優ưu 劣liệt 數số 量lượng 自tự 己kỷ 審thẩm 詳tường 誰thùy 圓viên 誰thùy 不bất 圓viên 合hợp 是thị 合hợp 中trung 知tri 離ly 是thị 離ly 中trung 知tri 眼nhãn 耳nhĩ 離ly 知tri 鼻tị 舌thiệt 身thân 三tam 合hợp 知tri 意ý 兼kiêm 離ly 合hợp 以dĩ 五ngũ 俱câu 意ý 識thức 同đồng 鼻tị 舌thiệt 身thân 三tam 亦diệc 合hợp 知tri 故cố 合hợp 淺thiển 離ly 深thâm 眼nhãn 離ly 本bổn 深thâm 以dĩ 不bất 明minh 後hậu 故cố 退thoái 深thâm 成thành 淺thiển 舌thiệt 合hợp 本bổn 淺thiển 以dĩ 能năng 說thuyết 法Pháp 故cố 進tiến 淺thiển 成thành 深thâm 是thị 則tắc 眼nhãn 鼻tị 身thân 三tam 俱câu 淺thiển 舌thiệt 能năng 宣tuyên 揚dương 理lý 智trí 無Vô 盡Tận 意Ý 能năng 默mặc 容dung 世thế 出xuất 世thế 法pháp 。 耳nhĩ 能năng 周chu 聴# [且/八]# 三tam 真chân 實thật 此thử 三tam 根căn 俱câu 深thâm 離ly 深thâm 則tắc 圓viên 合hợp 淺thiển 則tắc 不bất 圓viên 是thị 由do 離ly 合hợp 深thâm 淺thiển 以dĩ 驗nghiệm 圓viên 不bất 圓viên 此thử 合hợp 離ly 淺thiển 深thâm 是thị 助trợ 選tuyển 圓viên 為vi 正chánh 選tuyển 故cố 後hậu 但đãn 云vân 悟ngộ 圓viên 通thông 根căn 。 是thị 也dã 又hựu 圓viên 通thông 圓viên 滿mãn 者giả 通thông 謂vị 通thông 逹# 無vô 礙ngại 滿mãn 謂vị 功công 德đức [且/八]# 足túc 滿mãn 數số 其kỳ 可khả 入nhập 者giả 。 謂vị 隨tùy 阿A 難Nan 自tự 意ý 可khả 入nhập 其kỳ 實thật 佛Phật 意ý 在tại 耳nhĩ 根căn 但đãn 不bất 與dữ 說thuyết 破phá 且thả 令linh 自tự 悟ngộ 自tự 擇trạch 使sử 其kỳ 諦đế 信tín 故cố 也dã 正chánh 脉mạch 曰viết 逆nghịch 者giả 不bất 順thuận 其kỳ 流lưu 也dã 葢# 六lục 根căn 流lưu 逸dật 奔bôn 塵trần 而nhi 成thành 無vô 邊biên 生sanh 死tử 是thị 謂vị 順thuận 生sanh 死tử 流lưu 。 旋toàn 根căn 脫thoát 塵trần 是thị 逆nghịch 生sanh 死tử 流lưu 。 返phản 窮cùng 流lưu 根căn 。 者giả 從tùng 淺thiển 至chí 深thâm 務vụ 令linh 生sanh 死tử 源nguyên 竭kiệt 其kỳ 實thật 六lục 根căn 既ký 為vi 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 是thị 生sanh 死tử 深thâm 源nguyên 至chí 無vô 生sanh 滅diệt 者giả 。 妄vọng 窮cùng 真chân 現hiện 是thị 真chân 寂tịch 滅diệt 。 理lý 按án 觀quán 音âm 圓viên 通thông 入nhập 流lưu 忘vong 所sở 等đẳng 即tức 逆nghịch 生sanh 死tử 流lưu 。 聞văn 所sở 聞văn 盡tận 。 等đẳng 即tức 返phản 窮cùng 流lưu 根căn 。 寂tịch 滅diệt 現hiện 前tiền 。 即tức 至chí 無vô 生sanh 滅diệt 性tánh 。

○# 二nhị 明minh 一nhất 根căn 觧# 除trừ 六lục 根căn 觧# 脫thoát 分phần/phân 二nhị 初sơ 明minh 聖thánh 性tánh 無vô 不bất 圓viên 通thông 二nhị 明minh 初sơ 心tâm 不bất 無vô 遲trì 速tốc 。

○# 初sơ 明minh 聖thánh 性tánh 無vô 不bất 圓viên 通thông 。

十thập 方phương 如Như 來Lai 。 於ư 十thập 八bát 界giới 。 一nhất 一nhất 脩tu 行hành (# 因nhân 行hành 皆giai 得đắc 圓viên 滿mãn 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 果quả 德đức 於ư 其kỳ 中trung 間gian 。 十thập 八bát 界giới 中trung 。 亦diệc 無vô 優ưu 劣liệt 。 此thử 躡niếp 前tiền 六lục 根căn 優ưu 劣liệt 而nhi 顯hiển 性tánh 體thể 無vô 優ưu 劣liệt )# 。

此thử 以dĩ 塵trần 塵trần 剎sát 剎sát 事sự 事sự 法pháp 法pháp 皆giai 是thị 聖thánh 性tánh 全toàn 體thể 其kỳ 圓viên 自tự 在tại 慧tuệ 。 者giả 拈niêm 來lai 便tiện 是thị 逆nghịch 順thuận 皆giai 如như 曾tằng 無vô [糸*系]# 毫hào 背bối/bội 向hướng 故cố 無vô 優ưu 劣liệt 也dã 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 者giả 舉cử 果quả 人nhân 以dĩ 證chứng 無vô 疑nghi 於ư 十thập 八bát 界giới 。 二nhị 句cú 以dĩ 顯hiển 聖thánh 性tánh 圓viên 通thông 不bất 為vi 根căn 塵trần 異dị 之chi 皆giai 得đắc 圓viên 滿mãn 。 二nhị 句cú 以dĩ 果quả 地địa 覺giác 同đồng 證chứng 因Nhân 地Địa 心tâm 不bất 為vi 十thập 八bát 界giới 有hữu 優ưu 劣liệt 於ư 其kỳ 下hạ 結kết 明minh 問vấn 後hậu 偈kệ 曰viết 十thập 方phương 婆Bà 伽Già 梵Phạm 一nhất 路lộ 湼# 槃bàn 門môn 唯duy 指chỉ 耳nhĩ 門môn 此thử 謂vị 諸chư 門môn 皆giai 證chứng 豈khởi 不bất 前tiền 後hậu 相tương 違vi 耶da 曰viết 其kỳ 實thật 十thập 方phương 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 從tùng 耳nhĩ 門môn 證chứng 者giả 實thật 多đa 從tùng 諸chư 門môn 證chứng 者giả 亦diệc 多đa 彼bỉ 選tuyển 耳nhĩ 根căn 圓viên 通thông 故cố 引dẫn 同đồng 門môn 果quả 人nhân 證chứng 之chi 此thử 顯hiển 慧tuệ 性tánh 圓viên 融dung 故cố 引dẫn 諸chư 門môn 大đại 覺giác 同đồng 證chứng 彼bỉ 證chứng 為vi 初sơ 機cơ 此thử 證chứng 顯hiển 聖thánh 性tánh 故cố 不bất 相tương 違vi 。

○# 二nhị 明minh 初sơ 心tâm 不bất 無vô 遲trì 速tốc 。

但đãn 汝nhữ 下hạ 劣liệt 。 未vị 能năng 於ư 中trung 十thập 八bát 界giới 中trung 。 圓viên 自tự 在tại 慧tuệ 。 一nhất 一nhất 脩tu 行hành 一nhất 一nhất 圓viên 滿mãn 故cố 我ngã 宣tuyên 揚dương 。 令linh 汝nhữ 但đãn 於ư 。 一nhất 門môn 深thâm 入nhập 。 一nhất 根căn 返phản 源nguyên 入nhập 一nhất 無vô 妄vọng 。 彼bỉ 六lục 知tri 根căn 。 一nhất 時thời 清thanh 淨tịnh 。 六lục 根căn 觧# 脫thoát )# 。

此thử 示thị 初sơ 心tâm 未vị [且/八]# 圓viên 自tự 在tại 慧tuệ 。 者giả 故cố 須tu 專chuyên 一nhất 門môn 而nhi 入nhập 入nhập 一nhất 無vô 妄vọng 。 六lục 根căn 一nhất 時thời 而nhi 觧# 也dã 但đãn 汝nhữ 下hạ 承thừa 上thượng 圓viên 自tự 在tại 慧tuệ 。 示thị 無vô 此thử 慧tuệ 不bất 能năng 於ư 十thập 八bát 界giới 。 中trung 一nhất 一nhất 脩tu 行hành 無vô 礙ngại 為vi 一nhất 門môn 而nhi 入nhập 之chi 由do 故cố 我ngã 下hạ 正chánh 示thị 一nhất 門môn 為vi 要yếu 故cố 字tự 承thừa 上thượng 無vô 圓viên 自tự 在tại 慧tuệ 。 之chi 故cố 也dã 入nhập 一nhất 下hạ 示thị 性tánh 中trung 無vô 二nhị 一nhất 觧# 一nhất 切thiết 觧# 亦diệc 顯hiển 一nhất 門môn 深thâm 入nhập 。 之chi 功công 下hạ 劣liệt 謂vị 阿A 難Nan 居cư 有hữu 學học 地địa 圓viên 自tự 在tại 慧tuệ 。 者giả 謂vị 於ư 十thập 八bát 界giới 。 一nhất 切thiết 法pháp 中trung 。 一nhất 一nhất 了liễu 逹# 圓viên 明minh 無vô 礙ngại 清thanh 淨tịnh 即tức 觧# 脫thoát 即tức 自tự 在tại 即tức 空không 即tức 寂tịch 滅diệt 此thử 第đệ 二nhị 義nghĩa 門môn 。 大đại 槩# 欲dục 出xuất 生sanh 死tử 先tiên 要yếu 審thẩm 詳tường 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 如như 世thế 間gian 可khả 結kết 之chi 法pháp 必tất 有hữu 可khả 觧# 之chi 方phương 虛hư 空không 無vô 結kết 則tắc 無vô 可khả 觧# 是thị 知tri 生sanh 死tử 煩phiền 惱não 乃nãi 有hữu 為vi 可khả 作tác 之chi 法pháp 。 是thị 必tất 可khả 觧# 其kỳ 結kết 在tại 於ư 六lục 根căn 故cố 六lục 為vi 賊tặc 媒môi 。 自tự 劫kiếp 家gia 寶bảo 。 劫kiếp 本bổn 有hữu 清thanh 淨tịnh 之chi 寶bảo 故cố 流lưu 浪lãng 生sanh 死tử 。 劫kiếp 本bổn 有hữu 智trí 慧tuệ 之chi 寶bảo 故cố 受thọ 煩phiền 惱não 汩# 昏hôn 皆giai 六lục 根căn 為vi 咎cữu 此thử 根căn 與dữ 塵trần 相tương/tướng 結kết 互hỗ 為vi 依y 倚ỷ 相tương 續tục 不bất 斷đoạn 。 欲dục 要yếu 斷đoạn 絕tuyệt 必tất 從tùng 中trung 兩lưỡng 分phần/phân 根căn 塵trần 兩lưỡng 離ly 然nhiên 後hậu 各các 還hoàn 本bổn 源nguyên 觧# 之chi 又hựu 從tùng 圓viên 根căn 易dị 觧# 故cố 曰viết 得đắc 循tuần 圓viên 通thông 。 與dữ 不bất 圓viên 根căn 。 日nhật 劫kiếp 相tương 倍bội 。 然nhiên 六lục 用dụng 雖tuy 殊thù 本bổn 性tánh 是thị 一nhất 故cố 一nhất 根căn 歸quy 源nguyên 六lục 根căn 一nhất 時thời 清thanh 淨tịnh 。 上thượng 畧lược 明minh 二nhị 决# 定định 義nghĩa 脩tu 真chân 斷đoạn 妄vọng 大đại 意ý 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 詳tường 示thị 深thâm 奥# 分phần/phân 三tam 初sơ 示thị 六lục 根căn 圓viên 常thường 二nhị 示thị 結kết 觧# 同đồng 因nhân 三tam 示thị 觧# 結kết 微vi 妙diệu 。

○# 初sơ 示thị 六lục 根căn 圓viên 常thường 分phần/phân 二nhị 初sơ 示thị 妙diệu 圓viên 二nhị 示thị 妙diệu 常thường 。

○# 初sơ 示thị 妙diệu 圓viên 分phần/phân 二nhị 初sơ 當đương 機cơ 發phát 問vấn 二nhị 世Thế 尊Tôn 宣tuyên 示thị 。

○# 初sơ 當đương 機cơ 發phát 問vấn 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 云vân 何hà 。 逆nghịch 流lưu 深thâm 入nhập 一nhất 門môn 。 能năng 令linh 六lục 根căn 。 一nhất 時thời 清thanh 淨tịnh 。

此thử 問vấn 躡niếp 前tiền 入nhập 一nhất 無vô 妄vọng 。 彼bỉ 六lục 知tri 根căn 。 一nhất 時thời 清thanh 淨tịnh 。 而nhi 來lai 謂vị 生sanh 死tử 欲dục 流lưu 。 六lục 根căn 皆giai 然nhiên 須tu 六lục 根căn 俱câu 逆nghịch 可khả 也dã 云vân 何hà 一nhất 門môn 逆nghịch 流lưu 而nhi 入nhập 六lục 根căn 皆giai 能năng 清thanh 淨tịnh 耶da 此thử 執chấp 用dụng 殊thù 而nhi 迷mê 體thể 圓viên 故cố 有hữu 此thử 問vấn 逆nghịch 流lưu 二nhị 字tự 乃nãi 第đệ 二nhị 義nghĩa 中trung 通thông 途đồ 深thâm 入nhập 一nhất 門môn 。 六lục 根căn 清thanh 淨tịnh 。 乃nãi 第đệ 二nhị 中trung 一nhất 要yếu 。

○# 二nhị 世Thế 尊Tôn 宣tuyên 示thị 分phần/phân 四tứ 初sơ 總tổng 明minh 機cơ 智trí 未vị 圓viên 二nhị 發phát 明minh 一nhất 六lục 虛hư 妄vọng 三tam 指chỉ 示thị 一nhất 觧# 六lục 亡vong 四tứ 結kết 顯hiển 六lục 根căn 圓viên 妙diệu 。

○# 初sơ 總tổng 明minh 機cơ 智trí 未vị 圓viên 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 汝nhữ 今kim 已dĩ 得đắc 。 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 。 其kỳ 位vị 淺thiển 已dĩ 滅diệt 三tam 界giới 。 眾chúng 生sanh 世thế 間gian 。 是thị 界giới 內nội 學học 者giả 世thế 間gian 見kiến 所sở 斷đoạn 惑hoặc 。 然nhiên 猶do 未vị 知tri 。 根căn 中trung 積tích 生sanh 。 無vô 始thỉ 虛hư 習tập 。 彼bỉ 習tập 要yếu 因nhân 。 脩tu 所sở 斷đoạn 得đắc 何hà 况# 此thử 中trung 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 分phân 劑tề 頭đầu 數số 。

此thử 世Thế 尊Tôn 將tương 示thị 六lục 根căn 妙diệu 圓viên 先tiên 示thị 當đương 機cơ 未vị 知tri 妙diệu 圓viên 之chi 因nhân 因nhân 其kỳ 位vị 下hạ 所sở 斷đoạn 之chi 惑hoặc 淺thiển 未vị 斷đoạn 之chi 惑hoặc 深thâm 沉trầm 迷mê 未vị 易dị 悟ngộ 故cố 有hữu 此thử 問vấn 也dã 正chánh 前tiền 云vân 但đãn 汝nhữ 下hạ 劣liệt 。 未vị 能năng 於ư 中trung 圓viên 自tự 在tại 慧tuệ 。 此thử 文văn 中trung 汝nhữ 今kim 已dĩ 得đắc 。 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 。 二nhị 句cú 是thị 一nhất 總tổng 案án 其kỳ 餘dư 皆giai 發phát 明minh 初sơ 果quả 人nhân 已dĩ 斷đoạn 未vị 斷đoạn 。 之chi 惑hoặc 則tắc 見kiến 初sơ 果quả 分phần/phân 劑tề 其kỳ 智trí 未vị 圓viên 之chi 實thật 已dĩ 滅diệt 下hạ 明minh 初sơ 果quả 已dĩ 滅diệt 之chi 惑hoặc 乃nãi 界giới 內nội 八bát 十thập 八bát 使sử 亦diệc 名danh 見kiến 惑hoặc 屬thuộc 見kiến 道đạo 所sở 斷đoạn 然nhiên 猶do 下hạ 明minh 初sơ 果quả 未vị 滅diệt 之chi 惑hoặc 乃nãi 界giới 內nội 八bát 十thập 一nhất 品phẩm 思tư 惑hoặc 入nhập 脩tu 道Đạo 方phương 能năng 漸tiệm 斷đoạn 根căn 即tức 第đệ 八bát 識thức 能năng 持trì 種chủng 子tử 積tích 生sanh 集tập 聚tụ 義nghĩa 虛hư 習tập 即tức 我ngã 執chấp 種chủng 子tử 由do 前tiền 七thất 識thức 現hiện 行hành 薰huân 第đệ 八bát 識thức 而nhi 成thành 從tùng 無vô 始thỉ 至chí 今kim 積tích 聚tụ 甚thậm 深thâm 何hà 况# 下hạ 明minh 初sơ 果quả 界giới 內nội 思tư 惑hoặc 尚thượng 未vị 斷đoạn 况# 復phục 界giới 外ngoại 細tế 惑hoặc 頭đầu 數số 更cánh 多đa 豈khởi 能năng 知tri 耶da 其kỳ 未vị 知tri 六lục 根căn 妙diệu 圓viên 者giả 此thử 也dã 此thử 無vô 明minh 分phần/phân 劑tề 最tối 多đa 麄# 分phần/phân 四tứ 位vị 謂vị 十thập 信tín 位vị 覺giác 滅diệt 相tương/tướng 三tam 賢hiền 位vị 覺giác 異dị 相tướng 初Sơ 地Địa 至chí 九cửu 地địa 覺giác 住trụ 相tương/tướng 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 覺giác 生sanh 相tương/tướng 理lý 實thật 如Như 來Lai 方phương 於ư 生sanh 相tương/tướng 現hiện 量lượng 親thân 見kiến 分phần/phân 劑tề 即tức 四tứ 相tương/tướng 分phân 劑tề 頭đầu 數số 。 此thử 四tứ 相tương/tướng 分phần/phân 劑tề 中trung 更cánh 有hữu 頭đầu 數số 微vi 細tế 甚thậm 多đa 菩Bồ 薩Tát 尚thượng 不bất 能năng 盡tận 。 知tri 况# 二nhị 乘thừa 乎hồ 况# 初sơ 果quả 乎hồ 其kỳ 實thật 唯duy 佛Phật 與dữ 佛Phật 。 乃nãi 能năng 究cứu 竟cánh 覺giác 了liễu 正chánh 脉mạch 曰viết 此thử 中trung 乃nãi 指chỉ 根căn 中trung 以dĩ 離ly 頼# 耶da 諸chư 惑hoặc 無vô 依y 也dã 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 即tức 同đồng 體thể 無vô 明minh 也dã 分phân 劑tề 頭đầu 數số 。 謂vị 初sơ 住trụ 以dĩ 上thượng 至chí 於ư 妙diệu 覺giác 四tứ 十thập 二nhị 品phẩm 也dã 同đồng 體thể 無vô 明minh 總tổng 攝nhiếp 法pháp 執chấp 中trung 分phân 別biệt 俱câu 生sanh 微vi 細tế 之chi 惑hoặc 所sở 謂vị 塵trần 沙sa 無vô 明minh 合hợp 為vi 一nhất 住trụ 天thiên 台thai 目mục 為vi 界giới 外ngoại 見kiến 思tư 是thị 也dã 。

○# 二nhị 發phát 明minh 一nhất 六lục 虚# 妄vọng 分phần/phân 三tam 初sơ 法pháp 二nhị 喻dụ 三tam 合hợp 。

○# 初sơ 法pháp 分phần/phân 三tam 初sơ 令linh 觀quán 察sát 一nhất 六lục 本bổn 無vô 二nhị 明minh 顛điên 倒đảo 一nhất 六lục 義nghĩa 生sanh 。 三tam 結kết 迷mê 執chấp 六lục 銷tiêu 一nhất 存tồn 。

○# 初sơ 令linh 觀quán 察sát 一nhất 六lục 本bổn 無vô 。

今kim 汝nhữ 且thả 觀quán 。 現hiện 前tiền 六lục 根căn 。 為vi 一nhất 為vi 六lục 。 按án 定định 二nhị 義nghĩa 阿A 難Nan 若nhược 言ngôn 一nhất 者giả 。 牒điệp 一nhất 耳nhĩ 何hà 不bất 見kiến 。 目mục 何hà 不bất 聞văn 。 頭đầu 奚hề 不bất 履lý 。 足túc 奚hề 不bất 語ngữ (# 究cứu 非phi 一nhất 故cố 若nhược 此thử 六lục 根căn 。 决# 定định 成thành 六lục (# 牒điệp 六lục 如như 我ngã 今kim 會hội 。 與dữ 汝nhữ 宣tuyên 揚dương 。 微vi 妙diệu 法Pháp 門môn 。 汝nhữ 之chi 六lục 根căn 。 誰thùy 來lai 領lãnh 受thọ 。 詰cật 阿A 難Nan 言ngôn 。 我ngã 用dụng 耳nhĩ 聞văn (# 荅# )# 佛Phật 言ngôn 汝nhữ 耳nhĩ 自tự 聞văn 。 何hà 關quan 身thân 口khẩu 。 口khẩu 來lai 問vấn 義nghĩa 。 身thân 起khởi 欽khâm 承thừa 。 究cứu 非phi 六lục 是thị 故cố 應ưng 知tri 。 非phi 一nhất 終chung 六lục 。 承thừa 究cứu 非phi 一nhất 非phi 六lục 終chung 一nhất 。 承thừa 究cứu 非phi 六lục 終chung 不bất 汝nhữ 根căn 。 元nguyên 一nhất 元nguyên 六lục 。 結kết 明minh 非phi 一nhất 非phi 六lục )# 。

此thử 令lệnh 阿A 難Nan 自tự 審thẩm 自tự 觀quán 一nhất 六lục 無vô 定định 足túc 知tri 一nhất 六lục 虚# 妄vọng 由do 本bổn 無vô 一nhất 六lục 以dĩ 證chứng 一nhất 門môn 深thâm 入nhập 。 六lục 根căn 清thanh 淨tịnh 。 之chi 實thật 也dã 阿A 難Nan 下hạ 以dĩ 六lục 根căn 果quả 一nhất 則tắc 眼nhãn 耳nhĩ 頭đầu 足túc 應ưng 一nhất 其kỳ 用dụng 以dĩ 用dụng 不bất 一nhất 究cứu 非phi 一nhất 也dã 若nhược 此thử 下hạ 以dĩ 六lục 根căn 决# 定định 是thị 六lục 則tắc 六lục 根căn 各các 不bất 相tương 知tri 。 今kim 則tắc 口khẩu 問vấn 身thân 承thừa 似tự 相tương 知tri 究cứu 非phi 六lục 也dã 是thị 故cố 下hạ 承thừa 上thượng 一nhất 六lục 無vô 定định 結kết 明minh 本bổn 非phi 一nhất 六lục 。

○# 二nhị 明minh 顛điên 倒đảo 。 一nhất 六lục 義nghĩa 生sanh 。

阿A 難Nan 當đương 知tri 。 是thị 根căn 非phi 一nhất 非phi 六lục 。 牒điệp 上thượng 由do 無vô 始thỉ 來lai 。 顛điên 倒đảo 淪luân 替thế 。 一nhất 六lục 之chi 由do 故cố 於ư 圓viên 湛trạm 。 一nhất 六lục 義nghĩa 生sanh 。

此thử 因nhân 上thượng 以dĩ 理lý 正chánh 觀quán 本bổn 無vô 一nhất 六lục 而nhi 現hiện 今kim 似tự 有hữu 一nhất 六lục 者giả 何hà 也dã 故cố 此thử 出xuất 一nhất 六lục 所sở 以dĩ 由do 無vô 始thỉ 來lai 。 顛điên 倒đảo 淪luân 替thế 。 故cố 於ư 圓viên 湛trạm 。 無vô 一nhất 六lục 中trung 妄vọng 生sanh 一nhất 六lục 之chi 礙ngại 也dã 前tiền 云vân 且thả 觀quán 此thử 云vân 當đương 知tri 見kiến 佛Phật 為vi 人nhân 真chân 切thiết 若nhược 此thử 令linh 其kỳ 自tự 己kỷ 觀quán 察sát 了liễu 明minh 如như 實thật 而nhi 知tri 。 故cố 也dã 顛điên 倒đảo 淪luân 替thế 。 者giả 即tức 前tiền 界giới 內nội 界giới 外ngoại 諸chư 品phẩm 沉trầm 惑hoặc 由do 此thử 沉trầm 惑hoặc 堅kiên 執chấp 我ngã 法pháp 迷mê 失thất 圓viên 湛trạm 故cố 妄vọng 見kiến 一nhất 六lục 正chánh 脉mạch 曰viết 顛điên 倒đảo 即tức 惑hoặc 業nghiệp 當đương 論luận 中trung 三tam 細tế 五ngũ 麄# 淪luân 替thế 即tức 苦khổ 果quả 當đương 論luận 中trung 第đệ 六lục 麄# 也dã 。

○# 三tam 結kết 迷mê 執chấp 六lục 銷tiêu 一nhất 存tồn 。

汝nhữ 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 雖tuy 得đắc 六lục 銷tiêu 。 猶do 未vị 亡vong 一nhất 。

此thử 結kết 明minh 初sơ 果quả 觀quán 智trí 未vị 圓viên 不bất 能năng 如như 實thật 。 知tri 本bổn 無vô 一nhất 六lục 也dã 雖tuy 得đắc 六lục 銷tiêu 。 者giả 以dĩ 斷đoạn 三tam 界giới 見kiến 所sở 斷đoạn 惑hoặc 。 不bất 入nhập 六lục 塵trần 六lục 用dụng 不bất 行hành 。 故cố 然nhiên 不bất 止chỉ 初sơ 果quả 如như 此thử 盛thịnh 至chí 四Tứ 果Quả 一nhất 亦diệc 不bất 亡vong 以dĩ 小Tiểu 乘Thừa 盡tận 晦hối 六lục 用dụng 為vi 灰hôi 斷đoạn 湼# 槃bàn 故cố 又hựu 此thử 六lục 銷tiêu 者giả 以dĩ 見kiến 實thật 有hữu 六lục 用dụng 伏phục 之chi 不bất 行hành 非phi 見kiến 本bổn 無vô 六lục 用dụng 若nhược 見kiến 本bổn 非phi 六lục 亦diệc 知tri 本bổn 非phi 一nhất 則tắc 無vô 一nhất 六lục 之chi 問vấn 也dã 正chánh 脉mạch 曰viết 此thử 正chánh 所sở 謂vị 淺thiển 觧# 學học 者giả 執chấp 之chi 為vi 一nhất 也dã 然nhiên 所sở 以dĩ 說thuyết 此thử 者giả 以dĩ 凢# 夫phu 執chấp 六lục 人nhân 皆giai 知tri 之chi 。 二nhị 乘thừa 執chấp 一nhất 人nhân 或hoặc 未vị 逹# 故cố 此thử 示thị 之chi 以dĩ 見kiến 與dữ 凢# 夫phu 執chấp 六lục 者giả 同đồng 一nhất 妄vọng 而nhi 非phi 真chân 也dã 上thượng 以dĩ 法pháp 示thị 一nhất 六lục 虛hư 妄vọng 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 喻dụ 。

如như 太thái 虛hư 空không 。 叅# 合hợp 群quần 噐# (# 圓viên 湛trạm 叅# 合hợp 六lục 塵trần )# 由do 噐# 形hình 異dị (# 由do 形hình 異dị 名danh 之chi 異dị 空không 。 名danh 圓viên 湛trạm 為vi 六lục 根căn )# 除trừ 噐# 觀quán 空không (# 除trừ 六lục 塵trần 觀quán 圓viên 湛trạm 說thuyết 空không 為vi 一nhất 。 執chấp 圓viên 湛trạm 為vi 一nhất 彼bỉ 太thái 虛hư 空không 。 云vân 何hà 為vi 汝nhữ 。 成thành 同đồng 不bất 同đồng 。 此thử 就tựu 空không 體thể 本bổn 無vô 對đối 待đãi 同đồng 不bất 同đồng 義nghĩa 何hà 況huống 更cánh 名danh 。 是thị 一nhất 非phi 一nhất 。 既ký 無vô 同đồng 不bất 同đồng 理lý 豈khởi 可khả 妄vọng 立lập 一nhất 非phi 一nhất 名danh )# 。

此thử 以dĩ 太thái 虛hư 叅# 合hợp 群quần 噐# 妄vọng 生sanh 一nhất 異dị 之chi 論luận 喻dụ 圓viên 湛trạm 妙diệu 性tánh 粘niêm 於ư 六lục 塵trần 結kết 為vi 六lục 根căn 妄vọng 生sanh 一nhất 六lục 之chi 名danh 也dã 如như 太thái 虛hư 下hạ 喻dụ 非phi 一nhất 也dã 虛hư 空không 喻dụ 圓viên 湛trạm 之chi 性tánh 群quần 噐# 喻dụ 六lục 塵trần 噐# 中trung 空không 喻dụ 六lục 根căn 噐# 異dị 即tức 小tiểu 大đại 方phương 圓viên 等đẳng 然nhiên 虛hư 空không 本bổn 無vô 異dị 由do 噐# 異dị 而nhi 異dị 噐# 本bổn 自tự 噐# 何hà 預dự 於ư 空không 是thị 則tắc 說thuyết 空không 異dị 者giả 妄vọng 也dã 以dĩ 喻dụ 圓viên 湛trạm 本bổn 無vô 六lục 根căn 由do 六lục 塵trần 粘niêm 之chi 而nhi 結kết 六lục 根căn 六lục 根căn 之chi 名danh 由do 塵trần 於ư 圓viên 湛trạm 之chi 性tánh 何hà 有hữu 是thị 則tắc 說thuyết 圓viên 湛trạm 實thật 有hữu 六lục 根căn 乃nãi 顛điên 倒đảo 妄vọng 見kiến 也dã 除trừ 噐# 下hạ 喻dụ 非phi 六lục 也dã 因nhân 噐# 異dị 見kiến 空không 異dị 故cố 除trừ 噐# 觀quán 空không 說thuyết 一nhất 正chánh 喻dụ 初sơ 異dị 雖tuy 得đắc 六lục 銷tiêu 。 猶do 未vị 亡vong 一nhất 。 然nhiên 此thử 一nhất 非phi 本bổn 然nhiên 自tự 性tánh 乃nãi 對đối 異dị 言ngôn 一nhất 皆giai 迷mê 執chấp 之chi 妄vọng 彼bỉ 太thái 虛hư 下hạ 結kết 明minh 虛hư 空không 體thể 非phi 一nhất 異dị 喻dụ 明minh 圓viên 湛trạm 之chi 性tánh 終chung 不bất 汝nhữ 根căn 。 元nguyên 一nhất 元nguyên 六lục 。 同đồng 不bất 同đồng 即tức 一nhất 非phi 一nhất 前tiền 後hậu 異dị 稱xưng 葢# 虛hư 空không 除trừ 噐# 後hậu 不bất 為vì 汝nhữ 成thành 一nhất 在tại 噐# 時thời 亦diệc 不bất 為vì 汝nhữ 。 非phi 一nhất 汝nhữ 何hà 妄vọng 以dĩ 一nhất 非phi 一nhất 名danh 之chi 耶da 是thị 自tự 戲hí 論luận 非phi 虛hư 空không 咎cữu 以dĩ 顯hiển 圓viên 湛trạm 本bổn 無vô 一nhất 六lục 虛hư 妄vọng 也dã 。

○# 三tam 合hợp 分phần/phân 二nhị 初sơ 總tổng 合hợp 二nhị 分phần 合hợp 。

○# 初sơ 總tổng 合hợp 。

則tắc 汝nhữ 了liễu 知tri 。 六lục 受thọ 用dụng 根căn 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

此thử 總tổng 合hợp 六lục 根căn 如như 噐# 中trung 空không 妄vọng 生sanh 一nhất 異dị 也dã 。

○# 三tam 分phần/phân 合hợp 分phần/phân 二nhị 初sơ 合hợp 由do 噐# 形hình 異dị 名danh 之chi 異dị 空không 。 二nhị 合hợp 除trừ 噐# 觀quán 空không 。 說thuyết 空không 為vi 一nhất 。

○# 初sơ 合hợp 由do 噐# 形hình 異dị 名danh 之chi 異dị 空không 。 分phần/phân 六lục 初sơ 法pháp 合hợp 眼nhãn 根căn 二nhị 法pháp 合hợp 耳nhĩ 根căn 三tam 法pháp 合hợp 鼻tị 根căn 四tứ 法pháp 合hợp 舌thiệt 根căn 五ngũ 法pháp 合hợp 身thân 根căn 六lục 法pháp 合hợp 意ý 根căn 。

○# 初sơ 法pháp 合hợp 眼nhãn 根căn 。

由do 明minh 暗ám 等đẳng 。 二nhị 種chủng 相tướng 形hình 。 於ư 妙diệu 圓viên 中trung 。 粘niêm 湛trạm 發phát 見kiến 見kiến 精tinh 映ánh 色sắc 。 結kết 色sắc 成thành 根căn 。 根căn 元nguyên 目mục 為vi 。 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 因nhân 名danh 眼nhãn 體thể 。 如như 葡bồ 萄đào 朵đóa 浮phù 根căn 四tứ 塵trần 。 流lưu 逸dật 奔bôn 色sắc 。

此thử 以dĩ 由do 色sắc 發phát 見kiến 合hợp 噐# 異dị 異dị 空không 以dĩ 明minh 眼nhãn 根căn 虛hư 妄vọng 也dã 由do 明minh 暗ám 等đẳng 。 二nhị 句cú 單đơn 舉cử 色sắc 塵trần 非phi 明minh 無vô 暗ám 非phi 暗ám 無vô 明minh 明minh 暗ám 互hỗ 顯hiển 故cố 曰viết 相tướng 形hình 此thử 合hợp 噐# 有hữu 異dị 於ư 妙diệu 圓viên 中trung 。 粘niêm 湛trạm 發phát 見kiến 者giả 妙diệu 即tức 湛trạm 也dã 此thử 指chỉ 圓viên 湛trạm 之chi 性tánh 由do 上thượng 明minh 暗ám 互hỗ 顯hiển 現hiện 於ư 圓viên 湛trạm 性tánh 中trung 粘niêm 着trước 湛trạm 性tánh 發phát 光quang 相tướng 吸hấp 曰viết 見kiến 此thử 合hợp 太thái 虛hư 叅# 合hợp 群quần 噐# 見kiến 精tinh 等đẳng 二nhị 句cú 上thượng 由do 色sắc 粘niêm 湛trạm 性tánh 發phát 見kiến 精tinh 之chi 光quang 此thử 由do 見kiến 精tinh 之chi 光quang 吸hấp 色sắc 不bất 捨xả 結kết 以dĩ 成thành 根căn 即tức 心tâm 色sắc 和hòa 合hợp 結kết 成thành 勝thắng 義nghĩa 根căn 此thử 合hợp 由do 噐# 異dị 異dị 空không 即tức 現hiện 相tướng 引dẫn 起khởi 智trí 相tương/tướng 故cố 此thử 結kết 字tự 正chánh 是thị 渾hồn 濁trược 之chi 始thỉ 生sanh 死tử 之chi 根căn 要yếu 决# 擇trạch 生sanh 滅diệt 不bất 生sanh 滅diệt 觧# 粘niêm 脫thoát 縳truyện 决# 於ư 此thử 結kết 字tự 上thượng 下hạ 手thủ 一nhất 分phần/phân 兩lưỡng 離ly 使sử 心tâm 光quang 旋toàn 流lưu 歸quy 源nguyên 塵trần 相tương/tướng 自tự 寂tịch 矣hĩ 根căn 元nguyên 等đẳng 二nhị 句cú 出xuất 上thượng 勝thắng 義nghĩa 根căn 之chi 體thể 此thử 根căn 元nguyên 是thị 見kiến 精tinh 映ánh 明minh 暗ám 等đẳng 之chi 影ảnh 子tử 無vô 有hữu 質chất 礙ngại 故cố 曰viết 清thanh 淨tịnh 元nguyên 是thị 色sắc 法pháp 故cố 曰viết 四tứ 大đại 此thử 即tức 頼# 耶da 所sở 持trì 色sắc 塵trần 種chủng 子tử 有hữu 發phát 識thức 之chi 能năng 故cố 曰viết 根căn 觀quán 所sở 緣duyên 緣duyên 論luận 云vân 識thức 上thượng 色sắc 功công 能năng 名danh 五ngũ 根căn 應ưng 理lý 彼bỉ 攝nhiếp 第đệ 六lục 於ư 八bát 識thức 中trung 故cố 唯duy 言ngôn 五ngũ 又hựu 此thử 根căn 實thật 心tâm 色sắc 結kết 成thành 但đãn 言ngôn 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 之chi 色sắc 者giả 以dĩ 見kiến 精tinh 雖tuy 結kết 明minh 暗ám 等đẳng 異dị 如như 噐# 中trung 空không 異dị 不bất 異dị 在tại 噐# 空không 不bất 隨tùy 一nhất 異dị 故cố 但đãn 從tùng 色sắc 立lập 根căn 名danh 或hoặc 有hữu 時thời 指chỉ 性tánh 即tức 顯hiển 圓viên 湛trạm 之chi 體thể 因nhân 名danh 下hạ 出xuất 浮phù 塵trần 根căn 之chi 體thể 并tinh 二nhị 根căn 之chi 用dụng 眼nhãn 體thể 即tức 浮phù 塵trần 根căn 葡bồ 萄đào 朵đóa 明minh 浮phù 塵trần 之chi 相tướng 青thanh 圓viên 狀trạng 如như 葡bồ 萄đào 浮phù 根căn 四tứ 塵trần 。 明minh 此thử 根căn 之chi 體thể 是thị 能năng 造tạo 四tứ 大đại 所sở 成thành 。 [且/八]# 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 。 四tứ 塵trần 浮phù 於ư 外ngoại 可khả 見kiến 故cố 曰viết 浮phù 根căn 四tứ 塵trần 。 流lưu 逸dật 奔bôn 色sắc 。 者giả 乃nãi 眼nhãn 入nhập 二nhị 根căn 相tướng 助trợ 逐trục 色sắc 流lưu 轉chuyển 即tức 生sanh 死tử 欲dục 流lưu 。 也dã 餘dư 五ngũ 凖# 此thử 。

○# 二nhị 法pháp 合hợp 耳nhĩ 根căn 。

由do 動động 靜tĩnh 等đẳng 。 二nhị 種chủng 相tương 擊kích 。 合hợp 噐# 異dị 於ư 妙diệu 圓viên 中trung 。 粘niêm 湛trạm 發phát 聴# (# 合hợp 太thái 虚# 叅# 合hợp 群quần 噐# )# 聼# 精tinh 映ánh 聲thanh 卷quyển 聲thanh 成thành 根căn 。 合hợp 噐# 異dị 異dị 空không 根căn 元nguyên 目mục 為vi 。 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 因nhân 名danh 耳nhĩ 體thể 。 如như 新tân 卷quyển 葉diệp 。 浮phù 根căn 四tứ 塵trần 。 流lưu 逸dật 奔bôn 聲thanh 。 此thử 出xuất 二nhị 根căn 體thể 用dụng )# 。

此thử 法pháp 合hợp 耳nhĩ 根căn 妄vọng 成thành 以dĩ 顯hiển 性tánh 中trung 本bổn 無vô 也dã 擊kích 扣khấu 也dã 以dĩ 動động 靜tĩnh 互hỗ 相tương 扣khấu 互hỗ 相tương 顯hiển 也dã 卷quyển 收thu 取thủ 也dã 收thu 取thủ 聲thanh 之chi 影ảnh 子tử 以dĩ 成thành 根căn 新tân 卷quyển 葉diệp 者giả 耳nhĩ 輪luân 曲khúc 回hồi 如như 樹thụ 葉diệp 卷quyển 之chi 之chi 狀trạng 正chánh 脉mạch 曰viết 奔bôn 聲thanh 即tức 循tuần 聲thanh 流lưu 轉chuyển 也dã 。

○# 三tam 法pháp 合hợp 鼻tị 根căn 。

由do 通thông 塞tắc 等đẳng 。 二nhị 種chủng 相tương 發phát 。 於ư 妙diệu 圓viên 中trung 。 粘niêm 湛trạm 發phát 嗅khứu 嗅khứu 精tinh 映ánh 香hương 納nạp 香hương 成thành 根căn 。 根căn 元nguyên 目mục 為vi 。 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 因nhân 名danh 鼻tị 體thể 如như 雙song 埀thùy 。

此thử 法pháp 合hợp 鼻tị 根căn 以dĩ 明minh 一nhất 六lục 虛hư 妄vọng 也dã 雙song 埀thùy 。 [# 瓜qua -# 。

○# 四tứ 法pháp 合hợp 舌thiệt 根căn 。

由do 恬điềm 變biến 等đẳng 。 二nhị 種chủng 相tương/tướng 叅# 於ư 妙diệu 圓viên 中trung 。 粘niêm 湛trạm 發phát 嘗thường 嘗thường 精tinh 映ánh 味vị 絞giảo 味vị 成thành 根căn 。 根căn 元nguyên 目mục 為vi 。 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 因nhân 名danh 舌thiệt 體thể 。 如như 初sơ 偃yển 月nguyệt 。 浮phù 根căn 四tứ 塵trần 。 流lưu 逸dật 奔bôn 味vị 。

此thử 法pháp 合hợp 舌thiệt 根căn 也dã 絞giảo 即tức 綿miên 舐thỉ 也dã 亦diệc 結kết 義nghĩa 初sơ 偃yển 月nguyệt 者giả 偃yển 仰ngưỡng 也dã 舌thiệt 露lộ 如như 初sơ 月nguyệt 上thượng 仰ngưỡng 之chi 狀trạng 正chánh 脉mạch 曰viết 恬điềm 即tức 是thị 淡đạm 無vô 味vị 之chi 味vị 變biến 即tức 五ngũ 味vị 之chi 總tổng 有hữu 味vị 之chi 味vị 以dĩ 無vô 味vị 有hữu 味vị 相tương 對đối 而nhi 成thành 兩lưỡng 端đoan 耳nhĩ 叅# 雜tạp 和hòa 也dã 。

○# 五ngũ 法pháp 合hợp 身thân 根căn 。

由do 離ly 合hợp 等đẳng 。 二nhị 種chủng 相tương 摩ma 。 於ư 妙diệu 圓viên 中trung 。 粘niêm 湛trạm 發phát 覺giác 覺giác 精tinh 映ánh 觸xúc 。 摶đoàn 觸xúc 成thành 根căn 根căn 元nguyên 目mục 為vi 。 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 因nhân 名danh 身thân 體thể 。 如như 腰yêu 皷cổ 顙tảng 浮phù 根căn 四tứ 塵trần 。 流lưu 逸dật 奔bôn 觸xúc 。

此thử 法pháp 合hợp 第đệ 五ngũ 身thân 根căn 也dã 摩ma 觸xúc 也dã 二nhị 種chủng 互hỗ 相tương 觸xúc 發phát 摶đoàn 即tức 攬lãm 取thủ 也dã 腰yêu 皷cổ 即tức 細tế 腰yêu 皷cổ 俗tục 呼hô 杖trượng 皷cổ 顙tảng 腔# 也dã 腰yêu 皷cổ 之chi 腔# 中trung 間gian 細tế 兩lưỡng 頭đầu 大đại 身thân 相tướng 如như 之chi 。

○# 六lục 法pháp 合hợp 意ý 根căn 。

由do 生sanh 滅diệt 等đẳng 二nhị 種chủng 相tương 續tục 。 於ư 妙diệu 圓viên 中trung 。 粘niêm 湛trạm 發phát 知tri 知tri 精tinh 映ánh 法pháp 。 攬lãm 法pháp 成thành 根căn 根căn 元nguyên 目mục 為vi 。 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 因nhân 名danh 意ý 思tư 。 如như 幽u 室thất 見kiến 。 浮phù 根căn 四tứ 塵trần 。 流lưu 逸dật 奔bôn 法pháp 。

此thử 法pháp 合hợp 第đệ 六lục 意ý 根căn 也dã 續tục 即tức 前tiền 後hậu 相tương 接tiếp 互hỗ 相tương 增tăng 起khởi 義nghĩa 攬lãm 即tức 包bao 攬lãm 也dã 此thử 根căn 能năng 包bao 容dung 世thế 出xuất 世thế 法pháp 。 無vô 不bất 盡tận 其kỳ 涯nhai 際tế 。 故cố 意ý 思tư 異dị 前tiền 不bất 稱xưng 體thể 者giả 以dĩ 此thử 根căn 多đa 知tri 又hựu 多đa 依y 心tâm 根căn 故cố 心tâm 即tức 七thất 識thức 能năng 恆hằng 審thẩm 思tư 量lượng 故cố 曰viết 意ý 思tư 其kỳ 實thật 第đệ 六lục 浮phù 塵trần 根căn 即tức 肉nhục 團đoàn 心tâm 如như 蓮liên 花hoa 。 開khai 合hợp 七thất 託thác 此thử 恆hằng 審thẩm 思tư 量lượng 故cố 以dĩ 思tư 名danh 之chi 幽u 室thất 見kiến 者giả 言ngôn 此thử 意ý 根căn 在tại 身thân 內nội 如như 人nhân 在tại 暗ám 室thất 中trung 依y 戶hộ 牖dũ 之chi 明minh 能năng 見kiến 外ngoại 物vật 外ngoại 物vật 不bất 能năng 見kiến 彼bỉ 彼bỉ 自tự 亦diệc 不bất 能năng 見kiến 。 暗ám 室thất 中trung 物vật 故cố 以dĩ 幽u 室thất 見kiến 名danh 之chi 此thử 六lục 塵trần 曰viết 形hình 曰viết 擊kích 曰viết 發phát 曰viết 叅# 曰viết 摩ma 曰viết 續tục 皆giai 互hỗ 相tương 生sanh 起khởi 之chi 義nghĩa 不bất 過quá 相tướng 形hình 而nhi 已dĩ 此thử 六lục 根căn 曰viết 結kết 曰viết 卷quyển 曰viết 納nạp 曰viết 絞giảo 曰viết 摶đoàn 曰viết 攬lãm 總tổng 是thị 色sắc 心tâm 妄vọng 織chức 亦diệc 不bất 過quá 一nhất 結kết 字tự 而nhi 已dĩ 因nhân 變biến 文văn 故cố 異dị 稱xưng 也dã 上thượng 合hợp 由do 噐# 形hình 異dị 名danh 之chi 異dị 空không 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 合hợp 除trừ 噐# 觀quán 空không 說thuyết 空không 為vi 一nhất 。 分phần/phân 二nhị 初sơ 結kết 前tiền 起khởi 後hậu 二nhị 依y 法pháp 合hợp 明minh 。

○# 初sơ 結kết 前tiền 起khởi 後hậu 。

阿A 難Nan 如như 是thị 六lục 根căn 。 由do 彼bỉ 覺giác 明minh 。 真chân 有hữu 明minh 明minh 覺giác 。 妄vọng 失thất 彼bỉ 精tinh 了liễu 。 所sở 立lập 照chiếu 性tánh 示thị 粘niêm 妄vọng 發phát 光quang 。 粘niêm 六lục 塵trần 發phát 六lục 知tri 根căn )# 。

此thử 文văn 結kết 前tiền 起khởi 後hậu 也dã 結kết 前tiền 者giả 結kết 明minh 上thượng 六lục 知tri 根căn 之chi 元nguyên 由do 彼bỉ 覺giác 明minh 。 明minh 而nhi 不bất 妙diệu 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 因nhân 明minh 生sanh 所sở 暗ám 成thành 根căn 器khí 之chi 色sắc 粘niêm 湛trạm 發phát 光quang 妄vọng 為vi 六lục 根căn 之chi 異dị 起khởi 後hậu 者giả 於ư 圓viên 湛trạm 性tánh 中trung 本bổn 無vô 六lục 根căn 由do 六lục 塵trần 粘niêm 之chi 妄vọng 起khởi 六lục 種chủng 知tri 覺giác 是thị 則tắc 離ly 塵trần 即tức 無vô 知tri 根căn 可khả 得đắc 故cố 此thử 文văn 為vi 後hậu 義nghĩa 之chi 宗tông 本bổn 。

○# 二nhị 依y 法pháp 合hợp 明minh 。

是thị 以dĩ 汝nhữ 今kim 。 離ly 明minh 離ly 暗ám 。 無vô 有hữu 見kiến 體thể 。 離ly 動động 離ly 靜tĩnh 。 元nguyên 無vô 聽thính 質chất 。 無vô 通thông 無vô 塞tắc 。 嗅khứu 性tánh 不bất 生sanh 非phi 變biến 非phi 恬điềm 。 嘗thường 無vô 所sở 出xuất 不bất 合hợp 不bất 離ly 覺giác 觸xúc 本bổn 無vô 。 無vô 滅diệt 無vô 生sanh 。 了liễu 知tri 安an 寄ký 。

此thử 以dĩ 法pháp 合hợp 喻dụ 以dĩ 明minh 六lục 根căn 離ly 六lục 塵trần 本bổn 無vô 所sở 有hữu 。 也dã 離ly 明minh 暗ám 動động 靜tĩnh 通thông 塞tắc 。 恬điềm 變biến 離ly 合hợp 生sanh 滅diệt 合hợp 除trừ 器khí 觀quán 空không 。 無vô 見kiến 體thể 聽thính 質chất 嗅khứu 性tánh 嘗thường 知tri 覺giác 觸xúc 了liễu 知tri 合hợp 說thuyết 空không 為vi 一nhất 。 自tự 今kim 汝nhữ 且thả 觀quán 。 現hiện 前tiền 六lục 根căn 。 至chí 此thử 通thông 是thị 發phát 明minh 六lục 根căn 虚# 妄vọng 以dĩ 顯hiển 本bổn 無vô 一nhất 六lục 而nhi 一nhất 六lục 之chi 名danh 由do 前tiền 塵trần 有hữu 無vô 對đối 待đãi 妄vọng 起khởi 若nhược 離ly 前tiền 塵trần 。 對đối 待đãi 本bổn 無vô 一nhất 六lục 之chi 名danh 使sử 阿A 難Nan 一nhất 六lục 未vị 觧# 之chi 疑nghi 潜# 消tiêu 矣hĩ 上thượng 發phát 明minh 六lục 根căn 虚# 妄vọng 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 指chỉ 示thị 一nhất 觧# 六lục 亡vong 。

汝nhữ 但đãn 不bất 循tuần 。 動động 靜tĩnh 合hợp 離ly 恬điềm 變biến 通thông 塞tắc 生sanh 滅diệt 明minh 暗ám (# 別biệt 例lệ 明minh 暗ám 如như 是thị 十thập 二nhị 。 總tổng 結kết 上thượng 數số 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 總tổng 結kết 生sanh 滅diệt 隨tùy 拔bạt 一nhất 根căn 。 脫thoát 粘niêm 內nội 伏phục 。 伏phục 歸quy 元nguyên 真chân 。 發phát 本bổn 明minh 曜diệu 一nhất 門môn 深thâm 入nhập 。 耀diệu 性tánh 發phát 明minh 。 諸chư 餘dư 五ngũ 粘niêm 應ứng 拔bạt 圓viên 脫thoát 。 六lục 根căn 一nhất 時thời 清thanh 淨tịnh 。 不bất 由do 前tiền 塵trần 。 所sở 起khởi 知tri 見kiến 結kết )# 。

此thử 以dĩ 一nhất 門môn 深thâm 入nhập 。 六lục 根căn 一nhất 時thời 清thanh 淨tịnh 。 之chi 義nghĩa 以dĩ 觧# 阿A 難Nan 一nhất 六lục 之chi 問vấn 也dã 前tiền 辯biện 六lục 根căn 虚# 妄vọng 言ngôn 一nhất 六lục 者giả 是thị 一nhất 六lục 對đối 待đãi 妄vọng 起khởi 正chánh 意ý 借tá 一nhất 明minh 六lục 唯duy 妄vọng 此thử 言ngôn 一nhất 六lục 乃nãi 六lục 根căn 中trung 一nhất 根căn 示thị 一nhất 觧# 六lục 銷tiêu 以dĩ 明minh 六lục 根căn 一nhất 體thể 前tiền 一nhất 六lục 義nghĩa 竪thụ 此thử 一nhất 六lục 義nghĩa 橫hoạnh/hoành 不bất 可khả 混hỗn 誵# 汝nhữ 但đãn 下hạ 通thông 舉cử 六lục 塵trần 隨tùy 拔bạt 下hạ 選tuyển 拔bạt 一nhất 根căn 不bất 循tuần 不bất 順thuận 也dã 即tức 逆nghịch 流lưu 故cố 承thừa 由do 塵trần 發phát 知tri 。 離ly 塵trần 無vô 妄vọng 之chi 義nghĩa 汝nhữ 但đãn 不bất 順thuận 六lục 塵trần 有hữu 為vi 諸chư 法pháp 流lưu 轉chuyển 。 則tắc 汝nhữ 諸chư 根căn 應ưng 念niệm 清thanh 淨tịnh 矣hĩ 隨tùy 拔bạt 隨tùy 阿A 難Nan 選tuyển 拔bạt 圓viên 根căn 也dã 脫thoát 粘niêm 不bất 循tuần 境cảnh 內nội 伏phục 逆nghịch 流lưu 自tự 返phản 返phản 之chi 又hựu 返phản 伏phục 之chi 更cánh 伏phục 伏phục 之chi 歸quy 至chí 本bổn 源nguyên 故cố 曰viết 伏phục 歸quy 元nguyên 真chân 。 本bổn 明minh 乃nãi 本bổn 體thể 之chi 真chân 明minh 即tức 般Bát 若Nhã 之chi 光quang 耀diệu 性tánh 下hạ 由do 一nhất 根căn 歸quy 元nguyên 發phát 光quang 光quang 淨tịnh 餘dư 五ngũ 根căn 一nhất 時thời 超siêu 拔bạt 圓viên 脫thoát 六lục 塵trần 之chi 粘niêm 也dã 不bất 由do 二nhị 句cú 成thành 上thượng 六lục 根căn 脫thoát 粘niêm 發phát 光quang 則tắc 分phân 別biệt 我ngã 法pháp 知tri 見kiến 永vĩnh 斷đoạn 矣hĩ 不bất 由do 應ưng 上thượng 不bất 循tuần 不bất 循tuần 是thị 最tối 初sơ 工công 夫phu 不bất 由do 是thị 觧# 脫thoát 自tự 在tại 田điền 地địa 上thượng 指chỉ 示thị 一nhất 觧# 六lục 亡vong 已dĩ 竟cánh 。

○# 四tứ 結kết 顯hiển 六lục 根căn 妙diệu 圓viên 分phần/phân 二nhị 初sơ 六lục 根căn 互hỗ 用dụng 顯hiển 圓viên 二nhị 根căn 境cảnh 無vô 礙ngại 顯hiển 圓viên 。

○# 初sơ 六lục 根căn 互hỗ 用dụng 顯hiển 圓viên 。

明minh 不bất 循tuần 根căn 。 寄ký 根căn 明minh 發phát 。 標tiêu 義nghĩa 由do 是thị 六lục 根căn 。 互hỗ 相tương 為vi 用dụng 。 顯hiển 圓viên 阿A 難Nan 汝nhữ 豈khởi 不bất 知tri 。 今kim 此thử 會hội 中trung 。 阿A 那Na 律Luật 陀Đà 。 無vô 目mục 而nhi 見kiến 。 跋Bạt 難Nan 陀Đà 龍Long 。 無vô 耳nhĩ 而nhi 聽thính 殑Căng 伽Già 神Thần 女Nữ 。 非phi 鼻tị 聞văn 香hương 。 驕kiêu 梵Phạm 鉢bát 提đề 異dị 舌thiệt 知tri 味vị 。 舜Thuấn 若Nhã 多Đa 神Thần 。 無vô 身thân 覺giác 觸xúc 。 如Như 來Lai 光quang 中trung 。 映ánh 令linh 暫tạm 現hiện 。 既ký 為vi 風phong 質chất 。 其kỳ 體thể 元nguyên 無vô 。 此thử 四tứ 句cú 成thành 上thượng 無vô 身thân 二nhị 字tự 諸chư 滅diệt 盡tận 定định 。 得đắc 寂tịch 聲Thanh 聞Văn 。 通thông 指chỉ 其kỳ 類loại 如như 此thử 會hội 中trung 。 摩Ma 訶Ha 迦Ca 葉Diếp 。 指chỉ 證chứng 一nhất 人nhân 久cửu 滅diệt 意ý 根căn 。 圓viên 明minh 了liễu 知tri 。 不bất 因nhân 心tâm 念niệm 。

此thử 明minh 上thượng 脫thoát 粘niêm 之chi 光quang 光quang 極cực 明minh 曜diệu 圓viên 滿mãn 自tự 立lập 不bất 循tuần 六lục 根căn 有hữu 無vô 也dã 明minh 不bất 循tuần 根căn 。 下hạ 總tổng 標tiêu 六lục 根căn 寄ký 發phát 互hỗ 用dụng 以dĩ 彰chương 妙diệu 圓viên 大đại 意ý 阿A 難Nan 下hạ 以dĩ 不bất 循tuần 寄ký 發phát 之chi 人nhân 證chứng 互hỗ 用dụng 之chi 實thật 明minh 不bất 循tuần 根căn 。 者giả 明minh 乃nãi 六lục 知tri 本bổn 明minh 謂vị 六lục 知tri 之chi 明minh 各các 不bất 因nhân 本bổn 根căn 有hữu 無vô 但đãn 借tá 之chi 以dĩ 為vi 名danh 耳nhĩ 寄ký 根căn 明minh 發phát 。 者giả 如như 有hữu 本bổn 根căn 但đãn 假giả 借tá 以dĩ 為vi 名danh 非phi 實thật 因nhân 根căn 生sanh 如như 無vô 本bổn 根căn 或hoặc 見kiến 借tá 耳nhĩ 聞văn 借tá 眼nhãn 此thử 轉chuyển 借tá 以dĩ 為vi 用dụng 亦diệc 非phi 實thật 託thác 而nhi 有hữu 一nhất 明minh 或hoặc 轉chuyển 寄ký 諸chư 根căn 諸chư 明minh 或hoặc 同đồng 寄ký 一nhất 根căn 故cố 曰viết 由do 是thị 六lục 根căn 。 互hỗ 相tương 為vi 用dụng 。 阿A 那Na 律Luật 等đẳng 。 六lục 人nhân 以dĩ 各các 無vô 本bổn 根căn 而nhi 發phát 本bổn 明minh 或hoặc 轉chuyển 借tá 餘dư 根căn 或hoặc 不bất 轉chuyển 借tá 總tổng 證chứng 明minh 不bất 循tuần 根căn 。 阿A 那Na 律Luật 陀Đà 。 此thử 云vân 無vô 貪tham 因nhân 精tinh 進tấn 失thất 明minh 而nhi 能năng 見kiến 跋Bạt 難Nan 陀Đà 此thử 云vân 賢hiền 喜hỷ 葢# 龍long 皆giai 無vô 耳nhĩ 聽thính 之chi 以dĩ 角giác 殑Căng 伽Già 此thử 云vân 天thiên 堂đường 來lai 以dĩ 其kỳ 自tự 雪Tuyết 山Sơn 頂đảnh 無vô 熱nhiệt 惱não 池trì 。 流lưu 出xuất 驕kiêu 梵Phạm 鉢bát 提đề 此thử 云vân 牛ngưu 呞tư 以dĩ 受thọ 牛ngưu 哨# 報báo 故cố [稱-土+二]# 異dị 舌thiệt 舜thuấn 若nhã 多đa 此thử 云vân 空không 即tức 主chủ 空không 神thần 其kỳ 質chất 如như 風phong 而nhi 能năng 覺giác 觸xúc 滅diệt 盡tận 定định 即tức 九cửu 次thứ 第đệ 定định 。 第đệ 九cửu 定định 受thọ 想tưởng 滅diệt 盡tận 意ý 根căn 斯tư 絕tuyệt 如như 大Đại 迦Ca 葉Diếp 是thị 其kỳ 類loại 而nhi 能năng 知tri 孤cô 山sơn 曰viết 那na 律luật 等đẳng 六lục 人nhân 或hoặc 是thị 凢# 夫phu 業nghiệp 報báo 或hoặc 是thị 小tiểu 聖thánh 修tu 得đắc 斯tư 皆giai 妄vọng 力lực 尚thượng 不bất 依y 根căn 何hà 况# 圓viên 脫thoát 豈khởi 無vô 互hỗ 用dụng 。

○# 二nhị 根căn 境cảnh 無vô 礙ngại 顯hiển 圓viên 分phần/phân 三tam 初sơ 法pháp 二nhị 喻dụ 三tam 結kết 。

○# 初sơ 法pháp 。

阿A 難Nan 今kim 汝nhữ 諸chư 根căn 。 若nhược 圓viên 拔bạt 已dĩ 。 牒điệp 前tiền 內nội 瑩oánh 發phát 光quang 。 即tức 妙diệu 而nhi 明minh 故cố 如như 是thị 浮phù 塵trần 。 指chỉ 有hữu 情tình 世thế 間gian 及cập 器khí 世thế 間gian 。 指chỉ 無vô 情tình 世thế 間gian 諸chư 變biến 化hóa 相tướng 。 即tức 生sanh 滅diệt 去khứ 來lai 等đẳng 法pháp 如như 湯thang 銷tiêu 氷băng 。 湯thang 喻dụ 內nội 瑩oánh 發phát 光quang 。 氷băng 喻dụ 依y 正chánh 諸chư 相tướng 應ứng 念niệm 化hóa 成thành 。 無vô 上thượng 知tri 覺giác 。 內nội 瑩oánh 發phát 光quang 。 是thị 因nhân 無vô 上thượng 知tri 覺giác 是thị 果quả )# 。

此thử 示thị 無vô 一nhất 六lục 之chi 本bổn 光quang 現hiện 前tiền 照chiếu 根căn 塵trần 差sai 別biệt 等đẳng 相tương 應ứng 念niệm 化hóa 成thành 無vô 上thượng 圓viên 融dung 清thanh 淨tịnh 寳# 覺giác 也dã 此thử 中trung 豈khởi 容dung 一nhất 異dị 之chi 見kiến 哉tai 阿A 難Nan 下hạ 牒điệp 諸chư 餘dư 五ngũ 粘niêm 應ứng 拔bạt 圓viên 脫thoát 。 之chi 義nghĩa 內nội 瑩oánh 下hạ 承thừa 上thượng 諸chư 根căn 既ký 皆giai 圓viên 脫thoát 諸chư 塵trần 亦diệc 皆giai 清thanh 淨tịnh 故cố 曰viết 內nội 瑩oánh 發phát 光quang 。 等đẳng 內nội 瑩oánh 即tức 伏phục 歸quy 元nguyên 真chân 。 不bất 逐trục 外ngoại 塵trần 發phát 光quang 即tức 發phát 本bổn 明minh 耀diệu 。 不bất 由do 前tiền 塵trần 。 所sở 起khởi 知tri 見kiến 。 依y 正chánh 等đẳng 相tương/tướng 本bổn 妙diệu 明minh 覺giác 體thể 因nhân 迷mê 妄vọng 見kiến 差sai 別biệt 等đẳng 相tương/tướng 今kim 本bổn 光quang 現hiện 前tiền 觸xúc 之chi 皆giai 悟ngộ 故cố 曰viết 如như 湯thang 消tiêu 氷băng 水thủy 結kết 成thành 氷băng 氷băng 復phục 成thành 水thủy 本bổn 覺giác 妄vọng 現hiện 諸chư 相tướng 相tương/tướng 轉chuyển 還hoàn 復phục 真chân 覺giác 故cố 曰viết 應ứng 念niệm 化hóa 成thành 等đẳng 。

○# 二nhị 喻dụ 。

阿A 難Nan 如như 彼bỉ 世thế 人nhân 。 聚tụ 見kiến 於ư 眼nhãn 。 即tức 明minh 見kiến 種chủng 種chủng 物vật 。 若nhược 令linh 急cấp 合hợp 。 暗ám 相tướng 現hiện 前tiền 。 即tức 不bất 見kiến 前tiền 物vật 六lục 根căn 黯ảm 然nhiên 。 頭đầu 足túc 相tướng 類loại 。 總tổng 一nhất 暗ám 相tướng 彼bỉ 人nhân 以dĩ 手thủ 。 循tuần 體thể 外ngoại 繞nhiễu 。 即tức 合hợp 眼nhãn 人nhân 自tự 繞nhiễu 其kỳ 體thể 彼bỉ 雖tuy 不bất 見kiến 。 合hợp 眼nhãn 故cố )# 頭đầu 足túc 一nhất 辯biện 知tri 覺giác 是thị 同đồng 。 自tự 手thủ 摸mạc 自tự 頭đầu 知tri 是thị 頭đầu 摸mạc 自tự 足túc 知tri 是thị 足túc 緣duyên 見kiến 因nhân 明minh 。 暗ám 成thành 無vô 見kiến 。 依y 世thế 間gian 因nhân 緣duyên 義nghĩa 不bất 明minh 自tự 發phát 。 承thừa 上thượng 頭đầu 足túc 一nhất 辯biện 知tri 覺giác 是thị 同đồng 。 則tắc 諸chư 暗ám 相tướng 。 永vĩnh 不bất 能năng 昏hôn 。 此thử 暗ám 相tướng 不bất 能năng 昏hôn 見kiến 性tánh 以dĩ 證chứng 諸chư 塵trần 皆giai 不bất 能năng 昏hôn 。 無vô 上thượng 知tri 覺giác 。

此thử 以dĩ 喻dụ 證chứng 上thượng 本bổn 光quang 現hiện 前tiền 能năng 化hóa 根căn 塵trần 成thành 無vô 上thượng 知tri 覺giác 。 其kỳ 根căn 塵trần 不bất 能năng 昏hôn 見kiến 聞văn 等đẳng 之chi 圓viên 明minh 也dã 緣duyên 見kiến 因nhân 明minh 。 即tức 見kiến 因nhân 明minh 有hữu 此thử 一nhất 句cú 是thị 因nhân 緣duyên 宗tông 下hạ 一nhất 句cú 成thành 之chi 若nhược 暗ám 時thời 不bất 見kiến 則tắc 成thành 緣duyên 見kiến 因nhân 明minh 。 今kim 不bất 明minh 自tự 發phát 。 非phi 因nhân 明minh 也dã 不bất 明minh 自tự 發phát 。 三tam 句cú 破phá 彼bỉ 緣duyên 明minh 有hữu 見kiến 。 之chi 世thế 相tương/tướng 顯hiển 此thử 根căn 塵trần 無vô 礙ngại 圓viên 明minh 自tự 在tại 之chi 真chân 覺giác 也dã 。

○# 三tam 結kết 。

根căn 塵trần 既ký 銷tiêu 。 云vân 何hà 覺giác 明minh 。 不bất 成thành 圓viên 妙diệu 。

此thử 承thừa 上thượng 以dĩ 世thế 間gian 根căn 塵trần 未vị 脫thoát 之chi 事sự 證chứng 知tri 六lục 種chủng 知tri 性tánh 不bất 循tuần 根căn 不bất 藉tạ 塵trần 而nhi 能năng 圓viên 明minh 自tự 在tại 以dĩ 結kết 明minh 根căn 塵trần 頓đốn 銷tiêu 圓viên 妙diệu 自tự 在tại 决# 無vô 一nhất 六lục 之chi 礙ngại 也dã 是thị 承thừa 未vị 銷tiêu 尚thượng 圓viên 結kết 既ký 銷tiêu 决# 圓viên 也dã 第đệ 二nhị 義nghĩa 謂vị 六lục 根căn 為vi 賊tặc 媒môi 自tự 刦# 家gia 寳# 由do 此thử 無vô 始thỉ 。 眾chúng 生sanh 世thế 界giới 。 生sanh 纏triền 縛phược 故cố 。 於ư 器khí 世thế 間gian 。 不bất 能năng 超siêu 越việt 。 於ư 此thử 顯hiển 示thị 妙diệu 圓viên 則tắc 全toàn 超siêu 彼bỉ 義nghĩa 然nhiên 六lục 根căn 乃nãi 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 正chánh 是thị 根căn 器khí 所sở 結kết 之chi 元nguyên 。 由do 此thử 結kết 故cố 根căn 器khí 不bất 能năng 觧# 脫thoát 此thử 中trung 謂vị 由do 明minh 暗ám 等đẳng 。 結kết 見kiến 由do 動động 靜tĩnh 等đẳng 。 結kết 聽thính 正chánh 示thị 六lục 根căn 所sở 結kết 之chi 元nguyên 。 汝nhữ 但đãn 不bất 循tuần 。 動động 靜tĩnh 通thông 塞tắc 。 等đẳng 隨tùy 拔bạt 一nhất 根căn 。 脫thoát 粘niêm 內nội 伏phục 。 正chánh 示thị 觧# 六lục 結kết 之chi 要yếu 不bất 由do 前tiền 塵trần 。 所sở 起khởi 知tri 見kiến 。 正chánh 示thị 不bất 為vi 六lục 根căn 賊tặc 媒môi 自tự 刦# 家gia 寳# 觧# 結kết 之chi 義nghĩa 益ích 明minh 不bất 循tuần 根căn 。 等đẳng 正chánh 示thị 於ư 眾chúng 生sanh 。 世thế 界giới 不bất 為vi 纏triền 縛phược 阿A 難Nan 今kim 汝nhữ 諸chư 根căn 。 下hạ 明minh 不bất 藉tạ 緣duyên 等đẳng 正chánh 示thị 於ư 器khí 世thế 間gian 。 頓đốn 能năng 超siêu 越việt 到đáo 此thử 根căn 塵trần 既ký 消tiêu 成thành 一nhất 圓viên 融dung 。 清thanh 淨tịnh 寶bảo 覺giác 。 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 不bất 能năng 為vi 礙ngại 。 而nhi 同đồng 異dị 一nhất 六lục 又hựu 豈khởi 容dung 擬nghĩ 議nghị 哉tai 自tự 當đương 機cơ 發phát 問vấn 云vân 何hà 逆nghịch 流lưu 。 深thâm 入nhập 一nhất 門môn 。 能năng 令linh 六lục 根căn 。 一nhất 時thời 清thanh 淨tịnh 。 至chí 此thử 總tổng 是thị 發phát 明minh 前tiền 入nhập 一nhất 無vô 妄vọng 。 彼bỉ 六lục 知tri 根căn 。 一nhất 時thời 清thanh 淨tịnh 。 三tam 句cú 之chi 義nghĩa 上thượng 示thị 妙diệu 圓viên 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 示thị 妙diệu 常thường 分phần/phân 二nhị 初sơ 當đương 機cơ 疑nghi 請thỉnh 二nhị 世Thế 尊Tôn 發phát 明minh 。

○# 初sơ 當đương 機cơ 疑nghi 請thỉnh 分phần/phân 二nhị 初sơ 按án 佛Phật 語ngữ 因nhân 果quả 相tương 應ứng 二nhị 疑nghi 所sở 示thị 因nhân 果quả 相tương 違vi 。

○# 初sơ 按án 佛Phật 語ngữ 因nhân 果quả 相tương 應ứng 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 如như 佛Phật 說thuyết 言ngôn 。 因Nhân 地Địa 覺giác 心tâm 。 欲dục 求cầu 常thường 住trụ 。 要yếu 與dữ 果quả 位vị 。 名danh 目mục 相tương 應ứng 。

此thử 阿A 難Nan 將tương 伸thân 己kỷ 疑nghi 先tiên 牒điệp 佛Phật 言ngôn 作tác 證chứng 以dĩ 為vi 定định 義nghĩa 也dã 前tiền 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 云vân 若nhược 於ư 因Nhân 地Địa 。 以dĩ 生sanh 滅diệt 心tâm 。 為vi 本bổn 修tu 因nhân 。 而nhi 求cầu 佛Phật 乘thừa 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 阿A 難Nan 領lãnh 此thử 義nghĩa 而nhi 致trí 此thử 疑nghi 故cố 有hữu 此thử 問vấn 名danh 目mục 相tương 應ứng 。 者giả 謂vị 如như 是thị 果quả 要yếu 如như 是thị 因nhân 如như 是thị 因nhân 契khế 如như 是thị 果quả 即tức 因nhân 果quả 俱câu 常thường 住trụ 故cố 。

○# 二nhị 疑nghi 所sở 示thị 因nhân 果quả 相tương 違vi 分phần/phân 三tam 初sơ 正chánh 疑nghi 因nhân 果quả 相tương 違vi 二nhị 難nạn/nan 佛Phật 自tự 語ngữ 相tương 違vi 三tam 請thỉnh 佛Phật 開khai 發phát 蒙mông 怯khiếp 。

○# 初sơ 正chánh 疑nghi 因nhân 果quả 相tương 違vi 分phần/phân 二nhị 初sơ 據cứ 常thường 果quả 疑nghi 無vô 常thường 因nhân 二nhị 疑nghi 斷đoạn 因nhân 難nạn/nan 契khế 常thường 果quả 。

○# 初sơ 據cứ 常thường 果quả 疑nghi 無vô 常thường 因nhân 。

世Thế 尊Tôn 如như 果quả 位vị 中trung 。 菩Bồ 提Đề 湼# 槃bàn 真Chân 如Như 佛Phật 性tánh 菴am 摩ma 羅la 識thức 。 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。 此thử 七thất 種chủng 是thị 果quả 位vị 別biệt 名danh 是thị 七thất 種chủng 名danh 。 稱xưng 謂vị 雖tuy 別biệt 。 清thanh 淨tịnh 圓viên 滿mãn 。 體thể 性tánh 堅kiên 凝ngưng 。 如như 金kim 剛cang 王vương 。 常thường 住trụ 不bất 壞hoại 。 此thử 是thị 果quả 位vị 同đồng 目mục 若nhược 此thử 見kiến 聽thính 。 離ly 於ư 明minh 暗ám 。 動động 靜tĩnh 通thông 塞tắc 。 畢tất 竟cánh 無vô 體thể 。 此thử 六lục 根căn 是thị 因Nhân 地Địa 名danh 目mục 猶do 如như 念niệm 心tâm 。 離ly 於ư 前tiền 塵trần 。 本bổn 無vô 所sở 有hữu 。 云vân 何hà 將tương 此thử 。 畢tất 竟cánh 斷đoạn 滅diệt 。 以dĩ 為vi 修tu 因nhân 。 欲dục 獲hoạch 如Như 來Lai 。 七thất 常thường 住trụ 果quả 。

此thử 承thừa 上thượng 佛Phật 語ngữ 二nhị 地địa 名danh 目mục 相tương 應ứng 。 之chi 義nghĩa 疑nghi 今kim 所sở 示thị 一nhất 門môn 深thâm 入nhập 。 六lục 根căn 清thanh 淨tịnh 。 之chi 因nhân 如như 念niệm 心tâm 同đồng 於ư 斷đoạn 滅diệt 。 與dữ 果quả 地địa 相tương 違vi 與dữ 佛Phật 第đệ 一nhất 决# 定định 之chi 義nghĩa 不bất 合hợp 也dã 果quả 地địa 常thường 住trụ 曉hiểu 然nhiên 無vô 議nghị 因Nhân 地Địa 斷đoạn 滅diệt 甚thậm 是thị 可khả 疑nghi 云vân 何hà 將tương 此thử 。 斷đoạn 滅diệt 之chi 因nhân 而nhi 能năng 獲hoạch 彼bỉ 常thường 住trụ 之chi 果quả 耶da 世Thế 尊Tôn 下hạ 標tiêu 果quả 位vị 名danh 目mục 俱câu 常thường 住trụ 不bất 壞hoại 。 此thử 七thất 種chủng 名danh 皆giai 取thủ 果quả 位vị 證chứng 極cực 不bất 取thủ 因nhân 中trung 理lý [且/八]# 故cố 云vân 果quả 位vị 中trung 菩Bồ 提Đề 是thị 智trí 果quả 證chứng 極cực 即tức 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 湼# 槃bàn 是thị 理lý 果quả 證chứng 極cực 即tức 無vô 餘dư 湼# 槃bàn 真Chân 如Như 雖tuy 生sanh 佛Phật 本bổn [且/八]# 此thử 取thủ 佛Phật 地địa 淨tịnh 極cực 不bất 妄vọng 不bất 變biến 之chi 體thể 此thử 亦diệc 理lý 果quả 攝nhiếp 佛Phật 性tánh 亦diệc 雖tuy 生sanh 佛Phật 本bổn [且/八]# 此thử 唯duy 取thủ 佛Phật 果Quả 出xuất 纏triền 本bổn 覺giác 此thử 亦diệc 智trí 果quả 攝nhiếp 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 即tức 如như 實thật 空không 體thể 一nhất 切thiết 俱câu 空không 此thử 亦diệc 取thủ 果quả 位vị 一nhất 切thiết 染nhiễm 幻huyễn 斷đoạn 盡tận 故cố 此thử 亦diệc 理lý 果quả 攝nhiếp 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。 轉chuyển 八bát 識thức 所sở 成thành 亦diệc 佛Phật 地địa 智trí 果quả 攝nhiếp 問vấn 淨tịnh 識thức 鏡kính 智trí 俱câu 是thị 八bát 識thức 轉chuyển 得đắc 何hà 識thức 智trí 異dị 稱xưng 曰viết 智trí 識thức 雖tuy 同đồng 是thị 八bát 識thức 轉chuyển 得đắc 以dĩ 照chiếu 用dụng 不bất 同đồng 故cố 別biệt 稱xưng 之chi 以dĩ 分phân 別biệt 一nhất 切thiết 法pháp 。 而nhi 無vô 染nhiễm 着trước 名danh 識thức 以dĩ 圓viên 照chiếu 一nhất 切thiết 法pháp 而nhi 無vô 分phân 別biệt 。 名danh 智trí 故cố 楞lăng 伽già 經Kinh 云vân 分phân 別biệt 是thị 識thức 無vô 分phân 別biệt 是thị 智trí 問vấn 此thử 識thức 智trí 與dữ 菩Bồ 提Đề 佛Phật 性tánh 俱câu 是thị 智trí 果quả 有hữu 何hà 別biệt 耶da 曰viết 識thức 智trí 菩Bồ 提Đề 俱câu 是thị 修tu 德đức 但đãn 菩Bồ 提Đề 是thị 果quả 位vị 總tổng 名danh 識thức 智trí 是thị 別biệt 稱xưng 佛Phật 性tánh 雖tuy 是thị 智trí 果quả 乃nãi 不bất 動động 智trí 由do 煩phiền 惱não 斷đoạn 盡tận 。 乃nãi 現hiện 極cực 圓viên 此thử 同đồng 理lý 俱câu 是thị 斷đoạn 德đức 故cố 別biệt 名danh 也dã 但đãn 理lý 屬thuộc 寂tịch 此thử 屬thuộc 照chiếu 故cố 清thanh 淨tịnh 圓viên 滿mãn 。 等đẳng 出xuất 七thất 果quả 之chi 同đồng 目mục 此thử 七thất 果quả 均quân 目mục 清thanh 淨tịnh 五ngũ 住trụ 究cứu 盡tận 故cố 均quân 目mục 圓viên 滿mãn 體thể 用dụng 周chu 徧biến 故cố 均quân 目mục 堅kiên 凝ngưng 不bất 可khả 破phá 壞hoại 。 不bất 可khả 搖dao 動động 故cố 金kim 剛cang 王vương 是thị 帝Đế 釋Thích 天Thiên 寳# 名danh 最tối 堅kiên 最tối 利lợi 喻dụ 上thượng 體thể 性tánh 堅kiên 凝ngưng 。 常thường 住trụ 不bất 壞hoại 。 若nhược 此thử 見kiến 聴# 四tứ 句cú 亦diệc 按án 佛Phật 言ngôn 以dĩ 證chứng 因Nhân 地Địa 斷đoạn 滅diệt 此thử 領lãnh 前tiền 是thị 以dĩ 汝nhữ 今kim 。 離ly 暗ám 離ly 明minh 。 無vô 有hữu 見kiến 體thể 。 離ly 動động 離ly 靜tĩnh 。 元nguyên 無vô 聴# 質chất 等đẳng 義nghĩa 見kiến 聴# 舉cử 六lục 根căn 前tiền 二nhị 明minh 暗ám 等đẳng 舉cử 六lục 塵trần 前tiền 三tam 辭từ 畧lược 義nghĩa 全toàn 總tổng 謂vị 六lục 根căn 離ly 塵trần 無vô 體thể 。 猶do 如như 念niệm 心tâm 。 三tam 句cú 復phục 引dẫn 佛Phật 先tiên 言ngôn 識thức 心tâm 離ly 塵trần 無vô 體thể 。 以dĩ 證chứng 六lục 根căn 離ly 塵trần 同đồng 一nhất 斷đoạn 滅diệt 此thử 領lãnh 前tiền 塵trần 非phi 常thường 住trụ 。 若nhược 變biến 滅diệt 時thời 。 此thử 心tâm 即tức 同đồng 龜quy 毛mao 兔thố 角giác 。 則tắc 汝nhữ 法Pháp 身thân 。 同đồng 於ư 斷đoạn 滅diệt 。 等đẳng 義nghĩa 云vân 何hà 將tương 此thử 。 五ngũ 句cú 承thừa 上thượng 以dĩ 念niệm 心tâm 證chứng 六lục 根căn 實thật 是thị 斷đoạn 滅diệt 將tương 此thử 斷đoạn 因nhân 欲dục 獲hoạch 常thường 果quả 豈khởi 不bất 因nhân 果quả 相tương 違vi 耶da 故cố 曰viết 云vân 何hà 此thử 疑nghi 問vấn 之chi 要yếu 念niệm 心tâm 離ly 塵trần 無vô 體thể 。 是thị 佛Phật 言ngôn 六lục 根căn 離ly 塵trần 無vô 體thể 。 亦diệc 是thị 佛Phật 言ngôn 以dĩ 佛Phật 言ngôn 證chứng 佛Phật 言ngôn 六lục 根căn 斷đoạn 滅diệt 無vô 移di 果quả 位vị 常thường 住trụ 是thị 佛Phật 言ngôn 因nhân 果quả 相tương 應ứng 亦diệc 是thị 佛Phật 言ngôn 以dĩ 相tương 應ứng 之chi 佛Phật 言ngôn 證chứng 相tương 違vi 之chi 義nghĩa 决# 無vô 斷đoạn 因nhân 而nhi 獲hoạch 常thường 果quả 之chi 理lý 。

○# 二nhị 疑nghi 斷đoạn 因nhân 難nạn/nan 契khế 常thường 果quả 。

世Thế 尊Tôn 若nhược 離ly 明minh 暗ám 。 見kiến 畢tất 竟cánh 空không 。 如như 無vô 前tiền 塵trần 。 念niệm 自tự 性tánh 滅diệt 。 進tiến 退thoái 循tuần 環hoàn 。 微vi 細tế 推thôi 求cầu 。 本bổn 無vô 我ngã 心tâm 。 及cập 我ngã 心tâm 所sở 。 此thử 亦diệc 同đồng 前tiền 微vi 細tế 揣đoàn 摩ma 。 之chi 義nghĩa 將tương 誰thùy 立lập 因nhân 。 求cầu 無vô 上thượng 覺giác 。

此thử 牒điệp 前tiền 根căn 同đồng 念niệm 心tâm 離ly 塵trần 無vô 體thể 。 別biệt 無vô 心tâm 及cập 心tâm 所sở 一nhất 切thiết 斷đoạn 滅diệt 不bất 知tri 將tương 何hà 法pháp 立lập 因nhân 以dĩ 求cầu 常thường 住trụ 之chi 果quả 也dã 世Thế 尊Tôn 下hạ 牒điệp 前tiền 進tiến 退thoái 下hạ 別biệt 推thôi 將tương 誰thùy 二nhị 句cú 疑nghi 問vấn 進tiến 退thoái 即tức 前tiền 後hậu 推thôi 度độ 循tuần 環hoàn 即tức 推thôi 度độ 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 微vi 細tế 推thôi 求cầu 。 明minh 上thượng 進tiến 退thoái 循tuần 環hoàn 。 之chi 義nghĩa 本bổn 無vô 我ngã 心tâm 。 二nhị 句cú 明minh 上thượng 微vi 細tế 推thôi 求cầu 。 之chi 事sự 我ngã 心tâm 即tức 心tâm 王vương 心tâm 所sở 即tức 心tâm 使sử 言ngôn 一nhất 身thân 之chi 中trung 。 進tiến 退thoái 循tuần 環hoàn 。 微vi 細tế 推thôi 求cầu 。 不bất 過quá 是thị 根căn 識thức 心tâm 及cập 心tâm 所sở 如như 是thị 名danh 目mục 而nhi 已dĩ 都đô 是thị 斷đoạn 滅diệt 除trừ 此thử 之chi 外ngoại 別biệt 無vô 有hữu 法pháp 將tương 誰thùy 立lập 因nhân 。 因nhân 既ký 不bất 有hữu 將tương 誰thùy 證chứng 果Quả 哉tai 是thị 無vô 因nhân 不bất 能năng 克khắc 果quả 也dã 上thượng 正chánh 疑nghi 因nhân 果quả 相tương 違vi 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 難nạn/nan 佛Phật 自tự 語ngữ 相tương 違vi 。

如Như 來Lai 先tiên 言ngôn 湛trạm 精tinh 圓viên 常thường 。 違vi 越việt 誠thành 言ngôn 。 終chung 成thành 戱# 論luận 云vân 何hà 如Như 來Lai 。 真chân 實thật 語ngữ 者giả 。

此thử 引dẫn 佛Phật 前tiền 借tá 見kiến 性tánh 顯hiển 示thị 圓viên 常thường 證chứng 今kim 說thuyết 離ly 塵trần 無vô 體thể 。 前tiền 後hậu 自tự 語ngữ 相tương 違vi 也dã 如Như 來Lai 先tiên 說thuyết 。 二nhị 句cú 領lãnh 前tiền 佛Phật 依y 見kiến 精tinh 顯hiển 示thị 圓viên 常thường 妙diệu 性tánh 阿A 難Nan 自tự 明minh 領lãnh 觧# 之chi 益ích 云vân 我ngã 雖tuy 承thừa 佛Phật 。 如như 是thị 妙diệu 音âm 。 悟ngộ 妙diệu 明minh 心tâm 。 元nguyên 所sở 圓viên 滿mãn 。 常thường 住trụ 心tâm 地địa 。 又hựu 云vân 誠thành 如như 法Pháp 王vương 。 所sở 說thuyết 覺giác 緣duyên 。 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 湛trạm 然nhiên 常thường 住trụ 。 性tánh 非phi 生sanh 滅diệt 。 皆giai 從tùng 見kiến 性tánh 領lãnh 觧# 圓viên 常thường 之chi 義nghĩa 違vi 越việt 誠thành 言ngôn 。 二nhị 句cú 斷đoạn 上thượng 前tiền 後hậu 所sở 說thuyết 。 相tương 違vi 故cố 云vân 違vi 越việt 誠thành 言ngôn 。 前tiền 後hậu 所sở 言ngôn 不bất 定định 故cố 成thành 戱# 論luận 云vân 何hà 二nhị 句cú 正chánh 難nạn/nan 佛Phật 謂vị 如như 上thượng 所sở 說thuyết 。 前tiền 後hậu 相tương 違vi 真chân 成thành 虚# 妄vọng 戱# 論luận 云vân 何hà 如Như 來Lai 。 是thị 真chân 語ngữ 實thật 語ngữ 者giả 耶da 者giả 指chỉ 人nhân 言ngôn 正chánh 脉mạch 曰viết 稱xưng 理lý 曰viết 真chân 不bất 虚# 曰viết 實thật 。

○# 三tam 請thỉnh 佛Phật 開khai 發phát 蒙mông 怯khiếp 。

惟duy 垂thùy 大đại 悲bi 。 開khai 我ngã 蒙mông 怯khiếp 。

此thử 因nhân 不bất 觧# 上thượng 前tiền 後hậu 所sở 說thuyết 。 何hà 故cố 相tương 違vi 之chi 義nghĩa 是thị 以dĩ 請thỉnh 佛Phật 開khai 示thị 也dã 蒙mông 者giả 覆phú 蔽tế 而nhi 不bất 開khai 悟ngộ 怯khiếp 者giả 滯trệ 鈍độn 而nhi 不bất 猛mãnh 利lợi 上thượng 當đương 機cơ 疑nghi 請thỉnh 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 世Thế 尊Tôn 發phát 明minh 分phần/phân 二nhị 初sơ 責trách 迷mê 許hứa 示thị 二nhị 正chánh 為vi 顯hiển 示thị 。

○# 初sơ 責trách 迷mê 許hứa 示thị 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 汝nhữ 學học 多đa 聞văn 。 縱túng/tung 未vị 盡tận 諸chư 漏lậu 。 奪đoạt 心tâm 中trung 徒đồ 知tri 。 顛điên 倒đảo 所sở 因nhân 。 真chân 倒đảo 現hiện 前tiền 。 實thật 未vị 能năng 識thức (# 由do 未vị 盡tận 諸chư 漏lậu 。 之chi 過quá 恐khủng 汝nhữ 誠thành 心tâm 。 猶do 未vị 信tín 伏phục 。 吾ngô 今kim 試thí 將tương 。 塵trần 俗tục 諸chư 事sự 。 當đương 除trừ 汝nhữ 疑nghi 。

此thử 佛Phật 責trách 阿A 難Nan 不bất 悟ngộ 如Như 來Lai 。 所sở 說thuyết 過quá 在tại 未vị 盡tận 諸chư 漏lậu 。 許hứa 為vi 顯hiển 示thị 真chân 常thường 以dĩ 除trừ 前tiền 後hậu 相tương 違vi 之chi 疑nghi 也dã 徒đồ 知tri 顛điên 倒đảo 所sở 因nhân 。 者giả 已dĩ 知tri 六lục 根căn 為vi 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 即tức 虚# 妄vọng 諸chư 法pháp 顛điên 倒đảo 。 之chi 因nhân 徒đồ 知tri 者giả 知tri 之chi 不bất 切thiết 然nhiên 六lục 根căn 結kết 體thể 妄vọng 織chức 六lục 塵trần 為vi 生sanh 死tử 因nhân 離ly 塵trần 無vô 結kết 習tập 可khả 得đắc 故cố 曰viết 離ly 塵trần 無vô 體thể 。 根căn 之chi 本bổn 性tánh 元nguyên 是thị 真chân 常thường 豈khởi 隨tùy 塵trần 之chi 有hữu 無vô 阿A 難Nan 知tri 結kết 體thể 是thị 顛điên 倒đảo 因nhân 而nhi 不bất 知tri 本bổn 性tánh 真chân 常thường 可khả 謂vị 認nhận 妄vọng 迷mê 真chân 誠thành 真chân 顛điên 倒đảo 故cố 曰viết 真chân 倒đảo 現hiện 前tiền 。 實thật 未vị 能năng 識thức 問vấn 結kết 體thể 與dữ 本bổn 性tánh 何hà 別biệt 曰viết 結kết 體thể 真chân 妄vọng 雜tạp 和hòa 也dã 本bổn 性tánh 離ly 妄vọng 之chi 真chân 也dã 結kết 色sắc 為vi 色sắc # 結kết 聲thanh 為vi 聲thanh # 則tắc 不bất 能năng 超siêu 越việt 。 圓viên 滿mãn 循tuần 聲thanh 色sắc 流lưu 轉chuyển 則tắc 不bất 見kiến 真chân 常thường 若nhược 離ly 塵trần 無vô 結kết 則tắc 自tự 性tánh 妙diệu 常thường 寂tịch 湛trạm 圓viên 明minh 豈khởi 可khả 謂vị 離ly 塵trần 無vô 體thể 。 耶da 豈khởi 可khả 謂vị 佛Phật 先tiên 說thuyết 湛trạm 精tinh 圓viên 常thường 。 非phi 誠thành 言ngôn 耶da 此thử 實thật 阿A 難Nan 自tự 己kỷ 倒đảo 見kiến 非phi 如Như 來Lai 咎cữu 。 誠thành 心tâm 者giả 朴phác 實thật 而nhi 欠khiếm 真chân 見kiến 也dã 恐khủng 阿A 難Nan 智trí 慧tuệ 不bất 及cập 不bất 能năng 諦đế 信tín 故cố 許hứa 借tá 目mục 前tiền 之chi 事sự 以dĩ 驗nghiệm 真chân 常thường 使sử 悟ngộ 非phi 斷đoạn 滅diệt 也dã 。

○# 二nhị 正chánh 為vi 顯hiển 示thị 分phần/phân 三tam 初sơ 借tá 境cảnh 顯hiển 常thường 二nhị 借tá 根căn 顯hiển 常thường 三tam 結kết 顯hiển 妙diệu 常thường 。

○# 初sơ 借tá 境cảnh 顯hiển 常thường 分phần/phân 三tam 初sơ 驗nghiệm 明minh 聲Thanh 聞Văn 二nhị 揀giản 定định 斷đoạn 常thường 三tam 結kết 示thị 性tánh 常thường 。

○# 初sơ 驗nghiệm 明minh 聲Thanh 聞Văn 。

即tức 時thời 如Như 來Lai 。 勑# 羅la [日*侯]# 羅la 擊kích 鐘chung 一nhất 聲thanh 。 塵trần 俗tục 之chi 事sự 問vấn 阿A 難Nan 言ngôn 。 汝nhữ 今kim 聞văn 不bất 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 俱câu 言ngôn 我ngã 聞văn 鐘chung 歇hiết 無vô 聲thanh 。 佛Phật 又hựu 問vấn 言ngôn 。 汝nhữ 今kim 聞văn 不bất 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 俱câu 言ngôn 不bất 聞văn 時thời 羅la [日*侯]# 羅la 又hựu 擊kích 一nhất 聲thanh 。 佛Phật 又hựu 問vấn 言ngôn 。 汝nhữ 今kim 聞văn 不bất 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 又hựu 言ngôn 俱câu 聞văn 佛Phật 問vấn 阿A 難Nan 。 汝nhữ 云vân 何hà 聞văn 。 云vân 何hà 不bất 聞văn 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 俱câu 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 鐘chung 聲thanh 若nhược 擊kích 。 則tắc 我ngã 得đắc 聞văn 。 擊kích 久cửu 聲thanh 消tiêu 音âm 響hưởng 雙song 絕tuyệt 。 則tắc 名danh 無vô 聞văn 。 此thử 驗nghiệm 明minh 聞văn 如Như 來Lai 又hựu 勅sắc 羅la [日*候]# 擊kích 鐘chung 問vấn 阿A 難Nan 言ngôn 。 爾nhĩ 今kim 聲thanh 不bất 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 俱câu 言ngôn 有hữu 聲thanh 少thiểu 選tuyển 聲thanh 銷tiêu 。 佛Phật 又hựu 問vấn 言ngôn 。 爾nhĩ 今kim 聲thanh 不bất 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 答đáp 言ngôn 無vô 聲thanh 有hữu 頃khoảnh 羅la [日*侯]# 更cánh 來lai 撞chàng 鐘chung 佛Phật 又hựu 問vấn 言ngôn 。 爾nhĩ 今kim 聲thanh 不bất 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 俱câu 言ngôn 有hữu 聲thanh 佛Phật 問vấn 阿A 難Nan 。 汝nhữ 云vân 何hà 聲thanh 。 云vân 何hà 無vô 聲thanh 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 俱câu 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 鐘chung 聲thanh 若nhược 擊kích 。 則tắc 名danh 有hữu 聲thanh 。 擊kích 久cửu 聲thanh 消tiêu 音âm 響hưởng 雙song 絕tuyệt 。 則tắc 名danh 無vô 聲thanh 。 此thử 驗nghiệm 明minh 聲thanh )# 。

此thử 借tá 擊kích 鐘chung 一nhất 事sự 驗nghiệm 明minh 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 所sở 見kiến 云vân 何hà 是thị 聲thanh 云vân 何hà 是thị 聞văn 確xác 定định 聲Thanh 聞Văn 分phần/phân 劑tề 然nhiên 後hậu 與dữ 示thị 斷đoạn 常thường 所sở 由do 也dã 即tức 時thời 下hạ 問vấn 聞văn 荅# 聞văn 如Như 來Lai 又hựu 勑# 下hạ 問vấn 聲thanh 荅# 聲thanh 此thử 兩lưỡng 番phiên 問vấn 荅# 驗nghiệm 明minh 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 都đô 是thị 隨tùy 聲thanh 流lưu 轉chuyển 曾tằng 不bất 開khai 悟ngộ 。 聞văn 性tánh 真chân 常thường 故cố 也dã 音âm 聲thanh 之chi 體thể 嚮hướng 聲thanh 之chi 影ảnh 少thiểu 選tuyển 有hữu 頃khoảnh 皆giai 不bất 久cửu 故cố 溫ôn 陵lăng 曰viết 此thử 但đãn 無vô 聲thanh 非phi 謂vị 無vô 聞văn 必tất 再tái 擊kích 疊điệp 問vấn 者giả 欲dục 合hợp 審thẩm 詳tường 而nhi 自tự 悟ngộ 也dã 。

○# 二nhị 揀giản 定định 斷đoạn 常thường 分phần/phân 二nhị 初sơ 責trách 報báo 荅# 矯kiểu 亂loạn 二nhị 揀giản 聲Thanh 聞Văn 斷đoạn 常thường 。

○# 初sơ 責trách 報báo 荅# 矯kiểu 亂loạn 。

佛Phật 語ngứ 阿A 難Nan 。 及cập 語ngữ 大đại 眾chúng 汝nhữ 今kim 云vân 何hà 。 自tự 語ngữ 矯kiểu 亂loạn 。 直trực 責trách 大đại 眾chúng 阿A 難Nan 。 俱câu 時thời 白bạch 佛Phật 我ngã 今kim 云vân 何hà 。 名danh 為vi 矯kiểu 亂loạn 。 問vấn 明minh )# 佛Phật 言ngôn 我ngã 問vấn 汝nhữ 聞văn 。 汝nhữ 則tắc 言ngôn 聞văn 。 又hựu 問vấn 汝nhữ 聲thanh 。 汝nhữ 則tắc 言ngôn 聲thanh 。 惟duy 聞văn 與dữ 聲thanh 報báo 荅# 無vô 定định 如như 是thị 云vân 何hà 。 不bất 名danh 矯kiểu 亂loạn 。 此thử 說thuyết 明minh 矯kiểu 亂loạn 所sở 以dĩ )# 。

此thử 先tiên 責trách 聲Thanh 聞Văn 矯kiểu 亂loạn 然nhiên 後hậu 與dữ 分phần/phân 聲Thanh 聞Văn 揀giản 定định 斷đoạn 常thường 也dã 其kỳ 實thật 聲thanh 自tự 有hữu 無vô 聞văn 非phi 有hữu 無vô 因nhân 聲Thanh 聞Văn 混hỗn 淆# 所sở 見kiến 不bất 定định 而nhi 隨tùy 問vấn 隨tùy 荅# 曾tằng 無vô 定định 見kiến 故cố 成thành 矯kiểu 亂loạn 葢# 佛Phật 雙song 審thẩm 正chánh 要yếu 驗nghiệm 明minh 大đại 眾chúng 所sở 見kiến 何hà 如như 若nhược [且/八]# 擇trạch 法Pháp 眼nhãn 了liễu 明minh 聲Thanh 聞Văn 分phần/phân 劑tề 只chỉ 因nhân 荅# 聲thanh 有hữu 無vô 不bất 應ưng 荅# 聞văn 有hữu 無vô 則tắc 無vô 聲Thanh 聞Văn 矯kiểu 亂loạn 之chi 過quá 。

○# 二nhị 揀giản 聲Thanh 聞Văn 斷đoạn 常thường 。

阿A 難Nan 聲thanh 銷tiêu 無vô 嚮hướng 汝nhữ 說thuyết 無vô 聞văn 。 牒điệp 阿A 難Nan 所sở 荅# 義nghĩa 若nhược 實thật 無vô 聞văn 。 按án 上thượng 聞văn 性tánh 已dĩ 滅diệt 。 同đồng 於ư 枯khô 木mộc 。 成thành 上thượng 無vô 聞văn 鐘chung 聲thanh 更cánh 擊kích 。 汝nhữ 云vân 何hà 知tri 。 究cứu 聞văn 非phi 無vô 知tri 有hữu 知tri 無vô 。 自tự 是thị 聲thanh 塵trần 。 或hoặc 有hữu 或hoặc 無vô (# 揀giản 定định 聲thanh 是thị 斷đoạn 滅diệt 豈khởi 彼bỉ 聞văn 性tánh 。 為vi 汝nhữ 有hữu 無vô 。 揀giản 定định 聞văn 是thị 真chân 常thường 聞văn 實thật 云vân 無vô 。 縱túng/tung 誰thùy 知tri 無vô 者giả 奪đoạt )# 。

此thử 因nhân 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 顛điên 倒đảo 根căn 塵trần 混hỗn 淆# 惑hoặc 常thường 為vi 斷đoạn 故cố 為vi 究cứu 明minh 聲Thanh 聞Văn 揀giản 定định 聲thanh 斷đoạn 聞văn 常thường 以dĩ 解giải 因nhân 果quả 相tương 違vi 之chi 疑nghi 佛Phật 語ngữ 非phi 誠thành 之chi 難nạn/nan 也dã 阿A 難Nan 下hạ 以dĩ 更cánh 擊kích 更cánh 聞văn 究cứu 聞văn 不bất 隨tùy 聲thanh 無vô 知tri 有hữu 知tri 無vô 。 下hạ 揀giản 定định 聲thanh 斷đoạn 聞văn 常thường 以dĩ 知tri 無vô 證chứng 聞văn 性tánh 常thường 在tại 上thượng 揀giản 定định 斷đoạn 常thường 已dĩ 竟cánh 。

○# 三tam 結kết 示thị 性tánh 常thường 分phần/phân 二nhị 初sơ 正chánh 示thị 二nhị 責trách 迷mê 。

○# 初sơ 正chánh 示thị 。

是thị 故cố 阿A 難Nan 。 聲thanh 於ư 聞văn 中trung 。 自tự 有hữu 生sanh 滅diệt 。 結kết 示thị 聲thanh 斷đoạn 非phi 為vi 汝nhữ 聞văn 。 聲thanh 生sanh 聲thanh 滅diệt 。 按án 上thượng 自tự 有hữu 生sanh 滅diệt 。 今kim 汝nhữ 聞văn 性tánh 為vi 有hữu 為vi 無vô 。 結kết 示thị 聞văn 常thường )# 。

此thử 結kết 聲thanh 於ư 聞văn 中trung 。 自tự 有hữu 生sanh 滅diệt 。 聞văn 性tánh 不bất 隨tùy 聲thanh 之chi 有hữu 無vô 也dã 是thị 故cố 二nhị 字tự 承thừa 上thượng 揀giản 定định 此thử 方phương 結kết 明minh 以dĩ 决# 定định 六lục 根căn 真chân 常thường 不bất 可khả 移di 異dị 今kim 於ư 聞văn 中trung 驗nghiệm 者giả 意ý 在tại 圓viên 通thông 以dĩ 便tiện 選tuyển 擇trạch 故cố 。

○# 二nhị 責trách 迷mê 。

汝nhữ 尚thượng 顛điên 倒đảo 。 惑hoặc 聲thanh 為vi 聞văn 。 是thị 真chân 倒đảo 現hiện 前tiền 。 何hà 恠# 昏hôn 迷mê 以dĩ 常thường 為vi 斷đoạn 。 終chung 不bất 應ưng 言ngôn 。 離ly 諸chư 動động 靜tĩnh 。 閉bế 塞tắc 開khai 通thông 。 說thuyết 聞văn 無vô 性tánh 。

此thử 結kết 責trách 阿A 難Nan 昏hôn 迷mê 以dĩ 常thường 為vi 斷đoạn 。 之chi 過quá 在tại 於ư 惑hoặc 聲thanh 為vi 聞văn 。 顛điên 倒đảo 所sở 見kiến 故cố 也dã 汝nhữ 尚thượng 二nhị 句cú 責trách 示thị 以dĩ 常thường 為vi 斷đoạn 。 之chi 因nhân 何hà 恠# 二nhị 句cú 責trách 以dĩ 常thường 為vi 斷đoạn 。 之chi 迷mê 終chung 不bất 應ưng 言ngôn 。 下hạ 止chỉ 其kỳ 再tái 不bất 可khả 生sanh 此thử 顛điên 倒đảo 之chi 見kiến 作tác 此thử 謬mậu 亂loạn 之chi 問vấn 正chánh 脉mạch 曰viết 首thủ 四tứ 句cú 責trách 迷mê 也dã 意ý 謂vị 斷đoạn 常thường 縱túng/tung 使sử 難nạn/nan 定định 根căn 塵trần 宜nghi 當đương 易dị 分phần/phân 今kim 惑hoặc 聲thanh 為vi 聞văn 。 尚thượng 於ư 易dị 分phần/phân 者giả 而nhi 不bất 能năng 分phần/phân 何hà 恠# 以dĩ 根căn 中trung 之chi 常thường 性tánh 而nhi 惑hoặc 為vi 斷đoạn 滅diệt 此thử 固cố 於ư 難nạn/nan 定định 者giả 葢# 不bất 能năng 定định 也dã 理lý 實thật 凢# 小tiểu 不bất 能năng 决# 定định 信tín 根căn 性tánh 為vi 常thường 住trụ 者giả 病bệnh 根căn 在tại 於ư 根căn 塵trần 混hỗn 濫lạm 而nhi 麄# 心tâm 未vị 能năng 斟châm 別biệt 故cố 佛Phật 擊kích 鐘chung 詳tường 審thẩm 發phát 其kỳ 混hỗn 濫lạm 然nhiên 後hậu 與dữ 伸thân 明minh 之chi 最tối 為vi 妙diệu 示thị 也dã 動động 靜tĩnh 聲thanh 塵trần 也dã 閉bế 塞tắc 開khai 通thông 耳nhĩ 之chi 浮phù 塵trần 根căn 意ý 謂vị 不bất 可khả 言ngôn 離ly 根căn 塵trần 說thuyết 聞văn 無vô 性tánh 。 是thị 知tri 聞văn 性tánh 超siêu 越việt 根căn 塵trần 也dã 上thượng 借tá 境cảnh 顯hiển 常thường 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 借tá 根căn 顯hiển 常thường 分phần/phân 二nhị 初sơ 喻dụ 二nhị 法pháp 。

○# 初sơ 喻dụ 。

如như 重trọng 睡thụy 人nhân 。 眠miên 熟thục 牀sàng 枕chẩm 其kỳ 家gia 有hữu 人nhân 。 於ư 彼bỉ 睡thụy 時thời 。 擣đảo 練luyện 舂thung 米mễ 。 其kỳ 人nhân 夢mộng 中trung 。 聞văn 舂thung 擣đảo 聲thanh 。 別biệt 作tác 他tha 物vật 。 或hoặc 為vi 擊kích 鼓cổ 。 或hoặc 為vi 撞chàng 鐘chung 。 出xuất 土thổ 他tha 物vật 即tức 於ư 夢mộng 時thời 。 自tự 恠# 其kỳ 鐘chung 為vi 木mộc 石thạch 嚮hướng (# 迷mê 中trung 醒tỉnh 於ư 時thời 忽hốt 寤ngụ 。 遄thuyên 知tri 杵xử 音âm 自tự 告cáo 家gia 人nhân 。 我ngã 正chánh 夢mộng 時thời 。 惑hoặc 此thử 舂thung 音âm 。 將tương 為vi 鼓cổ 嚮hướng (# 醒tỉnh 中trung 醒tỉnh 上thượng 舉cử 夢mộng 事sự 阿A 難Nan 是thị 。 人nhân 夢mộng 中trung 豈khởi 憶ức 靜tĩnh 搖dao 。 開khai 閉bế 通thông 塞tắc 。 其kỳ 形hình 雖tuy 昧muội 聞văn 性tánh 不bất 昏hôn 。 揀giản 定định 聞văn 性tánh 不bất 隨tùy 根căn 昏hôn 昧muội )# 。

此thử 借tá 浮phù 塵trần 根căn 有hữu 寤ngụ 寐mị 閉bế 塞tắc 開khai 通thông 而nhi 聞văn 性tánh 不bất 昧muội 以dĩ 示thị 真chân 性tánh 妙diệu 常thường 也dã 如như 重trọng 睡thụy 人nhân 。 等đẳng 舉cử 喻dụ 重trọng/trùng 睡thụy 者giả 輕khinh 睡thụy 聞văn 聲thanh 即tức 醒tỉnh 不bất 成thành 斯tư 喻dụ 故cố 取thủ 重trọng/trùng 睡thụy 眠miên 熟thục 即tức 睡thụy 沉trầm 酣# 也dã 擣đảo 練luyện 砧# 聲thanh 舂thung 米mễ 碓đối 聲thanh 別biệt 作tác 他tha 物vật 。 者giả 睡thụy 熟thục 意ý 根căn 昏hôn 昧muội 故cố 自tự 恠# 其kỳ 鐘chung 為vi 木mộc 石thạch 嚮hướng 者giả 耳nhĩ 根căn 不bất 昧muội 故cố 以dĩ 耳nhĩ 根căn 不bất 昧muội 故cố 得đắc 木mộc 石thạch 之chi 真chân 音âm 以dĩ 意ý 根căn 昏hôn 故cố 夢mộng 中trung 意ý 識thức 別biệt 現hiện 鐘chung 鼓cổ 之chi 境cảnh 故cố 返phản 恠# 之chi 遄thuyên 知tri 杵xử 音âm 者giả 以dĩ 寤ngụ 時thời 意ý 根căn 精tinh 明minh 度độ 知tri 夢mộng 中trung 所sở 聞văn 。 之chi 音âm 即tức 此thử 舂thung 擣đảo 之chi 聲thanh 亦diệc 知tri 夢mộng 中trung 返phản 恠# 者giả 夢mộng 昧muội 不bất 明minh 此thử 是thị 自tự 知tri 自tự 告cáo 下hạ 是thị 令linh 人nhân 知tri 曰viết 其kỳ 鐘chung 曰viết 杵xử 音âm 曰viết 舂thung 音âm 曰viết 鼓cổ 響hưởng 皆giai 影ảnh 畧lược 互hỗ 舉cử 也dã 此thử 二nhị 事sự 或hoặc 一nhất 時thời 俱câu 聞văn 或hoặc 但đãn 聞văn 鐘chung 或hoặc 但đãn 聞văn 鼓cổ 俱câu 可khả 也dã 阿A 難Nan 下hạ 揀giản 定định 根căn 有hữu 寤ngụ 寐mị 閉bế 塞tắc 開khai 通thông 而nhi 聞văn 性tánh 常thường 在tại 以dĩ 為vi 形hình 銷tiêu 性tánh 存tồn 之chi 喻dụ 之chi 證chứng 也dã 。

○# 二nhị 法pháp 。

縱túng 汝nhữ 形hình 銷tiêu 。 命mạng 光quang 遷thiên 謝tạ 。 此thử 性tánh 云vân 何hà 。 為vi 汝nhữ 銷tiêu 滅diệt 。

此thử 形hình 銷tiêu 性tánh 存tồn 是thị 法pháp 前tiền 夢mộng 中trung 根căn 昧muội 聞văn 性tánh 不bất 昏hôn 。 是thị 喻dụ 以dĩ 彼bỉ 夢mộng 喻dụ 根căn 昧muội 而nhi 性tánh 不bất 昏hôn 證chứng 此thử 形hình 銷tiêu 而nhi 性tánh 不bất 滅diệt 也dã 又hựu 前tiền 淺thiển 後hậu 深thâm 前tiền 根căn 止chỉ 言ngôn 昏hôn 不bất 言ngôn 滅diệt 此thử 言ngôn 形hình 銷tiêu 即tức 根căn 全toàn 滅diệt 而nhi 性tánh 獨độc 存tồn 是thị 知tri 根căn 境cảnh 自tự 有hữu 生sanh 滅diệt 。 此thử 性tánh 獨độc 妙diệu 真chân 常thường 。 正chánh 應ưng 前tiền 根căn 塵trần 既ký 銷tiêu 。 云vân 何hà 覺giác 明minh 。 不bất 成thành 圓viên 妙diệu 。 之chi 義nghĩa 上thượng 借tá 根căn 顯hiển 常thường 已dĩ 竟cánh 。

○# 三tam 結kết 顯hiển 妙diệu 常thường 分phần/phân 二nhị 初sơ 示thị 背bội 覺giác 合hợp 塵trần 。 故cố 有hữu 生sanh 滅diệt 二nhị 示thị 背bối/bội 塵trần 合hợp 覺giác 故cố 得đắc 真chân 常thường 。

○# 初sơ 示thị 背bội 覺giác 合hợp 塵trần 。 故cố 有hữu 生sanh 滅diệt 。

以dĩ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 循tuần 諸chư 色sắc 聲thanh 。 逐trục 念niệm 流lưu 轉chuyển 。 合hợp 塵trần 曾tằng 不bất 開khai 悟ngộ 。 性tánh 淨tịnh 妙diệu 常thường 。 背bối/bội 覺giác 不bất 循tuần 所sở 常thường 。 牒điệp 上thượng 背bối/bội 覺giác 逐trục 諸chư 生sanh 滅diệt 。 牒điệp 上thượng 合hợp 塵trần 由do 是thị 生sanh 生sanh 。 雜tạp 染nhiễm 流lưu 轉chuyển 。 輪luân 迴hồi 不bất 絕tuyệt )# 。

此thử 以dĩ 生sanh 滅diệt 不bất 生sanh 滅diệt 對đối 顯hiển 巧xảo 示thị 性tánh 淨tịnh 妙diệu 常thường 。 也dã 循tuần 諸chư 色sắc 聲thanh 。 二nhị 句cú 隨tùy 六lục 塵trần 流lưu 轉chuyển 言ngôn 聲thanh 色sắc 省tỉnh 文văn 也dã 此thử 即tức 惑hoặc 聲thanh 為vi 聞văn 。 亦diệc 是thị 認nhận 物vật 為vi 己kỷ 。 全toàn 是thị 逐trục 妄vọng 曾tằng 不bất 開khai 悟ngộ 。 二nhị 句cú 不bất 知tri 湛trạm 精tinh 圓viên 常thường 。 即tức 以dĩ 常thường 為vi 斷đoạn 。 性tánh 心tâm 失thất 真chân 。 此thử 即tức 迷mê 真chân 不bất 循tuần 所sở 常thường 。 二nhị 句cú 牒điệp 上thượng 迷mê 真chân 逐trục 妄vọng 之chi 惑hoặc 故cố 有hữu 業nghiệp 報báo 輪luân 迴hồi 之chi 苦khổ 。 雜tạp 染nhiễm 者giả 惑hoặc 業nghiệp 苦khổ 之chi 。 不bất 相tương 離ly 故cố 。

○# 二nhị 示thị 背bối/bội 塵trần 合hợp 覺giác 故cố 得đắc 真chân 常thường 。

若nhược 棄khí 生sanh 滅diệt 。 背bối/bội 塵trần 守thủ 於ư 真chân 常thường 。 合hợp 覺giác 常thường 光quang 現hiện 前tiền 。 合hợp 覺giác 功công 驗nghiệm 根căn 塵trần 識thức 心tâm 。 應ứng 時thời 銷tiêu 落lạc 。 背bối/bội 塵trần 功công 驗nghiệm 想tưởng 相tướng 為vi 塵trần 。 識thức 情tình 為vi 垢cấu 。 二nhị 俱câu 遠viễn 離ly 。 則tắc 汝nhữ 法pháp 眼nhãn 。 應ứng 時thời 清thanh 明minh 。 云vân 何hà 不bất 成thành 。 無vô 上thượng 知tri 覺giác 。

此thử 承thừa 上thượng 示thị 生sanh 滅diệt 是thị 塵trần 不bất 生sanh 滅diệt 是thị 性tánh 了liễu 然nhiên 明minh 白bạch 故cố 此thử 合hợp 棄khí 生sanh 滅diệt 守thủ 不bất 生sanh 滅diệt 而nhi 致trí 真chân 常thường 之chi 果quả 也dã 若nhược 棄khí 生sanh 滅diệt 。 即tức 不bất 循tuần 六lục 塵trần 也dã 不bất 分phân 別biệt 也dã 脫thoát 粘niêm 也dã 亡vong 所sở 也dã 守thủ 於ư 真chân 常thường 。 即tức 依y 不bất 生sanh 滅diệt 。 也dã 返phản 窮cùng 流lưu 根căn 。 也dã 內nội 伏phục 也dã 入nhập 流lưu 也dã 此thử 二nhị 句cú 是thị 最tối 初sơ 觧# 結kết 工công 夫phu 常thường 光quang 現hiện 前tiền 。 三tam 句cú 是thị 觧# 結kết 功công 効hiệu 守thủ 真chân 常thường 故cố 得đắc 常thường 光quang 發phát 現hiện 因nhân 入nhập 流lưu 旋toàn 湛trạm 故cố 澄trừng 湛trạm 生sanh 光quang 棄khí 生sanh 滅diệt 故cố 得đắc 根căn 塵trần 銷tiêu 落lạc 因nhân 常thường 光quang 一nhất 照chiếu 故cố 根căn 身thân 器khí 界giới 一nhất 切thiết 皆giai 空không 。 此thử 即tức 發phát 本bổn 明minh 耀diệu 。 耀diệu 性tánh 發phát 明minh 。 諸chư 餘dư 五ngũ 粘niêm 應ứng 拔bạt 圓viên 脫thoát 。 一nhất 觧# 一nhất 切thiết 觧# 也dã 想tưởng 相tương/tướng 下hạ 明minh 觧# 結kết 之chi 極cực 盡tận 深thâm 妙diệu 想tưởng 相tương/tướng 乃nãi 前tiền 根căn 塵trần 等đẳng 法pháp 銷tiêu 落lạc 之chi 空không 相tướng 此thử 相tương/tướng 本bổn 無vô 因nhân 智trí 照chiếu 而nhi 有hữu 故cố 曰viết 想tưởng 相tương/tướng 此thử 相tương/tướng 不bất 除trừ 即tức 為vi 理lý 障chướng 如như 鏡kính 上thượng 塵trần 理lý 諦đế 不bất 得đắc 極cực 淨tịnh 識thức 情tình 即tức 前tiền 常thường 光quang 智trí 照chiếu 不bất 忘vong 轉chuyển 成thành 法pháp 愛ái 故cố 曰viết 識thức 情tình 此thử 情tình 不bất 忘vong 見kiến 理lý 不bất 淨tịnh 故cố 名danh 垢cấu 能năng 礙ngại 正chánh 知tri 見kiến 亦diệc 名danh 智trí 障chướng 此thử 塵trần 此thử 垢cấu 乃nãi 極cực 微vi 細tế 我ngã 法pháp 二nhị 執chấp 今kim 俱câu 頓đốn 淨tịnh 故cố 曰viết 遠viễn 離ly 此thử 遠viễn 離ly 是thị 觧# 結kết 到đáo 極cực 則tắc 深thâm 妙diệu 處xứ 麄# 細tế 塵trần 垢cấu 既ký 皆giai 遠viễn 離ly 十thập 方phương 廓khuếch 爾nhĩ 朗lãng 然nhiên 無vô 礙ngại 故cố 曰viết 云vân 何hà 不bất 成thành 。 無vô 上thượng 知tri 覺giác 。 此thử 二nhị 句cú 即tức 解giải 結kết 之chi 果quả 此thử 雖tuy 單đơn 舉cử 菩Bồ 提Đề 而nhi 七thất 果quả 全toàn 該cai 即tức 前tiền 七thất 常thường 住trụ 果quả 。 以dĩ 番phiên 阿A 難Nan 相tương 違vi 之chi 疑nghi 也dã 正chánh 脉mạch 曰viết 法Pháp 眼nhãn 清thanh 明minh 似tự 方phương 至chí 於ư 初sơ 住trụ 今kim 即tức 許hứa 以dĩ 究cứu 竟cánh 極cực 果quả 良lương 以dĩ 因Nhân 地Địa 真chân 正chánh 則tắc 果quả 無vô 紆hu 曲khúc 而nhi 從tùng 初sơ 發phát 心tâm 。 必tất 成thành 正chánh 覺giác 。 矣hĩ 上thượng 示thị 妙diệu 常thường 已dĩ 竟cánh 通thông 前tiền 示thị 妙diệu 圓viên 共cộng 一nhất 大đại 科khoa 示thị 六lục 根căn 圓viên 常thường 此thử 卷quyển 初sơ 半bán 卷quyển 釋thích 疑nghi 顯hiển 妙diệu 後hậu 半bán 卷quyển 畧lược 分phần/phân 二nhị 决# 定định 義nghĩa 大đại 意ý 并tinh 示thị 六lục 根căn 圓viên 常thường 。

大Đại 佛Phật 頂Đảnh 如Như 來Lai 密Mật 因Nhân 修Tu 證Chứng 了Liễu 義Nghĩa 諸Chư 菩Bồ 薩Tát 萬Vạn 行Hạnh 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 。 四Tứ 依Y 解Giải 卷quyển 第đệ 四tứ 終chung

Print Friendly, PDF & Email