楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 四Tứ 依Y 解Giải
Quyển 2
明Minh 釋Thích 觀Quán 衡Hành 述Thuật

大Đại 佛Phật 頂Đảnh 如Như 來Lai 密Mật 因Nhân 脩Tu 證Chứng 了Liễu 義Nghĩa 諸Chư 菩Bồ 薩Tát 萬Vạn 行Hạnh 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 。 四Tứ 依Y 觧# 卷quyển 第đệ 二nhị

明minh 湖hồ 南nam 邵# 陵lăng 五ngũ 臺đài 菴am 沙Sa 門Môn 觀quán 衡hành 述thuật

○# 二nhị 顯hiển 示thị 如như 常thường 分phần/phân 三tam 初sơ 當đương 機cơ 啟khải 請thỉnh 二nhị 世Thế 尊Tôn 發phát 明minh 三tam 大đại 眾chúng 慶khánh 悟ngộ 。

○# 初sơ 當đương 機cơ 啟khải 請thỉnh 分phần/phân 二nhị 初sơ 阿A 難Nan 心tâm 請thỉnh 二nhị 匿nặc 王vương 明minh 請thỉnh 。

○# 初sơ 阿A 難Nan 心tâm 請thỉnh 。

爾nhĩ 時thời 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 聞văn 佛Phật 示thị 誨hối 。 遠viễn 指chỉ 破phá 妄vọng 依y 破phá 妄vọng 體thể 近cận 指chỉ 示thị 寂tịch 常thường 身thân 心tâm 泰thái 然nhiên 。 承thừa 誨hối 獲hoạch 益ích 此thử 標tiêu 下hạ 發phát 明minh 念niệm 無vô 始thỉ 來lai 。 失thất 卻khước 本bổn 心tâm 。 妄vọng 認nhận 緣duyên 塵trần 。 分phân 別biệt 影ảnh 事sự 。 憶ức 昔tích 大đại 失thất 今kim 日nhật 開khai 悟ngộ 。 如như 失thất 乳nhũ 兒nhi 。 忽hốt 遇ngộ 慈từ 母mẫu 。 喜hỷ 今kim 大đại 得đắc 明minh 上thượng 泰thái 然nhiên 合hợp 掌chưởng 禮lễ 佛Phật 。 願nguyện 聞văn 如Như 來Lai 。 顯hiển 出xuất 身thân 心tâm 。 真chân 妄vọng 虚# 實thật 現hiện 前tiền 生sanh 滅diệt 。 與dữ 不bất 生sanh 滅diệt 。 二nhị 發phát 明minh 性tánh 。

此thử 經Kinh 家gia 敘tự 阿A 難Nan 悟ngộ 前tiền 請thỉnh 後hậu 之chi 意ý 也dã 聞văn 佛Phật 下hạ 敘tự 悟ngộ 前tiền 誨hối 獲hoạch 益ích 之chi 狀trạng 合hợp 掌chưởng 下hạ 敘tự 請thỉnh 後hậu 義nghĩa 顯hiển 示thị 真chân 妄vọng 之chi 性tánh 前tiền 證chứng 見kiến 是thị 心tâm 佛Phật 未vị 顯hiển 然nhiên 說thuyết 此thử 見kiến 性tánh 即tức 寂tịch 常thường 心tâm 及cập 示thị 見kiến 性tánh 不bất 動động 亦diệc 未vị 明minh 言ngôn 此thử 不bất 動động 性tánh 即tức 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 佛Phật 意ý 雖tuy 切thiết 欲dục 阿A 難Nan 自tự 肯khẳng 但đãn 阿A 難Nan 智trí 劣liệt 不bất 得đắc 如như 来# 顯hiển 然nhiên 說thuyết 明minh 終chung 是thị 猶do 豫dự 不bất 敢cảm 認nhận 真chân 故cố 願nguyện 顯hiển 示thị 真chân 妄vọng 二nhị 性tánh 正chánh 脉mạch 曰viết 泰thái 然nhiên 者giả 從tùng 佛Phật 呵ha 為vi 非phi 心tâm 即tức 起khởi 驚kinh 疑nghi 及cập 聞văn 離ly 塵trần 斷đoạn 滅diệt 轉chuyển 更cánh 不bất 安an 所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 正chánh 以dĩ 離ly 識thức 心tâm 外ngoại 更cánh 不bất 見kiến 心tâm 今kim 蒙mông 根căn 中trung 指chỉ 出xuất 寂tịch 然nhiên 不bất 動động 。 之chi 性tánh 驚kinh 疑nghi 頓đốn 息tức 所sở 以dĩ 安an 樂lạc 。

○# 二nhị 匿nặc 王vương 明minh 請thỉnh 。

時thời 波Ba 斯Tư 匿Nặc 王Vương 。 起khởi 立lập 白bạch 佛Phật 。 我ngã 昔tích 未vị 承thừa 。 諸chư 佛Phật 誨hối 勅sắc 見kiến 迦Ca 旃Chiên 延Diên 。 毘Tỳ 羅La 胝Chi 子Tử 。 咸hàm 言ngôn 此thử 身thân 死tử 後hậu 斷đoạn 滅diệt 。 名danh 為vi 湼# 槃bàn 我ngã 雖tuy 值trị 佛Phật 。 今kim 猶do 狐hồ 疑nghi 。 云vân 何hà 發phát 揮huy 。 證chứng 知tri 此thử 心tâm 。 不bất 生sanh 滅diệt 地địa 。 今kim 此thử 大đại 眾chúng 。 諸chư 有hữu 漏lậu 者giả 。 咸hàm 皆giai 願nguyện 聞văn 。

此thử 匿nặc 王vương 見kiến 佛Phật 示thị 見kiến 性tánh 不bất 動động 比tỉ 知tri 不bất 動động 即tức 恆hằng 常thường 激kích 動động 先tiên 受thọ 斷đoạn 滅diệt 習tập 氣khí 不bất 能năng 自tự 决# 特đặc 請thỉnh 佛Phật 發phát 明minh 也dã 阿A 難Nan 言ngôn 生sanh 滅diệt 是thị 因nhân 緣duyên 法pháp 相tướng 續tục 常thường 不bất 生sanh 滅diệt 是thị 無vô 生sanh 法pháp 自tự 性tánh 常thường 外ngoại 道đạo 言ngôn 斷đoạn 滅diệt 即tức 一nhất 滅diệt 永vĩnh 不bất 復phục 生sanh 。 非phi 相tướng 續tục 常thường 認nhận 斷đoạn 為vi 湼# 槃bàn 非phi 自tự 性tánh 常thường 今kim 借tá 斷đoạn 滅diệt 生sanh 滅diệt 二nhị 無vô 常thường 義nghĩa 顯hiển 示thị 真chân 常thường 所sở 顯hiển 常thường 性tánh 是thị 一nhất 邪tà 正chánh 之chi 見kiến 逈huýnh 別biệt 若nhược 此thử 迦Ca 旃Chiên 延Diên 。 [且/八]# 云vân 迦ca 羅la 鳩cưu 陀đà 迦Ca 旃Chiên 延Diên 此thử 云vân 剪tiễn 髮phát 說thuyết 諸chư 法pháp 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 。 毘Tỳ 羅La 胝Chi 子Tử 。 [且/八]# 云vân 刪San 闍Xà 夜Dạ 毘Tỳ 羅La 胝Chi 子Tử 。 此thử 云vân 不bất 作tác 言ngôn 八bát 萬vạn 劫kiếp 滿mãn 自tự 然nhiên 得đắc 道Đạo 西tây 域vực 外ngoại 道đạo 有hữu 六lục 師sư 所sở 計kế 不bất 出xuất 斷đoạn 常thường 此thử 二nhị 乃nãi 六lục 師sư 中trung 計kế 斷đoạn 見kiến 者giả 。

○# 二nhị 世Thế 尊Tôn 發phát 明minh 分phần/phân 二nhị 初sơ 顯hiển 示thị 無vô 常thường 性tánh 二nhị 顯hiển 示thị 如như 常thường 性tánh 。

○# 初sơ 顯hiển 示thị 無vô 常thường 性tánh 分phần/phân 五ngũ 初sơ 問vấn 定định 無vô 常thường 義nghĩa 二nhị 發phát 明minh 無vô 常thường 因nhân 三tam 發phát 明minh 無vô 常thường 相tương/tướng 四tứ 發phát 明minh 無vô 常thường 漸tiệm 五ngũ 結kết 成thành 無vô 常thường 性tánh 。

○# 初sơ 問vấn 定định 無vô 常thường 義nghĩa 。

佛Phật 告cáo 大đại 王vương 汝nhữ 身thân 現hiện 在tại 。 實thật 法pháp 今kim 復phục 問vấn 汝nhữ 。 汝nhữ 此thử 肉nhục 身thân 。 為vi 同đồng 金kim 剛cang 。 常thường 住trụ 不bất 朽hủ 。 為vi 復phục 變biến 壞hoại 。 斟châm 問vấn 二nhị 義nghĩa 世Thế 尊Tôn 我ngã 此thử 身thân 心tâm 終chung 從tùng 變biến 滅diệt 。 荅# 唯duy 變biến 滅diệt 一nhất 義nghĩa )# 。

此thử 按án 匿nặc 王vương 身thân 問vấn 定định 無vô 定định 無vô 常thường 義nghĩa 後hậu 發phát 明minh 所sở 以dĩ 無vô 常thường 借tá 顯hiển 真chân 常thường 性tánh 故cố 。

○# 二nhị 發phát 明minh 無vô 常thường 因nhân 。

佛Phật 言ngôn 汝nhữ 未vị 曾tằng 滅diệt 。 云vân 何hà 知tri 滅diệt 。 問vấn 何hà 因nhân 知tri 滅diệt 世Thế 尊Tôn 我ngã 此thử 無vô 常thường 。 變biến 壞hoại 之chi 身thân 。 雖tuy 未vị 曾tằng 滅diệt 。 荅# 汝nhữ 未vị 曾tằng 滅diệt 。 我ngã 觀quán 現hiện 前tiền 。 念niệm 念niệm 遷thiên 謝tạ 。 新tân 新tân 不bất 住trụ 。 如như 火hỏa 成thành 灰hôi 。 漸tiệm 漸tiệm 銷tiêu 殞vẫn 。 殞vẫn 亡vong 不bất 息tức 。 荅# 云vân 何hà 二nhị 字tự 即tức 何hà 故cố )# 决# 知tri 此thử 身thân 當đương 從tùng 滅diệt 盡tận 。 荅# 知tri 滅diệt 二nhị 字tự )# 佛Phật 言ngôn 如như 是thị (# ▆# ▆# )# 。

此thử 因nhân 未vị 滅diệt 言ngôn 滅diệt 究cứu 問vấn 滅diệt 之chi 所sở 以dĩ 在tại 於ư 變biến 遷thiên 不bất 住trụ 故cố 知tri 必tất 滅diệt 盡tận 也dã 正chánh 觀quán 曰viết 徵trưng 意ý 汝nhữ 年niên 雖tuy 老lão 色sắc 力lực 尚thượng 強cường/cưỡng 何hà 故cố 便tiện 言ngôn 終chung 滅diệt 耶da 荅# 意ý 謂vị 假giả 令linh 此thử 身thân 如như 太thái 虚# 空không 凝ngưng 然nhiên 不bất 變biến 即tức 知tri 終chung 無vô 滅diệt 時thời 今kim 觀quán 此thử 身thân 念niệm 念niệm 遷thiên 謝tạ 。 遷thiên 謝tạ 不bất 已dĩ 必tất 有hữu 盡tận 時thời 以dĩ 此thử 而nhi 知tri 今kim 雖tuy 暫tạm 有hữu 畢tất 竟cánh 歸quy 無vô 也dã 。

○# 三tam 發phát 明minh 無vô 常thường 相tương/tướng 。

大đại 王vương 汝nhữ 今kim 生sanh 齡linh 。 已dĩ 從tùng 衰suy 老lão 。 顏nhan 貌mạo 何hà 如như 。 童đồng 子tử 之chi 時thời 。 問vấn 變biến 遷thiên 之chi 相tướng 世Thế 尊Tôn 我ngã 昔tích 孩hài 孺nhụ 。 膚phu 腠thấu 潤nhuận 澤trạch 。 少thiểu 相tương/tướng 年niên 至chí 長trưởng 成thành 。 血huyết 氣khí [〦/兄]# 滿mãn (# [ㄐ*土]# 相tương/tướng )# 而nhi 今kim 頺đồi 齡linh 迫bách 於ư 衰suy 耄mạo 。 形hình 色sắc 枯khô 悴tụy 。 精tinh 神thần 昏hôn 昧muội 。 髮phát 白bạch 靣# 皺trứu 逮đãi 將tương 不bất 久cửu 。 老lão 相tương/tướng 如như 何hà 見kiến 比tỉ 。 [〦/兄]# 盛thịnh 之chi 時thời (# 以dĩ 上thượng 三tam 時thời 變biến 相tương/tướng 不bất 同đồng 荅# 何hà 如như 二nhị 字tự )# 。

此thử 因nhân 變biến 尋tầm 問vấn 變biến 相tương/tướng 以dĩ 老lão 少thiểu 相tương/tướng 殊thù 證chứng 變biến 之chi 實thật 也dã 孤cô 山sơn 曰viết 佛Phật 問vấn 兩lưỡng 時thời 答đáp 出xuất 三tam 時thời 謂vị 孩hài 孺nhụ 長trưởng 成thành 衰suy 耄mạo 也dã 孩hài 纔tài 成thành 骸hài 骨cốt 孺nhụ 需# 人nhân 以dĩ 養dưỡng 者giả 皮bì 表biểu 曰viết 膚phu 文văn 理lý 曰viết 腠thấu 耄mạo 昏hôn 忘vong 也dã 又hựu 八bát 十thập 曰viết 耄mạo 時thời 匿nặc 王vương 方phương 六lục 十thập 二nhị 故cố 曰viết 迫bách 於ư 衰suy 耄mạo 。 迫bách 近cận 也dã 正chánh 脉mạch 曰viết 枯khô 悴tụy 釋thích 衰suy 昏hôn 昧muội 釋thích 耄mạo 。

○# 四tứ 發phát 明minh 無vô 常thường 漸tiệm 。

佛Phật 言ngôn 大đại 王vương 汝nhữ 之chi 形hình 容dung 。 應ưng 不bất 頓đốn 朽hủ 。 因nhân 相tương/tướng 有hữu 三tam 時thời 差sai 別biệt 故cố 問vấn 遷thiên 非phi 一nhất 時thời 頓đốn 至chí )# 王vương 言ngôn 世Thế 尊Tôn 變biến 化hóa 密mật 移di 。 我ngã 誠thành 不bất 覺giác 。 化hóa 理lý 幽u 隱ẩn 寒hàn 暑thử 遷thiên 流lưu 。 漸tiệm 至chí 於ư 此thử 。 總tổng 荅# 是thị 漸tiệm 非phi 頓đốn 下hạ 發phát 明minh 漸tiệm 次thứ 微vi 細tế 流lưu 易dị 何hà 以dĩ 故cố 。 徵trưng 何hà 以dĩ 知tri 漸tiệm 變biến 下hạ 以dĩ 變biến 相tương/tướng 一nhất 紀kỷ 二nhị 紀kỷ 。 不bất 同đồng 知tri 漸tiệm 變biến 我ngã 年niên 二nhị 十thập 。 雖tuy 號hiệu 年niên 少thiếu 。 顏nhan 貌mạo 已dĩ 老lão 。 初sơ 十thập 歲tuế 時thời 。 三tam 十thập 之chi 年niên 。 又hựu 衰suy 二nhị 十thập 。 于vu 今kim 六lục 十thập 又hựu 過quá 于vu 二nhị 觀quan 五ngũ 十thập 時thời 。 宛uyển 然nhiên 強cường 壯tráng 。 以dĩ 紀kỷ 變biến 明minh 漸tiệm 世Thế 尊Tôn 我ngã 見kiến 密mật 移di 。 雖tuy 此thử 殂tồ 落lạc 。 其kỳ 間gian 流lưu 易dị 。 且thả 限hạn 十thập 年niên 。 結kết 前tiền 紀kỷ 漸tiệm 若nhược 復phục 令linh 我ngã 。 微vi 細tế 思tư 惟duy 。 其kỳ 變biến 寧ninh 唯duy 。 一nhất 紀kỷ 二nhị 紀kỷ 。 啟khải 後hậu 年niên 月nguyệt 念niệm 念niệm 之chi 漸tiệm )# 實thật 為vi 年niên 變biến 豈khởi 唯duy 年niên 變biến 。 亦diệc 兼kiêm 月nguyệt 化hóa 。 何hà 直trực 月nguyệt 化hóa 。 兼kiêm 又hựu 日nhật 遷thiên 。 沉trầm 思tư 諦đế 觀quán 。 剎sát 那na 剎sát 那na 。 念niệm 念niệm 之chi 間gian 。 不bất 得đắc 停đình 住trụ 。 此thử 以dĩ 微vi 細tế 密mật 移di 釋thích 明minh 漸tiệm 次thứ 之chi 義nghĩa )# 。

此thử 因nhân 變biến 相tương/tướng 有hữu 老lão 少thiểu 則tắc 知tri 變biến 非phi 頓đốn 成thành 必tất 由do 漸tiệm 而nhi 至chí 故cố 此thử 問vấn 明minh 也dã 以dĩ 此thử 漸tiệm 次thứ 證chứng 上thượng 變biến 相tương/tướng 以dĩ 變biến 相tương/tướng 證chứng 變biến 之chi 實thật 以dĩ 變biến 之chi 實thật 證chứng 必tất 變biến 滅diệt 故cố 下hạ 結kết 云vân 終chung 從tùng 變biến 滅diệt 。 此thử 中trung 漸tiệm 次thứ 從tùng 寬khoan 及cập 促xúc 窮cùng 盡tận 微vi 細tế 剎sát 那na 方phương 是thị 密mật 移di 不bất 覺giác 極cực 急cấp 之chi 相tướng 正chánh 脉mạch 曰viết 教giáo 中trung 謂vị 一nhất 念niệm [且/八]# 九cửu 十thập 剎sát 那na 以dĩ 利lợi 刃nhận 透thấu 九cửu 十thập 紙chỉ 為vi 一nhất 念niệm 凖# 分phần/phân 剎sát 那na 尚thượng 書thư 殂tồ 謂vị 魂hồn 升thăng 於ư 天thiên 落lạc 謂vị 魄phách 歸quy 於ư 地địa 乃nãi 死tử 之chi 別biệt 名danh 今kim 經kinh 借tá 名danh 遷thiên 謝tạ 而nhi 已dĩ 。

○# 五ngũ 結kết 成thành 無vô 常thường 性tánh 。

故cố 知tri 我ngã 身thân 。 終chung 從tùng 變biến 滅diệt 。

此thử 依y 身thân 遷thiên 變biến 結kết 明minh 無vô 常thường 性tánh 知tri 身thân 是thị 妄vọng 是thị 虚# 是thị 生sanh 滅diệt 是thị 妄vọng 發phát 明minh 性tánh 也dã 上thượng 顯hiển 示thị 無vô 常thường 性tánh 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 顯hiển 示thị 真chân 常thường 性tánh 分phần/phân 五ngũ 初sơ 問vấn 明minh 不bất 知tri 許hứa 示thị 二nhị 發phát 明minh 所sở 見kiến 不bất 異dị 三tam 發phát 明minh 能năng 見kiến 不bất 變biến 四tứ 結kết 示thị 不bất 變biến 真chân 常thường 五ngũ 結kết 責trách 不bất 應ưng 謬mậu 引dẫn 。

○# 初sơ 問vấn 明minh 不bất 知tri 許hứa 示thị 。

佛Phật 告cáo 大đại 王vương 汝nhữ 見kiến 變biến 化hóa 。 遷thiên 改cải 不bất 停đình 。 悟ngộ 知tri 汝nhữ 滅diệt 。 牒điệp 已dĩ 悟ngộ 無vô 常thường 性tánh 。 亦diệc 於ư 滅diệt 時thời 。 汝nhữ 知tri 身thân 中trung 。 有hữu 不bất 滅diệt 耶da 。 問vấn 波Ba 斯Tư 匿Nặc 王Vương 。 合hợp 掌chưởng 白bạch 佛Phật 。 我ngã 實thật 不bất 知tri 。 實thật 字tự 見kiến 直trực 上thượng 明minh 不bất 知tri 下hạ 許hứa 示thị )# 佛Phật 言ngôn 我ngã 今kim 示thị 汝nhữ 。 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。

此thử 欲dục 示thị 常thường 性tánh 先tiên 問vấn 明minh 匿nặc 王vương 既ký 悟ngộ 無vô 常thường 還hoàn 知tri 有hữu 常thường 性tánh 不bất 知tri 有hữu 常thường 性tánh 緣duyên 不bất 知tri 為vi 顯hiển 示thị 也dã 身thân 變biến 生sanh 滅diệt 人nhân 所sở 共cộng 知tri 見kiến 性tánh 恆hằng 常thường 權quyền 乘thừa 尚thượng 愚ngu 况# 其kỳ 凢# 品phẩm 正chánh 脉mạch 曰viết 滅diệt 中trung 不bất 滅diệt 正chánh 王vương 所sở 昧muội 使sử 早tảo 知tri 有hữu 何hà 由do 惑hoặc 於ư 斷đoạn 見kiến 。

○# 二nhị 發phát 明minh 所sở 見kiến 不bất 異dị 。

大đại 王vương 汝nhữ 年niên 幾kỷ 時thời 。 見kiến 恆Hằng 河Hà 水thủy (# 問vấn 定định 所sở 見kiến 境cảnh 時thời )# 王vương 言ngôn 我ngã 生sanh 三tam 歲tuế 。 慈từ 母mẫu 携huề 我ngã 謁yết 耆Kỳ 婆Bà 天thiên 。 經kinh 過quá 此thử 流lưu 。 爾nhĩ 時thời 即tức 知tri 。 是thị 恆Hằng 河Hà 水thủy (# 上thượng 問vấn 定định 境cảnh 下hạ 明minh 不bất 異dị )# 佛Phật 言ngôn 大đại 王vương 如như 汝nhữ 所sở 說thuyết 。 二nhị 十thập 之chi 時thời 。 衰suy 於ư 十thập 歲tuế 。 乃nãi 至chí 六lục 十thập 。 日nhật 月nguyệt 歲tuế 時thời 。 念niệm 念niệm 遷thiên 變biến 。 牒điệp 變biến 則tắc 汝nhữ 三tam 歲tuế 。 見kiến 此thử 河hà 時thời 。 至chí 年niên 十thập 三tam 。 其kỳ 水thủy 云vân 何hà 。 問vấn 境cảnh 異dị 不bất 異dị )# 王vương 言ngôn 如như 三tam 歲tuế 時thời 。 宛uyển 然nhiên 無vô 異dị 。 乃nãi 至chí 于vu 今kim 。 年niên 六lục 十thập 二nhị 。 亦diệc 無vô 有hữu 異dị 。

此thử 問vấn 明minh 所sở 見kiến 境cảnh 不bất 異dị 以dĩ 顯hiển 能năng 見kiến 性tánh 不bất 變biến 借tá 此thử 為vi 助trợ 顯hiển 也dã 正chánh 觀quán 曰viết 恆Hằng 河Hà 無vô 異dị 者giả 似tự 不bất 異dị 非phi 真chân 不bất 異dị 也dã 以dĩ 今kim 日nhật 之chi 流lưu 似tự 昔tích 日nhật 之chi 流lưu 實thật 非phi 昔tích 流lưu 也dã 夫phu 子tử 在tại 川xuyên 上thượng 歎thán 曰viết 逝thệ 者giả 如như 斯tư 不bất 舍xá 晝trú 夜dạ 是thị 也dã 此thử 舉cử 但đãn 顯hiển 能năng 見kiến 不bất 異dị 後hậu 見kiến 性tánh 不bất 異dị 真chân 不bất 異dị 也dã 。

○# 三tam 發phát 明minh 能năng 見kiến 不bất 變biến 。

佛Phật 言ngôn 汝nhữ 今kim 自tự 傷thương 。 髮phát 白bạch 靣# 皺trứu 其kỳ 靣# 必tất 定định 皺trứu 於ư 童đồng 年niên 。 牒điệp 身thân 有hữu 變biến 則tắc 汝nhữ 今kim 時thời 。 觀quán 此thử 恆Hằng 河Hà 與dữ 昔tích 童đồng 時thời 。 觀quan 河hà 之chi 見kiến 。 有hữu 童đồng 耄mạo 不bất (# 問vấn 見kiến 有hữu 變biến 無vô 變biến )# 王vương 言ngôn 不phủ 也dã 世Thế 尊Tôn 。 直trực 荅# 不bất 變biến )# 。

此thử 明minh 身thân 有hữu 老lão 少thiểu 見kiến 無vô 童đồng 耄mạo 以dĩ 顯hiển 見kiến 性tánh 不bất 變biến 也dã 正chánh 觀quán 曰viết 此thử 見kiến 是thị 本bổn 覺giác 常thường 光quang 既ký 知tri 今kim 日nhật 不bất 異dị 。 至chí 於ư 剎sát 那na 剎sát 那na 。 皆giai 不bất 異dị 矣hĩ 以dĩ 後hậu 剎sát 那na 性tánh 即tức 前tiền 剎sát 那na 性tánh 故cố 推thôi 之chi 無vô 邊biên 刦# 海hải 淪luân 變biến 之chi 中trung 此thử 之chi 真chân 精tinh 常thường 無vô 變biến 異dị 若nhược 實thật 究cứu 之chi 此thử 見kiến 精tinh 中trung 亦diệc 有hữu 微vi 細tế 生sanh 滅diệt 以dĩ 無vô 明minh 未vị 盡tận 故cố 以dĩ 是thị 真chân 妄vọng 和hòa 合hợp 今kim 但đãn 從tùng 真chân 而nhi 言ngôn 不bất 異dị 也dã 。

○# 四tứ 結kết 示thị 不bất 變biến 真chân 常thường 。

佛Phật 言ngôn 大đại 王vương 汝nhữ 靣# 雖tuy 皺trứu (# 變biến 相tương/tướng 而nhi 此thử 見kiến 精tinh 。 性tánh 未vị 曾tằng 皺trứu 。 無vô 變biến 相tương/tướng 皺trứu 者giả 為vi 變biến 。 有hữu 變biến 相tương/tướng 則tắc 有hữu 變biến 不bất 皺trứu 非phi 變biến 。 無vô 變biến 相tương/tướng 則tắc 無vô 變biến 變biến 者giả 受thọ 滅diệt 。 有hữu 變biến 則tắc 有hữu 滅diệt 。 彼bỉ 不bất 變biến 者giả 。 元nguyên 無vô 生sanh 滅diệt 。 無vô 變biến 則tắc 無vô 滅diệt 云vân 何hà 於ư 中trung 。 受thọ 汝nhữ 生sanh 死tử 。 結kết 明minh 真chân 常thường )# 。

此thử 以dĩ 有hữu 變biến 則tắc 有hữu 滅diệt 對đối 明minh 無vô 變biến 則tắc 無vô 滅diệt 結kết 示thị 見kiến 性tánh 之chi 真chân 常thường 也dã 前tiền 依y 身thân 結kết 明minh 無vô 常thường 性tánh 此thử 依y 心tâm 結kết 明minh 真chân 常thường 性tánh 乃nãi 知tri 此thử 心tâm 是thị 真chân 是thị 實thật 。 是thị 不bất 生sanh 滅diệt 是thị 真chân 發phát 明minh 性tánh 。 以dĩ 滿mãn 阿A 難Nan 顯hiển 出xuất 身thân 心tâm 。 真chân 妄vọng 虚# 實thật 現hiện 前tiền 生sanh 滅diệt 。 與dữ 不bất 生sanh 滅diệt 。 之chi 願nguyện 兼kiêm 酬thù 匿nặc 王vương 云vân 何hà 發phát 揮huy 。 證chứng 知tri 此thử 心tâm 。 不bất 生sanh 滅diệt 地địa 。 之chi 請thỉnh 此thử 非phi 作tác 家gia 妙diệu 手thủ 何hà 能năng 於ư 現hiện 前tiền 身thân 心tâm 生sanh 滅diệt 中trung 拈niêm 出xuất 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 顯hiển 然nhiên 若nhược 此thử 。

○# 五ngũ 結kết 責trách 不bất 應ưng 謬mậu 引dẫn 。

而nhi 猶do 引dẫn 彼bỉ 。 末Mạt 伽Già 黎Lê 等đẳng 。 都đô 言ngôn 此thử 身thân 。 死tử 後hậu 全toàn 滅diệt 。

此thử 責trách 匿nặc 王vương 見kiến 身thân 變biến 能năng 悟ngộ 必tất 滅diệt 知tri 見kiến 性tánh 不bất 變biến 不bất 能năng 悟ngộ 不bất 滅diệt 是thị 自tự 惑hoặc 自tự 迷mê 不bất 唯duy 自tự 惑hoặc 而nhi 又hựu 被bị 外ngoại 道đạo 斷đoạn 滅diệt 見kiến 所sở 惑hoặc 也dã 上thượng 世Thế 尊Tôn 發phát 明minh 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 大đại 眾chúng 慶khánh 悟ngộ 。

王vương 聞văn 是thị 言ngôn 。 信tín 知tri 身thân 後hậu 。 捨xả 生sanh 趣thú 生sanh 。 與dữ 諸chư 大đại 眾chúng 。 [疏-(梳-木)+甬]# [疏-(梳-木)+翟]# 歡hoan 喜hỷ 。 得đắc 未vị 曾tằng 有hữu 。

此thử 領lãnh 悟ngộ 現hiện 前tiền 身thân 滅diệt 心tâm 不bất 滅diệt 身thân 後hậu 不bất 歸quy 斷đoạn 滅diệt 故cố 歡hoan 喜hỷ 也dã 捨xả 生sanh 趣thú 生sanh 。 是thị 相tương 續tục 常thường 為vi 翻phiên 斷đoạn 滅diệt 見kiến 若nhược 依y 自tự 性tánh 不bất 生sanh 滅diệt 言ngôn 此thử 亦diệc 生sanh 滅diệt 。 不bất 常thường 自tự 阿A 難Nan 雖tuy 復phục 。 得đắc 聞văn 是thị 言ngôn 。 口khẩu 已dĩ 默mặc 然nhiên 。 心tâm 未vị 開khai 悟ngộ 。 佛Phật 開khai 五ngũ 輪luân 指chỉ 。 問vấn 客khách 塵trần 義nghĩa 至chí 責trách 阿A 難Nan 輪luân 廻hồi 是thị 中trung 自tự 取thủ 流lưu 轉chuyển 。 乃nãi 示thị 此thử 心tâm 本bổn 寂tịch 自tự 阿A 難Nan 聞văn 佛Phật 示thị 誨hối 。 身thân 心tâm 泰thái 然nhiên 。 至chí 此thử 止chỉ 是thị 顯hiển 示thị 此thử 心tâm 本bổn 常thường 以dĩ 啟khải 阿A 難Nan 未vị 悟ngộ 寂tịch 常thường 之chi 義nghĩa 并tinh 完hoàn 寂tịch 常thường 心tâm 性tánh 。 之chi 請thỉnh 為vi 示thị 此thử 心tâm 自tự 有hữu 實thật 體thể 無vô 動động 無vô 搖dao 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 翻phiên 前tiền 分phân 別biệt 妄vọng 想tưởng 前tiền 塵trần 影ảnh 事sự 。 因nhân 奪đoạt 其kỳ 無vô 體thể 今kim 與dữ 其kỳ 有hữu 體thể 上thượng 示thị 常thường 心tâm 翻phiên 前tiền 妄vọng 體thể 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 示thị 圓viên 心tâm 翻phiên 前tiền 妄vọng 依y 分phần/phân 二nhị 初sơ 當đương 機cơ 疑nghi 請thỉnh 二nhị 世Thế 尊Tôn 發phát 明minh 。

○# 初sơ 當đương 機cơ 疑nghi 請thỉnh 。

阿A 難Nan 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 禮lễ 佛Phật 合hợp 掌chưởng 。 長trường 跪quỵ 白bạch 佛Phật 。 世Thế 尊Tôn 若nhược 此thử 見kiến 聞văn 。 必tất 不bất 生sanh 滅diệt 。 躡niếp 前tiền 彼bỉ 不bất 變biến 者giả 。 元nguyên 無vô 生sanh 滅diệt 。 義nghĩa 云vân 何hà 世Thế 尊Tôn 。 名danh 我ngã 等đẳng 軰# 遺di 失thất 真chân 性tánh 。 顛điên 倒đảo 行hành 事sự 。 難nạn/nan 前tiền 密mật 示thị 寂tịch 心tâm 責trách 遺di 失thất 真chân 性tánh 。 義nghĩa 願nguyện 興hưng 慈từ 悲bi 。 洗tẩy 我ngã 塵trần 垢cấu 。

此thử 阿A 難Nan 因nhân 佛Phật 即tức 見kiến 性tánh 示thị 不bất 生sanh 滅diệt 心tâm 意ý 謂vị 見kiến 聞văn 性tánh 既ký 真chân 常thường 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 本bổn [且/八]# 何hà 故cố 前tiền 責trách 我ngã 等đẳng 遺di 失thất 真chân 性tánh 。 顛điên 倒đảo 行hành 事sự 。 葢# 阿A 難Nan 未vị 觧# 顛điên 倒đảo 之chi 意ý 佛Phật 正chánh 謂vị 本bổn [且/八]# 不bất 知tri 責trách 顛điên 倒đảo 若nhược 畢tất 竟cánh 無vô 何hà 為vi 顛điên 倒đảo 哉tai 是thị 則tắc 佛Phật 因nhân 顛điên 倒đảo 言ngôn 遺di 失thất 非phi 是thị 遠viễn 離ly 永vĩnh 滅diệt 言ngôn 遺di 失thất 故cố 下hạ 以dĩ 手thủ 示thị 顛điên 倒đảo 但đãn 首thủ 尾vĩ 相tương 換hoán 。 而nhi 已dĩ 非phi 真chân 有hữu 所sở 失thất 也dã 正chánh 觀quán 曰viết 七thất 徵trưng 已dĩ 破phá 六lục 塵trần 緣duyên 影ảnh 。 阿A 難Nan 意ý 謂vị 六lục 處xứ 之chi 心tâm 固cố 非phi 真chân 矣hĩ 如Như 來Lai 必tất 離ly 此thử 見kiến 聞văn 外ngoại 別biệt 有hữu 指chỉ 示thị 今kim 見kiến 即tức 此thử 見kiến 性tánh 示thị 不bất 生sanh 滅diệt 故cố 起khởi 疑nghi 曰viết 若nhược 果quả 離ly 此thử 見kiến 聞văn 別biệt 有hữu 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 可khả 說thuyết 我ngã 等đẳng 遺di 失thất 真chân 性tánh 。 既ký 即tức 此thử 見kiến 聞văn 便tiện 是thị 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 在tại 我ngã 阿A 難Nan 未vị 嘗thường 不bất 有hữu 何hà 乃nãi 責trách 我ngã 獨độc 遺di 失thất 耶da 。

○# 二nhị 世Thế 尊Tôn 發phát 明minh 分phần/phân 二nhị 初sơ 即tức 手thủ 示thị 顛điên 倒đảo 作tác 喻dụ 二nhị 依y 法pháp 明minh 顛điên 倒đảo 責trách 迷mê 。

○# 初sơ 即tức 手thủ 示thị 顛điên 倒đảo 作tác 喻dụ 。

即tức 時thời 如Như 來Lai 。 埀thùy 金kim 色sắc 臂tý 輪luân 手thủ 下hạ 指chỉ 。 示thị 阿A 難Nan 言ngôn 。 汝nhữ 今kim 見kiến 我ngã 。 母mẫu 陀đà 羅la 手thủ 。 為vi 正chánh 為vi 倒đảo 。 雙song 問vấn 阿A 難Nan 言ngôn 。 世thế 間gian 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 此thử 為vi 倒đảo 。 依y 世thế 間gian 荅# 倒đảo 下hạ 脫thoát 已dĩ 過quá 而nhi 我ngã 不bất 知tri 。 誰thùy 正chánh 誰thùy 倒đảo 。 已dĩ 明minh 倒đảo 下hạ 問vấn 正chánh 佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 若nhược 世thế 間gian 人nhân 。 以dĩ 此thử 為vi 倒đảo 。 躡niếp 依y 世thế 明minh 倒đảo 即tức 世thế 間gian 人nhân 。 將tương 何hà 為vi 正chánh 。 亦diệc 依y 世thế 問vấn 正chánh 阿A 難Nan 言ngôn 。 如Như 來Lai [監-皿+立]# 臂tý 兜đâu 羅la 綿miên 手thủ 。 上thượng 指chỉ 於ư 空không 。 則tắc 名danh 為vi 正chánh 。 依y 世thế 荅# 正chánh )# 佛Phật 即tức [監-皿+立]# 臂tý 告cáo 阿A 難Nan 言ngôn 。 若nhược 此thử 顛điên 倒đảo 。 首thủ 尾vĩ 相tương 換hoán 。 諸chư 世thế 間gian 人nhân 。 一nhất 倍bội 瞻chiêm 視thị 。 結kết 證chứng 世thế 間gian 同đồng 一nhất 倒đảo 見kiến )# 。

此thử 世Thế 尊Tôn 欲dục 明minh 迷mê 心tâm 顛điên 倒đảo 先tiên 將tương 手thủ 上thượng 下hạ 問vấn 明minh 世thế 間gian 迷mê 事sự 顛điên 倒đảo 以dĩ 為ví 喻dụ 也dã 首thủ 尾vĩ 相tương 換hoán 。 有hữu 二nhị 義nghĩa 一nhất 形hình 容dung 顛điên 倒đảo 之chi 見kiến 如như 此thử 二nhị 明minh 正chánh 顛điên 倒đảo 時thời 見kiến 雖tuy 首thủ 尾vĩ 相tương 換hoán 。 臂tý 無vô 移di 異dị 豈khởi 有hữu 遺di 失thất 哉tai 以dĩ 例lệ 後hậu 法pháp 遺di 失thất 在tại 迷mê 不bất 在tại 於ư 心tâm 。

○# 二nhị 依y 法pháp 明minh 顛điên 倒đảo 責trách 迷mê 分phần/phân 二nhị 初sơ 詰cật 問vấn 正chánh 倒đảo 二nhị 處xứ 二nhị 發phát 明minh 正chánh 倒đảo 二nhị 義nghĩa 。

○# 初sơ 詰cật 問vấn 正chánh 倒đảo 二nhị 處xứ 。

則tắc 知tri 汝nhữ 身thân 。 與dữ 諸chư 如Như 來Lai 。 清thanh 淨tịnh 法Pháp 身thân 。 比tỉ 類loại 發phát 明minh 。 如Như 來Lai 之chi 身thân 。 名danh 正Chánh 徧Biến 知Tri 汝nhữ 等đẳng 之chi 身thân 。 號hiệu 性tánh 顛điên 倒đảo 。 分phần/phân 正chánh 倒đảo 之chi 身thân 隨tùy 汝nhữ 諦đế 觀quán 。 汝nhữ 身thân 佛Phật 身thân 。 穪# 顛điên 倒đảo 者giả 名danh 字tự 何hà 處xứ 。 號hiệu 為vi 顛điên 倒đảo 。 正chánh 詰cật 正chánh 倒đảo 二nhị 處xứ )# 于vu 時thời 阿A 難Nan 與dữ 諸chư 大đại 眾chúng 。 瞪trừng 瞢măng 瞻chiêm 仰ngưỡng 。 目mục 睛tình 不bất 瞬thuấn 。 不bất 知tri 身thân 心tâm 。 顛điên 倒đảo 所sở 在tại 。 眾chúng 皆giai 不bất 知tri 如như 癡si 不bất 言ngôn )# 。

此thử 分phân 別biệt 正chánh 倒đảo 二nhị 身thân 詰cật 問vấn 正chánh 倒đảo 二nhị 處xứ 欲dục 借tá 正chánh 形hình 倒đảo 也dã 清thanh 淨tịnh 法Pháp 身thân 。 者giả 不bất 分phân 別biệt 色sắc 心tâm 諸chư 緣duyên 。 曰viết 清thanh 淨tịnh 有hữu 實thật 體thể 性tánh 曰viết 法Pháp 身thân 即tức 圓viên 妙diệu 明minh 心tâm 。 寳# 明minh 妙diệu 性tánh 是thị 也dã 知tri 此thử 名danh 正Chánh 徧Biến 知Tri 迷mê 此thử 名danh 顛điên 倒đảo 性tánh 佛Phật 勅sắc 觀quán 二nhị 身thân 問vấn 但đãn 云vân 穪# 顛điên 倒đảo 者giả 名danh 字tự 何hà 處xứ 。 不bất 云vân 稱xưng 正Chánh 徧Biến 知Tri 者giả 名danh 字tự 何hà 處xứ 。 阿A 難Nan 與dữ 眾chúng 不bất 知tri 但đãn 敘tự 不bất 知tri 顛điên 倒đảo 所sở 在tại 。 不bất 言ngôn 正Chánh 徧Biến 知Tri 所sở 在tại 者giả 一nhất 省tỉnh 文văn 二nhị 倒đảo 為vi 正chánh 義nghĩa 以dĩ 銷tiêu 阿A 難Nan 之chi 疑nghi 也dã 正chánh 脉mạch 曰viết 逹# 心tâm 包bao 萬vạn 法pháp 為vi 正chánh 知tri 逹# 萬vạn 法pháp 皆giai 心tâm 為vi 徧biến 知tri 如Như 來Lai 逹# 此thử 名danh 正Chánh 徧Biến 知Tri 身thân 如như 臂tý 上thượng 指chỉ 非phi 新tân 得đắc 也dã 執chấp 色sắc 身thân 包bao 心tâm 為vi 倒đảo 知tri 執chấp 心tâm 外ngoại 有hữu 法pháp 為vi 倒đảo 見kiến 凢# 小tiểu 執chấp 此thử 名danh 性tánh 顛điên 倒đảo 身thân 如như 臂tý 下hạ 埀thùy 非phi 真chân 失thất 也dã 。

○# 二nhị 發phát 明minh 正chánh 倒đảo 二nhị 義nghĩa 分phần/phân 二nhị 初sơ 明minh 正Chánh 徧Biến 知Tri 示thị 圓viên 心tâm 二nhị 責trách 性tánh 顛điên 倒đảo 顯hiển 圓viên 心tâm 。

○# 初sơ 明minh 正Chánh 徧Biến 知Tri 示thị 圓viên 心tâm 。

佛Phật 興hưng 慈từ 悲bi 。 哀ai 愍mẫn 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 發phát 海hải 潮triều 音âm 。 徧biến 告cáo 同đồng 會hội (# 敘tự 佛Phật 愍mẫn 眾chúng 不bất 知tri 諸chư 善thiện 男nam 子tử 。 我ngã 常thường 說thuyết 言ngôn 。 指chỉ 尋tầm 常thường 所sở 言ngôn 益ích 見kiến 不bất 知tri 實thật 顛điên 倒đảo 故cố 色sắc 心tâm 諸chư 緣duyên 。 及cập 心tâm 所sở 使sử 。 諸chư 所sở 緣duyên 法pháp 。 唯duy 心tâm 所sở 現hiện 。 正Chánh 徧Biến 知Tri 在tại 此thử 四tứ 字tự 汝nhữ 身thân 汝nhữ 心tâm 。 皆giai 是thị 妙diệu 明minh 真chân 精tinh 。 妙diệu 心tâm 中trung 所sở 現hiện 物vật 。 此thử 發phát 明minh 上thượng 唯duy 心tâm 所sở 現hiện 。 四tứ 字tự 示thị 圓viên 心tâm 非phi 內nội 外ngoại )# 。

此thử 因nhân 會hội 眾chúng 不bất 知tri 正Chánh 徧Biến 知Tri 所sở 在tại 故cố 為vi 發phát 明minh 在tại 於ư 諸chư 法pháp 所sở 生sanh 。 唯duy 心tâm 所sở 現hiện 。 以dĩ 示thị 此thử 心tâm 廣quảng 大đại 圓viên 徧biến 了liễu 無vô 內nội 外ngoại 本bổn 際tế 不bất 動động 豈khởi 有hữu 永vĩnh 滅diệt 遺di 失thất 之chi 處xứ 哉tai 色sắc 指chỉ 五ngũ 根căn 六lục 塵trần 心tâm 指chỉ 八bát 種chủng 識thức 心tâm 諸chư 緣duyên 指chỉ 生sanh 色sắc 心tâm 之chi 緣duyên 心tâm [且/八]# 四tứ 及cập 九cửu 緣duyên 色sắc [且/八]# 二nhị 緣duyên 心tâm 所sở 使sử 指chỉ 五ngũ 十thập 一nhất 心tâm 所sở 法pháp 諸chư 所sở 緣duyên 法pháp 。 指chỉ 二nhị 十thập 四tứ 種chủng 不bất 相tương 應ứng 法pháp 。 及cập 六lục 種chủng 無vô 為vi 法Pháp 皆giai 心tâm 色sắc 上thượng 差sai 別biệt 善thiện 惡ác 染nhiễm 淨tịnh 等đẳng 法pháp 唯duy 心tâm 所sở 現hiện 。 者giả 真chân 心tâm 如như 鏡kính 諸chư 法pháp 如như 影ảnh 像tượng 真chân 心tâm 如như 海hải 諸chư 法pháp 如như 浮phù 漚âu 漚âu 不bất 離ly 海hải 像tượng 不bất 外ngoại 鏡kính 法pháp 不bất 別biệt 心tâm 故cố 曰viết 唯duy 心tâm 所sở 現hiện 。 汝nhữ 身thân 汝nhữ 心tâm 。 者giả 轉chuyển 上thượng 色sắc 心tâm 之chi 名danh 破phá 前tiền 於ư 身thân 心tâm 計kế 內nội 外ngoại 等đẳng 謬mậu 。

○# 二nhị 責trách 性tánh 顛điên 倒đảo 顯hiển 圓viên 心tâm 分phần/phân 二nhị 初sơ 正chánh 責trách 顛điên 倒đảo 二nhị 擇trạch 明minh 顛điên 倒đảo 。

○# 初sơ 正chánh 責trách 顛điên 倒đảo 。

云vân 何hà 汝nhữ 等đẳng 。 遺di 失thất 本bổn 妙diệu 。 圓viên 妙diệu 明minh 心tâm 。 寂tịch 照chiếu )# 寳# 明minh 妙diệu 性tánh (# 照chiếu 寂tịch 認nhận 悟ngộ 中trung 迷mê 。 性tánh 顛điên 倒đảo 在tại 此thử 四tứ 字tự )# 。

此thử 正chánh 責trách 阿A 難Nan 不bất 認nhận 廣quảng 大đại 圓viên 徧biến 之chi 心tâm 而nhi 認nhận 廣quảng 大đại 圓viên 徧biến 心tâm 中trung 所sở 現hiện 一nhất 物vật 迷mê 以dĩ 為vi 心tâm 豈khởi 非phi 顛điên 倒đảo 哉tai 如như 是thị 顛điên 倒đảo 將tương 此thử 廣quảng 大đại 圓viên 徧biến 妙diệu 心tâm 迷mê 為vi 烏ô 有hữu 豈khởi 非phi 遺di 失thất 哉tai 如như 是thị 遺di 失thất 唯duy 己kỷ 倒đảo 見kiến 而nhi 廣quảng 大đại 圓viên 徧biến 妙diệu 心tâm 何hà 曾tằng 移di 異dị 豈khởi 是thị 永vĩnh 失thất 全toàn 無vô 哉tai 是thị 則tắc 遺di 失thất 特đặc 責trách 倒đảo 見kiến 非phi 責trách 心tâm 全toàn 失thất 本bổn 妙diệu 謂vị 本bổn 覺giác 性tánh 德đức 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 不bất 假giả 脩tu 為vi 故cố 悟ngộ 即tức 妙diệu 明minh 圓viên 心tâm 迷mê 即tức 妙diệu 明minh 心tâm 中trung 所sở 現hiện 物vật 屬thuộc 妄vọng 想tưởng 正chánh 脉mạch 曰viết 心tâm 之chi 與dữ 性tánh 體thể 用dụng 互hỗ 稱xưng 心tâm 則tắc 從tùng 妙diệu 起khởi 明minh 圓viên 融dung 照chiếu 了liễu 如như 鏡kính 之chi 光quang 性tánh 則tắc 即tức 明minh 而nhi 妙diệu 凝ngưng 然nhiên 湛trạm 寂tịch 如như 鏡kính 之chi 體thể 心tâm 性tánh 單đơn 言ngôn 各các 兼kiêm 體thể 用dụng 心tâm 性tánh 對đối 舉cử 體thể 用dụng 暫tạm 分phần/phân 非phi 一nhất 定định 也dã 。

○# 二nhị 釋thích 明minh 顛điên 倒đảo 分phần/phân 三tam 初sơ 法pháp 說thuyết 二nhị 喻dụ 明minh 三tam 結kết 責trách 。

○# 初sơ 法pháp 說thuyết 。

晦hối 昧muội 為vi 空không 。 無vô 明minh 不bất 覺giác 頑ngoan 然nhiên 成thành 空không 即tức 迷mê 妄vọng 有hữu 虚# 空không 空không 晦hối 暗ám 中trung 。 結kết 暗ám 成thành 色sắc (# 空không 則tắc 虚# 極cực 而nhi 搖dao 成thành 風phong 風phong 轉chuyển 結kết 暗ám 成thành 金kim 及cập 水thủy 火hỏa 等đẳng 是thị 因nhân 空không 晦hối 結kết 成thành 四tứ 大đại 以dĩ 為vi 器khí 界giới 即tức 想tưởng 澄trừng 成thành 國quốc 土độ 。 色sắc 雜tạp 妄vọng 想tưởng 。 想tưởng 相tướng 為vi 身thân 。 雜tạp 結kết 也dã 色sắc 心tâm 和hòa 合hợp 有hữu 如như 是thị 想tưởng 。 變biến 如như 是thị 相tướng 成thành 十thập 二nhị 類loại 。 眾chúng 生sanh 差sai 別biệt 之chi 身thân 即tức 知tri 覺giác 乃nãi 眾chúng 生sanh 。 聚tụ 緣duyên 內nội 搖dao 。 聚tụ 六lục 塵trần 緣duyên 影ảnh 。 於ư 八bát 識thức 執chấp 受thọ 身thân 內nội 流lưu 轉chuyển 趣thú 外ngoại 奔bôn 逸dật 。 上thượng 內nội 搖dao 種chủng 子tử 又hựu 在tại 六lục 根căn 門môn 頭đầu 向hướng 外ngoại 奔bôn 境cảnh 昏hôn 擾nhiễu 擾nhiễu 相tướng 。 以dĩ 為vi 心tâm 性tánh 。 承thừa 上thượng 內nội 搖dao 外ngoại 逸dật 昏hôn 擾nhiễu 緣duyên 氣khí 結kết 成thành 心tâm 相tương/tướng 一nhất 迷mê 為vi 心tâm 。 迷mê 指chỉ 前tiền 認nhận 字tự )# 决# 定định 惑hoặc 為vi 色sắc 身thân 之chi 內nội 。 的đích 破phá 前tiền 實thật 居cư 身thân 內nội 。 一nhất 句cú 上thượng 明minh 迷mê 妄vọng 即tức 認nhận 物vật 為vi 己kỷ 。 是thị 一nhất 倒đảo 下hạ 明minh 迷mê 真chân 即tức 性tánh 心tâm 失thất 真chân 。 又hựu 一nhất 倒đảo 故cố 成thành 顛điên 倒đảo 不bất 知tri 色sắc 身thân 。 外ngoại 洎kịp 山sơn 河hà 。 虚# 空không 大đại 地địa 咸hàm 是thị 妙diệu 明minh 。 真chân 心tâm 中trung 物vật 。 此thử 返phản 顯hiển 圓viên 心tâm 廣quảng 大đại 等đẳng 於ư 法Pháp 界Giới 。 包bao 于vu 萬vạn 有hữu 况# 蕞# 爾nhĩ 一nhất 身thân 哉tai )# 。

此thử 釋thích 上thượng 認nhận 悟ngộ 中trung 迷mê 。 以dĩ 明minh 顛điên 倒đảo 顯hiển 圓viên 心tâm 廣quảng 大đại 不bất 可khả 擬nghĩ 遺di 失thất 也dã 晦hối 昧muội 下hạ 形hình 容dung 上thượng 迷mê 字tự 一nhất 迷mê 之chi 迷mê 及cập 决# 定định 惑hoặc 為vi 之chi 惑hoặc 形hình 容dung 上thượng 認nhận 字tự 內nội 搖dao 是thị 習tập 氣khí 種chủng 子tử 趣thú 外ngoại 是thị 六lục 根căn 現hiện 行hành 昏hôn 則tắc 汩# 昏hôn 性tánh 海hải 擾nhiễu 則tắc 擾nhiễu 動động 真chân 空không 是thị 認nhận 煩phiền 惱não 為vi 心tâm 性tánh 即tức 認nhận 客khách 塵trần 為vi 主chủ 空không 真chân 心tâm 中trung 物vật 。 并tinh 上thượng 中trung 所sở 現hiện 物vật 皆giai 照chiếu 應ưng 上thượng 認nhận 物vật 為vi 己kỷ 。 之chi 物vật 字tự 以dĩ 妄vọng 心tâm 從tùng 真chân 心tâm 所sở 現hiện 故cố 穪# 為vi 物vật 顛điên 倒đảo 之chi 義nghĩa 分phân 明minh 在tại 此thử 。

○# 二nhị 喻dụ 明minh 。

譬thí 如như 澄trừng 清thanh 。 百bách 千thiên 大đại 海hải 。 棄khí 之chi (# 喻dụ 迷mê 直trực )# 唯duy 認nhận 一nhất 浮phù 漚âu 體thể 。 目mục 為vi 全toàn 潮triều 。 窮cùng 盡tận 瀛doanh 渤bột 。 喻dụ 迷mê 妄vọng )# 。

此thử 以dĩ 誤ngộ 認nhận 海hải 漚âu 喻dụ 明minh 上thượng 真chân 妄vọng 迷mê 倒đảo 之chi 狀trạng 也dã 譬thí 如như 下hạ 喻dụ 不bất 知tri 色sắc 身thân 。 外ngoại 及cập 山sơn 河hà 等đẳng 皆giai 真chân 心tâm 中trung 物vật 。 迷mê 廣quảng 大đại 心tâm 為vi 無vô 有hữu 是thị 迷mê 真chân 似tự 失thất 而nhi 實thật 未vị 失thất 唯duy 認nhận 下hạ 喻dụ 上thượng 一nhất 迷mê 為vi 心tâm 。 决# 定định 惑hoặc 為vi 色sắc 身thân 之chi 內nội 。 迷mê 虚# 妄vọng 影ảnh 子tử 為vi 實thật 有hữu 是thị 迷mê 妄vọng 為vi 有hữu 亦diệc 非phi 真chân 有hữu 顛điên 倒đảo 相tướng 貌mạo 亦diệc 盡tận 此thử 一nhất 喻dụ 。

○# 三tam 結kết 責trách 。

汝nhữ 等đẳng 即tức 是thị 。 迷mê 中trung 倍bội 人nhân 。 如như 我ngã 埀thùy 手thủ 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。 如Như 來Lai 說thuyết 為vi 。 可khả 憐lân 愍mẫn 者giả 。

此thử 承thừa 上thượng 法pháp 喻dụ 詳tường 明minh 顛điên 倒đảo 之chi 義nghĩa 結kết 責trách 阿A 難Nan 以dĩ 合hợp 埀thùy 手thủ 無vô 遺di 之chi 喻dụ 釋thích 明minh 認nhận 悟ngộ 中trung 迷mê 。 一nhất 句cú 畢tất 銷tiêu 阿A 難Nan 之chi 疑nghi 也dã 倍bội 重trọng/trùng 也dã 迷mê 真chân 認nhận 妄vọng 是thị 一nhất 迷mê 認nhận 妄vọng 為vi 真chân 又hựu 一nhất 迷mê 故cố 曰viết 迷mê 中trung 倍bội 人nhân 。 即tức 重trọng/trùng 迷mê 人nhân 如như 我ngã 埀thùy 手thủ 者giả 牒điệp 前tiền 埀thùy 手thủ 之chi 喻dụ 合hợp 上thượng 迷mê 中trung 倍bội 人nhân 。 之chi 法pháp 顛điên 倒đảo 頗phả 類loại 故cố 曰viết 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。 顛điên 倒đảo 沉trầm 迷mê 固cố 可khả 憐lân 愍mẫn 又hựu 不bất 觧# 佛Phật 意ý 以dĩ 本bổn [且/八]# 不bất 知tri 言ngôn 顛điên 倒đảo 返phản 以dĩ 永vĩnh 失thất 疑nghi 難nan 於ư 佛Phật 是thị 深thâm 可khả 憐lân 愍mẫn 者giả 。 也dã 前tiền 阿A 難Nan 云vân 不bất 知tri 真chân 際tế 所sở 詣nghệ 。 今kim 示thị 圓viên 心tâm 廣quảng 大đại 周chu 徧biến 無vô 內nội 無vô 外ngoại 。 平bình 等đẳng 本bổn 際tế 。 以dĩ 酬thù 阿A 難Nan 不bất 知tri 真chân 際tế 之chi 請thỉnh 翻phiên 前tiền 七thất 處xứ 妄vọng 計kế 之chi 非phi 前tiền 奪đoạt 其kỳ 非phi 在tại 今kim 與dữ 其kỳ 本bổn 在tại 故cố 也dã 上thượng 示thị 圓viên 心tâm 翻phiên 前tiền 妄vọng 依y 已dĩ 竟cánh 并tinh 前tiền 示thị 常thường 心tâm 通thông 一nhất 大đại 科khoa 名danh 依y 見kiến 示thị 真chân 竟cánh 此thử 。

○# 三tam 克khắc 定định 真chân 妄vọng 分phần/phân 二nhị 初sơ 當đương 機cơ 陳trần 疑nghi 啟khải 請thỉnh 二nhị 世Thế 尊Tôn 依y 疑nghi 觧# 說thuyết 。

○# 初sơ 當đương 機cơ 陳trần 疑nghi 啟khải 請thỉnh 。

阿A 難Nan 承thừa 佛Phật 。 悲bi 救cứu 深thâm 誨hối 。 悲bi 救cứu 生sanh 滅diệt 顛điên 倒đảo 之chi 見kiến 深thâm 誨hối 寂tịch 常thường 圓viên 妙diệu 之chi 心tâm )# 埀thùy 泣khấp 义# 手thủ 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 雖tuy 承thừa 佛Phật 。 如như 是thị 妙diệu 音âm 。 指chỉ 上thượng 深thâm 誨hối 悟ngộ 妙diệu 明minh 心tâm 。 寂tịch 照chiếu 不bất 二nhị 元nguyên 所sở 圓viên 滿mãn 。 非phi 內nội 非phi 外ngoại 。 常thường 住trụ 非phi 生sanh 非phi 滅diệt 。 心tâm 地địa (# 上thượng 述thuật 已dĩ 悟ngộ 佛Phật 示thị 圓viên 常thường 心tâm 而nhi 我ngã 悟ngộ 佛Phật 。 現hiện 說thuyết 法Pháp 音âm 。 牒điệp 上thượng 悟ngộ 妙diệu 明minh 心tâm 。 悟ngộ 字tự 現hiện 以dĩ 緣duyên 心tâm 。 允duẫn 所sở 瞻chiêm 仰ngưỡng 。 明minh 是thị 緣duyên 心tâm 能năng 悟ngộ 有hữu 用dụng 徒đồ 獲hoạch 此thử 心tâm 。 未vị 敢cảm 認nhận 為vi 。 本bổn 元nguyên 心tâm 地địa 。 疑nghi 圓viên 常thường 心tâm 不bất 能năng 用dụng 不bất 敢cảm 認nhận 為vi 自tự 己kỷ 願nguyện 佛Phật 哀ai 愍mẫn 。 宣tuyên 示thị 圓viên 音âm 。 拔bạt 我ngã 疑nghi 根căn 。 歸quy 無vô 上thượng 道Đạo 。

此thử 阿A 難Nan 將tương 緣duyên 心tâm 瞻chiêm 仰ngưỡng 如Như 來Lai 。 法Pháp 音âm 觧# 悟ngộ 圓viên 常thường 妙diệu 性tánh 未vị 能năng 親thân 證chứng 未vị 得đắc 真chân 實thật 受thọ 用dụng 故cố 不bất 敢cảm 認nhận 是thị 自tự 己kỷ 本bổn 真chân 復phục 請thỉnh 佛Phật 决# 明minh 也dã 阿A 難Nan 承thừa 佛Phật 。 下hạ 牒điệp 佛Phật 所sở 示thị 自tự 己kỷ 所sở 悟ngộ 圓viên 常thường 妙diệu 心tâm 而nhi 我ngã 悟ngộ 佛Phật 。 下hạ 明minh 能năng 瞻chiêm 仰ngưỡng 能năng 觧# 悟ngộ 全toàn 是thị 緣duyên 心tâm 有hữu 實thật 作tác 用dụng 實thật 是thị 自tự 己kỷ 似tự 非phi 別biệt 物vật 徒đồ 獲hoạch 下hạ 明minh 上thượng 所sở 示thị 所sở 悟ngộ 圓viên 常thường 妙diệu 心tâm 空không 得đắc 其kỳ 名danh 而nhi 不bất 能năng 用dụng 。 似tự 物vật 非phi 己kỷ 未vị 敢cảm 認nhận 是thị 自tự 己kỷ 本bổn 心tâm 阿A 難Nan 意ý 謂vị 我ngã 所sở 認nhận 緣duyên 心tâm 如Như 來Lai 已dĩ 破phá 固cố 不bất 許hứa 是thị 真chân 性tánh 佛Phật 所sở 示thị 圓viên 常thường 心tâm 現hiện 前tiền 不bất 能năng 用dụng 我ngã 亦diệc 不bất 敢cảm 認nhận 是thị 本bổn 真chân 必tất 得đắc 如Như 來Lai 再tái 與dữ 决# 明minh 真chân 妄vọng [虎-儿+((人*人)/一)]# 實thật 乃nãi 敢cảm 取thủ 捨xả 雖tuy 字tự 明minh 如Như 來Lai 空không 示thị 徒đồ 獲hoạch 明minh 自tự 己kỷ 空không 悟ngộ 圓viên 音âm 者giả 冀ký 佛Phật 决# 明minh 真chân 妄vọng 二nhị 義nghĩa 疑nghi 是thị 取thủ 捨xả 未vị 决# 根căn 是thị 深thâm 固cố 難nạn/nan 拔bạt 故cố 願nguyện 佛Phật 哀ai 愍mẫn 。 為vi 拔bạt 之chi 正chánh 觀quán 曰viết 向hướng 所sở 認nhận 緣duyên 心tâm 已dĩ 蒙mông 如Như 來Lai 斥xích 破phá 矣hĩ 今kim 復phục 舉cử 此thử 者giả 乃nãi 誤ngộ 認nhận 義nghĩa 觧# 為vi 真chân 心tâm 耳nhĩ 義nghĩa 觧# 者giả 借tá 教giáo 而nhi 生sanh 因nhân 心tâm 而nhi 觧# 如như 聞văn 佛Phật 說thuyết 圓viên 滿mãn 即tức 生sanh 圓viên 滿mãn 之chi 觧# 佛Phật 說thuyết 常thường 住trụ 即tức 生sanh 常thường 住trụ 之chi 觧# 佛Phật 不bất 說thuyết 時thời 此thử 常thường 住trụ 圓viên 滿mãn 之chi 觧# 何hà 所sở 在tại 耶da 今kim 之chi 學học 禪thiền 教giáo 者giả 多đa 有hữu 此thử 病bệnh 於ư 先tiên 聖thánh 冊sách 子tử 上thượng 覔# 些# 子tử 知tri 觧# 生sanh 自tự 足túc 想tưởng 乃nãi 曰viết 先tiên 聖thánh 法Pháp 門môn 只chỉ 如như 是thị 正chánh 所sở 謂vị 執chấp 指chỉ 為vi 月nguyệt 也dã 及cập 到đáo 生sanh 死tử 岸ngạn 頭đầu 不bất 得đắc 濟tế 乃nãi 疑nghi 佛Phật 法Pháp 無vô 靈linh 驗nghiệm 何hà 其kỳ 昧muội 哉tai 。

○# 二nhị 世Thế 尊Tôn 依y 疑nghi 觧# 說thuyết 分phần/phân 二nhị 初sơ 克khắc 定định 妄vọng 心tâm 二nhị 克khắc 定định 真chân 心tâm 。

○# 初sơ 克khắc 定định 妄vọng 心tâm 分phần/phân 二nhị 初sơ 克khắc 定định 緣duyên 心tâm 無vô 實thật 用dụng 二nhị 克khắc 定định 緣duyên 心tâm 無vô 實thật 體thể 。

○# 初sơ 克khắc 定định 緣duyên 心tâm 無vô 實thật 用dụng 分phần/phân 三tam 初sơ 法pháp 二nhị 喻dụ 三tam 合hợp 。

○# 初sơ 法pháp 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 汝nhữ 等đẳng 尚thượng 以dĩ 。 緣duyên 心tâm 聴# 法pháp 此thử 法Pháp 亦diệc 緣duyên 。 非phi 得đắc 法Pháp 性tánh 。

此thử 明minh 緣duyên 心tâm 無vô 實thật 作tác 用dụng 以dĩ 拔bạt 阿A 難Nan 執chấp 緣duyên 心tâm 有hữu 用dụng 之chi 疑nghi 也dã 緣duyên 心tâm 即tức 能năng 攀phàn 緣duyên 心tâm 是thị 前tiền 妄vọng 想tưởng 法pháp 即tức 所sở 觧# 教giáo 義nghĩa 此thử 法Pháp 亦diệc 緣duyên 。 者giả 指chỉ 上thượng 所sở 觧# 教giáo 義nghĩa 任nhậm 是thị 菩Bồ 提Đề 湼# 槃bàn 真Chân 如Như 佛Phật 性tánh 皆giai 屬thuộc 法pháp 塵trần 故cố 曰viết 亦diệc 緣duyên 即tức 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 法pháp 性tánh 即tức 諸chư 法pháp 自tự 性tánh 。 乃nãi 妙diệu 明minh 真chân 心tâm 謂vị 以dĩ 緣duyên 心tâm 所sở 觧# 寂tịch 常thường 圓viên 妙diệu 之chi 義nghĩa 皆giai 屬thuộc 前tiền 緣duyên 生sanh 滅diệt 等đẳng 法pháp 。 終chung 不bất 得đắc 真chân 常thường 自tự 性tánh 是thị 阿A 難Nan 不bất 敢cảm 認nhận 常thường 住trụ 圓viên 滿mãn 之chi 心tâm 為vi 本bổn 元nguyên 心tâm 地địa 者giả 用dụng 緣duyên 心tâm 之chi 誤ngộ 也dã 欲dục 得đắc 諸chư 法pháp 自tự 性tánh 。 本bổn 妙diệu 明minh 心tâm 直trực 待đãi 緣duyên 心tâm 死tử 盡tận 始thỉ 有hữu 相tương 應ứng 分phần/phân 正chánh 觀quán 曰viết 此thử 法pháp 即tức 教giáo 義nghĩa 法pháp 也dã 緣duyên 心tâm 但đãn 緣duyên 教giáo 義nghĩa 不bất 能năng 至chí 實thật 相tướng 以dĩ 心tâm 言ngôn 不bất 及cập 故cố 圓viên 覺giác 經kinh 以dĩ 輪luân 廻hồi 心tâm 而nhi 入nhập 圓viên 覺giác 彼bỉ 圓viên 覺giác 性tánh 。 即tức 同đồng 流lưu 轉chuyển 義nghĩa 相tương/tướng 類loại 。

○# 二nhị 喻dụ 。

如như 人nhân 以dĩ 手thủ 。 指chỉ 月nguyệt 示thị 人nhân 。 彼bỉ 人nhân 因nhân 指chỉ 。 當đương 應ưng 看khán 月nguyệt 。 若nhược 復phục 觀quan 指chỉ 。 以dĩ 為vi 月nguyệt 體thể 。 此thử 人nhân 豈khởi 唯duy 。 忘vong 失thất 月nguyệt 輪luân 亦diệc 忘vong 其kỳ 指chỉ 何hà 以dĩ 故cố 以dĩ 所sở 標tiêu 指chỉ 。 為vi 明minh 月nguyệt 故cố 。 上thượng 喻dụ 認nhận 所sở 觀quán 教giáo 義nghĩa 為vi 自tự 心tâm 下hạ 喻dụ 塵trần 緣duyên 妙diệu 性tánh 二nhị 不bất 能năng 知tri 。 豈khởi 唯duy 忘vong 指chỉ 亦diệc 復phục 不bất 識thức 。 明minh 之chi 與dữ 暗ám 。 喻dụ 真chân 妄vọng 不bất 分phân 何hà 以dĩ 故cố 。 徵trưng 下hạ 釋thích 即tức 以dĩ 指chỉ 體thể 。 喻dụ 以dĩ 教giáo 義nghĩa 前tiền 緣duyên 妄vọng 法pháp 為vi 月nguyệt 明minh 性tánh 。 喻dụ 當đương 妙diệu 明minh 真chân 心tâm 明minh 暗ám 二nhị 性tánh 。 無vô 所sở 了liễu 故cố 。 結kết 明minh 真chân 妄vọng 不bất 分phân 。

此thử 喻dụ 明minh 上thượng 以dĩ 緣duyên 心tâm 聼# 法pháp 不bất 得đắc 法Pháp 性tánh 詳tường 示thị 緣duyên 心tâm 無vô 實thật 作tác 用dụng 一nhất 至chí 此thử 也dã 孤cô 山sơn 曰viết 人nhân 喻dụ 如Như 來Lai 手thủ 指chỉ 喻dụ 聲thanh 教giáo 月nguyệt 喻dụ 真chân 理lý 示thị 人nhân 喻dụ 化hóa 眾chúng 生sanh 也dã 教giáo 詮thuyên 真chân 理lý 理lý 是thị 眾chúng 生sanh 之chi 心tâm 。 聞văn 教giáo 自tự 何hà 觀quán 心tâm 離ly 指chỉ 方phương 能năng 識thức 月nguyệt 。

○# 三tam 合hợp 。

汝nhữ 亦diệc 如như 是thị 。

此thử 四tứ 字tự 乃nãi 合hợp 辭từ 似tự 缺khuyết 發phát 明minh 合hợp 法pháp 之chi 義nghĩa 前tiền 破phá 緣duyên 心tâm 阿A 難Nan 固cố 執chấp 此thử 心tâm 能năng 事sự 諸chư 佛Phật 及cập 善Thiện 知Tri 識Thức 。 乃nãi 至chí 行hành 諸chư 一nhất 切thiết 。 難nan 行hành 法Pháp 事sự 。 造tạo 一nhất 切thiết 業nghiệp 皆giai 用dụng 此thử 心tâm 。 如Như 來Lai 但đãn 以dĩ 。 無vô 體thể 究cứu 之chi 阿A 難Nan 亦diệc 自tự 揣đoàn 其kỳ 無vô 體thể 雖tuy 不bất 敢cảm 強cường/cưỡng 執chấp 為vi 本bổn 心tâm 而nhi 瞻chiêm 仰ngưỡng 觧# 悟ngộ 猶do 用dụng 此thử 心tâm 是thị 未vị 曾tằng 頓đốn 捨xả 也dã 今kim 見kiến 佛Phật 示thị 圓viên 常thường 心tâm 不bất 能năng 用dụng 忽hốt 生sanh 此thử 疑nghi 謂vị 有hữu 用dụng 之chi 心tâm 倒đảo 非phi 自tự 己kỷ 無vô 用dụng 之chi 心tâm 豈khởi 可khả 認nhận 為vì 己kỷ 耶da 是thị 前tiền 未vị 破phá 其kỳ 用dụng 而nhi 生sanh 此thử 疑nghi 故cố 今kim 先tiên 斥xích 其kỳ 用dụng 前tiền 云vân 用dụng 諸chư 妄vọng 想tưởng 。 用dụng 我ngã 心tâm 目mục 。 用dụng 攀phàn 緣duyên 心tâm 。 皆giai 用dụng 此thử 心tâm 。 到đáo 此thử 方phương 知tri 所sở 用dụng 皆giai 無vô 用dụng 也dã 上thượng 克khắc 定định 緣duyên 心tâm 無vô 實thật 用dụng 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 克khắc 定định 緣duyên 心tâm 無vô 實thật 體thể 分phần/phân 四tứ 初sơ 法pháp 二nhị 喻dụ 三tam 合hợp 四tứ 結kết 。

○# 初sơ 法pháp 。

若nhược 以dĩ 分phân 別biệt 。 我ngã 說thuyết 法Pháp 音âm 。 為vi 汝nhữ 心tâm 者giả 。 牒điệp 執chấp 能năng 觧# 之chi 心tâm 為vi 心tâm 此thử 心tâm 自tự 應ưng 。 離ly 分phân 別biệt 音âm 。 有hữu 分phân 別biệt 性tánh 破phá )# 。

此thử 緣duyên 心tâm 無vô 體thể 前tiền 以dĩ 究cứu 明minh 今kim 因nhân 破phá 用dụng 復phục 為vi 分phần/phân 柝# 是thị 則tắc 真chân 心tâm 以dĩ 體thể 為vi 重trọng/trùng 既ký 有hữu 其kỳ 體thể 豈khởi 無vô 其kỳ 用dụng 故cố 重trọng/trùng 示thị 此thử 緣duyên 心tâm 無vô 體thể 以dĩ 斷đoạn 有hữu 用dụng 之chi 疑nghi 根căn 也dã 。

○# 二nhị 喻dụ 。

譬thí 如như 有hữu 客khách 。 寄ký 宿túc 旅lữ 亭đình 。 暫tạm 止chỉ 便tiện 去khứ 。 終chung 不bất 常thường 住trụ 。 上thượng 客khách 下hạ 主chủ 而nhi 掌chưởng 亭đình 人nhân 。 都đô 無vô 所sở 去khứ 。 名danh 為vi 亭đình 主chủ 。

此thử 喻dụ 明minh 上thượng 分phân 別biệt 法Pháp 音âm 之chi 心tâm 離ly 法Pháp 音âm 無vô 性tánh 生sanh 滅diệt 不bất 停đình 。 也dã 法pháp 中trung 但đãn 明minh 緣duyên 心tâm 喻dụ 中trung 客khách 喻dụ 緣duyên 心tâm 亭đình 主chủ 喻dụ 真chân 心tâm 。

○# 三tam 合hợp 。

此thử 亦diệc 如như 是thị 。 合hợp 辭từ 若nhược 真chân 汝nhữ 心tâm 。 則tắc 無vô 所sở 去khứ 。 合hợp 亭đình 主chủ 則tắc 真chân 云vân 何hà 離ly 聲thanh 。 無vô 分phân 別biệt 性tánh 。 合hợp 客khách 以dĩ 明minh 分phân 別biệt 法Pháp 音âm 之chi 心tâm 無vô 性tánh 斯tư 則tắc 豈khởi 唯duy 。 聲thanh 分phân 別biệt 心tâm 。 躡niếp 緣duyên 聲thanh 心tâm 分phân 別biệt 我ngã 容dung 。 離ly 諸chư 色sắc 相tướng 。 無vô 分phân 別biệt 性tánh 。 明minh 緣duyên 色sắc 之chi 心tâm 無vô 性tánh 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 分phân 別biệt 都đô 無vô 。 超siêu 畧lược 香hương 味vị 觸xúc 法pháp 。 至chí 於ư 內nội 守thủ 幽u 閒gian 。 非phi 色sắc 非phi 空không 。 拘Câu 舍Xá 離Ly 等đẳng 。 昧muội 為vi 冥minh 諦đế 。 杳# 冥minh 無vô 分phân 別biệt 故cố 。

此thử 以dĩ 喻dụ 合hợp 明minh 緣duyên 心tâm 離ly 所sở 緣duyên 法pháp 畢tất 竟cánh 無vô 體thể 。 是thị 客khách 而nhi 非phi 主chủ 也dã 若nhược 真chân 汝nhữ 心tâm 。 二nhị 句cú 以dĩ 亭đình 主chủ 合hợp 明minh 真chân 心tâm 無vô 去khứ 來lai 。 相tương/tướng 云vân 何hà 下hạ 以dĩ 客khách 合hợp 明minh 緣duyên 心tâm 離ly 六lục 塵trần 無vô 性tánh 生sanh 滅diệt 不bất 常thường 乃nãi 至chí 非phi 色sắc 非phi 空không 。 猶do 是thị 生sanh 滅diệt 非phi 真chân 主chủ 人nhân 非phi 色sắc 非phi 空không 。 牒điệp 上thượng 分phân 別biệt 都đô 無vô 。 幽u 閒gian/nhàn 之chi 境cảnh 拘câu 舍xá 離ly 即tức 末mạt 伽già 黎lê 外ngoại 道đạo 名danh 此thử 外ngoại 道đạo 立lập 二nhị 十thập 五ngũ 諦đế 首thủ 穪# 冥minh 諦đế 彼bỉ 謂vị 冥minh 初sơ 生sanh 覺giác 是thị 萬vạn 法pháp 之chi 元nguyên 宗tông 以dĩ 為vi 神thần 我ngã 昧muội 計kế 為vi 常thường 正chánh 此thử 非phi 色sắc 非phi 空không 。 之chi 際tế 此thử 無vô 分phân 別biệt 處xứ 尚thượng 属# 生sanh 滅diệt 况# 諸chư 分phân 別biệt 性tánh 乎hồ 通thông 議nghị 曰viết 斯tư 則tắc 下hạ 嘆thán 前tiền 六lục 識thức 無vô 體thể 如như 是thị 下hạ 帶đái 顯hiển 八bát 識thức 非phi 真chân 。

○# 四tứ 結kết 。

離ly 諸chư 法pháp 緣duyên 。 無vô 分phân 別biệt 性tánh 。 則tắc 汝nhữ 心tâm 性tánh 。 各các 有hữu 所sở 還hoàn 。 云vân 何hà 為vi 主chủ 。

此thử 承thừa 法pháp 喻dụ 合hợp 明minh 緣duyên 心tâm 是thị 客khách 非phi 主chủ 結kết 成thành 畢tất 竟cánh 無vô 體thể 。 也dã 諸chư 法pháp 緣duyên 者giả 外ngoại 六lục 塵trần 法pháp 緣duyên 內nội 我ngã 法pháp 緣duyên 今kim 以dĩ 體thể 用dụng 精tinh 研nghiên 緣duyên 心tâm 皆giai 無vô 實thật 處xứ 是thị 真chân 妄vọng 想tưởng 真chân 非phi 本bổn 心tâm 真chân 不bất 可khả 取thủ 决# 定định 應ưng 捨xả 無vô 可khả 疑nghi 也dã 上thượng 克khắc 定định 妄vọng 心tâm 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 克khắc 定định 真chân 心tâm 分phần/phân 二nhị 初sơ 躡niếp 妄vọng 問vấn 真chân 二nhị 借tá 緣duyên 示thị 真chân 。

○# 初sơ 躡niếp 妄vọng 問vấn 真chân 。

阿A 難Nan 言ngôn 若nhược 我ngã 心tâm 性tánh 。 各các 有hữu 所sở 還hoàn 。 則tắc 如Như 來Lai 說thuyết 。 妙diệu 明minh 元nguyên 心tâm 。 云vân 何hà 無vô 還hoàn 。 惟duy 埀thùy 哀ai 愍mẫn 為vì 我ngã 宣tuyên 說thuyết 。

此thử 阿A 難Nan 因nhân 佛Phật 以dĩ 客khách 主chủ 喻dụ 斥xích 緣duyên 心tâm 有hữu 還hoàn 即tức 問vấn 如Như 來Lai 。 所sở 示thị 本bổn 妙diệu 明minh 心tâm 何hà 以dĩ 見kiến 其kỳ 無vô 還hoàn 也dã 。

○# 二nhị 借tá 緣duyên 示thị 真chân 分phần/phân 三tam 初sơ 標tiêu 見kiến 顯hiển 真chân 二nhị 示thị 真chân 無vô 還hoàn 三tam 結kết 責trách 迷mê 悶muộn 。

○# 初sơ 標tiêu 見kiến 顯hiển 真chân 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 且thả 汝nhữ 見kiến 我ngã 。 見kiến 精tinh 明minh 元nguyên 。 此thử 見kiến 雖tuy 非phi 。 妙diệu 精tinh 明minh 心tâm 。 如như 第đệ 二nhị 月nguyệt 。 非phi 是thị 月nguyệt 影ảnh 。 汝nhữ 應ưng 諦đế 聼# 今kim 當đương 示thị 汝nhữ 。 無vô 所sở 還hoàn 地địa 。

此thử 標tiêu 見kiến 性tánh 抑ức 揚dương 顯hiển 真chân 許hứa 為vi 開khai 示thị 不bất 還hoàn 之chi 性tánh 也dã 汝nhữ 見kiến 揀giản 非phi 所sở 見kiến 所sở 觧# 之chi 法pháp 因nhân 阿A 難Nan 不bất 敢cảm 認nhận 為vi 本bổn 心tâm 故cố 言ngôn 汝nhữ 也dã 見kiến 精tinh 明minh 元nguyên 。 是thị 標tiêu 見kiến 性tánh 此thử 見kiến 雖tuy 非phi 。 妙diệu 精tinh 明minh 心tâm 。 者giả 是thị 抑ức 見kiến 顯hiển 妙diệu 明minh 心tâm 雖tuy 字tự 言ngôn 不bất 是thị 全toàn 非phi 亦diệc 揚dương 此thử 見kiến 有hữu 一nhất 分phần/phân 真chân 體thể 然nhiên 見kiến 之chi 性tánh 元nguyên 是thị 八bát 識thức 體thể 故cố 穪# 見kiến 精tinh 明minh 元nguyên 。 是thị 生sanh 滅diệt 與dữ 不bất 生sanh 滅diệt 。 和hòa 合hợp 因nhân 有hữu 生sanh 滅diệt 故cố 抑ức 之chi 曰viết 非phi 因nhân 有hữu 不bất 生sanh 滅diệt 故cố 揚dương 之chi 加gia 一nhất 雖tuy 字tự 言ngôn 雖tuy 非phi 真chân 猶do 近cận 於ư 真Chân 如Như 第đệ 二nhị 月nguyệt 非phi 是thị 月nguyệt 影ảnh 。 喻dụ 此thử 見kiến 性tánh 不bất 是thị 緣duyên 心tâm 然nhiên 二nhị 月nguyệt 無vô 別biệt 體thể 但đãn 因nhân 揑niết 目mục 如như 不bất 揑niết 全toàn 一nhất 真chân 月nguyệt 見kiến 性tánh 亦diệc 無vô 別biệt 體thể 但đãn 因nhân 妄vọng 見kiến 若nhược 不bất 立lập 知tri 見kiến 即tức 一nhất 真chân 心tâm 此thử 亦diệc 為vi 後hậu 破phá 二nhị 種chủng 妄vọng 見kiến 之chi 伏phục 案án 也dã 。

○# 二nhị 示thị 真chân 無vô 還hoàn 分phần/phân 三tam 初sơ 示thị 諸chư 相tướng 有hữu 還hoàn 二nhị 示thị 見kiến 性tánh 無vô 還hoàn 。 三tam 結kết 無vô 還hoàn 本bổn 真chân 。

○# 初sơ 示thị 諸chư 相tướng 有hữu 還hoàn 分phần/phân 二nhị 初sơ 列liệt 因nhân 各các 有hữu 相tương/tướng 二nhị 示thị 相tương/tướng 還hoàn 本bổn 因nhân 。

○# 初sơ 列liệt 因nhân 各các 有hữu 相tương/tướng 。

阿A 難Nan 此thử 大đại 講giảng 堂đường 。 洞đỗng 開khai 東đông 方phương 。 日nhật 輪luân 升thăng 天thiên 。 則tắc 有hữu 明minh 耀diệu 。 中trung 夜dạ 黑hắc 月nguyệt 。 雲vân 霧vụ 晦hối 暝# 則tắc 復phục 昏hôn 暗ám 。 戶hộ 牖dũ 之chi 隙khích 。 則tắc 復phục 見kiến 通thông 。 墻tường 宇vũ 之chi 間gian 則tắc 復phục 觀quan 壅ủng 。 分phân 別biệt 之chi 處xứ 。 則tắc 復phục 見kiến 緣duyên 。 頑ngoan 虚# 之chi 中trung 徧biến 是thị 空không 性tánh 鬱uất # 之chi 相tướng 則tắc 紆hu 昏hôn 塵trần 。 澄trừng 霽tễ 斂liểm 氛phân 。 又hựu 觀quan 清thanh 淨tịnh 。

此thử 列liệt 八bát 種chủng 可khả 還hoàn 之chi 相tướng 各các 依y 本bổn 因nhân 而nhi 有hữu 也dã 此thử 八bát 相tương/tướng 中trung 七thất 是thị 所sở 緣duyên 境cảnh 一nhất 是thị 能năng 緣duyên 心tâm 八bát 相tương/tướng 相tương/tướng 返phản 成thành 四tứ 對đối 明minh 與dữ 暗ám 對đối 。 通thông 與dữ 壅ủng 對đối 緣duyên 與dữ 頑ngoan 對đối 塵trần 與dữ 清thanh 對đối 或hoặc 曰viết 前tiền 已dĩ 破phá 緣duyên 心tâm 有hữu 還hoàn 今kim 何hà 重trọng/trùng 出xuất 曰viết 前tiền 雖tuy 明minh 緣duyên 心tâm 有hữu 還hoàn 未vị 引dẫn 同đồng 例lệ 之chi 法pháp 為vi 證chứng 今kim 借tá 諸chư 相tướng 可khả 還hoàn 顯hiển 見kiến 性tánh 無vô 還hoàn 。 故cố 將tương 緣duyên 心tâm 列liệt 在tại 諸chư 相tướng 之chi 中trung 以dĩ 證chứng 緣duyên 心tâm 同đồng 是thị 有hữu 還hoàn 之chi 物vật 不bất 可khả 認nhận 作tác 本bổn 心tâm 故cố 也dã 正chánh 觀quán 曰viết 此thử 八bát 畧lược 舉cử 眼nhãn 根căn 所sở 對đối 之chi 緣duyên [〦/兄]# 之chi 六lục 根căn 中trung 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 能năng 緣duyên 之chi 心tâm 皆giai 有hữu 所sở 還hoàn 如như 耳nhĩ 根căn 則tắc 鐘chung 聲thanh 還hoàn 鐘chung 聞văn 性tánh 無vô 還hoàn 六lục 根căn 皆giai 然nhiên 下hạ 文văn 所sở 謂vị 六lục 湛trạm 圓viên 明minh 是thị 也dã 。

○# 二nhị 示thị 相tương/tướng 還hoàn 本bổn 因nhân 。

阿A 難Nan 汝nhữ 咸hàm 看khán 此thử 。 諸chư 變biến 化hóa 相tướng 。 令linh 徧biến 觀quán 吾ngô 今kim 各các 還hoàn 。 本bổn 所sở 因nhân 處xứ 。 許hứa 示thị 還hoàn 云vân 何hà 本bổn 因nhân 。 徵trưng 上thượng 本bổn 所sở 因nhân 處xứ 。 一nhất 句cú 下hạ 發phát 明minh 阿A 難Nan 此thử 諸chư 變biến 化hóa 。 總tổng 舉cử 諸chư 相tướng 明minh 還hoàn 日nhật 輪luân 。 標tiêu 明minh 還hoàn 日nhật 何hà 以dĩ 故cố 。 徵trưng 下hạ 釋thích 無vô 日nhật 不bất 明minh 。 返phản 釋thích 明minh 因nhân 屬thuộc 日nhật 。 正chánh 釋thích 是thị 故cố 還hoàn 日nhật 。 結kết 明minh 暗ám 還hoàn 黑hắc 月nguyệt 。 通thông 還hoàn 戶hộ 牖dũ 。 壅ủng 還hoàn 墻tường 宇vũ 緣duyên 還hoàn 分phân 別biệt 。 頑ngoan 虚# 還hoàn 空không 鬱uất [土+孛]bác 還hoàn 塵trần 。 清thanh 明minh 還hoàn 霽tễ 。 此thử 七thất 例lệ 明minh 可khả 知tri 故cố 缺khuyết 徵trưng 釋thích 則tắc 諸chư 世thế 間gian 。 一nhất 切thiết 所sở 有hữu 。 不bất 出xuất 斯tư 類loại 。 舉cử 此thử 八bát 相tương/tướng 類loại 同đồng 一nhất ▆# 俱câu 是thị 有hữu 還hoàn )# 。

此thử 明minh 八bát 種chủng 幻huyễn 相tương 從tùng 因nhân 而nhi 有hữu 從tùng 因nhân 而nhi 無vô 全toàn 無vô 自tự 性tánh 類loại 明minh 世thế 間gian 一nhất 切thiết 。 所sở 有hữu 皆giai 是thị 幻huyễn 妄vọng 非phi 真chân 也dã 正chánh 脉mạch 曰viết 是thị 故cố 還hoàn 日nhật 。 者giả 如như 云vân 隨tùy 日nhật 輪luân 而nhi 俱câu 來lai 者giả 亦diệc 與dữ 日nhật 輪luân 而nhi 俱câu 去khứ 也dã 上thượng 示thị 諸chư 相tướng 有hữu 還hoàn 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 示thị 見kiến 性tánh 無vô 還hoàn 。

汝nhữ 見kiến 八bát 種chủng 。 舉cử 所sở 見kiến 相tương 見kiến 精tinh 明minh 性tánh (# 顯hiển 能năng 見kiến 性tánh 當đương 欲dục 誰thùy 還hoàn 。 詰cật 問vấn 阿A 難Nan 此thử 見kiến 當đương 還hoàn 何hà 處xứ 誰thùy 不bất 定định 義nghĩa 何hà 以dĩ 故cố 。 徵trưng 上thượng 誰thùy 字tự 何hà 故cố 無vô 定định 處xứ 可khả 還hoàn 下hạ 釋thích 明minh 若nhược 還hoàn 於ư 明minh 。 縱túng/tung 許hứa 還hoàn 明minh 則tắc 不bất 明minh 時thời 。 隨tùy 明minh 去khứ 無vô 復phục 見kiến 暗ám 。 若nhược 見kiến 暗ám 則tắc 不bất 隨tùy 明minh 去khứ 是thị 不bất 還hoàn 於ư 明minh 此thử 破phá 雖tuy 明minh 暗ám 等đẳng 。 種chủng 種chủng 差sai 別biệt 。 所sở 見kiến 相tương/tướng 有hữu 差sai 別biệt 。 見kiến 無vô 差sai 別biệt 。 能năng 見kiến 性tánh 是thị 一nhất )# 。

此thử 舉cử 見kiến 八bát 種chủng 相tương/tướng 之chi 見kiến 性tánh 示thị 無vô 還hoàn 唯duy 一nhất 精tinh 真chân 。 不bất 同đồng 一nhất 切thiết 差sai 別biệt 有hữu 還hoàn 也dã 葢# 見kiến 性tánh 圓viên 明minh 諸chư 相tướng 在tại 見kiến 性tánh 中trung 隨tùy 因nhân 緣duyên 往vãng 來lai 生sanh 滅diệt 而nhi 見kiến 性tánh 朗lãng 然nhiên 無vô 異dị 不bất 變biến 不bất 遷thiên 豈khởi 同đồng 緣duyên 心tâm 與dữ 塵trần 俱câu 還hoàn 哉tai 此thử 見kiến 不bất 還hoàn 者giả 暫tạm 對đối 緣duyên 心tâm 諸chư 相tướng 麤thô 相tương/tướng 顯hiển 此thử 見kiến 性tánh 精tinh 細tế 近cận 真chân 欲dục 人nhân 即tức 見kiến 性tánh 悟ngộ 入nhập 真chân 心tâm 非phi 言ngôn 見kiến 性tánh 决# 定định 不bất 還hoàn 下hạ 文văn 云vân 見kiến 見kiến 之chi 時thời 。 見kiến 非phi 是thị 見kiến 。 等đẳng 是thị 知tri 此thử 見kiến 畢tất 竟cánh 有hữu 還hoàn 。

○# 三tam 結kết 無vô 還hoàn 本bổn 真chân 。

諸chư 可khả 還hoàn 者giả 。 自tự 然nhiên 非phi 汝nhữ 。 六lục 塵trần 六lục 識thức 俱câu 有hữu 還hoàn 决# 不bất 是thị 本bổn 心tâm 不bất 汝nhữ 還hoàn 者giả 。 非phi 汝nhữ 為vi 誰thùy (# 汝nhữ 不bất 還hoàn 之chi 見kiến 性tánh 自tự 然nhiên 是thị 汝nhữ 本bổn 心tâm 不bất 是thị 別biệt 物vật )# 。

此thử 結kết 明minh 幻huyễn 相tương/tướng 緣duyên 心tâm 同đồng 是thị 有hữu 還hoàn 决# 非phi 本bổn 心tâm 而nhi 見kiến 性tánh 不bất 同đồng 諸chư 相tướng 有hữu 還hoàn 自tự 然nhiên 非phi 物vật 。 决# 是thị 本bổn 元nguyên 心tâm 地địa 。 也dã 葢# 此thử 不bất 還hoàn 之chi 性tánh 是thị 真chân 佛Phật 性tánh 真chân 自tự 己kỷ 真chân 不bất 可khả 捨xả 决# 定định 應ưng 取thủ 是thị 本bổn 元nguyên 心tâm 地địa 。 不bất 可khả 疑nghi 也dã 上thượng 示thị 真chân 無vô 還hoàn 已dĩ 竟cánh 。

○# 三tam 結kết 責trách 迷mê 悶muộn 。

則tắc 知tri 汝nhữ 心tâm 。 本bổn 妙diệu 明minh 淨tịnh 。 汝nhữ 自tự 迷mê 悶muộn 。 喪táng 本bổn 性tánh 心tâm 失thất 真chân 。 受thọ 輪luân 自tự 取thủ 流lưu 轉chuyển 。 於ư 生sanh 死tử 中trung 。 常thường 被bị 漂phiêu 溺nịch 。 明minh 上thượng 受thọ 輪luân 是thị 故cố 如Như 來Lai 。 名danh 可khả 憐lân 愍mẫn 。 同đồng 前tiền 顛điên 倒đảo 可khả 愍mẫn )# 。

此thử 依y 本bổn 有hữu 不bất 還hoàn 之chi 性tánh 結kết 責trách 阿A 難Nan 自tự 迷mê 自tự 棄khí 不bất 敢cảm 認nhận 為vi 本bổn 心tâm 返phản 認nhận 緣duyên 心tâm 為vì 己kỷ 靈linh 自tự 取thủ 流lưu 轉chuyển 。 故cố 可khả 憐lân 愍mẫn 也dã 本bổn 妙diệu 明minh 淨tịnh 。 者giả 言ngôn 真chân 心tâm 體thể 上thượng 自tự [且/八]# 性tánh 德đức 之chi 相tướng 非phi 脩tu 得đắc 此thử 中trung 汝nhữ 心tâm 并tinh 前tiền 自tự 然nhiên 非phi 汝nhữ 。 不bất 汝nhữ 還hoàn 者giả 。 非phi 汝nhữ 而nhi 誰thùy 。 汝nhữ 見kiến 八bát 種chủng 。 汝nhữ 咸hàm 看khán 此thử 。 且thả 汝nhữ 見kiến 我ngã 。 此thử 七thất 汝nhữ 字tự 皆giai 切thiết 阿A 難Nan 不bất 敢cảm 認nhận 為vi 本bổn 元nguyên 心tâm 地địa 。 而nhi 言ngôn 是thị 知tri 如Như 來Lai 婆bà 心tâm 為vi 人nhân 字tự 字tự 見kiến 血huyết 上thượng 克khắc 定định 真chân 妄vọng 已dĩ 竟cánh 。

○# 四tứ 指chỉ 授thọ 真chân 性tánh 分phần/phân 二nhị 初sơ 阿A 難Nan 請thỉnh 示thị 我ngã 心tâm 二nhị 世Thế 尊Tôn 授thọ 與dữ 真chân 性tánh 。

○# 初sơ 阿A 難Nan 請thỉnh 示thị 我ngã 心tâm 。

阿A 難Nan 言ngôn 我ngã 雖tuy 識thức 此thử 。 見kiến 性tánh 無vô 還hoàn 。 云vân 何hà 得đắc 知tri 。 是thị 我ngã 真chân 性tánh 。

此thử 阿A 難Nan 雖tuy 領lãnh 悟ngộ 見kiến 性tánh 無vô 還hoàn 。 猶do 疑nghi 此thử 見kiến 與dữ 諸chư 相tướng 混hỗn 雜tạp 自tự 他tha 難nạn/nan 分phần/phân 故cố 不bất 敢cảm 認nhận 是thị 自tự 心tâm 復phục 請thỉnh 佛Phật 指chỉ 明minh 也dã 阿A 難Nan 是thị 大đại 權quyền 啟khải 教giáo 可khả 已dĩ 不bất 然nhiên 如Như 來Lai 以dĩ 七thất 個cá 汝nhữ 字tự 刺thứ 之chi 而nhi 猶do 不bất 覺giác 曰viết 云vân 何hà 得đắc 知tri 。 是thị 我ngã 真chân 性tánh 。 何hà 有hữu 沉trầm 迷mê 一nhất 至chí 此thử 耶da 前tiền 問vấn 但đãn 執chấp 緣duyên 心tâm 能năng 用dụng 謂vị 真chân 心tâm 不bất 能năng 用dụng 此thử 問vấn 謂vị 見kiến 性tánh 與dữ 物vật 混hỗn 雜tạp 難nạn/nan 分phần/phân 欲dục 認nhận 見kiến 是thị 我ngã 物vật 亦diệc 隨tùy 之chi 是thị 我ngã 故cố 佛Phật 以dĩ 咸hàm 物vật 非phi 汝nhữ 。 分phân 之chi 又hựu 疑nghi 若nhược 物vật 非phi 我ngã 見kiến 亦diệc 隨tùy 之chi 非phi 我ngã 故cố 佛Phật 以dĩ 自tự 然nhiên 非phi 物vật 。 云vân 何hà 非phi 汝nhữ 。 分phân 之chi 是thị 則tắc 前tiền 以dĩ 真chân 妄vọng 不bất 决# 此thử 以dĩ 心tâm 境cảnh 難nạn/nan 分phần/phân 故cố 有hữu 此thử 請thỉnh 。

○# 二nhị 世Thế 尊Tôn 與dữ 授thọ 真chân 性tánh 分phần/phân 四tứ 初sơ 定định 能năng 見kiến 量lượng 顯hiển 見kiến 屬thuộc 自tự 二nhị 施thí 所sở 見kiến 境cảnh 顯hiển 物vật 屬thuộc 他tha 三tam 揀giản 別biệt 自tự 他tha 顯hiển 見kiến 非phi 物vật 四tứ 依y 自tự 見kiến 性tánh 與dữ 授thọ 真chân 性tánh 。

○# 初sơ 定định 能năng 見kiến 量lượng 顯hiển 見kiến 屬thuộc 自tự 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 吾ngô 今kim 問vấn 汝nhữ 。 今kim 汝nhữ 未vị 得đắc 無vô 漏lậu 。 清thanh 淨tịnh (# 自tự 力lực 承thừa 佛Phật 神thần 力lực 。 他tha 力lực 上thượng 明minh 見kiến 量lượng 之chi 由do 下hạ 明minh 見kiến 量lượng 見kiến 於ư 初sơ 禪thiền 。 得đắc 無vô 障chướng 礙ngại 。 聲Thanh 聞Văn 初sơ 果quả 見kiến 量lượng 而nhi 阿A 那Na 律Luật 。 見kiến 閻Diêm 浮Phù 提Đề 。 如như 觀quan 掌chưởng 中trung 。 菴am 摩ma 羅la 果quả 。 聲Thanh 聞Văn 四Tứ 果Quả 。 見kiến 量lượng 諸chư 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 見kiến 百bách 千thiên 界giới 。 菩Bồ 薩Tát 見kiến 量lượng 大Đại 千Thiên 為vi 一nhất 界giới 從tùng 賢hiền 位vị 累lũy/lụy/luy 至chí 聖thánh 位vị 故cố 云vân 百bách 千thiên 人nhân 地địa 上thượng 更cánh 多đa 總tổng 皆giai 有hữu 限hạn 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 窮cùng 盡tận 微vi 塵trần 。 清thanh 淨tịnh 國quốc 土độ 。 無vô 所sở 不bất 矚chú 。 如Như 來Lai 見kiến 量lượng 無vô 限hạn 眾chúng 生sanh 。 洞đỗng 視thị 不bất 過quá 分phần 寸thốn 。 博bác 地địa 凢# 夫phu 見kiến 量lượng )# 。

此thử 世Thế 尊Tôn 定định 能năng 見kiến 之chi 量lượng 大đại 小tiểu 不bất 同đồng 令lệnh 阿A 難Nan 識thức 自tự 己kỷ 見kiến 量lượng 不bất 同đồng 他tha 人nhân 可khả 知tri 是thị 我ngã 真chân 性tánh 。 也dã 因nhân 前tiền 以dĩ 七thất 汝nhữ 字tự 示thị 之chi 不bất 覺giác 故cố 今kim 以dĩ 小tiểu 大đại 別biệt 之chi 彼bỉ 我ngã 自tự 明minh 矣hĩ 此thử 中trung 聲Thanh 聞Văn 多đa 分phần 天thiên 眼nhãn 菩Bồ 薩Tát 多đa 分phần 法Pháp 眼nhãn 如Như 來Lai 是thị 佛Phật 眼nhãn 慧tuệ 眼nhãn 攝nhiếp 在tại 其kỳ 中trung 眾chúng 生sanh 。 唯duy 肉nhục 眼nhãn 不bất 過quá 分phần 寸thốn 。 者giả 即tức 隔cách 紙chỉ 膜mô 不bất 見kiến 外ngoại 物vật 隔cách 皮bì 膚phu 不bất 見kiến 五ngũ 臟tạng 阿A 那Na 律Luật 此thử 名danh 無vô 滅diệt 菴am 摩ma 羅la 此thử 云vân 無vô 垢cấu 。

○# 二nhị 施thí 所sở 見kiến 境cảnh 顯hiển 物vật 屬thuộc 他tha 。

阿A 難Nan 且thả 吾ngô 與dữ 汝nhữ 。 觀quán 四Tứ 天Thiên 王Vương 。 所sở 住trụ 宮cung 殿điện 。 中trung 間gian 徧biến 覽lãm 水thủy 陸lục 空không 行hành 。 雖tuy 有hữu 昏hôn 明minh 。 種chủng 種chủng 形hình 像tượng 。 無vô 非phi 前tiền 塵trần 。 分phân 別biệt 留lưu 礙ngại 。

此thử 世Thế 尊Tôn 喚hoán 阿A 難Nan 同đồng 觀quán 一nhất 切thiết 物vật 相tương/tướng 雖tuy 有hữu 昏hôn 明minh 。 種chủng 種chủng 差sai 別biệt 。 總tổng 屬thuộc 前tiền 塵trần 留lưu 礙ngại 之chi 境cảnh 也dã 四tứ 王vương 宮cung 殿điện 。 屬thuộc 無vô 情tình 光quang 明minh 之chi 物vật 中trung 間gian 徧biến 覽lãm 者giả 攝nhiếp 七thất 金kim 山sơn 大đại 地địa 草thảo 木mộc 。 等đẳng 水thủy 陸lục 空không 行hành 。 者giả 指chỉ 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。

○# 三tam 揀giản 別biệt 自tự 他tha 顯hiển 見kiến 非phi 物vật 分phần/phân 三tam 初sơ 揀giản 物vật 非phi 見kiến 二nhị 點điểm 出xuất 見kiến 性tánh 三tam 辯biện 見kiến 非phi 物vật 。

○# 初sơ 揀giản 物vật 非phi 見kiến 。

汝nhữ 應ưng 於ư 此thử 。 分phân 別biệt 自tự 他tha 。 令lệnh 阿A 難Nan 自tự 己kỷ 揀giản 別biệt 今kim 吾ngô 將tương 汝nhữ 。 擇trạch 於ư 見kiến 中trung 。 誰thùy 是thị 我ngã 體thể 。 誰thùy 為vi 物vật 象tượng 。 許hứa 代đại 揀giản 別biệt 下hạ 正chánh 代đại 揀giản 別biệt 阿A 難Nan 極cực 汝nhữ 見kiến 源nguyên 。 極cực 盡tận 見kiến 量lượng 從tùng 日nhật 月nguyệt 宮cung 。 是thị 物vật 非phi 汝nhữ 。 是thị 他tha 非phi 我ngã 至chí 七thất 金kim 山sơn 。 周chu 徧biến 諦đế 觀quán 雖tuy 種chủng 種chủng 光quang 。 亦diệc 物vật 非phi 汝nhữ 。 是thị 他tha 非phi 我ngã )# 更cánh 觀quán 雲vân 騰đằng 鳥điểu 飛phi 。 風phong 動động 塵trần 起khởi 。 樹thụ 木mộc 山sơn 川xuyên 。 草thảo 芥giới (# 無vô 情tình 境cảnh )# 人nhân 畜súc 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 境cảnh 咸hàm 物vật 非phi 汝nhữ 。 總tổng 上thượng 情tình 與dữ 無vô 情tình 俱câu 屬thuộc 他tha 非phi 自tự )# 。

此thử 如Như 來Lai 將tương 阿A 難Nan 在tại 阿A 難Nan 見kiến 中trung 揀giản 別biệt 諸chư 物vật 俱câu 是thị 前tiền 塵trần 分phân 別biệt 留lưu 礙ngại 。 得đắc 知tri 諸chư 相tướng 非phi 見kiến 以dĩ 破phá 阿A 難Nan 若nhược 見kiến 是thị 我ngã 物vật 亦diệc 隨tùy 見kiến 是thị 我ngã 之chi 疑nghi 也dã 此thử 揀giản 從tùng 遠viễn 至chí 近cận 從tùng 流lưu 至chí 源nguyên 故cố 先tiên 言ngôn 日nhật 月nguyệt 終chung 止chỉ 人nhân 畜súc 正chánh 脉mạch 曰viết 極cực 盡tận 也dã 見kiến 源nguyên 即tức 眼nhãn 根căn 如như 云vân 盡tận 汝nhữ 眼nhãn 力lực 雖tuy 與dữ 本bổn 觧# 不bất 合hợp 亦diệc 應ưng 理lý 七thất 金kim 山sơn 者giả 一nhất 持trì 雙song 二nhị 持trì 軸trục 三tam 擔đảm 木mộc 四tứ 善thiện 見kiến 五ngũ 馬mã 耳nhĩ 六lục 象tượng 鼻tị 七thất 魚ngư 嘴chủy 。

○# 二nhị 點điểm 出xuất 見kiến 性tánh 。

阿A 難Nan 是thị 諸chư 近cận 遠viễn 諸chư 有hữu 物vật 性tánh 。 雖tuy 復phục 差sai 殊thù 。 結kết 示thị 物vật 有hữu 差sai 別biệt 。 同đồng 汝nhữ 見kiến 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 所sở 矚chú (# 結kết 示thị 見kiến 無vô 差sai 別biệt 。 則tắc 諸chư 物vật 類loại 。 自tự 有hữu 差sai 別biệt 。 按án 上thượng 物vật 有hữu 差sai 別biệt 。 見kiến 性tánh 無vô 殊thù 。 按án 上thượng 見kiến 無vô 差sai 別biệt 。 此thử 精tinh 妙diệu 明minh 。 誠thành 汝nhữ 見kiến 性tánh 。 按án 上thượng 見kiến 物vật 各các 別biệt 點điểm 出xuất 見kiến 性tánh 是thị 我ngã 非phi 他tha )# 。

此thử 按án 物vật 有hữu 差sai 別biệt 見kiến 無vô 差sai 別biệt 。 無vô 混hỗn 無vô 雜tạp 乾can/kiền/càn 淨tịnh 點điểm 出xuất 見kiến 性tánh 是thị 我ngã 非phi 他tha 也dã 阿A 難Nan 下hạ 結kết 示thị 見kiến 與dữ 物vật 逈huýnh 別biệt 則tắc 諸chư 下hạ 按án 上thượng 見kiến 物vật 逈huýnh 別biệt 自tự 分phần/phân 點điểm 出xuất 見kiến 性tánh 非phi 物vật 實thật 汝nhữ 。

○# 三tam 辯biện 見kiến 非phi 物vật 分phần/phân 二nhị 初sơ 以dĩ 見kiến 同đồng 物vật 辯biện 二nhị 以dĩ 物vật 同đồng 見kiến 辯biện 。

○# 初sơ 以dĩ 見kiến 同đồng 物vật 辯biện 。

若nhược 見kiến 是thị 物vật 。 牒điệp 出xuất 阿A 難Nan 疑nghi 若nhược 物vật 非phi 我ngã 見kiến 亦diệc 隨tùy 物vật 非phi 我ngã 是thị 物vật 則tắc 汝nhữ 亦diệc 可khả 。 見kiến 吾ngô 之chi 見kiến 。 破phá 謂vị 見kiến 若nhược 隨tùy 物vật 是thị 物vật 亦diệc 應ưng 隨tùy 物vật 可khả 見kiến 今kim 不bất 可khả 見kiến 决# 不bất 隨tùy 物vật 非phi 我ngã 是thị 物vật 若nhược 同đồng 見kiến 者giả 。 名danh 為vi 見kiến 吾ngô 。 此thử 設thiết 轉chuyển 計kế 因nhân 上thượng 云vân 見kiến 不bất 可khả 見kiến 故cố 。 轉chuyển 計kế 與dữ 我ngã 同đồng 見kiến 一nhất 物vật 時thời 即tức 見kiến 我ngã 見kiến 成thành 見kiến 可khả 見kiến 吾ngô 不bất 見kiến 時thời 。 何hà 不bất 見kiến 吾ngô 。 不bất 見kiến 之chi 處xứ 。 破phá 上thượng 轉chuyển 計kế 謂vị 若nhược 見kiến 我ngã 見kiến 處xứ 名danh 見kiến 我ngã 見kiến 亦diệc 應ưng 見kiến 我ngã 不bất 見kiến 之chi 處xứ 見kiến 性tánh 不bất 二nhị 故cố 不bất 見kiến 之chi 見kiến 不bất 能năng 見kiến 同đồng 見kiến 之chi 見kiến 亦diệc 不bất 能năng 見kiến 。 是thị 計kế 同đồng 見kiến 時thời 見kiến 我ngã 見kiến 妄vọng 也dã 若nhược 見kiến 不bất 見kiến 。 設thiết 轉chuyển 計kế 因nhân 上thượng 以dĩ 不bất 能năng 見kiến 不bất 見kiến 之chi 見kiến 破phá 亦diệc 不bất 見kiến 同đồng 見kiến 之chi 見kiến 故cố 轉chuyển 計kế 亦diệc 見kiến 不bất 見kiến 自tự 然nhiên 非phi 彼bỉ 。 不bất 見kiến 之chi 相tướng 。 破phá 謂vị 同đồng 見kiến 物vật 時thời 止chỉ 見kiến 同đồng 見kiến 之chi 物vật 不bất 能năng 見kiến 同đồng 見kiến 之chi 見kiến 見kiến 不bất 見kiến 時thời 不bất 見kiến 之chi 處xứ 。 尚thượng 不bất 可khả 見kiến 豈khởi 能năng 見kiến 不bất 見kiến 之chi 見kiến 性tánh 耶da 若nhược 不bất 見kiến 吾ngô 。 不bất 見kiến 之chi 地địa 。 牒điệp 上thượng 不bất 能năng 見kiến 不bất 見kiến 之chi 處xứ 。 自tự 然nhiên 非phi 物vật 。 云vân 何hà 非phi 汝nhữ 。 承thừa 上thượng 見kiến 不bất 可khả 見kiến 則tắc 見kiến 不bất 隨tùy 物vật 是thị 物vật 故cố 結kết 明minh 。 云vân 何hà 非phi 汝nhữ 。

此thử 以dĩ 見kiến 若nhược 同đồng 物vật 亦diệc 應ưng 同đồng 物vật 可khả 見kiến 今kim 展triển 轉chuyển 辯biện 不bất 可khả 見kiến 是thị 知tri 此thử 見kiến 非phi 物vật 也dã 若nhược 見kiến 是thị 物vật 。 下hạ 辯biện 若nhược 不bất 見kiến 下hạ 是thị 結kết 成thành 謂vị 若nhược 不bất 見kiến 吾ngô 。 不bất 見kiến 之chi 見kiến 體thể 亦diệc 不bất 見kiến 吾ngô 同đồng 見kiến 之chi 見kiến 體thể 同đồng 見kiến 既ký 不bất 見kiến 吾ngô 之chi 見kiến 。 吾ngô 見kiến 自tự 然nhiên 非phi 物vật 。 吾ngô 見kiến 既ký 非phi 物vật 汝nhữ 見kiến 亦diệc 自tự 然nhiên 非phi 物vật 。 汝nhữ 見kiến 既ký 非phi 物vật 云vân 何hà 非phi 汝nhữ 真chân 性tánh 哉tai 。

○# 二nhị 以dĩ 物vật 同đồng 見kiến 辯biện 。

又hựu 則tắc (# 異dị 前tiền 辯biện )# 汝nhữ 今kim 見kiến 物vật 之chi 時thời 。 汝nhữ 既ký 見kiến 物vật 。 物vật 亦diệc 見kiến 汝nhữ 。 見kiến 若nhược 隨tùy 物vật 是thị 物vật 物vật 亦diệc 隨tùy 見kiến 有hữu 見kiến 故cố 云vân 物vật 亦diệc 見kiến 汝nhữ 。 體thể 性tánh 紛phân 雜tạp 。 破phá 上thượng 二nhị 句cú 見kiến 體thể 性tánh 有hữu 知tri 物vật 體thể 性tánh 無vô 知tri 故cố 云vân 紛phân 雜tạp 下hạ 結kết 明minh 則tắc 汝nhữ 與dữ 我ngã 。 有hữu 情tình 并tinh 諸chư 世thế 間gian 。 無vô 情tình 不bất 成thành 安an 立lập 紛phân 雜tạp )# 。

此thử 亦diệc 破phá 上thượng 若nhược 見kiến 是thị 物vật 。 一nhất 句cú 謂vị 若nhược 見kiến 果quả 是thị 物vật 物vật 亦diệc 有hữu 見kiến 今kim 見kiến 物vật 時thời 應ưng 該cai 互hỗ 見kiến 豈khởi 不bất 紛phân 雜tạp 破phá 壞hoại 世thế 間gian 相tương/tướng 耶da 又hựu 則tắc 下hạ 辯biện 體thể 性tánh 下hạ 破phá 今kim 辯biện 明minh 見kiến 不bất 是thị 物vật 以dĩ 破phá 阿A 難Nan 若nhược 物vật 非phi 我ngã 見kiến 亦diệc 隨tùy 物vật 非phi 我ngã 之chi 疑nghi 也dã 上thượng 揀giản 別biệt 自tự 他tha 顯hiển 見kiến 非phi 物vật 已dĩ 竟cánh 。

○# 四tứ 依y 自tự 見kiến 性tánh 與dữ 授thọ 真chân 性tánh 。

阿A 難Nan 若nhược 汝nhữ 見kiến 時thời 。 是thị 汝nhữ 非phi 我ngã 。 此thử 依y 聖thánh 凢# 見kiến 量lượng 各các 別biệt 不bất 能năng 混hỗn 亂loạn 指chỉ 示thị 阿A 難Nan 自tự 己kỷ 見kiến 時thời 即tức 自tự 本bổn 心tâm 非phi 他tha 人nhân )# 見kiến 性tánh 周chu 徧biến 非phi 汝nhữ 而nhi 誰thùy 。 此thử 依y 阿A 難Nan 自tự 己kỷ 見kiến 量lượng 指chỉ 授thọ 阿A 難Nan 自tự 己kỷ 真chân 性tánh 云vân 何hà 自tự 疑nghi 。 汝nhữ 之chi 真chân 性tánh 。 性tánh 汝nhữ 不bất 真chân 。 取thủ 我ngã 求cầu 實thật 。 此thử 結kết 責trách 阿A 難Nan 物vật 非phi 見kiến 彼bỉ 非phi 我ngã 了liễu 然nhiên 明minh 白bạch 不bất 能năng 自tự 决# 真chân 性tánh 返phản 求cầu 於ư 佛Phật )# 。

此thử 承thừa 上thượng 於ư 諸chư 相tướng 中trung 。 揀giản 出xuất 見kiến 性tánh 非phi 物vật 又hựu 於ư 見kiến 量lượng 中trung 分phần/phân 出xuất 自tự 己kỷ 見kiến 性tánh 非phi 彼bỉ 依y 阿A 難Nan 自tự 己kỷ 見kiến 性tánh 授thọ 與dữ 阿A 難Nan 即tức 自tự 本bổn 心tâm 更cánh 不bất 可khả 以dĩ 他tha 人nhân 他tha 物vật 作tác 疑nghi 也dã 性tánh 汝nhữ 不bất 真chân 。 者giả 性tánh 體thể 混hỗn 雜tạp 與dữ 汝nhữ 不bất 純thuần 真chân 謂vị 物vật 我ngã 逈huýnh 別biệt 見kiến 性tánh 純thuần 真chân 云vân 何hà 返phản 疑nghi 純thuần 真chân 之chi 性tánh 不bất 汝nhữ 純thuần 真chân 取thủ 我ngã 之chi 言ngôn 與dữ 汝nhữ 分phần/phân 柝# 以dĩ 求cầu 其kỳ 實thật 豈khởi 非phi 甚thậm 迷mê 者giả 哉tai 自tự 初sơ 如như 汝nhữ 所sở 說thuyết 。 真chân 所sở 愛ái 樂nhạo 。 因nhân 於ư 心tâm 自tự 以dĩ 來lai 至chí 此thử 通thông 一nhất 大đại 科khoa 究cứu 竟cánh 徧biến 計kế 自tự 性tánh 前tiền 破phá 妄vọng 依y 妄vọng 體thể 通thông 是thị 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 自tự 證chứng 見kiến 是thị 心tâm 至chí 此thử 通thông 是thị 結kết 顯hiển 堅kiên 固cố 堅kiên 固cố 者giả 即tức 破phá 徧biến 計kế 自tự 性tánh 所sở 顯hiển 如như 實thật 空không 理lý 不bất 動động 不bất 壞hoại 故cố 名danh 堅kiên 固cố 前tiền 標tiêu 云vân 常thường 住trụ 真chân 心tâm 。 性tánh 淨tịnh 明minh 體thể 。 是thị 也dã 次thứ 明minh 錯thác 亂loạn 重trọng/trùng 標tiêu 二nhị 本bổn 轉chuyển 名danh 元nguyên 清thanh 淨tịnh 體thể 。 後hậu 破phá 妄vọng 無vô 性tánh 先tiên 標tiêu 真chân 有hữu 體thể 則tắc 名danh 妙diệu 淨tịnh 明minh 心tâm 。 性tánh 一nhất 切thiết 心tâm 。 至chí 如Như 來Lai 建kiến 大đại 法Pháp 幢tràng 。 許hứa 示thị 又hựu 名danh 性tánh 淨tịnh 明minh 心tâm 。 自tự 證chứng 見kiến 是thị 心tâm 以dĩ 來lai 中trung 間gian 所sở 示thị 手thủ 有hữu 開khai 合hợp 見kiến 無vô 舒thư 卷quyển 。 頭đầu 有hữu 動động 搖dao 見kiến 無vô 所sở 動động 。 身thân 有hữu 變biến 滅diệt 見kiến 無vô 變biến 滅diệt 至chí 於ư 顯hiển 圓viên 心tâm 又hựu 名danh 真chân 精tinh 妙diệu 心tâm 又hựu 名danh 圓viên 妙diệu 明minh 心tâm 。 寳# 明minh 妙diệu 性tánh 借tá 八bát 相tương/tướng 以dĩ 辯biện 無vô 還hoàn 即tức 諸chư 緣duyên 分phần/phân 出xuất 自tự 體thể 是thị 則tắc 發phát 揮huy 常thường 住trụ 真chân 心tâm 。 性tánh 淨tịnh 明minh 體thể 。 至chí 此thử 曲khúc 盡tận 微vi 細tế 徹triệt 底để 窮cùng 源nguyên 矣hĩ 又hựu 前tiền 破phá 妄vọng 依y 妄vọng 體thể 但đãn 破phá 妄vọng 後hậu 示thị 圓viên 常thường 心tâm 但đãn 顯hiển 真chân 至chí 克khắc 定định 真chân 妄vọng 方phương 將tương 真chân 妄vọng 二nhị 心tâm 並tịnh 看khán 妄vọng 何hà 以dĩ 為vi 妄vọng 真chân 何hà 以dĩ 為vi 真chân 二nhị 性tánh 比tỉ 類loại 明minh 白bạch 然nhiên 後hậu 方phương 於ư 萬vạn 象tượng 中trung 點điểm 出xuất 見kiến 性tánh 依y 阿A 難Nan 自tự 己kỷ 見kiến 量lượng 付phó 與dữ 阿A 難Nan 曰viết 若nhược 汝nhữ 見kiến 時thời 。 是thị 汝nhữ 非phi 我ngã 。 ▆# ▆# ▆# ▆# ▆# ▆# ▆# ▆# ▆# ▆# ▆# 真chân 性tánh 之chi 公công 案án 前tiền 破phá 妄vọng 今kim 與dữ 真chân 文văn 義nghĩa 至chí 此thử 一nhất 始thỉ 終chung 一nhất 結kết 局cục 也dã 上thượng 究cứu 竟cánh 徧biến 計kế 自tự 性tánh 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 究cứu 竟cánh 徧biến 計kế 所sở 執chấp 分phần/phân 四tứ 初sơ 破phá 所sở 執chấp 見kiến 量lượng 二nhị 破phá 所sở 執chấp 是thị 非phi 三tam 破phá 所sở 執chấp 斷đoạn 常thường 四tứ 破phá 所sở 執chấp 見kiến 緣duyên 。

○# 初sơ 破phá 所sở 執chấp 見kiến 量lượng 分phần/phân 二nhị 初sơ 敘tự 執chấp 請thỉnh 示thị 二nhị 依y 疑nghi 發phát 明minh 。

○# 初sơ 敘tự 執chấp 請thỉnh 示thị 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 若nhược 此thử 見kiến 性tánh 。 必tất 我ngã 非phi 餘dư 。 牒điệp 前tiền 非phi ▆# ▆# 與dữ 如Như 來Lai 。 觀quán 四Tứ 天Thiên 王Vương 。 勝thắng 藏tạng 寳# 殿điện 居cư 日nhật 月nguyệt 宮cung 。 按án 所sở 見kiến 遠viễn 下hạ 顯hiển 能năng 見kiến 圓viên 此thử 見kiến 周chu 圓viên 。 徧biến 娑sa 婆bà 國quốc (# 上thượng 明minh 自tự 己kỷ 見kiến 量lượng 如như 是thị 周chu 徧biến 下hạ 明minh 小tiểu 大đại 所sở 以dĩ 退thoái 歸quy 精tinh 舍xá 。 秪# 見kiến 伽già 藍lam 不bất 見kiến 國quốc 王vương 。 日nhật 月nguyệt 宮cung 殿điện 。 清thanh 心tâm 戶hộ 堂đường 。 但đãn 瞻chiêm 簷diêm 廡vũ 。 不bất 見kiến 伽già 藍lam 林lâm 木mộc 比tỉ 前tiền 更cánh 小tiểu 世Thế 尊Tôn 此thử 見kiến 如như 是thị 。 其kỳ 體thể 本bổn 來lai 。 周chu 徧biến 一nhất 界giới (# 指chỉ 上thượng 徧biến 娑sa 婆bà 國quốc 如như 是thị 廣quảng 大đại 今kim 在tại 室thất 中trung 。 唯duy 滿mãn 一nhất 室thất 。 指chỉ 上thượng 但đãn 瞻chiêm 簷diêm 廡vũ 。 如như 是thị 曲khúc 小tiểu 上thượng 按án 定định 小tiểu 大đại 下hạ 究cứu 小tiểu 大đại 所sở 以dĩ 為vi 復phục 此thử 見kiến 。 縮súc 大đại 為vi 小tiểu 。 此thử 究cứu 見kiến 有hữu 伸thân 縮súc 伸thân 小tiểu 成thành 大đại 徧biến 娑sa 婆bà 國quốc 縮súc 大đại 為vi 小tiểu 。 唯duy 滿mãn 一nhất 室thất 。 為vi 當đương 墻tường 宇vũ 夾giáp 令linh 斷đoạn 絕tuyệt 。 此thử 究cứu 見kiến 性tánh 有hữu 成thành 壞hoại 將tương 小tiểu 補bổ 成thành 大đại 徧biến 娑sa 婆bà 國quốc 將tương 大đại 斷đoạn 成thành 小tiểu 唯duy 滿mãn 一nhất 室thất 。 我ngã 今kim 不bất 知tri 。 斯tư 義nghĩa 所sở 在tại 。 疑nghi 上thượng 二nhị 義nghĩa 不bất 知tri 在tại 何hà 義nghĩa 為vi 是thị )# 願nguyện 埀thùy 弘hoằng 慈từ 。 為vì 我ngã 敷phu 演diễn 。

此thử 阿A 難Nan 領lãnh 悟ngộ 見kiến 性tánh 本bổn 自tự 真chân 心tâm 意ý 謂vị 既ký 是thị 本bổn 真chân 不bất 應ưng 遷thiên 改cải 何hà 故cố 小tiểu 大đại 不bất 定định 耶da 前tiền 手thủ 有hữu 開khai 合hợp 見kiến 無vô 舒thư 卷quyển 。 是thị 境cảnh 在tại 見kiến 中trung 不bất 覺giác 其kỳ 舒thư 卷quyển 今kim 境cảnh 有hữu 寬khoan 狹hiệp 見kiến 有hữu 小tiểu 大đại 是thị 見kiến 在tại 境cảnh 中trung 隨tùy 境cảnh 小tiểu 大đại 自tự 明minh 矣hĩ 又hựu 且thả 不bất 知tri 小tiểu 大đại 所sở 在tại 唯duy 在tại 伸thân 縮súc 為vi 小tiểu 大đại 耶da 唯duy 在tại 斷đoạn 續tục 為vi 小tiểu 大đại 耶da 冀ký 為vi 開khai 演diễn 孤cô 山sơn 曰viết 既ký 觀quán 初sơ 天thiên 惟duy 見kiến 一nhất 四tứ 天thiên 下hạ 。 言ngôn 娑sa 婆bà 者giả 舉cử 其kỳ 通thông 名danh 耳nhĩ 非phi 指chỉ 大Đại 千Thiên 也dã 。

○# 二nhị 依y 疑nghi 發phát 明minh 分phần/phân 二nhị 初sơ 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 二nhị 結kết 示thị 堅kiên 固cố 。

○# 初sơ 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 分phần/phân 二nhị 初sơ 明minh 量lượng 非phi 真chân 二nhị 明minh 真chân 非phi 量lượng 。

○# 初sơ 明minh 量lượng 非phi 真chân 分phần/phân 二nhị 初sơ 法pháp 二nhị 喻dụ 。

○# 初sơ 法pháp 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 大đại 小tiểu 內nội 外ngoại 。 諸chư 所sở 業nghiệp 事sự (# 諸chư 量lượng 不bất 同đồng 各các 屬thuộc 前tiền 塵trần 。 大đại 小tiểu 諸chư 量lượng 皆giai 屬thuộc 虚# 妄vọng 不bất 應ưng 說thuyết 言ngôn 。 見kiến 有hữu 舒thư 縮súc 。 大đại 小tiểu 諸chư 量lượng 不bất 在tại 本bổn 真chân )# 。

此thử 明minh 大đại 小tiểu 外ngoại 內nội 等đẳng 差sai 別biệt 不bất 同đồng 。 自tự 是thị 前tiền 塵trần 虚# 妄vọng 之chi 相tướng 非phi 本bổn 真chân 見kiến 性tánh 而nhi 有hữu 差sai 別biệt 。 也dã 不bất 應ưng 二nhị 字tự 責trách 阿A 難Nan 之chi 迷mê 。

○# 二nhị 喻dụ 。

譬thí 如như 方phương 噐# 中trung 見kiến 方phương 空không 。 喻dụ 體thể 下hạ 明minh 喻dụ 義nghĩa 吾ngô 復phục 問vấn 汝nhữ 。 此thử 方phương 器khí 中trung 。 所sở 見kiến 方phương 空không 。 按án 上thượng 喻dụ 體thể 為vi 復phục 定định 方phương 。 為vi 不bất 定định 方phương 。 問vấn 定định 二nhị 義nghĩa 若nhược 定định 方phương 者giả 。 牒điệp 別biệt 安an 圓viên 器khí 。 空không 應ưng 不bất 圓viên 。 破phá 非phi 定định 若nhược 不bất 定định 者giả 。 牒điệp 在tại 方phương 器khí 中trung 。 應ưng 無vô 方phương 空không 。 破phá 非phi 不bất 定định 汝nhữ 言ngôn 不bất 知tri 。 斯tư 義nghĩa 所sở 在tại 。 牒điệp 阿A 難Nan 疑nghi 辭từ 義nghĩa 性tánh 如như 是thị 。 見kiến 性tánh 大đại 小tiểu 之chi 義nghĩa 如như 此thử 虚# 空không 方phương 圓viên 云vân 何hà 為vi 在tại 。 結kết 荅# 阿A 難Nan 見kiến 性tánh 小tiểu 大đại 義nghĩa 同đồng 虚# 空không 方phương 圓viên 無vô 可khả 定định 指chỉ 何hà 有hữu 一nhất 定định 之chi 在tại 耶da )# 。

此thử 以dĩ 虚# 空không 方phương 圓viên 在tại 器khí 不bất 在tại 於ư 空không 喻dụ 上thượng 見kiến 性tánh 小tiểu 大đại 在tại 前tiền 塵trần 不bất 在tại 於ư 見kiến 也dã 方phương 空không 喻dụ 見kiến 徧biến 一nhất 界giới 圓viên 空không 喻dụ 見kiến 滿mãn 一nhất 室thất 空không 之chi 方phương 圓viên 無vô 定định 喻dụ 見kiến 之chi 大đại 小tiểu 無vô 伸thân 縮súc 斷đoạn 續tục 所sở 在tại 可khả 指chỉ 上thượng 明minh 量lượng 非phi 真chân 竟cánh 。

○# 二nhị 明minh 真chân 非phi 量lượng 分phần/phân 二nhị 初sơ 喻dụ 二nhị 法pháp 。

○# 初sơ 喻dụ 。

阿A 難Nan 若nhược 復phục 欲dục 令linh 。 入nhập 無vô 方phương 圓viên 。 欲dục 還hoàn 空không 本bổn 體thể 但đãn 除trừ 器khí 方phương 。 除trừ 之chi 方phương 法pháp 空không 體thể 無vô 方phương 。 還hoàn 空không 本bổn 體thể 無vô 方phương 圓viên 喻dụ 還hoàn 見kiến 本bổn 體thể 無vô 大đại 小tiểu 等đẳng 不bất 應ưng 說thuyết 言ngôn 。 更cánh 除trừ 虚# 空không 。 方phương 相tướng 所sở 在tại 。

此thử 即tức 前tiền 喻dụ 喻dụ 真chân 性tánh 本bổn 無vô 差sai 別biệt 。 等đẳng 量lượng 差sai 別biệt 在tại 於ư 前tiền 塵trần 也dã 前tiền 虚# 空không 方phương 圓viên 無vô 在tại 可khả 指chỉ 今kim 亦diệc 無vô 在tại 可khả 除trừ 是thị 則tắc 方phương 圓viên 在tại 器khí 除trừ 亦diệc 在tại 器khí 空không 體thể 本bổn 無vô 方phương 圓viên 喻dụ 見kiến 性tánh 大đại 小tiểu 無vô 在tại 可khả 指chỉ 亦diệc 無vô 在tại 可khả 除trừ 是thị 則tắc 大đại 小tiểu 在tại 於ư 前tiền 塵trần 除trừ 亦diệc 在tại 前tiền 塵trần 見kiến 性tánh 本bổn 無vô 大đại 小tiểu 等đẳng 量lượng 此thử 中trung 雙song 標tiêu 方phương 圓viên 除trừ 但đãn 言ngôn 方phương 語ngữ 畧lược 耳nhĩ 正chánh 觀quán 曰viết 見kiến 方phương 圓viên 時thời 空không 性tánh 不bất 生sanh 除trừ 去khứ 方phương 圓viên 空không 性tánh 不bất 滅diệt 。

○# 二nhị 法pháp 。

若nhược 如như 汝nhữ 問vấn 。 入nhập 室thất 之chi 時thời 。 縮súc 見kiến 令linh 小tiểu 。 牒điệp 阿A 難Nan 問vấn 下hạ 破phá 仰ngưỡng 觀quan 日nhật 時thời 。 汝nhữ 豈khởi 挽vãn 見kiến 。 齊tề 於ư 日nhật 靣# (# 破phá )# 若nhược 築trúc 墻tường 宇vũ 能năng 夾giáp 見kiến 斷đoạn 。 牒điệp 穿xuyên 為vi 小tiểu 竇đậu 。 寧ninh 無vô 續tục 跡tích 。 破phá 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 總tổng 結kết 縮súc 大đại 為vi 小tiểu 。 斷đoạn 大đại 為vi 小tiểu 之chi 義nghĩa 不bất 然nhiên 是thị 不bất 應ưng 於ư 見kiến 體thể 上thượng 究cứu 大đại 小tiểu 所sở 在tại 如như 喻dụ 中trung 不bất 應ưng 說thuyết 言ngôn 。 更cánh 除trừ 虚# 妄vọng 。 方phương 相tướng 所sở 在tại 。

此thử 明minh 見kiến 性tánh 本bổn 真chân 元nguyên 無vô 小tiểu 大đại 差sai 別biệt 等đẳng 相tương/tướng 如như 喻dụ 中trung 虚# 空không 本bổn 無vô 方phương 圓viên 等đẳng 相tương/tướng 也dã 謂vị 若nhược 可khả 縮súc 可khả 斷đoạn 亦diệc 應ưng 可khả 挽vãn 可khả 續tục 既ký 不bất 可khả 挽vãn 續tục 亦diệc 無vô 縮súc 斷đoạn 之chi 理lý 既ký 不bất 可khả 縮súc 斷đoạn 而nhi 大đại 小tiểu 內nội 外ngoại 。 等đẳng 類loại 義nghĩa 不bất 在tại 見kiến 明minh 矣hĩ 欲dục 見kiến 無vô 大đại 小tiểu 但đãn 除trừ 前tiền 塵trần 如như 虚# 空không 欲dục 無vô 方phương 圓viên 但đãn 除trừ 其kỳ 器khí 上thượng 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 結kết 示thị 堅kiên 固cố 。

一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 迷mê 己kỷ 為vi 物vật 。 迷mê 一nhất 真chân 之chi 性tánh 為vi 小tiểu 大đại 等đẳng 物vật 失thất 於ư 本bổn 心tâm 。 下hạ 知tri 心tâm 體thể 圓viên 明minh 本bổn 無vô 差sai 別biệt 。 為vị 物vật 所sở 轉chuyển 。 為vi 小tiểu 大đại 之chi 物vật 轉chuyển 心tâm 為vi 小tiểu 大đại 故cố 於ư 是thị 中trung 。 萬vạn 物vật 之chi 中trung 觀quan 大đại 觀quan 小tiểu 。 觀quán 見kiến 有hữu 大đại 有hữu 小tiểu 上thượng 是thị 迷mê 己kỷ 為vi 物vật 。 下hạ 是thị 悟ngộ 物vật 還hoàn 己kỷ 若nhược 能năng 轉chuyển 物vật 。 轉chuyển 小tiểu 大đại 之chi 物vật 入nhập 無vô 小tiểu 大đại 則tắc 同đồng 如Như 來Lai 。 不bất 隨tùy 物vật 有hữu 差sai 別biệt 。 身thân 心tâm 圓viên 明minh 。 不bất 動động 道đạo 塲# 如Như 來Lai 體thể 無vô 差sai 別biệt 於ư 一nhất 毛mao 端đoan 。 徧biến 能năng 含hàm 受thọ 十thập 方phương 國quốc 土độ 。 如Như 來Lai 用dụng 無vô 差sai 別biệt 。

此thử 因nhân 前tiền 究cứu 竟cánh 小tiểu 大đại 內nội 外ngoại 等đẳng 皆giai 屬thuộc 前tiền 塵trần 虚# 妄vọng 分phân 別biệt 故cố 。 此thử 顯hiển 示thị 真Chân 如Như 體thể 用dụng 本bổn 無vô 小tiểu 大đại 內nội 外ngoại 等đẳng 限hạn 量lượng 也dã 一nhất 切thiết 下hạ 迷mê 境cảnh 若nhược 能năng 下hạ 悟ngộ 境cảnh 身thân 心tâm 一nhất 如như 故cố 曰viết 圓viên 明minh 不bất 動động 寂tịch 滅diệt 本bổn 際tế 故cố 曰viết 道đạo 塲# 此thử 真Chân 如Như 自tự 體thể 一Nhất 法Pháp 界Giới 性tánh 豈khởi 可khả 以dĩ 小tiểu 大đại 內nội 外ngoại 等đẳng 相tương/tướng 而nhi 擬nghĩ 議nghị 耶da 毛mao 端đoan 即tức 身thân 中trung 毛mao 頭đầu 正chánh 報báo 之chi 最tối 小tiểu 者giả 也dã 國quốc 土độ 即tức 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。 依y 報báo 之chi 最tối 大đại 者giả 也dã 一nhất 對đối 十thập 方phương 言ngôn 即tức 一nhất 多đa 無vô 礙ngại 毛mao 端đoan 對đối 國quốc 土độ 言ngôn 即tức 小tiểu 大đại 融dung 通thông 正chánh 報báo 是thị 內nội 依y 報báo 是thị 外ngoại 正chánh 含hàm 依y 依y 入nhập 正chánh 即tức 內nội 外ngoại 平bình 等đẳng 此thử 真Chân 如Như 妙diệu 用dụng 事sự 事sự 無vô 礙ngại 亦diệc 豈khởi 可khả 以dĩ 大đại 小tiểu 內nội 外ngoại 。 等đẳng 相tương/tướng 而nhi 限hạn 量lượng 耶da 此thử 正chánh 番phiên 前tiền 觀quan 大đại 觀quan 小tiểu 。 虚# 妄vọng 分phân 別biệt 前tiền 阿A 難Nan 求cầu 佛Phật 發phát 妙diệu 明minh 心tâm 。 今kim 依y 真Chân 如Như 體thể 用dụng 示thị 一nhất 妙diệu 字tự 以dĩ 酬thù 之chi 上thượng 破phá 所sở 執chấp 見kiến 量lượng 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 破phá 所sở 執chấp 是thị 非phi 分phần/phân 二nhị 初sơ 當đương 機cơ 敘tự 執chấp 二nhị 世Thế 尊Tôn 開khai 示thị 。

○# 初sơ 當đương 機cơ 敘tự 執chấp 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 若nhược 此thử 見kiến 精tinh 。 必tất 我ngã 妙diệu 性tánh 。 此thử 亦diệc 牒điệp 前tiền 見kiến 性tánh 周chu 徧biến 非phi 汝nhữ 而nhi 誰thùy 。 下hạ 呈trình 疑nghi 今kim 此thử 妙diệu 性tánh 。 現hiện 在tại 我ngã 前tiền 。 錯thác 會hội 見kiến 性tánh 周chu 徧biến 非phi 汝nhữ 而nhi 誰thùy 。 佛Phật 言ngôn 周chu 徧biến 身thân 心tâm 世thế 界giới 一nhất 如như 阿A 難Nan 錯thác 認nhận 面diện 前tiền 所sở 見kiến 寬khoan 廣quảng 以dĩ 為vi 見kiến 性tánh 周chu 徧biến 似tự 身thân 心tâm 與dữ 見kiến 相tương/tướng 外ngoại 故cố 云vân 我ngã 前tiền 即tức 身thân 心tâm 前tiền 此thử 過quá 在tại 一nhất 前tiền 字tự 見kiến 必tất 我ngã 真chân 。 按án 前tiền 云vân 何hà 自tự 疑nghi 。 汝nhữ 之chi 真chân 性tánh 。 性tánh 汝nhữ 不bất 真chân 。 此thử 句cú 正chánh 下hạ 謬mậu 執chấp 我ngã 今kim 身thân 心tâm 。 復phục 是thị 何hà 物vật 。 躡niếp 上thượng 前tiền 字tự 意ý 謂vị 身thân 心tâm 前tiền 見kiến 必tất 我ngã 真chân 。 我ngã 之chi 身thân 心tâm 又hựu 名danh 何hà 物vật 此thử 因nhân 一nhất 前tiền 字tự 將tương 身thân 心tâm 與dữ 見kiến 兩lưỡng 立lập 不bất 能năng 融dung 為vi 一nhất 體thể 故cố 分phân 身thân 分phần/phân 見kiến 物vật 我ngã 難nạn/nan 從tùng 也dã 此thử 過quá 在tại 身thân 見kiến 邊biên 見kiến 常thường 見kiến 我ngã 見kiến 不bất 忘vong 而nhi 今kim 身thân 心tâm 。 分phân 別biệt 有hữu 實thật 。 似tự 非phi 別biệt 物vật 倒đảo 以dĩ 為vi 棄khí 物vật 彼bỉ 見kiến 無vô 別biệt 。 分phân 辨biện 我ngã 身thân 。 似tự 非phi 我ngã 真chân 倒đảo 認nhận 為vi 我ngã 真chân 此thử 四tứ 句cú 明minh 上thượng 見kiến 必tất 是thị 我ngã 身thân 心tâm 非phi 我ngã 實thật 物vật 我ngã 顛điên 倒đảo 此thử 謬mậu 顛điên 倒đảo 我ngã 下hạ 謬mậu 顛điên 倒đảo 見kiến 若nhược 實thật 我ngã 心tâm 。 見kiến 性tánh )# 令linh 我ngã (# 身thân 心tâm )# 今kim 見kiến (# 此thử 二nhị 句cú 按án 上thượng 義nghĩa 下hạ 出xuất 過quá 見kiến 性tánh 實thật 我ngã 。 而nhi 身thân 非phi 我ngã 。 此thử 出xuất 上thượng 二nhị 句cú 過quá 若nhược 所sở 見kiến 見kiến 性tánh 實thật 是thị 我ngã 心tâm 則tắc 能năng 見kiến 身thân 心tâm 非phi 我ngã 即tức 物vật 非phi 我ngã 之chi 身thân 心tâm 能năng 見kiến 我ngã 之chi 見kiến 性tánh 是thị 物vật 能năng 見kiến 我ngã 。 物vật 能năng 見kiến 我ngã 。 物vật 即tức 有hữu 情tình 故cố 下hạ 引dẫn 佛Phật 言ngôn 返phản 難nạn/nan 於ư 佛Phật 何hà 殊thù 如Như 來Lai 。 先tiên 所sở 難nan 言ngôn 。 物vật 能năng 見kiến 我ngã 。 前tiền 佛Phật 以dĩ 物vật 能năng 見kiến 汝nhữ 破phá 見kiến 非phi 物vật 今kim 阿A 難Nan 引dẫn 物vật 能năng 見kiến 我ngã 。 難nạn/nan 佛Phật 證chứng 身thân 心tâm 非phi 物vật 意ý 計kế 身thân 心tâm 是thị 我ngã 上thượng 敘tự 執chấp 下hạ 請thỉnh 示thị )# 惟duy 埀thùy 大đại 慈từ 。 開khai 發phát 未vị 悟ngộ 。

此thử 阿A 難Nan 錯thác 觧# 見kiến 性tánh 在tại 身thân 心tâm 前tiền 身thân 心tâm 在tại 見kiến 性tánh 外ngoại 敵địch 體thể 角giác 立lập 故cố 不bất 能năng 决# 其kỳ 所sở 從tùng 復phục 展triển 轉chuyển 謬mậu 辨biện 返phản 難nạn/nan 於ư 佛Phật 欲dục 佛Phật 决# 其kỳ 是thị 非phi 也dã 此thử 過quá 自tự 前tiền 周chu 徧biến 諦đế 觀quán 一nhất 切thiết 。 物vật 象tượng 分phân 別biệt 自tự 他tha 。 中trung 來lai 前tiền 揀giản 別biệt 有hữu 差sai 別biệt 物vật 既ký 在tại 靣# 前tiền 揀giản 別biệt 無vô 差sai 別biệt 見kiến 亦diệc 似tự 在tại 靣# 前tiền 故cố 起khởi 今kim 之chi 謬mậu 計kế 又hựu 前tiền 揀giản 諸chư 物vật 差sai 別biệt 似tự 實thật 其kỳ 物vật 揀giản 見kiến 性tánh 無vô 差sai 別biệt 似tự 徧biến 其kỳ 見kiến 物vật 既ký 實thật 身thân 心tâm 亦diệc 實thật 故cố 與dữ 見kiến 二nhị 體thể 並tịnh 立lập 此thử 過quá 一nhất 在tại 錯thác 一nhất 前tiền 字tự 二nhị 在tại 身thân 心tâm 未vị 融dung 後hậu 如Như 來Lai 但đãn 破phá 一nhất 前tiền 字tự 前tiền 字tự 既ký 破phá 身thân 心tâm 自tự 融dung 是thị 非phi 頓đốn 息tức 矣hĩ 此thử 與dữ 前tiền 現hiện 以dĩ 緣duyên 心tâm 。 允duẫn 所sở 瞻chiêm 仰ngưỡng 。 徒đồ 獲hoạch 此thử 心tâm 。 未vị 敢cảm 認nhận 為vi 。 本bổn 元nguyên 心tâm 地địa 。 之chi 問vấn 似tự 同đồng 但đãn 前tiền 執chấp 緣duyên 心tâm 能năng 用dụng 故cố 不bất 敢cảm 認nhận 真chân 心tâm 為vi 我ngã 此thử 錯thác 見kiến 性tánh 與dữ 物vật 同đồng 前tiền 故cố 不bất 肯khẳng 捨xả 緣duyên 心tâm 為vi 物vật 。

○# 二nhị 世Thế 尊Tôn 開khai 示thị 分phần/phân 二nhị 初sơ 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 二nhị 結kết 示thị 堅kiên 固cố 。

○# 初sơ 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 分phần/phân 三tam 初sơ 直trực 破phá 所sở 執chấp 二nhị 曲khúc 破phá 所sở 執chấp 三tam 眾chúng 疑nghi 安an 慰úy 。

○# 初sơ 直trực 破phá 所sở 執chấp 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 今kim 汝nhữ 所sở 言ngôn 。 見kiến 所sở 汝nhữ 前tiền (# 牒điệp 一nhất 前tiền 字tự 是thị 義nghĩa 非phi 實thật 直trực 破phá )# 。

○# 二nhị 曲khúc 破phá 所sở 執chấp 分phần/phân 二nhị 初sơ 立lập 義nghĩa 二nhị 發phát 明minh 。

○# 初sơ 立lập 義nghĩa 。

若nhược 實thật 汝nhữ 前tiền 。 汝nhữ 實thật 見kiến 者giả 。 牒điệp 前tiền 現hiện 在tại 我ngã 前tiền 。 令linh 我ngã 今kim 見kiến 。 二nhị 句cú 則tắc 此thử 見kiến 精tinh 。 既ký 有hữu 方phương 所sở 。 非phi 無vô 指chỉ 示thị 。 此thử 立lập 在tại 前tiền 可khả 見kiến 之chi 義nghĩa 下hạ 依y 義nghĩa 破phá )# 。

此thử 將tương 破phá 在tại 前tiền 之chi 見kiến 是thị 妄vọng 先tiên 立lập 在tại 前tiền 之chi 義nghĩa 而nhi 後hậu 依y 義nghĩa 究cứu 破phá 。

○# 二nhị 發phát 明minh 分phần/phân 二nhị 初sơ 發phát 明minh 無vô 是thị 見kiến 二nhị 發phát 明minh 無vô 非phi 見kiến 。

○# 初sơ 發phát 明minh 無vô 是thị 見kiến 。

且thả 今kim 與dữ 汝nhữ 。 坐tọa 祗chi 陀đà 林lâm 徧biến 觀quán 林lâm 渠cừ 及cập 與dữ 殿điện 堂đường 。 上thượng 至chí 日nhật 月nguyệt 。 前tiền 對đối 恆Hằng 河Hà (# 張trương 設thiết 諸chư 相tướng 汝nhữ 今kim 於ư 我ngã 。 師sư 子tử 座tòa 前tiền 。 舉cử 手thủ 指chỉ 陳trần 。 是thị 種chủng 種chủng 相tướng 。 命mạng 指chỉ 上thượng 所sở 施thí 諸chư 相tướng 下hạ 指chỉ )# 隂# 者giả 是thị 林lâm 明minh 者giả 是thị 日nhật 。 礙ngại 者giả 是thị 壁bích 。 通thông 者giả 是thị 空không 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 畧lược 其kỳ 中trung 品phẩm 亦diệc 如như 是thị 指chỉ 陳trần )# 草thảo 葉diệp 纖tiêm 毫hào 大đại 小tiểu 雖tuy 殊thù 。 日nhật 月nguyệt 恆Hằng 河Hà 大đại 草thảo 葉diệp 纖tiêm 毫hào 小tiểu 但đãn 可khả 有hữu 形hình 。 無vô 不bất 指chỉ 著trước 。 指chỉ 靣# 前tiền 物vật 可khả 指chỉ 證chứng 靣# 前tiền 見kiến 亦diệc 應ưng 可khả 指chỉ 若nhược 必tất 其kỳ 見kiến 。 現hiện 在tại 汝nhữ 前tiền 。 牒điệp 計kế 汝nhữ 應ưng 以dĩ 手thủ 。 確xác 實thật 指chỉ 陳trần 。 何hà 者giả 是thị 見kiến 。 勅sắc 阿A 難Nan 如như 在tại 前tiền 物vật 指chỉ 出xuất 在tại 前tiền 見kiến 同đồng 物vật 無vô 惑hoặc 下hạ 如Như 來Lai 代đại 指chỉ 阿A 難Nan 當đương 知tri 。 若nhược 空không 是thị 見kiến 。 指chỉ 既ký 已dĩ 成thành 見kiến 。 何hà 者giả 是thị 空không 。 破phá 若nhược 物vật 是thị 見kiến 。 指chỉ 既ký 已dĩ 是thị 見kiến 。 何hà 者giả 為vi 物vật 。 破phá 如Như 來Lai 代đại 指chỉ 見kiến 不bất 出xuất 下hạ 又hựu 勅sắc 阿A 難Nan 微vi 細tế 分phần/phân 柝# 汝nhữ 可khả 微vi 細tế 。 披phi 剝bác 萬vạn 象tượng 。 析tích 出xuất 精tinh 明minh 。 淨tịnh 妙diệu 見kiến 元nguyên 。 指chỉ 陳trần 示thị 我ngã 。 同đồng 彼bỉ 諸chư 物vật 。 分phân 明minh 無vô 惑hoặc 。 阿A 難Nan 既ký 執chấp 見kiến 同đồng 物vật 在tại 前tiền 亦diệc 可khả 同đồng 物vật 別biệt 自tự 有hữu 體thể 指chỉ 出xuất 無vô 惑hoặc 阿A 難Nan 言ngôn 。 我ngã 今kim 於ư 此thử 。 重Trùng 閣Các 講Giảng 堂Đường 。 遠viễn 洎kịp 恆Hằng 河Hà 上thượng 觀quan 日nhật 月nguyệt 。 舉cử 手thủ 所sở 指chỉ 。 縱túng 目mục 所sở 觀quan 。 指chỉ 皆giai 是thị 物vật 。 無vô 是thị 見kiến 者giả 。 領lãnh 悟ngộ 即tức 物vật 無vô 有hữu 是thị 見kiến 世Thế 尊Tôn 。 如như 佛Phật 所sở 說thuyết 。 况# 我ngã 有hữu 漏lậu 初sơ 學học 聲Thanh 聞Văn 。 智trí 淺thiển 力lực 微vi 乃nãi 至chí 菩Bồ 薩Tát 。 亦diệc 不bất 能năng 於ư 。 萬vạn 物vật 象tượng 前tiền 。 剖phẫu 出xuất 精tinh 見kiến 。 離ly 一nhất 切thiết 物vật 。 別biệt 有hữu 自tự 性tánh 。 領lãnh 悟ngộ 離ly 物vật 無vô 有hữu 是thị 見kiến 佛Phật 言ngôn 。 如như 是thị 如như 是thị 。

此thử 因nhân 阿A 難Nan 執chấp 見kiến 同đồng 物vật 在tại 前tiền 故cố 令linh 同đồng 前tiền 物vật 指chỉ 出xuất 見kiến 性tánh 與dữ 物vật 無vô 惑hoặc 今kim 於ư 在tại 前tiền 物vật 中trung 指chỉ 見kiến 不bất 出xuất 是thị 前tiền 物vật 中trung 必tất 無vô 是thị 見kiến 執chấp 見kiến 在tại 前tiền 妄vọng 也dã 且thả 今kim 下hạ 指chỉ 物vật 若nhược 必tất 下hạ 即tức 物vật 指chỉ 見kiến 汝nhữ 可khả 下hạ 離ly 物vật 指chỉ 見kiến 阿A 難Nan 言ngôn 下hạ 回hồi 佛Phật 命mạng 即tức 物vật 無vô 是thị 見kiến 世Thế 尊Tôn 下hạ 回hồi 佛Phật 命mạng 離ly 物vật 亦diệc 無vô 是thị 見kiến 佛Phật 言ngôn 下hạ 印ấn 其kỳ 離ly 即tức 諸chư 相tướng 咸hàm 無vô 是thị 見kiến 。

○# 二nhị 發phát 明minh 無vô 非phi 見kiến 。

佛Phật 復phục 告cáo 阿A 難Nan 。 如như 汝nhữ 所sở 言ngôn 。 無vô 有hữu 見kiến 精tinh 。 離ly 一nhất 切thiết 物vật 。 別biệt 有hữu 自tự 性tánh 。 按án 其kỳ 所sở 言ngôn 離ly 物vật 指chỉ 見kiến 不bất 出xuất 則tắc 汝nhữ 所sở 指chỉ 。 是thị 物vật 之chi 中trung 。 無vô 是thị 見kiến 者giả 。 牒điệp 其kỳ 所sở 指chỉ 即tức 物vật 指chỉ 見kiến 不bất 出xuất 今kim 復phục 告cáo 汝nhữ 。 汝nhữ 與dữ 如Như 來Lai 。 坐tọa 祗chi 陀đà 林lâm 更cánh 觀quan 林lâm 苑uyển 。 乃nãi 至chí 日nhật 月nguyệt 。 種chủng 種chủng 象tượng 殊thù 。 必tất 無vô 見kiến 精tinh 。 受thọ 汝nhữ 所sở 指chỉ 。 牒điệp 定định 前tiền 義nghĩa 汝nhữ 又hựu 發phát 明minh 。 此thử 諸chư 物vật 中trung 。 何hà 者giả 非phi 見kiến 。 勅sắc 徧biến 觀quán 諸chư 物vật 中trung 指chỉ 陳trần 何hà 物vật 非phi 見kiến 阿A 難Nan 言ngôn 。 我ngã 實thật 徧biến 見kiến 此thử 祗chi 陀đà 林lâm 不bất 知tri 是thị 中trung 。 何hà 者giả 非phi 見kiến 。 領lãnh 悟ngộ 現hiện 前tiền 無vô 非phi 見kiến 者giả 。 何hà 以dĩ 故cố 。 徵trưng 下hạ 發phát 明minh 若nhược 樹thụ 非phi 見kiến 。 云vân 何hà 見kiến 樹thụ 。 正chánh 明minh 若nhược 樹thụ 即tức 見kiến 。 復phục 云vân 何hà 樹thụ 。 助trợ 明minh 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 若nhược 空không 非phi 見kiến 。 云vân 何hà 見kiến 空không 。 正chánh 明minh 若nhược 空không 即tức 見kiến 。 復phục 云vân 何hà 空không 。 助trợ 明minh 我ngã 又hựu 思tư 惟duy 。 是thị 萬vạn 象tượng 中trung 。 微vi 細tế 發phát 明minh 。 無vô 非phi 見kiến 者giả 。 囬# 佛Phật 命mạng 指chỉ 陳trần 諸chư 物vật 無vô 一nhất 物vật 非phi 見kiến 佛Phật 言ngôn 如như 是thị 如như 是thị 。 印ấn 許hứa 無vô 一nhất 物vật 非phi 見kiến )# 。

此thử 因nhân 前tiền 指chỉ 諸chư 物vật 中trung 無vô 一nhất 物vật 是thị 見kiến 故cố 復phục 發phát 明minh 此thử 諸chư 物vật 中trung 。 無vô 一nhất 物vật 非phi 見kiến 也dã 前tiền 義nghĩa 顯hiển 此thử 見kiến 性tánh 離ly 一nhất 切thiết 相tướng 。 後hậu 義nghĩa 顯hiển 此thử 見kiến 性tánh 即tức 一nhất 切thiết 法pháp 。 唯duy 前tiền 義nghĩa 則tắc 見kiến 體thể 似tự 不bất 徧biến 圓viên 唯duy 後hậu 義nghĩa 則tắc 見kiến 體thể 似tự 同đồng 前tiền 塵trần 二nhị 義nghĩa 雙song 舉cử 頓đốn 融dung 身thân 心tâm 世thế 界giới 渾hồn 成thành 一nhất 體thể 不bất 可khả 以dĩ 彼bỉ 我ngã 是thị 非phi 虚# 妄vọng 分phân 別biệt 故cố 。 也dã 上thượng 曲khúc 破phá 所sở 執chấp 已dĩ 竟cánh 。

○# 三tam 眾chúng 疑nghi 安an 慰úy 分phần/phân 二nhị 初sơ 大đại 眾chúng 茫mang 然nhiên 失thất 守thủ 二nhị 世Thế 尊Tôn 安an 慰úy 不bất 沗# 。

○# 初sơ 大đại 眾chúng 茫mang 然nhiên 失thất 守thủ 。

於ư 是thị 大đại 眾chúng 。 非phi 無Vô 學Học 者giả 。 聞văn 佛Phật 此thử 言ngôn 。 茫mang 然nhiên 不bất 知tri 。 是thị 義nghĩa 終chung 始thỉ 。 不bất 知tri 此thử 義nghĩa 所sở 來lai 曰viết 始thỉ 不bất 知tri 此thử 義nghĩa 所sở 歸quy 。 曰viết 終chung 一nhất 時thời 惶hoàng 悚tủng 。 驚kinh 懼cụ 失thất 其kỳ 所sở 守thủ 。 二nhị 義nghĩa 不bất 定định 失thất 守thủ 其kỳ 法pháp 佛Phật 似tự 矯kiểu 亂loạn 失thất 守thủ 其kỳ 人nhân )# 。

此thử 有hữu 學học 之chi 眾chúng 聞văn 佛Phật 二nhị 義nghĩa 俱câu 印ấn 可khả 疑nghi 是thị 矯kiểu 亂loạn 論luận 議nghị 。 非phi 真chân 實thật 語ngữ 者giả 故cố 驚kinh 惶hoàng 失thất 守thủ 也dã 是thị 義nghĩa 指chỉ 無vô 是thị 見kiến 無vô 非phi 見kiến 二nhị 義nghĩa 。

○# 二nhị 世Thế 尊Tôn 安an 慰úy 不bất 沗# 。

如Như 來Lai 知tri 其kỳ 。 魂hồn 慮lự 變biến 慴triệp 。 惶hoàng 悚tủng 心tâm 生sanh 憐lân 愍mẫn 。 愍mẫn 其kỳ 變biến 慴triệp 安an 慰úy 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 諸chư 善thiện 男nam 子tử 。 無vô 上thượng 法Pháp 王Vương 。 是thị 真chân 實thật 語ngữ 。 如như 所sở 如như 說thuyết 。 不bất 誑cuống 不bất 妄vọng 。 非phi 末Mạt 伽Già 黎Lê 。 四tứ 種chủng 不bất 死tử 。 矯kiểu 亂loạn 強cưỡng 言ngôn 曰viết 矯kiểu 越việt 理lý 曰viết 亂loạn )# 論luận 議nghị 汝nhữ 諦đế 思tư 惟duy 。 諦đế 思tư 二nhị 義nghĩa 决# 是thị 真chân 實thật 如như 理lý 之chi 談đàm )# 無vô 沗# 哀ai 慕mộ (# 佛Phật 决# 不bất 辜cô 眾chúng 所sở 守thủ 也dã )# 。

此thử 世Thế 尊Tôn 因nhân 大đại 眾chúng 驚kinh 惶hoàng 失thất 守thủ 以dĩ 五ngũ 語ngữ 安an 慰úy 其kỳ 心tâm 。 囑chúc 諦đế 信tín 諦đế 思tư 自tự 有hữu 明minh 白bạch 如Như 來Lai 决# 不bất 虚# 辱nhục 眾chúng 之chi 悲bi 仰ngưỡng 所sở 宗tông 也dã 不bất 矯kiểu 言ngôn 曰viết 真chân 語ngữ 不bất 亂loạn 言ngôn 曰viết 如như 語ngữ 不bất 欺khi 言ngôn 曰viết 不bất 妄vọng 語ngữ 不bất 妄vọng 言ngôn 曰viết 實thật 語ngữ 五ngũ 語ngữ 中trung 似tự 闕khuyết 不bất 異dị 語ngữ 若nhược 真chân 實thật 之chi 實thật 作tác 實thật 語ngữ 則tắc 不bất 妄vọng 當đương 不bất 異dị 語ngữ 若nhược 不bất 妄vọng 作tác 實thật 語ngữ 則tắc 上thượng 一nhất 實thật 字tự 合hợp 真chân 為vi 一nhất 義nghĩa 此thử 中trung 但đãn 四tứ 語ngữ 四tứ 不bất 死tử 論luận 觧# 在tại 十thập 卷quyển 中trung 上thượng 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 結kết 示thị 堅kiên 固cố 分phần/phân 二nhị 初sơ 文Văn 殊Thù 啟khải 請thỉnh 二nhị 世Thế 尊Tôn 發phát 明minh 。

○# 初sơ 文Văn 殊Thù 啟khải 請thỉnh 。

是thị 時thời 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 法Pháp 王Vương 子Tử 。 愍mẫn 諸chư 四tứ 眾chúng 。 請thỉnh 意ý 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 合hợp 掌chưởng 恭cung 敬kính 而nhi 白bạch 。 佛Phật 言ngôn (# 請thỉnh 儀nghi 下hạ 請thỉnh 辭từ 世Thế 尊Tôn 此thử 諸chư 大đại 眾chúng 。 不bất 悟ngộ 如Như 來Lai 。 發phát 明minh 二nhị 種chủng 。 精tinh 見kiến 色sắc 空không 。 是thị 非phi 是thị 義nghĩa 。 牒điệp 前tiền 惶hoàng 悚tủng 不bất 悟ngộ 是thị 非phi 二nhị 義nghĩa 世Thế 尊Tôn 若nhược 此thử 前tiền 緣duyên 。 色sắc 空không 等đẳng 相tương/tướng 若nhược 是thị 見kiến 者giả 。 應ưng 有hữu 所sở 指chỉ 。 釋thích 明minh 不bất 悟ngộ 前tiền 義nghĩa 所sở 以dĩ 若nhược 非phi 見kiến 者giả 。 應ưng 無vô 所sở 矚chú 。 釋thích 明minh 不bất 悟ngộ 後hậu 義nghĩa 所sở 以dĩ 而nhi 今kim 不bất 知tri 。 是thị 義nghĩa (# 指chỉ 上thượng 二nhị 義nghĩa )# 所sở 歸quy (# 即tức 不bất 知tri 二nhị 義nghĩa 所sở 屬thuộc 之chi 趨xu 故cố 有hữu 驚kinh 怖bố 。 緣duyên 不bất 知tri 所sở 屬thuộc 故cố 驚kinh 怖bố 非phi 是thị 疇trù 昔tích 。 善thiện 根căn 輕khinh 鮮tiên (# 此thử 出xuất 大đại 眾chúng 過quá 因nhân 眾chúng 疑nghi 佛Phật 矯kiểu 亂loạn 佛Phật 知tri 之chi 又hựu 明minh 告cáo 之chi 不bất 同đồng 矯kiểu 亂loạn 故cố 為vi 眾chúng 出xuất 過quá 言ngôn 此thử 眾chúng 不bất 是thị 善thiện 根căn 輕khinh 少thiểu 輕khinh 疑nghi 佛Phật 矯kiểu 亂loạn 實thật 不bất 悟ngộ 二nhị 義nghĩa 之chi 旨chỉ 也dã 惟duy 願nguyện 如Như 來Lai 。 大đại 慈từ 發phát 明minh 。 此thử 諸chư 物vật 象tượng 。 與dữ 此thử 見kiến 精tinh 。 元nguyên 是thị 何hà 物vật 。 此thử 名danh 難nạn/nan 安an 後hậu 菩Bồ 提Đề 之chi 名danh 亦diệc 強cường/cưỡng 安an 耳nhĩ 於ư 其kỳ 中trung 間gian 。 無vô 是thị 非phi 是thị 。

此thử 無vô 是thị 非phi 二nhị 義nghĩa 離ly 名danh 字tự 相tương 離ly 言ngôn 說thuyết 相tương 離ly 心tâm 緣duyên 相tương/tướng 非phi 實thật 智trí 不bất 能năng 洞đỗng 其kỳ 幽u 旨chỉ 故cố 文Văn 殊Thù 代đại 眾chúng 請thỉnh 佛Phật 發phát 明minh 也dã 無vô 是thị 非phi 是thị 。 者giả 無vô 是thị 見kiến 無vô 非phi 是thị 見kiến 二nhị 義nghĩa 無vô 字tự 貫quán 下hạ 非phi 是thị 前tiền 阿A 難Nan 言ngôn 我ngã 今kim 身thân 心tâm 。 復phục 是thị 何hà 物vật 。 總tổng 是thị 我ngã 見kiến 難nạn/nan 拔bạt 此thử 大đại 眾chúng 不bất 悟ngộ 見kiến 與dữ 見kiến 緣duyên 。 元nguyên 是thị 何hà 物vật 。 亦diệc 是thị 法pháp 執chấp 難nan 忘vong 前tiền 淺thiển 後hậu 深thâm 味vị 之chi 有hữu 旨chỉ 。

○# 二nhị 世Thế 尊Tôn 發phát 明minh 分phần/phân 四tứ 初sơ 法pháp 二nhị 喻dụ 三tam 合hợp 四tứ 結kết 。

○# 初sơ 法pháp 。

佛Phật 告cáo 文Văn 殊Thù 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 及cập 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 證chứng 此thử 無vô 是thị 非phi 義nghĩa 非phi 權quyền 小tiểu 所sở 知tri 一nhất 顯hiển 大đại 眾chúng 驚kinh 疑nghi 之chi 意ý 二nhị 合hợp 阿A 難Nan 所sở 請thỉnh 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 得đắc 成thành 菩Bồ 提Đề 。 妙diệu 定định 正chánh 此thử 無vô 是thị 非phi 是thị 。 義nghĩa 於ư 其kỳ 自tự 住trụ 。 三tam 摩ma 地địa 中trung 。 不bất 與dữ 權quyền 小tiểu 共cộng 住trú 唯duy 佛Phật 與dữ 佛Phật 。 及cập 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 自tự 住trụ 深thâm 妙diệu 三tam 昧muội 見kiến 與dữ 見kiến 緣duyên 。 上thượng 見kiến 是thị 見kiến 性tánh 下hạ 見kiến 緣duyên 是thị 前tiền 塵trần )# 并tinh 所sở 想tưởng 相tương/tướng (# 想tưởng 是thị 心tâm 識thức 想tưởng 是thị 浮phù 塵trần 根căn 想tưởng 相tương/tướng 即tức 內nội 身thân 心tâm 或hoặc 想tưởng 相tương 通thông 屬thuộc 識thức 根căn 身thân 攝nhiếp 在tại 見kiến 緣duyên 總tổng 不bất 出xuất 根căn 塵trần 識thức 三tam 法pháp )# 如như 虚# 空không 華hoa 本bổn 無vô 所sở 有hữu 。 發phát 明minh 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 自tự 住trụ 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 甚thậm 深thâm 三tam 昧muội 。 以dĩ 金kim 剛cang 勝thắng 慧tuệ 觀quán 根căn 塵trần 識thức 世thế 出xuất 世thế 法pháp 。 如như 空không 中trung 華hoa 當đương 體thể 全toàn 空không 此thử 明minh 妄vọng 不bất 可khả 以dĩ 是thị 非phi 是thị 求cầu 此thử 見kiến 及cập 緣duyên 。 前tiền 想tưởng 相tương/tướng 攝nhiếp 在tại 緣duyên 字tự 中trung 元nguyên 是thị 菩Bồ 提Đề 。 妙diệu 淨tịnh 明minh 體thể 。 前tiền 文Văn 殊Thù 大Đại 士Sĩ 問vấn 元nguyên 是thị 何hà 物vật 。 今kim 荅# 出xuất 元nguyên 是thị 菩Bồ 提Đề 。 真chân 體thể 無vô 物vật 之chi 真chân 物vật 也dã 云vân 何hà 於ư 中trung 。 有hữu 是thị 非phi 是thị 。 此thử 通thông 上thượng 真chân 妄vọng 二nhị 義nghĩa 結kết 荅# 前tiền 問vấn 是thị 何hà 物vật 今kim 荅# 如như 空không 華hoa 全toàn 妄vọng 於ư 中trung 本bổn 無vô 是thị 非phi 元nguyên 是thị 菩Bồ 提Đề 。 全toàn 真chân 亦diệc 本bổn 無vô 是thị 非phi )# 。

此thử 依y 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 自tự 住trụ 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 甚thậm 深thâm 三tam 昧muội 。 以dĩ 酬thù 文Văn 殊Thù 不bất 知tri 此thử 見kiến 及cập 緣duyên 。 元nguyên 是thị 何hà 物vật 。 之chi 問vấn 也dã 前tiền 阿A 難Nan 問vấn 依y 妄vọng 見kiến 見kiến 有hữu 身thân 心tâm 前tiền 緣duyên 等đẳng 相tương/tướng 故cố 生sanh 彼bỉ 我ngã 之chi 執chấp 此thử 荅# 依y 真chân 見kiến 見kiến 此thử 前tiền 緣duyên 及cập 見kiến 精tinh 皆giai 如như 空không 華hoa 。 豈khởi 可khả 以dĩ 是thị 非phi 彼bỉ 我ngã 分phân 別biệt 哉tai 後hậu 云vân 若nhược 妄vọng 元nguyên 無vô 。 說thuyết 妄vọng 因nhân 緣duyên 。 元nguyên 無vô 所sở 有hữu 。 是thị 也dã 又hựu 妄vọng 則tắc 全toàn 真chân 真chân 則tắc 無vô 妄vọng 元nguyên 一nhất 圓viên 明minh 寳# 覺giác 真chân 體thể 無vô 二nhị 無vô 二nhị 分phần 無vô 別biệt 無vô 斷đoạn 故cố 又hựu 從tùng 何hà 分phân 別biệt 真chân 妄vọng 是thị 非phi 哉tai 是thị 則tắc 若nhược 真chân 若nhược 妄vọng 俱câu 不bất 可khả 以dĩ 彼bỉ 我ngã 是thị 非phi 求cầu 之chi 又hựu 前tiền 就tựu 妄vọng 中trung 分phân 別biệt 故cố 升thăng 見kiến 性tánh 抑ức 緣duyên 心tâm 此thử 就tựu 真chân 中trung 掃tảo 絕tuyệt 故cố 降giáng/hàng 見kiến 性tánh 同đồng 緣duyên 塵trần 此thử 第đệ 二nhị 番phiên 帶đái 明minh 見kiến 性tánh 非phi 妙diệu 精tinh 明minh 心tâm 也dã 。

○# 二nhị 喻dụ 。

文Văn 殊Thù 吾ngô 今kim 問vấn 汝nhữ 。 如như 汝nhữ 文Văn 殊Thù 。 一nhất 問vấn 更cánh 有hữu 文Văn 殊Thù 。 是thị 文Văn 殊Thù 者giả 。 二nhị 問vấn 為vi 無vô 文Văn 殊Thù 。 三tam 問vấn 下hạ 荅# 如như 是thị 世Thế 尊Tôn 。 我ngã 真chân 文Văn 殊Thù 。 荅# 第đệ 一nhất 問vấn 無vô 是thị 文Văn 殊Thù 。 荅# 第đệ 二nhị 問vấn 下hạ 徵trưng 明minh 無vô 是thị 所sở 以dĩ 何hà 以dĩ 故cố 。 若nhược 有hữu 是thị 者giả 。 則tắc 二nhị 文Văn 殊Thù 。 釋thích 明minh 不bất 可khả 言ngôn 是thị 文Văn 殊Thù 然nhiên 我ngã 今kim 日nhật 。 非phi 無vô 文Văn 殊Thù 。 荅# 第đệ 三tam 問vấn 下hạ 結kết 於ư 中trung 實thật 無vô 。 是thị 非phi 二nhị 相tướng 。 此thử 總tổng 結kết 一nhất 文Văn 殊Thù 體thể 上thượng 不bất 可khả 分phân 是thị 非phi 二nhị 相tướng 以dĩ 喻dụ 一nhất 真chân 心tâm 體thể 本bổn 無vô 是thị 見kiến 非phi 見kiến 二nhị 相tương/tướng )# 。

此thử 以dĩ 文Văn 殊Thù 一nhất 體thể 不bất 可khả 分phân 是thị 非phi 喻dụ 上thượng 淨tịnh 妙diệu 明minh 心tâm 一nhất 真chân 獨độc 露lộ 本bổn 無vô 是thị 非phi 二nhị 相tướng 。 也dã 我ngã 真chân 文Văn 殊Thù 。 喻dụ 菩Bồ 提Đề 妙diệu 淨tịnh 明minh 體thể 。 無vô 是thị 文Văn 殊Thù 。 喻dụ 妙diệu 淨tịnh 明minh 體thể 。 上thượng 無vô 是thị 見kiến 非phi 無vô 文Văn 殊Thù 。 喻dụ 妙diệu 淨tịnh 明minh 體thể 。 上thượng 無vô 非phi 見kiến 言ngôn 非phi 無vô 文Văn 殊Thù 。 與dữ 無vô 非phi 義nghĩa 稍sảo 別biệt 無vô 非phi 謂vị 諸chư 物vật 中trung 無vô 一nhất 物vật 非phi 見kiến 是thị 非phi 無vô 就tựu 本bổn 體thể 說thuyết 無vô 非phi 就tựu 諸chư 物vật 說thuyết 又hựu 前tiền 無vô 非phi 與dữ 無vô 是thị 之chi 義nghĩa 相tương/tướng 返phản 今kim 言ngôn 非phi 無vô 與dữ 無vô 是thị 之chi 義nghĩa 相tương/tướng 成thành 謂vị 無vô 是thị 文Văn 殊Thù 。 非phi 全toàn 無vô 有hữu 文Văn 殊Thù 但đãn 一nhất 體thể 上thượng 不bất 可khả 分phân 是thị 非phi 二nhị 相tướng 故cố 言ngôn 無vô 是thị 在tại 法pháp 上thượng 謂vị 無vô 是thị 見kiến 非phi 全toàn 無vô 有hữu 真chân 見kiến 斷đoạn 滅diệt 但đãn 一nhất 真chân 見kiến 體thể 上thượng 本bổn 無vô 是thị 非phi 彼bỉ 此thử 二nhị 相tương/tướng 故cố 言ngôn 無vô 是thị 若nhược 有hữu 是thị 即tức 有hữu 非phi 是thị 斯tư 則tắc 非phi 無vô 是thị 相tương/tướng 成thành 義nghĩa 無vô 非phi 是thị 相tương/tướng 返phản 義nghĩa 二nhị 義nghĩa 俱câu 有hữu 但đãn 前tiền 法pháp 上thượng 畧lược 今kim 喻dụ 中trung 明minh 之chi 。

○# 三tam 合hợp 。

佛Phật 言ngôn 此thử 見kiến 妙diệu 明minh 。 與dữ 諸chư 空không 塵trần 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 合hợp 辭từ 下hạ 釋thích 明minh 本bổn 是thị 妙diệu 明minh 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 淨tịnh 圓viên 真chân 心tâm 。 合hợp 上thượng 一nhất 真chân 文Văn 殊Thù 妄vọng 為vi 色sắc 空không 。 及cập 與dữ 聞văn 見kiến 。 妄vọng 字tự 顯hiển 一nhất 真chân 體thể 如như 第đệ 二nhị 月nguyệt 。 喻dụ 上thượng 妄vọng 字tự 誰thùy 為vi 是thị 月nguyệt 。 合hợp 無vô 是thị 見kiến 即tức 無vô 是thị 文Văn 殊Thù 。 又hựu 誰thùy 非phi 月nguyệt 。 合hợp 無vô 非phi 見kiến 即tức 無vô 非phi 文Văn 殊Thù 文Văn 殊Thù 但đãn 一nhất 月nguyệt 真chân 。 中trung 間gian 自tự 無vô 。 是thị 月nguyệt 非phi 月nguyệt 。 依y 一nhất 真chân 月nguyệt 結kết 明minh 無vô 是thị 月nguyệt 非phi 月nguyệt 。 喻dụ 依y 一nhất 真chân 心tâm 本bổn 無vô 是thị 見kiến 非phi 見kiến )# 。

此thử 以dĩ 法pháp 合hợp 喻dụ 發phát 明minh 無vô 是thị 非phi 是thị 。 之chi 義nghĩa 也dã 佛Phật 言ngôn 下hạ 是thị 法pháp 如như 第đệ 二nhị 下hạ 是thị 復phục 喻dụ 本bổn 是thị 妙diệu 明minh 。 淨tịnh 圓viên 真chân 心tâm 。 者giả 合hợp 上thượng 文Văn 殊Thù 喻dụ 以dĩ 見kiến 與dữ 見kiến 緣duyên 。 元nguyên 一nhất 真chân 心tâm 喻dụ 如như 文Văn 殊Thù 元nguyên 是thị 一nhất 體thể 無vô 處xứ 可khả 分phân 是thị 非phi 二nhị 相tướng 妄vọng 為vi 色sắc 空không 。 二nhị 句cú 合hợp 下hạ 二nhị 月nguyệt 喻dụ 以dĩ 見kiến 與dữ 見kiến 緣duyên 。 全toàn 妄vọng 喻dụ 如như 二nhị 月nguyệt 無vô 別biệt 體thể 無vô 物vật 可khả 分phân 是thị 非phi 是thị 二nhị 義nghĩa 是thị 則tắc 文Văn 殊Thù 喻dụ 真chân 本bổn 無vô 是thị 非phi 可khả 求cầu 二nhị 月nguyệt 喻dụ 妄vọng 亦diệc 無vô 是thị 非phi 。 可khả 指chỉ 但đãn 一nhất 月nguyệt 真chân 。 者giả 不bất 是thị 離ly 二nhị 月nguyệt 別biệt 依y 真chân 月nguyệt 為vi 真chân 乃nãi 顯hiển 二nhị 月nguyệt 無vô 體thể 本bổn 空không 唯duy 一nhất 月nguyệt 是thị 真chân 實thật 此thử 一nhất 句cú 真chân 妄vọng 二nhị 義nghĩa 皆giai 結kết 明minh 也dã 。

○# 四tứ 結kết 。

是thị 以dĩ 汝nhữ 今kim 。 觀quan 見kiến 與dữ 塵trần 。 根căn 身thân 世thế 界giới 皆giai 攝nhiếp 塵trần 字tự 中trung 種chủng 種chủng 發phát 明minh 。 虚# 妄vọng 分phân 別biệt 名danh 為vi 妄vọng 想tưởng 。 皆giai 是thị 緣duyên 心tâm 用dụng 事sự 不bất 能năng 於ư 中trung 。 出xuất 是thị 非phi 是thị 。 明minh 緣duyên 心tâm 用dụng 事sự 但đãn 止chỉ 於ư 虚# 妄vọng 是thị 非phi 邊biên 不bất 能năng 到đáo 真chân 實thật 相tướng 如như 前tiền 云vân 汝nhữ 以dĩ 緣duyên 心tâm 聼# 法pháp 此thử 法Pháp 亦diệc 緣duyên 。 是thị 也dã )# 由do 是thị 精tinh 真chân 妙diệu 覺giác 明minh 。 性tánh 故cố 能năng 令linh 汝nhữ 。 出xuất 指chỉ 非phi 指chỉ 。 結kết 示thị 真chân 性tánh 超siêu 出xuất 是thị 非phi 分phân 別biệt 指chỉ 合hợp 前tiền 指chỉ 陳trần 之chi 指chỉ 出xuất 指chỉ 即tức 無vô 是thị 見kiến 出xuất 非phi 指chỉ 即tức 無vô 非phi 見kiến )# 。

此thử 承thừa 前tiền 法pháp 喻dụ 合hợp 明minh 妄vọng 本bổn 全toàn 真chân 真chân 本bổn 無vô 妄vọng 故cố 此thử 結kết 明minh 精tinh 真chân 堅kiên 固cố 之chi 性tánh 是thị 非phi 分phân 別biệt 不bất 可khả 得đắc 而nhi 破phá 壞hoại 也dã 是thị 以dĩ 下hạ 結kết 責trách 阿A 難Nan 妄vọng 生sanh 物vật 我ngã 分phân 別biệt 實thật 自tự 迷mê 倒đảo 乃nãi 用dụng 緣duyên 心tâm 之chi 過quá 由do 是thị 下hạ 結kết 顯hiển 常thường 住trụ 真chân 心tâm 。 堅kiên 固cố 之chi 體thể 一nhất 切thiết 是thị 非phi 分phân 別biệt 皆giai 不bất 能năng 到đáo 前tiền 究cứu 竟cánh 是thị 非phi 虚# 妄vọng 此thử 結kết 示thị 無vô 是thị 非phi 真chân 性tánh 堅kiên 固cố 上thượng 破phá 所sở 執chấp 是thị 非phi 已dĩ 竟cánh 。

○# 三tam 破phá 所sở 執chấp 斷đoạn 常thường 分phần/phân 二nhị 初sơ 當đương 機cơ 敘tự 執chấp 二nhị 世Thế 尊Tôn 開khai 示thị 。

○# 初sơ 當đương 機cơ 敘tự 執chấp 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 誠thành 如như 法Pháp 王vương 。 所sở 說thuyết 覺giác 緣duyên 。 覺giác 心tâm 徧biến 照chiếu 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 圓viên 心tâm 湛trạm 然nhiên 常thường 住trụ 。 性tánh 非phi 生sanh 滅diệt 。 常thường 心tâm 此thử 五ngũ 句cú 總tổng 牒điệp 所sở 示thị 圓viên 常thường 真chân 心tâm 與dữ 先tiên 梵Phạm 志Chí 。 娑Sa 毘Tỳ 迦Ca 羅La 。 所sở 談đàm 冥minh 諦đế 。 及cập 投đầu 灰hôi 等đẳng 。 諸chư 外ngoại 道đạo 種chủng 。 說thuyết 有hữu 真chân 我ngã 。 徧biến 滿mãn 十thập 方phương (# 此thử 一nhất 句cú 貫quán 上thượng 冥minh 諦đế 有hữu 何hà 差sai 別biệt 。 此thử 以dĩ 外ngoại 道đạo 冥minh 諦đế 真chân 我ngã 難nạn/nan 佛Phật 圓viên 心tâm 世Thế 尊Tôn 亦diệc 曾tằng 。 於ư 楞Lăng 伽Già 山Sơn 。 為vì 大Đại 慧Tuệ 等đẳng 。 敷phu 演diễn 斯tư 義nghĩa 。 此thử 標tiêu 下hạ 發phát 明minh 斯tư 義nghĩa 彼bỉ 外ngoại 道đạo 等đẳng 。 常thường 說thuyết 自tự 然nhiên 。 我ngã 說thuyết 因nhân 緣duyên 。 非phi 彼bỉ 境cảnh 界giới 。 佛Phật 在tại 楞lăng 伽già 山sơn 曾tằng 說thuyết 斯tư 義nghĩa 我ngã 今kim 觀quan 此thử 。 覺giác 性tánh 自tự 然nhiên 。 非phi 生sanh 非phi 滅diệt 。 遠viễn 離ly 一nhất 切thiết 。 虚# 妄vọng 顛điên 倒đảo (# 與dữ 自tự 然nhiên 同đồng 似tự 非phi 因nhân 緣duyên 。 難nạn/nan 佛Phật 自tự 語ngữ 相tương 違vi 此thử 以dĩ 外ngoại 道đạo 自tự 然nhiên 難nạn/nan 佛Phật 常thường 心tâm 與dữ 彼bỉ 自tự 然nhiên 。 云vân 何hà 開khai 示thị 。 不bất 入nhập 群quần 邪tà 。 謂vị 佛Phật 示thị 圓viên 常thường 覺giác 性tánh 與dữ 彼bỉ 外ngoại 道đạo 冥minh 諦đế 真chân 我ngã 之chi 自tự 然nhiên 云vân 何hà 分phân 別biệt 。 始thỉ 得đắc 不bất 混hỗn 同đồng 自tự 然nhiên 二nhị 字tự 貫quán 上thượng 冥minh 諦đế 真chân 我ngã 以dĩ 外ngoại 道đạo 所sở 執chấp 皆giai 自tự 然nhiên 故cố 群quần 邪tà 即tức 諸chư 外ngoại 道đạo 邪tà 見kiến 。 獲hoạch 真chân 實thật 心tâm 。 妙diệu 覺giác 明minh 性tánh 。

此thử 阿A 難Nan 以dĩ 外ngoại 道đạo 所sở 執chấp 自tự 然nhiên 冥minh 諦đế 真chân 我ngã 同đồng 佛Phật 覺giác 性tánh 徧biến 滿mãn 常thường 住trụ 啟khải 難nạn/nan 於ư 佛Phật 欲dục 佛Phật 發phát 明minh 不bất 得đắc 誤ngộ 入nhập 邪tà 見kiến 獲hoạch 真chân 實thật 心tâm 。 得đắc 正chánh 知tri 見kiến 。 也dã 正chánh 脉mạch 曰viết 冥minh 諦đế 乃nãi 外ngoại 道đạo 二nhị 十thập 五ngũ 諦đế 中trung 第đệ 一nhất 諦đế 也dã 本bổn 是thị 法pháp 塵trần 中trung 滅diệt 塵trần 非phi 色sắc 非phi 空không 。 之chi 境cảnh 謬mậu 稱xưng 冥minh 性tánh 常thường 住trụ 夫phu 外ngoại 道đạo 窮cùng 理lý 深thâm 者giả 但đãn 伏phục 六lục 識thức 現hiện 行hành 種chủng 子tử 全toàn 迷mê 末mạt 那na [且/八]# 在tại 所sở 執chấp 今kim 冥minh 諦đế 似tự 非phi 八bát 識thức 應ưng 唯duy 法pháp 塵trần 投đầu 灰hôi 苦khổ 行hạnh 外ngoại 道đạo 也dã 真chân 我ngã 徧biến 滿mãn 十thập 方phương 者giả 外ngoại 道đạo 所sở 執chấp 我ngã 相tương/tướng 不bất 出xuất 三tam 種chủng 一nhất 大đại 小tiểu 二nhị 微vi 細tế 三tam 廣quảng 大đại 此thử 廣quảng 大đại 我ngã 也dã 或hoặc 即tức 神thần 我ngã 乃nãi 二nhị 十thập 五ngũ 諦đế 中trung 末mạt 諦đế 也dã 所sở 以dĩ 非phi 真chân 者giả 以dĩ 象tượng 外ngoại 取thủ 空không 別biệt 有hữu 自tự 體thể 此thử 但đãn 分phân 別biệt 影ảnh 事sự 。 豈khởi 正chánh 覺giác 乎hồ 楞lăng 伽già 山sơn 此thử 云vân 不bất 可khả 徃# 惟duy 神thần 通thông 可khả 逹# 大đại 慧tuệ 者giả 彼bỉ 會hội 當đương 機cơ 菩Bồ 薩Tát 也dã 斯tư 義nghĩa 者giả 葢# 廣quảng 辨biện 內nội 教giáo 與dữ 外ngoại 道đạo 所sở 以dĩ 不bất 同đồng 之chi 義nghĩa 外ngoại 道đạo 說thuyết 自tự 然nhiên 者giả 大đại 義nghĩa 謂vị 內nội 而nhi 心tâm 性tánh 外ngoại 而nhi 萬vạn 物vật 悉tất 本bổn 無vô 因nhân 自tự 然nhiên 而nhi 然nhiên 斯tư 則tắc 撥bát 無vô 因nhân 果quả 。 不bất 立lập 脩tu 證chứng 故cố 佛Phật 廣quảng 說thuyết 因nhân 緣duyên 以dĩ 破phá 之chi 因nhân 謂vị 親thân 因nhân 種chủng 子tử 緣duyên 謂vị 助trợ 發phát 資tư 緣duyên 內nội 而nhi 三tam 乘thừa 等đẳng 性tánh 須tu 由do 宿túc 生sanh 根căn 種chủng 復phục 假giả 諸chư 教giáo 助trợ 緣duyên 方phương 生sanh 諸chư 果quả 外ngoại 而nhi 百bách 穀cốc 等đẳng 物vật 亦diệc 須tu 根căn 種chủng 為vi 因nhân 水thủy 土thổ 等đẳng 為vi 緣duyên 方phương 生sanh 芽nha 等đẳng 非phi 彼bỉ 境cảnh 界giới 。 者giả 大đại 異dị 於ư 彼bỉ 所sở 說thuyết 也dã 。

○# 二nhị 世Thế 尊Tôn 開khai 示thị 分phần/phân 二nhị 初sơ 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 二nhị 結kết 示thị 堅kiên 固cố 。

○# 初sơ 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 分phần/phân 耳nhĩ 初sơ 破phá 自tự 然nhiên 以dĩ 除trừ 斷đoạn 見kiến 二nhị 破phá 因nhân 緣duyên 以dĩ 除trừ 常thường 見kiến 。

○# 初sơ 破phá 自tự 然nhiên 以dĩ 除trừ 斷đoạn 見kiến 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 我ngã 今kim 如như 是thị 。 開khai 示thị 方phương 便tiện 。 真chân 實thật 告cáo 汝nhữ 。 指chỉ 前tiền 此thử 見kiến 及cập 緣duyên 。 元nguyên 是thị 菩Bồ 提Đề 。 妙diệu 淨tịnh 明minh 體thể 。 云vân 何hà 於ư 中trung 。 有hữu 是thị 非phi 是thị 。 汝nhữ 猶do 未vị 悟ngộ 。 惑hoặc 為vi 自tự 然nhiên 。 責trách 迷mê 阿A 難Nan 若nhược 必tất 自tự 然nhiên 。 自tự 須tu 甄chân 明minh 。 有hữu 自tự 然nhiên 體thể 。 立lập 自tự 然nhiên 義nghĩa 汝nhữ 且thả 觀quán 此thử 。 妙diệu 明minh 見kiến 中trung 。 以dĩ 何hà 為vi 自tự 。 依y 上thượng 義nghĩa 問vấn 定định 此thử 見kiến 為vi 復phục 。 以dĩ 明minh 為vi 自tự 。 以dĩ 暗ám 為vi 自tự 。 以dĩ 空không 為vi 自tự 。 以dĩ 塞tắc 為vi 自tự 。 以dĩ 四tứ 處xứ 究cứu 自tự 體thể 阿A 難Nan 若nhược 明minh 為vi 自tự 。 牒điệp 應ưng 不bất 見kiến 暗ám 。 破phá 若nhược 復phục 以dĩ 空không 。 為vi 自tự 體thể 者giả 。 牒điệp 應ưng 不bất 見kiến 塞tắc 。 破phá 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 超siêu 塞tắc 等đẳng 諸chư 法pháp 諸chư 暗ám 等đẳng 相tướng 。 以dĩ 為vi 自tự 者giả 。 牒điệp 則tắc 於ư 明minh 時thời 。 見kiến 性tánh 斷đoạn 滅diệt 。 云vân 何hà 見kiến 明minh 破phá )# 。

此thử 因nhân 阿A 難Nan 以dĩ 佛Phật 示thị 圓viên 常thường 妙diệu 心tâm 同đồng 外ngoại 道đạo 自tự 然nhiên 故cố 佛Phật 以dĩ 四tứ 義nghĩa 究cứu 自tự 體thể 不bất 成thành 以dĩ 破phá 自tự 然nhiên 之chi 執chấp 也dã 佛Phật 告cáo 下hạ 直trực 斥xích 其kỳ 非phi 阿A 難Nan 下hạ 立lập 自tự 然nhiên 義nghĩa 汝nhữ 且thả 下hạ 依y 義nghĩa 推thôi 究cứu 阿A 難Nan 若nhược 明minh 下hạ 究cứu 破phá 以dĩ 明minh 為vi 自tự 。 者giả 見kiến 性tánh 以dĩ 明minh 為vi 本bổn 然nhiên 自tự 體thể 暗ám 等đẳng 同đồng 此thử 應ưng 不bất 見kiến 暗ám 。 者giả 謂vị 見kiến 性tánh 既ký 自tự 體thể 本bổn 明minh 只chỉ 合hợp 見kiến 明minh 至chí 於ư 暗ám 時thời 。 明minh 相tướng 既ký 無vô 見kiến 性tánh 亦diệc 滅diệt 以dĩ 明minh 是thị 見kiến 自tự 體thể 故cố 今kim 既ký 見kiến 暗ám 則tắc 見kiến 自tự 體thể 非phi 本bổn 明minh 矣hĩ 餘dư 倣# 此thử 此thử 以dĩ 隨tùy 緣duyên 遷thiên 變biến 無vô 有hữu 自tự 性tánh 。 破phá 非phi 自tự 體thể 本bổn 然nhiên 。

○# 二nhị 破phá 因nhân 緣duyên 以dĩ 除trừ 常thường 見kiến 分phần/phân 二nhị 初sơ 當đương 機cơ 敘tự 執chấp 二nhị 世Thế 尊Tôn 究cứu 破phá 。

○# 初sơ 當đương 機cơ 敘tự 執chấp 。

阿A 難Nan 言ngôn 必tất 此thử 妙diệu 見kiến 。 性tánh 非phi 自tự 然nhiên 。 我ngã 今kim 發phát 明minh 。 是thị 因nhân 緣duyên 生sanh 。 心tâm 猶do 未vị 明minh 。 咨tư 詢tuân 如Như 來Lai 。 是thị 義nghĩa 云vân 何hà 。 合hợp 因nhân 緣duyên 性tánh 。

此thử 阿A 難Nan 因nhân 佛Phật 以dĩ 四tứ 義nghĩa 究cứu 自tự 體thể 不bất 成thành 番phiên 計kế 因nhân 緣duyên 又hựu 不bất 知tri 見kiến 性tánh 何hà 義nghĩa 屬thuộc 於ư 因nhân 緣duyên 請thỉnh 佛Phật 發phát 明minh 也dã 阿A 難Nan 下hạ 牒điệp 前tiền 義nghĩa 非phi 我ngã 今kim 下hạ 轉chuyển 計kế 因nhân 緣duyên 心tâm 猶do 下hạ 請thỉnh 問vấn 因nhân 緣duyên 所sở 以dĩ 葢# 徧biến 計kế 性tánh 不bất 稱xưng 實thật 理lý 虚# 妄vọng 卜bốc 度độ 相tương 續tục 不bất 斷đoạn 。 不bất 計kế 自tự 然nhiên 便tiện 計kế 因nhân 緣duyên 念niệm 念niệm 不bất 捨xả 苟cẩu 一nhất 念niệm 不bất 生sanh 前tiền 後hậu 際tế 斷đoạn 即tức 如như 如như 佛Phật 今kim 阿A 難Nan 展triển 轉chuyển 妄vọng 執chấp 總tổng 是thị 徧biến 計kế 未vị 瞥miết 耳nhĩ 。

○# 二nhị 世Thế 尊Tôn 究cứu 破phá 分phần/phân 二nhị 初sơ 示thị 妙diệu 性tánh 非phi 因nhân 二nhị 示thị 妙diệu 性tánh 非phi 緣duyên 。

○# 初sơ 示thị 妙diệu 性tánh 非phi 因nhân 。

佛Phật 言ngôn 汝nhữ 言ngôn 因nhân 緣duyên 。 按án 定định 問vấn 義nghĩa 吾ngô 復phục 問vấn 汝nhữ 。 汝nhữ 今kim 因nhân 見kiến 。 見kiến 性tánh 現hiện 前tiền 。 指chỉ 出xuất 見kiến 性tánh 下hạ 明minh 其kỳ 因nhân 此thử 見kiến 為vi 復phục 。 因nhân 明minh 有hữu 見kiến 。 因nhân 暗ám 有hữu 見kiến 。 因nhân 空không 有hữu 見kiến 。 因nhân 塞tắc 有hữu 見kiến 。 究cứu 問vấn 因nhân 義nghĩa 阿A 難Nan 若nhược 因nhân 明minh 有hữu 。 牒điệp 應ưng 不bất 見kiến 暗ám 。 破phá 如như 因nhân 暗ám 有hữu 。 牒điệp 應ưng 不bất 見kiến 明minh 。 暗ám 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 因nhân 空không 因nhân 塞tắc 。 牒điệp 同đồng 於ư 明minh 暗ám 。 破phá 同đồng 字tự 倒đảo 上thượng 明minh 暗ám )# 。

此thử 破phá 因nhân 緣duyên 之chi 因nhân 也dã 阿A 難Nan 下hạ 雙song 按án 所sở 問vấn 因nhân 緣duyên 義nghĩa 汝nhữ 今kim 下hạ 單đơn 問vấn 因nhân 阿A 難Nan 若nhược 因nhân 下hạ 單đơn 破phá 因nhân 因nhân 者giả 親thân 依y 資tư 始thỉ 也dã 應ưng 不bất 見kiến 暗ám 。 者giả 言ngôn 見kiến 因nhân 明minh 有hữu 全toàn 體thể 是thị 明minh 明minh 能năng 破phá 暗ám 。 何hà 處xứ 見kiến 暗ám 又hựu 既ký 因nhân 明minh 生sanh 無vô 明minh 見kiến 亦diệc 隨tùy 滅diệt 亦diệc 不bất 應ưng 見kiến 暗ám 既ký 又hựu 見kiến 暗ám 知tri 非phi 因nhân 明minh 矣hĩ 餘dư 倣# 此thử 。

○# 二nhị 示thị 妙diệu 性tánh 非phi 緣duyên 。

復phục 次thứ 阿A 難Nan 。 此thử 見kiến 又hựu 復phục 。 揀giản 非phi 前tiền 因nhân 緣duyên 明minh 有hữu 見kiến 。 緣duyên 暗ám 有hữu 見kiến 。 緣duyên 空không 有hữu 見kiến 。 緣duyên 塞tắc 有hữu 見kiến 。 究cứu 問vấn 緣duyên 義nghĩa 阿A 難Nan 若nhược 緣duyên 空không 有hữu 。 牒điệp 應ưng 不bất 見kiến 塞tắc 。 破phá 若nhược 緣duyên 塞tắc 有hữu 。 牒điệp 應ưng 不bất 見kiến 空không 。 破phá 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 緣duyên 明minh 緣duyên 暗ám 。 牒điệp 同đồng 於ư 空không 塞tắc 破phá )# 。

此thử 破phá 因nhân 緣duyên 之chi 緣duyên 也dã 前tiền 破phá 因nhân 詳tường 明minh 暗ám 畧lược 空không 塞tắc 今kim 破phá 緣duyên 詳tường 空không 塞tắc 畧lược 明minh 暗ám 文văn 字tự 互hỗ 明minh 緣duyên 者giả 假giả 借tá 循tuần 助trợ 也dã 此thử 以dĩ 明minh 暗ám 諸chư 緣duyên 互hỗ 相tương 凌lăng 奪đoạt 見kiến 性tánh 曾tằng 無vô 遷thiên 易dị 故cố 非phi 因nhân 緣duyên 上thượng 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 結kết 示thị 堅kiên 固cố 分phần/phân 二nhị 初sơ 離ly 幻huyễn 顯hiển 真chân 二nhị 責trách 迷mê 顯hiển 妙diệu 。

○# 初sơ 離ly 幻huyễn 顯hiển 真chân 。

當đương 知tri 如như 是thị 。 精tinh 覺giác 妙diệu 明minh 。 標tiêu 示thị 真chân 體thể 下hạ 離ly 幻huyễn 顯hiển 堅kiên 固cố 非phi 因nhân 非phi 緣duyên 。 亦diệc 非phi 自tự 然nhiên 。 非phi 有hữu 句cú 非phi 不bất 自tự 然nhiên 。 離ly 無vô 句cú 應ưng 補bổ 一nhất 句cú 云vân 非phi 不bất 因nhân 緣duyên 無vô 非phi 不bất 非phi 。 無vô 字tự 貫quán 下hạ 非phi 是thị 非phi 有hữu 不bất 非phi 是thị 非phi 無vô 此thử 離ly 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 句cú 無vô 是thị 非phi 是thị 。 無vô 字tự 亦diệc 貫quán 下hạ 是thị 是thị 亦diệc 有hữu 非phi 是thị 是thị 亦diệc 無vô 此thử 離ly 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 。 句cú 此thử 離ly 四tứ 句cú 下hạ 絕tuyệt 百bách 非phi 離ly 一nhất 切thiết 相tướng 。 百bách 非phi 俱câu 離ly 離ly 一nhất 切thiết 有hữu 。 即tức 一nhất 切thiết 法pháp 。 百bách 非phi 俱câu 即tức 離ly 一nhất 切thiết 空không )# 。

此thử 依y 一nhất 真chân 覺giác 遠viễn 離ly 四tứ 句cú 百bách 非phi 顯hiển 示thị 無vô 動động 無vô 壞hoại 。 堅kiên 固cố 之chi 體thể 以dĩ 番phiên 前tiền 自tự 然nhiên 因nhân 緣duyên 麤thô 浮phù 顛điên 倒đảo 分phân 別biệt 也dã 。

○# 二nhị 責trách 迷mê 顯hiển 妙diệu 。

汝nhữ 今kim 云vân 何hà 。 於ư 中trung 措thố 心tâm 。 真chân 心tâm 中trung 心tâm 思tư 路lộ 絕tuyệt 語ngữ 言ngôn 道đạo 斷đoạn 。 以dĩ 諸chư 世thế 間gian 。 戱# 論luận 名danh 相tướng 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 而nhi 得đắc 分phân 別biệt 。 此thử 釋thích 明minh 上thượng 二nhị 句cú 於ư 中trung 措thố 心tâm 。 不bất 得đắc 如như 以dĩ 手thủ 掌chưởng 。 撮toát 摩ma 虚# 空không (# 此thử 喻dụ 明minh 上thượng 迷mê 倒đảo 之chi [收-ㄆ+大]# 手thủ 掌chưởng 喻dụ 分phân 別biệt 心tâm 撮toát 摩ma 虚# 空không 喻dụ 分phân 別biệt 真chân 覺giác )# 秪# 益ích 自tự 勞lao (# 喻dụ 徒đồ 增tăng 妄vọng 想tưởng )# 虚# 空không 云vân 何hà 隨tùy 汝nhữ 執chấp 捉tróc 。 喻dụ 真chân 覺giác 不bất 隨tùy 分phân 別biệt 心tâm 有hữu 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên )# 。

此thử 依y 真chân 覺giác 遠viễn 離ly 一nhất 切thiết 。 戱# 論luận 以dĩ 責trách 阿A 難Nan 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 之chi 計kế 實thật 自tự 迷mê 倒đảo 也dã 法pháp 中trung 汝nhữ 今kim 云vân 何hà 。 喻dụ 中trung 虚# 空không 云vân 何hà 二nhị 云vân 何hà 相tương/tướng 照chiếu 應ưng 正chánh 責trách 辭từ 也dã 上thượng 破phá 所sở 執chấp 斷đoạn 常thường 已dĩ 竟cánh 。

○# 四tứ 破phá 所sở 執chấp 見kiến 緣duyên 分phần/phân 二nhị 初sơ 當đương 機cơ 質chất 疑nghi 二nhị 世Thế 尊Tôn 開khai 示thị 。

○# 初sơ 當đương 機cơ 質chất 疑nghi 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 必tất 妙diệu 覺giác 性tánh 。 非phi 因nhân 非phi 緣duyên 。 牒điệp 定định 前tiền 義nghĩa 世Thế 尊Tôn 云vân 何hà 。 常thường 與dữ 比Bỉ 丘Khâu 。 宣tuyên 說thuyết 見kiến 性tánh 。 [且/八]# 四tứ 種chủng 緣duyên 所sở 謂vị 因nhân 空không 。 因nhân 明minh (# 此thử 二nhị 增tăng 上thượng 緣duyên 。 因nhân 心tâm 因nhân 眼nhãn (# 此thử 二nhị 親thân 因nhân 緣duyên 此thử 釋thích 上thượng 四tứ 種chủng 緣duyên 是thị 義nghĩa 云vân 何hà 質chất 問vấn )# 。

此thử 阿A 難Nan 因nhân 佛Phật 將tương 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 二nhị 俱câu 遠viễn 離ly 。 意ý 謂vị 自tự 然nhiên 是thị 外ngoại 計kế 當đương 非phi 之chi 因nhân 緣duyên 乃nãi 佛Phật 平bình 昔tích 開khai 示thị 我ngã 等đẳng 。 之chi 教giáo 何hà 一nhất 並tịnh 皆giai 掃tảo 除trừ 耶da 故cố 引dẫn 佛Phật 常thường 說thuyết 四tứ 緣duyên 質chất 問vấn 於ư 佛Phật 也dã 是thị 義nghĩa 云vân 何hà 。 者giả 指chỉ 此thử 四tứ 緣duyên 之chi 義nghĩa 問vấn 其kỳ 果quả 何hà 是thị 非phi 若nhược 四tứ 義nghĩa 為vi 非phi 今kim 遠viễn 離ly 乃nãi 是thị 若nhược 四tứ 義nghĩa 為vi 是thị 今kim 之chi 排bài 擯bấn 乃nãi 非phi 總tổng 精tinh 真chân 未vị 契khế 徧biến 計kế 未vị 空không 故cố 此thử 綢trù 繆mâu 不bất 超siêu 脫thoát 。

○# 二nhị 世Thế 尊Tôn 開khai 示thị 分phần/phân 二nhị 初sơ 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 二nhị 結kết 示thị 堅kiên 固cố 。

○# 初sơ 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 分phần/phân 二nhị 初sơ 直trực 破phá 二nhị 究cứu 明minh 。

○# 初sơ 直trực 破phá 。

佛Phật 言ngôn 阿A 難Nan 。 我ngã 說thuyết 世thế 間gian 。 諸chư 因nhân 緣duyên 相tướng 。 非phi 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。

此thử 世Thế 尊Tôn 以dĩ 昔tích 說thuyết 因nhân 緣duyên 為vi 世thế 間gian 法pháp 非phi 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 破phá 阿A 難Nan 之chi 疑nghi 也dã 以dĩ 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 中trung 本bổn 無vô 因nhân 緣duyên 。 自tự 然nhiên 是thị 非phi 等đẳng 戱# 論luận 之chi 法pháp 世Thế 尊Tôn 此thử 一nhất 荅# 今kim 昔tích 之chi 教giáo 兩lưỡng 全toàn 昔tích 說thuyết 世thế 間gian 法pháp 。 因nhân 緣duyên 為vi 是thị 今kim 說thuyết 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 遠viễn 離ly 因nhân 緣duyên 等đẳng 為vi 是thị 但đãn 阿A 難Nan 法Pháp 眼nhãn 未vị 明minh 以dĩ 世thế 間gian 法pháp 難nạn/nan 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 為vi 非phi 葢# 佛Phật 無vô 是thị 非phi 阿A 難Nan 自tự 是thị 非phi 而nhi 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 中trung 。 豈khởi 可khả 以dĩ 今kim 昔tích 是thị 非phi 擬nghĩ 議nghị 哉tai 。

○# 二nhị 究cứu 明minh 。

阿A 難Nan 吾ngô 復phục 問vấn 汝nhữ 。 諸chư 世thế 間gian 人nhân 。 說thuyết 我ngã 能năng 見kiến 。 就tựu 世thế 人nhân 識thức 見kiến 為vi 見kiến 云vân 何hà 名danh 見kiến 。 一nhất 問vấn 云vân 何hà 不bất 見kiến 。 二nhị 問vấn 亦diệc 就tựu 世thế 人nhân 識thức 見kiến 何hà 故cố 名danh 見kiến 何hà 故cố 名danh 不bất 見kiến 阿A 難Nan 言ngôn 。 世thế 人nhân 因nhân 於ư 。 日nhật 月nguyệt 燈đăng 光quang 。 見kiến 種chủng 種chủng 相tướng 。 名danh 之chi 為vi 見Kiến 。 此thử 亦diệc 就tựu 世thế 人nhân 識thức 見kiến 荅# 第đệ 一nhất 問vấn 若nhược 復phục 無vô 此thử 。 三tam 種chủng 光quang 明minh 。 則tắc 不bất 能năng 見kiến 。 此thử 亦diệc 就tựu 世thế 人nhân 識thức 見kiến 荅# 第đệ 二nhị 問vấn 阿A 難Nan 若nhược 無vô 明minh 時thời 。 名danh 不bất 見kiến 者giả 。 牒điệp 第đệ 二nhị 荅# 不bất 見kiến 下hạ 究cứu 破phá 應ưng 不bất 見kiến 暗ám 。 此thử 一nhất 句cú 直trực 破phá 謂vị 無vô 明minh 時thời 名danh 不bất 見kiến 者giả 。 應ưng 不bất 見kiến 暗ám 。 相tương/tướng 可khả 說thuyết 不bất 見kiến 既ký 見kiến 暗ám 相tướng 則tắc 不bất 可khả 說thuyết 。 不bất 見kiến 若nhược 必tất 見kiến 暗ám 。 此thử 但đãn 無vô 明minh 。 云vân 何hà 無vô 見kiến 。 此thử 三tam 句cú 釋thích 明minh 上thượng 義nghĩa 謂vị 若nhược 不bất 見kiến 暗ám 可khả 說thuyết 無vô 見kiến 若nhược 必tất 見kiến 暗ám 。 者giả 只chỉ 可khả 說thuyết 無vô 明minh 不bất 可khả 說thuyết 無vô 見kiến 阿A 難Nan 若nhược 在tại 暗ám 時thời 。 不bất 見kiến 明minh 故cố 。 名danh 為vi 不bất 見kiến 。 此thử 番phiên 上thượng 此thử 但đãn 無vô 明minh 。 云vân 何hà 無vô 見kiến 。 二nhị 句cú 下hạ 以dĩ 明minh 時thời 無vô 暗ám 。 例lệ 成thành 今kim 在tại 明minh 時thời 。 不bất 見kiến 暗ám 相tướng 。 還hoàn 名danh 不bất 見kiến 。 此thử 以dĩ 明minh 時thời 不bất 見kiến 暗ám 例lệ 上thượng 暗ám 時thời 不bất 見kiến 明minh 同đồng 名danh 不bất 見kiến 此thử 正chánh 例lệ 下hạ 結kết 成thành 如như 是thị 二nhị 相tướng 。 俱câu 名danh 不bất 見kiến 。 此thử 二nhị 句cú 結kết 明minh 返phản 例lệ 之chi 義nghĩa 如như 是thị 明minh 暗ám 二nhị 相tương/tướng 比tỉ 例lệ 暗ám 時thời 不bất 見kiến 明minh 明minh 時thời 不bất 見kiến 暗ám 俱câu 名danh 不bất 見kiến 。 豈khởi 不bất 破phá 壞hoại 法pháp 相tương/tướng 耶da 如như 明minh 時thời 無vô 暗ám 。 不bất 可khả 為vi 無vô 見kiến 暗ám 時thời 無vô 明minh 。 亦diệc 不bất 可khả 為vi 無vô 見kiến 此thử 一nhất 節tiết 返phản 成thành 上thượng 此thử 但đãn 無vô 明minh 。 云vân 何hà 無vô 見kiến 。 正chánh 義nghĩa 若nhược 復phục 二nhị 相tướng 。 自tự 相tương 陵lăng 奪đoạt 。 明minh 時thời 無vô 暗ám 。 暗ám 時thời 無vô 明minh 。 非phi 汝nhữ 見kiến 性tánh 。 於ư 中trung 暫tạm 無vô 。 明minh 時thời 見kiến 明minh 暗ám 時thời 見kiến 暗ám 如như 是thị 則tắc 知tri 。 二nhị 俱câu 名danh 見kiến 。 云vân 何hà 不bất 見kiến 。 此thử 因nhân 上thượng 明minh 暗ám 俱câu 名danh 不bất 見kiến 。 破phá 壞hoại 法pháp 相tương/tướng 如như 許hứa 見kiến 明minh 名danh 見kiến 見kiến 暗ám 亦diệc 名danh 見kiến 故cố 此thử 結kết 明minh 明minh 暗ám 二nhị 種chủng 見kiến 俱câu 名danh 見kiến 云vân 何hà 見kiến 暗ám 。 名danh 為vi 不bất 見kiến 。

此thử 究cứu 研nghiên 見kiến 緣duyên 虚# 妄vọng 見kiến 性tánh 獨độc 存tồn 也dã 阿A 難Nan 吾ngô 復phục 下hạ 就tựu 世thế 人nhân 所sở 明minh 之chi 見kiến 勘khám 問vấn 阿A 難Nan 何hà 以dĩ 名danh 見kiến 不bất 見kiến 義nghĩa 阿A 難Nan 言ngôn 下hạ 是thị 阿A 難Nan 亦diệc 就tựu 世thế 人nhân 所sở 明minh 見kiến 不bất 見kiến 義nghĩa 以dĩ 荅# 佛Phật 阿A 難Nan 若nhược 無vô 下hạ 直trực 破phá 若nhược 必tất 見kiến 暗ám 。 下hạ 是thị 曲khúc 破phá 若nhược 必tất 見kiến 暗ám 。 三tam 句cú 標tiêu 立lập 見kiến 暗ám 亦diệc 名danh 為vi 見kiến 阿A 難Nan 若nhược 在tại 暗ám 時thời 。 八bát 句cú 以dĩ 暗ám 例lệ 明minh 俱câu 名danh 不bất 見kiến 。 返phản 成thành 暗ám 必tất 名danh 見kiến 若nhược 復phục 二nhị 相tướng 。 七thất 句cú 以dĩ 明minh 例lệ 暗ám 二nhị 俱câu 名danh 見kiến 。 以dĩ 破phá 暗ám 名danh 不bất 見kiến 之chi 迷mê 結kết 成thành 二nhị 俱câu 名danh 見kiến 。 之chi 正chánh 義nghĩa 證chứng 明minh 見kiến 性tánh 離ly 緣duyên 獨độc 存tồn 以dĩ 銷tiêu 阿A 難Nan 之chi 疑nghi 執chấp 上thượng 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 結kết 示thị 堅kiên 固cố 分phần/phân 四tứ 初sơ 遣khiển 緣duyên 顯hiển 見kiến 二nhị 遣khiển 見kiến 顯hiển 真chân 三tam 斥xích 妄vọng 責trách 迷mê 四tứ 結kết 勸khuyến 精tinh 脩tu 。

○# 初sơ 遣khiển 緣duyên 顯hiển 見kiến 。

是thị 故cố 阿A 難Nan 。 汝nhữ 今kim 當đương 知tri 。 見kiến 明minh 之chi 時thời 。 見kiến 非phi 是thị 明minh 。 遣khiển 明minh 見kiến 暗ám 之chi 時thời 。 見kiến 非phi 是thị 暗ám 。 遣khiển 暗ám 見kiến 空không 之chi 時thời 。 見kiến 非phi 是thị 空không 。 遣khiển 空không 見kiến 塞tắc 之chi 時thời 。 見kiến 非phi 是thị 塞tắc 遣khiển 塞tắc )# 。

此thử 遣khiển 去khứ 四tứ 緣duyên 結kết 顯hiển 見kiến 性tánh 堅kiên 固cố 不bất 隨tùy 諸chư 緣duyên 遷thiên 滅diệt 也dã 此thử 就tựu 諸chư 緣duyên 麤thô 相tương 生sanh 滅diệt 顯hiển 見kiến 性tánh 細tế 相tương 生sanh 滅diệt 為vi 堅kiên 固cố 非phi 畢tất 竟cánh 堅kiên 固cố 此thử 見kiến 性tánh 乃nãi 八bát 識thức 一nhất 分phần/phân 生sanh 滅diệt 屬thuộc 無vô 明minh 名danh 為vi 識thức 精tinh 與dữ 不bất 生sanh 滅diệt 。 和hòa 合hợp 切thiết 近cận 於ư 真chân 相tương 續tục 似tự 常thường 故cố 一nhất 往vãng 借tá 此thử 顯hiển 真chân 因nhân 屬thuộc 生sanh 滅diệt 故cố 後hậu 亦diệc 遣khiển 之chi 又hựu 見kiến 性tánh 者giả 見kiến 屬thuộc 生sanh 滅diệt 性tánh 屬thuộc 不bất 生sanh 滅diệt 以dĩ 見kiến 無vô 自tự 體thể 全toàn 依y 於ư 真chân 故cố 依y 見kiến 性tánh 示thị 真chân 後hậu 遣khiển 之chi 但đãn 遣khiển 見kiến 不bất 遣khiển 性tánh 若nhược 見kiến 有hữu 實thật 性tánh 可khả 遣khiển 即tức 真chân 外ngoại 別biệt 有hữu 妄vọng 體thể 妄vọng 既ký 有hữu 體thể 又hựu 何hà 名danh 妄vọng 是thị 則tắc 真chân 妄vọng 之chi 分phần 總tổng 是thị 見kiến 不bất 見kiến 耳nhĩ 而nhi 性tánh 體thể 豈khởi 隨tùy 真chân 妄vọng 二nhị 之chi 耶da 。

○# 二nhị 遣khiển 見kiến 顯hiển 真chân 。

四tứ 義nghĩa 成thành 就tựu 。 躡niếp 上thượng 遣khiển 緣duyên 四tứ 義nghĩa 既ký 明minh 今kim 遣khiển 見kiến 例lệ 可khả 知tri 汝nhữ 復phục 應ưng 知tri 。 見kiến 見kiến 之chi 時thời 。 例lệ 見kiến 明minh 等đẳng 之chi 時thời 見kiến 非phi 是thị 見kiến 。 例lệ 見kiến 非phi 是thị 明minh 。 等đẳng 見kiến 猶do 離ly 見kiến 。 見kiến 不bất 能năng 及cập 。 此thử 結kết 上thượng 起khởi 下hạ 以dĩ 深thâm 斥xích 淺thiển 盡tận 力lực 顯hiển 示thị 精tinh 真chân 妙diệu 性tánh 深thâm 固cố 幽u 遠viễn 。 一nhất 切thiết 俱câu 不bất 能năng 到đáo 。 云vân 何hà 復phục 說thuyết 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 及cập 和hòa 合hợp 相tướng 。 此thử 承thừa 上thượng 不bất 被bị 諸chư 緣duyên 遷thiên 滅diệt 之chi 見kiến 性tánh 尚thượng 不bất 能năng 到đáo 。 真chân 見kiến 田điền 地địa 况# 以dĩ 戱# 論luận 名danh 相tướng 而nhi 可khả 分phân 別biệt 哉tai 故cố 曰viết 云vân 何hà 正chánh 斥xích 阿A 難Nan 謬mậu 見kiến 也dã )# 。

此thử 遣khiển 去khứ 和hòa 合hợp 妄vọng 見kiến 顯hiển 示thị 精tinh 真chân 妙diệu 性tánh 究cứu 竟cánh 堅kiên 固cố 不bất 墮đọa 見kiến 聞văn 諸chư 數số 也dã 四tứ 義nghĩa 下hạ 正chánh 以dĩ 遣khiển 見kiến 例lệ 上thượng 遣khiển 緣duyên 顯hiển 示thị 妙diệu 淨tịnh 明minh 心tâm 。 深thâm 極cực 見kiến 猶do 下hạ 以dĩ 深thâm 况# 淺thiển 斥xích 阿A 難Nan 不bất 慮lự 以dĩ 戱# 論luận 等đẳng 法pháp 分phân 別biệt 妙diệu 性tánh 秪# 益ích 自tự 勞lao 終chung 不bất 能năng 至chí 。 見kiến 見kiến 之chi 時thời 。 二nhị 句cú 上thượng 二nhị 見kiến 字tự 是thị 真chân 見kiến 下hạ 二nhị 見kiến 字tự 是thị 妄vọng 見kiến 見kiến 猶do 離ly 見kiến 。 二nhị 句cú 上thượng 一nhất 見kiến 字tự 是thị 真chân 見kiến 下hạ 二nhị 見kiến 字tự 是thị 妄vọng 見kiến 自tự 證chứng 見kiến 是thị 心tâm 以dĩ 來lai 屢lũ 托thác 見kiến 性tánh 顯hiển 真chân 至chí 此thử 見kiến 性tánh 亦diệc 遣khiển 獨độc 示thị 真chân 常thường 可khả 謂vị 皮bì 膚phu 脫thoát 落lạc 盡tận 獨độc 露lộ 一nhất 真chân 實thật 又hựu 真chân 見kiến 者giả 乃nãi 觀quán 照chiếu 般Bát 若Nhã 能năng 通thông 逹# 清thanh 淨tịnh 實thật 相tướng 。 之chi 真chân 智trí 理lý 智trí 一nhất 如như 即tức 精tinh 真chân 妙diệu 性tánh 妄vọng 見kiến 乃nãi 虚# 妄vọng 顛điên 倒đảo 能năng 顯hiển 現hiện 差sai 別biệt 名danh 相tướng 之chi 眚sảnh 病bệnh 。

○# 三tam 責trách 迷mê 策sách 行hành 。

汝nhữ 等đẳng 聲Thanh 聞Văn 。 狹hiệp 劣liệt 無vô 識thức 。 不bất 能năng 通thông 逹# 清thanh 淨tịnh 實thật 相tướng 。 責trách 迷mê 吾ngô 今kim 誨hối 汝nhữ 。 近cận 指chỉ 破phá 所sở 執chấp 見kiến 緣duyên 所sở 顯hiển 真chân 見kiến 遠viễn 指chỉ 經kinh 初sơ 以dĩ 來lai 至chí 此thử 通thông 一nhất 大đại 科khoa 名danh 究cứu 竟cánh 徧biến 計kế 性tánh 顯hiển 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 以dĩ 明minh 空không 觀quán 妙diệu 誨hối 當đương 善thiện 思tư 惟duy 。 策sách 慧tuệ 行hành 無vô 得đắc 疲bì 怠đãi 。 妙diệu 菩Bồ 提Đề 路lộ 。 策sách 進tiến 行hành )# 。

此thử 責trách 阿A 難Nan 并tinh 諸chư 聲Thanh 聞Văn 。 智trí 力lực 微vi 弱nhược 狹hiệp 劣liệt 無vô 識thức 。 不bất 能năng 悟ngộ 入nhập 。 實thật 相tướng 真chân 理lý 策sách 發phát 悟ngộ 脩tu 二nhị 行hành 清thanh 淨tịnh 堅kiên 固cố 不bất 為vi 邪tà 見kiến 懈giải 怠đãi 所sở 惑hoặc 所sở 廢phế 也dã 正chánh 脉mạch 謂vị 局cục 溺nịch 舊cựu 聞văn 曰viết 狹hiệp 得đắc 少thiểu 為vi 足túc 。 曰viết 劣liệt 乏phạp 甄chân 別biệt 智trí 曰viết 無vô 識thức 遠viễn 離ly 名danh 相tướng 曰viết 清thanh 淨tịnh 空không 有hữu 不bất 二nhị 曰viết 實thật 相tướng 依y 果quả 名danh 因nhân 曰viết 妙diệu 菩Bồ 提Đề 路lộ 。 即tức 奢Xa 摩Ma 他Tha 為vì 趨xu 菩Bồ 提Đề 。 之chi 妙diệu 路lộ 前tiền 云vân 奢Xa 摩Ma 他Tha 路lộ 。 是thị 從tùng 自tự 體thể 立lập 名danh 自tự 阿A 難Nan 問vấn 見kiến 體thể 本bổn 來lai 周chu 徧biến 一nhất 界giới 今kim 在tại 室thất 中trung 。 唯duy 滿mãn 一nhất 室thất 。 為vi 復phục 此thử 見kiến 。 縮súc 大đại 為vi 小tiểu 。 為vi 當đương 墻tường 宇vũ 夾giáp 令linh 斷đoạn 絕tuyệt 。 以dĩ 來lai 通thông 破phá 徧biến 計kế 所sở 執chấp 差sai 別biệt 名danh 相tướng 並tịnh 前tiền 破phá 徧biến 計kế 自tự 性tánh 通thông 一nhất 大đại 科khoa 名danh 究cứu 竟cánh 徧biến 計kế 性tánh 顯hiển 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 以dĩ 明minh 空không 觀quán 空không 觀quán 者giả 能năng 空không 徧biến 計kế 自tự 性tánh 及cập 徧biến 計kế 所sở 執chấp 諸chư 法pháp 所sở 顯hiển 空không 理lý 即tức 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 此thử 經Kinh 依y 一nhất 心tâm 建kiến 立lập 三tam 觀quán 所sở 顯hiển 空không 理lý 亦diệc 三tam 諦đế 融dung 通thông 曰viết 寂tịch 曰viết 常thường 曰viết 不bất 還hoàn 曰viết 不bất 雜tạp 皆giai 真Chân 諦Đế 曰viết 身thân 心tâm 圓viên 明minh 。 不bất 動động 道đạo 塲# 於ư 一nhất 毛mao 端đoan 。 含hàm 受thọ 十thập 方phương 曰viết 離ly 一nhất 切thiết 相tướng 。 即tức 一nhất 切thiết 法pháp 。 即tức 中trung 道đạo 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 曰viết 此thử 見kiến 及cập 緣duyên 。 元nguyên 是thị 菩Bồ 提Đề 。 即tức 俗tục 諦đế 末mạt 後hậu 遣khiển 見kiến 緣duyên 見kiến 性tánh 亦diệc 遣khiển 可khả 謂vị 深thâm 之chi 又hựu 深thâm 以dĩ 甚thậm 深thâm 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 為vi 結kết 歸quy 上thượng 究cứu 竟cánh 徧biến 計kế 性tánh 顯hiển 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 以dĩ 明minh 空không 觀quán 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 究cứu 竟cánh 依y 他tha 性tánh 顯hiển 不bất 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 以dĩ 明minh 假giả 觀quán 分phần/phân 二nhị 初sơ 當đương 機cơ 啟khải 請thỉnh 二nhị 世Thế 尊Tôn 開khai 示thị 。

○# 初sơ 當đương 機cơ 啟khải 請thỉnh 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 如như 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 為vi 我ngã 等đẳng 軰# 宣tuyên 說thuyết 因nhân 緣duyên 。 及cập 與dữ 自tự 然nhiên 。 敘tự 已dĩ 聞văn 已dĩ 悟ngộ 諸chư 和hòa 合hợp 相tướng 。 及cập 不bất 和hòa 合hợp 。 心tâm 猶do 未vị 開khai 。 敘tự 未vị 聞văn 未vị 悟ngộ 而nhi 今kim 更cánh 聞văn 。 見kiến 見kiến 非phi 見kiến 。 即tức 見kiến 見kiến 之chi 時thời 。 見kiến 非phi 是thị 見kiến 。 畧lược 去khứ 四tứ 字tự 重trùng 增tăng 迷mê 悶muộn 。 敘tự 始thỉ 聞văn 未vị 悟ngộ 伏phục 願nguyện 弘hoằng 慈từ 。 施thí 大đại 慧tuệ 目mục 。 即tức 清thanh 淨tịnh 眼nhãn 開khai 示thị 我ngã 等đẳng 。 覺giác 心tâm 明minh 淨tịnh 。 即tức 妙diệu 淨tịnh 明minh 心tâm 。 作tác 是thị 語ngữ 已dĩ 。 悲bi 淚lệ 頂đảnh 禮lễ 。 承thừa 受thọ 聖thánh 旨chỉ 。

此thử 阿A 難Nan 因nhân 佛Phật 一nhất 往vãng 顯hiển 示thị 見kiến 性tánh 寂tịch 常thường 妙diệu 淨tịnh 離ly 物vật 全toàn 真chân 雖tuy 未vị 實thật 證chứng 依y 憑bằng 佛Phật 語ngữ 認nhận 為vi 本bổn 心tâm 今kim 聞văn 佛Phật 又hựu 復phục 遣khiển 除trừ 心tâm 實thật 失thất 措thố 了liễu 無vô 依y 倚ỷ 故cố 重trùng 增tăng 迷mê 悶muộn 。 哀ai 請thỉnh 開khai 示thị 也dã 阿A 難Nan 下hạ 敘tự 已dĩ 悟ngộ 未vị 悟ngộ 啟khải 請thỉnh 之chi 由do 伏phục 願nguyện 下hạ 所sở 請thỉnh 之chi 事sự 。

○# 二nhị 世Thế 尊Tôn 開khai 示thị 分phần/phân 二nhị 初sơ 許hứa 示thị 二nhị 正chánh 示thị 。

○# 初sơ 許hứa 示thị 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 憐lân 愍mẫn 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 愍mẫn 其kỳ 重trùng 增tăng 迷mê 悶muộn 。 將tương 欲dục 敷phu 演diễn 。 已dĩ 說thuyết 奢Xa 摩Ma 他Tha 義nghĩa 竟cánh 當đương 說thuyết 三Tam 摩Ma 提Đề 義nghĩa 欲dục 說thuyết 未vị 說thuyết 故cố 曰viết 將tương 欲dục 大đại 陀đà 羅la 尼ni 。 此thử 云vân 總tổng 持trì 謂vị 總tổng 一nhất 切thiết 法pháp 持trì 無vô 量lượng 義nghĩa 諸chư 三tam 摩ma 提đề 。 妙diệu 脩tu 行hành 路lộ (# 此thử 三tam 觀quán 總tổng 一nhất 假giả 觀quán 義nghĩa 上thượng 一nhất 句cú 稱xưng 此thử 三Tam 摩Ma 提Đề 總tổng 持trì 如Như 來Lai 藏tạng 。 相tương/tướng 用dụng 無Vô 量Lượng 淨Tịnh 妙diệu 功công 德đức 下hạ 一nhất 句cú 稱xưng 此thử 三Tam 摩Ma 提Đề 為vi 脩tu 行hành 妙diệu 路lộ 依y 此thử 三Tam 摩Ma 提Đề 路lộ 行hành 能năng 至chí 菩Bồ 提Đề 。 故cố 告cáo 阿A 難Nan 言ngôn 。 汝nhữ 雖tuy 強cường 記ký 。 但đãn 益ích 多đa 聞văn 。 此thử 縱túng/tung 下hạ 奪đoạt 於ư 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 微vi 密mật 觀quán 照chiếu 。 此thử 二nhị 句cú 總tổng 一nhất 空không 觀quán 按án 前tiền 空không 觀quán 末mạt 後hậu 遣khiển 見kiến 顯hiển 真chân 阿A 難Nan 未vị 悟ngộ 見kiến 見kiến 非phi 見kiến 。 之chi 旨chỉ 心tâm 增tăng 迷mê 悶muộn 故cố 此thử 牒điệp 之chi 復phục 為vi 發phát 明minh 上thượng 三Tam 摩Ma 提Đề 屬thuộc 假giả 觀quán 起khởi 行hành 故cố 云vân 妙diệu 脩tu 行hành 路lộ 此thử 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 屬thuộc 空không 觀quán 故cố 稱xưng 微vi 密mật 觀quán 照chiếu 。 心tâm 猶do 未vị 了liễu 。 此thử 一nhất 句cú 奪đoạt 其kỳ 未vị 明minh 即tức 重trùng 增tăng 迷mê 悶muộn 。 汝nhữ 今kim 諦đế 聼# 吾ngô 當đương 為vì 汝nhữ 。 分phân 別biệt 開khai 示thị 。 許hứa 示thị 亦diệc 令linh 將tương 來lai 。 諸chư 有hữu 漏lậu 者giả 。 獲hoạch 菩Bồ 提Đề 果Quả 。 許hứa 示thị 之chi 意ý )# 。

此thử 世Thế 尊Tôn 將tương 欲dục 發phát 明minh 三Tam 摩Ma 提Đề 義nghĩa 因nhân 阿A 難Nan 於ư 奢xa 摩ma 它# 中trung 微vi 密mật 之chi 義nghĩa 未vị 徹triệt 許hứa 為vi 開khai 示thị 也dã 爾nhĩ 時thời 下hạ 經kinh 家gia 敘tự 佛Phật 意ý 將tương 說thuyết 三Tam 摩Ma 提Đề 妙diệu 觀quán 告cáo 阿A 難Nan 下hạ 縱túng/tung 奪đoạt 阿A 難Nan 於ư 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 深thâm 義nghĩa 未vị 悟ngộ 汝nhữ 今kim 下hạ 許hứa 為vi 開khai 示thị 。

○# 二nhị 正chánh 示thị 分phần/phân 二nhị 初sơ 破phá 因nhân 緣duyên 性tánh 以dĩ 釋thích 空không 觀quán 之chi 疑nghi 二nhị 會hội 真Chân 如Như 性tánh 以dĩ 明minh 假giả 觀quán 之chi 體thể 。

○# 初sơ 破phá 因nhân 緣duyên 性tánh 以dĩ 釋thích 空không 觀quán 之chi 疑nghi 分phần/phân 二nhị 初sơ 發phát 明minh 妄vọng 見kiến 以dĩ 示thị 因nhân 緣duyên 本bổn 二nhị 發phát 明minh 和hòa 合hợp 以dĩ 破phá 因nhân 緣duyên 性tánh 。

○# 初sơ 發phát 明minh 妄vọng 見kiến 以dĩ 示thị 因nhân 緣duyên 本bổn 分phần/phân 二nhị 初sơ 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 二nhị 結kết 示thị 堅kiên 固cố 。

○# 初sơ 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 分phần/phân 三tam 初sơ 總tổng 示thị 二nhị 見kiến 性tánh 二nhị 別biệt 列liệt 二nhị 見kiến 名danh 三tam 詳tường 釋thích 二nhị 見kiến 義nghĩa 。

○# 初sơ 總tổng 示thị 二nhị 見kiến 性tánh 。

阿A 難Nan 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 凢# 小tiểu )# 輪luân 廻hồi 世thế 間gian 分phần/phân 叚giả 變biến 易dị 二nhị 種chủng 輪luân 廻hồi 由do 二nhị 顛điên 倒đảo 。 分phân 別biệt 見kiến 妄vọng 。 示thị 二nhị 見kiến 性tánh 顛điên 倒đảo 虚# 妄vọng 明minh 上thượng 輪luân 廻hồi 實thật 因nhân 於ư 此thử 當đương 處xứ 發phát 生sanh 。 乃nãi 自tự 性tánh 虚# 妄vọng 非phi 別biệt 有hữu 處xứ 來lai 當đương 業nghiệp 輪luân 轉chuyển 。 乃nãi 自tự 業nghiệp 牽khiên 引dẫn 非phi 別biệt 人nhân 強cường/cưỡng 驅khu 此thử 二nhị 句cú 發phát 明minh 上thượng 一nhất 由do 字tự 又hựu ▆# ▆# 句cú 為vi 佛Phật 法Pháp 中trung 大đại 關quan 要yếu 唯duy 人nhân 自tự 悟ngộ 乃nãi 切thiết )# 。

此thử 因nhân 阿A 難Nan 聞văn 見kiến 非phi 是thị 見kiến 。 不bất 悟ngộ 見kiến 性tánh 是thị 妄vọng 故cố 佛Phật 總tổng 示thị 二nhị 見kiến 之chi 性tánh 顛điên 倒đảo 虚# 妄vọng 為vi 生sanh 死tử 根căn 本bổn 以dĩ 開khai 阿A 難Nan 之chi 迷mê 也dã 顛điên 倒đảo 分phân 別biệt 。 者giả 本bổn 無vô 分phân 別biệt 為vi 有hữu 本bổn 有hữu 分phân 別biệt 為vi 無vô 真chân 妄vọng 虚# 實thật 自tự 他tha 同đồng 別biệt 例lệ 此thử 以dĩ 分phân 別biệt 錯thác 亂loạn 故cố 稱xưng 顛điên 倒đảo 不bất 實thật 。 故cố 稱xưng 妄vọng 見kiến 正chánh 脉mạch 曰viết 當đương 處xứ 者giả 顯hiển 不bất 動động 意ý 如như 夢mộng 所sở 見kiến 。 無vô 量lượng 多đa 境cảnh 無vô 量lượng 奔bôn 馳trì 不bất 離ly 床sàng 枕chẩm 寸thốn 步bộ 無vô 移di 也dã 當đương 業nghiệp 者giả 顯hiển 無vô 物vật 意ý 言ngôn 惟duy 是thị 自tự 業nghiệp 幻huyễn 成thành 妄vọng 取thủ 妄vọng 受thọ 更cánh 別biệt 無vô 物vật 也dã 是thị 則tắc 見kiến 妄vọng 能năng 招chiêu 如như 是thị 大đại 患hoạn 故cố 不bất 可khả 不bất 了liễu 悟ngộ 而nhi 遠viễn 離ly 也dã 。

○# 二nhị 別biệt 列liệt 二nhị 見kiến 名danh 。

云vân 何hà 二nhị 見kiến 。 徵trưng )# 一nhất 者giả 眾chúng 生sanh 別biệt 業nghiệp 妄vọng 見kiến 。 別biệt 於ư 他tha 人nhân 自tự 業nghiệp 所sở 感cảm 。 善thiện 惡ác 境cảnh 界giới 。 自tự 見kiến 自tự 受thọ 他tha 人nhân 不bất 見kiến 故cố 知tri 是thị 妄vọng )# 二nhị 者giả 眾chúng 生sanh 同đồng 分phần 妄vọng 見kiến 。 同đồng 一nhất 室thất 同đồng 一nhất 鄉hương 同đồng 一nhất 邦bang 同đồng 一nhất 國quốc 同đồng 一nhất 洲châu 諸chư 人nhân 同đồng 業nghiệp 所sở 感cảm 善thiện 惡ác 境cảnh 界giới 。 唯duy 同đồng 業nghiệp 之chi 人nhân 能năng 見kiến 他tha 室thất 他tha 鄉hương 他tha 邦bang 他tha 國quốc 他tha 洲châu 不bất 同đồng 業nghiệp 者giả 不bất 能năng 見kiến 故cố 知tri 妄vọng )# 。

此thử 列liệt 上thượng 二nhị 妄vọng 見kiến 之chi 名danh 也dã 妄vọng 見kiến 是thị 一nhất 體thể 但đãn 約ước 共cộng 不bất 共cộng 分phần/phân 其kỳ 名danh 有hữu 同đồng 業nghiệp 共cộng 見kiến 共cộng 受thọ 稱xưng 同đồng 分phần/phân 不bất 同đồng 他tha 業nghiệp 不bất 同đồng 見kiến 不bất 同đồng 受thọ 名danh 別biệt 業nghiệp 又hựu 則tắc 非phi 別biệt 業nghiệp 不bất 能năng 知tri 其kỳ 。 妄vọng 非phi 同đồng 分phần/phân 難nan 以dĩ 曉hiểu 其kỳ 眾chúng 故cố 兼kiêm 舉cử 二nhị 名danh 以dĩ 一nhất 人nhân 例lệ 一nhất 室thất 乃nãi 至chí 一nhất 洲châu 皆giai 妄vọng 以dĩ 一nhất 室thất 一nhất 洲châu 同đồng 分phân 之chi 妄vọng 例lệ 盡tận 十thập 方phương 諸chư 有hữu 漏lậu 國quốc 。 同đồng 一nhất 妄vọng 見kiến 。

○# 三tam 詳tường 釋thích 二nhị 見kiến 義nghĩa 分phần/phân 二nhị 初sơ 喻dụ 明minh 二nhị 法pháp 合hợp 。

○# 初sơ 喻dụ 明minh 分phần/phân 二nhị 初sơ 喻dụ 明minh 別biệt 業nghiệp 二nhị 喻dụ 明minh 同đồng 分phần/phân 。

○# 初sơ 喻dụ 明minh 別biệt 業nghiệp 分phần/phân 二nhị 初sơ 徵trưng 二nhị 釋thích 。

○# 初sơ 徵trưng 。

云vân 何hà 名danh 為vi 。 別biệt 業nghiệp 妄vọng 見kiến 。

○# 二nhị 釋thích 分phần/phân 三tam 初sơ 舉cử 示thị 喻dụ 體thể 二nhị 究cứu 竟cánh 無vô 實thật 三tam 結kết 明minh 虚# 妄vọng 。

○# 初sơ 舉cử 示thị 喻dụ 體thể 。

阿A 難Nan 如như 世thế 間gian 人nhân 。 目mục 有hữu 赤xích 眚sảnh 。 喻dụ 妄vọng 見kiến 夜dạ 見kiến 燈đăng 光quang 。 喻dụ 真Chân 如Như 境cảnh )# 別biệt 見kiến 圓viên 影ảnh 五ngũ 色sắc 重trùng 疊điệp 。 喻dụ 妄vọng 境cảnh )# 。

此thử 舉cử 眚sảnh 人nhân 所sở 見kiến 圓viên 影ảnh 非phi 有hữu 以dĩ 為vi 妄vọng 見kiến 之chi 喻dụ 也dã 此thử 舉cử 示thị 其kỳ 畧lược 下hạ 詳tường 示thị 其kỳ 妄vọng 。

○# 二nhị 究cứu 竟cánh 無vô 實thật 分phần/phân 二nhị 初sơ 即tức 燈đăng 見kiến 究cứu 竟cánh 二nhị 離ly 燈đăng 見kiến 究cứu 竟cánh 。

○# 初sơ 即tức 燈đăng 見kiến 究cứu 竟cánh 。

於ư 意ý 云vân 何hà 。 勘khám 問vấn 阿A 難Nan 意ý 可khả 知tri 圓viên 影ảnh 虚# 實thật 否phủ/bĩ 此thử 夜dạ 燈đăng 明minh 。 所sở 現hiện 圓viên 影ảnh 。 牒điệp 前tiền 所sở 示thị 為vi 是thị 燈đăng 色sắc 。 為vi 當đương 見kiến 色sắc 。 徵trưng 問vấn 圓viên 影ảnh 在tại 燈đăng 在tại 見kiến 阿A 難Nan 此thử 若nhược 燈đăng 色sắc 。 牒điệp 上thượng 為vi 是thị 燈đăng 色sắc 。 則tắc 非phi 眚sảnh 人nhân 。 何hà 不bất 同đồng 見kiến 。 究cứu 而nhi 此thử 圓viên 影ảnh 。 唯duy 眚sảnh 之chi 觀quan 。 破phá 圓viên 影ảnh 實thật 非phi 燈đăng 色sắc 若nhược 是thị 見kiến 色sắc 。 牒điệp 上thượng 為vi 當đương 見kiến 色sắc 。 見kiến 已dĩ 成thành 色sắc 。 究cứu 則tắc 彼bỉ 眚sảnh 人nhân 。 見kiến 圓viên 影ảnh 者giả 。 名danh 為vi 何hà 等đẳng 。 破phá 圓viên 影ảnh 實thật 非phi 見kiến 色sắc )# 。

此thử 即tức 燈đăng 即tức 見kiến 究cứu 圓viên 影ảnh 不bất 有hữu 則tắc 知tri 圓viên 影ảnh 本bổn 無vô 眚sảnh 者giả 妄vọng 見kiến 也dã 。

○# 二nhị 離ly 燈đăng 見kiến 究cứu 竟cánh 。

復phục 次thứ 阿A 難Nan 。 若nhược 此thử 圓viên 影ảnh 。 離ly 燈đăng 別biệt 有hữu 。 標tiêu 則tắc 合hợp 傍bàng 觀quan 。 屏bính 帳trướng 几kỉ 筵diên 有hữu 圓viên 影ảnh 出xuất 。 究cứu 破phá 圓viên 影ảnh 離ly 燈đăng 無vô 有hữu 離ly 見kiến 別biệt 有hữu 。 標tiêu 應ưng 非phi 眼nhãn 矚chú 。 究cứu 云vân 何hà 眚sảnh 人nhân 。 目mục 見kiến 圓viên 影ảnh 。 破phá 圓viên 影ảnh 離ly 見kiến 無vô 有hữu )# 。

此thử 離ly 燈đăng 離ly 見kiến 究cứu 圓viên 影ảnh 不bất 有hữu 則tắc 知tri 圓viên 影ảnh 本bổn 無vô 不bất 可khả 以dĩ 離ly 即tức 是thị 非phi 求cầu 也dã 所sở 見kiến 圓viên 影ảnh 既ký 無vô 能năng 見kiến 者giả 。 唯duy 眚sảnh 妄vọng 明minh 矣hĩ 。

○# 三tam 結kết 明minh 虚# 妄vọng 。

是thị 故cố 當đương 知tri 。 色sắc 實thật 在tại 燈đăng 。 喻dụ 萬vạn 法pháp 不bất 離ly 自tự 心tâm 見kiến 病bệnh 為vi 影ảnh 。 喻dụ 妄vọng 見kiến 將tương 真Chân 如Như 為vi 名danh 相tướng 之chi 境cảnh 影ảnh 見kiến 俱câu 眚sảnh 。 喻dụ 相tương 見kiến 二nhị 分phần 俱câu 妄vọng 見kiến 眚sảnh 非phi 病bệnh 。 見kiến 圓viên 影ảnh 是thị 眚sảnh 燈đăng 見kiến 非phi 病bệnh 喻dụ 悟ngộ 萬vạn 法pháp 是thị 妄vọng 見kiến 理lý 智trí 非phi 病bệnh 終chung 不bất 應ưng 言ngôn 。 是thị 燈đăng 是thị 見kiến 。 非phi 即tức 燈đăng 見kiến 病bệnh 於ư 是thị 中trung 有hữu 。 非phi 燈đăng 非phi 見kiến 。 非phi 離ly 燈đăng 見kiến 病bệnh 此thử 四tứ 句cú 釋thích 明minh 上thượng 見kiến 眚sảnh 非phi 病bệnh 。 一nhất 句cú 以dĩ 不bất 悟ngộ 是thị 眚sảnh 妄vọng 於ư 燈đăng 見kiến 上thượng 分phân 別biệt 皆giai 病bệnh 故cố 如như 第đệ 二nhị 月nguyệt 。 復phục 以dĩ 喻dụ 釋thích 喻dụ 二nhị 月nguyệt 喻dụ 圓viên 影ảnh )# 非phi 體thể (# 非phi 天thiên 月nguyệt )# 非phi 影ảnh (# 非phi 水thủy 月nguyệt 何hà 以dĩ 故cố 。 徵trưng 非phi 體thể 影ảnh 之chi 故cố 第đệ 二nhị 之chi 觀quan 。 揑niết 所sở 成thành 故cố (# 因nhân 在tại 揑niết 目mục 故cố 非phi 體thể 影ảnh 此thử 喻dụ 眚sảnh 病bệnh 諸chư 有hữu 智trí 者giả 。 不bất 應ưng 說thuyết 言ngôn 。 此thử 揑niết 根căn 元nguyên (# 揑niết 目mục 是thị 二nhị 月nguyệt 根căn 元nguyên 言ngôn 根căn 元nguyên 知tri 其kỳ 妄vọng 也dã 是thị 形hình 非phi 形hình 。 形hình 月nguyệt 體thể 也dã 是thị 字tự 貫quán 下hạ 言ngôn 是thị 月nguyệt 是thị 非phi 月nguyệt 即tức 雙song 即tức 義nghĩa 謂vị 此thử 二nhị 月nguyệt 虚# 妄vọng 不bất 可khả 以dĩ 是thị 非phi 言ngôn 離ly 見kiến 非phi 見kiến 。 離ly 字tự 貫quán 下hạ 謂vị 離ly 見kiến 離ly 非phi 見kiến 即tức 雙song 離ly 義nghĩa 謂vị 此thử 二nhị 月nguyệt 虚# 妄vọng 不bất 可khả 以dĩ 非phi 是thị 非phi 求cầu 也dã 前tiền 句cú 依y 形hình 言ngôn 是thị 亦diệc 該cai 見kiến 此thử 句cú 依y 見kiến 言ngôn 離ly 亦diệc 該cai 形hình 文văn 字tự 互hỗ 見kiến 此thử 亦diệc 如như 是thị 。 以dĩ 喻dụ 合hợp 喻dụ 目mục 眚sảnh 所sở 成thành 。 合hợp 揑niết 目mục 所sở 成thành 今kim 欲dục 名danh 誰thùy 。 言ngôn 圓viên 影ảnh 虚# 妄vọng 無vô 可khả 定định 指chỉ 是thị 燈đăng 是thị 見kiến 。 何hà 况# 分phân 別biệt 非phi 燈đăng 非phi 見kiến 。 合hợp 二nhị 月nguyệt 虚# 妄vọng 不bất 可khả 以dĩ 即tức 離ly 是thị 非phi 擬nghĩ 議nghị 二nhị 月nguyệt 各các 言ngôn 形hình 見kiến 互hỗ 畧lược 即tức 離ly 圓viên 影ảnh 互hỗ 言ngôn 燈đăng 見kiến 各các 句cú 是thị 非phi 文văn 字tự 變biến 幻huyễn 之chi 妙diệu )# 。

此thử 結kết 明minh 圓viên 影ảnh 唯duy 眚sảnh 所sở 現hiện 全toàn 無vô 實thật 體thể 不bất 可khả 於ư 燈đăng 見kiến 妄vọng 分phân 是thị 非phi 也dã 是thị 故cố 下hạ 正chánh 明minh 影ảnh 見kiến 俱câu 眚sảnh 。 全toàn 妄vọng 見kiến 眚sảnh 下hạ 明minh 知tri 圓viên 影ảnh 是thị 眚sảnh 則tắc 無vô 分phân 別biệt 。 有hữu 無vô 等đẳng 病bệnh 如như 第đệ 二nhị 下hạ 復phục 以dĩ 二nhị 月nguyệt 喻dụ 明minh 圓viên 影ảnh 之chi 喻dụ 此thử 亦diệc 下hạ 承thừa 上thượng 二nhị 月nguyệt 喻dụ 合hợp 圓viên 影ảnh 喻dụ 益ích 明minh 圓viên 影ảnh 之chi 妄vọng 以dĩ 為vi 別biệt 業nghiệp 妄vọng 見kiến 。 之chi 妙diệu 喻dụ 二nhị 月nguyệt 喻dụ 初sơ 云vân 非phi 體thể 非phi 影ảnh 。 後hậu 云vân 是thị 形hình 非phi 形hình 。 離ly 見kiến 非phi 見kiến 。 是thị 別biệt 了liễu 影ảnh 以dĩ 見kiến 代đại 言ngôn 便tiện 合hợp 燈đăng 見kiến 文văn 義nghĩa 順thuận 明minh 故cố 耳nhĩ 正chánh 觀quán 曰viết 結kết 顯hiển 實thật 義nghĩa 也dã 前tiền 來lai 即tức 燈đăng 見kiến 求cầu 離ly 燈đăng 見kiến 求cầu 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。 元nguyên 是thị 何hà 物vật 。 故cố 此thử 結kết 云vân 色sắc 實thật 在tại 燈đăng 。 見kiến 病bệnh 為vi 影ảnh 。 耳nhĩ 謂vị 此thử 光quang 色sắc 其kỳ 實thật 在tại 燈đăng 本bổn 無vô 圓viên 影ảnh 由do 見kiến 病bệnh 故cố 妄vọng 見kiến 影ảnh 出xuất 是thị 則tắc 能năng 見kiến 所sở 見kiến 二nhị 俱câu 虚# 妄vọng 故cố 曰viết 影ảnh 見kiến 俱câu 眚sảnh 。 見kiến 眚sảnh 非phi 病bệnh 。 者giả 若nhược 了liễu 知tri 是thị 眚sảnh 病bệnh 所sở 為vi 則tắc 雖tuy 見kiến 圓viên 影ảnh 不bất 為vi 見kiến 病bệnh 逹# 本bổn 無vô 故cố 終chung 不bất 說thuyết 是thị 非phi 。 有hữu 無vô 等đẳng 上thượng 喻dụ 明minh 別biệt 業nghiệp 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 喻dụ 明minh 同đồng 分phần 分phần 二nhị 初sơ 徵trưng 二nhị 釋thích 。

○# 初sơ 徵trưng 。

云vân 何hà 名danh 為vi 。 同đồng 分phần 妄vọng 見kiến 。

○# 二nhị 釋thích 分phần/phân 二nhị 初sơ 舉cử 所sở 見kiến 境cảnh 二nhị 結kết 明minh 虚# 妄vọng 。

○# 初sơ 舉cử 所sở 見kiến 境cảnh 分phần/phân 二nhị 初sơ 廣quảng 陳trần 所sở 依y 洲châu 土thổ 二nhị 約ước 明minh 。 所sở 見kiến 境cảnh 界giới 。

○# 初sơ 廣quảng 陳trần 所sở 依y 洲châu 土thổ 。

阿A 難Nan 此thử 閻Diêm 浮Phù 提Đề 。 除trừ 大đại 海hải 水thủy 。 中trung 間gian 平bình 陸lục 。 有hữu 三tam 千thiên 洲châu 。 此thử 陳trần 須Tu 彌Di 山Sơn 南nam 。 面diện 洲châu 數số 正chánh 中trung 大đại 洲châu 。 東đông 西tây 括quát 量lượng 。 大đại 國quốc 凢# 有hữu 二nhị 千thiên 三tam 百bách 。 此thử 陳trần 三tam 千thiên 洲châu 內nội 正chánh 中trung 一nhất 大đại 洲châu 上thượng 大đại 國quốc 之chi 數số 畧lược 其kỳ 小tiểu 也dã 其kỳ 餘dư 小tiểu 洲châu 。 在tại 諸chư 海hải 中trung 。 其kỳ 間gian 或hoặc 有hữu 。 三tam 兩lưỡng 百bách 國quốc 。 或hoặc 一nhất 或hoặc 二nhị 。 至chí 於ư 三tam 十thập 。 四tứ 十thập 五ngũ 十thập 。 此thử 陳trần 三tam 千thiên 洲châu 內nội 除trừ 正chánh 中trung 大đại 洲châu 。 諸chư 餘dư 小tiểu 洲châu 。 隨tùy 洲châu 寬khoan 狹hiệp 國quốc 土độ 。 多đa 少thiểu 之chi 數số 。

此thử 廣quảng 陳trần 一nhất 化hóa 境cảnh 須Tu 彌Di 山Sơn 南nam 。 七thất 金kim 山sơn 外ngoại 大đại 醎hàm 水thủy 海hải 中trung 所sở 有hữu 之chi 洲châu 洲châu 中trung 所sở 有hữu 之chi 國quốc 為vi 所sở 見kiến 境cảnh 界giới 。 之chi 依y 處xứ 也dã 陳trần 此thử 諸chư 洲châu 國quốc 土độ 有hữu 二nhị 義nghĩa 一nhất 欲dục 明minh 一nhất 洲châu 一nhất 國quốc 之chi 境cảnh 先tiên 推thôi 一nhất 洲châu 一nhất 國quốc 之chi 源nguyên 流lưu 二nhị 欲dục 明minh 一nhất 洲châu 一nhất 國quốc 之chi 妄vọng 見kiến 廣quảng 陳trần 同đồng 洲châu 之chi 眾chúng 生sanh 所sở 見kiến 全toàn 妄vọng 。

○# 二nhị 約ước 明minh 。 所sở 見kiến 境cảnh 界giới 。

阿A 難Nan 若nhược 復phục 此thử 中trung 。 有hữu 一nhất 小tiểu 洲châu 。 三tam 千thiên 洲châu 中trung 。 約ước 一nhất 小tiểu 洲châu )# 秪# 有hữu 兩lưỡng 國quốc 唯duy 一nhất 國quốc 人nhân 。 同đồng 感cảm 惡ác 緣duyên 。 約ước 一nhất 國quốc 人nhân 同đồng 分phần 妄vọng 見kiến 。 則tắc 彼bỉ 小tiểu 洲châu 。 當đương 土thổ 眾chúng 生sanh 。 同đồng 分phần 妄vọng 見kiến 。 眾chúng 生sanh 牒điệp 上thượng 二nhị 句cú )# 覩đổ 諸chư 一nhất 切thiết 不bất 祥tường 。 境cảnh 界giới 同đồng 分phần 妄vọng 見kiến 。 同đồng 所sở 見kiến 境cảnh 或hoặc 見kiến 二nhị 日nhật 。 或hoặc 見kiến 兩lưỡng 月nguyệt 。 其kỳ 中trung 乃nãi 至chí 。 暈vựng 適thích 珮bội 玦quyết 。 彗tuệ 孛bột 飛phi 流lưu 。 負phụ 耳nhĩ 虹hồng 蜺nghê 。 種chủng 種chủng 惡ác 相tướng 。 發phát 明minh 上thượng 不bất 祥tường 境cảnh 界giới 。

此thử 約ước 諸chư 洲châu 中trung 一nhất 洲châu 諸chư 國quốc 中trung 一nhất 國quốc 所sở 有hữu 眾chúng 生sanh 。 同đồng 業nghiệp 所sở 感cảm 不bất 祥tường 之chi 境cảnh 以dĩ 明minh 同đồng 分phần 妄vọng 見kiến 。 也dã 溫ôn 陵lăng 曰viết 暈vựng 適thích 珮bội 玦quyết 。 日nhật 月nguyệt 之chi 災tai 象tượng 也dã 彗tuệ 孛bột 飛phi 流lưu 。 星tinh 辰thần 之chi 災tai 象tượng 也dã 負phụ 耳nhĩ 虹hồng 蜺nghê 。 隂# 陽dương 之chi 災tai 象tượng 也dã 惡ác 氣khí 環hoàn 日nhật 月nguyệt 曰viết 暈vựng 日nhật 月nguyệt 薄bạc 食thực 曰viết 適thích 妖yêu 氣khí 近cận 日nhật 如như 環hoàn 珮bội 之chi 狀trạng 曰viết 珮bội 玦quyết 星tinh 芒mang 偏thiên 指chỉ 曰viết 彗tuệ 如như 彗tuệ 帚trửu 也dã 光quang 芒mang 四tứ 出xuất 曰viết 孛bột 絕tuyệt 跡tích 而nhi 去khứ 曰viết 飛phi 光quang 迹tích 相tương 連liên 曰viết 流lưu 隂# 陽dương 之chi 氣khí 或hoặc 皆giai 如như 負phụ 夾giáp 日nhật 如như 耳nhĩ 或hoặc 明minh 而nhi 為vi 虹hồng 暗ám 而nhi 為vi 蜺nghê 唯duy 災tai 地địa 見kiến 之chi 故cố 曰viết 不bất 祥tường 上thượng 舉cử 所sở 見kiến 境cảnh 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 結kết 明minh 虚# 妄vọng 。

但đãn 此thử 國quốc 見kiến 。 彼bỉ 國quốc 眾chúng 生sanh 。 本bổn 所sở 不bất 見kiến 。 亦diệc 復phục 不bất 聞văn 。

此thử 結kết 示thị 一nhất 國quốc 所sở 見kiến 之chi 境cảnh 鄰lân 國quốc 不bất 見kiến 不bất 聞văn 。 以dĩ 明minh 其kỳ 妄vọng 也dã 但đãn 此thử 國quốc 見kiến 。 如như 別biệt 業nghiệp 中trung 唯duy 眚sảnh 之chi 觀quan 。 彼bỉ 國quốc 不bất 見kiến 不bất 聞văn 。 如như 別biệt 業nghiệp 中trung 則tắc 非phi 眚sảnh 人nhân 。 何hà 不bất 同đồng 見kiến 。 彼bỉ 究cứu 非phi 燈đăng 色sắc 此thử 明minh 非phi 天thiên 象tượng 實thật 有hữu 也dã 餘dư 凖# 別biệt 業nghiệp 易dị 知tri 故cố 畧lược 之chi 上thượng 喻dụ 明minh 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 法pháp 合hợp 分phần/phân 二nhị 初sơ 告cáo 示thị 合hợp 法pháp 二nhị 依y 法pháp 正chánh 合hợp 。

○# 初sơ 告cáo 示thị 合hợp 法pháp 。

阿A 難Nan 吾ngô 今kim 為vì 汝nhữ 。 以dĩ 此thử 二nhị 事sự 。 進tiến 退thoái 合hợp 明minh 。

此thử 欲dục 將tương 前tiền 喻dụ 合hợp 明minh 後hậu 法pháp 先tiên 告cáo 示thị 合hợp 明minh 之chi 方phương 法pháp 也dã 方phương 法pháp 即tức 進tiến 退thoái 進tiến 退thoái 合hợp 明minh 。 者giả 即tức 前tiền 後hậu 互hỗ 相tương 合hợp 明minh 諸chư 觧# 以dĩ 進tiến 別biệt 退thoái 同đồng 退thoái 別biệt 進tiến 同đồng 宛uyển 轉chuyển 雖tuy 巧xảo 亦diệc 不bất 出xuất 互hỗ 相tương 前tiền 後hậu 之chi 義nghĩa 二nhị 事sự 者giả 別biệt 業nghiệp 同đồng 分phần/phân 二nhị 喻dụ 事sự 此thử 中trung 先tiên 舉cử 別biệt 業nghiệp 為vi 前tiền 次thứ 舉cử 同đồng 分phân 為vi 後hậu 以dĩ 別biệt 例lệ 同đồng 是thị 以dĩ 前tiền 合hợp 明minh 於ư 後hậu 以dĩ 明minh 同đồng 分phần/phân 咸hàm 一nhất 虚# 妄vọng 以dĩ 同đồng 例lệ 別biệt 是thị 以dĩ 後hậu 合hợp 明minh 於ư 前tiền 以dĩ 廣quảng 別biệt 業nghiệp 徧biến 於ư 一nhất 切thiết 以dĩ 前tiền 後hậu 互hỗ 相tương 合hợp 明minh 同đồng 分phần/phân 所sở 見kiến 之chi 妄vọng 了liễu 然nhiên 以dĩ 例lệ 十thập 方phương 依y 正chánh 同đồng 一nhất 妄vọng 見kiến 。

○# 二nhị 依y 法pháp 正chánh 合hợp 分phần/phân 二nhị 初sơ 合hợp 別biệt 業nghiệp 二nhị 合hợp 同đồng 分phần/phân 。

○# 初sơ 合hợp 別biệt 業nghiệp 分phần/phân 二nhị 初sơ 牒điệp 喻dụ 二nhị 合hợp 法pháp 。

○# 初sơ 牒điệp 喻dụ 。

阿A 難Nan 如như 彼bỉ 別biệt 業nghiệp 妄vọng 見kiến 。 矚chú 燈đăng 光quang 中trung 。 所sở 現hiện 圓viên 影ảnh 。 雖tuy 似tự 前tiền 境cảnh (# 似tự 非phi 真chân 也dã 終chung 彼bỉ 見kiến 者giả 。 目mục 眚sảnh 所sở 成thành 。 終chung 非phi 別biệt 有hữu 實thật 是thị 眚sảnh 病bệnh 眚sảnh 即tức 見kiến 勞lao 。 非phi 色sắc 所sở 造tạo 。 釋thích 上thượng 眚sảnh 成thành 二nhị 字tự )# 然nhiên 則tắc 眚sảnh 者giả 終chung 無vô 見kiến 咎cữu 。 見kiến 眚sảnh 非phi 病bệnh 。 即tức 是thị 知tri 是thị 眚sảnh 則tắc 見kiến 非phi 眚sảnh 要yếu 此thử 二nhị 句cú 以dĩ 明minh 見kiến 見kiến 非phi 見kiến 。 以dĩ 銷tiêu 阿A 難Nan 之chi 疑nghi )# 。

此thử 牒điệp 圓viên 影ảnh 之chi 喻dụ 合hợp 明minh 別biệt 業nghiệp 妄vọng 見kiến 。 也dã 阿A 難Nan 下hạ 牒điệp 喻dụ 義nghĩa 雖tuy 似tự 前tiền 境cảnh 者giả 明minh 圓viên 影ảnh 似tự 在tại 目mục 前tiền 實thật 境cảnh 其kỳ 實thật 目mục 前tiền 本bổn 空không 若nhược 目mục 前tiền 實thật 有hữu 非phi 眚sảnh 者giả 亦diệc 應ưng 同đồng 見kiến 言ngôn 似tự 前tiền 非phi 真chân 在tại 也dã 終chung 彼bỉ 見kiến 者giả 。 二nhị 句cú 正chánh 明minh 上thượng 一nhất 似tự 字tự 謂vị 此thử 圓viên 影ảnh 在tại 能năng 見kiến 者giả 眼nhãn 中trung 眚sảnh 病bệnh 所sở 成thành 非phi 真chân 有hữu 實thật 物vật 在tại 前tiền 故cố 云vân 似tự 也dã 眚sảnh 即tức 見kiến 勞lao 。 二nhị 句cú 明minh 上thượng 目mục 眚sảnh 所sở 成thành 。 者giả 非phi 能năng 造tạo 所sở 造tạo 之chi 實thật 法pháp 上thượng 二nhị 句cú 但đãn 遮già 圓viên 影ảnh 非phi 真chân 在tại 前tiền 又hựu 恐khủng 謂vị 眚sảnh 病bệnh 實thật 成thành 圓viên 影ảnh 而nhi 圓viên 影ảnh 又hựu 成thành 實thật 物vật 故cố 下hạ 二nhị 句cú 謂vị 眚sảnh 但đãn 是thị 見kiến 之chi 勞lao 相tương/tướng 非phi 真chân 有hữu 實thật 色sắc 所sở 成thành 然nhiên 見kiến 眚sảnh 者giả 。 二nhị 句cú 結kết 明minh 若nhược 知tri 圓viên 影ảnh 是thị 眚sảnh 妄vọng 則tắc 見kiến 體thể 之chi 上thượng 本bổn 無vô 圓viên 影ảnh 見kiến 病bệnh 故cố 云vân 無vô 咎cữu 。

○# 二nhị 合hợp 法pháp 分phần/phân 三tam 初sơ 正chánh 合hợp 喻dụ 義nghĩa 以dĩ 明minh 妄vọng 見kiến 二nhị 合hợp 明minh 見kiến 見kiến 以dĩ 釋thích 問vấn 意ý 三tam 結kết 明minh 見kiến 佛Phật 勝thắng 相tương/tướng 全toàn 妄vọng 。

○# 初sơ 正chánh 合hợp 喻dụ 義nghĩa 以dĩ 明minh 妄vọng 見kiến 。

例lệ 汝nhữ 今kim 日nhật 。 以dĩ 目mục 觀quan 見kiến 。 山sơn 河hà 國quốc 土thổ 。 及cập 諸chư 眾chúng 生sanh 。 合hợp 矚chú 燈đăng 光quang 所sở 現hiện 圓viên 影ảnh 。 皆giai 是thị 無vô 始thỉ 。 見kiến 病bệnh 所sở 成thành 。 合hợp 中trung 彼bỉ 見kiến 者giả 目mục 眚sảnh 所sở 成thành 。 見kiến 與dữ 見kiến 緣duyên 。 似tự 現hiện 前tiền 境cảnh 。 合hợp 雖tuy 似tự 前tiền 境cảnh 元nguyên 我ngã 覺giác 明minh 。 見kiến 所sở 緣duyên 眚sảnh 。 合hợp 眚sảnh 即tức 見kiến 勞lao 。 非phi 色sắc 非phi 造tạo )# 覺giác (# 真chân 見kiến )# 見kiến (# 妄vọng 見kiến )# 即tức 眚sảnh 本bổn 覺giác 明minh 心tâm 。 覺giác 緣duyên 非phi 眚sảnh 。 合hợp 然nhiên 見kiến 眚sảnh 者giả 。 終chung 無vô 見kiến 咎cữu 。

此thử 將tương 前tiền 喻dụ 例lệ 法pháp 喻dụ 義nghĩa 法pháp 義nghĩa 正chánh 合hợp 以dĩ 明minh 見kiến 諸chư 情tình 與dữ 無vô 情tình 之chi 境cảnh 皆giai 妄vọng 見kiến 也dã 例lệ 汝nhữ 下hạ 總tổng 合hợp 見kiến 與dữ 下hạ 詳tường 合hợp 見kiến 病bệnh 者giả 謂vị 見kiến 性tánh 乃nãi 無vô 漏lậu 妙diệu 心tâm 。 中trung 之chi 眚sảnh 病bệnh 故cố 云vân 見kiến 病bệnh 即tức 無vô 始thỉ 根căn 本bổn 無vô 明minh 後hậu 云vân 皆giai 是thị 覺giác 明minh 。 無vô 漏lậu 妙diệu 心tâm 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 虚# 妄vọng 病bệnh 緣duyên 是thị 也dã 所sở 成thành 者giả 謂vị 由do 此thử 見kiến 病bệnh 乃nãi 妄vọng 見kiến 國quốc 土độ 眾chúng 生sanh 。 故cố 云vân 見kiến 病bệnh 所sở 成thành 。 以dĩ 顯hiển 無vô 漏lậu 妙diệu 心tâm 。 本bổn 無vô 所sở 有hữu 。 此thử 以dĩ 見kiến 病bệnh 遮già 國quốc 土độ 眾chúng 生sanh 。 非phi 實thật 有hữu 見kiến 與dữ 見kiến 緣duyên 。 二nhị 句cú 見kiến 即tức 見kiến 病bệnh 屬thuộc 能năng 見kiến 即tức 見kiến 分phần/phân 見kiến 緣duyên 即tức 國quốc 土độ 眾chúng 生sanh 。 屬thuộc 所sở 見kiến 即tức 相tương/tướng 分phần/phân 謂vị 相tương 見kiến 二nhị 分phần 同đồng 一nhất 自tự 證chứng 本bổn 一nhất 妄vọng 見kiến 非phi 有hữu 實thật 體thể 故cố 云vân 似tự 也dã 此thử 又hựu 遮già 上thượng 見kiến 病bệnh 所sở 成thành 。 一nhất 句cú 非phi 有hữu 實thật 法pháp 可khả 成thành 元nguyên 我ngã 覺giác 明minh 。 二nhị 句cú 明minh 上thượng 似tự 字tự 謂vị 此thử 見kiến 與dữ 見kiến 緣duyên 。 似tự 前tiền 非phi 前tiền 乃nãi 自tự 覺giác 明minh 真chân 心tâm 中trung 見kiến 病bệnh 眚sảnh 妄vọng 所sở 現hiện 耳nhĩ 此thử 二nhị 句cú 與dữ 上thượng 見kiến 病bệnh 意ý 同đồng 但đãn 見kiến 病bệnh 唯duy 法pháp 似tự 實thật 今kim 以dĩ 眚sảnh 字tự 合hợp 明minh 則tắc 知tri 其kỳ 妄vọng 覺giác 見kiến 即tức 眚sảnh 。 等đẳng 結kết 明minh 真chân 妄vọng 二nhị 見kiến 以dĩ 明minh 真chân 本bổn 非phi 妄vọng 矣hĩ 上thượng 覺giác 字tự 是thị 真chân 見kiến 下hạ 見kiến 字tự 是thị 妄vọng 見kiến 即tức 前tiền 見kiến 見kiến 非phi 見kiến 。 本bổn 覺giác 明minh 心tâm 。 覺giác 緣duyên 此thử 句cú 半bán 詳tường 明minh 上thượng 真chân 覺giác 非phi 眚sảnh 之chi 眚sảnh 即tức 上thượng 妄vọng 見kiến 即tức 真chân 見kiến 非phi 是thị 妄vọng 見kiến 覺giác 緣duyên 者giả 即tức 始thỉ 覺giác 真chân 智trí 能năng 緣duyên 真Chân 如Như 乃nãi 即tức 理lý 之chi 智trí 故cố 依y 本bổn 覺giác 彰chương 名danh 又hựu 本bổn 覺giác 有hữu 徧biến 照chiếu 法Pháp 界Giới 義nghĩa 亦diệc 稱xưng 覺giác 緣duyên 。

○# 二nhị 合hợp 明minh 見kiến 見kiến 以dĩ 釋thích 問vấn 意ý 。

覺giác (# 真chân 覺giác 所sở 覺giác 眚sảnh 。 妄vọng 覺giác )# 覺giác (# 真chân 覺giác )# 非phi 眚sảnh (# 妄vọng 覺giác )# 中trung (# 此thử 二nhị 句cú 牒điệp 上thượng 覺giác 見kiến 即tức 眚sảnh 。 四tứ 句cú 之chi 義nghĩa 。 下hạ 方phương 合hợp 明minh 見kiến 見kiến 非phi 見kiến 。 之chi 義nghĩa 此thử 實thật 見kiến 見kiến 。 此thử 字tự 指chỉ 上thượng 真chân 覺giác 妄vọng 覺giác 實thật 字tự 即tức 前tiền 真chân 見kiến 妄vọng 見kiến 義nghĩa 該cai 盡tận 合hợp 前tiền 四tứ 句cú 今kim 省tỉnh 文văn 故cố 云vân 見kiến 見kiến 云vân 何hà 復phục 名danh 。 覺giác 聞văn 知tri 見kiến 。 由do 上thượng 合hợp 明minh 真chân 見kiến 本bổn 非phi 妄vọng 見kiến 故cố 結kết 責trách 阿A 難Nan 迷mê 悶muộn 無vô 識thức 云vân 何hà 以dĩ 覺giác 聞văn 知tri 見kiến 。 之chi 妄vọng 而nhi 名danh 真chân 耶da 是thị 則tắc 真chân 見kiến 不bất 可khả 以dĩ 見kiến 名danh 也dã )# 。

此thử 以dĩ 真chân 覺giác 非phi 眚sảnh 合hợp 明minh 真chân 見kiến 非phi 妄vọng 見kiến 以dĩ 釋thích 阿A 難Nan 錯thác 認nhận 妄vọng 見kiến 為vi 真chân 見kiến 之chi 迷mê 悶muộn 也dã 覺giác 所sở 覺giác 眚sảnh 。 二nhị 句cú 牒điệp 上thượng 覺giác 見kiến 即tức 眚sảnh 。 覺giác 緣duyên 非phi 眚sảnh 。 此thử 實thật 見kiến 見kiến 。 一nhất 句cú 合hợp 前tiền 見kiến 見kiến 之chi 時thời 。 見kiến 非phi 是thị 見kiến 。 云vân 何hà 復phục 名danh 。 二nhị 句cú 結kết 責trách 阿A 難Nan 不bất 應ưng 。 迷mê 真chân 見kiến 為vi 妄vọng 見kiến 謂vị 若nhược 知tri 真chân 覺giác 覺giác 妄vọng 見kiến 是thị 眚sảnh 即tức 知tri 我ngã 前tiền 說thuyết 見kiến 見kiến 非phi 見kiến 。 云vân 何hà 復phục 名danh 。 真chân 見kiến 為vi 覺giác 聞văn 知tri 見kiến 哉tai 。

○# 三tam 結kết 明minh 見kiến 佛Phật 勝thắng 相tương/tướng 是thị 妄vọng 。

是thị 故cố 汝nhữ 今kim 。 見kiến 我ngã (# 即tức 前tiền 我ngã 見kiến 如Như 來Lai 三tam 十thập 二nhị 相tướng 。 又hựu 則tắc 縱túng 觀quan 如Như 來Lai 。 青thanh 蓮liên 華hoa 眼nhãn 。 及cập 汝nhữ (# 即tức 前tiền 故cố 我ngã 發phát 心tâm 。 願nguyện 捨xả 生sanh 死tử 。 又hựu 則tắc 我ngã 今kim 觀quan 此thử 。 浮phù 根căn 四tứ 塵trần 。 秪# 在tại 我ngã 靣# 并tinh 諸chư 世thế 間gian 。 十thập 類loại 眾chúng 生sanh 。 即tức 前tiền 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 十thập 種chủng 異dị 生sanh 。 皆giai 即tức 見kiến 眚sảnh 。 指chỉ 上thượng 三tam 種chủng 所sở 見kiến 聖thánh 凢# 染nhiễm 淨tịnh 不bất 同đồng 皆giai 是thị 妄vọng 見kiến 非phi 見kiến 眚sảnh 者giả 。 無vô 眚sảnh 病bệnh 之chi 真chân 見kiến 彼bỉ 見kiến 真chân 精tinh 。 彼bỉ 指chỉ 上thượng 無vô 眚sảnh 之chi 見kiến 此thử 見kiến 真chân 而nhi 不bất 妄vọng 精tinh 而nhi 不bất 雜tạp 唯duy 一nhất 清thanh 淨tịnh 實thật 相tướng 。 此thử 以dĩ 真chân 見kiến 形hình 上thượng 三tam 種chủng 妄vọng 見kiến 實thật 眚sảnh 病bệnh 性tánh 非phi 眚sảnh 者giả 。 故cố 不bất 名danh 見kiến 。 此thử 結kết 明minh 前tiền 科khoa 云vân 何hà 復phục 名danh 。 覺giác 聞văn 知tri 見kiến 之chi 義nghĩa )# 。

此thử 結kết 明minh 阿A 難Nan 最tối 初sơ 發phát 心tâm 。 見kiến 佛Phật 三tam 十thập 二nhị 相tướng 。 之chi 見kiến 全toàn 妄vọng 見kiến 也dã 世Thế 尊Tôn 初sơ 則tắc 心tâm 目mục 雙song 徵trưng 破phá 則tắc 先tiên 依y 奢xa 摩ma 它# 觀quán 究cứu 徧biến 計kế 性tánh 單đơn 破phá 愛ái 樂nhạo 之chi 妄vọng 心tâm 今kim 依y 三Tam 摩Ma 提Đề 觀quán 究cứu 因nhân 緣duyên 性tánh 破phá 見kiến 佛Phật 之chi 妄vọng 見kiến 心tâm 見kiến 即tức 根căn 識thức 今kim 已dĩ 究cứu 明minh 虚# 妄vọng 無vô 實thật 阿A 難Nan 積tích 刼# 迷mê 顛điên 以dĩ 銷tiêu 多đa 半bán 矣hĩ 正chánh 觀quán 曰viết 此thử 文văn 由do 初sơ 阿A 難Nan 自tự 陳trần 眼nhãn 見kiến 如Như 來Lai 心tâm 生sanh 愛ái 樂nhạo 。 前tiền 七thất 徵trưng 等đẳng 已dĩ 為vi 推thôi 破phá 愛ái 樂nhạo 之chi 心tâm 至chí 是thị 舉cử 同đồng 別biệt 二nhị 見kiến 正chánh 為vi 推thôi 破phá 精tinh 明minh 之chi 見kiến 也dã 以dĩ 此thử 眚sảnh 影ảnh 之chi 喻dụ 極cực 彰chương 能năng 見kiến 所sở 見kiến 之chi 妄vọng 故cố 此thử 結kết 示thị 云vân 是thị 故cố 汝nhữ 今kim 。 等đẳng 依y 諸chư 觧# 以dĩ 進tiến 退thoái 銷tiêu 文văn 自tự 阿A 難Nan 如như 彼bỉ 眾chúng 生sanh 。 別biệt 業nghiệp 妄vọng 見kiến 。 至chí 此thử 是thị 進tiến 別biệt 業nghiệp 喻dụ 例lệ 別biệt 業nghiệp 法pháp 也dã 上thượng 合hợp 別biệt 業nghiệp 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 合hợp 同đồng 分phần 分phần 二nhị 初sơ 牒điệp 喻dụ 二nhị 合hợp 法pháp 。

○# 初sơ 牒điệp 喻dụ 分phần/phân 三tam 初sơ 以dĩ 同đồng 喻dụ 別biệt 二nhị 以dĩ 別biệt 喻dụ 同đồng 三tam 合hợp 明minh 虚# 妄vọng 。

○# 初sơ 以dĩ 同đồng 喻dụ 別biệt 。

阿A 難Nan 如như 彼bỉ 眾chúng 生sanh 。 同đồng 分phần 妄vọng 見kiến 。 以dĩ 法pháp 名danh 喻dụ 標tiêu 同đồng 喻dụ 名danh 例lệ 彼bỉ 妄vọng 見kiến 。 別biệt 業nghiệp 一nhất 人nhân 。 以dĩ 同đồng 分phần/phân 所sở 見kiến 例lệ 別biệt 業nghiệp 所sở 見kiến 以dĩ 廣quảng 圓viên 影ảnh 之chi 妄vọng 。 徧biến 一nhất 切thiết 處xứ 。

此thử 以dĩ 同đồng 分phần/phân 喻dụ 合hợp 別biệt 業nghiệp 喻dụ 即tức 以dĩ 後hậu 合hợp 前tiền 明minh 一nhất 眚sảnh 之chi 妄vọng 同đồng 諸chư 人nhân 所sở 見kiến 一nhất 切thiết 有hữu 見kiến 皆giai 眚sảnh 妄vọng 也dã 此thử 退thoái 別biệt 業nghiệp 法pháp 進tiến 同đồng 分phần/phân 喻dụ 喻dụ 別biệt 業nghiệp 喻dụ 也dã 。

○# 二nhị 以dĩ 別biệt 喻dụ 同đồng 。

一nhất 病bệnh 目mục 人nhân 。 別biệt 業nghiệp 同đồng 彼bỉ 一nhất 國quốc 。 例lệ 彼bỉ 同đồng 分phần/phân )# 。

此thử 以dĩ 別biệt 業nghiệp 喻dụ 合hợp 同đồng 分phần/phân 喻dụ 即tức 以dĩ 前tiền 合hợp 後hậu 明minh 諸chư 人nhân 所sở 見kiến 同đồng 一nhất 人nhân 眚sảnh 病bệnh 所sở 見kiến 全toàn 妄vọng 也dã 此thử 進tiến 別biệt 業nghiệp 喻dụ 喻dụ 同đồng 分phần/phân 喻dụ 。

○# 三tam 合hợp 明minh 虚# 妄vọng 。

彼bỉ 見kiến 圓viên 影ảnh 。 眚sảnh 妄vọng 所sở 生sanh 。 前tiền 喻dụ 此thử 眾chúng 同đồng 分phần 。 所sở 現hiện 不bất 祥tường 同đồng 見kiến 業nghiệp 中trung 。 瘴chướng 惡ác 所sở 起khởi 。 後hậu 喻dụ 俱câu 是thị 無vô 始thỉ 。 見kiến 妄vọng 所sở 生sanh 。 此thử 正chánh 前tiền 後hậu 二nhị 喻dụ 合hợp 明minh 同đồng 一nhất 妄vọng 見kiến 正chánh 意ý 以dĩ 別biệt 業nghiệp 喻dụ 同đồng 分phần/phân 俱câu 妄vọng 以dĩ 便tiện 例lệ 法pháp 此thử 無vô 始thỉ 妄vọng 見kiến 四tứ 字tự 是thị 預dự 明minh 其kỳ 法pháp )# 。

此thử 以dĩ 別biệt 業nghiệp 同đồng 分phần/phân 二nhị 喻dụ 合hợp 明minh 所sở 見kiến 同đồng 一nhất 虚# 妄vọng 以dĩ 例lệ 十thập 方phương 諸chư 有hữu 漏lậu 國quốc 。 俱câu 是thị 見kiến 妄vọng 所sở 現hiện 本bổn 非phi 實thật 有hữu 也dã 此thử 但đãn 釋thích 明minh 上thượng 一nhất 病bệnh 目mục 人nhân 。 同đồng 彼bỉ 一nhất 國quốc 。 之chi 義nghĩa 因nhân 有hữu 結kết 明minh 之chi 義nghĩa 故cố 別biệt 科khoa 也dã 正chánh 觀quán 曰viết 由do 別biệt 業nghiệp 中trung 引dẫn 目mục 眚sảnh 為ví 喻dụ 顯hiển 妄vọng 則tắc 易dị 以dĩ 因nhân 眚sảnh 見kiến 影ảnh 人nhân 皆giai 知tri 虚# 故cố 同đồng 分phần/phân 中trung 引dẫn 瘴chướng 惡ác 為ví 喻dụ 顯hiển 妄vọng 則tắc 難nan 以dĩ 因nhân 瘴chướng 覩đổ 相tương/tướng 事sự 皆giai 如như 實thật 故cố 佛Phật 意ý 欲dục 彰chương 同đồng 分phân 之chi 妄vọng 悉tất 如như 別biệt 業nghiệp 之chi 妄vọng 故cố 有hữu 進tiến 退thoái 合hợp 明minh 。 之chi 說thuyết 然nhiên 目mục 眚sảnh 瘴chướng 惡ác 所sở 喻dụ 之chi 法Pháp 要yếu 顯hiển 阿A 難Nan 一nhất 人nhân 及cập 閻Diêm 浮Phù 提Đề 。 乃nãi 至chí 十thập 方phương 。 眾chúng 生sanh 妄vọng 見kiến 咸hàm 爾nhĩ 又hựu 同đồng 業nghiệp 中trung 瘴chướng 惡ác 之chi 妄vọng 猶do 易dị 可khả 知tri 諸chư 有hữu 漏lậu 國quốc 。 及cập 諸chư 眾chúng 生sanh 。 虚# 妄vọng 病bệnh 緣duyên 其kỳ 實thật 難nan 信tín 是thị 故cố 經kinh 文văn 從tùng 狹hiệp 至chí 廣quảng 以dĩ 易dị 例lệ 難nạn/nan 展triển 轉chuyển 相tương 濟tế 也dã 。

○# 二nhị 例lệ 法pháp 。

例lệ 閻Diêm 浮Phù 提Đề 。 三tam 千thiên 洲châu 中trung 。 盡tận 須Tu 彌Di 南nam 靣# 所sở 有hữu 洲châu 與dữ 國quốc 兼kiêm 四tứ 大đại 海hải 。 娑Sa 婆Bà 世Thế 界Giới 。 盡tận 一nhất 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。 所sở 有hữu 國quốc 土thổ 。 并tinh 洎kịp 十thập 方phương 諸chư 有hữu 漏lậu 國quốc 。 及cập 諸chư 眾chúng 生sanh 。 盡tận 虚# 空không 界giới 所sở 有hữu 世thế 界giới 。 有hữu 情tình 無vô 情tình 。 一nhất 切thiết 境cảnh 相tướng 從tùng 近cận 至chí 遠viễn 從tùng 狹hiệp 至chí 廣quảng 例lệ 不bất 祥tường 境cảnh 界giới 。 同đồng 是thị 覺giác 明minh 。 無vô 漏lậu 妙diệu 心tâm 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 虚# 妄vọng 病bệnh 緣duyên (# 例lệ 瘴chướng 惡ác 和hòa 合hợp 妄vọng 生sanh 。 和hòa 合hợp 妄vọng 死tử 。 此thử 例lệ 上thượng 所sở 生sanh 所sở 起khởi 所sở 成thành 謂vị 盡tận 虚# 空không 中trung 一nhất 切thiết 世thế 界giới 。 有hữu 情tình 無vô 情tình 。 若nhược 生sanh 若nhược 死tử 諸chư 幻huyễn 化hóa 相tướng 。 皆giai 是thị 妄vọng 見kiến 所sở 有hữu )# 。

此thử 以dĩ 同đồng 業nghiệp 瘴chướng 惡ác 所sở 見kiến 不bất 祥tường 。 之chi 妄vọng 喻dụ 合hợp 明minh 無vô 始thỉ 妄vọng 見kiến 所sở 現hiện 依y 正chánh 之chi 妄vọng 法pháp 也dã 葢# 一nhất 國quốc 至chí 諸chư 國quốc 一nhất 洲châu 至chí 多đa 洲châu 廣quảng 洎kịp 大Đại 千Thiên 遠viễn 盡tận 十thập 方phương 一nhất 切thiết 。 境cảnh 相tướng 同đồng 是thị 瘴chướng 惡ác 妄vọng 見kiến 所sở 現hiện 本bổn 非phi 實thật 有hữu 例lệ 閻Diêm 浮Phù 下hạ 合hợp 所sở 見kiến 不bất 祥tường 。 之chi 妄vọng 同đồng 是thị 下hạ 合hợp 能năng 見kiến 瘴chướng 惡ác 之chi 妄vọng 和hòa 合hợp 下hạ 結kết 明minh 能năng 見kiến 所sở 見kiến 若nhược 生sanh 若nhược 滅diệt 。 同đồng 是thị 妄vọng 見kiến 而nhi 有hữu 前tiền 標tiêu 云vân 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 輪luân 廻hồi 世thế 間gian 由do 二nhị 顛điên 倒đảo 。 分phân 別biệt 見kiến 妄vọng 。 故cố 發phát 明minh 二nhị 種chủng 。 妄vọng 見kiến 已dĩ 盡tận 即tức 結kết 歸quy 輪luân 廻hồi 之chi 因nhân 故cố 云vân 妄vọng 生sanh 妄vọng 死tử 生sanh 死tử 即tức 輪luân 廻hồi 上thượng 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 結kết 示thị 堅kiên 固cố 。

若nhược 能năng 遠viễn 離ly 。 諸chư 和hòa 合hợp 緣duyên 。 和hòa 合hợp 是thị 分phần/phân 斷đoạn 生sanh 死tử 因nhân 。 緣duyên 字tự 應ưng 上thượng 虚# 妄vọng 病bệnh 緣duyên 及cập 不bất 和hòa 合hợp 。 是thị 變biến 易dị 生sanh 死tử 因nhân 此thử 但đãn 遠viễn 離ly 下hạ 明minh 遠viễn 離ly 之chi 益ích 則tắc 復phục 滅diệt 除trừ 。 諸chư 生sanh 死tử 因nhân 。 諸chư 指chỉ 二nhị 種chủng 生sanh 死tử 因nhân 亡vong 果quả 喪táng 圓viên 滿mãn 菩Bồ 提Đề 。 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 智trí 果quả 不bất 生sanh 死tử 性tánh 即tức 相tương 續tục 常thường 清thanh 淨tịnh 本bổn 心tâm 。 本bổn 覺giác 常thường 住trụ 。 理lý 果quả 本bổn 覺giác 常thường 住trụ 。 即tức 自tự 性tánh 常thường )# 。

此thử 因nhân 究cứu 明minh 二nhị 種chủng 顛điên 倒đảo 妄vọng 見kiến 所sở 顯hiển 二nhị 種chủng 常thường 住trụ 堅kiên 固cố 之chi 果quả 也dã 若nhược 能năng 下hạ 遠viễn 離ly 二nhị 見kiến 絕tuyệt 輪luân 廻hồi 因nhân 圓viên 滿mãn 下hạ 因nhân 遠viễn 離ly 二nhị 見kiến 證chứng 常thường 住trụ 二nhị 果quả 上thượng 發phát 明minh 妄vọng 見kiến 以dĩ 示thị 因nhân 緣duyên 本bổn 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 發phát 明minh 和hòa 合hợp 以dĩ 破phá 因nhân 緣duyên 性tánh 分phần/phân 二nhị 初sơ 舉cử 前tiền 所sở 迷mê 二nhị 依y 疑nghi 發phát 明minh 。

○# 初sơ 舉cử 前tiền 所sở 迷mê 。

阿A 難Nan 汝nhữ 雖tuy 先tiên 悟ngộ 。 本bổn 覺giác 妙diệu 明minh 。 性tánh 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。 舉cử 前tiền 為vi 我ngã 等đẳng 軰# 宣tuyên 說thuyết 因nhân 緣duyên 。 及cập 與dữ 自tự 然nhiên 。 而nhi 猶do 未vị 明minh 。 如như 是thị 覺giác 元nguyên 。 非phi 和hòa 合hợp 生sanh 。 及cập 不bất 和hòa 合hợp 。 舉cử 前tiền 諸chư 和hòa 合hợp 相tướng 。 及cập 不bất 和hòa 合hợp 。 心tâm 猶do 未vị 開khai 。

此thử 舉cử 前tiền 阿A 難Nan 問vấn 見kiến 見kiến 非phi 見kiến 。 之chi 時thời 先tiên 敘tự 已dĩ 悟ngộ 未vị 悟ngộ 之chi 義nghĩa 復phục 為vi 發phát 明minh 也dã 上thượng 以dĩ 二nhị 種chủng 妄vọng 見kiến 已dĩ 破phá 見kiến 見kiến 之chi 迷mê 因nhân 言ngôn 和hòa 與dữ 不bất 和hòa 心tâm 猶do 未vị 悟ngộ 故cố 舉cử 為vi 發phát 明minh 。

○# 二nhị 依y 疑nghi 發phát 明minh 分phần/phân 二nhị 初sơ 發phát 明minh 和hòa 合hợp 二nhị 發phát 明minh 不bất 和hòa 合hợp 。

○# 初sơ 發phát 明minh 和hòa 合hợp 分phần/phân 二nhị 初sơ 牒điệp 定định 疑nghi 意ý 二nhị 依y 意ý 究cứu 破phá 。

○# 初sơ 牒điệp 定định 疑nghi 意ý 。

阿A 難Nan 吾ngô 今kim 復phục 以dĩ 。 前tiền 塵trần 問vấn 汝nhữ 。 前tiền 破phá 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 皆giai 依y 前tiền 塵trần 故cố 云vân 復phục 以dĩ 汝nhữ 今kim 猶do 以dĩ 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 妄vọng 想tưởng 和hòa 合hợp 。 諸chư 因nhân 緣duyên 性tánh 。 而nhi 自tự 疑nghi 惑hoặc 。 證chứng 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 和hòa 合hợp 起khởi 者giả 。

此thử 牒điệp 定định 阿A 難Nan 所sở 疑nghi 之chi 意ý 後hậu 則tắc 依y 意ý 以dĩ 破phá 其kỳ 疑nghi 也dã 初sơ 二nhị 句cú 先tiên 告cáo 明minh 究cứu 問vấn 使sử 知tri 汝nhữ 今kim 猶do 以dĩ 。 四tứ 句cú 牒điệp 所sở 疑nghi 法pháp 而nhi 自tự 疑nghi 惑hoặc 。 三tam 句cú 牒điệp 所sở 疑nghi 意ý 。

○# 二nhị 依y 疑nghi 究cứu 破phá 分phần/phân 二nhị 初sơ 破phá 雜tạp 和hòa 二nhị 破phá 付phó 合hợp 。

○# 初sơ 破phá 雜tạp 和hòa 。

則tắc 汝nhữ 今kim 者giả 。 妙diệu 淨tịnh 見kiến 精tinh 。 指chỉ 見kiến 精tinh 示thị 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 為vi 與dữ 明minh 和hòa 。 為vi 與dữ 暗ám 和hòa 。 為vi 與dữ 通thông 和hòa 。 為vi 與dữ 塞tắc 和hòa 。 問vấn 定định 四tứ 處xứ 若nhược 明minh 和hòa 者giả 。 牒điệp 且thả 汝nhữ 觀quan 明minh 。 當đương 明minh 現hiện 前tiền 。 令linh 其kỳ 自tự 見kiến 明minh 相tướng 現hiện 前tiền 根căn 境cảnh 歷lịch 然nhiên 不bất 昧muội 何hà 處xứ 雜tạp 見kiến 。 徵trưng 和hòa 在tại 何hà 處xứ 見kiến 相tướng 可khả 辨biện 。 見kiến 有hữu 知tri 相tương/tướng 無vô 知tri )# 雜tạp 何hà 形hình 相tướng 結kết 明minh 何hà 處xứ 雜tạp 見kiến 。 一nhất 句cú 必tất 無vô 雜tạp 處xứ 可khả 見kiến 此thử 總tổng 究cứu 下hạ 詳tường 究cứu 若nhược 非phi 見kiến 者giả 。 云vân 何hà 見kiến 明minh 。 明minh 若nhược 非phi 見kiến 不bất 應ưng 見kiến 明minh 此thử 究cứu 明minh 非phi 見kiến 不bất 得đắc 也dã 若nhược 即tức 見kiến 者giả 。 云vân 何hà 見kiến 見kiến 。 明minh 若nhược 即tức 見kiến 不bất 應ưng 見kiến 又hựu 見kiến 見kiến 此thử 究cứu 明minh 即tức 見kiến 不bất 得đắc 也dã 必tất 見kiến 圓viên 滿mãn 。 何hà 處xứ 和hòa 明minh 。 見kiến 體thể 若nhược 圓viên 充sung 滿mãn 虚# 空không 無vô 縫phùng 罅# 容dung 見kiến 豈khởi 能năng 和hòa 耶da 此thử 見kiến 圓viên 不bất 容dung 明minh 若nhược 明minh 圓viên 滿mãn 。 不bất 合hợp 見kiến 和hòa 。 明minh 相tướng 若nhược 圓viên [〦/兄]# 滿mãn 法Pháp 界Giới 無vô 間gian 隙khích 容dung 見kiến 又hựu 豈khởi 能năng 和hòa 耶da 此thử 明minh 圓viên 不bất 容dung 見kiến 見kiến 必tất 異dị 明minh 。 如như 土thổ 與dữ 水thủy 雜tạp 則tắc 失thất 彼bỉ 。 性tánh 明minh 名danh 字tự 。 性tánh 見kiến 也dã 見kiến 雜tạp 明minh 非phi 見kiến 失thất 見kiến 名danh 字tự 明minh 雜tạp 見kiến 非phi 明minh 失thất 明minh 名danh 字tự 上thượng 究cứu 和hòa 義nghĩa 不bất 成thành 下hạ 結kết 破phá 雜tạp 失thất 明minh 性tánh 。 按án 上thượng 義nghĩa 性tánh 字tự 作tác 見kiến 看khán 若nhược 作tác 明minh 自tự 性tánh 看khán 亦diệc 得đắc 但đãn 上thượng 性tánh 明minh 之chi 性tánh 凖# 作tác 見kiến 看khán 和hòa 明minh 非phi 義nghĩa 。 破phá 彼bỉ 暗ám 與dữ 通thông 。 及cập 諸chư 群quần 塞tắc 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 此thử 三tam 相tương/tướng 例lệ 上thượng 和hòa 明minh 非phi 義nghĩa 。 不bất 須tu 究cứu 問vấn )# 。

此thử 究cứu 破phá 妙diệu 淨tịnh 見kiến 精tinh 。 不bất 與dữ 明minh 暗ám 通thông 塞tắc 雜tạp 和hòa 也dã 則tắc 汝nhữ 下hạ 示thị 能năng 見kiến 見kiến 與dữ 所sở 見kiến 相tương 問vấn 定định 四tứ 種chủng 和hòa 處xứ 若nhược 明minh 下hạ 先tiên 牒điệp 破phá 和hòa 明minh 非phi 義nghĩa 。 且thả 汝nhữ 觀quan 明minh 。 五ngũ 句cú 約ước 和hòa 處xứ 形hình [疏-(梳-木)+亦]# 不bất 見kiến 破phá 若nhược 非phi 等đẳng 四tứ 句cú 約ước 離ly 即tức 破phá 必tất 見kiến 等đẳng 四tứ 句cú 約ước 不bất 相tương 容dung 破phá 見kiến 必tất 等đẳng 三tam 句cú 約ước 互hỗ 相tương 奪đoạt 破phá 雜tạp 失thất 等đẳng 二nhị 句cú 結kết 明minh 彼bỉ 暗ám 下hạ 例lệ 餘dư 三tam 法pháp 。

○# 二nhị 破phá 付phó 合hợp 。

復phục 次thứ 阿A 難Nan 。 又hựu 汝nhữ 今kim 昔tích 妙diệu 淨tịnh 見kiến 精tinh 。 又hựu 示thị 見kiến 精tinh 者giả 真chân 無vô 二nhị 體thể 故cố 為vi 與dữ 明minh 合hợp 。 為vi 與dữ 暗ám 合hợp 。 為vi 與dữ 通thông 合hợp 。 為vi 與dữ 塞tắc 合hợp 。 問vấn 定định 四tứ 處xứ 若nhược 明minh 合hợp 者giả 。 牒điệp 至chí 於ư 暗ám 時thời 。 明minh 相tướng 已dĩ 滅diệt 。 如như 葢# 失thất 凾# 此thử 見kiến 即tức 不phủ 。 與dữ 諸chư 暗ám 合hợp 。 如như 圓viên 葢# 不bất 合hợp 方phương 凾# 云vân 何hà 見kiến 暗ám 。 究cứu 非phi 明minh 合hợp 若nhược 見kiến 暗ám 時thời 。 不bất 與dữ 暗ám 合hợp 。 縱túng/tung 因nhân 上thượng 見kiến 暗ám 合hợp 暗ám 破phá 不bất 合hợp 明minh 故cố 此thử 縱túng/tung 謂vị 雖tuy 見kiến 暗ám 不bất 與dữ 合hợp 暗ám 以dĩ 成thành 合hợp 明minh 與dữ 明minh 合hợp 者giả 。 應ưng 非phi 見kiến 明minh 。 破phá 因nhân 縱túng/tung 云vân 見kiến 暗ám 不bất 合hợp 暗ám 故cố 此thử 破phá 謂vị 既ký 見kiến 則tắc 不bất 合hợp 合hợp 則tắc 不bất 見kiến 既ký 不bất 見kiến 明minh 。 牒điệp 上thượng 應ưng 非phi 見kiến 明minh 。 一nhất 句cú 因nhân 上thượng 以dĩ 合hợp 則tắc 非phi 見kiến 破phá 前tiền 見kiến 則tắc 非phi 合hợp 恐khủng 轉chuyển 計kế 實thật 是thị 合hợp 明minh 不bất 見kiến 明minh 以dĩ 成thành 見kiến 暗ám 不bất 合hợp 暗ám 云vân 何hà 明minh 合hợp 。 了liễu 明minh 非phi 暗ám 。 破phá 了liễu 明minh 非phi 暗ám 。 是thị 合hợp 明minh 見kiến 明minh 彼bỉ 暗ám 與dữ 通thông 。 及cập 諸chư 群quần 塞tắc 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

此thử 究cứu 破phá 妙diệu 淨tịnh 見kiến 精tinh 。 不bất 與dữ 明minh 暗ám 通thông 塞tắc 附phụ 合hợp 也dã 復phục 次thứ 下hạ 示thị 能năng 見kiến 與dữ 所sở 見kiến 問vấn 定định 四tứ 種chủng 合hợp 處xứ 若nhược 明minh 合hợp 者giả 。 五ngũ 句cú 先tiên 牒điệp 破phá 合hợp 明minh 若nhược 見kiến 暗ám 等đẳng 七thất 句cú 縱túng/tung 破phá 葢# 若nhược 明minh 合hợp 不bất 應ưng 合hợp 暗ám 云vân 何hà 見kiến 暗ám 。 既ký 見kiến 暗ám 合hợp 暗ám 則tắc 非phi 合hợp 明minh 矣hĩ 因nhân 縱túng/tung 謂vị 雖tuy 是thị 見kiến 暗ám 不bất 合hợp 於ư 暗ám 以dĩ 不bất 合hợp 暗ám 成thành 上thượng 合hợp 明minh 下hạ 破phá 謂vị 既ký 是thị 見kiến 暗ám 不bất 合hợp 暗ám 見kiến 既ký 不bất 合hợp 合hợp 應ưng 不bất 見kiến 合hợp 明minh 時thời 應ưng 不bất 見kiến 明minh 。 此thử 以dĩ 合hợp 明minh 不bất 見kiến 明minh 難nạn/nan 破phá 見kiến 暗ám 不bất 合hợp 暗ám 下hạ 又hựu 恐khủng 轉chuyển 計kế 實thật 則tắc 合hợp 明minh 不bất 見kiến 明minh 以dĩ 成thành 見kiến 暗ám 不bất 合hợp 暗ám 獨độc 合hợp 於ư 明minh 故cố 又hựu 牒điệp 破phá 云vân 既ký 不bất 見kiến 明minh 。 云vân 何hà 明minh 合hợp 。 了liễu 明minh 非phi 暗ám 。 既ký 了liễu 明minh 非phi 暗ám 。 是thị 合hợp 明minh 見kiến 明minh 既ký 合hợp 明minh 見kiến 明minh 見kiến 暗ám 。 亦diệc 應ưng 合hợp 暗ám 既ký 見kiến 暗ám 合hợp 暗ám 决# 非phi 合hợp 明minh 實thật 矣hĩ 彼bỉ 暗ám 下hạ 以dĩ 三tam 相tương/tướng 例lệ 明minh 可khả 知tri 資tư 中trung 曰viết 上thượng 明minh 和hòa 義nghĩa 如như 水thủy 和hòa 土thổ 今kim 明minh 合hợp 義nghĩa 如như 葢# 合hợp 凾# 溫ôn 陵lăng 曰viết 和hòa 則tắc 雜tạp 而nhi 不bất 辨biện 合hợp 則tắc 附phụ 而nhi 不bất 離ly 上thượng 破phá 和hòa 合hợp 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 破phá 非phi 和hòa 合hợp 分phần/phân 二nhị 初sơ 當đương 機cơ 陳trần 疑nghi 二nhị 世Thế 尊Tôn 究cứu 破phá 。

○# 初sơ 當đương 機cơ 陳trần 疑nghi 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 如như 我ngã 思tư 惟duy 。 此thử 妙diệu 覺giác 元nguyên 。 菩Bồ 提Đề 真chân 性tánh 與dữ 諸chư 緣duyên 塵trần 。 明minh 暗ám 等đẳng 塵trần 及cập 心tâm 念niệm 慮lự 。 妄vọng 心tâm 諸chư 識thức 非phi 和hòa 合hợp 耶da 疑nghi 問vấn )# 。

此thử 阿A 難Nan 聞văn 和hòa 合hợp 為vi 非phi 轉chuyển 計kế 非phi 和hòa 合hợp 也dã 阿A 難Nan 向hướng 以dĩ 緣duyên 心tâm 為vi 本bổn 性tánh 今kim 已dĩ 開khai 悟ngộ 故cố 同đồng 緣duyên 塵trần 列liệt 為vi 外ngoại 物vật 獨độc 標tiêu 此thử 妙diệu 覺giác 元nguyên 。 為vi 本bổn 真chân 此thử 一nhất 問vấn 見kiến 阿A 難Nan 之chi 悟ngộ 處xứ 也dã 真chân 際tế 曰viết 若nhược 和hòa 合hợp 不bất 成thành 即tức 非phi 和hòa 合hợp 形hình 對đối 必tất 然nhiên 故cố 也dã 。

○# 二nhị 世Thế 尊Tôn 究cứu 破phá 分phần/phân 二nhị 初sơ 破phá 非phi 和hòa 二nhị 破phá 非phi 合hợp 。

○# 初sơ 破phá 非phi 和hòa 。

佛Phật 言ngôn 汝nhữ 今kim 又hựu 言ngôn 。 覺giác 非phi 和hòa 合hợp 。 吾ngô 復phục 問vấn 汝nhữ 。 此thử 妙diệu 見kiến 精tinh 。 非phi 和hòa 合hợp 者giả 。 牒điệp 定định 為vi 非phi 明minh 和hòa 。 為vi 非phi 暗ám 和hòa 。 為vi 非phi 通thông 和hòa 。 為vi 非phi 塞tắc 和hòa 。 若nhược 非phi 明minh 和hòa 。 牒điệp 則tắc 見kiến 與dữ 明minh 。 必tất 有hữu 邊biên 畔bạn 。 汝nhữ 且thả 諦đế 觀quán 。 何hà 處xứ 是thị 明minh 。 何hà 處xứ 是thị 見kiến 。 在tại 見kiến 在tại 明minh 。 自tự 何hà 為vi 畔bạn 。 究cứu 此thử 以dĩ 無vô 分phần/phân 劑tề 究cứu 畔bạn 不bất 成thành 下hạ 以dĩ 有hữu 分phần/phân 劑tề 究cứu 畔bạn 不bất 成thành 阿A 難Nan 若nhược 明minh 際tế 中trung 。 必tất 無vô 見kiến 者giả 。 牒điệp 定định 見kiến 明minh 分phần/phân 劑tề 不bất 相tương 入nhập 故cố 云vân 必tất 無vô 則tắc 不bất 相tương 及cập 。 究cứu 見kiến 不bất 至chí 明minh 明minh 不bất 至chí 見kiến 自tự 不bất 知tri 其kỳ 。 明minh 相tướng 所sở 在tại 。 按án 上thượng 不bất 相tương 及cập 畔bạn 云vân 何hà 成thành 。 破phá 畔bạn 既ký 不bất 成thành 則tắc 非phi 非phi 和hòa 彼bỉ 暗ám 與dữ 通thông 。 及cập 諸chư 群quần 塞tắc 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

此thử 究cứu 本bổn 妙diệu 覺giác 元nguyên 與dữ 明minh 暗ám 通thông 塞tắc 非phi 非phi 和hòa 也dã 佛Phật 言ngôn 下hạ 牒điệp 計kế 總tổng 問vấn 定định 非phi 和hòa 合hợp 為vi 非phi 明minh 和hòa 。 下hạ 先tiên 破phá 非phi 和hòa 為vi 非phi 明minh 和hòa 。 四tứ 句cú 詰cật 問vấn 四tứ 處xứ 為vi 非phi 何hà 處xứ 和hòa 若nhược 非phi 明minh 和hòa 。 三tam 句cú 牒điệp 非phi 明minh 處xứ 和hòa 立lập 非phi 和hòa 義nghĩa 以dĩ 有hữu 畔bạn 可khả 分phần/phân 方phương 見kiến 非phi 和hòa 汝nhữ 且thả 諦đế 觀quán 。 五ngũ 句cú 令linh 諦đế 觀quán 見kiến 明minh 二nhị 處xứ 邊biên 畔bạn 成thành 上thượng 非phi 和hòa 義nghĩa 究cứu 邊biên 畔bạn 不bất 出xuất 則tắc 非phi 非phi 和hòa 矣hĩ 阿A 難Nan 若nhược 明minh 三tam 句cú 究cứu 見kiến 明minh 二nhị 處xứ 有hữu 際tế 可khả 分phần/phân 亦diệc 不bất 成thành 邊biên 畔bạn 以dĩ 不bất 相tương 及cập 故cố 自tự 不bất 知tri 其kỳ 。 三tam 句cú 結kết 破phá 非phi 和hòa 。

○# 二nhị 破phá 非phi 合hợp 。

又hựu 妙diệu 見kiến 精tinh 。 非phi 和hòa 合hợp 者giả 。 牒điệp 為vi 非phi 明minh 合hợp 。 為vi 非phi 暗ám 合hợp 。 為vi 非phi 通thông 合hợp 。 為vi 非phi 塞tắc 合hợp 。 問vấn 定định 四tứ 處xứ 若nhược 非phi 明minh 合hợp 。 牒điệp 則tắc 見kiến 與dữ 明minh 。 性tánh 相tương 乖quai 角giác 。 究cứu 見kiến 與dữ 明minh 性tánh 各các 差sai 別biệt 乖quai 離ly 各các 立lập 不bất 相tương 觸xúc 如như 耳nhĩ 與dữ 明minh 。 了liễu 不bất 相tương 觸xúc 。 喻dụ 上thượng 乖quai 角giác 見kiến 且thả 不bất 知tri 。 明minh 相tướng 所sở 在tại 。 按án 上thượng 不bất 相tương 觸xúc 此thử 與dữ 上thượng 不bất 相tương 及cập 大đại 同đồng 但đãn 前tiền 是thị 邊biên 畔bạn 各các 分phần/phân 此thử 是thị 乖quai 角giác 各các 別biệt 云vân 何hà 甄chân 明minh 。 合hợp 非phi 合hợp 理lý 。 破phá 彼bỉ 暗ám 與dữ 通thông 。 及cập 諸chư 群quần 塞tắc 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

此thử 究cứu 妙diệu 淨tịnh 見kiến 精tinh 。 與dữ 明minh 暗ám 通thông 塞tắc 非phi 非phi 合hợp 也dã 又hựu 妙diệu 下hạ 牒điệp 問vấn 非phi 合hợp 處xứ 若nhược 非phi 下hạ 究cứu 非phi 明minh 合hợp 義nghĩa 見kiến 且thả 下hạ 正chánh 破phá 非phi 合hợp 彼bỉ 暗ám 下hạ 同đồng 前tiền 例lệ 此thử 發phát 明minh 和hòa 合hợp 非phi 和hòa 合hợp 以dĩ 開khai 阿A 難Nan 諸chư 和hòa 合hợp 相tướng 。 及cập 不bất 和hòa 合hợp 。 心tâm 猶do 未vị 開khai 。 之chi 愚ngu 通thông 前tiền 大đại 科khoa 名danh 破phá 因nhân 緣duyên 性tánh 以dĩ 釋thích 空không 觀quán 之chi 疑nghi 問vấn 此thử 破phá 因nhân 緣duyên 性tánh 明minh 假giả 觀quán 何hà 釋thích 空không 觀quán 之chi 疑nghi 耶da 曰viết 原nguyên 因nhân 空không 觀quán 中trung 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 不bất 悟ngộ 見kiến 見kiến 非phi 見kiến 。 甚thậm 深thâm 空không 義nghĩa 。 為vi 銷tiêu 彼bỉ 疑nghi 發phát 起khởi 二nhị 種chủng 妄vọng 見kiến 之chi 請thỉnh 此thử 二nhị 種chủng 見kiến 。 能năng 幻huyễn 出xuất 世thế 出xuất 世thế 法pháp 。 故cố 科khoa 入nhập 假giả 觀quán 為vi 銷tiêu 彼bỉ 疑nghi 故cố 云vân 破phá 因nhân 緣duyên 性tánh 以dĩ 釋thích 空không 觀quán 之chi 疑nghi 問vấn 前tiền 標tiêu 二nhị 見kiến 云vân 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 輪luân 廻hồi 世thế 間gian 由do 二nhị 顛điên 倒đảo 。 分phân 別biệt 見kiến 妄vọng 。 葢# 言ngôn 二nhị 見kiến 但đãn 為vi 世thế 間gian 因nhân 何hà 云vân 能năng 生sanh 世thế 出xuất 世thế 。 法pháp 耶da 曰viết 依y 不bất 覺giác 而nhi 有hữu 始thỉ 覺giác 本bổn 經Kinh 云vân 皆giai 由do 覺giác 明minh 無vô 漏lậu 妙diệu 心tâm 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 虚# 妄vọng 病bệnh 緣duyên 和hòa 合hợp 妄vọng 生sanh 。 和hòa 合hợp 妄vọng 死tử 。 此thử 為vi 世thế 間gian 。 法pháp 之chi 因nhân 又hựu 云vân 若nhược 能năng 遠viễn 離ly 。 諸chư 和hòa 合hợp 緣duyên 。 及cập 不bất 和hòa 合hợp 。 則tắc 能năng 滅diệt 除trừ 。 諸chư 生sanh 死tử 因nhân 。 圓viên 滿mãn 菩Bồ 提Đề 。 不bất 生sanh 滅diệt 性tánh 。 此thử 為vi 出xuất 世thế 法pháp 之chi 因nhân 是thị 則tắc 世thế 出xuất 世thế 法pháp 。 皆giai 由do 二nhị 種chủng 妄vọng 見kiến 有hữu 無vô 故cố 也dã 此thử 二nhị 見kiến 實thật 假giả 觀quán 本bổn 因nhân 後hậu 經Kinh 云vân 使sử 汝nhữ 輪luân 轉chuyển 。 生sanh 死tử 結kết 根căn 。 唯duy 汝nhữ 六lục 根căn 。 更cánh 無vô 他tha 物vật 。 又hựu 云vân 令linh 汝nhữ 速tốc 證chứng 。 安an 樂lạc 觧# 脫thoát 寂tịch 靜tĩnh 妙diệu 常thường 。 亦diệc 汝nhữ 六lục 根căn 。 更cánh 非phi 他tha 物vật 。 又hựu 云vân 知tri 見kiến 立lập 知tri 。 即tức 無vô 明minh 本bổn 。 知tri 見kiến 無vô 見kiến 。 斯tư 即tức 湼# 槃bàn 是thị 則tắc 世thế 出xuất 世thế 法pháp 。 唯duy 此thử 二nhị 見kiến 更cánh 無vô 別biệt 物vật 。 問vấn 既ký 因nhân 緣duyên 屬thuộc 假giả 觀quán 當đương 云vân 明minh 因nhân 緣duyên 性tánh 何hà 云vân 破phá 因nhân 緣duyên 性tánh 耶da 曰viết 不bất 破phá 因nhân 緣duyên 實thật 法pháp 則tắc 不bất 逹# 法pháp 空không 豈khởi 能năng 涉thiệp 俗tục 脩tu 種chủng 種chủng 行hành 耶da 是thị 則tắc 須tu 破phá 因nhân 緣duyên 性tánh 逹# 法pháp 空không 方phương 能năng 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 涉thiệp 入nhập 無vô 礙ngại 變biến 現hiện 一nhất 切thiết 皆giai 是thị 。 菩Bồ 提Đề 不bất 思tư 議nghị 行hành 問vấn 古cổ 今kim 諸chư 觧# 何hà 不bất 依y 此thử 處xứ 標tiêu 假giả 觀quán 耶da 曰viết 古cổ 今kim 諸chư 觧# 皆giai 因nhân 四tứ 科khoa 首thủ 云vân 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 以dĩ 真Chân 如Như 性tánh 為vi 空không 又hựu 云vân 性tánh 真chân 常thường 中trung 。 求cầu 於ư 去khứ 來lai 。 迷mê 悟ngộ 生sanh 死tử 。 了liễu 不bất 可khả 得đắc 。 此thử 又hựu 顯hiển 然nhiên 空không 皆giai 以dĩ 空không 字tự 為vi 礙ngại 故cố 諸chư 觧# 都đô 不bất 作tác 假giả 觀quán 分phần/phân 其kỳ 實thật 未vị 深thâm 究cứu 此thử 空không 乃nãi 法pháp 空không 正chánh 涉thiệp 俗tục 之chi 本bổn 假giả 觀quán 之chi 因nhân 也dã 又hựu 會hội 四tứ 科khoa 皆giai 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 者giả 乃nãi 明minh 諸chư 法pháp 非phi 心tâm 外ngoại 別biệt 有hữu 因nhân 緣duyên 全toàn 是thị 真Chân 如Như 妙diệu 性tánh 乃nãi 顯hiển 諸chư 法pháp 皆giai 真chân 非phi 為vi 顯hiển 空không 乃nãi 顯hiển 藏tạng 性tánh 不bất 空không 非phi 顯hiển 藏tạng 性tánh 空không 顯hiển 不bất 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 是thị 依y 真Chân 如Như 體thể 相tướng 性tánh 功công 德đức 明minh 假giả 觀quán 顯hiển 諸chư 法pháp 皆giai 真chân 是thị 明minh 假giả 觀quán 種chủng 種chủng 變biến 現hiện 。 皆giai 是thị 無vô 為vi 。 性tánh 本bổn 然nhiên 故cố 。 今kim 日nhật 諸chư 家gia 至chí 此thử 亦diệc 有hữu 知tri 是thị 不bất 空không 皆giai 為vi 舊cựu 觧# 錯thác 于vu 前tiền 都đô 忽hốt 畧lược 過quá 去khứ 正chánh 觀quán 曰viết 第đệ 二nhị 會hội 緣duyên 入nhập 實thật 所sở 以dĩ 次thứ 有hữu 此thử 門môn 而nhi 來lai 者giả 前tiền 則tắc 未vị 會hội 未vị 有hữu 一nhất 法pháp 得đắc 入nhập 如Như 來Lai 。 藏tạng 性tánh 此thử 則tắc 山sơn 河hà 及cập 大đại 地địa 全toàn 是thị 法Pháp 王Vương 身thân 前tiền 如như 披phi 雲vân 指chỉ 月nguyệt 披phi 像tượng 指chỉ 鏡kính 此thử 如như 即tức 波ba 示thị 水thủy 即tức 器khí 明minh 金kim 前tiền 則tắc 揀giản 一nhất 切thiết 法pháp 此thử 則tắc 收thu 一nhất 切thiết 法pháp 若nhược 無vô 前tiền 揀giản 則tắc 認nhận 影ảnh 為vi 真chân 若nhược 無vô 後hậu 收thu 則tắc [撥-殳+ㄆ]# 波ba 求cầu 水thủy 故cố 必tất 二nhị 門môn 顯hiển 旨chỉ 方phương 周chu 此thử 是thị 第đệ 一nhất 。 以dĩ 此thử 處xứ 為vi 不bất 空không 也dã 通thông 議nghị 曰viết 已dĩ 前tiền 破phá 妄vọng 所sở 顯hiển 之chi 空không 名danh 但đãn 空không 耳nhĩ 以dĩ 空không 而nhi 不bất 能năng 有hữu 故cố 非phi 真chân 空không 今kim 將tương 會hội 五ngũ 蘊uẩn 根căn 塵trần 識thức 界giới 并tinh 及cập 七thất 大đại 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 是thị 為vi 即tức 有hữu 之chi 空không 名danh 實thật 相tướng 真chân 空không 。 既ký 是thị 即tức 有hữu 之chi 空không 豈khởi 非phi 法pháp 空không 入nhập 假giả 觀quán 耶da 此thử 是thị 第đệ 二nhị 。 以dĩ 此thử 處xứ 為vi 不bất 空không 也dã 又hựu 則tắc 此thử 三tam 妙diệu 觀quán 俱câu 有hữu 空không 義nghĩa 前tiền 奢xa 摩ma 它# 空không 有hữu 所sở 以dĩ 入nhập 空không 此thử 三Tam 摩Ma 提Đề 空không 空không 所sở 以dĩ 入nhập 假giả 後hậu 禪thiền 那na 空không 空không 有hữu 所sở 以dĩ 超siêu 空không 有hữu 又hựu 則tắc 此thử 三tam 觀quán 本bổn 一nhất 體thể 前tiền 空không 觀quán 曾tằng 不bất 離ly 中trung 假giả 經Kinh 云vân 身thân 心tâm 圓viên 明minh 。 不bất 動động 道đạo 塲# 涉thiệp 入nhập 世thế 間gian 。 於ư 一nhất 毛mao 端đoan 。 現hiện 寳# 王vương 剎sát 是thị 也dã 此thử 假giả 觀quán 亦diệc 不bất 離ly 空không 中trung 經Kinh 云vân 性tánh 真chân 常thường 中trung 。 求cầu 於ư 去khứ 來lai 。 迷mê 悟ngộ 生sanh 死tử 。 了liễu 不bất 可khả 得đắc 。 又hựu 云vân 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。 是thị 也dã 後hậu 中trung 觀quán 亦diệc 不bất 離ly 空không 假giả 經Kinh 云vân 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 。 是thị 也dã 是thị 則tắc 此thử 三tam 觀quán 中trung 要yếu 通thông 大đại 途đồ 不bất 可khả 見kiến 有hữu 為vi 有hữu 見kiến 空không 為vi 空không 也dã 上thượng 破phá 因nhân 緣duyên 性tánh 以dĩ 釋thích 空không 觀quán 之chi 疑nghi 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 會hội 真Chân 如Như 性tánh 以dĩ 明minh 假giả 觀quán 之chi 體thể 分phần/phân 二nhị 初sơ 直trực 示thị 一nhất 心tâm 二nhị 別biệt 明minh 萬vạn 法pháp 。

○# 初sơ 直trực 示thị 一nhất 心tâm 分phần/phân 二nhị 初sơ 明minh 妄vọng 全toàn 真chân 二nhị 明minh 真chân 無vô 妄vọng 。

○# 初sơ 明minh 妄vọng 全toàn 真chân 。

阿A 難Nan 汝nhữ 猶do 未vị 明minh 。 一nhất 切thiết 浮phù 塵trần 。 四tứ 科khoa 七thất 大đại 諸chư 幻huyễn 化hóa 相tướng 。 去khứ 來lai 迷mê 悟ngộ 生sanh 死tử 。 當đương 處xứ 出xuất 生sanh 。 即tức 和hòa 合hợp 妄vọng 生sanh 。 全toàn 體thể 是thị 如Như 來Lai 藏tạng 。 性tánh 非phi 從tùng 別biệt 來lai 故cố 曰viết 當đương 處xứ 隨tùy 處xứ 滅diệt 盡tận 。 即tức 和hòa 合hợp 妄vọng 死tử 。 亦diệc 全toàn 歸quy 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 非phi 有hữu 實thật 物vật 滅diệt 向hướng 別biệt 處xứ 去khứ 故cố 曰viết 隨tùy 處xứ 隨tùy 處xứ 即tức 當đương 處xứ 前tiền 二nhị 種chủng 妄vọng 見kiến 曰viết 當đương 業nghiệp 輪luân 轉chuyển 。 彼bỉ 明minh 因nhân 果quả 遷thiên 流lưu 義nghĩa 今kim 明minh 生sanh 滅diệt 不bất 遷thiên 義nghĩa 故cố 曰viết 隨tùy 處xứ 滅diệt 盡tận 。 幻huyễn 妄vọng 稱xưng 相tướng 。 結kết 上thượng 浮phù 塵trần 幻huyễn 化hóa 生sanh 滅diệt 皆giai 依y 幻huyễn 妄vọng 言ngôn 說thuyết 而nhi 有hữu 本bổn 無vô 自tự 性tánh 。 其kỳ 性tánh 真chân 為vi 。 妙diệu 覺giác 明minh 體thể 。 結kết 明minh 上thượng 幻huyễn 妄vọng 諸chư 相tướng 皆giai 無vô 。 自tự 體thể 全toàn 體thể 是thị 妙diệu 覺giác 明minh 心tâm 。 即tức 幻huyễn 妄vọng 直trực 示thị 一nhất 心tâm 此thử 畧lược 示thị 下hạ 廣quảng 明minh 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 五ngũ 隂# 六lục 入nhập 從tùng 十thập 二nhị 處xứ 。 至chí 十thập 八bát 界giới 。 廣quảng 開khai 上thượng 浮phù 塵trần 二nhị 字tự 因nhân 緣duyên 和hòa 合hợp 。 虚# 妄vọng 有hữu 生sanh (# 詳tường 明minh 上thượng 當đương 處xứ 出xuất 生sanh 。 因nhân 緣duyên 別biệt 離ly 。 虚# 妄vọng 名danh 滅diệt (# 詳tường 明minh 上thượng 隨tùy 處xứ 滅diệt 盡tận 。 唯duy 虚# 妄vọng 故cố 無vô 別biệt 住trụ 殊thù 不bất 能năng 知tri 。 應ưng 上thượng 汝nhữ 猶do 未vị 明minh 。 生sanh 滅diệt 去khứ 來lai 。 廣quảng 開khai 上thượng 幻huyễn 化hóa 相tương/tướng 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 常thường 住trụ 妙diệu 明minh 。 不bất 動động 周chu 圓viên 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 詳tường 明minh 上thượng 妙diệu 覺giác 明minh 體thể 一nhất 句cú )# 。

此thử 即tức 浮phù 塵trần 幻huyễn 妄vọng 諸chư 相tướng 直trực 示thị 常thường 住trụ 真chân 心tâm 。 以dĩ 真chân 心tâm 融dung 會hội 萬vạn 法pháp 事sự 事sự 皆giai 真chân 也dã 汝nhữ 猶do 未vị 明minh 。 者giả 因nhân 前tiền 來lai 破phá 徧biến 計kế 諸chư 法pháp 并tinh 二nhị 種chủng 妄vọng 見kiến 皆giai 離ly 華hoa 示thị 空không 披phi 波ba 取thủ 水thủy 是thị [撥-殳+ㄆ]# 相tương/tướng 顯hiển 真chân 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 已dĩ 明minh 其kỳ 旨chỉ 從tùng 來lai 未vị 示thị 即tức 相tương/tướng 即tức 真chân 故cố 曰viết 汝nhữ 猶do 未vị 悟ngộ 。 今kim 欲dục 開khai 示thị 故cố 先tiên 告cáo 使sử 知tri 其kỳ 未vị 明minh 今kim 為vi 發phát 明minh 也dã 原nguyên 阿A 難Nan 見kiến 相tương/tướng 發phát 心tâm 三tam 事sự 皆giai 妄vọng 前tiền 已dĩ 破phá 妄vọng 心tâm 妄vọng 見kiến 今kim 破phá 妄vọng 相tương/tướng 番phiên 前tiền 三tam 妄vọng 皆giai 歸quy 一nhất 心tâm 即tức 清thanh 淨tịnh 法Pháp 身thân 。 也dã 溫ôn 陵lăng 曰viết 幻huyễn 無vô 自tự 性tánh 依y 真chân 而nhi 立lập 如như 華hoa 起khởi 空không 全toàn 體thể 即tức 空không 如như 泡bào 生sanh 水thủy 全toàn 體thể 即tức 水thủy 故cố 曰viết 其kỳ 性tánh 真chân 為vi 。 妙diệu 覺giác 明minh 體thể 。 近cận 取thủ 諸chư 身thân 遠viễn 取thủ 諸chư 物vật 莫mạc 不bất 皆giai 然nhiên 。 故cố 曰viết 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 等đẳng 如Như 來Lai 藏tạng 者giả 。 當đương 人nhân 法Pháp 身thân 妙diệu 性tánh 也dã 依y 果quả 而nhi 稱xưng 曰viết 如Như 來Lai 含hàm 攝nhiếp 眾chúng 德đức 曰viết 藏tạng 未vị 嘗thường 去khứ 來lai 曰viết 常thường 住trụ 暗ám 不bất 能năng 昏hôn 曰viết 妙diệu 明minh 不bất 隨tùy 生sanh 滅diệt 曰viết 不bất 動động 無vô 不bất 徧biến 足túc 曰viết 周chu 圓viên 妙diệu 萬vạn 物vật 而nhi 至chí 神thần 性tánh 一nhất 切thiết 而nhi 不bất 異dị 曰viết 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 孤cô 山sơn 曰viết 五ngũ 隂# 等đẳng 諸chư 經kinh 皆giai 列liệt 三tam 科khoa 謂vị 隂# 處xứ 界giới 而nhi 今kim 有hữu 四tứ 更cánh 加gia 六lục 入nhập 只chỉ 是thị 破phá 十thập 二nhị 處xứ 中trung 內nội 六lục 處xứ 也dã 此thử 並tịnh 色sắc 心tâm 開khai 合hợp 之chi 殊thù 廣quảng 上thượng 浮phù 塵trần 諸chư 幻huyễn 化hóa 相tướng 。 也dã 正chánh 觀quán 曰viết 四tứ 科khoa 中trung 五ngũ 隂# 一nhất 科khoa 總tổng 破phá 色sắc 心tâm 次thứ 三tam 科khoa 別biệt 破phá 色sắc 心tâm 六lục 入nhập 破phá 根căn 十thập 二nhị 處xứ 破phá 塵trần 十thập 八bát 界giới 破phá 識thức 故cố 無vô 重trọng/trùng 繁phồn 失thất 也dã 。

○# 二nhị 明minh 真chân 無vô 妄vọng 。

性tánh 真chân 常thường 中trung 。 求cầu 於ư 去khứ 來lai 。 迷mê 悟ngộ 生sanh 死tử 。 了liễu 無vô 所sở 得đắc 。

此thử 明minh 真Chân 如Như 性tánh 中trung 。 本bổn 無vô 浮phù 塵trần 幻huyễn 化hóa 諸chư 相tướng 以dĩ 顯hiển 如Như 來Lai 藏tạng 體thể 常thường 住trụ 妙diệu 明minh 。 不bất 動động 周chu 圓viên 。 也dã 正chánh 脉mạch 曰viết 添# 迷mê 悟ngộ 二nhị 字tự 約ước 人nhân 即tức 是thị 凢# 聖thánh 約ước 法pháp 即tức 生sanh 死tử 湼# 槃bàn 上thượng 直trực 示thị 一nhất 心tâm 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 別biệt 會hội 萬vạn 法pháp 分phần/phân 四tứ 初sơ 會hội 五ngũ 隂# 二nhị 會hội 六lục 入nhập 三tam 會hội 十thập 二nhị 處xứ 四tứ 會hội 十thập 八bát 界giới 。

○# 初sơ 會hội 五ngũ 隂# 分phần/phân 二nhị 初sơ 總tổng 徵trưng 二nhị 別biệt 會hội 。

○# 初sơ 總tổng 徵trưng 。

阿A 難Nan 云vân 何hà 五ngũ 隂# 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。

此thử 總tổng 徵trưng 五ngũ 隂# 差sai 別biệt 幻huyễn 妄vọng 之chi 法pháp 云vân 何hà 是thị 無vô 差sai 別biệt 真chân 常thường 之chi 性tánh 也dã 五ngũ 隂# 者giả 即tức 色sắc 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 五ngũ 法pháp 能năng 葢# 覆phú 自tự 性tánh 故cố 曰viết 五ngũ 隂# 亦diệc 名danh 五ngũ 蘊uẩn 是thị 積tích 聚tụ 義nghĩa 由do 此thử 五ngũ 法pháp 積tích 聚tụ 名danh 為vi 眾chúng 生sanh 。 又hựu 能năng 積tích 聚tụ 惑hoặc 業nghiệp 苦khổ 故cố 有hữu 去khứ 來lai 迷mê 悟ngộ 生sanh 死tử 。 迷mê 為vi 七thất 趣thú 五ngũ 隂# 悟ngộ 為vi 四tứ 聖thánh 五ngũ 隂# 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 者giả 無vô 去khứ 來lai 迷mê 悟ngộ 生sanh 死tử 。 今kim 真chân 妄vọng 相tương 背bội 相tương 遠viễn 若nhược 此thử 云vân 何hà 名danh 妄vọng 。 即tức 真chân 耶da 故cố 徵trưng 之chi 餘dư 三tam 科khoa 例lệ 此thử 。

○# 二nhị 別biệt 會hội 分phần/phân 五ngũ 初sơ 會hội 色sắc 隂# 二nhị 會hội 受thọ 隂# 三tam 會hội 想tưởng 隂# 四tứ 會hội 行hành 隂# 五ngũ 會hội 識thức 隂# 。

○# 初sơ 會hội 色sắc 隂# 分phần/phân 三tam 初sơ 標tiêu 示thị 色sắc 相tướng 二nhị 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 三tam 結kết 示thị 堅kiên 固cố 。

○# 初sơ 標tiêu 示thị 色sắc 相tướng 分phần/phân 二nhị 初sơ 喻dụ 明minh 二nhị 法pháp 合hợp 。

○# 初sơ 喻dụ 明minh 。

阿A 難Nan 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 以dĩ 清thanh 淨tịnh 目mục 。 喻dụ 真chân 智trí 觀quan 晴tình 明minh 空không 。 喻dụ 真chân 智trí 照chiếu 真chân 理lý )# 唯duy 一nhất 晴tình 虚# (# 喻dụ 理lý 智trí 一nhất 如như 唯duy 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 逈huýnh 無vô 所sở 有hữu 。 喻dụ 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 中trung 絕tuyệt 無vô 聖thánh 凢# 影ảnh 相tương/tướng 其kỳ 人nhân 無vô 故cố 。 不bất 動động 目mục 睛tình 。 喻dụ 性tánh 覺giác 必tất 明minh 。 照chiếu 而nhi 不bất 寂tịch 。 瞪trừng 以dĩ 發phát 勞lao 。 喻dụ 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 一nhất 念niệm 妄vọng 動động 為vi 無vô 明minh )# 則tắc 於ư 虚# 空không 別biệt 見kiến 狂cuồng 華hoa 。 喻dụ 因nhân 無vô 明minh 不bất 覺giác 於ư 清thanh 淨tịnh 法Pháp 界Giới 。 妄vọng 見kiến 十thập 一nhất 色sắc 法pháp 復phục 有hữu 一nhất 切thiết 。 狂cuồng 亂loạn 非phi 相tướng 。 喻dụ 於ư 色sắc 法pháp 妄vọng 見kiến 去khứ 來lai 迷mê 悟ngộ 生sanh 死tử 等đẳng 相tương/tướng )# 。

此thử 發phát 明minh 空không 華hoa 所sở 起khởi 之chi 源nguyên 為vi 色sắc 隂# 之chi 喻dụ 也dã 然nhiên 以dĩ 空không 華hoa 為ví 喻dụ 者giả 為vi 究cứu 色sắc 隂# 虚# 妄vọng 本bổn 無vô 去khứ 來lai 。 迷mê 悟ngộ 生sanh 死tử 。 等đẳng 相tương/tướng 正chánh 脉mạch 以dĩ 非phi 相tướng 為vi 華hoa 滅diệt 相tương/tướng 喻dụ 四tứ 空không 及cập 二nhị 乘thừa 湼# 槃bàn 等đẳng 妄vọng 觧# 色sắc 滅diệt 如như 見kiến 非phi 相tướng 此thử 亦diệc 應ưng 理lý 阿A 難Nan 下hạ 喻dụ 本bổn 覺giác 元nguyên 淨tịnh 其kỳ 人nhân 下hạ 喻dụ 依y 真chân 起khởi 妄vọng 則tắc 於ư 下hạ 喻dụ 。 因nhân 妄vọng 有hữu 生sanh 。

○# 二nhị 法pháp 合hợp 。

色sắc 隂# 當đương 知tri 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

此thử 以dĩ 色sắc 隂# 可khả 見kiến 之chi 相tướng 合hợp 上thượng 別biệt 見kiến 空không 華hoa 之chi 喻dụ 也dã 此thử 色sắc 即tức 十thập 一nhất 色sắc 法pháp 葢# 本bổn 一nhất 清thanh 淨tịnh 法Pháp 界Giới 。 了liễu 無vô 聖thánh 凢# 依y 正chánh 等đẳng 差sai 別biệt 色sắc 相tướng 因nhân 無vô 明minh 而nhi 妄vọng 見kiến 似tự 有hữu 如như 彼bỉ 晴tình 空không 逈huýnh 無vô 狂cuồng 華hoa 起khởi 滅diệt 等đẳng 相tương/tướng 因nhân 目mục 勞lao 而nhi 別biệt 見kiến 本bổn 無vô 也dã 上thượng 標tiêu 示thị 色sắc 相tướng 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 。

阿A 難Nan 是thị 諸chư 狂cuồng 華hoa 非phi 從tùng 空không 來lai 。 喻dụ 色sắc 隂# 非phi 真chân 理lý 中trung 來lai 非phi 從tùng 目mục 出xuất 。 喻dụ 色sắc 隂# 非phi 真chân 智trí 中trung 出xuất 此thử 標tiêu 二nhị 處xứ 非phi 有hữu 直trực 破phá 如như 是thị 阿A 難Nan 。 若nhược 空không 來lai 者giả 。 返phản 牒điệp 非phi 從tùng 空không 來lai 。 既ký 從tùng 空không 來lai 。 還hoàn 從tùng 空không 入nhập 。 究cứu 空không 來lai 義nghĩa 若nhược 有hữu 出xuất 入nhập 。 即tức 非phi 虚# 空không (# 破phá 此thử 以dĩ 虚# 空không 無vô 內nội 外ngoại 非phi 有hữu 出xuất 入nhập 若nhược 有hữu 出xuất 入nhập 。 則tắc 非phi 空không 矣hĩ 此thử 以dĩ 空không 無vô 出xuất 入nhập 。 破phá 空không 若nhược 非phi 空không 。 躡niếp 上thượng 非phi 空không 即tức 實thật 物vật 自tự 不bất 容dung 其kỳ 。 華hoa 相tướng 起khởi 滅diệt 。 破phá 此thử 以dĩ 非phi 空không 成thành 礙ngại 亦diệc 不bất 可khả 出xuất 入nhập 破phá 如như 阿A 難Nan 體thể 。 不bất 容dung 阿A 難Nan 。 喻dụ 上thượng 非phi 空không 即tức 實thật 體thể 既ký 實thật 體thể 自tự 不bất 容dung 華hoa 出xuất 入nhập 若nhược 目mục 出xuất 者giả 。 返phản 牒điệp 非phi 從tùng 目mục 出xuất 。 既ký 從tùng 目mục 出xuất 。 還hoàn 從tùng 目mục 入nhập 。 究cứu 定định 出xuất 入nhập 下hạ 依y 出xuất 入nhập 破phá 即tức 此thử 華hoa 性tánh 。 從tùng 目mục 出xuất 故cố 。 當đương 合hợp 有hữu 見kiến 。 究cứu 目mục 能năng 見kiến 所sở 出xuất 華hoa 亦diệc 應ưng 能năng 見kiến 若nhược 有hữu 見kiến 者giả 。 牒điệp 華hoa 能năng 見kiến 去khứ 既ký 華hoa 空không 。 旋toàn 合hợp 見kiến 眼nhãn 。 究cứu 華hoa 能năng 見kiến 旋toàn 入nhập 目mục 時thời 自tự 合hợp 見kiến 眼nhãn 不bất 見kiến 非phi 從tùng 目mục 出xuất 。 入nhập 也dã 此thử 以dĩ 華hoa 有hữu 見kiến 破phá 若nhược 無vô 見kiến 者giả 。 牒điệp 華hoa 無vô 見kiến 出xuất 既ký 翳ế 空không 。 旋toàn 合hợp 翳ế 眼nhãn (# 究cứu 目mục 出xuất 之chi 華hoa 設thiết 不bất 能năng 見kiến 若nhược 有hữu 實thật 體thể 出xuất 則tắc 翳ế 空không 入nhập 目mục 亦diệc 應ưng 翳ế 眼nhãn 又hựu 見kiến 華hoa 時thời 。 目mục 應ưng 無vô 翳ế 。 究cứu 見kiến 華hoa 時thời 華hoa 在tại 空không 不bất 在tại 眼nhãn 只chỉ 翳ế 空không 不bất 翳ế 眼nhãn 故cố 曰viết 目mục 應ưng 無vô 翳ế 。 云vân 何hà 晴tình 空không 。 號hiệu 清thanh 明minh 眼nhãn 。 破phá 躡niếp 上thượng 翳ế 空không 時thời 不bất 翳ế 眼nhãn 為vi 清thanh 明minh 眼nhãn 睛tình 空không 時thời 華hoa 入nhập 翳ế 眼nhãn 當đương 名danh 翳ế 眼nhãn 云vân 何hà 晴tình 空không 。 名danh 清thanh 明minh 眼nhãn 耶da 是thị 則tắc 華hoa 空không 目mục 翳ế 華hoa 不bất 從tùng 目mục 出xuất 晴tình 空không 目mục 明minh 華hoa 不bất 從tùng 目mục 入nhập 此thử 以dĩ 華hoa 不bất 能năng 見kiến 破phá 無vô 出xuất 入nhập )# 。

此thử 究cứu 華hoa 性tánh 無vô 所sở 從tùng 來lai 。 無vô 所sở 去khứ 處xứ 以dĩ 明minh 色sắc 隂# 虚# 妄vọng 也dã 阿A 難Nan 下hạ 直trực 破phá 如như 是thị 下hạ 詳tường 破phá 若nhược 空không 來lai 者giả 。 先tiên 牒điệp 究cứu 非phi 從tùng 空không 來lai 。 以dĩ 喻dụ 色sắc 隂# 非phi 清thanh 淨tịnh 法pháp 。 界giới 中trung 來lai 既ký 從tùng 空không 來lai 。 二nhị 句cú 喻dụ 色sắc 隂# 果quả 從tùng 清thanh 淨tịnh 法Pháp 界Giới 。 來lai 還hoàn 從tùng 清thanh 淨tịnh 法Pháp 界Giới 。 入nhập 若nhược 有hữu 出xuất 入nhập 。 二nhị 句cú 喻dụ 若nhược 有hữu 出xuất 入nhập 。 去khứ 來lai 即tức 非phi 清thanh 淨tịnh 法pháp 。 界giới 以dĩ 真Chân 如Như 性tánh 中trung 。 本bổn 無vô 去khứ 來lai 。 迷mê 悟ngộ 生sanh 死tử 。 等đẳng 相tương/tướng 空không 若nhược 非phi 空không 。 者giả 喻dụ 若nhược 有hữu 出xuất 入nhập 。 即tức 非phi 法Pháp 界Giới 真chân 空không 果quả 非phi 法Pháp 界Giới 真chân 空không 即tức 成thành 實thật 法pháp 自tự 不bất 容dung 其kỳ 。 二nhị 句cú 喻dụ 實thật 法pháp 既ký 成thành 質chất 礙ngại 豈khởi 容dung 有hữu 別biệt 物vật 去khứ 來lai 生sanh 滅diệt 哉tai 如như 阿A 難Nan 體thể 。 不bất 容dung 阿A 難Nan 。 喻dụ 上thượng 實thật 法pháp 不bất 容dung 實thật 法pháp 若nhược 目mục 下hạ 牒điệp 究cứu 非phi 從tùng 目mục 出xuất 。 以dĩ 喻dụ 色sắc 隂# 不bất 從tùng 清thanh 淨tịnh 真chân 見kiến 中trung 出xuất 既ký 從tùng 目mục 出xuất 。 二nhị 句cú 喻dụ 既ký 從tùng 真chân 見kiến 出xuất 還hoàn 從tùng 真chân 見kiến 入nhập 從tùng 目mục 出xuất 故cố 。 二nhị 句cú 喻dụ 色sắc 隂# 等đẳng 相tương/tướng 既ký 從tùng 真chân 見kiến 出xuất 亦diệc 合hợp 有hữu 知tri 出xuất 既ký 華hoa 空không 二nhị 句cú 喻dụ 色sắc 隂# 等đẳng 相tương/tướng 果quả 從tùng 智trí 出xuất 縱tung 橫hoành 於ư 前tiền 入nhập 真chân 智trí 時thời 合hợp 見kiến 智trí 體thể 以dĩ 有hữu 知tri 見kiến 故cố 色sắc 境cảnh 既ký 不bất 能năng 見kiến 智trí 體thể 是thị 知tri 色sắc 境cảnh 非phi 真chân 見kiến 出xuất 矣hĩ 出xuất 既ký 翳ế 空không 。 二nhị 句cú 喻dụ 色sắc 隂# 如như 無vô 知tri 出xuất 時thời 縱tung 橫hoành 於ư 前tiền 旋toàn 時thời 當đương 翳ế 真chân 見kiến 又hựu 見kiến 華hoa 時thời 。 二nhị 句cú 喻dụ 見kiến 色sắc 隂# 等đẳng 相tương/tướng 時thời 色sắc 出xuất 智trí 外ngoại 應ưng 名danh 清thanh 淨tịnh 眼nhãn 云vân 何hà 名danh 妄vọng 。 見kiến 耶da 云vân 何hà 晴tình 空không 。 二nhị 句cú 喻dụ 見kiến 清thanh 淨tịnh 真chân 空không 色sắc 相tướng 已dĩ 歸quy 於ư 智trí 應ưng 名danh 妄vọng 見kiến 云vân 何hà 見kiến 清thanh 淨tịnh 實thật 相tướng 名danh 清thanh 淨tịnh 道Đạo 眼nhãn 耶da 又hựu 華hoa 非phi 空không 出xuất 明minh 非phi 無vô 因nhân 生sanh 。 亦diệc 攝nhiếp 非phi 他tha 生sanh 華hoa 非phi 目mục 出xuất 明minh 不bất 自tự 生sanh 四tứ 無vô 生sanh 似tự 缺khuyết 不bất 共cộng 生sanh 。

○# 三tam 結kết 會hội 堅kiên 固cố 。

是thị 故cố 當đương 知tri 。 色sắc 隂# 虚# 妄vọng 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

此thử 承thừa 上thượng 究cứu 華hoa 性tánh 無vô 去khứ 來lai 生sanh 滅diệt 例lệ 知tri 色sắc 隂# 虚# 妄vọng 當đương 體thể 全toàn 空không 故cố 此thử 結kết 明minh 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 不bất 動động 堅kiên 固cố 之chi 心tâm 也dã 正chánh 觀quán 曰viết 非phi 因nhân 緣duyên 則tắc 非phi 自tự 他tha 共cộng 生sanh 也dã 非phi 自tự 然nhiên 則tắc 非phi 無vô 因nhân 而nhi 有hữu 也dã 既ký 非phi 因nhân 緣duyên 生sanh 又hựu 非phi 自tự 然nhiên 有hữu 。 不bất 可khả 作tác 一nhất 物vật 會hội 亦diệc 不bất 可khả 作tác 。 無vô 物vật 會hội 一nhất 切thiết 意ý 智trí 所sở 不bất 能năng 入nhập 。 一nhất 切thiết 有hữu 心tâm 。 至chí 此thử 而nhi 死tử 如như 大đại 火hỏa 聚tụ 。 嬰anh 之chi 則tắc 燒thiêu 也dã 到đáo 此thử 千thiên 聖thánh 不bất 知tri 名danh 而nhi 眾chúng 生sanh 喚hoán 作tác 五ngũ 隂# 六lục 入nhập 豈khởi 非phi 甚thậm 迷mê 甚thậm 倒đảo 哉tai 曰viết 奚hề 不bất 名danh 曰viết 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 耶da 曰viết 果quả 到đáo 心tâm 空không 時thời 便tiện 喚hoán 作tác 五ngũ 隂# 復phục 有hữu 何hà 過quá 若nhược 妄vọng 情tình 未vị 盡tận 喚hoán 作tác 如Như 來Lai 藏tạng 亦diệc 如như 妄vọng 想tưởng 思tư 之chi 下hạ 例lệ 此thử 上thượng 會hội 色sắc 隂# 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 會hội 受thọ 隂# 分phần/phân 三tam 初sơ 標tiêu 示thị 受thọ 相tương/tướng 二nhị 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 三tam 結kết 示thị 堅kiên 固cố 。

○# 初sơ 標tiêu 示thị 受thọ 相tương/tướng 分phần/phân 二nhị 初sơ 喻dụ 明minh 二nhị 例lệ 法pháp 。

○# 初sơ 喻dụ 明minh 。

阿A 難Nan 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 手thủ 足túc 宴yến 安an 。 百bách 骸hài 調điều 適thích 。 忽hốt 如như 妄vọng 生sanh (# 末mạt 句cú 結kết 上thượng 宴yến 安an 調điều 適thích 之chi 至chí 即tức 圓viên 覺giác 經Kinh 云vân 忽hốt 忘vong 我ngã 身thân 。 性tánh 無vô 違vi 順thuận 。 無vô 苦khổ 樂lạc 二nhị 受thọ 唯duy 捨xả 受thọ 其kỳ 人nhân 無vô 故cố 。 以dĩ 二nhị 手thủ 掌chưởng 。 於ư 空không 相tương 摩ma 。 喻dụ 一nhất 自tự 證chứng 分phần/phân 妄vọng 分phần/phân 見kiến 相tương/tướng 二nhị 分phần 相tương 對đối 於ư 二nhị 手thủ 中trung 。 妄vọng 生sanh 澀sáp 滑hoạt 。 泠# [烈-列+執]# 諸chư 相tướng 喻dụ 於ư 見kiến 相tương/tướng 二nhị 分phần 中trung 妄vọng 生sanh 苦khổ 樂lạc 等đẳng 受thọ )# 。

此thử 就tựu 一nhất 人nhân 自tự 體thể 發phát 明minh 觸xúc 受thọ 虚# 妄vọng 以dĩ 為vi 諸chư 受thọ 之chi 喻dụ 也dã 阿A 難Nan 下hạ 明minh 寂tịch 靜tĩnh 本bổn 無vô 一nhất 受thọ 其kỳ 人nhân 下hạ 明minh 妄vọng 動động 乃nãi 起khởi 諸chư 受thọ 手thủ 足túc 宴yến 安an 。 喻dụ 諸chư 根căn 寂tịch 然nhiên 。 百bách 骸hài 調điều 適thích 。 喻dụ 諸chư 念niệm 不bất 動động 忽hốt 如như 忘vong 生sanh 。 喻dụ 人nhân 空không 性tánh 無vô 違vi 順thuận 。 喻dụ 法pháp 空không 人nhân 法pháp 既ký 空không 一nhất 無vô 所sở 得đắc 。 即tức 清thanh 淨tịnh 法Pháp 界Giới 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 本bổn 無vô 諸chư 受thọ 其kỳ 人nhân 無vô 故cố 。 三tam 句cú 喻dụ 真chân 性tánh 無vô 端đoan 起khởi 妄vọng 相tương 見kiến 二nhị 分phần 恆hằng 相tương 對đối 待đãi 為vi 起khởi 受thọ 之chi 因nhân 於ư 二nhị 手thủ 中trung 。 三tam 句cú 喻dụ 所sở 起khởi 諸chư 受thọ 依y 於ư 根căn 塵trần 離ly 於ư 根căn 塵trần 本bổn 無vô 諸chư 受thọ 是thị 則tắc 諸chư 受thọ 因nhân 妄vọng 見kiến 而nhi 起khởi 也dã 。

○# 二nhị 法pháp 合hợp 。

受thọ 隂# 當đương 知tri 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

此thử 以dĩ 受thọ 隂# 之chi 法pháp 合hợp 上thượng 自tự 覺giác 泠# [烈-列+執]# 幻huyễn 觸xúc 則tắc 明minh 受thọ 隂# 虚# 妄vọng 亦diệc 如như 此thử 也dã 此thử 受thọ 即tức 徧biến 行hành 中trung 觸xúc 受thọ 二nhị 法pháp 彼bỉ 以dĩ 麄# 細tế 分phần/phân 二nhị 相tương/tướng 此thử 以dĩ 虚# 明minh 合hợp 為vi 一nhất 法pháp 正chánh 脉mạch 曰viết 藏tạng 性tánh 無vô 受thọ 如như 人nhân 宴yến 安an 迷mê 生sanh 諸chư 受thọ 如như 摩ma 覺giác 澀sáp 等đẳng 。

○# 二nhị 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 。

阿A 難Nan 是thị 諸chư 幻huyễn 觸xúc (# 牒điệp 上thượng 澀sáp 滑hoạt 泠# [烈-列+執]# 不bất 從tùng 空không 來lai 。 不bất 從tùng 掌chưởng 出xuất 。 直trực 破phá 下hạ 究cứu 明minh 如như 是thị 阿A 難Nan 。 若nhược 空không 來lai 者giả 。 返phản 牒điệp 上thượng 不bất 從tùng 空không 來lai 。 既ký 能năng 觸xúc 掌chưởng 。 何hà 不bất 觸xúc 身thân 。 究cứu )# 不bất 應ưng 虚# 空không 選tuyển 擇trạch 來lai 觸xúc 。 返phản 此thử 破phá 幻huyễn 觸xúc 不bất 從tùng 空không 來lai 。 若nhược 從tùng 掌chưởng 出xuất 。 返phản 牒điệp 不bất 從tùng 掌chưởng 出xuất 。 應ưng 非phi 待đãi 合hợp 。 破phá 此thử 約ước 出xuất 破phá 謂vị 觸xúc 既ký 掌chưởng 出xuất 孤cô 掌chưởng 自tự 出xuất 何hà 待đãi 合hợp 耶da 又hựu 掌chưởng 出xuất 故cố 。 復phục 牒điệp 下hạ 以dĩ 入nhập 破phá 合hợp 則tắc 掌chưởng 知tri 。 離ly 則tắc 觸xúc 入nhập 。 究cứu 既ký 有hữu 出xuất 必tất 有hữu 入nhập 臂tý 腕oản 骨cốt 髓tủy 。 應ưng 亦diệc 覺giác 知tri 。 入nhập 時thời 踪# 跡tích (# 破phá 此thử 約ước 既ký 有hữu 入nhập 入nhập 處xứ 踪# 跡tích 應ưng 覺giác 不bất 覺giác 入nhập 則tắc 非phi 從tùng 掌chưởng 出xuất 必tất 有hữu 覺giác 心tâm 。 知tri 出xuất (# 觸xúc 既ký 掌chưởng 出xuất 應ưng 知tri 行hành 出xuất 之chi 跡tích )# 知tri 入nhập (# 觸xúc 既ký 掌chưởng 入nhập 應ưng 知tri 入nhập 進tiến 之chi 跡tích 自tự 有hữu 一nhất 物vật 。 身thân 中trung 往vãng 來lai 。 究cứu 應ưng 知tri 出xuất 入nhập 跡tích 何hà 待đãi 合hợp 知tri 。 要yếu 名danh 為vi 觸xúc 。 破phá 此thử 約ước 出xuất 入nhập 破phá )# 。

此thử 究cứu 幻huyễn 觸xúc 無vô 所sở 出xuất 入nhập 既ký 妄vọng 以dĩ 明minh 諸chư 受thọ 皆giai 虚# 明minh 妄vọng 想tưởng 而nhi 已dĩ 本bổn 非phi 實thật 受thọ 也dã 阿A 難Nan 下hạ 直trực 破phá 幻huyễn 觸xúc 非phi 空không 掌chưởng 二nhị 處xứ 出xuất 來lai 喻dụ 明minh 諸chư 受thọ 不bất 從tùng 真chân 空không 來lai 不bất 從tùng 妄vọng 見kiến 出xuất 如như 是thị 阿A 難Nan 。 下hạ 究cứu 明minh 不bất 從tùng 空không 來lai 。 既ký 能năng 觸xúc 掌chưởng 。 二nhị 句cú 喻dụ 諸chư 受thọ 之chi 觸xúc 既ký 從tùng 真chân 空không 而nhi 來lai 能năng 觸xúc 妄vọng 根căn 亦diệc 合hợp 能năng 觸xúc 智trí 體thể 以dĩ 智trí 識thức 同đồng 一nhất 真chân 空không 故cố 不bất 應ưng 虚# 空không 二nhị 句cú 喻dụ 真chân 空không 無vô 分phân 別biệt 不bất 應ưng 背bối/bội 智trí 向hướng 識thức 選tuyển 擇trạch 而nhi 觸xúc 若nhược 從tùng 掌chưởng 出xuất 。 下hạ 究cứu 明minh 諸chư 受thọ 不bất 從tùng 根căn 出xuất 應ưng 亦diệc 覺giác 知tri 。 二nhị 句cú 喻dụ 幻huyễn 觸xúc 既ký 出xuất 於ư 根căn 還hoàn 入nhập 於ư 根căn 入nhập 根căn 踪# 跡tích 深thâm 淺thiển 應ưng 覺giác 知tri 不bất 知tri 入nhập 則tắc 非phi 根căn 出xuất 必tất 有hữu 覺giác 心tâm 。 六lục 句cú 喻dụ 諸chư 受thọ 之chi 觸xúc 既ký 出xuất 入nhập 本bổn 根căn 諸chư 受thọ 覺giác 心tâm 應ưng 自tự 知tri 出xuất 入nhập 何hà 待đãi 根căn 境cảnh 合hợp 方phương 覺giác 知tri 哉tai 。

○# 三tam 結kết 會hội 堅kiên 固cố 。

是thị 故cố 當đương 知tri 。 受thọ 隂# 虚# 妄vọng 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

義nghĩa 同đồng 前tiền 可khả 知tri 上thượng 會hội 受thọ 隂# 已dĩ 竟cánh 。

○# 三tam 會hội 想tưởng 隂# 分phần/phân 三tam 初sơ 標tiêu 示thị 想tưởng 相tương/tướng 二nhị 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 三tam 結kết 會hội 堅kiên 固cố 。

○# 初sơ 標tiêu 示thị 想tưởng 相tương/tướng 分phần/phân 二nhị 初sơ 喻dụ 明minh 二nhị 法pháp 合hợp 。

○# 初sơ 喻dụ 明minh 。

阿A 難Nan 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 談đàm 說thuyết 酢tạc 梅mai 。 口khẩu 中trung 水thủy 出xuất 。 水thủy 因nhân 想tưởng 生sanh )# 思tư 蹋đạp 懸huyền 巖nham 足túc 心tâm 酸toan 澀sáp 。 酸toan 從tùng 想tưởng 生sanh )# 。

此thử 標tiêu 聞văn 說thuyết 酢tạc 梅mai 梅mai 水thủy 在tại 口khẩu 思tư 想tưởng 懸huyền 巖nham 巖nham 酸toan 至chí 足túc 以dĩ 為vi 想tưởng 隂# 虚# 妄vọng 之chi 喻dụ 也dã 梅mai 是thị 味vị 塵trần 故cố 水thủy 生sanh 於ư 舌thiệt 巖nham 是thị 觸xúc 境cảnh 故cố 酸toan 生sanh 於ư 足túc 。

○# 二nhị 法pháp 合hợp 。

想tưởng 隂# 當đương 知tri 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

此thử 以dĩ 想tưởng 隂# 之chi 法pháp 合hợp 上thượng 談đàm 梅mai 思tư 巖nham 之chi 喻dụ 則tắc 知tri 想tưởng 隂# 融dung 通thông 虚# 妄vọng 亦diệc 如như 是thị 也dã 。 此thử 想tưởng 即tức 徧biến 行hành 中trung 作tác 意ý 想tưởng 二nhị 法pháp 彼bỉ 以dĩ 麄# 細tế 分phần/phân 二nhị 相tương/tướng 為vi 引dẫn 起khởi 心tâm 念niệm 施thi 設thiết 名danh 言ngôn 此thử 以dĩ 融dung 通thông 合hợp 為vi 一nhất 法pháp 正chánh 脉mạch 曰viết 目mục 前tiền 身thân 界giới 為vi 想tưởng 所sở 分phân 別biệt 憶ức 持trì 者giả 皆giai 如như 念niệm 中trung 之chi 酸toan 味vị 思tư 裏lý 之chi 懸huyền 巖nham 本bổn 非phi 實thật 有hữu 而nhi 堅kiên 滯trệ 不bất 忘vong 者giả 想tưởng 隂# 覆phú 之chi 也dã 。

○# 二nhị 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 。

如như 是thị 阿A 難Nan 。 如như 是thị 酸toan 說thuyết (# 牒điệp 談đàm 說thuyết 酸toan 梅mai 不bất 從tùng 梅mai 生sanh 。 非phi 從tùng 口khẩu 入nhập 。 直trực 破phá 下hạ 究cứu 明minh 如như 是thị 阿A 難Nan 。 若nhược 梅mai 生sanh 者giả 。 返phản 牒điệp 不bất 從tùng 梅mai 生sanh 。 梅mai 合hợp 自tự 談đàm 。 何hà 待đãi 人nhân 說thuyết 。 究cứu 破phá 此thử 破phá 酸toan 說thuyết 不bất 從tùng 梅mai 生sanh 。 若nhược 從tùng 口khẩu 入nhập 。 返phản 牒điệp 非phi 從tùng 口khẩu 入nhập 。 自tự 合hợp 口khẩu 聞văn 。 何hà 須tu 待đãi 耳nhĩ 。 究cứu 破phá 此thử 以dĩ 耳nhĩ 聞văn 破phá 酸toan 說thuyết 非phi 從tùng 口khẩu 入nhập 。 若nhược 獨độc 耳nhĩ 聞văn 。 牒điệp 上thượng 何hà 須tu 待đãi 耳nhĩ 。 口khẩu 水thủy 何hà 不bất 耳nhĩ 中trung 而nhi 出xuất 。 破phá 上thượng 以dĩ 耳nhĩ 聞văn 破phá 非phi 口khẩu 聞văn 此thử 又hựu 牒điệp 破phá 不bất 獨độc 耳nhĩ 聞văn 正chánh 明minh 虚# 妄vọng )# 想tưởng 蹋đạp 懸huyền 巖nham 與dữ 說thuyết 相tương 類loại 。 此thử 以dĩ 思tư 巖nham 類loại 談đàm 梅mai 皆giai 一nhất 般ban 破phá )# 。

此thử 究cứu 口khẩu 水thủy 無vô 有hữu 生sanh 處xứ 類loại 彼bỉ 思tư 巖nham 均quân 非phi 實thật 有hữu 以dĩ 明minh 想tưởng 隂# 虚# 妄vọng 也dã 如như 是thị 阿A 難Nan 。 下hạ 究cứu 口khẩu 水thủy 虚# 妄vọng 想tưởng 蹋đạp 下hạ 類loại 足túc 酸toan 虚# 妄vọng 不bất 從tùng 梅mai 生sanh 。 非phi 從tùng 口khẩu 入nhập 。 者giả 喻dụ 名danh 相tướng 之chi 境cảnh 不bất 從tùng 塵trần 生sanh 非phi 從tùng 根căn 有hữu 乃nãi 虚# 妄vọng 分phân 別biệt 梅mai 合hợp 自tự 談đàm 。 者giả 喻dụ 名danh 相tướng 果quả 生sanh 於ư 塵trần 塵trần 應ưng 自tự 知tri 善thiện 惡ác 是thị 非phi 。 何hà 待đãi 心tâm 分phân 別biệt 耶da 此thử 破phá 名danh 相tướng 不bất 生sanh 於ư 塵trần 自tự 合hợp 口khẩu 聞văn 。 者giả 喻dụ 名danh 相tướng 果quả 生sanh 於ư 根căn 應ưng 不bất 待đãi 塵trần 自tự 合hợp 分phân 別biệt 此thử 破phá 名danh 相tướng 不bất 生sanh 於ư 根căn 耳nhĩ 聞văn 水thủy 不bất 耳nhĩ 出xuất 者giả 喻dụ 耳nhĩ 纔tài 聞văn 眼nhãn 即tức 見kiến 眼nhãn 纔tài 見kiến 鼻tị 欲dục 齅khứu 以dĩ 明minh 融dung 通thông 虚# 妄vọng 真chân 際tế 曰viết 與dữ 說thuyết 相tương 類loại 。 者giả 應ưng 云vân 如như 是thị 足túc 酸toan 非phi 懸huyền 巖nham 來lai 非phi 足túc 心tâm 入nhập 若nhược 從tùng 巖nham 來lai 巖nham 合hợp 自tự 想tưởng 何hà 待đãi 人nhân 思tư 若nhược 從tùng 足túc 入nhập 足túc 合hợp 自tự 思tư 何hà 待đãi 心tâm 想tưởng 若nhược 獨độc 心tâm 思tư 何hà 故cố 足túc 心tâm 覺giác 有hữu 酸toan 澀sáp 。

○# 三tam 結kết 會hội 堅kiên 固cố 。

是thị 故cố 當đương 知tri 。 想tưởng 隂# 虚# 妄vọng 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

上thượng 會hội 想tưởng 隂# 已dĩ 竟cánh 。

○# 四tứ 會hội 行hành 隂# 分phần/phân 三tam 初sơ 標tiêu 示thị 行hành 相tương/tướng 二nhị 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 三tam 結kết 會hội 堅kiên 固cố 。

○# 初sơ 標tiêu 示thị 行hành 相tương/tướng 分phần/phân 二nhị 初sơ 喻dụ 明minh 二nhị 法pháp 合hợp 。

○# 初sơ 喻dụ 明minh 。

阿A 難Nan 譬thí 如như 瀑bộc 流lưu 波ba 浪lãng 相tương 續tục 。 前tiền 際tế 後hậu 際tế 。 不bất 相tương 踰du 越việt 。

此thử 標tiêu 流lưu 水thủy 波ba 浪lãng 起khởi 滅diệt 遷thiên 代đại 不bất 停đình 以dĩ 為vi 行hành 隂# 之chi 喻dụ 也dã 阿A 難Nan 譬thí 如như 二nhị 句cú 明minh 遷thiên 流lưu 義nghĩa 乃nãi 生sanh 滅diệt 麄# 相tương/tướng 前tiền 際tế 後hậu 際tế 。 二nhị 句cú 明minh 不bất 遷thiên 義nghĩa 乃nãi 生sanh 滅diệt 細tế 相tương/tướng 此thử 瀑bộc 流lưu 但đãn 就tựu 妄vọng 言ngôn 要yếu 真chân 妄vọng 雙song 舉cử 水thủy 體thể 喻dụ 真chân 性tánh 流lưu 性tánh 喻dụ 諸chư 識thức 生sanh 滅diệt 如như 波ba 全toàn 體thể 是thị 水thủy 本bổn 無vô 自tự 體thể 。

○# 二nhị 法pháp 合hợp 。

行hành 隂# 當đương 知tri 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

此thử 以dĩ 行hành 隂# 之chi 法pháp 合hợp 上thượng 波ba 流lưu 無vô 有hữu 自tự 體thể 則tắc 知tri 行hành 隂# 虚# 妄vọng 也dã 此thử 行hành 為vi 十thập 二nhị 類loại 生sanh 。 生sanh 基cơ 綱cương 紐nữu 徧biến 於ư 諸chư 識thức 在tại 前tiền 六lục 則tắc 麄# 在tại 後hậu 二nhị 則tắc 細tế 麄# 為vi 業nghiệp 流lưu 灣loan 還hoàn 死tử 此thử 生sanh 彼bỉ 。 細tế 即tức 心tâm 心tâm 不bất 住trụ 念niệm 念niệm 不bất 遷thiên 。

○# 二nhị 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 。

阿A 難Nan 如như 是thị 流lưu 性tánh 。 牒điệp 上thượng 波ba 浪lãng 不bất 因nhân 空không 生sanh 。 不bất 因nhân 水thủy 有hữu 。 亦diệc 非phi 水thủy 性tánh 。 非phi 離ly 空không 水thủy 。 直trực 以dĩ 四tứ 義nghĩa 破phá 之chi 下hạ 究cứu 明minh 如như 是thị 阿A 難Nan 。 若nhược 因nhân 空không 生sanh 。 返phản 牒điệp 不bất 因nhân 空không 生sanh 。 則tắc 諸chư 十thập 方phương 。 無vô 盡tận 虚# 空không 成thành 無vô 盡tận 流lưu 。 能năng 生sanh 空không 既ký 無vô 盡tận 所sở 生sanh 水thủy 亦diệc 應ưng 無vô 盡tận 世thế 界giới 。 自tự 然nhiên 俱câu 受thọ 淪luân 溺nịch 。 究cứu 破phá 不bất 因nhân 空không 生sanh 。 以dĩ 不bất 見kiến 淪luân 溺nịch 則tắc 知tri 非phi 空không 生sanh 若nhược 因nhân 水thủy 有hữu 。 返phản 牒điệp 不bất 因nhân 水thủy 有hữu 。 則tắc 此thử 瀑bộc 流lưu 性tánh 應ưng 非phi 水thủy 。 究cứu 此thử 以dĩ 能năng 有hữu 所sở 有hữu 分phần/phân 二nhị 相tương/tướng 有hữu 所sở 有hữu 相tướng 。 令linh 應ưng 現hiện 在tại (# 破phá 此thử 以dĩ 無vô 能năng 所sở 相tương 破phá 若nhược 即tức 水thủy 性tánh 。 返phản 牒điệp 亦diệc 非phi 水thủy 性tánh 。 因nhân 無vô 能năng 所sở 即tức 是thị 一nhất 體thể 則tắc 澄trừng 清thanh 時thời 。 應ưng 非phi 水thủy 體thể 。 破phá 此thử 以dĩ 動động 即tức 水thủy 性tánh 澄trừng 應ưng 非phi 水thủy 破phá 理lý 既ký 不bất 成thành 非phi 即tức 水thủy 性tánh 若nhược 離ly 空không 水thủy 。 返phản 牒điệp 非phi 離ly 空không 水thủy 。 因nhân 即tức 空không 水thủy 不bất 有hữu 故cố 離ly 空không 水thủy 究cứu 空không 非phi 有hữu 外ngoại 。 非phi 離ly 空không 水thủy 。 外ngoại 無vô 流lưu (# 非phi 離ly 水thủy 此thử 破phá 不bất 離ly 空không 水thủy )# 。

此thử 究cứu 流lưu 性tánh 無vô 所sở 出xuất 處xứ 起khởi 滅diệt 無vô 從tùng 。 以dĩ 明minh 行hành 隂# 虚# 妄vọng 也dã 阿A 難Nan 下hạ 直trực 破phá 四tứ 處xứ 非phi 有hữu 如như 是thị 阿A 難Nan 下hạ 究cứu 明minh 四tứ 處xứ 非phi 有hữu 之chi 義nghĩa 不bất 因nhân 空không 生sanh 。 喻dụ 不bất 因nhân 真chân 理lý 有hữu 不bất 因nhân 水thủy 生sanh 喻dụ 不bất 因nhân 真chân 智trí 起khởi 非phi 即tức 水thủy 性tánh 喻dụ 識thức 生sanh 滅diệt 非phi 不bất 動động 智trí 不bất 離ly 空không 水thủy 喻dụ 妄vọng 不bất 離ly 真chân 成thành 無vô 盡tận 流lưu 。 者giả 喻dụ 真chân 空không 無vô 際tế 所sở 生sanh 妄vọng 想tưởng 生sanh 滅diệt 。 亦diệc 應ưng 無vô 際tế 無vô 情tình 有hữu 情tình 應ưng 無vô 分phân 別biệt 。 性tánh 應ưng 非phi 水thủy 。 者giả 喻dụ 識thức 性tánh 應ưng 非phi 佛Phật 性tánh 應ưng 成thành 二nhị 體thể 則tắc 澄trừng 清thanh 時thời 。 二nhị 句cú 喻dụ 識thức 若nhược 即tức 性tánh 識thức 滅diệt 時thời 應ưng 無vô 性tánh 體thể 空không 非phi 有hữu 外ngoại 。 二nhị 句cú 喻dụ 真chân 空không 無vô 外ngoại 智trí 外ngoại 無vô 識thức 正chánh 脉mạch 以dĩ 空không 水thủy 喻dụ 境cảnh 與dữ 心tâm 亦diệc 應ưng 理lý 。

○# 三tam 結kết 會hội 堅kiên 固cố 。

是thị 故cố 當đương 知tri 。 行hành 隂# 虚# 妄vọng 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

上thượng 會hội 行hành 隂# 已dĩ 竟cánh 。

○# 五ngũ 會hội 識thức 隂# 分phần/phân 三tam 初sơ 標tiêu 示thị 識thức 相tương/tướng 二nhị 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 三tam 結kết 會hội 堅kiên 固cố 。

○# 初sơ 標tiêu 示thị 識thức 相tương/tướng 分phần/phân 二nhị 初sơ 喻dụ 明minh 二nhị 法pháp 合hợp 。

○# 初sơ 喻dụ 明minh 。

阿A 難Nan 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 喻dụ 妄vọng 業nghiệp )# 取thủ 頻tần 伽già 缾bình (# 喻dụ 中trung 有hữu 身thân 塞tắc 其kỳ 兩lưỡng 孔khổng 。 喻dụ 事sự 障chướng 塞tắc 人nhân 空không 理lý 障chướng 塞tắc 法pháp 空không 滿mãn 中trung 擎kình 空không 。 喻dụ 識thức 千thiên 里lý 遠viễn 行hành 。 用dụng 餉hướng 他tha 國quốc 。 喻dụ 業nghiệp 牽khiên 識thức 五ngũ 趣thú 流lưu 轉chuyển 餉hướng 他tha 國quốc 喻dụ 識thức 投đầu 後hậu 身thân )# 。

此thử 標tiêu 瓶bình 貯trữ 空không 行hành 空không 非phi 往vãng 來lai 為vi 識thức 性tánh 虚# 妄vọng 之chi 喻dụ 也dã 溫ôn 陵lăng 曰viết 性tánh 空không 真chân 覺giác 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 一nhất 迷mê 為vi 識thức 故cố 如như 瓶bình 中trung 之chi 空không 耳nhĩ 內nội 外ngoại 一nhất 空không 喻dụ 性tánh 識thức 一nhất 體thể 塞tắc 其kỳ 兩lưỡng 孔khổng 。 喻dụ 妄vọng 分phần/phân 同đồng 異dị 空không 無vô 來lai 往vãng 不bất 可khả 擎kình 餉hướng 喻dụ 性tánh 無vô 生sanh 滅diệt 亦diệc 無vô 捨xả 受thọ 今kim 言ngôn 擎kình 餉hướng 者giả 比tỉ 迷mê 性tánh 為vi 識thức 妄vọng 隨tùy 流lưu 轉chuyển 之chi 狀trạng 也dã 頻tần 伽già 此thử 云vân 好hảo 音âm 鳥điểu 名danh 瓶bình 形hình 象tượng 之chi 。

○# 二nhị 法pháp 合hợp 。

識thức 隂# 當đương 知tri 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

此thử 以dĩ 識thức 隂# 隨tùy 業nghiệp 受thọ 報báo 。 之chi 法pháp 合hợp 上thượng 瓶bình 空không 往vãng 來lai 無vô 實thật 之chi 妄vọng 也dã 此thử 識thức 是thị 心tâm 王vương 即tức 藏tạng 識thức 亦diệc 攝nhiếp 前tiền 七thất 轉chuyển 識thức 以dĩ 用dụng 不bất 離ly 體thể 故cố 深thâm 為vi 生sanh 死tử 湼# 槃bàn 之chi 因nhân 今kim 如như 瓶bình 空không 無vô 往vãng 來lai 以dĩ 明minh 生sanh 死tử 即tức 湼# 槃bàn 故cố 上thượng 標tiêu 示thị 識thức 相tương/tướng 已dĩ 竟cánh 。

○# 二nhị 究cứu 竟cánh 虚# 妄vọng 。

阿A 難Nan 如như 是thị 虚# 空không (# 牒điệp 瓶bình 中trung 空không 非phi 彼bỉ 方phương 來lai 。 非phi 此thử 方phương 入nhập 。 直trực 破phá 下hạ 究cứu 明minh 如như 是thị 阿A 難Nan 。 若nhược 彼bỉ 方phương 來lai 。 返phản 牒điệp 非phi 彼bỉ 方phương 來lai 。 則tắc 本bổn 瓶bình 中trung 。 既ký 貯trữ 空không 去khứ 。 於ư 本bổn 瓶bình 地địa 。 應ưng 少thiểu 虚# 空không (# 究cứu 破phá 此thử 以dĩ 原nguyên 置trí 瓶bình 之chi 地địa 不bất 少thiểu 虚# 空không 知tri 非phi 彼bỉ 方phương 來lai 。 若nhược 此thử 方phương 入nhập 。 返phản 牒điệp 非phi 此thử 方phương 入nhập 。 開khai 孔khổng 倒đảo 瓶bình 。 應ưng 見kiến 空không 出xuất 。 究cứu 破phá 此thử 以dĩ 瓶bình 所sở 至chí 之chi 地địa 倒đảo 瓶bình 不bất 見kiến 多đa 出xuất 虚# 空không 知tri 。 非phi 此thử 方phương 入nhập 。

此thử 究cứu 瓶bình 空không 往vãng 來lai 無vô 因nhân 以dĩ 明minh 識thức 隂# 捨xả 彼bỉ 生sanh 此thử 亦diệc 妄vọng 也dã 阿A 難Nan 下hạ 直trực 破phá 無vô 往vãng 來lai 如như 是thị 阿A 難Nan 。 下hạ 究cứu 明minh 非phi 彼bỉ 方phương 來lai 。 若nhược 此thử 下hạ 究cứu 明minh 非phi 此thử 方phương 入nhập 。 應ưng 少thiểu 虚# 空không 者giả 喻dụ 識thức 果quả 捨xả 彼bỉ 來lai 生sanh 於ư 此thử 則tắc 彼bỉ 來lai 處xứ 應ưng 少thiểu 識thức 性tánh 彼bỉ 處xứ 猶do 生sanh 生sanh 不bất 已dĩ 是thị 知tri 非phi 少thiểu 非phi 來lai 應ưng 見kiến 空không 出xuất 。 者giả 喻dụ 識thức 果quả 捨xả 彼bỉ 隂# 來lai 入nhập 此thử 隂# 此thử 處xứ 此thử 隂# 應ưng 見kiến 多đa 出xuất 識thức 心tâm 云vân 何hà 不bất 見kiến 。 多đa 出xuất 既ký 此thử 處xứ 不bất 見kiến 出xuất 不bất 見kiến 多đa 非phi 捨xả 彼bỉ 生sanh 此thử 正chánh 脉mạch 以dĩ 識thức 體thể 周chu 徧biến 不bất 動động 用dụng 似tự 往vãng 來lai 亦diệc 應ưng 理lý 。

○# 三tam 結kết 會hội 堅kiên 固cố 。

是thị 故cố 當đương 知tri 。 識thức 隂# 虚# 妄vọng 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

結kết 義nghĩa 同đồng 前tiền 通thông 論luận 五ngũ 隂# 色sắc 想tưởng 行hành 據cứ 當đương 體thể 虚# 妄vọng 破phá 受thọ 據cứ 所sở 受thọ 虚# 妄vọng 破phá 識thức 據cứ 相tương/tướng 妄vọng 破phá 前tiền 七thất 徵trưng 總tổng 破phá 妄vọng 識thức 二nhị 種chủng 妄vọng 見kiến 總tổng 破phá 妄vọng 根căn 此thử 五ngũ 隂# 總tổng 破phá 妄vọng 塵trần 曰viết 五ngũ 隂# 止chỉ 一nhất 色sắc 法pháp 四tứ 心tâm 法pháp 何hà 謂vị 總tổng 破phá 妄vọng 塵trần 耶da 曰viết 因nhân 阿A 難Nan 見kiến 佛Phật 。 勝thắng 相tương/tướng 發phát 心tâm 前tiền 已dĩ 破phá 心tâm 見kiến 二nhị 妄vọng 今kim 破phá 所sở 見kiến 勝thắng 相tương/tướng 亦diệc 妄vọng 佛Phật 勝thắng 相tương/tướng 不bất 出xuất 福phước 智trí 二nhị 相tương/tướng 福phước 相tương/tướng 即tức 色sắc 隂# 智trí 相tương/tướng 即tức 四tứ 隂# 佛Phật 與dữ 眾chúng 生sanh 迷mê 悟ngộ 雖tuy 殊thù 俱câu 名danh 五ngũ 隂# 但đãn 染nhiễm 淨tịnh 不bất 同đồng 依y 所sở 見kiến 福phước 智trí 俱câu 名danh 塵trần 相tương/tướng 下hạ 入nhập 處xứ 界giới 三tam 科khoa 是thị 別biệt 破phá 根căn 塵trần 識thức 亦diệc 是thị 詳tường 明minh 阿A 難Nan 見kiến 相tương/tướng 發phát 心tâm 三tam 俱câu 虚# 妄vọng 又hựu 則tắc 此thử 五ngũ 隂# 雖tuy 色sắc 心tâm 共cộng 破phá 重trọng/trùng 在tại 破phá 色sắc 以dĩ 明minh 如Như 來Lai 勝thắng 相tướng 。 皆giai 妄vọng 亦diệc 可khả 此thử 卷quyển 自tự 初sơ 示thị 圓viên 常thường 妙diệu 性tánh 克khắc 定định 真chân 妄vọng 指chỉ 授thọ 真chân 性tánh 滅diệt 法Pháp 界Giới 量lượng 出xuất 是thị 非phi 見kiến 離ly 斷đoạn 常thường 息tức 見kiến 相tương/tướng 總tổng 破phá 徧biến 計kế 識thức 心tâm 顯hiển 如như 實thật 空không 體thể 已dĩ 結kết 奢xa 摩ma 它# 之chi 觀quán 相tương/tướng 自tự 破phá 二nhị 種chủng 妄vọng 見kiến 為vi 世thế 出xuất 世thế 之chi 因nhân 。 緣duyên 究cứu 破phá 五ngũ 隂# 會hội 歸quy 藏tạng 性tánh 畧lược 明minh 三Tam 摩Ma 提Đề 之chi 真chân 體thể 也dã 上thượng 會hội 五ngũ 隂# 已dĩ 竟cánh 。

大Đại 佛Phật 頂Đảnh 如Như 來Lai 密Mật 因Nhân 脩Tu 證Chứng 了Liễu 義Nghĩa 諸Chư 菩Bồ 薩Tát 萬Vạn 行Hạnh 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 。 四Tứ 依Y 觧# 卷quyển 第đệ 二nhị (# 終chung )#

Print Friendly, PDF & Email