Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 觀Quán 心Tâm 定Định 解Giải
Quyển 0005
清Thanh 靈Linh 耀Diệu 述Thuật

大Đại 佛Phật 頂Đảnh 如Như 來Lai 密Mật 因Nhân 修Tu 證Chứng 了Liễu 義Nghĩa 諸Chư 菩Bồ 薩Tát 萬Vạn 行Hạnh 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 。 觀Quán 心Tâm 定Định 解Giải 卷quyển 第đệ 五ngũ

○# 二nhị 明minh 解giải 結kết 無vô 二nhị 通thông 次thứ 義nghĩa 。 前tiền 第đệ 二nhị 義nghĩa 云vân 阿A 難Nan 。 汝nhữ 修tu 菩Bồ 提Đề 。 若nhược 不bất 審thẩm 觀quán 。 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 則tắc 不bất 能năng 知tri 。 虗hư 妄vọng 根căn 塵trần 。 何hà 處xứ 顛điên 倒đảo 。 處xử 尚thượng 不bất 知tri 。 云vân 何hà 降hàng 伏phục 。 取thủ 如Như 來Lai 位vị 。 汝nhữ 觀quán 世thế 間gian 。 解giải 結kết 之chi 人nhân 。 不bất 見kiến 所sở 結kết 。 云vân 何hà 知tri 解giải 。 似tự 必tất 斷đoạn 去khứ 煩phiền 惱não 方phương 證chứng 佛Phật 位vị 。 解giải 去khứ 其kỳ 結kết 方phương 名danh 解giải 脫thoát 。 豈khởi 非phi 緣duyên 理lý 斷đoạn 九cửu 歷lịch 別biệt 行hành 門môn 乎hồ 。 今kim 明minh 根căn 塵trần 同đồng 源nguyên 。 縛phược 脫thoát 無vô 二nhị 。 知tri 見kiến 立lập 見kiến 即tức 無vô 明minh 本bổn 。 知tri 見kiến 無vô 見kiến 。 斯tư 即tức 涅Niết 槃Bàn 。 則tắc 此thử 六lục 根căn 即tức 迷mê 中trung 實thật 相tướng 無vô 住trụ 本bổn 也dã 。 經Kinh 云vân 。 使sử 汝nhữ 流lưu 轉chuyển 。 生sanh 死tử 結kết 根căn 。 惟duy 汝nhữ 六lục 根căn 。 更cánh 非phi 他tha 物vật 。 此thử 迷mê 則tắc 三tam 道đạo 流lưu 轉chuyển 也dã 。 令linh 汝nhữ 速tốc 證chứng 。 安an 樂lạc 妙diệu 常thường 。 亦diệc 汝nhữ 六lục 根căn 。 更cánh 非phi 他tha 物vật 。 此thử 悟ngộ 則tắc 果quả 中trung 勝thắng 用dụng 也dã 。 喻dụ 如như 秪# 一nhất 華hoa 巾cân 。 綰oản 之chi 成thành 六lục 此thử 因nhân 緣duyên 和hòa 合hợp 。 虗hư 妄vọng 名danh 生sanh 。 解giải 之chi 無vô 一nhất 此thử 因nhân 緣duyên 別biệt 離ly 。 虗hư 妄vọng 名danh 滅diệt 。 殊thù 不bất 能năng 知tri 。 生sanh 滅diệt 去khứ 來lai 。 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 只chỉ 一nhất 華hoa 巾cân 結kết 解giải 無vô 二nhị 。 豈khởi 非phi 決quyết 通thông 歷lịch 別biệt 而nhi 入nhập 圓viên 融dung 。 為vi 起khởi 行hành 之chi 大đại 要yếu 乎hồ 。 又hựu 前tiền 云vân 菩Bồ 提Đề 道Đạo 也dã 。 涅Niết 槃Bàn 滅diệt 也dã 。 煩phiền 惱não 集tập 也dã 。 生sanh 死tử 苦khổ 也dã 。 以dĩ 道đạo 治trị 集tập 。 滅diệt 超siêu 生sanh 死tử 。 此thử 前tiền 三tam 教giáo 四Tứ 諦Đế 耳nhĩ 。 今kim 云vân 縛phược 脫thoát 無vô 二nhị 。 結kết 解giải 惟duy 一nhất 。 即tức 顯hiển 示thị 無vô 作tác 四Tứ 諦Đế 只chỉ 一nhất 圓viên 中trung 實thật 相tướng 矣hĩ 。 玅# 玄huyền 四tứ 上thượng 云vân 。 無vô 作tác 四Tứ 諦Đế 慧tuệ 者giả 解giải 惑hoặc 因nhân 緣duyên 而nhi 成thành 四tứ 也dã 。 大đại 經Kinh 云vân 。 寶bảo 珠châu 在tại 體thể 。 謂vị 呼hô 失thất 去khứ 。 憂ưu 愁sầu 啼đề 哭khốc 。 但đãn 見kiến 其kỳ 體thể 及cập 瘡sang 。 不bất 見kiến 寶bảo 珠châu 及cập 鏡kính 。 惟duy 有hữu 憂ưu 愁sầu 無vô 復phục 歡hoan 喜hỷ 。 此thử 迷mê 道đạo 滅diệt 而nhi 起khởi 苦khổ 集tập 。 是thị 知tri 見kiến 立lập 知tri 。 而nhi 成thành 流lưu 轉chuyển 生sanh 死tử 也dã 。 若nhược 解giải 瘡sang 體thể 即tức 是thị 寶bảo 珠châu 則tắc 喜hỷ 不bất 哭khốc 。 因nhân 滅diệt 無vô 明minh 即tức 得đắc 熾sí 然nhiên 三tam 菩Bồ 提Đề 燈đăng 。 此thử 解giải 悟ngộ 因nhân 緣duyên 即tức 是thị 道đạo 滅diệt 。 是thị 知tri 見kiến 無vô 見kiến 。 而nhi 歸quy 安an 樂lạc 妙diệu 常thường 也dã 。 豈khởi 非phi 四Tứ 諦Đế 只chỉ 一nhất 中trung 實thật 耶da 。 大đại 經Kinh 云vân 。 無vô 苦khổ 無vô 諦đế 有hữu 實thật 。 無vô 集tập 無vô 諦đế 有hữu 實thật 。 無vô 滅diệt 無vô 諦đế 有hữu 實thật 。 無vô 道đạo 無vô 諦đế 有hữu 實thật 。 實thật 即tức 中trung 道đạo 虗hư 空không 佛Phật 性tánh 。 亦diệc 即tức 六lục 根căn 更cánh 非phi 他tha 物vật 也dã 。 今kim 經kinh 中trung 雙song 非phi 空không 有hữu 。 及cập 若nhược 欲dục 解giải 結kết 。 當đương 於ư 結kết 心tâm 。 皆giai 顯hiển 中trung 實thật 為vi 解giải 結kết 不bất 二nhị 之chi 本bổn 。 如như 此thử 方phương 名danh 從tùng 性tánh 起khởi 修tu 。 成thành 無vô 作tác 妙diệu 行hạnh 。 故cố 科khoa 云vân 融dung 通thông 次thứ 義nghĩa 。 為vi 二nhị 一nhất 正chánh 明minh 解giải 結kết 無vô 二nhị 二nhị 兼kiêm 顯hiển 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 初sơ 中trung 二nhị 一nhất 疑nghi 請thỉnh 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 世Thế 尊Tôn 。 如Như 來Lai 雖tuy 說thuyết 。 第đệ 二nhị 義nghĩa 門môn 。 今kim 觀quán 世thế 間gian 。 解giải 結kết 之chi 人nhân 。 若nhược 不bất 知tri 其kỳ 。 所sở 結kết 之chi 元nguyên 。 我ngã 信tín 是thị 人nhân 。 終chung 不bất 能năng 解giải 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 及cập 會hội 中trung 。 有Hữu 學Học 聲Thanh 聞Văn 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 從tùng 無vô 始thỉ 際tế 。 與dữ 諸chư 無vô 明minh 。 俱câu 滅diệt 俱câu 生sanh 。 雖tuy 得đắc 如như 是thị 。 多đa 聞văn 善thiện 根căn 。 名danh 為vi 出xuất 家gia 。 猶do 隔cách 日nhật 瘧ngược 。 惟duy 願nguyện 大đại 慈từ 。 哀ai 愍mẫn 淪luân 溺nịch 。 今kim 日nhật 身thân 心tâm 。 云vân 何hà 是thị 結kết 。 從tùng 何hà 名danh 解giải 。 亦diệc 令linh 未vị 來lai 。 苦khổ 難nạn 眾chúng 生sanh 。 得đắc 免miễn 輪luân 迴hồi 。 不bất 落lạc 三tam 有hữu 。 作tác 是thị 語ngữ 已dĩ 。 普phổ 及cập 大đại 眾chúng 。 五ngũ 體thể 投đầu 地địa 。 雨vũ 淚lệ 翹kiều 誠thành 。 佇trữ 佛Phật 如Như 來Lai 。 無vô 上thượng 開khai 示thị 。

前tiền 第đệ 二nhị 決quyết 定định 。 義nghĩa 中trung 文văn 云vân 。

阿A 難Nan 。 汝nhữ 觀quán 世thế 間gian 。 解giải 結kết 之chi 人nhân 。 不bất 見kiến 所sở 結kết 。 云vân 何hà 知tri 解giải 。 佛Phật 意ý 指chỉ 根căn 即tức 結kết 。 而nhi 阿A 難Nan 乃nãi 於ư 根căn 外ngoại 更cánh 求cầu 所sở 結kết 之chi 元nguyên 。 故cố 有hữu 此thử 問vấn 。 如như 云vân 元nguyên 來lai 云vân 何hà 成thành 此thử 結kết 也dã 。 下hạ 合hợp 文văn 云vân 。 云vân 何hà 是thị 結kết 。 後hậu 文văn 云vân 知tri 見kiến 立lập 知tri 。 即tức 無vô 明minh 本bổn 。 是thị 所sở 結kết 之chi 元nguyên 也dã 。 幽u 溪khê 云vân 。 元nguyên 本bổn 也dã 。 謂vị 最tối 初sơ 結kết 起khởi 根căn 元nguyên 。 若nhược 曉hiểu 結kết 起khởi 之chi 元nguyên 由do 。 知tri 見kiến 立lập 知tri 。 則tắc 知tri 見kiến 無vô 見kiến 。 斯tư 即tức 涅Niết 槃Bàn 。 誠thành 為vi 解giải 結kết 之chi 方phương 矣hĩ 。 合hợp 喻dụ 中trung 初sơ 云vân 有Hữu 學Học 聲Thanh 聞Văn 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 者giả 。 未vị 得đắc 四Tứ 果Quả 名danh 為vi 有hữu 學học 。 言ngôn 無vô 始thỉ 無vô 明minh 者giả 。 長trường/trưởng 水thủy 曰viết 始thỉ 自tự 迷mê 真chân 隨tùy 逐trục 有hữu 情tình 生sanh 滅diệt 不bất 離ly 。 故cố 前tiền 文văn 云vân 和hòa 合hợp 妄vọng 生sanh 。 和hòa 合hợp 妄vọng 死tử 。 此thử 文văn 云vân 俱câu 滅diệt 俱câu 生sanh 。 其kỳ 意ý 咸hàm 同đồng 。 熏huân 聞văn 云vân 此thử 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 約ước 阿A 難Nan 權quyền 證chứng 初sơ 果quả 俱câu 生sanh 尚thượng 在tại 。 則tắc 與dữ 界giới 內nội 無vô 明minh 。 俱câu 滅diệt 俱câu 生sanh 。 二nhị 約ước 阿A 難Nan 別biệt 惑hoặc 未vị 除trừ 。 則tắc 與dữ 界giới 外ngoại 無vô 明minh 俱câu 滅diệt 俱câu 生sanh 也dã 。 喻dụ 如như 隔cách 日nhật 瘧ngược 者giả 。 見kiến 惑hoặc 已dĩ 斷đoạn 如như 安an 日nhật 。 俱câu 生sanh 未vị 破phá 如như 發phát 日nhật 。 又hựu 通thông 惑hoặc 先tiên 落lạc 如như 安an 日nhật 。 別biệt 惑hoặc 猶do 在tại 如như 發phát 日nhật 。 多đa 聞văn 善thiện 根căn 。 可khả 出xuất 三tam 界giới 故cố 云vân 出xuất 家gia 。 而nhi 無vô 明minh 全toàn 在tại 是thị 但đãn 有hữu 結kết 而nhi 不bất 知tri 解giải 也dã 。 惟duy 願nguyện 大đại 慈từ 下hạ 請thỉnh 示thị 。 阿A 難Nan 意ý 謂vị 無vô 始thỉ 無vô 明minh 必tất 是thị 結kết 元nguyên 。 但đãn 今kim 日nhật 身thân 心tâm 。 已dĩ 斷đoạn 八bát 十thập 八bát 使sử 不bất 知tri 何hà 者giả 。 是thị 無vô 明minh 之chi 結kết 。 云vân 何hà 之chi 言ngôn 即tức 問vấn 結kết 元nguyên 。 又hựu 不bất 知tri 解giải 結kết 之chi 法pháp 從tùng 何hà 用dụng 力lực 。 一nhất 問vấn 結kết 。 二nhị 問vấn 解giải 。 未vị 知tri 結kết 解giải 惟duy 一nhất 六lục 根căn 。 故cố 下hạ 諸chư 佛Phật 雙song 示thị 結kết 解giải 只chỉ 在tại 六lục 根căn 也dã 。

○# 二nhị 開khai 示thị 二nhị 一nhất 現hiện 瑞thụy 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 憐lân 愍mẫn 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 會hội 中trung 。 諸chư 有Hữu 學Học 者giả 。 亦diệc 為vì 未vị 來lai 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 為vi 出xuất 世thế 因nhân 。 作tác 將tương 來lai 眼nhãn 。 以dĩ 閻Diêm 浮Phù 檀Đàn 。 紫tử 金kim 光quang 手thủ 。 摩ma 阿A 難Nan 頂đảnh 。 即tức 時thời 十thập 方phương 。 普phổ 佛Phật 世thế 界giới 。 六lục 種chủng 震chấn 動động 。 微vi 塵trần 如Như 來Lai 。 住trụ 世thế 界giới 者giả 。 各các 有hữu 寶bảo 光quang 。 從tùng 其kỳ 頂đảnh 出xuất 。 其kỳ 光quang 同đồng 時thời 。 於ư 彼bỉ 世thế 界giới 。 來lai 祗chi 陀đà 林lâm 。 灌quán 如Như 來Lai 頂đảnh 。 是thị 諸chư 大đại 眾chúng 。 得đắc 未vị 曾tằng 有hữu 。

佛Phật 愍mẫn 現hiện 未vị 二nhị 機cơ 而nhi 獨độc 摩ma 阿A 難Nan 頂đảnh 者giả 。 寄ký 當đương 機cơ 以dĩ 表biểu 眾chúng 生sanh 當đương 證chứng 佛Phật 果Quả 耳nhĩ 。 據cứ 下hạ 偈kệ 云vân 彈đàn 指chỉ 超siêu 無Vô 學Học 。 則tắc 無Vô 學Học 亦diệc 在tại 所sở 益ích 中trung 。 但đãn 有hữu 學học 未vị 離ly 分phân 段đoạn 故cố 特đặc 愍mẫn 之chi 。 上thượng 諸chư 字tự 指chỉ 諸chư 人nhân 也dã 。 下hạ 諸chư 字tự 指chỉ 前tiền 三tam 果quả 及cập 四tứ 向hướng 也dã 。 將tương 來lai 眾chúng 生sanh 若nhược 聞văn 。 解giải 結kết 法Pháp 門môn 不bất 但đãn 能năng 出xuất 分phân 段đoạn 。 兼kiêm 出xuất 變biến 易dị 。 故cố 云vân 作tác 出xuất 世thế 因nhân 。 所sở 以dĩ 諸chư 佛Phật 示thị 語ngữ 便tiện 為vi 將tương 來lai 眼nhãn 目mục 。 即tức 時thời 下hạ 正chánh 現hiện 瑞thụy 。 諸chư 佛Phật 頂đảnh 光quang 灌quán 釋Thích 迦Ca 頂đảnh 者giả 。 示thị 宣tuyên 無vô 上thượng 頂Đảnh 法Pháp 。 無vô 相tướng 不bất 相tướng 。 不bất 相tướng 無vô 相tướng 之chi 理lý 也dã 。 經kinh 中trung 放phóng 光quang 至chí 此thử 共cộng 有hữu 四tứ 番phiên 。 前tiền 三tam 番phiên 俱câu 在tại 初sơ 卷quyển 。 一nhất 頂đảnh 光quang 說thuyết 咒chú 。 二nhị 七thất 徵trưng 後hậu 從tùng 面diện 門môn 放phóng 光quang 即tức 示thị 。 二nhị 種chủng 根căn 本bổn 。 三tam 從tùng 胸hung 卍vạn 字tự 。 涌dũng 出xuất 寶bảo 光quang 後hậu 即tức 示thị 見kiến 性tánh 。 前tiền 三tam 番phiên 皆giai 釋Thích 迦Ca 放phóng 光quang 。 今kim 諸chư 佛Phật 放phóng 光quang 灌quán 釋Thích 迦Ca 頂đảnh 表biểu 微vi 塵trần 諸chư 佛Phật 。 同đồng 證chứng 頂Đảnh 法Pháp 。 又hựu 顯hiển 諸chư 佛Phật 當đương 說thuyết 。 圓viên 中trung 無vô 作tác 四Tứ 諦Đế 之chi 法pháp 。 故cố 先tiên 顯hiển 神thần 通thông 。 六lục 種chủng 動động 者giả 。 表biểu 破phá 六lục 根căn 惑hoặc 也dã 。

○# 二nhị 正chánh 說thuyết 二nhị 。 一nhất 諸chư 佛Phật 同đồng 宣tuyên 。 二nhị 釋Thích 迦Ca 申thân 釋thích 。 初sơ 諸chư 佛Phật 同đồng 音âm 告cáo 阿A 難Nan 者giả 。 以dĩ 阿A 難Nan 初sơ 卷quyển 中trung 元nguyên 請thỉnh 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 得đắc 成thành 菩Bồ 提Đề 。 妙diệu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 三tam 摩ma 禪thiền 那na 。 最tối 初sơ 方phương 便tiện 故cố 也dã 。 今kim 雖tuy 示thị 六lục 根căn 義nghĩa 該cai 三tam 觀quán 。 而nhi 重trọng/trùng 在tại 圓viên 中trung 也dã 。

於ư 是thị 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 俱câu 聞văn 十thập 方phương 。 微vi 塵trần 如Như 來Lai 。 異dị 口khẩu 同đồng 音âm 。 告cáo 阿A 難Nan 言ngôn 。 善thiện 哉tai 阿A 難Nan 。 汝nhữ 欲dục 識thức 知tri 。 俱câu 生sanh 無vô 明minh 。 使sử 汝nhữ 輪luân 轉chuyển 。 生sanh 死tử 結kết 根căn 。 惟duy 汝nhữ 六lục 根căn 。 更cánh 非phi 他tha 物vật 。 汝nhữ 復phục 欲dục 知tri 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 令linh 汝nhữ 速tốc 證chứng 。 安an 樂lạc 解giải 脫thoát 。 寂tịch 靜tĩnh 妙diệu 常thường 。 亦diệc 汝nhữ 六lục 根căn 。 更cánh 非phi 他tha 物vật 。

阿A 難Nan 問vấn 今kim 日nhật 身thân 心tâm 。 云vân 何hà 是thị 結kết 。 從tùng 何hà 得đắc 解giải 。 而nhi 諸chư 佛Phật 皆giai 指chỉ 歸quy 六lục 根căn 。 下hạ 文văn 所sở 云vân 。 結kết 解giải 同đồng 所sở 因nhân 。 聖thánh 凡phàm 無vô 二nhị 路lộ 也dã 。 今kim 先tiên 約ước 圓viên 實thật 諦đế 釋thích 。 次thứ 隨tùy 文văn 分phân 別biệt 。 無vô 明minh 是thị 集Tập 諦Đế 生sanh 。 死tử 是thị 苦Khổ 諦Đế 。 菩Bồ 提Đề 是thị 道Đạo 諦Đế 。 涅Niết 槃Bàn 是thị 滅Diệt 諦Đế 。 四Tứ 諦Đế 同đồng 在tại 六lục 根căn 即tức 一nhất 實thật 諦đế 。 乃nãi 圓viên 教giáo 無vô 作tác 四Tứ 諦Đế 之chi 旨chỉ 。 妙diệu 玄huyền 云vân 。 以dĩ 迷mê 理lý 故cố 。 菩Bồ 提Đề 是thị 煩phiền 惱não 名danh 集Tập 諦Đế 。 涅Niết 槃Bàn 是thị 生sanh 死tử 名danh 苦Khổ 諦Đế 。 以dĩ 能năng 解giải 故cố 。 煩phiền 惱não 即tức 菩Bồ 提Đề 是thị 道Đạo 諦Đế 。 生sanh 死tử 即tức 涅Niết 槃Bàn 名danh 滅Diệt 諦Đế 。 當đương 知tri 理lý 惟duy 一nhất 實thật 。 隨tùy 順thuận 眾chúng 生sanh 說thuyết 。 有hữu 世thế 諦đế 因nhân 果quả 是thị 名danh 苦khổ 集tập 而nhi 體thể 即tức 道đạo 滅diệt 。 故cố 云vân 出xuất 世thế 人nhân 知tri 即tức 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 是thị 則tắc 此thử 文văn 具cụ 一nhất 諦đế 二nhị 諦đế 四Tứ 諦Đế 之chi 義nghĩa 。 此thử 義nghĩa 純thuần 圓viên 永vĩnh 超siêu 偏thiên 教giáo 。 諸chư 佛Phật 證chứng 此thử 法Pháp 門môn 而nhi 成thành 正chánh 覺giác 。 故cố 同đồng 說thuyết 之chi 。 次thứ 隨tùy 文văn 分phân 別biệt 。 言ngôn 俱câu 生sanh 無vô 明minh 者giả 。 不bất 知tri 三tam 諦đế 。 名danh 曰viết 無Vô 明Minh 。 大đại 品phẩm 云vân 。 諸chư 法pháp 無vô 所sở 有hữu 。 如như 是thị 有hữu 。 如như 是thị 無vô 所sở 有hữu 。 是thị 事sự 不bất 知tri 。 名danh 為vi 無vô 明minh 。 正chánh 其kỳ 義nghĩa 也dã 。 此thử 是thị 根căn 本bổn 無vô 明minh 。 眾chúng 生sanh 因nhân 此thử 無vô 明minh 輪luân 轉chuyển 二nhị 種chủng 生sanh 死tử 。 云vân 結kết 根căn 者giả 正chánh 答đáp 。 所sở 結kết 之chi 元nguyên 。 由do 眾chúng 生sanh 對đối 境cảnh 起khởi 念niệm 尋tầm 聲thanh 逐trục 色sắc 故cố 入nhập 輪luân 迴hồi 是thị 惟duy 汝nhữ 六lục 根căn 也dã 。 結kết 既ký 因nhân 根căn 解giải 亦diệc 因nhân 根căn 。 菩Bồ 提Đề 是thị 習tập 果quả 。 與dữ 上thượng 無vô 明minh 相tướng 對đối 。 涅Niết 槃Bàn 是thị 果quả 果quả 。 與dữ 上thượng 生sanh 死tử 相tướng 對đối 。 涅Niết 槃Bàn 有hữu 四tứ 德đức 。 安an 樂lạc 樂nhạo/nhạc/lạc 德đức 。 妙diệu 常thường 常thường 德đức 。 寂tịch 靜tĩnh 淨tịnh 德đức 。 解giải 脫thoát 我ngã 德đức 。 言ngôn 速tốc 證chứng 者giả 與dữ 下hạ 彈đàn 指chỉ 超siêu 無Vô 學Học 。 其kỳ 文văn 相tương 應ứng 。 解giải 者giả 引dẫn 下hạ 文văn 知tri 見kiến 立lập 知tri 。 故cố 輪luân 生sanh 死tử 。 知tri 見kiến 無vô 見kiến 。 即tức 證chứng 妙diệu 常thường 。 使sử 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 。 二nhị 途đồ 可khả 別biệt 眉mi 目mục 朗lãng 然nhiên 。 然nhiên 諸chư 佛Phật 之chi 意ý 。 正chánh 明minh 道đạo 滅diệt 即tức 苦khổ 集tập 。 苦khổ 集tập 即tức 道đạo 滅diệt 。 當đương 體thể 即tức 是thị 不bất 須tu 翻phiên 破phá 是thị 無vô 作tác 義nghĩa 。 由do 迷mê 悟ngộ 有hữu 殊thù 。 故cố 成thành 四Tứ 諦Đế 。 四tứ 實thật 非phi 四tứ 。 所sở 謂vị 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 即tức 菩Bồ 提Đề 相tướng 。 不bất 可khả 復phục 得đắc 。 即tức 大đại 涅Niết 槃Bàn 。 不bất 可khả 復phục 滅diệt 也dã 。 然nhiên 交giao 光quang 云vân 。 決quyết 定định 用dụng 根căn 決quyết 定định 不bất 用dụng 識thức 實thật 引dẫn 今kim 文văn 為vi 證chứng 。 但đãn 圓viên 教giáo 法Pháp 門môn 元nguyên 無vô 揀giản 擇trạch 。 若nhược 以dĩ 別biệt 意ý 甄chân 分phần/phân 。 淪luân 生sanh 死tử 者giả 乃nãi 凡phàm 夫phu 之chi 六lục 根căn 。 證chứng 妙diệu 常thường 者giả 乃nãi 互hỗ 用dụng 之chi 六lục 根căn 。 又hựu 不bất 可khả 不bất 辨biện 也dã 。

○# 二nhị 釋Thích 迦Ca 申thân 釋thích 二nhị 一nhất 疑nghi 問vấn 。

阿A 難Nan 雖tuy 聞văn 如như 是thị 法Pháp 音âm 。 心tâm 猶do 未vị 明minh 。 稽khể 首thủ 白bạch 佛Phật 。 云vân 何hà 令linh 我ngã 生sanh 死tử 輪luân 迴hồi 。 安an 樂lạc 妙diệu 常thường 。 同đồng 是thị 六lục 根căn 。 更cánh 非phi 他tha 物vật 。

上thượng 來lai 所sở 說thuyết 是thị 圓viên 中trung 實thật 法pháp 。 所sở 謂vị 生sanh 死tử 即tức 涅Niết 槃Bàn 。 煩phiền 惱não 即tức 菩Bồ 提Đề 也dã 。 阿A 難Nan 于vu 此thử 不bất 能năng 無vô 惑hoặc 。 向hướng 疑nghi 結kết 非phi 根căn 元nguyên 。 今kim 聞văn 結kết 即tức 結kết 元nguyên 。 又hựu 眾chúng 生sanh 皆giai 具cụ 六lục 根căn 何hà 云vân 即tức 是thị 妙diệu 常thường 。 語ngữ 既ký 深thâm 妙diệu 請thỉnh 更cánh 明minh 之chi 。

○# 二nhị 答đáp 釋thích 二nhị 一nhất 長trường/trưởng 行hành 二nhị 偈kệ 頌tụng 長trường/trưởng 行hành 中trung 三tam 一nhất 約ước 十thập 八bát 界giới 示thị 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

根căn 塵trần 同đồng 源nguyên 。 縛phược 脫thoát 無vô 二nhị 。 識thức 性tánh 虗hư 妄vọng 。 猶do 如như 空không 華hoa 。

根căn 塵trần 識thức 三tam 攝nhiếp 十thập 八bát 界giới 。 真chân 則tắc 俱câu 真chân 。 妄vọng 則tắc 俱câu 妄vọng 。 言ngôn 同đồng 源nguyên 者giả 。 根căn 塵trần 同đồng 以dĩ 陀đà 那na 為vi 源nguyên 此thử 妄vọng 源nguyên 也dã 。 又hựu 同đồng 以dĩ 法pháp 性tánh 為vi 源nguyên 此thử 真chân 源nguyên 也dã 。 故cố 維duy 摩ma 經Kinh 云vân 從tùng 無vô 住trụ 本bổn 。 立lập 一nhất 切thiết 法pháp 。 無vô 住trụ 之chi 言ngôn 該cai 乎hồ 真chân 妄vọng 。 縛phược 脫thoát 無vô 二nhị 者giả 。 如như 圓viên 覺giác 云vân 。 不bất 與dữ 法pháp 縛phược 。 不bất 求cầu 法Pháp 脫thoát 。 註chú 云vân 性tánh 平bình 等đẳng 故cố 。 其kỳ 義nghĩa 正chánh 同đồng 。 夫phu 根căn 塵trần 識thức 既ký 同đồng 源nguyên 真chân 妄vọng 。 故cố 縛phược 與dữ 脫thoát 無vô 二nhị 也dã 。 真chân 則tắc 俱câu 真chân 俱câu 名danh 無vô 二nhị 。 妄vọng 即tức 俱câu 妄vọng 同đồng 如như 空không 華hoa 。 豈khởi 分phần/phân 根căn 塵trần 為vi 真chân 而nhi 決quyết 定định 當đương 用dụng 。 識thức 性tánh 空không 華hoa 決quyết 不bất 可khả 用dụng 之chi 異dị 見kiến 乎hồ 。 況huống 有hữu 用dụng 唯duy 識thức 五ngũ 位vị 硬ngạnh 配phối 今kim 文văn 。 而nhi 言ngôn 識thức 決quyết 空không 妄vọng 。 真chân 深thâm 經Kinh 淺thiển 解giải 謚ích 鶴hạc 以dĩ 烏ô 也dã 。

○# 二nhị 約ước 十thập 二nhị 入nhập 示thị 。

阿A 難Nan 。 由do 塵trần 發phát 知tri 。 因nhân 根căn 有hữu 相tướng 。 相tương 見kiến 無vô 性tánh 。 同đồng 於ư 交giao 蘆lô 。

此thử 處xứ 明minh 示thị 根căn 塵trần 二nhị 皆giai 無vô 性tánh 同đồng 於ư 空không 妄vọng 。 妄vọng 既ký 破phá 去khứ 即tức 同đồng 真chân 源nguyên 矣hĩ 。 何hà 曾tằng 獨độc 指chỉ 根căn 塵trần 是thị 真chân 決quyết 當đương 用dụng 。 識thức 性tánh 是thị 妄vọng 決quyết 不bất 用dụng 耶da 。 斷đoạn 章chương 節tiết 句cú 豈khởi 能năng 解giải 佛Phật 經Kinh 之chi 大đại 全toàn 乎hồ 。 交giao 蘆lô 相tương/tướng 藉tạ 失thất 一nhất 則tắc 俱câu 仆phó 。 或hoặc 云vân 交giao 蘆lô 別biệt 是thị 一nhất 種chủng 麤thô 大đại 過quá 於ư 常thường 蘆lô 。 生sanh 必tất 兩lưỡng 莖hành 交giao 抱bão 而nhi 立lập 。 二nhị 根căn 盤bàn 結kết 相tương 連liên 單đơn 則tắc 撲phác 地địa 不bất 能năng 自tự 立lập 。

○# 三tam 約ước 六lục 根căn 示thị 。

是thị 故cố 汝nhữ 今kim 。 知tri 見kiến 立lập 知tri 。 即tức 無vô 明minh 本bổn 。 知tri 見kiến 無vô 見kiến 。 斯tư 即tức 涅Niết 槃Bàn 。 無vô 漏lậu 真chân 淨tịnh 。 云vân 何hà 是thị 中trung 。 更cánh 容dung 他tha 物vật 。

根căn 界giới 入nhập 三tam 本bổn 一nhất 圓viên 中trung 實thật 諦đế 。 所sở 謂vị 同đồng 源nguyên 無vô 二nhị 也dã 。 淨tịnh 名danh 指chỉ 為vi 無vô 住trụ 本bổn 。 祖tổ 師sư 指chỉ 為vi 迷mê 中trung 實thật 相tướng 。 今kim 經kinh 竟cánh 指chỉ 根căn 塵trần 識thức 。 以dĩ 皆giai 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 故cố 也dã 。 此thử 乃nãi 就tựu 事sự 點điểm 理lý 極cực 為vi 圓viên 頓đốn 。 而nhi 所sở 以dĩ 有hữu 無vô 明minh 涅Niết 槃Bàn 之chi 分phần 者giả 。 即tức 妙diệu 玄huyền 解giải 惑hoặc 因nhân 緣duyên 而nhi 有hữu 四Tứ 諦Đế 二nhị 諦đế 之chi 異dị 而nhi 體thể 只chỉ 是thị 一nhất 。 又hựu 前tiền 約ước 界giới 入nhập 示thị 真chân 空không 以dĩ 遮già 俗tục 有hữu 。 二nhị 觀quán 之chi 義nghĩa 明minh 矣hĩ 。 今kim 特đặc 就tựu 六lục 根căn 以dĩ 顯hiển 圓viên 中trung 。 故cố 迷mê 亦diệc 惟duy 此thử 。 悟ngộ 亦diệc 惟duy 此thử 。 真chân 亦diệc 惟duy 此thử 。 妄vọng 亦diệc 惟duy 此thử 。 三tam 道đạo 流lưu 轉chuyển 。 果quả 中trung 勝thắng 用dụng 。 如như 因Nhân 地Địa 倒đảo 。 還hoàn 因Nhân 地Địa 起khởi 。 豈khởi 此thử 外ngoại 別biệt 有hữu 。 實thật 諦đế 中trung 觀quán 灼chước 然nhiên 矣hĩ 。 云vân 何hà 是thị 中trung 。 更cánh 容dung 他tha 物vật 。 喚hoán 作tác 物vật 即tức 不bất 中trung 。 乃nãi 惟duy 色sắc 惟duy 聲thanh 惟duy 根căn 惟duy 境cảnh 之chi 最tối 親thân 切thiết 語ngữ 也dã 。 次thứ 釋thích 文văn 者giả 。 見kiến 色sắc 聞văn 聲thanh 時thời 自tự 謂vị 見kiến 色sắc 聞văn 聲thanh 即tức 知tri 見kiến 立lập 知tri 也dã 。 六lục 根căn 宛uyển 然nhiên 根căn 本bổn 無vô 明minh 只chỉ 此thử 念niệm 是thị 。 知tri 見kiến 無vô 見kiến 者giả 。 見kiến 色sắc 時thời 不bất 作tác 見kiến 色sắc 之chi 解giải 。 聞văn 聲thanh 亦diệc 然nhiên 。 如như 人nhân 飲ẩm 食thực 時thời 不bất 自tự 言ngôn 我ngã 今kim 飲ẩm 食thực 。 行hành 路lộ 時thời 不bất 自tự 言ngôn 我ngã 今kim 行hành 路lộ 。 此thử 即tức 解giải 脫thoát 之chi 道đạo 。 以dĩ 行hành 不bất 言ngôn 行hạnh 則tắc 與dữ 坐tọa 臥ngọa 同đồng 。 見kiến 不bất 言ngôn 見kiến 則tắc 與dữ 嘗thường 聽thính 同đồng 。 是thị 滅diệt 見kiến 安an 隱ẩn 之chi 法Pháp 。 真chân 空không 必tất 由do 此thử 證chứng 。 而nhi 行hành 不bất 言ngôn 行hạnh 即tức 是thị 真chân 行hành 。 見kiến 不bất 言ngôn 見kiến 即tức 是thị 真chân 見kiến 。 真chân 見kiến 即tức 聞văn 。 亦diệc 即tức 嘗thường 齅khứu 。 六lục 根căn 互hỗ 用dụng 非phi 大đại 涅Niết 槃Bàn 之chi 旨chỉ 歟# 。 然nhiên 真chân 聞văn 真chân 見kiến 正chánh 於ư 不bất 立lập 知tri 見kiến 時thời 湛trạm 然nhiên 明minh 露lộ 。 不bất 可khả 不bất 知tri 。 問vấn 。 聞văn 不bất 言ngôn 聞văn 見kiến 不bất 言ngôn 見kiến 知tri 見kiến 豈khởi 遂toại 忘vong 耶da 。 答đáp 。 見kiến 聞văn 無vô 性tánh 。 上thượng 文văn 元nguyên 譬thí 交giao 蘆lô 亦diệc 類loại 空không 華hoa 。 眾chúng 生sanh 以dĩ 妄vọng 念niệm 執chấp 之chi 故cố 成thành 實thật 有hữu 。 苟cẩu 妄vọng 念niệm 不bất 執chấp 知tri 見kiến 體thể 虗hư 惟duy 一nhất 真chân 心tâm 而nhi 已dĩ 。 此thử 即tức 涅Niết 槃Bàn 更cánh 無vô 他tha 法pháp 可khả 得đắc 涅Niết 槃Bàn 。 然nhiên 眾chúng 生sanh 飲ẩm 食thực 時thời 孰thục 有hữu 自tự 言ngôn 我ngã 今kim 飲ẩm 食thực 者giả 哉tai 。 故cố 云vân 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 即tức 大đại 涅Niết 槃Bàn 。 不bất 可khả 復phục 滅diệt 也dã 。

○# 二nhị 偈kệ 頌tụng 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 頌tụng 正chánh 說thuyết 。 二nhị 是thị 名danh 妙diệu 蓮liên 下hạ 讚tán 美mỹ 。 初sơ 中trung 二nhị 。 一nhất 重trọng/trùng 頌tụng 。 二nhị 孤cô 起khởi 。 據cứ 後hậu 文văn 云vân 祇kỳ 夜dạ 伽già 陀đà 。 雜tạp 糅nhữu 精tinh 瑩oánh 。 則tắc 此thử 頌tụng 之chi 有hữu 重trọng 頌tụng 有hữu 孤cô 起khởi 明minh 矣hĩ 。 重trọng/trùng 頌tụng 中trung 具cụ 明minh 三tam 觀quán 之chi 相tướng 而nhi 重trọng/trùng 在tại 唯duy 圓viên 。 憨# 山sơn 師sư 云vân 。 此thử 偈kệ 以dĩ 三tam 觀quán 觀quán 八bát 識thức 是thị 也dã 。 夫phu 三tam 觀quán 為vi 佛Phật 法Pháp 之chi 綱cương 宗tông 。 今kim 人nhân 或hoặc 得đắc 空không 而nhi 失thất 假giả 。 或hoặc 得đắc 假giả 而nhi 失thất 中trung 。 或hoặc 影ảnh 響hưởng 乎hồ 中trung 而nhi 失thất 空không 假giả 。 或hoặc 慕mộ 次thứ 第đệ 三tam 觀quán 而nhi 忘vong 圓viên 融dung 之chi 道đạo 。 今kim 偈kệ 意ý 指chỉ 三tam 觀quán 在tại 一nhất 心tâm 中trung 即tức 唯duy 圓viên 也dã 。 自tự 初sơ 卷quyển 來lai 阿A 難Nan 首thủ 請thỉnh 三tam 觀quán 。 前tiền 為vi 開khai 解giải 文văn 長trường/trưởng 意ý 廣quảng 。 今kim 示thị 修tu 門môn 之chi 要yếu 妙diệu 義nghĩa 萃tụy 于vu 一nhất 文văn 。 故cố 後hậu 章chương 讚tán 其kỳ 妙diệu 理lý 清thanh 徹triệt 。 心tâm 目mục 開khai 明minh 。 是thị 一nhất 經kinh 之chi 要yếu 也dã 。 分phần/phân 三tam 一nhất 頌tụng 十thập 八bát 界giới 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 欲dục 重trùng 宣tuyên 此thử 義nghĩa 。 而nhi 說thuyết 偈kệ 言ngôn 。 真chân 性tánh 有hữu 為vi 空không 。 緣duyên 生sanh 故cố 如như 幻huyễn 。 無vô 為vi 無vô 起khởi 滅diệt 。 不bất 實thật 如như 空không 華hoa 。

憨# 山sơn 師sư 以dĩ 初sơ 句cú 為vi 空không 。 如như 幻huyễn 句cú 為vi 假giả 。 無vô 為vi 下hạ 為vi 中trung 。 極cực 有hữu 眉mi 眼nhãn 。 恐khủng 初sơ 學học 未vị 得đắc 其kỳ 門môn 更cánh 作tác 一nhất 釋thích 。 真chân 性tánh 二nhị 字tự 標tiêu 起khởi 中trung 道đạo 。 欲dục 入nhập 中trung 道đạo 須tu 先tiên 會hội 空không 。 故cố 又hựu 標tiêu 有hữu 為vi 法pháp 空không 。 空không 從tùng 觀quán 假giả 而nhi 入nhập 。 緣duyên 生sanh 如như 幻huyễn 即tức 是thị 假giả 也dã 。 夫phu 緣duyên 生sanh 者giả 謂vị 眾chúng 緣duyên 生sanh 法pháp 。 既ký 賴lại 眾chúng 緣duyên 即tức 無vô 自tự 性tánh 。 喻dụ 為vi 如như 幻huyễn 不bất 亦diệc 宜nghi 乎hồ 。 從tùng 假giả 入nhập 空không 故cố 云vân 。 無vô 為vi 無vô 起khởi 滅diệt 。 而nhi 此thử 空không 法pháp 亦diệc 是thị 不bất 實thật 有hữu 類loại 空không 華hoa 。 此thử 偈kệ 前tiền 三tam 句cú 遮già 有hữu 後hậu 一nhất 句cú 遮già 空không 即tức 中trung 道đạo 雙song 遮già 之chi 義nghĩa 也dã 。 須tu 知tri 三tam 觀quán 中trung 前tiền 之chi 二nhị 觀quán 俱câu 為vi 中trung 道đạo 雙song 遮già 所sở 攝nhiếp 。 問vấn 。 此thử 中trung 俱câu 明minh 從tùng 假giả 入nhập 空không 何hà 無vô 從tùng 空không 出xuất 假giả 之chi 觀quán 。 答đáp 。 妙diệu 玄huyền 云vân 。 若nhược 空không 非phi 空không 點điểm 空không 出xuất 假giả 。 今kim 云vân 無vô 為vi 不bất 實thật 即tức 并tinh 空không 亦diệc 非phi 而nhi 假giả 觀quán 在tại 其kỳ 中trung 矣hĩ 。 但đãn 文văn 正chánh 意ý 在tại 中trung 道đạo 雙song 遮già 耳nhĩ 。 若nhược 以dĩ 此thử 文văn 頌tụng 上thượng 長trường/trưởng 行hành 。 真chân 性tánh 即tức 根căn 塵trần 之chi 源nguyên 也dã 。 根căn 塵trần 識thức 三tam 皆giai 是thị 有hữu 為vi 。 今kim 云vân 無vô 為vi 尚thượng 似tự 空không 華hoa 。 則tắc 識thức 等đẳng 之chi 同đồng 空không 華hoa 可khả 例lệ 知tri 矣hĩ 。 問vấn 。 今kim 文văn 本bổn 明minh 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 何hà 同đồng 次thứ 第đệ 耶da 。 答đáp 。 此thử 文văn 以dĩ 真chân 性tánh 立lập 宗tông 直trực 顯hiển 中trung 道đạo 。 中trung 以dĩ 雙song 遮già 為vi 體thể 故cố 明minh 空không 假giả 以dĩ 遮già 二nhị 邊biên 。 正chánh 是thị 三tam 觀quán 在tại 一nhất 心tâm 中trung 耳nhĩ 。

○# 二nhị 頌tụng 十thập 二nhị 入nhập 。

言ngôn 妄vọng 顯hiển 諸chư 真chân 。 妄vọng 真chân 同đồng 二nhị 妄vọng 。 猶do 非phi 真chân 非phi 真chân 。 云vân 何hà 見kiến 所sở 見kiến 。 中trung 間gian 無vô 實thật 性tánh 。 是thị 故cố 若nhược 交giao 蘆lô 。

言ngôn 妄vọng 二nhị 句cú 釋thích 明minh 上thượng 意ý 。 幻huyễn 即tức 妄vọng 也dã 。 言ngôn 妄vọng 無vô 自tự 性tánh 所sở 以dĩ 顯hiển 諸chư 法pháp 皆giai 真chân 。 所sở 謂vị 真chân 者giả 即tức 無vô 為vi 無vô 起khởi 滅diệt 也dã 。 觀quán 經kinh 玄huyền 云vân 。 假giả 是thị 虗hư 妄vọng 俗tục 諦đế 也dã 。 空không 是thị 審thẩm 實thật 真Chân 諦Đế 也dã 。 與dữ 今kim 意ý 同đồng 。 妄vọng 真chân 同đồng 二nhị 妄vọng 者giả 。 中trung 論luận 云vân 。 若nhược 法pháp 因nhân 待đãi 成thành 是thị 法pháp 還hoàn 成thành 待đãi 。 既ký 有hữu 對đối 待đãi 非phi 皆giai 妄vọng 乎hồ 。 猶do 非phi 下hạ 意ý 含hàm 況huống 顯hiển 。 真chân 即tức 無vô 為vi 。 非phi 真chân 即tức 有hữu 為vi 。 前tiền 云vân 緣duyên 生sanh 如như 幻huyễn 指chỉ 空không 前tiền 之chi 假giả 。 今kim 非phi 真chân 既ký 在tại 真chân 後hậu 即tức 該cai 空không 後hậu 之chi 假giả 。 文văn 中trung 正chánh 明minh 中trung 道đạo 雙song 非phi 。 不bất 但đãn 非phi 空không 前tiền 之chi 假giả 。 并tinh 非phi 空không 後hậu 之chi 假giả 。 問vấn 。 空không 前tiền 之chi 假giả 與dữ 空không 後hậu 之chi 假giả 亦diệc 有hữu 別biệt 乎hồ 。 答đáp 。 位vị 有hữu 聖thánh 凡phàm 。 法pháp 無vô 高cao 下hạ 。 以dĩ 空không 前tiền 是thị 凡phàm 。 空không 後hậu 是thị 聖thánh 。 故cố 人nhân 必tất 有hữu 殊thù 。 然nhiên 空không 後hậu 觀quán 假giả 止Chỉ 觀Quán 名danh 為vi 覆phú 疎sơ 倒đảo 入nhập 。 輔phụ 行hành 釋thích 云vân 。 自tự 行hành 雖tuy 破phá 未vị 委ủy 分phân 別biệt 故cố 名danh 為vi 疎sơ 。 次thứ 為vi 利lợi 他tha 更cánh 廣quảng 分phân 別biệt 故cố 名danh 為vi 複phức 。 破phá 已dĩ 更cánh 來lai 故cố 名danh 倒đảo 入nhập 。 亦diệc 名danh 卻khước 入nhập 。 未vị 前tiền 進tiến 故cố 。 據cứ 記ký 此thử 文văn 知tri 觀quán 假giả 人nhân 殊thù 而nhi 假giả 亦diệc 不bất 異dị 。 今kim 經kinh 文văn 葢# 前tiền 後hậu 互hỗ 現hiện 耳nhĩ 。 又hựu 須tu 知tri 中trung 道đạo 雙song 遮già 亦diệc 兼kiêm 雙song 照chiếu 。 以dĩ 初sơ 觀quán 破phá 假giả 次thứ 觀quán 破phá 空không 名danh 曰viết 雙song 非phi 。 而nhi 初sơ 觀quán 用dụng 空không 次thứ 觀quán 用dụng 假giả 復phục 名danh 雙song 照chiếu 。 今kim 舉cử 任nhậm 運vận 雙song 非phi 以dĩ 該cai 任nhậm 運vận 雙song 照chiếu 。 雙song 非phi 是thị 中trung 道đạo 之chi 體thể 故cố 獨độc 舉cử 之chi 。 言ngôn 況huống 顯hiển 者giả 。 謂vị 真chân 與dữ 非phi 真chân 一nhất 破phá 一nhất 立lập 咸hàm 是thị 聖thánh 證chứng 。 尚thượng 為vi 中trung 道đạo 所sở 非phi 。 況huống 根căn 塵trần 未vị 除trừ 成thành 見kiến 所sở 見kiến 與dữ 真chân 性tánh 有hữu 何hà 涉thiệp 乎hồ 。 交giao 光quang 決quyết 定định 用dụng 根căn 讀đọc 此thử 可khả 以dĩ 悟ngộ 矣hĩ 。 中trung 間gian 者giả 根căn 塵trần 相tương 交giao 之chi 中trung 也dã 。 根căn 塵trần 相tương 交giao 斯tư 有hữu 相tương 見kiến 。 是thị 相tương/tướng 與dữ 見kiến 皆giai 無vô 實thật 體thể 。 失thất 一nhất 俱câu 倒đảo 譬thí 若nhược 交giao 蘆lô 。

○# 三tam 頌tụng 六lục 根căn 。

結kết 解giải 同đồng 所sở 因nhân 。 聖thánh 凡phàm 無vô 二nhị 路lộ 。 汝nhữ 觀quán 交giao 中trung 性tánh 。 空không 有hữu 二nhị 俱câu 非phi 。 迷mê 晦hối 即tức 無vô 明minh 。 發phát 明minh 便tiện 解giải 脫thoát 。

初sơ 二nhị 句cú 明minh 結kết 解giải 無vô 二nhị 。 結kết 即tức 是thị 凡phàm 。 解giải 即tức 是thị 聖thánh 。 同đồng 依y 六lục 根căn 更cánh 無vô 二nhị 路lộ 。 此thử 明minh 結kết 即tức 結kết 元nguyên 故cố 解giải 亦diệc 無vô 他tha 路lộ 也dã 。 汝nhữ 觀quán 下hạ 示thị 解giải 結kết 之chi 方phương 。 交giao 中trung 性tánh 者giả 根căn 塵trần 相tương 交giao 之chi 中trung 也dã 。 以dĩ 為vi 空không 則tắc 幻huyễn 用dụng 非phi 無vô 。 以dĩ 為vi 有hữu 則tắc 實thật 體thể 叵phả 得đắc 。 交giao 中trung 之chi 言ngôn 似tự 該cai 根căn 塵trần 而nhi 意ý 則tắc 在tại 乎hồ 根căn 。 以dĩ 根căn 亦diệc 從tùng 相tương 交giao 有hữu 耳nhĩ 。 此thử 中trung 復phục 先tiên 空không 後hậu 有hữu 。 與dữ 上thượng 猶do 非phi 真chân 非phi 真chân 。 其kỳ 言ngôn 相tương/tướng 映ánh 。 正chánh 以dĩ 中trung 道Đạo 法Pháp 門môn 非phi 空không 假giả 二nhị 觀quán 。 乃nãi 指chỉ 別biệt 教giáo 十thập 住trụ 所sở 證chứng 為vi 空không 。 十thập 行hành 去khứ 所sở 證chứng 為vi 有hữu 。 中trung 雖tuy 別biệt 地địa 圓viên 住trụ 所sở 證chứng 實thật 不bất 離ly 現hiện 前tiền 六lục 根căn 。 故cố 云vân 汝nhữ 觀quán 交giao 中trung 性tánh 耳nhĩ 。 淨tịnh 名danh 經Kinh 云vân 。 說thuyết 法Pháp 不bất 有hữu 亦diệc 不bất 無vô 。 以dĩ 因nhân 緣duyên 故cố 諸chư 法pháp 生sanh 。 無vô 我ngã 無vô 造tạo 無vô 受thọ 者giả 。 善thiện 惡ác 之chi 業nghiệp 不bất 敗bại 亡vong 。 從tùng 來lai 解giải 者giả 以dĩ 此thử 文văn 為vi 圓viên 頓đốn 教giáo 相tương/tướng 豈khởi 不bất 與dữ 今kim 文văn 同đồng 乎hồ 。 涅Niết 槃Bàn 云vân 見kiến 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 常thường 見kiến 。 二nhị 者giả 斷đoạn 見kiến 。 如như 是thị 二nhị 見kiến 不bất 名danh 中trung 道đạo 。 無vô 常thường 無vô 斷đoạn 乃nãi 名danh 中trung 道đạo 。 今kim 文văn 亦diệc 然nhiên 。 迷mê 晦hối 下hạ 出xuất 結kết 解giải 相tương/tướng 因nhân 。 迷mê 晦hối 故cố 尋tầm 聲thanh 逐trục 色sắc 見kiến 空không 見kiến 有hữu 。 皆giai 是thị 無vô 明minh 。 頌tụng 上thượng 知tri 見kiến 立lập 知tri 。 即tức 無vô 明minh 本bổn 也dã 。 發phát 明minh 則tắc 思tư 議nghị 情tình 忘vong 立lập 證chứng 解giải 脫thoát 頌tụng 上thượng 知tri 見kiến 無vô 見kiến 。 斯tư 即tức 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 若nhược 論luận 圓viên 融dung 三tam 諦đế 須tu 如như 富phú 那na 章chương 中trung 十thập 界giới 俱câu 離ly 。 十thập 界giới 俱câu 即tức 。 以dĩ 明minh 如Như 來Lai 藏tạng 理lý 。 方phương 為vi 暢sướng 論luận 。 而nhi 入nhập 觀quán 之chi 法pháp 必tất 以dĩ 今kim 文văn 為vi 司ty 南nam 。 文văn 中trung 有hữu 空không 前tiền 之chi 假giả 空không 後hậu 之chi 假giả 遮già 照chiếu 咸hàm 備bị 初sơ 後hậu 無vô 殊thù 。 三tam 諦đế 一nhất 心tâm 正chánh 在tại 唯duy 圓viên 。 故cố 以dĩ 為vi 一nhất 經kinh 之chi 要yếu 義nghĩa 焉yên 。

○# 二nhị 孤cô 起khởi 偈kệ 分phần/phân 三tam 一nhất 起khởi 後hậu 文văn 意ý 。

解giải 結kết 因nhân 次thứ 第đệ 。 六lục 解giải 一nhất 亦diệc 亡vong 。 根căn 選tuyển 擇trạch 圓viên 通thông 。 入nhập 流lưu 成thành 正chánh 覺giác 。

偈kệ 中trung 凡phàm 示thị 四tứ 義nghĩa 皆giai 起khởi 後hậu 文văn 。 一nhất 示thị 解giải 結kết 有hữu 序tự 。 如như 後hậu 文văn 云vân 是thị 結kết 本bổn 以dĩ 。 次thứ 第đệ 綰oản 生sanh 。 今kim 日nhật 當đương 須tu 。 次thứ 第đệ 而nhi 解giải 是thị 也dã 。 二nhị 示thị 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 如như 後hậu 云vân 如Như 來Lai 今kim 日nhật 。 若nhược 總tổng 解giải 除trừ 。 結kết 若nhược 不bất 生sanh 。 則tắc 無vô 彼bỉ 此thử 。 尚thượng 不bất 名danh 一nhất 。 六lục 云vân 何hà 成thành 是thị 也dã 。 三tam 示thị 圓viên 通thông 須tu 揀giản 為vi 後hậu 選tuyển 擇trạch 圓viên 通thông 根căn 本bổn 。 四tứ 示thị 入nhập 流lưu 為vi 要yếu 。 若nhược 據cứ 小Tiểu 乘Thừa 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 名danh 入nhập 流lưu 。 今kim 云vân 成thành 正chánh 覺giác 者giả 。 小Tiểu 乘Thừa 止chỉ 斷đoạn 八bát 十thập 八bát 使sử 前tiền 無vô 諸chư 見kiến 不bất 生sanh 猶do 滯trệ 偏thiên 空không 。 今kim 空không 有hữu 二nhị 邊biên 之chi 見kiến 俱câu 皆giai 不bất 生sanh 故cố 成thành 正chánh 覺giác 。 以dĩ 由do 入nhập 流lưu 成thành 正chánh 覺giác 故cố 。

○# 二nhị 示thị 陀đà 那na 識thức 。

陀đà 那na 微vi 細tế 識thức 。 習tập 氣khí 成thành 暴bạo 流lưu 。 真chân 非phi 真chân 恐khủng 迷mê 。 我ngã 常thường 不bất 開khai 演diễn 。

前tiền 云vân 知tri 見kiến 立lập 知tri 。 即tức 無vô 明minh 本bổn 。 知tri 見kiến 之chi 體thể 陀đà 那na 識thức 是thị 也dã 。 陀đà 那na 此thử 翻phiên 執chấp 持trì 即tức 第đệ 八bát 識thức 。 具cụ 如như 桐# 洲châu 註chú 辨biện 。 言ngôn 微vi 細tế 者giả 。 起khởi 信tín 云vân 。 非phi 凡phàm 夫phu 所sở 知tri 。 亦diệc 非phi 二Nhị 乘Thừa 。 智trí 慧tuệ 所sở 覺giác 。 謂vị 依y 菩Bồ 薩Tát 從tùng 初sơ 正chánh 信tín 發phát 心tâm 觀quán 察sát 若nhược 證chứng 法Pháp 身thân 得đắc 少thiểu 分phần 知tri 。 乃nãi 至chí 菩Bồ 薩Tát 。 究cứu 竟cánh 地địa 不bất 能năng 盡tận 知tri 。 惟duy 佛Phật 明minh 了liễu 。 習tập 氣khí 者giả 。 熏huân 習tập 氣khí 分phần/phân 乃nãi 種chủng 子tử 異dị 名danh 也dã 。 以dĩ 第đệ 八bát 識thức 中trung 無vô 始thỉ 習tập 氣khí 。 微vi 細tế 生sanh 滅diệt 流lưu 注chú 不bất 息tức 故cố 如như 暴bạo 流lưu 。 又hựu 能năng 引dẫn 生sanh 五ngũ 六lục 七thất 識thức 復phục 如như 暴bạo 流lưu 生sanh 諸chư 波ba 浪lãng 。 此thử 識thức 生sanh 滅diệt 與dữ 不bất 生sanh 滅diệt 。 和hòa 合hợp 具cụ 真chân 非phi 真chân 。 前tiền 文văn 云vân 猶do 非phi 真chân 非phi 真chân 者giả 。 謂vị 真chân 性tánh 之chi 體thể 雙song 非phi 真chân 與dữ 非phi 真chân 。 本bổn 離ly 對đối 待đãi 。 今kim 識thức 體thể 中trung 既ký 成thành 二nhị 法pháp 相tướng 對đối 而nhi 說thuyết 便tiện 有hữu 真chân 與dữ 非phi 真chân 二nhị 義nghĩa 。 佛Phật 于vu 大đại 小tiểu 教giáo 中trung 不bất 說thuyết 此thử 識thức 者giả 。 恐khủng 凡phàm 小tiểu 聞văn 真chân 謂vị 識thức 體thể 空không 無vô 生sanh 滅diệt 則tắc 執chấp 妄vọng 為vi 真chân 兼kiêm 昧muội 真chân 性tánh 雙song 非phi 之chi 旨chỉ 。 若nhược 聞văn 此thử 識thức 非phi 真chân 又hựu 似tự 撥bát 波ba 求cầu 水thủy 離ly 此thử 別biệt 求cầu 自tự 心tâm 。 豈khởi 可khả 得đắc 乎hồ 。 佛Phật 不bất 開khai 演diễn 其kỳ 意ý 在tại 此thử 。 此thử 偈kệ 雖tuy 名danh 孤cô 起khởi 實thật 推thôi 廣quảng 長trường 行hành 知tri 見kiến 立lập 知tri 之chi 意ý 。

○# 三tam 誡giới 取thủ 自tự 心tâm 即tức 雙song 明minh 解giải 結kết 之chi 故cố 也dã 。

自tự 心tâm 取thủ 自tự 心tâm 。 非phi 幻huyễn 成thành 幻huyễn 法pháp 。 不bất 取thủ 無vô 非phi 幻huyễn 。 非phi 幻huyễn 尚thượng 不bất 生sanh 。 幻huyễn 法pháp 云vân 何hà 立lập 。

此thử 亦diệc 一nhất 心tâm 頓đốn 證chứng 之chi 道đạo 。 文văn 意ý 明minh 陀đà 那na 元nguyên 即tức 自tự 心tâm 。 但đãn 由do 取thủ 著trước 之chi 故cố 成thành 根căn 本bổn 無vô 明minh 。 則tắc 識thức 體thể 非phi 幻huyễn 而nhi 成thành 幻huyễn 妄vọng 之chi 法pháp 。 苟cẩu 不bất 取thủ 著trước 陀đà 那na 即tức 是thị 真chân 性tánh 。 真chân 性tánh 非phi 幻huyễn 豈khởi 有hữu 妄vọng 乎hồ 。 又hựu 自tự 心tâm 取thủ 自tự 心tâm 。 者giả 指chỉ 上thượng 知tri 見kiến 立lập 知tri 。 是thị 取thủ 自tự 心tâm 也dã 。 知tri 見kiến 中trung 有hữu 一nhất 分phần/phân 不bất 生sanh 滅diệt 義nghĩa 是thị 真chân 非phi 幻huyễn 。 因nhân 取thủ 著trước 故cố 遂toại 成thành 有hữu 為vi 之chi 幻huyễn 。 次thứ 明minh 知tri 見kiến 無vô 見kiến 。 即tức 不bất 取thủ 也dã 。 此thử 時thời 對đối 待đãi 俱câu 忘vong 。 非phi 幻huyễn 之chi 真chân 不bất 立lập 況huống 幻huyễn 俗tục 乎hồ 。 此thử 偈kệ 總tổng 意ý 在tại 離ly 對đối 待đãi 。 幽u 溪khê 云vân 上thượng 明minh 中trung 道đạo 雙song 遣khiển 即tức 不bất 取thủ 之chi 理lý 。 此thử 明minh 不bất 取thủ 即tức 中trung 道đạo 雙song 非phi 之chi 觀quán 。

○# 二nhị 讚tán 美mỹ 。

是thị 名danh 妙diệu 蓮liên 華hoa 。 金kim 剛cang 王vương 寶bảo 覺giác 。 如như 幻huyễn 三tam 摩ma 提đề 。 彈đàn 指chỉ 超siêu 無Vô 學Học 。 此thử 阿a 毗tỳ 達đạt 磨ma 十thập 方phương 薄Bạc 伽Già 梵Phạm 。 一nhất 路lộ 涅Niết 槃Bàn 門môn 。

先tiên 約ước 觀quán 力lực 嘆thán 。 中trung 道đạo 現hiện 前tiền 不bất 為vi 二nhị 邊biên 所sở 染nhiễm 。 譬thí 蓮liên 華hoa 在tại 淤ứ 泥nê 中trung 不bất 為vi 淤ứ 泥nê 所sở 染nhiễm 。 如như 法Pháp 華hoa 開khai 示thị 悟ngộ 入nhập 。 佛Phật 之chi 知tri 見kiến 。 眾chúng 生sanh 若nhược 離ly 思tư 量lượng 分phân 別biệt 。 佛Phật 知tri 見kiến 即tức 開khai 也dã 。 今kim 文văn 云vân 自tự 心tâm 取thủ 自tự 心tâm 者giả 。 取thủ 即tức 思tư 量lượng 分phân 別biệt 。 若nhược 離ly 取thủ 著trước 自tự 心tâm 即tức 顯hiển 。 與dữ 離ly 分phân 別biệt 思tư 量lượng 佛Phật 知tri 見kiến 即tức 顯hiển 其kỳ 義nghĩa 大đại 同đồng 。 故cố 名danh 妙diệu 蓮liên 華hoa 。 又hựu 今kim 偈kệ 意ý 收thu 次thứ 第đệ 三tam 觀quán 歸quy 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 。 即tức 同đồng 法pháp 華hoa 開khai 權quyền 顯hiển 實thật 乃nãi 十thập 界giới 皆giai 中trung 之chi 道đạo 也dã 。 次thứ 嘆thán 真chân 空không 蕩đãng 相tương/tướng 。 如như 金kim 剛cang 王vương 。 寶bảo 所sở 擬nghĩ 皆giai 碎toái 。 梵Phạn 語ngữ 跋bạt 折chiết 羅la 此thử 云vân 金kim 剛cang 。 至chí 堅kiên 至chí 利lợi 能năng 摧tồi 萬vạn 物vật 。 譬thí 以dĩ 自tự 心tâm 佛Phật 知tri 見kiến 體thể 遍biến 入nhập 諸chư 法pháp 。 則tắc 虗hư 空không 銷tiêu 殞vẫn 器khí 界giới 化hóa 成thành 。 無vô 上thượng 知tri 覺giác 。 是thị 十thập 界giới 皆giai 空không 之chi 道đạo 也dã 。 三tam 云vân 如như 幻huyễn 三tam 摩ma 提đề 者giả 。 上thượng 佛Phật 知tri 見kiến 喻dụ 金kim 剛cang 寶bảo 能năng 碎toái 萬vạn 物vật 實thật 無vô 摧tồi 碎toái 之chi 迹tích 。 但đãn 修tu 幻huyễn 假giả 法pháp 自tự 歸quy 真chân 。 不bất 但đãn 結kết 惑hoặc 是thị 幻huyễn 能năng 解giải 亦diệc 幻huyễn 。 此thử 義nghĩa 最tối 要yếu 乃nãi 十thập 界giới 俱câu 假giả 之chi 道đạo 。 觀quán 今kim 文văn 則tắc 三Tam 摩Ma 提Đề 自tự 屬thuộc 幻huyễn 假giả 更cánh 無vô 疑nghi 矣hĩ 。 上thượng 三tam 句cú 的đích 是thị 圓viên 三tam 觀quán 相tương/tướng 故cố 即tức 結kết 云vân 。 彈đàn 指chỉ 超siêu 無Vô 學Học 。 只chỉ 須tu 不bất 取thủ 自tự 心tâm 便tiện 超siêu 小Tiểu 乘Thừa 極cực 位vị 是thị 頓đốn 教giáo 也dã 。 已dĩ 嘆thán 觀quán 力lực 竟cánh 。 次thứ 約ước 法Pháp 門môn 歎thán 。 阿a 毗tỳ 達đạt 磨ma 此thử 云vân 無vô 比tỉ 法pháp 。 薄Bạc 伽Già 梵Phạm 名danh 含hàm 六lục 義nghĩa 。 謂vị 自tự 在tại 熾sí 盛thịnh 與dữ 端đoan 嚴nghiêm 。 名danh 稱xưng 吉cát 祥tường 及cập 尊tôn 貴quý 也dã 。 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 同đồng 此thử 一nhất 路lộ 而nhi 為vi 涅Niết 槃Bàn 之chi 門môn 。 一nhất 路lộ 對đối 十thập 方phương 說thuyết 。 門môn 對đối 涅Niết 槃Bàn 而nhi 言ngôn 。 門môn 名danh 能năng 通thông 。 惟duy 此thử 三tam 觀quán 通thông 入nhập 涅Niết 槃Bàn 果quả 位vị 耳nhĩ 。 前tiền 請thỉnh 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 得đắc 成thành 菩Bồ 提Đề 。 之chi 妙diệu 三tam 觀quán 。 於ư 今kim 起khởi 行hành 文văn 中trung 開khai 示thị 已dĩ 盡tận 故cố 結kết 示thị 之chi 。

○# 二nhị 兼kiêm 顯hiển 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 二nhị 一nhất 疑nghi 請thỉnh 二nhị 一nhất 經kinh 家gia 敘tự 事sự 。

於ư 是thị 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 聞văn 佛Phật 如Như 來Lai 。 無vô 上thượng 慈từ 誨hối 。 祇kỳ 夜dạ 伽già 陀đà 。 雜tạp 糅nhữu 精tinh 瑩oánh 。 妙diệu 理lý 清thanh 徹triệt 。 心tâm 目mục 開khai 明minh 。 歎thán 未vị 曾tằng 有hữu 。 阿A 難Nan 合hợp 掌chưởng 。 頂đảnh 禮lễ 白bạch 佛Phật 。

幽u 溪khê 曰viết 經kinh 家gia 敘tự 事sự 則tắc 能năng 詮thuyên 在tại 前tiền 所sở 詮thuyên 在tại 後hậu 。 次thứ 阿A 難Nan 請thỉnh 則tắc 所sở 詮thuyên 在tại 前tiền 能năng 詮thuyên 在tại 後hậu 。 初sơ 文văn 云vân 無vô 上thượng 慈từ 誨hối 。 兼kiêm 指chỉ 長trường/trưởng 行hành 偈kệ 頌tụng 。 祇kỳ 夜dạ 云vân 應ưng 頌tụng 。 又hựu 云vân 重trọng/trùng 頌tụng 。 即tức 頌tụng 上thượng 長trường/trưởng 行hành 也dã 。 伽già 陀đà 云vân 諷phúng 頌tụng 。 亦diệc 略lược 云vân 偈kệ 。 不bất 因nhân 長trường/trưởng 行hành 但đãn 諷phúng 美mỹ 而nhi 頌tụng 之chi 。 二nhị 頌tụng 合hợp 明minh 故cố 云vân 。 雜tạp 糅nhữu 精tinh 瑩oánh 。 此thử 指chỉ 能năng 詮thuyên 也dã 。 孤cô 山sơn 云vân 前tiền 四tứ 偈kệ 是thị 重trọng/trùng 頌tụng 。 後hậu 五ngũ 偈kệ 是thị 孤cô 起khởi 。 今kim 謂vị 前tiền 四tứ 偈kệ 中trung 言ngôn 妄vọng 顯hiển 諸chư 真chân 。 等đẳng 亦diệc 是thị 孤cô 起khởi 。 後hậu 五ngũ 偈kệ 中trung 自tự 心tâm 取thủ 自tự 心tâm 。 等đẳng 五ngũ 句cú 亦diệc 是thị 重trọng/trùng 頌tụng 。 若nhược 然nhiên 。 則tắc 雜tạp 糅nhữu 精tinh 瑩oánh 。 於ư 義nghĩa 為vi 明minh 。 二nhị 頌tụng 雖tuy 雜tạp 而nhi 詮thuyên 理lý 之chi 言ngôn 精tinh 而nhi 不bất 雜tạp 。 瑩oánh 者giả 照chiếu 明minh 之chi 義nghĩa 。 次thứ 云vân 妙diệu 理lý 清thanh 徹triệt 。 指chỉ 所sở 詮thuyên 之chi 理lý 。 如như 上thượng 所sở 明minh 以dĩ 三tam 觀quán 觀quán 八bát 識thức 。 理lý 絕tuyệt 思tư 議nghị 曰viết 妙diệu 。 無vô 染nhiễm 曰viết 清thanh 。 盡tận 底để 曰viết 徹triệt 。 理lý 既ký 皎hiệu 然nhiên 可khả 見kiến 。 故cố 使sử 人nhân 心tâm 開khai 而nhi 目mục 明minh 耳nhĩ 。

○# 二nhị 阿A 難Nan 陳trần 辭từ 。

我ngã 今kim 聞văn 佛Phật 。 無vô 遮già 大đại 悲bi 。 性tánh 淨tịnh 妙diệu 常thường 。 真chân 實thật 法Pháp 句cú 。 心tâm 猶do 未vị 達đạt 。 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 舒thư 結kết 倫luân 次thứ 。 唯duy 垂thùy 大đại 慈từ 。 再tái 愍mẫn 斯tư 會hội 。 及cập 與dữ 將tương 來lai 。 施thí 以dĩ 法Pháp 音âm 。 洗tẩy 滌địch 沉trầm 垢cấu 。

當đương 機cơ 請thỉnh 中trung 無vô 遮già 大đại 悲bi 。 言ngôn 其kỳ 博bác 濟tế 也dã 。 真chân 性tánh 中trung 道đạo 離ly 諸chư 對đối 待đãi 有hữu 無vô 俱câu 遣khiển 。 為vi 性tánh 淨tịnh 妙diệu 常thường 。 言ngôn 法pháp 句cú 者giả 復phục 指chỉ 能năng 詮thuyên 長trường/trưởng 行hành 偈kệ 頌tụng 之chi 文văn 。 既ký 聞văn 法Pháp 句cú 三tam 觀quán 之chi 旨chỉ 幸hạnh 已dĩ 洞đỗng 然nhiên 。 所sở 未vị 悟ngộ 者giả 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 舒thư 結kết 倫luân 次thứ 爾nhĩ 。 幽u 溪khê 曰viết 。 文văn 雖tuy 兩lưỡng 句cú 義nghĩa 則tắc 有hữu 六lục 。 六lục 解giải 一nhất 也dã 。 一nhất 亡vong 二nhị 也dã 。 舒thư 開khai 三tam 也dã 。 結kết 成thành 四tứ 也dã 。 倫luân 類loại 五ngũ 也dã 。 次thứ 第đệ 六lục 也dã 。 倫luân 類loại 則tắc 取thủ 義nghĩa 于vu 結kết 成thành 。 次thứ 第đệ 則tắc 義nghĩa 該cai 乎hồ 解giải 結kết 。 惟duy 垂thùy 下hạ 請thỉnh 答đáp 。

○# 二nhị 開khai 示thị 二nhị 一nhất 明minh 結kết 成thành 次thứ 第đệ 二nhị 明minh 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 初sơ 中trung 三tam 一nhất 以dĩ 六lục 結kết 總tổng 譬thí 六lục 根căn 。

即tức 時thời 如Như 來Lai 。 於ư 師sư 子tử 座tòa 。 整chỉnh 涅Niết 槃Bàn 僧tăng 。 斂liểm 僧Tăng 伽già 黎lê 。 攬lãm 七thất 寶bảo 几kỉ 。 引dẫn 手thủ 於ư 几kỉ 。 取thủ 劫kiếp 波ba 羅la 天thiên 所sở 奉phụng 華hoa 巾cân 。 於ư 大đại 眾chúng 前tiền 。 綰oản 成thành 一nhất 結kết 。 示thị 阿A 難Nan 言ngôn 。 此thử 名danh 何hà 等đẳng 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 俱câu 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 此thử 名danh 為vi 結kết 。 於ư 是thị 如Như 來Lai 。 綰oản 疊điệp 華hoa 巾cân 。 又hựu 成thành 一nhất 結kết 。 重trùng 問vấn 阿A 難Nan 。 此thử 名danh 何hà 等đẳng 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 又hựu 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 此thử 亦diệc 名danh 結kết 。 如như 是thị 倫luân 次thứ 。 綰oản 疊điệp 華hoa 巾cân 。 總tổng 成thành 六lục 結kết 。 一nhất 一nhất 結kết 成thành 。 皆giai 取thủ 手thủ 中trung 。 所sở 成thành 之chi 結kết 。 持trì 問vấn 阿A 難Nan 。 此thử 名danh 何hà 等đẳng 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 次thứ 第đệ 酬thù 佛Phật 此thử 名danh 為vi 結kết 。

涅Niết 槃Bàn 僧Tăng 裏lý 衣y 也dã 。 此thử 方phương 裙quần 號hiệu 。 僧Tăng 伽già 黎lê 大đại 衣y 也dã 。 劫kiếp 波ba 羅la 云vân 時thời 分phần/phân 。 或hoặc 云vân 即tức 夜Dạ 摩Ma 天Thiên 。 或hoặc 云vân 髑độc 髏lâu 天thiên 。 是thị 四Tứ 天Thiên 王Vương 太thái 子tử 。 以dĩ 華hoa 巾cân 奉phụng 如Như 來Lai 也dã 。 谷cốc 響hưởng 云vân 疊điệp 即tức 布bố 名danh 。 字tự 或hoặc 作tác 氎điệp 。 即tức 中trung 云vân 。 此thử 巾cân 六lục 結kết 必tất 喻dụ 六lục 根căn 。 古cổ 人nhân 視thị 之chi 太thái 易dị 但đãn 注chú 如như 文văn 。 以dĩ 致trí 交giao 光quang 忽hốt 生sanh 異dị 說thuyết 公công 言ngôn 六lục 結kết 不bất 喻dụ 六lục 根căn 。 不bất 知tri 從tùng 四tứ 卷quyển 來lai 以dĩ 根căn 喻dụ 結kết 法pháp 喻dụ 了liễu 然nhiên 。 乃nãi 至chí 前tiền 文văn 云vân 。 結kết 解giải 因nhân 次thứ 第đệ 。 六lục 解giải 一nhất 亦diệc 亡vong 。 根căn 選tuyển 擇trạch 圓viên 通thông 。 若nhược 不bất 指chỉ 根căn 結kết 何hà 所sở 喻dụ 。 此thử 非phi 難nan 見kiến 如như 何hà 固cố 迷mê 。 文văn 中trung 佛Phật 綰oản 華hoa 巾cân 成thành 結kết 問vấn 此thử 名danh 何hà 等đẳng 。 意ý 重trọng/trùng 名danh 字tự 。 唯duy 名danh 可khả 以dĩ 定định 六lục 結kết 前tiền 後hậu 。 以dĩ 結kết 是thị 總tổng 名danh 。 結kết 成thành 之chi 後hậu 又hựu 可khả 名danh 第đệ 一nhất 結kết 第đệ 二nhị 結kết 耳nhĩ 。 名danh 必tất 有hữu 實thật 。 而nhi 此thử 文văn 中trung 有hữu 六lục 實thật 六lục 名danh 名danh 為vi 最tối 要yếu 。 然nhiên 實thật 為vi 名danh 本bổn 。 實thật 者giả 綰oản 也dã 。 言ngôn 倫luân 次thứ 者giả 。 倫luân 謂vị 倫luân 類loại 。 六lục 結kết 相tương 似tự 。 次thứ 謂vị 次thứ 第đệ 。 先tiên 後hậu 不bất 紊# 。 夫phu 根căn 既ký 有hữu 六lục 結kết 亦diệc 成thành 六lục 。 則tắc 以dĩ 六lục 結kết 喻dụ 六lục 根căn 當đương 矣hĩ 。

○# 次thứ 喻dụ 六lục 根căn 總tổng 名danh 為vi 結kết 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

我ngã 初sơ 綰oản 巾cân 。 汝nhữ 名danh 為vi 結kết 。 此thử 疊điệp 華hoa 巾cân 。 先tiên 實thật 一nhất 條điều 。 第đệ 二nhị 第đệ 三tam 。 云vân 何hà 汝nhữ 曹tào 。 復phục 名danh 為vi 結kết 。 阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 世Thế 尊Tôn 。 此thử 寶bảo 疊điệp 華hoa 。 緝tập 績# 成thành 巾cân 。 雖tuy 本bổn 一nhất 體thể 。 如như 我ngã 思tư 惟duy 。 如Như 來Lai 一nhất 綰oản 。 得đắc 一nhất 結kết 名danh 。 若nhược 百bách 綰oản 成thành 。 終chung 名danh 百bách 結kết 。 何hà 況huống 此thử 巾cân 。 秪# 有hữu 六lục 結kết 。 終chung 不bất 至chí 七thất 。 亦diệc 不bất 停đình 五ngũ 。 云vân 何hà 如Như 來Lai 。 秪# 許hứa 初sơ 時thời 。 第đệ 二nhị 第đệ 三tam 。 不bất 名danh 為vi 結kết 。

次thứ 番phiên 問vấn 答đáp 明minh 巾cân 雖tuy 是thị 一nhất 結kết 不bất 妨phương 六lục 。 喻dụ 雖tuy 是thị 一nhất 精tinh 明minh 不bất 妨phương 成thành 六lục 根căn 。 此thử 次thứ 番phiên 之chi 意ý 也dã 。 初sơ 如Như 來Lai 反phản 問vấn 。 我ngã 初sơ 下hạ 牒điệp 前tiền 。 此thử 疊điệp 下hạ 反phản 問vấn 。 一nhất 條điều 喻dụ 立lập 一nhất 精tinh 明minh 。 佛Phật 意ý 似tự 欲dục 以dĩ 巾cân 比tỉ 結kết 。 巾cân 既ký 唯duy 一nhất 結kết 亦diệc 不bất 應ưng 有hữu 二nhị 。 云vân 何hà 二nhị 三tam 皆giai 名danh 結kết 耶da 。 汝nhữ 曹tào 指chỉ 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 但đãn 問vấn 二nhị 三tam 此thử 後hậu 可khả 知tri 。 佛Phật 故cố 問vấn 者giả 以dĩ 法pháp 上thượng 容dung 有hữu 此thử 疑nghi 。 如như 疑nghi 秪# 一nhất 精tinh 明minh 何hà 故cố 分phần/phân 成thành 六lục 根căn 。 以dĩ 巾cân 比tỉ 之chi 則tắc 可khả 知tri 矣hĩ 。 次thứ 阿A 難Nan 答đáp 中trung 先tiên 領lãnh 一nhất 精tinh 明minh 之chi 義nghĩa 故cố 云vân 一nhất 體thể 。 緝tập 績# 是thị 織chức 成thành 義nghĩa 。 明minh 巾cân 之chi 來lai 由do 耳nhĩ 。 如như 我ngã 思tư 惟duy 。 下hạ 明minh 結kết 不bất 妨phương 多đa 。 先tiên 泛phiếm 言ngôn 百bách 結kết 。 次thứ 何hà 況huống 下hạ 指chỉ 歸quy 六lục 結kết 。 言ngôn 終chung 不bất 至chí 七thất 。 亦diệc 不bất 停đình 五ngũ 。 則tắc 喻dụ 六lục 根căn 明minh 矣hĩ 。 此thử 阿A 難Nan 以dĩ 正chánh 義nghĩa 答đáp 如Như 來Lai 也dã 。

○# 三tam 喻dụ 六lục 根căn 體thể 一nhất 用dụng 異dị 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

此thử 寶bảo 華hoa 巾cân 。 汝nhữ 知tri 此thử 巾cân 。 元nguyên 止chỉ 一nhất 條điều 。 我ngã 六lục 綰oản 時thời 。 名danh 有hữu 六lục 結kết 。 汝nhữ 審thẩm 觀quán 察sát 。 巾cân 體thể 是thị 同đồng 。 因nhân 結kết 有hữu 異dị 。 於ư 意ý 云vân 何hà 。 初sơ 綰oản 結kết 成thành 。 名danh 為vi 第đệ 一nhất 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 第đệ 六lục 結kết 生sanh 。 吾ngô 今kim 欲dục 將tương 。 第đệ 六lục 結kết 名danh 。 成thành 第đệ 一nhất 不phủ 。 不phủ 也dã 世Thế 尊Tôn 。 六lục 結kết 若nhược 存tồn 。 斯tư 第đệ 六lục 名danh 。 終chung 非phi 第đệ 一nhất 。 縱túng 我ngã 歷lịch 生sanh 。 盡tận 其kỳ 明minh 辯biện 。 如như 何hà 令linh 是thị 。 六lục 結kết 亂loạn 名danh 。 佛Phật 言ngôn 如như 是thị 。 六lục 結kết 不bất 同đồng 。 循tuần 顧cố 本bổn 因nhân 。 一nhất 巾cân 所sở 造tạo 。 令linh 其kỳ 雜tạp 亂loạn 。 終chung 不bất 得đắc 成thành 。 則tắc 汝nhữ 六lục 根căn 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 畢tất 竟cánh 同đồng 中trung 。 生sanh 畢tất 竟cánh 異dị 。

第đệ 三tam 番phiên 問vấn 巾cân 體thể 是thị 一nhất 名danh 或hoặc 可khả 亂loạn 。 阿A 難Nan 答đáp 謂vị 巾cân 雖tuy 是thị 一nhất 結kết 名danh 難nạn/nan 換hoán 。 此thử 第đệ 三tam 番phiên 之chi 意ý 也dã 。 問vấn 中trung 汝nhữ 知tri 下hạ 牒điệp 前tiền 。 是thị 牒điệp 第đệ 二nhị 番phiên 。 非phi 牒điệp 初sơ 番phiên 。 謂vị 汝nhữ 知tri 以dĩ 一nhất 精tinh 明minh 分phần/phân 成thành 六lục 根căn 也dã 。 汝nhữ 審thẩm 下hạ 反phản 問vấn 六lục 名danh 。 故cố 問vấn 言ngôn 巾cân 體thể 是thị 同đồng 。 因nhân 結kết 有hữu 異dị 者giả 。 不bất 得đắc 仍nhưng 以dĩ 一nhất 精tinh 明minh 分phần/phân 成thành 六lục 根căn 解giải 之chi 。 乃nãi 佛Phật 以dĩ 巾cân 例lệ 結kết 而nhi 欲dục 換hoán 前tiền 後hậu 之chi 名danh 耳nhĩ 。 謂vị 六lục 結kết 之chi 義nghĩa 雖tuy 被bị 汝nhữ 成thành 前tiền 後hậu 。 互hỗ 換hoán 之chi 義nghĩa 我ngã 還hoàn 欲dục 立lập 。 於ư 意ý 下hạ 正chánh 明minh 欲dục 換hoán 名danh 也dã 。 前tiền 但đãn 總tổng 名danh 為vi 結kết 。 此thử 中trung 兼kiêm 定định 六lục 名danh 前tiền 後hậu 。 夫phu 因nhân 初sơ 綰oản 名danh 一nhất 乃nãi 至chí 六lục 結kết 名danh 六lục 。 似tự 有hữu 來lai 由do 名danh 不bất 可khả 換hoán 。 然nhiên 巾cân 體thể 畢tất 竟cánh 同đồng 則tắc 第đệ 六lục 亦diệc 可khả 名danh 第đệ 一nhất 否phủ/bĩ 。 譬thí 六lục 根căn 元nguyên 一nhất 精tinh 明minh 。 則tắc 見kiến 根căn 可khả 忽hốt 易dị 為vi 聞văn 。 嘗thường 根căn 可khả 忽hốt 易dị 為vi 齅khứu 否phủ/bĩ 。 次thứ 阿A 難Nan 復phục 以dĩ 正chánh 答đáp 。 六lục 結kết 次thứ 第đệ 名danh 不bất 可khả 亂loạn 。 可khả 顯hiển 六lục 根căn 成thành 畢tất 竟cánh 異dị 。 六lục 結kết 正chánh 喻dụ 凡phàm 夫phu 六lục 根căn 。 六lục 結kết 若nhược 存tồn 是thị 實thật 異dị 。 六lục 名danh 非phi 一nhất 是thị 名danh 異dị 。 言ngôn 實thật 異dị 者giả 。 結kết 時thời 異dị 故cố 是thị 實thật 異dị 也dã 。 喻dụ 凡phàm 夫phu 根căn 體thể 隔cách 異dị 終chung 無vô 目mục 聽thính 耳nhĩ 視thị 舌thiệt 齅khứu 鼻tị 嘗thường 六lục 根căn 互hỗ 換hoán 之chi 事sự 也dã 。 縱túng/tung 我ngã 下hạ 謂vị 不bất 循tuần 其kỳ 實thật 但đãn 逞sính 強cường/cưỡng 詞từ 奪đoạt 理lý 而nhi 欲dục 以dĩ 明minh 辨biện 亂loạn 名danh 。 豈khởi 可khả 得đắc 乎hồ 。 此thử 中trung 交giao 光quang 有hữu 異dị 釋thích 。 言ngôn 六lục 結kết 是thị 豎thụ 。 六lục 根căn 是thị 橫hoạnh/hoành 。 以dĩ 豎thụ 喻dụ 橫hoạnh/hoành 法pháp 喻dụ 不bất 齊tề 。 自tự 立lập 義nghĩa 云vân 。 結kết 時thời 倫luân 次thứ 非phi 橫hoạnh/hoành 喻dụ 眼nhãn 耳nhĩ 等đẳng 六lục 。 以dĩ 彼bỉ 根căn 結kết 元nguyên 決quyết 非phi 先tiên 眼nhãn 後hậu 耳nhĩ 故cố 也dã 。 按án 後hậu 圓viên 通thông 所sở 解giải 六lục 重trọng/trùng 結kết 相tương/tướng 。 一nhất 動động 二nhị 靜tĩnh 。 三tam 聞văn 四tứ 覺giác 。 五ngũ 空không 六lục 滅diệt 。 以dĩ 此thử 為vi 次thứ 與dữ 六lục 結kết 同đồng 。 即tức 中trung 云vân 。 交giao 光quang 所sở 解giải 顯hiển 然nhiên 背bối/bội 經kinh 。 佛Phật 意ý 本bổn 以dĩ 六lục 結kết 之chi 異dị 名danh 喻dụ 六lục 根căn 之chi 異dị 用dụng 。 根căn 則tắc 見kiến 聞văn 用dụng 殊thù 結kết 則tắc 先tiên 後hậu 名danh 異dị 。 以dĩ 異dị 名danh 喻dụ 異dị 用dụng 法pháp 譬thí 宛uyển 齊tề 。 何hà 論luận 其kỳ 橫hoạnh/hoành 豎thụ 耶da 。 況huống 六lục 結kết 以dĩ 次thứ 第đệ 成thành 現hiện 文văn 可khả 據cứ 。 六lục 根căn 必tất 無vô 次thứ 第đệ 有hữu 何hà 誠thành 證chứng 。 如như 後hậu 經Kinh 云vân 。 因nhân 動động 有hữu 聲thanh 。 因nhân 聲thanh 有hữu 色sắc 。 因nhân 色sắc 有hữu 香hương 。 因nhân 香hương 有hữu 觸xúc 。 因nhân 觸xúc 有hữu 味vị 。 因nhân 味vị 知tri 法pháp 。 六lục 亂loạn 妄vọng 想tưởng 。 成thành 業nghiệp 惟duy 故cố 十thập 二nhị 區khu 分phần 。 由do 此thử 輪luân 轉chuyển 。 如như 經Kinh 所sở 言ngôn 乃nãi 世thế 界giới 生sanh 起khởi 之chi 次thứ 第đệ 。 六lục 塵trần 既ký 有hữu 次thứ 第đệ 六lục 根căn 豈khởi 無vô 次thứ 第đệ 耶da 。 又hựu 據cứ 眾chúng 生sanh 入nhập 胎thai 成thành 根căn 次thứ 第đệ 。 如như 止Chỉ 觀Quán 云vân 。 業nghiệp 行hành 力lực 故cố 自tự 然nhiên 能năng 起khởi 一nhất 念niệm 思tư 心tâm 感cảm 召triệu 其kỳ 母mẫu 。 母mẫu 便tiện 思tư 青thanh 色sắc 。 呼hô 聲thanh 。 臊tao 氣khí 。 酢tạc 味vị 。 因nhân 此thử 念niệm 力lực 生sanh 一nhất 毫hào 氣khí 。 氣khí 變biến 為vi 水thủy 。 水thủy 變biến 為vi 血huyết 。 血huyết 變biến 為vi 肉nhục 。 母mẫu 氣khí 出xuất 入nhập 以dĩ 相tương/tướng 資tư 潤nhuận 便tiện 得đắc 成thành 肝can 藏tạng 。 向hướng 上thượng 成thành 眼nhãn 。 向hướng 下hạ 成thành 手thủ 足túc 大đại 指chỉ 。 若nhược 思tư 白bạch 色sắc 。 哭khốc 聲thanh 。 腥tinh 氣khí 。 辛tân 味vị 。 便tiện 成thành 肺phế 藏tạng 。 上thượng 向hướng 為vi 鼻tị 。 下hạ 向hướng 為vi 手thủ 足túc 第đệ 二nhị 指chỉ 。 若nhược 思tư 赤xích 色sắc 。 語ngữ 聲thanh 。 焦tiêu 氣khí 。 苦khổ 味vị 。 便tiện 成thành 心tâm 藏tạng 。 上thượng 向hướng 為vi 口khẩu 。 下hạ 向hướng 為vi 手thủ 足túc 第đệ 三tam 指chỉ 。 若nhược 思tư 黃hoàng 色sắc 。 歌ca 聲thanh 。 香hương 氣khí 。 甜điềm 味vị 。 便tiện 成thành 脾tì 藏tạng 。 上thượng 向hướng 為vi 舌thiệt 。 下hạ 向hướng 為vi 手thủ 足túc 第đệ 四tứ 指chỉ 。 若nhược 思tư 黑hắc 色sắc 。 吟ngâm 聲thanh 。 臭xú 氣khí 。 鹹hàm 味vị 。 便tiện 成thành 腎thận 藏tạng 。 上thượng 向hướng 為vi 耳nhĩ 。 下hạ 向hướng 成thành 手thủ 足túc 第đệ 五ngũ 指chỉ 。 如như 止Chỉ 觀Quán 所sở 說thuyết 胎thai 中trung 成thành 根căn 亦diệc 有hữu 次thứ 第đệ 。 安an 得đắc 謂vị 六lục 根căn 是thị 橫hoạnh/hoành 定định 無vô 先tiên 後hậu 耶da 。 然nhiên 在tại 今kim 經kinh 先tiên 聲thanh 後hậu 色sắc 。 即tức 先tiên 成thành 耳nhĩ 。 次thứ 成thành 眼nhãn 。 經kinh 部bộ 不bất 同đồng 不bất 須tu 和hòa 會hội 。 而nhi 今kim 文văn 正chánh 意ý 祗chi 是thị 以dĩ 異dị 名danh 喻dụ 異dị 用dụng 耳nhĩ 。 佛Phật 言ngôn 如như 是thị 下hạ 提đề 譬thí 合hợp 法pháp 結kết 顯hiển 正chánh 義nghĩa 。 先tiên 提đề 譬thí 中trung 六lục 結kết 喻dụ 六lục 根căn 不bất 同đồng 。 一nhất 巾cân 喻dụ 一nhất 精tinh 明minh 。 言ngôn 循tuần 顧cố 者giả 。 循tuần 是thị 循tuần 環hoàn 之chi 義nghĩa 。 謂vị 還hoàn 顧cố 本bổn 因nhân 也dã 。 令linh 其kỳ 下hạ 明minh 雖tuy 是thị 一nhất 巾cân 名danh 不bất 可khả 亂loạn 。 則tắc 汝nhữ 下hạ 合hợp 譬thí 。 畢tất 竟cánh 同đồng 是thị 一nhất 精tinh 明minh 。 合hợp 上thượng 一nhất 巾cân 。 畢tất 竟cánh 異dị 是thị 六lục 根căn 。 合hợp 上thượng 六lục 結kết 。 上thượng 來lai 問vấn 答đáp 俱câu 辯biện 六lục 結kết 異dị 名danh 。 文văn 云vân 令linh 其kỳ 雜tạp 亂loạn 。 終chung 不bất 得đắc 成thành 。 者giả 顯hiển 名danh 之chi 不bất 可khả 亂loạn 也dã 。 又hựu 云vân 畢tất 竟cánh 同đồng 中trung 。 生sanh 畢tất 竟cánh 異dị 。 者giả 顯hiển 根căn 之chi 事sự 用dụng 殊thù 也dã 。 名danh 異dị 者giả 謂vị 第đệ 一nhất 非phi 第đệ 二nhị 乃nãi 至chí 第đệ 五ngũ 非phi 第đệ 六lục 。 用dụng 殊thù 者giả 謂vị 見kiến 非phi 聞văn 。 嘗thường 非phi 嗅khứu 。 法pháp 喻dụ 宛uyển 齊tề 有hữu 何hà 惑hoặc 耶da 。

○# 二nhị 明minh 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 為vi 三tam 一nhất 喻dụ 一nhất 六lục 俱câu 亡vong 二nhị 一nhất 立lập 喻dụ 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

汝nhữ 必tất 嫌hiềm 此thử 。 六lục 結kết 不bất 成thành 。 願nguyện 樂nhạo 一nhất 成thành 。 復phục 云vân 何hà 得đắc 。 阿A 難Nan 言ngôn 。 此thử 結kết 若nhược 存tồn 。 是thị 非phi 鋒phong 起khởi 。 于vu 中trung 自tự 生sanh 此thử 結kết 非phi 彼bỉ 。 彼bỉ 結kết 非phi 此thử 。 如Như 來Lai 今kim 日nhật 。 若nhược 總tổng 解giải 除trừ 。 結kết 若nhược 不bất 生sanh 。 則tắc 無vô 彼bỉ 此thử 。 尚thượng 不bất 名danh 一nhất 。 六lục 云vân 何hà 成thành 。

先tiên 明minh 六lục 結kết 次thứ 第đệ 已dĩ 竟cánh 。 次thứ 明minh 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 佛Phật 復phục 故cố 問vấn 以dĩ 使sử 阿A 難Nan 自tự 答đáp 。 六lục 結kết 不bất 成thành 。 者giả 謂vị 六lục 結kết 不bất 成thành 一nhất 也dã 。 佛Phật 意ý 云vân 汝nhữ 意ý 必tất 嫌hiềm 六lục 根căn 妄vọng 隔cách 樂nhạo/nhạc/lạc 成thành 一nhất 體thể 。 有hữu 何hà 方phương 便tiện 使sử 成thành 一nhất 耶da 。 阿A 難Nan 答đáp 中trung 言ngôn 此thử 結kết 若nhược 存tồn 。 是thị 非phi 鋒phong 起khởi 。 者giả 就tựu 凡phàm 夫phu 立lập 喻dụ 也dã 。 若nhược 總tổng 解giải 除trừ 。 者giả 就tựu 聖thánh 人nhân 立lập 喻dụ 也dã 。 葢# 對đối 六lục 名danh 一nhất 。 六lục 解giải 則tắc 一nhất 自tự 亡vong 豈khởi 更cánh 有hữu 六lục 相tương/tướng 哉tai 。 幽u 祖tổ 云vân 上thượng 明minh 從tùng 本bổn 向hướng 末mạt 。 在tại 末mạt 觀quán 之chi 則tắc 六lục 根căn 不bất 得đắc 不bất 異dị 。 故cố 曰viết 則tắc 汝nhữ 六lục 根căn 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 畢tất 竟cánh 同đồng 中trung 。 生sanh 畢tất 竟cánh 異dị 。 乃nãi 結kết 成thành 倫luân 類loại 義nghĩa 也dã 。 此thử 明minh 循tuần 末mạt 歸quy 本bổn 。 則tắc 六lục 若nhược 解giải 時thời 其kỳ 一nhất 亦diệc 亡vong 。 故cố 曰viết 尚thượng 不bất 名danh 一nhất 。 六lục 云vân 何hà 成thành 。 故cố 合hợp 法pháp 云vân 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 乃nãi 結kết 成thành 六lục 解giải 一nhất 亡vong 也dã 。

○# 二nhị 合hợp 法pháp 。

佛Phật 言ngôn 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 由do 汝nhữ 無vô 始thỉ 。 心tâm 性tánh 狂cuồng 亂loạn 。 知tri 見kiến 妄vọng 發phát 。 發phát 妄vọng 不bất 息tức 。 勞lao 見kiến 發phát 塵trần 。 如như 勞lao 目mục 睛tình 。 則tắc 有hữu 狂cuồng 華hoa 。 於ư 湛trạm 精tinh 明minh 。 無vô 因nhân 亂loạn 起khởi 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 。 皆giai 即tức 狂cuồng 勞lao 。 顛điên 倒đảo 華hoa 相tướng 。

佛Phật 答đáp 中trung 先tiên 合hợp 法pháp 。 六lục 根căn 若nhược 解giải 則tắc 一nhất 精tinh 明minh 亦diệc 亡vong 。 不bất 得đắc 如như 交giao 光quang 以dĩ 動động 靜tĩnh 聞văn 覺giác 空không 滅diệt 為vi 六lục 結kết 也dã 。 前tiền 卷quyển 云vân 入nhập 一nhất 無vô 妄vọng 。 彼bỉ 六lục 知tri 根căn 。 一nhất 時thời 清thanh 淨tịnh 。 前tiền 偈kệ 云vân 結kết 解giải 因nhân 次thứ 第đệ 。 六lục 解giải 一nhất 亦diệc 亡vong 。 皆giai 以dĩ 六lục 為vi 六lục 根căn 安an 得đắc 作tác 餘dư 解giải 耶da 。 由do 汝nhữ 下hạ 欲dục 明minh 根căn 解giải 則tắc 塵trần 亦diệc 淨tịnh 。 故cố 先tiên 示thị 顛điên 倒đảo 相tương/tướng 。 心tâm 性tánh 即tức 本bổn 覺giác 之chi 理lý 。 狂cuồng 亂loạn 指chỉ 無vô 始thỉ 無vô 明minh 。 知tri 見kiến 妄vọng 發phát 。 指chỉ 六lục 根căn 為vi 知tri 見kiến 也dã 。 前tiền 文văn 云vân 所sở 既ký 妄vọng 立lập 。 生sanh 汝nhữ 妄vọng 能năng 。 今kim 此thử 知tri 見kiến 屬thuộc 妄vọng 能năng 。 發phát 妄vọng 不bất 息tức 。 勞lao 見kiến 發phát 塵trần 者giả 。 如như 前tiền 文văn 云vân 如như 是thị 擾nhiễu 亂loạn 。 相tương 待đãi 成thành 勞lao 勞lao 久cửu 發phát 塵trần 也dã 。 文văn 中trung 有hữu 法pháp 譬thí 合hợp 。 譬thí 中trung 目mục 睛tình 喻dụ 心tâm 性tánh 。 勞lao 喻dụ 狂cuồng 亂loạn 。 狂cuồng 華hoa 喻dụ 知tri 見kiến 妄vọng 發phát 。 至chí 勞lao 見kiến 發phát 塵trần 。 合hợp 中trung 山sơn 河hà 大đại 地địa 是thị 依y 報báo 。 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 是thị 正chánh 報báo 。 由do 根căn 塵trần 合hợp 而nhi 成thành 生sanh 死tử 。 脫thoát 生sanh 死tử 已dĩ 復phục 見kiến 涅Niết 槃Bàn 。 生sanh 死tử 為vi 六lục 即tức 知tri 見kiến 也dã 。 涅Niết 槃Bàn 為vi 一nhất 亦diệc 為vi 知tri 見kiến 所sở 攝nhiếp 。 皆giai 喻dụ 狂cuồng 華hoa 。 則tắc 依y 正chánh 凡phàm 小tiểu 皆giai 狂cuồng 華hoa 矣hĩ 。 合hợp 文văn 從tùng 粗thô 至chí 細tế 。 狂cuồng 勞lao 顛điên 倒đảo 四tứ 字tự 合hợp 勞lao 目mục 睛tình 也dã 。 此thử 經Kinh 前tiền 後hậu 所sở 明minh 皆giai 先tiên 成thành 依y 報báo 後hậu 成thành 正chánh 報báo 今kim 獨độc 依y 根căn 發phát 塵trần 者giả 。 如như 前tiền 云vân 由do 塵trần 發phát 知tri 。 因nhân 根căn 有hữu 相tướng 。 今kim 順thuận 因nhân 根căn 有hữu 相tướng 之chi 義nghĩa 耳nhĩ 。 結kết 解giải 之chi 要yếu 攝nhiếp 歸quy 六lục 根căn 。 故cố 明minh 根căn 解giải 則tắc 塵trần 亦diệc 淨tịnh 。 後hậu 文văn 云vân 根căn 結kết 若nhược 除trừ 。 塵trần 相tướng 自tự 滅diệt 。 與dữ 今kim 文văn 相tương 應ứng 。

○# 次thứ 喻dụ 解giải 結kết 由do 心tâm 二nhị 一nhất 正chánh 顯hiển 由do 心tâm 。

阿A 難Nan 言ngôn 。 此thử 勞lao 同đồng 結kết 。 云vân 何hà 解giải 除trừ 。 如Như 來Lai 以dĩ 手thủ 。 持trì 所sở 結kết 巾cân 偏thiên 掣xiết 其kỳ 左tả 問vấn 阿A 難Nan 言ngôn 。 如như 是thị 解giải 不phủ 。 不phủ 也dã 世Thế 尊Tôn 。 旋toàn 復phục 以dĩ 手thủ 偏thiên 牽khiên 右hữu 邊biên 。 又hựu 問vấn 阿A 難Nan 如như 是thị 解giải 不phủ 。 不phủ 也dã 世Thế 尊Tôn 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 吾ngô 今kim 以dĩ 手thủ 。 左tả 右hữu 各các 牽khiên 。 竟cánh 不bất 能năng 解giải 。

汝nhữ 設thiết 方phương 便tiện 。 云vân 何hà 解giải 成thành 。 阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 世Thế 尊Tôn 。 當đương 於ư 結kết 心tâm 。 解giải 即tức 分phân 散tán 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 如như 是thị 如như 是thị 。

若nhược 欲dục 除trừ 結kết 。 當đương 於ư 結kết 心tâm 。

上thượng 文văn 雖tuy 合hợp 。 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 至chí 由do 汝nhữ 下hạ 仍nhưng 是thị 明minh 結kết 未vị 論luận 其kỳ 解giải 。 故cố 今kim 明minh 解giải 結kết 由do 心tâm 。 六lục 根căn 勞lao 相tương/tướng 因nhân 于vu 六lục 結kết 。 而nhi 言ngôn 云vân 何hà 解giải 除trừ 。 就tựu 法pháp 問vấn 也dã 。 如Như 來Lai 復phục 就tựu 喻dụ 顯hiển 。 左tả 右hữu 牽khiên 掣xiết 古cổ 人nhân 以dĩ 喻dụ 二nhị 邊biên 。 當đương 於ư 結kết 心tâm 。 古cổ 人nhân 以dĩ 喻dụ 中trung 道đạo 。 語ngữ 甚thậm 諦đế 當đương 。 然nhiên 株chu 守thủ 此thử 言ngôn 懼cụ 失thất 古cổ 人nhân 之chi 意ý 。 須tu 知tri 一nhất 切thiết 二nhị 邊biên 盡tận 名danh 左tả 右hữu 。 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 總tổng 名danh 結kết 心tâm 。 如như 圓viên 通thông 章chương 動động 靜tĩnh 二nhị 邊biên 即tức 是thị 左tả 右hữu 。 菩Bồ 薩Tát 證chứng 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 則tắc 動động 靜tĩnh 二nhị 相tướng 。 了liễu 然nhiên 不bất 生sanh 即tức 結kết 心tâm 。 次thứ 之chi 根căn 塵trần 相tương 對đối 即tức 左tả 右hữu 。 離ly 根căn 離ly 塵trần 即tức 結kết 心tâm 。 乃nãi 至chí 世thế 出xuất 世thế 間gian 名danh 左tả 右hữu 。 忽hốt 然nhiên 超siêu 出xuất 即tức 結kết 心tâm 。 結kết 心tâm 喻dụ 無vô 結kết 之chi 處xứ 。 如như 綰oản 疊điệp 成thành 結kết 其kỳ 心tâm 本bổn 空không 。 空không 處xứ 解giải 之chi 結kết 則tắc 分phân 散tán 。 若nhược 就tựu 根căn 塵trần 辨biện 別biệt 如như 左tả 右hữu 牽khiên 掣xiết 。 當đương 知tri 根căn 塵trần 之chi 中trung 。 有hữu 離ly 根căn 塵trần 之chi 處xứ 。 如như 首thủ 卷quyển 云vân 如như 是thị 見kiến 性tánh 。 是thị 心tâm 非phi 眼nhãn 。 豈khởi 非phi 根căn 塵trần 中trung 之chi 見kiến 性tánh 即tức 非phi 根căn 塵trần 乎hồ 。 此thử 脫thoát 根căn 塵trần 之chi 要yếu 道đạo 。 動động 靜tĩnh 世thế 出xuất 世thế 等đẳng 例lệ 推thôi 可khả 知tri 。 故cố 云vân 若nhược 欲dục 除trừ 結kết 當đương 于vu 結kết 心tâm 。 結kết 心tâm 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 非phi 結kết 。 二nhị 不bất 離ly 結kết 。 三tam 結kết 從tùng 此thử 結kết 。 四tứ 解giải 從tùng 此thử 解giải 。 在tại 法pháp 亦diệc 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 非phi 根căn 塵trần 。 二nhị 不bất 離ly 根căn 塵trần 。 三tam 根căn 塵trần 從tùng 此thử 結kết 。 四tứ 根căn 塵trần 從tùng 此thử 除trừ 。 阿A 難Nan 言ngôn 當đương 于vu 結kết 心tâm 解giải 即tức 分phân 散tán 喻dụ 也dã 。 佛Phật 言ngôn 若nhược 欲dục 除trừ 結kết 當đương 于vu 結kết 心tâm 法pháp 也dã 。 當đương 知tri 心tâm 即tức 中trung 實thật 圓viên 觀quán 雙song 遮già 二nhị 邊biên 者giả 是thị 也dã 。

○# 二nhị 釋thích 明minh 因nhân 緣duyên 二nhị 一nhất 釋thích 疑nghi 。

阿A 難Nan 。 我ngã 說thuyết 佛Phật 法Pháp 從tùng 因nhân 緣duyên 生sanh 。 非phi 取thủ 世thế 間gian 。 和hòa 合hợp 麤thô 相tương/tướng 。

此thử 文văn 釋thích 疑nghi 。 疑nghi 云vân 從tùng 結kết 心tâm 解giải 結kết 即tức 是thị 因nhân 緣duyên 。 何hà 故cố 前tiền 文văn 排bài 斥xích 因nhân 緣duyên 。 故cố 釋thích 云vân 我ngã 說thuyết 佛Phật 法Pháp 等đẳng 。 佛Phật 說thuyết 因nhân 緣duyên 窮cùng 盡tận 細tế 微vi 即tức 通thông 非phi 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 之chi 理lý 。 豈khởi 同đồng 世thế 間gian 和hòa 合hợp 麤thô 相tương/tướng 。 若nhược 就tựu 本bổn 經kinh 前tiền 云vân 。 四tứ 大đại 和hòa 合hợp 。 發phát 明minh 世thế 間gian 。 種chủng 種chủng 變biến 化hóa 。 即tức 和hòa 合hợp 麤thô 相tương/tướng 。 盡tận 理lý 而nhi 言ngôn 小Tiểu 乘Thừa 教giáo 中trung 明minh 。 集tập 因nhân 緣duyên 有hữu 苦khổ 。 道đạo 因nhân 緣duyên 有hữu 滅diệt 。 莫mạc 非phi 和hòa 合hợp 麤thô 相tương/tướng 。 小Tiểu 乘Thừa 四Tứ 諦Đế 雖tuy 該cai 真chân 俗tục 。 若nhược 對đối 大Đại 乘Thừa 秪# 名danh 世thế 諦đế 而nhi 已dĩ 。 小Tiểu 乘Thừa 於ư 世thế 諦đế 因nhân 緣duyên 未vị 窮cùng 其kỳ 細tế 況huống 出xuất 世thế 因nhân 緣duyên 。 況huống 因nhân 緣duyên 即tức 非phi 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 乎hồ 。

○# 二nhị 正chánh 明minh 。

如Như 來Lai 發phát 明minh 。 世thế 出xuất 世thế 法pháp 。 知tri 其kỳ 本bổn 因nhân 。 隨tùy 所sở 緣duyên 出xuất 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 恆Hằng 沙sa 界giới 外ngoại 一nhất 滴tích 之chi 雨vũ 。 亦diệc 知tri 頭đầu 數số 。 現hiện 前tiền 種chủng 種chủng 松tùng 直trực 棘cức 曲khúc 。 鵠hộc 白bạch 烏ô 玄huyền 。 皆giai 了liễu 元nguyên 由do 。 是thị 故cố 阿A 難Nan 。 隨tùy 汝nhữ 心tâm 中trung 。 選tuyển 擇trạch 六lục 根căn 。 根căn 結kết 若nhược 除trừ 。 塵trần 相tướng 自tự 滅diệt 。 諸chư 妄vọng 銷tiêu 亡vong 。 不bất 真chân 何hà 待đãi 。

此thử 明minh 佛Phật 說thuyết 因nhân 緣duyên 窮cùng 盡tận 微vi 細tế 即tức 通thông 入nhập 于vu 真chân 也dã 。 佛Phật 說thuyết 世thế 諦đế 因nhân 緣duyên 已dĩ 超siêu 麤thô 相tương/tướng 。 更cánh 有hữu 出xuất 世thế 因nhân 緣duyên 靡mĩ 不bất 悉tất 知tri 。 故cố 勝thắng 鬘man 云vân 。 無vô 量lượng 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 者giả 。 無vô 作tác 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 也dã 。 恆Hằng 沙sa 界giới 外ngoại 言ngôn 其kỳ 最tối 遠viễn 。 一nhất 滴tích 之chi 雨vũ 。 言ngôn 其kỳ 最tối 少thiểu 。 亦diệc 知tri 頭đầu 數số 。 則tắc 無vô 遺di 照chiếu 。 現hiện 前tiền 松tùng 何hà 以dĩ 直trực 。 棘cức 何hà 以dĩ 曲khúc 。 鵠hộc 何hà 以dĩ 白bạch 。 烏ô 何hà 以dĩ 玄huyền 。 惟duy 佛Phật 能năng 知tri 。 是thị 知tri 世thế 間gian 法pháp 。 根căn 結kết 若nhược 除trừ 。 塵trần 相tướng 自tự 滅diệt 。 亦diệc 因nhân 緣duyên 也dã 。 是thị 知tri 出xuất 世thế 間gian 法Pháp 。 前tiền 卷quyển 云vân 汝nhữ 但đãn 不bất 循tuần 。 十thập 二nhị 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 隨tùy 拔bạt 一nhất 根căn 。 脫thoát 黏niêm 內nội 伏phục 等đẳng 。 此thử 因nhân 由do 塵trần 發phát 知tri 。 故cố 先tiên 離ly 塵trần 。 今kim 順thuận 因nhân 根căn 有hữu 相tướng 。 故cố 先tiên 除trừ 根căn 。 據cứ 下hạ 觀quán 音âm 圓viên 通thông 亦diệc 先tiên 亡vong 塵trần 而nhi 後hậu 淨tịnh 根căn 。 此thử 文văn 之chi 意ý 恐khủng 人nhân 疑nghi 工công 夫phu 唯duy 在tại 六lục 根căn 何hà 不bất 言ngôn 塵trần 。 故cố 言ngôn 根căn 除trừ 則tắc 塵trần 相tương/tướng 永vĩnh 亡vong 矣hĩ 。 根căn 塵trần 俱câu 銷tiêu 。 不bất 真chân 何hà 待đãi 。 豈khởi 真chân 屬thuộc 于vu 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 乎hồ 。

○# 三tam 喻dụ 解giải 當đương 次thứ 第đệ 二nhị 一nhất 立lập 喻dụ 。

阿A 難Nan 。 吾ngô 今kim 問vấn 汝nhữ 。 此thử 劫kiếp 波ba 羅la 巾cân 。 六lục 結kết 現hiện 前tiền 。 同đồng 時thời 解giải 縈oanh 。 得đắc 同đồng 除trừ 不phủ 。 不phủ 也dã 世Thế 尊Tôn 。 是thị 結kết 本bổn 以dĩ 。 次thứ 第đệ 綰oản 生sanh 。 今kim 日nhật 當đương 須tu 。 次thứ 第đệ 而nhi 解giải 。 六lục 結kết 同đồng 體thể 。 結kết 不bất 同đồng 時thời 。 則tắc 結kết 解giải 時thời 。 云vân 何hà 同đồng 除trừ 。

佛Phật 問vấn 中trung 似tự 欲dục 以dĩ 巾cân 例lệ 結kết 而nhi 令linh 同đồng 除trừ 。 而nhi 不bất 知tri 六lục 結kết 只chỉ 因nhân 同đồng 體thể 所sở 以dĩ 解giải 結kết 不bất 能năng 同đồng 時thời 。 此thử 意ý 反phản 含hàm 未vị 露lộ 。 阿A 難Nan 正chánh 論luận 體thể 結kết 。 謂vị 解giải 從tùng 結kết 來lai 不bất 從tùng 巾cân 來lai 。 結kết 既ký 次thứ 第đệ 綰oản 生sanh 。 故cố 六lục 結kết 異dị 名danh 第đệ 一nhất 。 乃nãi 至chí 第đệ 六lục 。 今kim 日nhật 解giải 結kết 云vân 何hà 得đắc 同đồng 時thời 而nhi 除trừ 。 默mặc 與dữ 佛Phật 意ý 相tương/tướng 符phù 。 正chánh 以dĩ 六lục 結kết 之chi 異dị 時thời 喻dụ 六lục 根căn 之chi 異dị 用dụng 。 不bất 必tất 其kỳ 皆giai 有hữu 次thứ 第đệ 也dã 。 但đãn 六lục 結kết 次thứ 第đệ 既ký 非phi 一nhất 時thời 而nhi 解giải 。 則tắc 六lục 根căn 異dị 用dụng 豈khởi 可khả 一nhất 時thời 解giải 也dã 。

○# 二nhị 合hợp 法pháp 。

佛Phật 言ngôn 。

六lục 根căn 解giải 除trừ 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 此thử 根căn 初sơ 解giải 。 先tiên 得đắc 人nhân 空không 。 空không 性tánh 圓viên 明minh 。 成thành 法Pháp 解giải 脫thoát 。 解giải 脫thoát 法pháp 已dĩ 。 俱câu 空không 不bất 生sanh 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 從Tùng 三Tam 摩Ma 地Địa 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。

文văn 中trung 先tiên 明minh 解giải 根căn 有hữu 六lục 番phiên 。 此thử 根căn 下hạ 更cánh 明minh 三tam 空không 次thứ 第đệ 。 五ngũ 根căn 雖tuy 未vị 解giải 已dĩ 知tri 根căn 皆giai 無vô 我ngã 故cố 云vân 。 先tiên 得đắc 人nhân 空không 。 前tiền 卷quyển 云vân 伏phục 歸quy 元nguyên 真chân 。 發phát 本bổn 明minh 耀diệu 。 耀diệu 性tánh 發phát 明minh 。 諸chư 餘dư 五ngũ 黏niêm 。 應ứng 拔bạt 圓viên 脫thoát 。 是thị 空không 性tánh 圓viên 明minh 也dã 。 根căn 塵trần 俱câu 解giải 名danh 法pháp 解giải 脫thoát 。 俱câu 空không 不bất 生sanh 。 者giả 人nhân 法pháp 二nhị 空không 皆giai 不bất 生sanh 也dã 。 前tiền 是thị 六lục 解giải 此thử 是thị 一nhất 亡vong 。 故cố 至chí 此thử 文văn 方phương 圓viên 六lục 解giải 一nhất 亡vong 之chi 義nghĩa 焉yên 。 索sách 隱ẩn 云vân 六lục 根căn 解giải 結kết 不bất 可khả 以dĩ 華hoa 巾cân 為vi 例lệ 。 解giải 巾cân 則tắc 從tùng 一nhất 至chí 六lục 而nhi 為vi 次thứ 第đệ 。 六lục 根căn 則tắc 以dĩ 三tam 空không 為vi 次thứ 第đệ 。 即tức 中trung 云vân 。 應ứng 拔bạt 圓viên 脫thoát 。 雖tuy 無vô 前tiền 後hậu 。 然nhiên 如như 一nhất 心tâm 中trung 而nhi 有hữu 。 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 雖tuy 具cụ 四tứ 相tương/tướng 止chỉ 是thị 一nhất 念niệm 。 今kim 五ngũ 根căn 解giải 除trừ 當đương 亦diệc 如như 是thị 。 雖tuy 在tại 一nhất 念niệm 或hoặc 有hữu 先tiên 後hậu 豈khởi 非phi 圓viên 脫thoát 耶da 。 三tam 摩ma 地địa 者giả 。 三Tam 摩Ma 提Đề 觀quán 成thành 之chi 名danh 也dã 。 大đại 論luận 云vân 。 一nhất 切thiết 禪thiền 定định 。 心tâm 皆giai 名danh 三tam 摩ma 地địa 。 泰thái 言ngôn 正chánh 心tâm 行hành 處xứ 。 是thị 心tâm 無vô 始thỉ 常thường 曲khúc 不bất 端đoan 。 入nhập 正chánh 行hạnh 處xứ 心tâm 則tắc 端đoan 直trực 。 如như 蛇xà 行hành 常thường 曲khúc 入nhập 筒đồng 則tắc 直trực 。 亦diệc 名danh 三tam 昧muội 。 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 者giả 。 不bất 見kiến 一nhất 法pháp 生sanh 。 不bất 見kiến 一nhất 法pháp 滅diệt 。 以dĩ 此thử 理lý 忍nhẫn 可khả 于vu 心tâm 。 此thử 別biệt 地địa 圓viên 住trụ 所sở 證chứng 。 或hoặc 問vấn 。 前tiền 云vân 空không 有hữu 二nhị 俱câu 非phi 。 今kim 何hà 言ngôn 俱câu 空không 耶da 。 答đáp 。 就tựu 人nhân 法pháp 言ngôn 則tắc 謂vị 之chi 空không 。 就tựu 所sở 顯hiển 真Chân 如Như 則tắc 謂vị 之chi 中trung 。 況huống 俱câu 空không 不bất 生sanh 。 則tắc 其kỳ 為vi 中trung 道đạo 明minh 矣hĩ 。 前tiền 偈kệ 明minh 中trung 道đạo 豈khởi 不bất 從tùng 空không 有hữu 而nhi 入nhập 耶da 。 從tùng 五ngũ 卷quyển 首thủ 至chí 今kim 明minh 解giải 結kết 無vô 二nhị 以dĩ 通thông 第đệ 二nhị 義nghĩa 一nhất 科khoa 竟cánh 。

○# 二nhị 顯hiển 示thị 修tu 證chứng 。 此thử 科khoa 從tùng 四tứ 卷quyển 阿A 難Nan 問vấn 入nhập 天thiên 王vương 華hoa 屋ốc 如Như 來Lai 正chánh 為vi 宣tuyên 說thuyết 發phát 來lai 。 正chánh 行hạnh 有hữu 二nhị 。 一nhất 發phát 覺giác 初sơ 心tâm 。 二nhị 顯hiển 示thị 修tu 證chứng 。 今kim 為vi 五ngũ 一nhất 阿A 難Nan 請thỉnh 問vấn 圓viên 根căn 二nhị 一nhất 述thuật 解giải 陳trần 疑nghi 。

阿A 難Nan 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 蒙mông 佛Phật 開khai 示thị 。 慧tuệ 覺giác 圓viên 通thông 。 得đắc 無vô 疑nghi 惑hoặc 。 一nhất 時thời 合hợp 掌chưởng 。 頂đảnh 禮lễ 雙song 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 等đẳng 今kim 日nhật 。 身thân 心tâm 皎hiệu 然nhiên 。 快khoái 得đắc 無vô 礙ngại 。 雖tuy 復phục 悟ngộ 知tri 。 一nhất 六lục 亡vong 義nghĩa 。 然nhiên 猶do 未vị 達đạt 。 圓viên 通thông 本bổn 根căn 。

前tiền 所sở 示thị 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 名danh 為vi 慧tuệ 覺giác 。 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 即tức 屬thuộc 圓viên 通thông 。 然nhiên 猶do 未vị 達đạt 。 圓viên 通thông 本bổn 根căn 。 此thử 問vấn 語ngữ 中trung 正chánh 意ý 。

○# 二nhị 敘tự 意ý 陳trần 請thỉnh 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 輩bối 飄phiêu 零linh 。 積tích 劫kiếp 孤cô 露lộ 。 何hà 心tâm 何hà 慮lự 。 預dự 佛Phật 天thiên 倫luân 。 如như 失thất 乳nhũ 兒nhi 。 忽hốt 遇ngộ 慈từ 母mẫu 。 若nhược 復phục 因nhân 此thử 。 際tế 會hội 道đạo 成thành 。 所sở 得đắc 密mật 言ngôn 。 還hoàn 同đồng 本bổn 悟ngộ 。 則tắc 與dữ 未vị 聞văn 。 無vô 有hữu 差sai 別biệt 。 惟duy 垂thùy 大đại 悲bi 。 惠huệ 我ngã 秘bí 嚴nghiêm 。 成thành 就tựu 如Như 來Lai 。 最tối 後hậu 開khai 示thị 。 作tác 是thị 語ngữ 已dĩ 。 五ngũ 體thể 投đầu 地địa 。 退thoái 藏tạng 密mật 機cơ 。 冀ký 佛Phật 冥minh 授thọ 。

際tế 會hội 道đạo 成thành 。 承thừa 上thượng 文văn 來lai 。 謂vị 從tùng 前tiền 孤cô 露lộ 今kim 生sanh 預dự 佛Phật 天thiên 倫luân 。 而nhi 際tế 會hội 如Như 來Lai 道đạo 成thành 之chi 時thời 也dã 。 不bất 即tức 說thuyết 圓viên 通thông 本bổn 根căn 。 是thị 為vi 密mật 言ngôn 。 未vị 曉hiểu 本bổn 根căn 何hà 在tại 。 即tức 同đồng 先tiên 來lai 所sở 悟ngộ 無vô 用dụng 力lực 之chi 處xứ 。 既ký 無vô 處xứ 用dụng 力lực 則tắc 與dữ 未vị 聞văn 。 一nhất 六lục 亡vong 義nghĩa 。 無vô 以dĩ 異dị 矣hĩ 。 非phi 器khí 不bất 授thọ 曰viết 秘bí 嚴nghiêm 。 雖tuy 說thuyết 而nhi 嚴nghiêm 終chung 當đương 惠huệ 我ngã 。 說thuyết 經Kinh 在tại 法pháp 華hoa 涅Niết 槃Bàn 之chi 間gian 名danh 。 最tối 後hậu 開khai 示thị 。 顯hiển 請thỉnh 已dĩ 畢tất 。 而nhi 惟duy 以dĩ 內nội 心tâm 默mặc 念niệm 為vi 機cơ 故cố 曰viết 密mật 機cơ 。 佛Phật 不bất 自tự 說thuyết 因nhân 眾chúng 敷phu 陳trần 是thị 冥minh 授thọ 也dã 。

○# 二nhị 如Như 來Lai 詢tuân 諸chư 聖thánh 眾chúng 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 普phổ 告cáo 眾chúng 中trung 。 諸chư 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 諸chư 無vô 漏lậu 。 大đại 阿A 羅La 漢Hán 。 汝nhữ 等đẳng 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 阿A 羅La 漢Hán 。 生sanh 我ngã 法Pháp 中trung 。 得đắc 成thành 無Vô 學Học 。 吾ngô 今kim 問vấn 汝nhữ 。 最tối 初sơ 發phát 心tâm 。 悟ngộ 十thập 八bát 界giới 。 誰thùy 為vi 圓viên 通thông 。 從tùng 何hà 方phương 便tiện 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。

長trường/trưởng 水thủy 云vân 。 從tùng 佛Phật 口khẩu 生sanh 。 從tùng 法Pháp 化hóa 生sanh 。 名danh 生sanh 我ngã 法Pháp 中trung 。 最tối 初sơ 所sở 發phát 之chi 悟ngộ 即tức 是thị 發phát 心tâm 。 所sở 從tùng 之chi 界giới 即tức 方phương 便tiện 也dã 。 孤cô 山sơn 曰viết 。 此thử 下hạ 二nhị 十thập 五ngũ 聖thánh 觀quán 十thập 八bát 界giới 。 及cập 以dĩ 七thất 大đại 乃nãi 開khai 合hợp 之chi 殊thù 耳nhĩ 。 識thức 大đại 則tắc 合hợp 于vu 六lục 識thức 。 根căn 大đại 則tắc 合hợp 于vu 六lục 根căn 。 餘dư 之chi 五ngũ 大đại 則tắc 總tổng 收thu 六lục 塵trần 。 以dĩ 六lục 塵trần 之chi 體thể 不bất 出xuất 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 空không 故cố 也dã 。 但đãn 言ngôn 十thập 八bát 已dĩ 攝nhiếp 七thất 大đại 。 故cố 前tiền 文văn 云vân 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 于vu 十thập 八bát 界giới 一nhất 一nhất 修tu 行hành 。 皆giai 得đắc 圓viên 滿mãn 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 又hựu 此thử 十thập 八bát 只chỉ 是thị 六lục 根căn 以dĩ 各các 開khai 根căn 塵trần 識thức 三tam 故cố 。 是thị 則tắc 言ngôn 六lục 其kỳ 義nghĩa 亦diệc 周chu 。 故cố 前tiền 云vân 令linh 汝nhữ 生sanh 死tử 輪luân 轉chuyển 安an 樂lạc 妙diệu 常thường 。 同đồng 是thị 六lục 根căn 。 更cánh 非phi 他tha 物vật 。

○# 三tam 諸chư 聖thánh 各các 說thuyết 圓viên 通thông 五ngũ 。 一nhất 觀quán 六lục 塵trần 成thành 道Đạo 六lục 。 一nhất 陳trần 那na 觀quán 聲thanh 。 六lục 塵trần 宜nghi 先tiên 。 優Ưu 波Ba 尼Ni 沙Sa 陀Đà 。 今kim 先tiên 聲thanh 塵trần 幽u 祖tổ 謂vị 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 以dĩ 娑Sa 婆Bà 世Thế 界Giới 。 音âm 聲thanh 為vi 佛Phật 事sự 。 一nhất 以dĩ 如Như 來Lai 成thành 道Đạo 。 而nhi 陳trần 那na 先tiên 悟ngộ 。 一nhất 以dĩ 耳nhĩ 根căn 圓viên 通thông 為vi 此thử 方phương 。 最tối 初sơ 方phương 便tiện 。 正chánh 顯hiển 普phổ 門môn 所sở 修tu 為vi 當đương 也dã 。 分phần/phân 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 。

憍Kiều 陳Trần 那Na 五ngũ 比Bỉ 丘Khâu 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 在tại 鹿lộc 苑uyển 。 及cập 於ư 雞kê 園viên 。 觀quán 佛Phật 如Như 來Lai 。 最tối 初sơ 成thành 道Đạo 。 於ư 佛Phật 音âm 聲thanh 。 悟ngộ 明minh 四Tứ 諦Đế 。 佛Phật 問vấn 比Bỉ 丘Khâu 。 我ngã 初sơ 稱xưng 解giải 。 如Như 來Lai 印ấn 我ngã 。 名danh 阿A 若Nhã 多Đa 。

五ngũ 人nhân 偈kệ 云vân 。 頞át 鞞bệ 跋bạt 提đề 并tinh 俱câu 利lợi 。 此thử 三tam 屬thuộc 在tại 父phụ 之chi 親thân 。 陳trần 如như 十thập 力lực 母mẫu 之chi 親thân 。 三tam 轉chuyển 法Pháp 輪luân 先tiên 度độ 此thử 。 太thái 子tử 初sơ 入nhập 山sơn 求cầu 道Đạo 。 父phụ 王vương 思tư 念niệm 遣khiển 五ngũ 人nhân 追truy 侍thị 。 二nhị 人nhân 喜hỷ 五ngũ 欲dục 。 三tam 人nhân 喜hỷ 苦khổ 行hạnh 。 太thái 子tử 勤cần 行hành 苦khổ 行hạnh 。 二nhị 人nhân 捨xả 去khứ 。 三tam 人nhân 猶do 侍thị 。 太thái 子tử 捨xả 苦khổ 行hạnh 還hoàn 受thọ 酥tô 油du 煖noãn 水thủy 。 三tam 人nhân 又hựu 捨xả 去khứ 。 太thái 子tử 得đắc 道Đạo 念niệm 五ngũ 人nhân 侍thị 我ngã 勞lao 苦khổ 。 在tại 波Ba 羅La 奈Nại 。 念niệm 已dĩ 便tiện 往vãng 。 為vi 說thuyết 四Tứ 諦Đế 。

時thời 三tam 人nhân 乞khất 食thực 初sơ 教giáo 二nhị 人nhân 。 拘câu 鄰lân 法Pháp 眼nhãn 淨tịnh 。 四tứ 人nhân 未vị 得đắc 。 次thứ 二nhị 人nhân 乞khất 食thực 復phục 教giáo 三tam 人nhân 。 三tam 人nhân 法Pháp 眼nhãn 淨tịnh 。 第đệ 三tam 說thuyết 法Pháp 。 時thời 八bát 萬vạn 諸chư 天thiên 。 遠viễn 離ly 塵trần 垢cấu 。 五ngũ 人nhân 得đắc 無vô 生sanh 。 佛Phật 三tam 問vấn 知tri 法pháp 未vị 。 即tức 三tam 答đáp 已dĩ 知tri 。 地địa 神thần 唱xướng 空không 神thần 傳truyền 。 乃nãi 至chí 梵Phạm 世Thế 。 咸hàm 稱xưng 已dĩ 知tri 。 拘câu 鄰lân 最tối 前tiền 初sơ 見kiến 佛Phật 道đạo 相tương/tướng 。 初sơ 聞văn 法Pháp 鼓cổ 。 初sơ 服phục 道đạo 香hương 。 初sơ 嘗thường 甘cam 露lộ 。 初sơ 入nhập 法pháp 流lưu 。 初sơ 登đăng 真Chân 諦Đế 。 閻Diêm 浮Phù 提Đề 得đắc 道Đạo 最tối 在tại 一nhất 切thiết 人nhân 一nhất 切thiết 天thiên 一nhất 切thiết 羅La 漢Hán 前tiền 。 憍Kiều 陳Trần 如Như 是thị 姓tánh 此thử 翻phiên 火hỏa 器khí 。 阿a 若nhược 者giả 名danh 也dã 。 此thử 翻phiên 已dĩ 知tri 。 或hoặc 言ngôn 無vô 知tri 。 無vô 知tri 者giả 非phi 無vô 所sở 知tri 也dã 。 乃nãi 知tri 無vô 耳nhĩ 。 若nhược 依y 二nhị 諦đế 即tức 是thị 知tri 真chân 。 以dĩ 無Vô 生Sanh 智Trí 為vi 名danh 也dã 。 今kim 文văn 云vân 我ngã 初sơ 稱xưng 解giải 。 者giả 是thị 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 而nhi 稱xưng 解giải 不bất 指chỉ 得đắc 初sơ 果quả 時thời 。 中Trung 阿A 含Hàm 云vân 。 佛Phật 滅diệt 度độ 後hậu 。 諸chư 上thượng 德đức 比Bỉ 丘Khâu 皆giai 住trụ 雞kê 園viên 。 智trí 論luận 云vân 昔tích 有hữu 野dã 火hỏa 燒thiêu 林lâm 。 林lâm 中trung 有hữu 雉trĩ 入nhập 水thủy 漬tí 羽vũ 以dĩ 救cứu 其kỳ 焚phần 。 纂toản 要yếu 云vân 。 即tức 雞kê 頭đầu 摩ma 寺tự 也dã 。

○# 二nhị 牒điệp 證chứng 結kết 答đáp 。

妙diệu 音âm 密mật 圓viên 。 我ngã 於ư 音âm 聲thanh 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 音âm 聲thanh 為vi 上thượng 。

妙diệu 音âm 密mật 圓viên 者giả 。 若nhược 在tại 藏tạng 教giáo 指chỉ 法pháp 性tánh 為vi 妙diệu 音âm 。 葢# 小Tiểu 乘Thừa 法pháp 性tánh 元nguyên 神thần 斷đoạn 滅diệt 即tức 微vi 妙diệu 之chi 音âm 聲thanh 。 下hạ 文văn 妙diệu 色sắc 妙diệu 香hương 等đẳng 例lệ 此thử 可khả 知tri 。 離ly 塵trần 為vi 密mật 。 圓viên 通thông 為vi 圓viên 。 此thử 在tại 小tiểu 教giáo 。 若nhược 通thông 大đại 教giáo 。 則tắc 以dĩ 常thường 住trụ 為vi 妙diệu 。 三tam 德đức 為vi 密mật 。 圓viên 具cụ 諸chư 法pháp 為vi 圓viên 。 開khai 小tiểu 入nhập 大đại 方phương 有hữu 此thử 義nghĩa 。 吳ngô 興hưng 曰viết 。 夫phu 開khai 權quyền 顯hiển 實thật 之chi 說thuyết 。 惟duy 諸chư 佛Phật 秘bí 密mật 之chi 事sự 非phi 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 羅La 漢Hán 所sở 能năng 顯hiển 示thị 。 其kỳ 猶do 禮lễ 樂nhạo/nhạc/lạc 征chinh 伐phạt 自tự 天thiên 子tử 出xuất 非phi 諸chư 侯hầu 之chi 事sự 。 今kim 佛Phật 所sở 問vấn 最tối 初sơ 發phát 心tâm 。 悟ngộ 十thập 八bát 界giới 。 誰thùy 為vi 圓viên 通thông 者giả 。 且thả 欲dục 諸chư 聖thánh 各các 述thuật 本bổn 根căn 權quyền 實thật 之chi 道đạo 耳nhĩ 。 在tại 昔tích 方phương 便tiện 未vị 會hội 真chân 實thật 。 諸chư 聲Thanh 聞Văn 人nhân 。 言ngôn 與dữ 菩Bồ 薩Tát 同đồng 入nhập 法pháp 性tánh 。 孰thục 不bất 自tự 謂vị 悟ngộ 入nhập 圓viên 通thông 。 如như 陳trần 那na 等đẳng 雖tuy 曰viết 妙diệu 音âm 密mật 圓viên 。 但đãn 是thị 聞văn 生sanh 滅diệt 四Tứ 諦Đế 微vi 密mật 圓viên 悟ngộ 。 未vị 可khả 混hỗn 同đồng 如Như 來Lai 藏tạng 理lý 。 故cố 中Trung 阿A 含Hàm 云vân 。 我ngã 至chí 波Ba 羅La 奈Nại 。 擊kích 妙diệu 甘cam 露lộ 鼓cổ 。 又hựu 云vân 如Như 來Lai 說thuyết 法Pháp 。 初sơ 中trung 後hậu 妙diệu 。 豈khởi 彼bỉ 妙diệu 名danh 便tiện 同đồng 法pháp 華hoa 之chi 妙diệu 乎hồ 。 只chỉ 如như 下hạ 文văn 說thuyết 圓viên 覺giác 聲Thanh 聞Văn 云vân 。 勝thắng 妙diệu 現hiện 圓viên 。 及cập 勝thắng 性tánh 現hiện 圓viên 等đẳng 。 又hựu 說thuyết 大đại 梵Phạm 善thiện 見kiến 。 身thân 心tâm 妙diệu 圓viên 。 及cập 妙diệu 見kiến 圓viên 澄trừng 。 豈khởi 此thử 妙diệu 圓viên 亦diệc 同đồng 圓viên 覺giác 妙diệu 明minh 之chi 性tánh 乎hồ 。 應ưng 知tri 如Như 來Lai 。 先tiên 令linh 諸chư 聖thánh 次thứ 第đệ 說thuyết 竟cánh 。 後hậu 告cáo 文Văn 殊Thù 言ngôn 。 此thử 二nhị 十thập 五ngũ 無Vô 學Học 。 諸chư 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 阿A 羅La 漢Hán 。 各các 說thuyết 最tối 初sơ 。 成thành 道Đạo 方phương 便tiện 。 皆giai 言ngôn 修tu 習tập 。 真chân 實thật 圓viên 通thông 。 彼bỉ 等đẳng 修tu 行hành 。 實thật 無vô 優ưu 劣liệt 。 前tiền 後hậu 差sai 別biệt 。 斯tư 則tắc 開khai 權quyền 會hội 實thật 之chi 正chánh 文văn 也dã 。 文Văn 殊Thù 偈kệ 云vân 。 聖thánh 性tánh 無vô 不bất 通thông 。 順thuận 逆nghịch 皆giai 方phương 便tiện 。 葢# 演diễn 如Như 來Lai 之chi 旨chỉ 也dã 。

○# 二nhị 沙sa 陀đà 觀quán 色sắc 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 。

優Ưu 波Ba 尼Ni 沙Sa 陀Đà 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 亦diệc 觀quán 佛Phật 。 最tối 初sơ 成thành 道Đạo 。 觀quán 不bất 淨tịnh 相tướng 。 生sanh 大đại 厭yếm 離ly 。 悟ngộ 諸chư 色sắc 性tánh 。 以dĩ 從tùng 不bất 淨tịnh 。 白bạch 骨cốt 微vi 塵trần 。 歸quy 于vu 虗hư 空không 。 空không 色sắc 二nhị 無vô 。 成thành 無Vô 學Học 道Đạo 。 如Như 來Lai 印ấn 我ngã 。 名danh 尼Ni 沙Sa 陀Đà 。

觀quán 不bất 淨tịnh 者giả 。 九cửu 想tưởng 之chi 前tiền 先tiên 修tu 死tử 想tưởng 不bất 在tại 九cửu 想tưởng 之chi 列liệt 。 九cửu 想tưởng 中trung 第đệ 一nhất 胖# 脹trướng 乃nãi 至chí 第đệ 八bát 白bạch 骨cốt 觀quán 成thành 。 分phân 為vi 二nhị 種chủng 。 一nhất 壞hoại 法pháp 人nhân 。 入nhập 第đệ 九cửu 燒thiêu 想tưởng 燒thiêu 滅diệt 骨cốt 人nhân 急cấp 取thủ 無Vô 學Học 。 二nhị 不bất 壞hoại 法pháp 人nhân 。 住trụ 骨cốt 想tưởng 觀quán 八bát 色sắc 流lưu 光quang 進tiến 修tu 背bối/bội 捨xả 。 勝thắng 處xứ 。 十thập 一nhất 切thiết 處xứ 禪thiền 。 歷lịch 觀quán 練luyện 熏huân 修tu 名danh 俱câu 解giải 脫thoát 成thành 。 大đại 阿A 羅La 漢Hán 。 今kim 是thị 壞hoại 法pháp 羅La 漢Hán 九cửu 想tưởng 成thành 時thời 。 得đắc 慧tuệ 解giải 脫thoát 。 又hựu 云vân 以dĩ 從tùng 不bất 淨tịnh 。 該cai 胖# 脹trướng 青thanh 瘀ứ 等đẳng 七thất 想tưởng 。 次thứ 云vân 白bạch 骨cốt 微vi 塵trần 。 歸quy 于vu 虗hư 空không 。 乃nãi 從tùng 第đệ 八bát 骨cốt 想tưởng 入nhập 第đệ 九cửu 燒thiêu 想tưởng 。 燒thiêu 後hậu 止chỉ 存tồn 微vi 塵trần 。 微vi 塵trần 復phục 歸quy 空không 耳nhĩ 。 空không 色sắc 二nhị 無vô 。 更cánh 離ly 二nhị 邊biên 。 又hựu 色sắc 是thị 欲dục 色sắc 二nhị 界giới 。 空không 為vi 無vô 色sắc 界giới 。 析tích 空không 觀quán 成thành 故cố 佛Phật 印ấn 彼bỉ 為vi 尼ni 沙sa 陀đà 。 九cửu 想tưởng 者giả 。 一nhất 胖# 脹trướng 。 二nhị 青thanh 瘀ứ 。 三tam 爛lạn 壞hoại 。 四tứ 血huyết 塗đồ 。 五ngũ 膿nùng 爛lạn 。 六lục 敗bại 壞hoại 。 七thất 噉đạm 。 八bát 骨cốt 。 九cửu 燒thiêu 。

○# 二nhị 牒điệp 證chứng 結kết 答đáp 。

塵trần 色sắc 既ký 盡tận 。 妙diệu 色sắc 密mật 圓viên 。 我ngã 從tùng 色sắc 相tướng 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 色sắc 因nhân 為vi 上thượng 。

塵trần 色sắc 下hạ 結kết 顯hiển 圓viên 通thông 。 塵trần 色sắc 是thị 不bất 淨tịnh 所sở 成thành 。 法pháp 性tánh 即tức 妙diệu 色sắc 也dã 。 言ngôn 色sắc 因nhân 者giả 。 界giới 是thị 因nhân 義nghĩa 。 根căn 境cảnh 識thức 三tam 互hỗ 為vi 因nhân 故cố 。

○# 三tam 香hương 嚴nghiêm 觀quán 香hương 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 。

香Hương 嚴Nghiêm 童Đồng 子Tử 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 聞văn 如Như 來Lai 。 教giáo 我ngã 諦đế 觀quán 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 我ngã 時thời 辭từ 佛Phật 。 宴yến 晦hối 清thanh 齋trai 。 見kiến 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 燒thiêu 沉trầm 水thủy 香hương 。 香hương 氣khí 寂tịch 然nhiên 。 來lai 入nhập 鼻tị 中trung 。 我ngã 觀quán 此thử 氣khí 。 非phi 木mộc 。 非phi 空không 。 非phi 烟yên 非phi 火hỏa 。 去khứ 無vô 所sở 著trước 。 來lai 無vô 所sở 從tùng 。 由do 是thị 意ý 銷tiêu 。 發phát 明minh 無vô 漏lậu 。 如Như 來Lai 印ấn 我ngã 。 得đắc 香hương 嚴nghiêm 號hiệu 。

教giáo 我ngã 諦đế 觀quán 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 令linh 其kỳ 即tức 事sự 觀quán 理lý 也dã 。 非phi 木mộc 等đẳng 者giả 如như 三tam 卷quyển 彼bỉ 鼻tị 香hương 處xứ 所sở 說thuyết 。 若nhược 蒙mông 烟yên 嗅khứu 香hương 便tiện 得đắc 云vân 從tùng 木mộc 生sanh 香hương 。 今kim 香hương 氣khí 寂tịch 然nhiên 。 未vị 蒙mông 烟yên 氣khí 則tắc 不bất 生sanh 于vu 木mộc 矣hĩ 。 若nhược 生sanh 于vu 空không 。 空không 性tánh 常thường 恆hằng 。 香hương 應ưng 常thường 在tại 。 嗅khứu 餘dư 烟yên 火hỏa 而nhi 無vô 香hương 豈khởi 得đắc 云vân 生sanh 于vu 烟yên 火hỏa 乎hồ 。 去khứ 不bất 至chí 東đông 西tây 南nam 北bắc 。 來lai 不bất 從tùng 自tự 他tha 共cộng 離ly 。 香hương 既ký 無vô 生sanh 復phục 何hà 分phân 別biệt 故cố 云vân 意ý 銷tiêu 。 分phân 別biệt 不bất 有hữu 能năng 所sở 俱câu 亡vong 。 因nhân 妙diệu 香hương 而nhi 莊trang 嚴nghiêm 法Pháp 身thân 故cố 號hiệu 。 香Hương 嚴Nghiêm 童Đồng 子Tử 。

○# 二nhị 牒điệp 證chứng 結kết 答đáp 。

塵trần 氣khí 倐thúc 滅diệt 香hương 氣khí 密mật 圓viên 。 我ngã 從tùng 香hương 嚴nghiêm 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 香hương 嚴nghiêm 為vi 上thượng 。

先tiên 云vân 香Hương 嚴Nghiêm 童Đồng 子Tử 。 則tắc 從tùng 菩Bồ 薩Tát 受thọ 稱xưng 。 復phục 云vân 何hà 得đắc 。 阿A 羅La 漢Hán 葢# 敘tự 昔tích 日nhật 所sở 證chứng 。 如như 月Nguyệt 光Quang 童Đồng 子Tử 。 初sơ 得đắc 小tiểu 果quả 。 後hậu 于vu 佛Phật 所sở 得đắc 童đồng 真chân 名danh 。 預dự 菩Bồ 薩Tát 會hội 耳nhĩ 。

○# 四tứ 藥dược 王vương 觀quán 味vị 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 。

藥Dược 王Vương 藥Dược 上Thượng 二nhị 法Pháp 王Vương 子Tử 。 并tinh 在tại 會hội 中trung 五ngũ 百bách 梵Phạm 天Thiên 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 無vô 始thỉ 劫kiếp 。 為vi 世thế 良lương 瞖ế 。 口khẩu 中trung 嘗thường 此thử 娑Sa 婆Bà 世Thế 界Giới 。 草thảo 木mộc 金kim 石thạch 。 名danh 數số 凡phàm 有hữu 。 十thập 萬vạn 八bát 千thiên 。 如như 是thị 悉tất 知tri 。 苦khổ 酢tạc 鹹hàm 淡đạm 。 甘cam 辛tân 等đẳng 味vị 。 并tinh 諸chư 和hòa 合hợp 俱câu 生sanh 變biến 異dị 。 是thị 冷lãnh 是thị 熱nhiệt 。 有hữu 毒độc 無vô 毒độc 。 悉tất 能năng 徧biến 知tri 。 承thừa 事sự 如Như 來Lai 。 了liễu 知tri 味vị 性tánh 。 非phi 空không 非phi 有hữu 。 非phi 即tức 身thân 心tâm 。 非phi 離ly 身thân 心tâm 。 分phân 別biệt 味vị 因nhân 。 從tùng 是thị 開khai 悟ngộ 。 蒙mông 佛Phật 如Như 來Lai 。 印ấn 我ngã 昆côn 季quý 。 藥Dược 王Vương 藥Dược 上Thượng 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 名danh 。 今kim 于vu 會hội 中trung 。 為vi 法Pháp 王Vương 子Tử 。

藥Dược 王Vương 藥Dược 上Thượng 。 初sơ 為vi 世thế 之chi 良lương 醫y 。 因nhân 以dĩ 是thị 道đạo 而nhi 。 承thừa 事sự 如Như 來Lai 。 言ngôn 非phi 空không 非phi 有hữu 者giả 。 眾chúng 味vị 宛uyển 然nhiên 故cố 非phi 空không 。 咸hàm 離ly 四tứ 性tánh 故cố 非phi 有hữu 。 如như 前tiền 偈kệ 云vân 真chân 性tánh 有hữu 為vi 空không 。 緣duyên 生sanh 故cố 如như 幻huyễn 。 無vô 為vi 無vô 起khởi 滅diệt 。 不bất 實thật 如như 空không 華hoa 。 則tắc 先tiên 非phi 有hữu 而nhi 後hậu 非phi 空không 。 今kim 先tiên 非phi 空không 而nhi 後hậu 非phi 有hữu 。 皆giai 所sở 以dĩ 明minh 中trung 道đạo 也dã 。 如như 涅Niết 槃Bàn 第đệ 十thập 九cửu 佛Phật 告cáo 光quang 明minh 遍biến 照chiếu 。 高cao 貴quý 德đức 王vương 菩Bồ 薩Tát 云vân 。 云vân 何hà 復phục 名danh 。 甚thậm 深thâm 之chi 義nghĩa 。 雖tuy 知tri 眾chúng 生sanh 實thật 無vô 有hữu 我ngã 而nhi 于vu 未vị 來lai 。 不bất 失thất 業nghiệp 果quả 。 雖tuy 知tri 五ngũ 陰ấm 於ư 此thử 滅diệt 盡tận 善thiện 惡ác 之chi 業nghiệp 。 終chung 不bất 敗bại 亡vong 。 雖tuy 有hữu 諸chư 業nghiệp 。 不bất 見kiến 作tác 者giả 。 雖tuy 有hữu 至chí 處xứ 無vô 有hữu 去khứ 者giả 。 雖tuy 有hữu 繫hệ 縛phược 無vô 受thọ 縛phược 者giả 。 雖tuy 有hữu 涅Niết 槃Bàn 亦diệc 無vô 滅diệt 者giả 。 是thị 名danh 甚thậm 深thâm 。 秘bí 密mật 之chi 義nghĩa 。 據cứ 此thử 經Kinh 文văn 。 雖tuy 知tri 眾chúng 生sanh 下hạ 先tiên 明minh 非phi 有hữu 而nhi 後hậu 非phi 空không 。 雖tuy 有hữu 諸chư 業nghiệp 下hạ 復phục 先tiên 明minh 非phi 空không 而nhi 後hậu 非phi 有hữu 。 是thị 甚thậm 深thâm 秘bí 密mật 之chi 義nghĩa 豈khởi 不bất 與dữ 楞lăng 嚴nghiêm 經kinh 旨chỉ 相tương/tướng 符phù 合hợp 乎hồ 。 又hựu 涅Niết 槃Bàn 二nhị 十thập 五ngũ 佛Phật 告cáo 師Sư 子Tử 吼Hống 菩Bồ 薩Tát 云vân 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 其kỳ 義nghĩa 甚thậm 深thâm 。 無vô 知tri 無vô 見kiến 。 不bất 可khả 思tư 惟duy 。 乃nãi 是thị 諸chư 佛Phật 。 菩Bồ 薩Tát 境cảnh 界giới 。 非phi 諸chư 聲thanh 聞văn 。 緣Duyên 覺Giác 所sở 知tri 。 以dĩ 何hà 義nghĩa 故cố 。 甚thậm 深thâm 甚thậm 深thâm 。 眾chúng 生sanh 業nghiệp 行hành 不bất 常thường 不bất 斷đoạn 。 而nhi 得đắc 果quả 報báo 。 雖tuy 念niệm 念niệm 滅diệt 。 而nhi 無vô 所sở 失thất 。 雖tuy 無vô 作tác 者giả 。 而nhi 有hữu 作tác 業nghiệp 。 雖tuy 無vô 受thọ 者giả 而nhi 有hữu 果quả 報báo 。 受thọ 者giả 雖tuy 滅diệt 果quả 不bất 敗bại 亡vong 。 無vô 有hữu 慮lự 知tri 。 和hòa 合hợp 而nhi 有hữu 。 此thử 文văn 明minh 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 非phi 有hữu 非phi 空không 。 即tức 是thị 中trung 道đạo 。 今kim 明minh 味vị 性tánh 非phi 空không 非phi 有hữu 。 大đại 旨chỉ 略lược 同đồng 。 無vô 藥dược 則tắc 舌thiệt 與dữ 識thức 不bất 能năng 別biệt 味vị 故cố 不bất 即tức 身thân 心tâm 。 而nhi 別biệt 味vị 者giả 定định 是thị 舌thiệt 識thức 故cố 不bất 離ly 身thân 心tâm 。 妙diệu 不bất 決quyết 定định 亦diệc 中trung 道đạo 也dã 。

○# 二nhị 牒điệp 證chứng 結kết 答đáp 。

因nhân 味vị 覺giác 明minh 。 位vị 登đăng 菩Bồ 薩Tát 。 佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 味vị 因nhân 為vi 上thượng 。

具cụ 三tam 諦đế 為vi 圓viên 。 遍biến 知tri 十thập 萬vạn 為vi 通thông 。

○# 五ngũ 跋bạt 陀đà 觀quán 觸xúc 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 。

跋Bạt 陀Đà 婆Bà 羅La 。 并tinh 其kỳ 同đồng 伴bạn 十thập 六lục 開Khai 士Sĩ 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 等đẳng 先tiên 于vu 威Uy 音Âm 王Vương 佛Phật 。 聞văn 法Pháp 出xuất 家gia 。 於ư 浴dục 僧tăng 時thời 。 隨tùy 例lệ 入nhập 室thất 。 忽hốt 悟ngộ 水thủy 因nhân 。 既ký 不bất 洗tẩy 塵trần 。 亦diệc 不bất 洗tẩy 體thể 。 中trung 間gian 安an 然nhiên 。 得đắc 無vô 所sở 有hữu 。 宿túc 習tập 無vô 忘vong 。 乃nãi 至chí 今kim 時thời 。 從tùng 佛Phật 出xuất 家gia 。 令linh 得đắc 無Vô 學Học 。 彼bỉ 佛Phật 名danh 我ngã 。 跋Bạt 陀Đà 婆Bà 羅La 。

跋Bạt 陀Đà 婆Bà 羅La 。 此thử 云vân 賢hiền 守thủ 。 亦diệc 云vân 賢Hiền 護Hộ 。 自tự 守thủ 護hộ 賢hiền 德đức 。 亦diệc 守thủ 護hộ 眾chúng 生sanh 故cố 。 水thủy 為vi 所sở 觸xúc 是thị 十thập 八bát 界giới 中trung 事sự 。 界giới 即tức 名danh 因nhân 。 塵trần 垢cấu 本bổn 非phi 吾ngô 體thể 故cố 洗tẩy 之chi 意ý 不bất 在tại 乎hồ 塵trần 。 若nhược 離ly 外ngoại 塵trần 體thể 元nguyên 無vô 垢cấu 故cố 洗tẩy 之chi 意ý 亦diệc 不bất 在tại 體thể 。 二nhị 俱câu 不bất 必tất 洗tẩy 豈khởi 得đắc 云vân 因nhân 體thể 有hữu 塵trần 而nhi 人nhân 浴dục 乎hồ 。 中trung 間gian 是thị 共cộng 性tánh 。 各các 既ký 無vô 洗tẩy 共cộng 豈khởi 有hữu 洗tẩy 故cố 安an 然nhiên 也dã 。 求cầu 其kỳ 所sở 洗tẩy 者giả 而nhi 不bất 可khả 得đắc 。 是thị 得đắc 無vô 所sở 有hữu 。

○# 二nhị 牒điệp 證chứng 結kết 答đáp 。

妙diệu 觸xúc 宣tuyên 明minh 。 成thành 佛Phật 子tử 住trụ 。 佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 觸xúc 因nhân 為vi 上thượng 。

即tức 觸xúc 無vô 觸xúc 體thể 是thị 法pháp 性tánh 名danh 為vi 。 妙diệu 觸xúc 宣tuyên 明minh 。

○# 六lục 迦Ca 葉Diếp 觀quán 法pháp 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 。

摩Ma 訶Ha 迦Ca 葉Diếp 。 及cập 紫Tử 金Kim 光Quang 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 等đẳng 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 於ư 往vãng 劫kiếp 。 於ư 此thử 界giới 中trung 。 有hữu 佛Phật 出xuất 世thế 。 名danh 日Nhật 月Nguyệt 燈Đăng 。 我ngã 得đắc 親thân 近cận 。 聞văn 法Pháp 修tu 學học 。 佛Phật 滅diệt 度độ 後hậu 。 供cúng 養dường 舍xá 利lợi 。 然nhiên 燈đăng 續tục 明minh 。 以dĩ 紫tử 金kim 光quang 。 塗đồ 佛Phật 形hình 像tượng 。 自tự 爾nhĩ 以dĩ 來lai 。 世thế 世thế 生sanh 生sanh 。 身thân 常thường 圓viên 滿mãn 。 紫tử 金kim 光quang 聚tụ 。 此thử 紫Tử 金Kim 光Quang 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 等đẳng 。 即tức 我ngã 眷quyến 屬thuộc 。 同đồng 時thời 發phát 心tâm 。 我ngã 觀quán 世thế 間gian 。 六lục 塵trần 變biến 壞hoại 。 唯duy 以dĩ 空không 寂tịch 。 修tu 于vu 滅diệt 盡tận 。 身thân 心tâm 乃nãi 能năng 。 度độ 百bách 千thiên 劫kiếp 。 猶do 如như 彈đàn 指chỉ 。 我ngã 以dĩ 空không 法pháp 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 世Thế 尊Tôn 說thuyết 我ngã 。 頭đầu 陀đà 為vi 最tối 。

摩Ma 訶Ha 迦Ca 葉Diếp 。 此thử 云vân 大đại 飲ẩm 光quang 。 是thị 世Thế 尊Tôn 傳truyền 衣y 弟đệ 子tử 。 有hữu 佛Phật 名danh 日nhật 月nguyệt 燈đăng 者giả 。 法pháp 華hoa 疏sớ/sơ 云vân 。 日nhật 是thị 慧tuệ 。 月nguyệt 是thị 定định 。 定định 慧tuệ 自tự 行hành 德đức 也dã 。 燈đăng 明minh 是thị 化hóa 他tha 德đức 。 又hựu 日nhật 月nguyệt 燈đăng 是thị 三tam 智trí 。 云vân 觀quán 世thế 間gian 六lục 塵trần 者giả 。 法pháp 塵trần 是thị 五ngũ 塵trần 落lạc 謝tạ 影ảnh 子tử 。 兼kiêm 于vu 五ngũ 塵trần 故cố 云vân 六lục 也dã 。 悟ngộ 空không 寂tịch 法pháp 。 以dĩ 修tu 滅diệt 盡tận 定định 而nhi 能năng 度độ 百bách 千thiên 劫kiếp 。 即tức 是thị 妙diệu 法Pháp 開khai 明minh 也dã 。 空không 法pháp 謂vị 空không 去khứ 法pháp 塵trần 。 頭đầu 陀đà 。 新tân 云vân 杜đỗ 多đa 。 此thử 云vân 抖đẩu 擻tẩu 。 有hữu 十thập 二nhị 行hành 。 增Tăng 一Nhất 阿A 含Hàm 云vân 。 佛Phật 法Pháp 中trung 行hành 十thập 二nhị 頭đầu 陀đà 。 難nan 行hành 苦khổ 行hạnh 。 大Đại 迦Ca 葉Diếp 為vi 第đệ 一nhất 。

○# 一nhất 阿a 蘭lan 若nhã 。 二nhị 常thường 乞khất 食thực 。 三tam 糞phẩn 掃tảo 衣y 。 四tứ 一nhất 坐tọa 食thực 。 五ngũ 節tiết 量lượng 食thực 。 六lục 中trung 後hậu 不bất 飲ẩm 漿tương 。 七thất 塚trủng 間gian 。 八bát 樹thụ 下hạ 。 九cửu 露lộ 坐tọa 。 十thập 常thường 坐tọa 。 十thập 一nhất 次thứ 第đệ 乞khất 。 十thập 二nhị 但đãn 三tam 衣y 。

○# 次thứ 牒điệp 證chứng 結kết 答đáp 。

妙diệu 法Pháp 開khai 明minh 。 銷tiêu 滅diệt 諸chư 漏lậu 。 佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 法Pháp 因nhân 為vi 上thượng 。

雖tuy 不bất 依y 法pháp 塵trần 。 而nhi 圓viên 明minh 了liễu 知tri 。 不bất 由do 心tâm 念niệm 是thị 。 妙diệu 法Pháp 開khai 明minh 。

○# 二nhị 觀quán 五ngũ 根căn 成thành 道Đạo 五ngũ 一nhất 那na 律luật 觀quán 眼nhãn 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 。

阿A 那Na 律Luật 陀Đà 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 初sơ 出xuất 家gia 。 常thường 樂nhạo 睡thụy 眠miên 。 如Như 來Lai 訶ha 我ngã 。 為vi 畜súc 生sanh 類loại 。 我ngã 聞văn 佛Phật 訶ha 。 啼đề 泣khấp 自tự 責trách 。 七thất 日nhật 不bất 眠miên 。 失thất 其kỳ 雙song 目mục 。 世Thế 尊Tôn 示thị 我ngã 。 樂nhạo 見kiến 照chiếu 明minh 。 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 。 我ngã 不bất 因nhân 眼nhãn 。 觀quán 見kiến 十thập 方phương 。 精tinh 真chân 洞đỗng 然nhiên 。 如như 觀quán 掌chưởng 果quả 。 如Như 來Lai 印ấn 我ngã 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。

樂nhạo 見kiến 或hoặc 指chỉ 習tập 三tam 昧muội 之chi 心tâm 。 然nhiên 須tu 以dĩ 法pháp 性tánh 無vô 時thời 不bất 矚chú 名danh 樂nhạo 見kiến 也dã 。 自tự 性tánh 能năng 照chiếu 為vi 照chiếu 明minh 。 金kim 剛cang 喻dụ 見kiến 性tánh 不bất 壞hoại 。 精tinh 真chân 者giả 。 不bất 雜tạp 根căn 塵trần 曰viết 精tinh 。 是thị 心tâm 非phi 眼nhãn 為vi 真chân 。 那na 律luật 即tức 阿a 㝹nậu 樓lâu 馱đà 。 此thử 云vân 無vô 貧bần 。 亦diệc 云vân 如như 意ý 。 乃nãi 白Bạch 飯Phạn 王Vương 之chi 子tử 。 過quá 去khứ 世thế 以dĩ 一nhất 食thực 施thí 辟Bích 支Chi 感cảm 九cửu 十thập 一nhất 劫kiếp 。 受thọ 如như 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 。 增Tăng 一Nhất 阿A 含Hàm 云vân 。 佛Phật 在tại 給Cấp 孤Cô 園Viên 。 為vì 眾chúng 說thuyết 法Pháp 。 那na 律luật 於ư 中trung 眼nhãn 睡thụy 。 佛Phật 說thuyết 偈kệ 訶ha 曰viết 。 咄đốt 咄đốt 何hà 為vi 睡thụy 。 螺loa 螄# 蚌# 蛤# 類loại 。 一nhất 睡thụy 一nhất 千thiên 年niên 。 不bất 聞văn 佛Phật 名danh 字tự 。 那na 律luật 於ư 是thị 達đạt 曉hiểu 不bất 眠miên 眼nhãn 根căn 便tiện 失thất 。 因nhân 是thị 修tu 禪thiền 得đắc 四tứ 大đại 淨tịnh 色sắc 。 半bán 頭đầu 而nhi 見kiến 。 觀quán 三Tam 千Thiên 界Giới 猶do 如như 掌chưởng 果quả 。 今kim 云vân 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 。 觀quán 見kiến 十thập 方phương 。 精tinh 真chân 洞đỗng 然nhiên 。 而nhi 與dữ 昔tích 異dị 者giả 。 此thử 經Kinh 開khai 顯hiển 故cố 約ước 內nội 秘bí 以dĩ 談đàm 。 昔tích 引dẫn 物vật 機cơ 乃nãi 約ước 現hiện 小tiểu 而nhi 說thuyết 。 吳ngô 興hưng 謂vị 阿a 含hàm 云vân 修tu 禪thiền 葢# 總tổng 略lược 而nhi 示thị 。 今kim 云vân 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 。 則tắc 別biệt 顯hiển 其kỳ 名danh 。 非phi 謂vị 金kim 剛cang 惟duy 喻dụ 大đại 定định 。 如như 阿A 難Nan 入nhập 電điện 光quang 三tam 昧muội 斷đoạn 最tối 後hậu 思tư 惑hoặc 亦diệc 名danh 金Kim 剛Cang 三tam 昧muội 。 此thử 喻dụ 小Tiểu 乘Thừa 無vô 漏lậu 之chi 智trí 耳nhĩ 。 智trí 論luận 云vân 。 那na 律luật 失thất 眼nhãn 四tứ 大đại 造tạo 色sắc 半bán 頭đầu 清thanh 淨tịnh 。 佛Phật 天thiên 眼nhãn 四tứ 大đại 造tạo 色sắc 徧biến 頭đầu 清thanh 淨tịnh 。 智trí 者giả 云vân 。 三Tam 藏Tạng 佛Phật 全toàn 頭đầu 天thiên 眼nhãn 徹triệt 見kiến 無vô 礙ngại 。 故cố 知tri 全toàn 半bán 之chi 名danh 。 但đãn 約ước 分phần/phân 滿mãn 相tương 望vọng 不bất 以dĩ 大đại 小tiểu 為vi 異dị 也dã 。 又hựu 若nhược 據cứ 阿a 含hàm 觀quán 大Đại 千Thiên 此thử 經Kinh 見kiến 十thập 方phương 謂vị 有hữu 優ưu 劣liệt 固cố 未vị 可khả 也dã 。 彼bỉ 經Kinh 云vân 那na 律luật 天thiên 眼nhãn 見kiến 十thập 方phương 域vực 。 不bất 亦diệc 同đồng 乎hồ 。 掌chưởng 果quả 之chi 譬thí 既ký 齊tề 。 精tinh 真chân 之chi 言ngôn 何hà 別biệt 。 下hạ 文văn 明minh 善Thiện 現Hiện 天Thiên 尚thượng 云vân 精tinh 真chân 現hiện 前tiền 。 陶đào 鑄chú 無vô 礙ngại 。 況huống 今kim 羅La 漢Hán 發phát 真chân 無vô 漏lậu 豈khởi 不bất 得đắc 云vân 精tinh 真chân 洞đỗng 然nhiên 耶da 。 自tự 初sơ 卷quyển 來lai 示thị 盲manh 人nhân 矚chú 暗ám 是thị 心tâm 非phi 眼nhãn 。 已dĩ 明minh 見kiến 性tánh 不bất 屬thuộc 眼nhãn 根căn 。 今kim 那na 律luật 失thất 明minh 而nhi 得đắc 遍biến 見kiến 正chánh 此thử 義nghĩa 也dã 。 下hạ 觀quán 音âm 章chương 須tu 入nhập 流lưu 忘vong 所sở 。 聞văn 所sở 聞văn 盡tận 。 然nhiên 後hậu 空không 中trung 現hiện 前tiền 得đắc 耳nhĩ 根căn 圓viên 通thông 。 正chánh 明minh 聞văn 性tánh 是thị 心tâm 非phi 耳nhĩ 而nhi 聞văn 不bất 屬thuộc 于vu 耳nhĩ 根căn 矣hĩ 。 奈nại 何hà 世thế 人nhân 猶do 執chấp 圓viên 通thông 在tại 根căn 不bất 在tại 心tâm 也dã 。

○# 二nhị 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 旋toàn 見kiến 循tuần 元nguyên 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

旋toàn 見kiến 循tuần 元nguyên 。 謂vị 旋toàn 眼nhãn 根căn 之chi 見kiến 而nhi 歸quy 之chi 于vu 本bổn 元nguyên 也dã 。 孤cô 山sơn 曰viết 見kiến 盡tận 元nguyên 明minh 圓viên 通thông 著trước 矣hĩ 。

○# 二nhị 周chu 陀đà 觀quán 鼻tị 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 。

周chu 利lợi 槃bàn 特đặc 迦ca 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 闕khuyết 誦tụng 持trì 。 無vô 多đa 聞văn 性tánh 。 最tối 初sơ 值trị 佛Phật 。 聞văn 法Pháp 出xuất 家gia 。 憶ức 持trì 如Như 來Lai 。 一nhất 句cú 伽già 陀đà 。 於ư 一nhất 百bách 日nhật 。 得đắc 前tiền 遺di 後hậu 。 得đắc 後hậu 遺di 前tiền 。 佛Phật 愍mẫn 我ngã 愚ngu 。 教giáo 我ngã 安an 居cư 。 調điều 出xuất 入nhập 息tức 。 我ngã 時thời 觀quán 息tức 。 微vi 細tế 窮cùng 盡tận 。 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 諸chư 行hành 剎sát 那na 。 其kỳ 心tâm 豁hoát 然nhiên 。 得đắc 大đại 無vô 礙ngại 。 乃nãi 至chí 漏lậu 盡tận 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 住trụ 佛Phật 座tòa 下hạ 。 即tức 成thành 無Vô 學Học 。

周chu 利lợi 槃bàn 特đặc 迦ca 。 向hướng 來lai 注chú 疏sớ/sơ 不bất 分phân 作tác 二nhị 人nhân 。 想tưởng 以dĩ 圓viên 通thông 之chi 同đồng 而nhi 略lược 其kỳ 兄huynh 弟đệ 之chi 非phi 一nhất 人nhân 也dã 。 周chu 利lợi 一nhất 云vân 周chu 陀đà 。 此thử 云vân 大đại 路lộ 邊biên 生sanh 。 佛Phật 本bổn 行hạnh 經Kinh 云vân 。 其kỳ 母mẫu 是thị 長trưởng 者giả 之chi 女nữ 。 隨tùy 夫phu 他tha 國quốc 久cửu 而nhi 有hữu 孕dựng 。 垂thùy 產sản 思tư 歸quy 行hành 至chí 中trung 路lộ 。 即tức 誕đản 其kỳ 子tử 。 如như 是thị 二nhị 度độ 凡phàm 生sanh 二nhị 子tử 。 乃nãi 以dĩ 大đại 小tiểu 而nhi 區khu 別biệt 之chi 。 大đại 即tức 周chu 陀đà 。 小tiểu 即tức 莎Sa 伽Già 陀Đà 。 或hoặc 云vân 槃bàn 特đặc 迦ca 此thử 云vân 小tiểu 路lộ 邊biên 生sanh 。 以dĩ 其kỳ 繼kế 兄huynh 生sanh 于vu 道đạo 路lộ 又hựu 翻phiên 繼kế 道đạo 。 據cứ 此thử 則tắc 其kỳ 為vi 二nhị 人nhân 明minh 矣hĩ 。 法pháp 華hoa 經kinh 五ngũ 百bách 弟đệ 子tử 。 受thọ 記ký 品phẩm 列liệt 周chu 陀đà 莎Sa 伽Già 陀Đà 等đẳng 。 又hựu 其kỳ 一nhất 證chứng 。 資tư 中trung 云vân 。 特đặc 迦ca 。 過quá 去khứ 為vi 大đại 法Pháp 師sư 。 善thiện 解giải 經kinh 論luận 。 有hữu 五ngũ 百bách 弟đệ 子tử 。 秘bí 吝lận 佛Phật 法Pháp 不phủ 肯khẳng 教giáo 人nhân 後hậu 生sanh 暗ám 鈍độn 。 以dĩ 宿túc 善thiện 故cố 遇ngộ 佛Phật 出xuất 家gia 。 五ngũ 百bách 比Bỉ 丘Khâu 。 同đồng 教giáo 一nhất 偈kệ 經kinh 九cửu 十thập 日nhật 。 不bất 得đắc 成thành 就tựu 。 佛Phật 知tri 其kỳ 根căn 教giáo 以dĩ 數sổ 息tức 。 釋thích 要yếu 云vân 。 百bách 日nhật 一nhất 句cú 者giả 。 兄huynh 見kiến 其kỳ 弟đệ 誦tụng 之chi 不bất 得đắc 。 乃nãi 謂vị 弟đệ 曰viết 若nhược 不bất 能năng 誦tụng 何hà 不phủ 。 還hoàn 作tác 白bạch 衣y 。 槃bàn 特đặc 聞văn 已dĩ 詣nghệ 祇Kỳ 洹Hoàn 門môn 泣khấp 。 佛Phật 問vấn 。 具cụ 答đáp 上thượng 事sự 。 佛Phật 云vân 。 成thành 菩Bồ 提Đề 由do 汝nhữ 兄huynh 。 佛Phật 即tức 以dĩ 手thủ 牽khiên 詣nghệ 靜tĩnh 室thất 。 令linh 誦tụng 守thủ 口khẩu 攝nhiếp 意ý 。 身thân 莫mạc 犯phạm 如như 是thị 行hành 者giả 得đắc 度độ 世thế 。 誦tụng 得đắc 上thượng 口khẩu 。 佛Phật 曰viết 汝nhữ 今kim 年niên 老lão 。 唯duy 誦tụng 一nhất 偈kệ 。 不bất 足túc 為vi 奇kỳ 。 須tu 解giải 其kỳ 義nghĩa 。 所sở 謂vị 身thân 口khẩu 意ý 十thập 。 觀quán 其kỳ 所sở 起khởi 。 察sát 其kỳ 所sở 滅diệt 。 由do 之chi 生sanh 天thiên 。 由do 之chi 入nhập 淵uyên 。 由do 之chi 得đắc 道Đạo 。 菩Bồ 提Đề 自tự 然nhiên 。 因nhân 此thử 心tâm 開khai 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 微vi 細tế 二nhị 字tự 貫quán 至chí 剎sát 那na 。 以dĩ 息tức 細tế 故cố 心tâm 亦diệc 微vi 細tế 。 能năng 窮cùng 盡tận 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 息tức 有hữu 四tứ 相tương 謂vị 。 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 此thử 四tứ 相tương/tướng 即tức 名danh 諸chư 行hành 。 或hoặc 云vân 一nhất 念niệm 具cụ 四tứ 相tương/tướng 即tức 具cụ 四tứ 百bách 剎sát 那na 。 息tức 豈khởi 不bất 然nhiên 。 是thị 生sanh 中trung 有hữu 諸chư 剎sát 那na 。 乃nãi 至chí 異dị 滅diệt 亦diệc 爾nhĩ 。 名danh 諸chư 行hành 剎sát 那na 。 因nhân 觀quán 無vô 常thường 破phá 四tứ 顛điên 倒đảo 。 根căn 身thân 器khí 界giới 悉tất 入nhập 空không 理lý 故cố 云vân 豁hoát 然nhiên 。 得đắc 大đại 無vô 礙ngại 。 幽u 溪khê 引dẫn 六lục 妙diệu 門môn 禪thiền 。 謂vị 調điều 息tức 出xuất 入nhập 是thị 一nhất 數số 。 二nhị 隨tùy 。 我ngã 時thời 下hạ 三tam 止chỉ 。 四tứ 觀quán 。 其kỳ 心tâm 下hạ 五ngũ 還hoàn 。 六lục 淨tịnh 。

○# 二nhị 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 反phản 息tức 循tuần 空không 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

長trường/trưởng 水thủy 云vân 。 反phản 生sanh 滅diệt 息tức 循tuần 無vô 生sanh 空không 。 空không 即tức 大đại 無vô 礙ngại 圓viên 也dã 。 反phản 息tức 而nhi 入nhập 通thông 也dã 。

○# 三tam 憍kiêu 梵Phạm 觀quán 舌thiệt 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 。

憍kiêu 梵Phạm 鉢bát 提đề 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 有hữu 口khẩu 業nghiệp 。 於ư 過quá 去khứ 劫kiếp 。 輕khinh 弄lộng 沙Sa 門Môn 。 世thế 世thế 生sanh 生sanh 。 有hữu 牛ngưu 呞tư 病bệnh 。 如Như 來Lai 示thị 我ngã 。 一nhất 味vị 清thanh 淨tịnh 。 心tâm 地địa 法Pháp 門môn 。 我ngã 得đắc 滅diệt 心tâm 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。 觀quán 味vị 之chi 知tri 。 非phi 體thể 非phi 物vật 。 應ứng 念niệm 得đắc 超siêu 。 世thế 間gian 諸chư 漏lậu 。 內nội 脫thoát 身thân 心tâm 。 外ngoại 遺di 世thế 界giới 。 遠viễn 離ly 諸chư 有hữu 。 如như 鳥điểu 出xuất 籠lung 。 離ly 垢cấu 銷tiêu 塵trần 。 法Pháp 眼nhãn 清thanh 淨tịnh 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 如Như 來Lai 親thân 印ấn 。 我ngã 為vi 無Vô 學Học 。

憍kiêu 梵Phạm 鉢bát 提đề 此thử 翻phiên 牛ngưu 呞tư 。 或hoặc 云vân 往vãng 世thế 見kiến 老lão 僧Tăng 無vô 齒xỉ 而nhi 食thực 笑tiếu 其kỳ 似tự 牛ngưu 。 故cố 世thế 世thế 感cảm 生sanh 牛ngưu 舌thiệt 常thường 如như 牛ngưu 呞tư 。 溫ôn 陵lăng 以dĩ 念niệm 佛Phật 為vi 一nhất 味vị 清thanh 淨tịnh 。 心tâm 地địa 法Pháp 門môn 。 恐khủng 非phi 正chánh 解giải 。 當đương 如như 孤cô 山sơn 所sở 云vân 。 了liễu 味vị 無vô 味vị 名danh 為vi 一nhất 味vị 。 為vi 是thị 觀quán 味vị 下hạ 明minh 觀quán 法pháp 。 徒đồ 舌thiệt 不bất 知tri 則tắc 非phi 體thể 。 徒đồ 物vật 不bất 知tri 則tắc 非phi 物vật 。 非phi 體thể 非phi 物vật 。 則tắc 知tri 非phi 實thật 有hữu 。 知tri 非phi 實thật 有hữu 知tri 即tức 是thị 空không 。 是thị 為vi 從tùng 假giả 而nhi 入nhập 空không 。 非phi 體thể 所sở 以dĩ 。 內nội 脫thoát 身thân 心tâm 。 非phi 物vật 所sở 以dĩ 。 外ngoại 遺di 世thế 界giới 。 應ứng 念niệm 得đắc 超siêu 。 故cố 所sở 以dĩ 遠viễn 離ly 三tam 有hữu 。 離ly 垢cấu 銷tiêu 塵trần 者giả 。 前tiền 卷quyển 云vân 想tưởng 相tướng 為vi 塵trần 。 識thức 情tình 為vi 垢cấu 。 而nhi 或hoặc 以dĩ 塵trần 為vi 見kiến 惑hoặc 。 垢cấu 為vi 思tư 惑hoặc 。 塵trần 浮phù 易dị 袪# 。 垢cấu 膩nị 難nạn/nan 淨tịnh 。 故cố 喻dụ 見kiến 思tư 未vị 必tất 然nhiên 也dã 。 當đương 知tri 離ly 垢cấu 銷tiêu 塵trần 。 皆giai 在tại 初sơ 果quả 。 垢cấu 是thị 見kiến 惑hoặc 。 塵trần 是thị 塵trần 相tương/tướng 。 初sơ 果quả 已dĩ 得đắc 六lục 銷tiêu 名danh 曰viết 塵trần 銷tiêu 。 法Pháp 眼nhãn 清thanh 淨tịnh 。 正chánh 是thị 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 由do 初sơ 果quả 進tiến 成thành 阿A 羅La 漢Hán 也dã 。

○# 二nhị 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 還hoàn 味vị 旋toàn 知tri 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

應ứng 念niệm 得đắc 超siêu 為vi 通thông 。 內nội 外ngoại 離ly 等đẳng 為vi 圓viên 。 還hoàn 味vị 即tức 得đắc 一nhất 味vị 。 旋toàn 知tri 斯tư 入nhập 無vô 知tri 。 舌thiệt 乃nãi 合hợp 中trung 知tri 是thị 故cố 兼kiêm 味vị 而nhi 說thuyết 。

○# 四tứ 畢tất 陵lăng 觀quán 身thân 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 。

畢Tất 陵Lăng 伽Già 婆Bà 蹉Sa 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 初sơ 發phát 心tâm 。 從tùng 佛Phật 入nhập 道Đạo 。 數số 聞văn 如như 求cầu 說thuyết 諸chư 世thế 間gian 。 不bất 可khả 樂nhạo 事sự 。 乞khất 食thực 城thành 中trung 。 心tâm 思tư 法Pháp 門môn 。 不bất 覺giác 路lộ 中trung 。 毒độc 刺thứ 傷thương 足túc 。 舉cử 身thân 疼đông 痛thống 。 我ngã 念niệm 有hữu 知tri 。 知tri 此thử 深thâm 痛thống 。 雖tuy 覺giác 覺giác 痛thống 。 覺giác 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 無vô 痛thống 痛thống 覺giác 。 我ngã 又hựu 思tư 惟duy 。 如như 是thị 一nhất 身thân 。 寧ninh 有hữu 雙song 覺giác 。 攝nhiếp 念niệm 未vị 久cửu 。 身thân 心tâm 忽hốt 空không 。 三tam 七thất 日nhật 中trung 。 諸chư 漏lậu 虗hư 盡tận 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 得đắc 親thân 印ấn 記ký 。 發phát 明minh 無Vô 學Học 。

畢Tất 陵Lăng 伽Già 婆Bà 蹉Sa 。 此thử 翻phiên 餘dư 習tập 。 五ngũ 百bách 世thế 為vì 婆Bà 羅La 門Môn 。 餘dư 習tập 多đa 慢mạn 。 如như 罵mạ 河hà 神thần 非phi 彼bỉ 實thật 心tâm 葢# 習tập 氣khí 也dã 。 數số 聞văn 如Như 來Lai 。 說thuyết 諸chư 世thế 間gian 。 不bất 可khả 樂nhạo 事sự 。 通thông 而nhi 言ngôn 之chi 即tức 八bát 苦khổ 也dã 。 思tư 不bất 可khả 樂lạc 法pháp 觸xúc 。 不bất 可khả 樂nhạo 事sự 。 舉cử 疼đông 痛thống 適thích 當đương 痛thống 苦khổ 。 我ngã 念niệm 下hạ 次thứ 釋thích 所sở 悟ngộ 。 初sơ 立lập 雙song 覺giác 。 我ngã 念niệm 有hữu 知tri 。 知tri 此thử 深thâm 痛thống 。 念niệm 即tức 是thị 觀quán 。 雖tuy 覺giác 等đẳng 者giả 。 雖tuy 身thân 根căn 之chi 覺giác 覺giác 身thân 根căn 之chi 痛thống 。 而nhi 覺giác 心tâm 本bổn 來lai 清thanh 淨tịnh 。 無vô 身thân 根căn 之chi 痛thống 與dữ 夫phu 知tri 痛thống 之chi 覺giác 。 我ngã 又hựu 下hạ 次thứ 遣khiển 雙song 覺giác 。 雙song 覺giác 者giả 。 即tức 謂vị 知tri 痛thống 之chi 覺giác 與dữ 覺giác 清thanh 淨tịnh 心tâm 也dã 。 攝nhiếp 念niệm 下hạ 三Tam 明Minh 證chứng 。 長trường/trưởng 水thủy 云vân 。 有hữu 所sở 得đắc 心tâm 。 一nhất 念niệm 不bất 起khởi 名danh 之chi 為vi 攝nhiếp 。 即tức 與dữ 前tiền 若nhược 葉diệp 生sanh 滅diệt 守thủ 于vu 真chân 常thường 其kỳ 意ý 是thị 同đồng 。 身thân 心tâm 皆giai 空không 必tất 不bất 覺giác 其kỳ 痛thống 矣hĩ 。 諸chư 漏lậu 之chi 言ngôn 不bất 出xuất 三tam 道đạo 。 惑hoặc 業nghiệp 為vi 諸chư 漏lậu 之chi 因nhân 。 生sanh 死tử 為vi 諸chư 漏lậu 之chi 果quả 。

○# 二nhị 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 純thuần 覺giác 遺di 身thân 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

純thuần 覺giác 秪# 一nhất 真chân 覺giác 也dã 答đáp 圓viên 。 遺di 身thân 身thân 心tâm 忽hốt 空không 也dã 答đáp 通thông 。

○# 五ngũ 空không 生sanh 觀quán 意ý 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 曠khoáng 劫kiếp 來lai 。 心tâm 得đắc 無vô 礙ngại 。 自tự 憶ức 受thọ 生sanh 。 如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 。 初sơ 在tại 母mẫu 胎thai 。 即tức 知tri 空không 寂tịch 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 十thập 方phương 成thành 空không 。 亦diệc 令linh 眾chúng 生sanh 。 證chứng 得đắc 空không 性tánh 。 蒙mông 如Như 來Lai 發phát 。 性tánh 覺giác 真chân 空không 。 空không 性tánh 圓viên 明minh 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 頓đốn 入nhập 如Như 來Lai 。 寶bảo 明minh 空không 海hải 。 同đồng 佛Phật 知tri 見kiến 。 印ấn 成thành 無Vô 學Học 。 解giải 脫thoát 性tánh 空không 。 我ngã 為vi 無vô 上thượng 。

先tiên 敘tự 解giải 行hành 。 心tâm 得đắc 無vô 礙ngại 。 具cụ 從tùng 意ý 根căn 入nhập 也dã 。 無vô 礙ngại 即tức 空không 理lý 也dã 。 母mẫu 胎thai 知tri 空không 正chánh 報báo 空không 也dã 。 十thập 方phương 成thành 空không 。 依y 報báo 空không 也dã 。 出xuất 胎thai 之chi 後hậu 亦diệc 使sử 他tha 證chứng 。 次thứ 明minh 證chứng 入nhập 。 性tánh 覺giác 真chân 空không 。 是thị 中trung 道đạo 義nghĩa 。 空không 性tánh 圓viên 明minh 。 不bất 但đãn 空không 見kiến 思tư 惑hoặc 而nhi 且thả 六lục 根căn 皆giai 空không 。 或hoặc 但đãn 存tồn 通thông 教giáo 徹triệt 證chứng 空không 理lý 。 以dĩ 是thị 空không 故cố 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 果quả 。 以dĩ 被bị 圓viên 教giáo 接tiếp 故cố 入nhập 。 寶bảo 明minh 空không 海hải 。 寶bảo 明minh 空không 海hải 者giả 。 長trường/trưởng 水thủy 云vân 。 以dĩ 空không 是thị 如Như 來Lai 藏tạng 。 故cố 滿mãn 足túc 周chu 徧biến 。 具cụ 一nhất 切thiết 法pháp 。 如như 摩ma 尼ni 珠châu 。 隨tùy 意ý 出xuất 生sanh 。 光quang 明minh 徧biến 照chiếu 法Pháp 界Giới 性tánh 故cố 。 如như 大đại 溟minh 渤bột 深thâm 廣quảng 含hàm 攝nhiếp 。 因nhân 是thị 中trung 道đạo 正chánh 空không 故cố 同đồng 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 之chi 知tri 佛Phật 眼nhãn 之chi 見kiến 也dã 。 或hoặc 疑nghi 小Tiểu 乘Thừa 之chi 空không 尚thượng 非phi 性tánh 體thể 。 何hà 得đắc 云vân 性tánh 覺giác 真chân 空không 。 要yếu 在tại 如Như 來Lai 所sở 宣tuyên 。 是thị 中trung 道đạo 正chánh 空không 。 在tại 空không 生sanh 則tắc 先tiên 證chứng 空không 而nhi 復phục 被bị 別biệt 圓viên 所sở 接tiếp 。 權quyền 順thuận 偏thiên 教giáo 印ấn 為vi 無Vô 學Học 耳nhĩ 。 人nhân 法pháp 二nhị 空không 及cập 俱câu 空không 不bất 生sanh 。 是thị 解giải 脫thoát 性tánh 空không 。 謂vị 得đắc 解giải 脫thoát 而nhi 證chứng 性tánh 空không 。 我ngã 為vi 第đệ 一nhất 。

○# 二nhị 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 諸chư 相tướng 入nhập 非phi 。 非phi 所sở 非phi 盡tận 。 旋toàn 法pháp 歸quy 無vô 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

是thị 圓viên 接tiếp 通thông 故cố 曰viết 圓viên 通thông 。 言ngôn 諸chư 相tướng 入nhập 非phi 者giả 。 諸chư 相tướng 法pháp 塵trần 也dã 。 入nhập 非phi 入nhập 空không 也dã 。 非phi 所sở 非phi 盡tận 者giả 。 非phi 但đãn 所sở 非phi 之chi 相tướng 皆giai 盡tận 即tức 能năng 非phi 之chi 空không 亦diệc 空không 。 所sở 謂vị 如như 前tiền 火hỏa 木mộc 然nhiên 諸chư 薪tân 已dĩ 亦diệc 復phục 自tự 然nhiên 也dã 。 尊tôn 者giả 後hậu 意ý 根căn 入nhập 而nhi 云vân 旋toàn 法pháp 者giả 。 如như 前tiền 云vân 必tất 有hữu 所sở 思tư 。 發phát 明minh 汝nhữ 意ý 。 故cố 今kim 旋toàn 法pháp 塵trần 而nhi 歸quy 空không 無vô 。 不bất 但đãn 忘vong 法pháp 塵trần 并tinh 忘vong 意ý 根căn 也dã 。

○# 三tam 觀quán 六lục 識thức 成thành 道Đạo 六lục 一nhất 身thân 子tử 觀quán 眼nhãn 識thức 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 曠khoáng 劫kiếp 來lai 。 心tâm 見kiến 清thanh 淨tịnh 。 如như 是thị 受thọ 生sanh 。 如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 。 世thế 出xuất 世thế 間gian 種chủng 種chủng 變biến 化hóa 。 一nhất 見kiến 則tắc 通thông 。 獲hoạch 無vô 障chướng 礙ngại 。 我ngã 於ư 路lộ 中trung 逢phùng 迦Ca 葉Diếp 波Ba 。 兄huynh 弟đệ 相tương 逐trục 。 宣tuyên 說thuyết 因nhân 緣duyên 。 悟ngộ 心tâm 無vô 際tế 。 從tùng 佛Phật 出xuất 家gia 。 見kiến 覺giác 明minh 圓viên 。 得đắc 大đại 無vô 畏úy 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 為vi 佛Phật 長trưởng 子tử 。 從tùng 佛Phật 口khẩu 生sanh 。 從tùng 法Pháp 化hóa 生sanh 。

心tâm 見kiến 即tức 眼nhãn 識thức 也dã 。 此thử 與dữ 後hậu 文văn 普phổ 賢hiền 心tâm 聞văn 其kỳ 義nghĩa 稍sảo 異dị 。 普phổ 賢hiền 不bất 假giả 耳nhĩ 根căn 而nhi 于vu 意ý 根căn 便tiện 發phát 耳nhĩ 識thức 故cố 曰viết 心tâm 聞văn 。 今kim 據cứ 下hạ 文văn 一nhất 見kiến 則tắc 通thông 。 是thị 元nguyên 因nhân 眼nhãn 見kiến 而nhi 起khởi 心tâm 見kiến 。 然nhiên 普phổ 賢hiền 心tâm 聞văn 既ký 非phi 初sơ 心tâm 可khả 入nhập 則tắc 身thân 子tử 心tâm 見kiến 决# 非phi 他tha 人nhân 可khả 到đáo 。 智trí 慧tuệ 利lợi 根căn 。 全toàn 由do 此thử 得đắc 。 言ngôn 清thanh 淨tịnh 者giả 不bất 從tùng 眼nhãn 識thức 緣duyên 塵trần 分phân 別biệt 也dã 。 從tùng 曠khoáng 劫kiếp 來lai 依y 眼nhãn 識thức 修tu 已dĩ 非phi 一nhất 生sanh 故cố 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 二nhị 十thập 五ngũ 有hữu 。 因nhân 果quả 為vi 世thế 間gian 法pháp 。 三tam 乘thừa 因nhân 果quả 為vi 。 出xuất 世thế 間gian 法Pháp 。 緣duyên 塵trần 分phân 別biệt 則tắc 苦khổ 為vi 苦khổ 集tập 為vi 集tập 不bất 見kiến 道Đạo 滅diệt 。 惟duy 其kỳ 于vu 世thế 間gian 法pháp 一nhất 見kiến 而nhi 知tri 苦khổ 集tập 。 反phản 是thị 則tắc 為vi 修tu 道Đạo 證chứng 滅diệt 。 故cố 曰viết 一nhất 見kiến 則tắc 通thông 。 獲hoạch 無vô 障chướng 礙ngại 。 雖tuy 然nhiên 。 但đãn 依y 此thử 而nhi 修tu 未vị 獲hoạch 真chân 證chứng 。 故cố 於ư 此thử 世thế 路lộ 逢phùng 良lương 友hữu 宣tuyên 說thuyết 因nhân 緣duyên 。 悟ngộ 心tâm 無vô 際tế 。 夫phu 因nhân 緣duyên 為vi 新tân 醫y 破phá 邪tà 之chi 妙diệu 法Pháp 。 一nhất 遇ngộ 金kim 錍bề 須tu 消tiêu 翳ế 膜mô 。 重trọng/trùng 聞văn 得đắc 悟ngộ 轉chuyển 解giải 為vi 證chứng 。 見kiến 覺giác 即tức 心tâm 見kiến 。 始thỉ 雖tuy 見kiến 覺giác 未vị 得đắc 明minh 圓viên 。 今kim 既ký 悟ngộ 心tâm 。 得đắc 大đại 無vô 畏úy 。 此thử 與dữ 那na 律luật 法Pháp 門môn 同đồng 而nhi 異dị 者giả 。 眼nhãn 根căn 三tam 昧muội 以dĩ 體thể 無vô 分phân 別biệt 為vi 用dụng 故cố 云vân 。 旋toàn 見kiến 循tuần 元nguyên 。 眼nhãn 識thức 三tam 昧muội 以dĩ 分phân 別biệt 為vi 功công 故cố 曰viết 心tâm 見kiến 發phát 光quang 。 光quang 極cực 知tri 見kiến 。 即tức 中trung 云vân 。 識thức 從tùng 根căn 境cảnh 而nhi 發phát 今kim 亦diệc 兼kiêm 二nhị 。 世thế 出xuất 世thế 種chủng 種chủng 變biến 化hóa 。 即tức 是thị 兼kiêm 塵trần 。 一nhất 見kiến 則tắc 通thông 。 即tức 是thị 兼kiêm 根căn 。 故cố 文Văn 殊Thù 揀giản 云vân 識thức 見kiến 雜tạp 三tam 和hòa 也dã 。 因nhân 緣duyên 之chi 言ngôn 實thật 指chỉ 四Tứ 諦Đế 。 故cố 云vân 法pháp 從tùng 因nhân 緣duyên 生sanh 。 亦diệc 從tùng 因nhân 緣duyên 滅diệt 。 我ngã 佛Phật 大đại 沙Sa 門Môn 。 常thường 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 法pháp 從tùng 因nhân 緣duyên 生sanh 。 是thị 苦khổ 集tập 二nhị 諦đế 。 因nhân 緣duyên 是thị 集Tập 諦Đế 。 生sanh 是thị 苦Khổ 諦Đế 。 此thử 句cú 中trung 已dĩ 含hàm 苦khổ 法Pháp 忍Nhẫn 苦khổ 法pháp 智trí 苦khổ 比tỉ 忍nhẫn 苦khổ 比tỉ 智trí 。 集Tập 諦Đế 亦diệc 然nhiên 。 亦diệc 從tùng 因nhân 緣duyên 滅diệt 。 是thị 道đạo 滅diệt 二nhị 諦đế 。 因nhân 緣duyên 是thị 道Đạo 諦Đế 。 滅diệt 是thị 滅Diệt 諦Đế 。 此thử 句cú 中trung 已dĩ 含hàm 道Đạo 法Pháp 忍nhẫn 道Đạo 法Pháp 智trí 道đạo 比tỉ 忍nhẫn 道đạo 比tỉ 智trí 。 滅Diệt 諦Đế 亦diệc 然nhiên 。 故cố 兩lưỡng 句cú 內nội 具cụ 十thập 六lục 剎sát 那na 。 身thân 子tử 一nhất 聞văn 即tức 證chứng 初sơ 果quả 。 雖tuy 同đồng 在tại 初sơ 果quả 。 而nhi 身thân 子tử 根căn 利lợi 。 悟ngộ 心tâm 無vô 際tế 。 餘dư 經Kinh 云vân 身thân 子tử 路lộ 逢phùng 馬mã 勝thắng 。 今kim 云vân 迦Ca 葉Diếp 波ba 者giả 。 天thiên 如như 以dĩ 為vi 聞văn 因nhân 緣duyên 義nghĩa 非phi 止chỉ 一nhất 人nhân 。 葢# 彼bỉ 此thử 互hỗ 出xuất 耳nhĩ 。 見kiến 覺giác 即tức 眼nhãn 識thức 。 亦diệc 取thủ 見kiến 即tức 覺giác 悟ngộ 故cố 云vân 見kiến 覺giác 。 覺giác 者giả 悟ngộ 也dã 。 明minh 圓viên 是thị 徹triệt 證chứng 之chi 義nghĩa 。 不bất 但đãn 眼nhãn 識thức 明minh 而nhi 五ngũ 識thức 皆giai 明minh 。 為vi 佛Phật 長trưởng 子tử 。 下hạ 意ý 兼kiêm 釋thích 難nạn/nan 。 難nạn/nan 云vân 既ký 是thị 佛Phật 子tử 。 從tùng 何hà 處xứ 生sanh 。 釋thích 云vân 從tùng 佛Phật 口khẩu 生sanh 。 又hựu 四tứ 生sanh 中trung 應ưng 屬thuộc 何hà 生sanh 。 釋thích 云vân 從tùng 法Pháp 化hóa 生sanh 。 既ký 從tùng 佛Phật 法Pháp 和hòa 合hợp 生sanh 。 其kỳ 為vi 僧Tăng 寶bảo 無vô 疑nghi 矣hĩ 。

○# 二nhị 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 心tâm 見kiến 發phát 光quang 。 光quang 極cực 知tri 見kiến 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

前tiền 五ngũ 根căn 中trung 皆giai 有hữu 循tuần 元nguyên 旋toàn 知tri 等đẳng 語ngữ 。 今kim 識thức 兼kiêm 二nhị 方phương 有hữu 故cố 不bất 可khả 以dĩ 循tuần 元nguyên 為vi 例lệ 。 而nhi 云vân 光quang 極cực 知tri 見kiến 者giả 。 光quang 徧biến 十thập 方phương 照chiếu 窮cùng 萬vạn 法pháp 。 智trí 光quang 既ký 發phát 五ngũ 根căn 皆giai 通thông 也dã 。

○# 二nhị 普phổ 賢hiền 觀quán 耳nhĩ 識thức 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 。

普Phổ 賢Hiền 菩Bồ 薩Tát 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 已dĩ 曾tằng 與dữ 。 恆Hằng 沙sa 如Như 來Lai 為vi 法Pháp 王Vương 子Tử 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 教giáo 其kỳ 弟đệ 子tử 。 菩Bồ 薩Tát 根căn 者giả 。 修tu 普Phổ 賢Hiền 行Hạnh 。 從tùng 我ngã 立lập 名danh 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 用dụng 心tâm 聞văn 。 分phân 別biệt 眾chúng 生sanh 。 所sở 有hữu 知tri 見kiến 。 若nhược 於ư 他tha 方phương 。 恆Hằng 沙sa 界giới 外ngoại 有hữu 一nhất 眾chúng 生sanh 。 心tâm 中trung 發phát 明minh 。 普Phổ 賢Hiền 行hạnh 者giả 。 我ngã 於ư 爾nhĩ 時thời 。 乘thừa 六lục 牙nha 象tượng 。 分phân 身thân 百bách 千thiên 。 皆giai 至chí 其kỳ 處xứ 。 縱túng 彼bỉ 障chướng 深thâm 。 未vị 得đắc 見kiến 我ngã 。 我ngã 與dữ 其kỳ 人nhân 。 暗ám 中trung 摩ma 頂đảnh 。 擁ủng 護hộ 安an 慰úy 。 令linh 其kỳ 成thành 就tựu 。

行hành 彌di 法Pháp 界Giới 曰viết 普phổ 。 居cư 眾chúng 伏phục 之chi 頂đảnh 名danh 賢hiền 。 手thủ 鑑giám 云vân 。 謂vị 不bất 假giả 耳nhĩ 根căn 而nhi 于vu 意ý 根căn 便tiện 發phát 耳nhĩ 識thức 故cố 曰viết 心tâm 聞văn 。 此thử 即tức 一nhất 根căn 發phát 六lục 識thức 名danh 互hỗ 用dụng 自tự 在tại 也dã 。 然nhiên 不bất 同đồng 餘dư 聖thánh 具cụ 談đàm 初sơ 因nhân 者giả 則tắc 與dữ 觀quán 音âm 無vô 異dị 也dã 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 得đắc 不bất 是thị 此thử 界giới 之chi 當đương 機cơ 耶da 。 謂vị 塵trần 非phi 根căn 則tắc 不bất 了liễu 別biệt 。 識thức 非phi 根căn 則tắc 不bất 發phát 生sanh 。 根căn 親thân 識thức 疎sơ 。 是thị 故cố 文Văn 殊Thù 。 約ước 此thử 以dĩ 揀giản 。 又hựu 心tâm 聞văn 之chi 義nghĩa 即tức 是thị 真chân 因nhân 初sơ 心tâm 絕tuyệt 分phần/phân 故cố 揀giản 之chi 矣hĩ 。 心tâm 中trung 發phát 明minh 。 普Phổ 賢Hiền 行hạnh 者giả 。 言ngôn 心tâm 中trung 發phát 明minh 。 非phi 心tâm 聞văn 孰thục 能năng 知tri 之chi 。 葢# 心tâm 聞văn 不bất 假giả 耳nhĩ 根căn 則tắc 所sở 有hữu 知tri 見kiến 。 亦diệc 不bất 假giả 音âm 聲thanh 而nhi 能năng 聞văn 之chi 。 雖tuy 從tùng 意ý 根căn 發phát 耳nhĩ 識thức 而nhi 所sở 聞văn 亦diệc 是thị 法pháp 塵trần 此thử 見kiến 互hỗ 用dụng 之chi 妙diệu 。 問vấn 。 為vi 以dĩ 百bách 千thiên 分phần 身thân 至chí 一nhất 人nhân 處xứ 乎hồ 。 為vi 至chí 百bách 千thiên 處xứ 乎hồ 。 答đáp 。 應ưng 至chí 百bách 千thiên 處xứ 也dã 。 但đãn 明minh 於ư 恆Hằng 沙sa 界giới 外ngoại 不bất 遺di 一nhất 眾chúng 生sanh 耳nhĩ 。 故cố 云vân 皆giai 至chí 其kỳ 處xứ 。 手thủ 鑑giám 云vân 若nhược 於ư 下hạ 顯hiển 機cơ 顯hiển 應ưng 。 縱túng/tung 彼bỉ 下hạ 即tức 冥minh 機cơ 冥minh 應ưng 。 機cơ 應ưng 相tương/tướng 赴phó 凡phàm 有hữu 四tứ 句cú 。 展triển 轉chuyển 多đa 句cú 如như 妙diệu 玄huyền 明minh 。 幽u 溪khê 曰viết 。 文Văn 殊Thù 雖tuy 云vân 心tâm 聞văn 徧biến 十thập 方phương 生sanh 于vu 大đại 因nhân 力lực 。 非phi 初sơ 心tâm 方phương 便tiện 。 謂vị 非phi 娑sa 婆bà 初sơ 心tâm 方phương 便tiện 可khả 爾nhĩ 。 豈khởi 有hữu 無vô 始thỉ 之chi 終chung 乎hồ 。 故cố 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 百bách 八bát 三tam 昧muội 中trung 有hữu 分phân 別biệt 眾chúng 生sanh 。 諸chư 心tâm 數số 法pháp 三tam 昧muội 。 要yếu 知tri 以dĩ 耳nhĩ 識thức 分phân 別biệt 。 所sở 有hữu 眾chúng 生sanh 。 亦diệc 有hữu 從tùng 微vi 至chí 著trước 工công 夫phu 。 鏡kính 淨tịnh 明minh 生sanh 其kỳ 體thể 自tự 現hiện 。 若nhược 與dữ 觀quán 音âm 耳nhĩ 聞văn 論luận 同đồng 異dị 者giả 。 一nhất 因nhân 異dị 是thị 初sơ 心tâm 方phương 便tiện 。 二nhị 境cảnh 異dị 乃nãi 耳nhĩ 根căn 圓viên 通thông 。 三tam 聞văn 異dị 則tắc 拔bạt 苦khổ 為vi 先tiên 。

○# 二nhị 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 說thuyết 本bổn 因nhân 。 心tâm 聞văn 發phát 明minh 。 分phân 別biệt 自tự 在tại 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

本bổn 因nhân 即tức 真chân 因nhân 也dã 。 至chí 等đẳng 覺giác 時thời 。 分phân 別biệt 自tự 在tại 。 又hựu 不bất 假giả 耳nhĩ 根căn 名danh 為vi 自tự 在tại 。 心tâm 聞văn 洞đỗng 十thập 方phương 是thị 圓viên 。 遍biến 至chí 其kỳ 處xứ 是thị 通thông 。

○# 三tam 難Nan 陀Đà 觀quán 鼻tị 識thức 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 。

孫Tôn 陀Đà 羅La 難Nan 陀Đà 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 初sơ 出xuất 家gia 。 從tùng 佛Phật 入nhập 道Đạo 。 雖tuy 具cụ 戒giới 律luật 。 於ư 三tam 摩ma 地địa 。 心tâm 常thường 散tán 動động 。 未vị 獲hoạch 無vô 漏lậu 。 世Thế 尊Tôn 教giáo 我ngã 。 及cập 拘Câu 絺Hy 羅La 。 觀quán 鼻tị 端đoan 白bạch 。 我ngã 初sơ 諦đế 觀quán 。 經kinh 三tam 七thất 日nhật 。 見kiến 鼻tị 中trung 氣khí 。 出xuất 入nhập 如như 烟yên 身thân 心tâm 內nội 明minh 。 圓viên 洞đỗng 世thế 界giới 。 徧biến 成thành 虗hư 淨tịnh 。 猶do 如như 琉lưu 璃ly 。 烟yên 相tương/tướng 漸tiệm 銷tiêu 鼻tị 息tức 成thành 白bạch 。 心tâm 開khai 漏lậu 盡tận 。 諸chư 出xuất 入nhập 息tức 。 化hóa 為vi 光quang 明minh 。 照chiếu 十thập 方phương 界giới 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 世Thế 尊Tôn 記ký 我ngã 。 當đương 得đắc 菩Bồ 提Đề 。

三tam 摩ma 地địa 者giả 三tam 昧muội 之chi 別biệt 名danh 。 觀quán 鼻tị 端đoan 白bạch 。 所sở 以dĩ 駐trú 心tâm 與dữ 鼻tị 識thức 何hà 涉thiệp 。 然nhiên 觀quán 息tức 出xuất 入nhập 時thời 豈khởi 不bất 用dụng 鼻tị 識thức 。 故cố 吳ngô 興hưng 云vân 似tự 發phát 十thập 六lục 特đặc 勝thắng 禪thiền 也dã 。 此thử 禪thiền 中trung 第đệ 一nhất 知tri 息tức 入nhập 。 第đệ 二nhị 知tri 息tức 出xuất 。 第đệ 三tam 知tri 息tức 長trường 短đoản 等đẳng 。 豈khởi 不bất 用dụng 鼻tị 識thức 為vi 能năng 知tri 耶da 。 身thân 心tâm 內nội 明minh 。 下hạ 明minh 觀quán 成thành 相tương/tướng 。 至chí 鼻tị 息tức 成thành 白bạch 。 則tắc 不bất 但đãn 鼻tị 端đoan 白bạch 矣hĩ 。 身thân 心tâm 下hạ 因nhân 觀quán 生sanh 滅diệt 息tức 相tương/tướng 空không 慧tuệ 將tương 發phát 遂toại 洞đỗng 世thế 界giới 。 猶do 在tại 方phương 便tiện 未vị 能năng 忘vong 緣duyên 。 故cố 見kiến 其kỳ 烟yên 變biến 成thành 白bạch 相tương/tướng 。 無vô 生sanh 空không 慧tuệ 現hiện 前tiền 諸chư 息tức 不bất 生sanh 。 純thuần 是thị 智trí 慧tuệ 。 慧tuệ 光quang 明minh 照chiếu 一nhất 切thiết 皆giai 如như 。 世thế 界giới 眾chúng 生sanh 。 無vô 非phi 圓viên 妙diệu 。 由do 斯tư 漏lậu 盡tận 。 當đương 得đắc 菩Bồ 提Đề 。 孫tôn 陀đà 羅la 云vân 好hảo 愛ái 妻thê 名danh 也dã 。 難Nan 陀Đà 云vân 歡hoan 喜hỷ 己kỷ 號hiệu 也dã 。 慈từ 恩ân 兩lưỡng 名danh 共cộng 翻phiên 艶diễm 喜hỷ 。 為vi 簡giản 放phóng 牛ngưu 難Nan 陀Đà 故cố 標tiêu 其kỳ 妻thê 。 乃nãi 如Như 來Lai 親thân 弟đệ 也dã 。

○# 二nhị 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 銷tiêu 息tức 。 息tức 久cửu 發phát 明minh 。 明minh 圓viên 滅diệt 漏lậu 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

煙yên 相tương 漸tiệm 銷tiêu 。 故cố 曰viết 銷tiêu 息tức 。 息tức 久cửu 發phát 明minh 。 即tức 前tiền 云vân 諸chư 出xuất 入nhập 息tức 。 化hóa 為vi 光quang 明minh 。

○# 四tứ 滿mãn 慈từ 觀quán 舌thiệt 識thức 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 。

富Phú 樓Lâu 那Na 彌Di 多Đa 羅La 尼Ni 子Tử 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 曠khoáng 劫kiếp 來lai 。 辯biện 才tài 無vô 礙ngại 。 宣tuyên 說thuyết 苦khổ 空không 。 深thâm 達đạt 實thật 相tướng 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 恆Hằng 沙sa 如Như 來Lai 秘bí 密mật 法Pháp 門môn 我ngã 於ư 眾chúng 中trung 。 微vi 妙diệu 開khai 示thị 。 得đắc 無vô 所sở 畏úy 。 世Thế 尊Tôn 知tri 我ngã 。 有hữu 大đại 辯biện 才tài 。 以dĩ 音âm 聲thanh 輪luân 。 教giáo 我ngã 發phát 揚dương 。 我ngã 於ư 佛Phật 前tiền 。 助trợ 佛Phật 轉chuyển 輪luân 。 因nhân 師sư 子tử 吼hống 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 世Thế 尊Tôn 印ấn 我ngã 。 說thuyết 法Pháp 無vô 上thượng 。

舌thiệt 識thức 通thông 于vu 知tri 味vị 說thuyết 法Pháp 。 今kim 別biệt 在tại 說thuyết 法Pháp 。 宣tuyên 說thuyết 苦khổ 空không 屬thuộc 小Tiểu 乘Thừa 。 深thâm 達đạt 實thật 相tướng 屬thuộc 大Đại 乘Thừa 。 是thị 則tắc 苦khổ 空không 在tại 阿a 含hàm 時thời 。 深thâm 達đạt 在tại 方Phương 等Đẳng 時thời 。 以dĩ 如Như 來Lai 之chi 音âm 聲thanh 輪luân 而nhi 使sử 滿mãn 慈từ 助trợ 揚dương 。 此thử 般Bát 若Nhã 轉chuyển 教giáo 時thời 也dã 。

○# 二nhị 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 法Pháp 音âm 。 降hàng 伏phục 魔ma 怨oán 。 銷tiêu 滅diệt 諸chư 漏lậu 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

手thủ 鑑giám 云vân 。 滿mãn 慈từ 舌thiệt 識thức 故cố 以dĩ 法Pháp 音âm 言ngôn 之chi 。 中trung 道Đạo 法Pháp 音âm 降giáng/hàng 無vô 明minh 魔ma 怨oán 也dã 。 說thuyết 法Pháp 可khả 以dĩ 制chế 外ngoại 故cố 以dĩ 魔ma 怨oán 言ngôn 之chi 。

○# 五ngũ 優ưu 波ba 觀quán 身thân 識thức 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 。

優Ưu 波Ba 離Ly 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 親thân 隨tùy 佛Phật 。 踰du 城thành 出xuất 家gia 。 親thân 觀quán 如Như 來Lai 。 六lục 年niên 勤cần 苦khổ 。 親thân 見kiến 如Như 來Lai 。 降hàng 伏phục 諸chư 魔ma 。 制chế 諸chư 外ngoại 道đạo 。 解giải 脫thoát 世thế 間gian 。 貪tham 欲dục 諸chư 漏lậu 。 承thừa 佛Phật 教giáo 戒giới 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 三tam 千thiên 威uy 儀nghi 。 八bát 萬vạn 微vi 細tế 。 性tánh 業nghiệp 遮già 業nghiệp 。 悉tất 皆giai 清thanh 淨tịnh 。 身thân 心tâm 寂tịch 滅diệt 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 我ngã 是thị 如Như 來Lai 。 眾chúng 中trung 綱cương 紀kỷ 。 親thân 印ấn 我ngã 心tâm 。 持trì 戒giới 修tu 身thân 。 眾chúng 推thôi 無vô 上thượng 。

優Ưu 波Ba 離Ly 此thử 云vân 上thượng 首thủ 以dĩ 其kỳ 持trì 律luật 為vi 眾chúng 綱cương 紀kỷ 故cố 。 或hoặc 翻phiên 近cận 執chấp 以dĩ 佛Phật 為vì 太thái 子tử 。 時thời 彼bỉ 為vi 親thân 近cận 執chấp 事sự 之chi 臣thần 故cố 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 言ngôn 親thân 隨tùy 親thân 觀quán 乃nãi 至chí 承thừa 教giáo 皆giai 明minh 身thân 識thức 欽khâm 承thừa 。 又hựu 自tự 持trì 戒giới 修tu 身thân 。 亦diệc 身thân 識thức 也dã 。 頌tụng 曰viết 。 四tứ 重trọng/trùng 十thập 三tam 三tam 不bất 定định 。 三tam 十thập 九cửu 十thập 四tứ 提đề 尼ni 。 一nhất 百bách 眾chúng 學học 七thất 滅diệt 諍tranh 。 總tổng 論luận 二nhị 百bách 五ngũ 十thập 戒giới 。 行hành 住trụ 坐tọa 臥ngọa 。 律luật 儀nghi 各các 二nhị 百bách 五ngũ 十thập 。 對đối 三tam 聚tụ 成thành 三tam 千thiên 。 復phục 以dĩ 三tam 千thiên 配phối 身thân 口khẩu 七thất 支chi 成thành 二nhị 萬vạn 一nhất 千thiên 。 復phục 配phối 四tứ 分phần/phân 煩phiền 惱não 成thành 。 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 。 性tánh 業nghiệp 即tức 殺sát 盜đạo 淫dâm 等đẳng 。 謂vị 本bổn 性tánh 是thị 戒giới 。 如như 殺sát 盜đạo 淫dâm 妄vọng 王vương 法pháp 亦diệc 禁cấm 。 遮già 業nghiệp 即tức 支chi 末mạt 愆khiên 失thất 因nhân 過quá 遮già 止chỉ 者giả 。 律luật 中trung 得đắc 度độ 波ba 離ly 第đệ 一nhất 。 若nhược 以dĩ 二nhị 百bách 五ngũ 十thập 戒giới 。 作tác 五ngũ 篇thiên 者giả 。 一nhất 夷di 。 即tức 淫dâm 殺sát 盜đạo 妄vọng 四tứ 波ba 羅la 夷di 。 比Bỉ 丘Khâu 四tứ 條điều 。 尼ni 八bát 條điều 。 二nhị 殘tàn 。 即tức 十thập 三tam 僧Tăng 殘tàn 。 比Bỉ 丘Khâu 十thập 三tam 條điều 。 尼ni 十thập 七thất 條điều 。 三tam 提đề 。 即tức 三tam 十thập 尼ni 薩tát 耆kỳ 九cửu 十thập 波ba 逸dật 提đề 。 比Bỉ 丘Khâu 百bách 二nhị 十thập 條điều 。 尼ni 二nhị 百bách 八bát 條điều 。 四tứ 尼ni 。 即tức 四tứ 提đề 舍xá 尼ni 。 比Bỉ 丘Khâu 四tứ 條điều 。 尼ni 八bát 條điều 。 五ngũ 吉cát 。 即tức 究cứu 吉cát 羅la 。 比Bỉ 丘Khâu 一nhất 百bách 條điều 。 尼ni 一nhất 百bách 條điều 。 作tác 七thất 聚tụ 者giả 。 一nhất 棄khí 。 二nhị 眾chúng 殘tàn 。 三tam 醜xú 惡ác 。 四tứ 墮đọa 。 五ngũ 可khả 呵ha 。 六lục 惡ác 作tác 。 七thất 惡ác 說thuyết 。 身thân 心tâm 寂tịch 滅diệt 。 必tất 是thị 定định 慧tuệ 。 葢# 內nội 戒giới 生sanh 定định 發phát 慧tuệ 也dã 。 親thân 印ấn 我ngã 心tâm 。 者giả 印ấn 心tâm 清thanh 淨tịnh 得đắc 證chứng 四Tứ 果Quả 也dã 。

○# 二nhị 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 執chấp 身thân 。 身thân 得đắc 自tự 在tại 。 次thứ 第đệ 執chấp 心tâm 。 心tâm 得đắc 通thông 達đạt 。 然nhiên 後hậu 身thân 心tâm 。 一nhất 切thiết 通thông 利lợi 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

自tự 在tại 者giả 無vô 毀hủy 犯phạm 也dã 。 通thông 達đạt 者giả 細tế 防phòng 意ý 地địa 以dĩ 至chí 八bát 萬vạn 皆giai 備bị 也dã 。 一nhất 切thiết 通thông 利lợi 。 三tam 學học 具cụ 矣hĩ 。 八bát 萬vạn 皆giai 備bị 為vi 圓viên 。 通thông 達đạt 為vi 通thông 。

○# 六lục 目Mục 連Liên 觀quán 意ý 識thức 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 。

大Đại 目Mục 犍Kiền 連Liên 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 初sơ 於ư 路lộ 乞khất 食thực 。 逢phùng 遇ngộ 優Ưu 樓Lâu 頻Tần 螺Loa 。 伽già 耶da 那na 提đề 三tam 迦Ca 葉Diếp 波Ba 。 宣tuyên 說thuyết 如Như 來Lai 。 因nhân 緣duyên 深thâm 義nghĩa 。 我ngã 頓đốn 發phát 心tâm 。 得đắc 大đại 通thông 達đạt 。 如Như 來Lai 惠huệ 我ngã 。 袈ca 裟sa 著trước 身thân 。 鬚tu 髮phát 自tự 落lạc 。 我ngã 遊du 十thập 方phương 。 得đắc 無vô 罣quái 礙ngại 。 神thần 通thông 發phát 明minh 。 推thôi 為vi 無vô 上thượng 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 寧ninh 唯dụy 世Thế 尊Tôn 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 歎thán 我ngã 神thần 力lực 。 圓viên 明minh 清thanh 淨tịnh 。 自tự 在tại 無vô 畏úy 。

優Ưu 樓Lâu 頻Tần 螺Loa 。 此thử 云vân 木mộc 瓜qua 癃lung 。 胸hung 前tiền 有hữu 癃lung 如như 木mộc 瓜qua 故cố 。 伽già 耶da 山sơn 名danh 即tức 象tượng 頭đầu 山sơn 也dã 。 亦diệc 云vân 城thành 城thành 近cận 此thử 山sơn 故cố 。 那na 提đề 河hà 名danh 。 一nhất 兄huynh 二nhị 弟đệ 名danh 三tam 迦Ca 葉Diếp 。 發phát 心tâm 謂vị 證chứng 初sơ 果quả 。 神thần 通thông 由do 心tâm 性tánh 而nhi 發phát 故cố 曰viết 發phát 明minh 。 云vân 圓viên 明minh 清thanh 淨tịnh 。 者giả 下hạ 云vân 心tâm 光quang 發phát 宣tuyên 是thị 也dã 。 神thần 通thông 屬thuộc 意ý 者giả 。 如như 前tiền 卷quyển 云vân 以dĩ 湛trạm 旋toàn 其kỳ 。 虗hư 妄vọng 滅diệt 生sanh 方phương 能năng 發phát 通thông 故cố 有hữu 旋toàn 湛trạm 之chi 言ngôn 。 乃nãi 至chí 明minh 相tướng 精tinh 純thuần 。 一nhất 切thiết 變biến 現hiện 。 不bất 為vị 煩phiền 惱não 。 皆giai 合hợp 涅Niết 槃Bàn 。 清thanh 淨tịnh 妙diệu 德đức 。 又hựu 吳ngô 興hưng 曰viết 。 神thần 名danh 天thiên 心tâm 。 通thông 名danh 慧tuệ 性tánh 。 而nhi 此thử 心tâm 性tánh 即tức 意ý 識thức 發phát 明minh 故cố 通thông 屬thuộc 意ý 也dã 。 大Đại 乘Thừa 發phát 如Như 來Lai 藏tạng 。 小Tiểu 乘Thừa 發phát 根căn 本bổn 禪thiền 。 六Lục 神Thần 通Thông 中trung 惟duy 漏lậu 盡tận 通thông 是thị 其kỳ 內nội 證chứng 。 餘dư 之chi 五ngũ 通thông 皆giai 屬thuộc 外ngoại 用dụng 。

○# 二nhị 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 旋toàn 湛trạm 。 心tâm 光quang 發phát 宣tuyên 。 如như 澄trừng 濁trược 流lưu 。 久cửu 成thành 清thanh 瑩oánh 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

圓viên 明minh 為vi 圓viên 。 神thần 通thông 為vi 通thông 。 旋toàn 湛trạm 者giả 。 旋toàn 意ý 識thức 而nhi 復phục 妙diệu 湛trạm 乃nãi 轉chuyển 意ý 識thức 為vi 心tâm 光quang 也dã 。 我ngã 以dĩ 下hạ 法pháp 。 如như 澄trừng 下hạ 喻dụ 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 章chương 云vân 心tâm 得đắc 無vô 礙ngại 。 直trực 名danh 為vi 心tâm 知tri 是thị 意ý 根căn 。 今kim 旋toàn 湛trạm 而nhi 發phát 心tâm 光quang 當đương 是thị 意ý 識thức 。

○# 四tứ 觀quán 七thất 大đại 成thành 道Đạo 七thất 一nhất 烏ô 芻sô 觀quán 火hỏa 大đại 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 三tam 一nhất 貪tham 欲dục 為vi 因nhân 。

烏Ô 芻Sô 瑟Sắt 摩Ma 。 於ư 如Như 來Lai 前tiền 。 合hợp 掌chưởng 頂đảnh 禮lễ 。 佛Phật 之chi 雙song 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 常thường 先tiên 憶ức 。 久cửu 遠viễn 劫kiếp 前tiền 。 性tánh 多đa 貪tham 欲dục 。

烏Ô 芻Sô 瑟Sắt 摩Ma 。 此thử 云vân 火hỏa 頭đầu 。 即tức 火hỏa 頭đầu 金kim 剛cang 也dã 。 金kim 剛cang 立lập 於ư 佛Phật 前tiền 。 故cố 文văn 中trung 無vô 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 句cú 。

○# 二nhị 遇ngộ 佛Phật 得đắc 道Đạo 。

有hữu 佛Phật 出xuất 世thế 。 名danh 曰viết 空Không 王Vương 。 說thuyết 多đa 淫dâm 人nhân 。 成thành 猛mãnh 火hỏa 聚tụ 。 教giáo 我ngã 徧biến 觀quán 百bách 骸hài 四tứ 支chi 。 諸chư 冷lãnh 煖noãn 氣khí 。 神thần 光quang 內nội 凝ngưng 。 化hóa 多đa 淫dâm 心tâm 。 成thành 智trí 慧tuệ 火hỏa 。 從tùng 是thị 諸chư 佛Phật 。 皆giai 呼hô 召triệu 我ngã 。 名danh 為vi 火Hỏa 頭Đầu 。

觀quán 四tứ 支chi 百bách 骸hài 諸chư 冷lãnh 煖noãn 氣khí 。 此thử 觀quán 法pháp 也dã 。 夫phu 對đối 煖noãn 而nhi 稱xưng 冷lãnh 對đối 冷lãnh 而nhi 名danh 煖noãn 此thử 對đối 待đãi 之chi 法pháp 。 若nhược 分phân 別biệt 不bất 起khởi 對đối 待đãi 俱câu 亡vong 則tắc 神thần 光quang 內nội 凝ngưng 矣hĩ 。 不bất 由do 兩lưỡng 法pháp 起khởi 觀quán 則tắc 分phân 別biệt 何hà 由do 忘vong 。 神thần 光quang 何hà 由do 凝ngưng 。 而nhi 交giao 光quang 云vân 句cú 中trung 冷lãnh 字tự 譯dịch 文văn 誤ngộ 耳nhĩ 。 應ưng 云vân 諸chư 煖noãn 觸xúc 氣khí 。 是thị 豈khởi 知tri 觀quán 心tâm 之chi 道đạo 哉tai 。 神thần 光quang 即tức 智trí 火hỏa 。 內nội 凝ngưng 即tức 三tam 昧muội 。 于vu 火hỏa 大đại 法Pháp 門môn 為vi 上thượng 首thủ 故cố 曰viết 火hỏa 頭đầu 。

○# 三tam 結kết 成thành 火hỏa 光quang 。

我ngã 以dĩ 火hỏa 光quang 。 三tam 昧muội 力lực 故cố 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 心tâm 發phát 大đại 願nguyện 。 諸chư 佛Phật 成thành 道Đạo 。 我ngã 為vi 力lực 士sĩ 。 親thân 伏phục 魔ma 怨oán 。

初sơ 成thành 小tiểu 果quả 後hậu 發phát 大đại 心tâm 。 乃nãi 普phổ 現hiện 色sắc 身thân 以dĩ 執chấp 金kim 剛cang 神thần 。 輔phụ 佛Phật 揚dương 化hóa 者giả 也dã 。

○# 二nhị 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 諦đế 觀quán 。 身thân 心tâm 煖noãn 觸xúc 。 無vô 礙ngại 流lưu 通thông 。 諸chư 漏lậu 既ký 銷tiêu 。 生sanh 大đại 寶bảo 焰diễm 登đăng 無vô 上thượng 覺giác 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

雖tuy 借tá 冷lãnh 以dĩ 觀quán 煖noãn 而nhi 正chánh 意ý 在tại 煖noãn 。 先tiên 證chứng 四Tứ 果Quả 後hậu 登đăng 無vô 上thượng 覺giác 。 即tức 佛Phật 道Đạo 也dã 。 問vấn 。 身thân 心tâm 煖noãn 觸xúc 者giả 。 觸xúc 應ưng 是thị 塵trần 。 今kim 是thị 體thể 煖noãn 何hà 以dĩ 觸xúc 言ngôn 。 答đáp 。 煖noãn 因nhân 境cảnh 發phát 全toàn 煖noãn 即tức 觸xúc 。 故cố 前tiền 又hựu 云vân 。 知tri 身thân 即tức 觸xúc 。 知tri 觸xúc 即tức 身thân 。 經kinh 意ý 謂vị 知tri 冷lãnh 煖noãn 在tại 身thân 是thị 名danh 知tri 身thân 。 而nhi 此thử 冷lãnh 煖noãn 即tức 觸xúc 也dã 。 知tri 受thọ 冷lãnh 煖noãn 之chi 觸xúc 即tức 是thị 知tri 觸xúc 。 而nhi 此thử 冷lãnh 煖noãn 實thật 在tại 身thân 也dã 。 桐# 洲châu 云vân 煖noãn 觸xúc 即tức 空không 故cố 云vân 無vô 礙ngại 。 性tánh 火hỏa 妙diệu 發phát 故cố 曰viết 流lưu 通thông 。 內nội 凝ngưng 外ngoại 現hiện 故cố 生sanh 寶bảo 焰diễm 。 化hóa 淫dâm 心tâm 為vi 智trí 火hỏa 即tức 成thành 佛Phật 道Đạo 。

○# 二nhị 持trì 地địa 觀quán 地địa 大đại 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 二nhị 一nhất 值trị 無vô 量lượng 佛Phật 。 具cụ 修tu 福phước 業nghiệp 。

持Trì 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 念niệm 往vãng 昔tích 。 普Phổ 光Quang 如Như 來Lai 。 出xuất 現hiện 於ư 世thế 。 我ngã 為vi 比Bỉ 丘Khâu 。 常thường 於ư 一nhất 切thiết 。 要yếu 路lộ 津tân 口khẩu 。 田điền 地địa 險hiểm 隘ải 。 有hữu 不bất 如như 法Pháp 。 妨phương 損tổn 車xa 馬mã 。 我ngã 皆giai 平bình 填điền 。 或hoặc 作tác 橋kiều 梁lương 。 或hoặc 負phụ 沙sa 土thổ 。 如như 是thị 勤cần 苦khổ 。 經kinh 無vô 量lượng 佛Phật 。 出xuất 現hiện 于vu 世thế 。 或hoặc 有hữu 眾chúng 生sanh 。 於ư 闤hoàn 闠hội 處xứ 。 要yếu 人nhân 擎kình 物vật 。 我ngã 先tiên 為vi 擎kình 。 至chí 其kỳ 所sở 詣nghệ 。 放phóng 物vật 即tức 行hành 。 不bất 取thủ 其kỳ 值trị 。 毗tỳ 舍xá 浮phù 佛Phật 現hiện 在tại 世thế 時thời 。 世thế 多đa 飢cơ 荒hoang 。 我ngã 為vi 負phụ 人nhân 。 無vô 問vấn 遠viễn 近cận 。 惟duy 取thủ 一nhất 錢tiền 。 或hoặc 有hữu 車xa 牛ngưu 。 被bị 於ư 泥nê 溺nịch 。 我ngã 有hữu 神thần 力lực 。 為vi 其kỳ 推thôi 輪luân 。 拔bạt 其kỳ 苦khổ 惱não 。

時thời 國quốc 大đại 王vương 。 延diên 佛Phật 設thiết 齋trai 。 我ngã 於ư 爾nhĩ 時thời 。 平bình 地địa 待đãi 佛Phật 。

經kinh 以dĩ 平bình 填điền 道đạo 路lộ 為vi 正chánh 。 擎kình 物vật 推thôi 輪luân 為vi 傍bàng 。 要yếu 路lộ 指chỉ 陸lục 地địa 。 津tân 口khẩu 指chỉ 水thủy 濱tân 。 田điền 地địa 通thông 指chỉ 一nhất 切thiết 地địa 。 高cao 下hạ 凸# 凹ao 曰viết 險hiểm 。 逼bức 窄# 難nan 行hành 曰viết 隘ải 。 高cao 則tắc 平bình 之chi 。 下hạ 則tắc 填điền 之chi 。 橋kiều 梁lương 以dĩ 濟tế 津tân 口khẩu 。 沙sa 土thổ 以dĩ 填điền 陸lục 路lộ 。 闤hoàn 市thị 垣viên 也dã 。 闠hội 市thị 門môn 也dã 。 毗tỳ 舍xá 浮phù 名danh 徧biến 。 一nhất 切thiết 自tự 在tại 。 以dĩ 饑cơ 荒hoang 故cố 惟duy 取thủ 一nhất 文văn 。 車xa 則tắc 推thôi 輪luân 。 牛ngưu 則tắc 拔bạt 苦khổ 。

○# 二nhị 別biệt 從tùng 毗tỳ 舍xá 浮phù 聞văn 教giáo 獲hoạch 悟ngộ 二nhị 一nhất 開khai 解giải 。

毗tỳ 舍xá 如Như 來Lai 摩ma 頂đảnh 謂vị 我ngã 。 當đương 平bình 心tâm 地địa 。 則tắc 世thế 界giới 地địa 。 一nhất 切thiết 皆giai 平bình 。 我ngã 即tức 心tâm 開khai 。 見kiến 身thân 微vi 塵trần 。 與dữ 造tạo 世thế 界giới 。 所sở 有hữu 微vi 塵trần 。 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。

佛Phật 言ngôn 當đương 平bình 心tâm 地địa 。 乃nãi 圓viên 頓đốn 上thượng 乘thừa 心tâm 造tạo 一nhất 切thiết 之chi 旨chỉ 。 而nhi 從tùng 地địa 塵trần 悟ngộ 入nhập 故cố 曰viết 心tâm 開khai 。 身thân 塵trần 從tùng 心tâm 有hữu 。 造tạo 世thế 界giới 塵trần 亦diệc 從tùng 心tâm 有hữu 。 故cố 云vân 無vô 別biệt 。 雖tuy 見kiến 依y 正chánh 無vô 別biệt 但đãn 證chứng 小tiểu 果quả 。 後hậu 開khai 佛Phật 知tri 見kiến 。 則tắc 塵trần 銷tiêu 智trí 圓viên 。 而nhi 成thành 大Đại 道Đạo 。

○# 二nhị 入nhập 證chứng 二nhị 一nhất 。 證chứng 阿A 羅La 漢Hán 。

微vi 塵trần 自tự 性tánh 。 不bất 相tương 觸xúc 摩ma 。 乃nãi 至chí 刀đao 兵binh 。 亦diệc 無vô 所sở 觸xúc 。 我ngã 於ư 法Pháp 性tánh 。 悟ngộ 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。

但đãn 就tựu 塵trần 觀quán 登đăng 第đệ 四Tứ 果Quả 。 塵trần 之chi 自tự 性tánh 本bổn 不bất 相tương 合hợp 安an 有hữu 觸xúc 摩ma 。 正chánh 如như 俱câu 舍xá 論luận 說thuyết 微vi 塵trần 自tự 性tánh 。 皆giai 有hữu 間gian 隙khích 也dã 。 乃nãi 至chí 刀đao 兵binh 。 所sở 加gia 適thích 復phục 其kỳ 本bổn 有hữu 何hà 相tướng 觸xúc 。 無vô 觸xúc 則tắc 無vô 害hại 。 可khả 知tri 法pháp 性tánh 即tức 塵trần 性tánh 也dã 。 作tác 此thử 觀quán 時thời 生sanh 滅diệt 皆giai 空không 。 即tức 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 故cố 般Bát 若Nhã 云vân 阿A 羅La 漢Hán 若nhược 智trí 若nhược 斷đoạn 是thị 菩Bồ 薩Tát 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 也dã 。

○# 二nhị 開khai 佛Phật 知tri 見kiến 。

迴hồi 心tâm 今kim 入nhập 。 菩Bồ 薩Tát 會hội 中trung 。 聞văn 諸chư 如Như 來Lai 。 宣tuyên 妙diệu 蓮liên 華hoa 。 佛Phật 知tri 見kiến 地địa 。 我ngã 先tiên 證chứng 明minh 。 而nhi 為vi 上thượng 首thủ 。

後hậu 聞văn 佛Phật 性tánh 方phương 名danh 迴hồi 入nhập 。 法pháp 華hoa 云vân 是thị 法Pháp 非phi 思tư 量lượng 。 分phân 別biệt 之chi 所sở 能năng 解giải 。 又hựu 云vân 開khai 示thị 悟ngộ 入nhập 。 佛Phật 之chi 知tri 見kiến 。 是thị 則tắc 知tri 見kiến 不bất 可khả 無vô 思tư 議nghị 不bất 可khả 有hữu 名danh 一nhất 實thật 相tướng 。 地địa 小Tiểu 乘Thừa 由do 外ngoại 法pháp 而nhi 證chứng 。 佛Phật 乘thừa 由do 心tâm 性tánh 而nhi 入nhập 。 據cứ 比tỉ 則tắc 經kinh 通thông 法pháp 華hoa 之chi 後hậu 宜nghi 以dĩ 方Phương 等Đẳng 被bị 開khai 醍đề 醐hồ 為vi 教giáo 相tương/tướng 矣hĩ 。

○# 二nhị 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 諦đế 觀quán 。 身thân 界giới 二nhị 塵trần 。 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 虗hư 妄vọng 發phát 塵trần 。 塵trần 銷tiêu 智trí 圓viên 。 成thành 無vô 上thượng 道Đạo 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

二nhị 塵trần 無vô 別biệt 不bất 偏thiên 屬thuộc 小tiểu 故cố 。 即tức 入nhập 如Như 來Lai 藏tạng 故cố 。 前tiền 見kiến 身thân 微vi 塵trần 。 與dữ 造tạo 世thế 界giới 。 塵trần 無vô 別biệt 此thử 義nghĩa 雙song 冠quan 大đại 小tiểu 。 塵trần 銷tiêu 則tắc 通thông 。 智trí 圓viên 即tức 圓viên 。

○# 三tam 月nguyệt 火hỏa 觀quán 水thủy 大đại 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 二nhị 一nhất 值trị 佛Phật 受thọ 教giáo 。

月Nguyệt 光Quang 童Đồng 子Tử 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 憶ức 往vãng 昔tích 。 恆Hằng 河Hà 沙sa 劫kiếp 有hữu 佛Phật 出xuất 世thế 。 名danh 為vi 水Thủy 天Thiên 。 教giáo 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 修tu 習tập 水thủy 觀quán 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。

覺giác 海hải 性tánh 澄trừng 圓viên 。 是thị 水thủy 之chi 第đệ 一nhất 義nghĩa 天thiên 。

○# 二nhị 修tu 觀quán 入nhập 證chứng 二nhị 一nhất 修tu 觀quán 。

觀quán 于vu 身thân 中trung 。 水thủy 性tánh 無vô 奪đoạt 。 初sơ 從tùng 涕thế 唾thóa 。 如như 是thị 窮cùng 盡tận 。 津tân 液dịch 精tinh 血huyết 。 大đại 小tiểu 便tiện 利lợi 。 身thân 中trung 旋toàn 復phục 。 水thủy 性tánh 一nhất 同đồng 。 見kiến 水thủy 身thân 中trung 。 與dữ 世thế 界giới 外ngoại 。 浮phù 幢tràng 王vương 剎sát 。 諸chư 香hương 水thủy 海hải 。 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。

一nhất 味vị 水thủy 性tánh 更cánh 非phi 餘dư 大đại 之chi 所sở 相tương/tướng 傾khuynh 故cố 名danh 無vô 奪đoạt 。 津tân 液dịch 精tinh 血huyết 。 為vi 外ngoại 物vật 所sở 資tư 乃nãi 由do 外ngoại 入nhập 。 大đại 小tiểu 便tiện 等đẳng 。 乃nãi 由do 內nội 出xuất 。 有hữu 旋toàn 轉chuyển 往vãng 復phục 之chi 義nghĩa 。 津tân 液dịch 是thị 身thân 中trung 之chi 潤nhuận 澤trạch 耳nhĩ 。 資tư 中trung 曰viết 。 準chuẩn 華hoa 嚴nghiêm 經kinh 華hoa 藏tạng 海hải 中trung 。 有hữu 大đại 蓮liên 華hoa 。 其kỳ 蓮liên 華hoa 中trung 有hữu 諸chư 香hương 水thủy 。 一nhất 一nhất 香hương 水thủy 海hải 為vi 諸chư 佛Phật 剎sát 世thế 界giới 之chi 種chủng 。 華hoa 藏tạng 世thế 界giới 在tại 香hương 水thủy 中trung 故cố 云vân 。 浮phù 幢tràng 王vương 剎sát 。 華hoa 藏tạng 二nhị 十thập 重trọng/trùng 累lũy/lụy/luy 高cao 如như 幢tràng 最tối 為vi 高cao 大đại 故cố 稱xưng 王vương 。 此thử 方phương 水thủy 脉mạch 。 江giang 源nguyên 則tắc 發phát 岷# 山sơn 。 河hà 源nguyên 則tắc 星tinh 宿tú 海hải 。 更cánh 窮cùng 至chí 崑# 崙lôn 無vô 熱nhiệt 惱não 池trì 。 水thủy 源nguyên 極cực 矣hĩ 。 今kim 窮cùng 所sở 從tùng 來lai 至chí 浮phù 幢tràng 王vương 剎sát 。 諸chư 香hương 水thủy 海hải 。 此thử 如Như 來Lai 之chi 教giáo 。 亦diệc 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 眼nhãn 之chi 所sở 觀quán 也dã 。 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 者giả 。 起khởi 觀quán 時thời 元nguyên 以dĩ 無vô 分phân 別biệt 。 為vi 觀quán 法pháp 故cố 內nội 外ngoại 無vô 殊thù 淨tịnh 穢uế 不bất 二nhị 。

○# 二nhị 入nhập 證chứng 二nhị 一nhất 證chứng 小tiểu 四tứ 一nhất 未vị 得đắc 忘vong 身thân 。

我ngã 於ư 是thị 時thời 。 初sơ 成thành 此thử 觀quán 。 但đãn 見kiến 其kỳ 水thủy 。 未vị 得đắc 無vô 身thân 。

即tức 中trung 云vân 未vị 得đắc 無vô 身thân 者giả 。 未vị 無vô 變biến 易dị 之chi 身thân 。 非phi 未vị 無vô 分phân 段đoạn 之chi 身thân 。 教giáo 中trung 言ngôn 變biến 易dị 者giả 。 移di 麤thô 形hình 為vi 細tế 質chất 。 易dị 短đoản 壽thọ 為vi 長trường/trưởng 年niên 。 今kim 唯duy 見kiến 清thanh 水thủy 。 徧biến 在tại 一nhất 室thất 豈khởi 非phi 移di 麤thô 形hình 為vi 細tế 質chất 乎hồ 。 後hậu 又hựu 云vân 逢phùng 無vô 量lượng 佛Phật 。 豈khởi 非phi 易dị 短đoản 壽thọ 為vi 長trường/trưởng 年niên 乎hồ 。 問vấn 。 變biến 易dị 界giới 中trung 安an 有hữu 童đồng 子tử 及cập 瓦ngõa 礫lịch 耶da 。 答đáp 。 止Chỉ 觀Quán 十thập 七thất 卷quyển 二nhị 十thập 一nhất 紙chỉ 云vân 。 八bát 色sắc 之chi 光quang 是thị 界giới 外ngoại 法pháp 。 當đương 知tri 戒giới 定định 慧tuệ 法pháp 。 悉tất 不bất 可khả 盡tận 。 故cố 雖tuy 在tại 界giới 內nội 已dĩ 通thông 界giới 外ngoại 。 今kim 水thủy 定định 正chánh 是thị 八bát 色sắc 之chi 一nhất 。 其kỳ 云vân 今kim 我ngã 已dĩ 得đắc 。 阿A 羅La 漢Hán 道Đạo 。 及cập 離ly 病bệnh 緣duyên 。 正chánh 指chỉ 變biến 易dị 之chi 身thân 久cửu 離ly 病bệnh 緣duyên 也dã 。

○# 二nhị 因nhân 觀quán 值trị 緣duyên 。

當đương 為vì 比Bỉ 丘Khâu 。 室thất 中trung 安an 禪thiền 。 我ngã 有hữu 弟đệ 子tử 。 窺khuy 牕# 觀quán 室thất 。 唯duy 見kiến 清thanh 水thủy 。 徧biến 在tại 室thất 中trung 。 了liễu 無vô 所sở 見kiến 。 童đồng 稚trĩ 無vô 知tri 。 取thủ 一nhất 瓦ngõa 礫lịch 。 投đầu 于vu 水thủy 內nội 。 激kích 水thủy 作tác 聲thanh 。 顧cố 盻# 而nhi 去khứ 。

初sơ 修tu 假giả 想tưởng 雖tuy 見kiến 其kỳ 水thủy 與dữ 香hương 水thủy 海hải 。 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。 但đãn 自tự 心tâm 見kiến 非phi 通thông 他tha 人nhân 。 今kim 定định 力lực 轉chuyển 勝thắng 乃nãi 通thông 他tha 見kiến 。 亦diệc 定định 果quả 色sắc 也dã 。 不bất 同đồng 十thập 徧biến 處xứ 想tưởng 成thành 自tự 見kiến 耳nhĩ 。 十thập 者giả 青thanh 黃hoàng 赤xích 白bạch 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 空không 識thức 。 皆giai 從tùng 所sở 觀quán 境cảnh 徧biến 滿mãn 得đắc 名danh 也dã 。

○# 三tam 出xuất 觀quán 知tri 病bệnh 。

我ngã 出xuất 定định 後hậu 。 頓đốn 覺giác 心tâm 痛thống 。 如như 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 遭tao 違vi 害hại 鬼quỷ 。 我ngã 自tự 思tư 唯duy 。 今kim 我ngã 已dĩ 得đắc 。 阿A 羅La 漢Hán 道Đạo 。 久cửu 離ly 病bệnh 緣duyên 。 云vân 何hà 今kim 日nhật 。 忽hốt 生sanh 心tâm 痛thống 。 將tương 無vô 退thoái 失thất 。

吳ngô 興hưng 曰viết 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 久cửu 離ly 病bệnh 緣duyên 等đẳng 。 按án 智trí 論luận 明minh 諸chư 聖thánh 人nhân 皆giai 有hữu 身thân 苦khổ 。 如như 舍Xá 利Lợi 弗Phất 風phong 病bệnh 。 畢tất 陵lăng 伽già 眼nhãn 病bệnh 等đẳng 。 今kim 言ngôn 已dĩ 得đắc 羅La 漢Hán 。 久cửu 離ly 病bệnh 緣duyên 。 最tối 難nan 消tiêu 會hội 。 此thử 葢# 過quá 去khứ 曾tằng 取thủ 小tiểu 果quả 既ký 無vô 見kiến 思tư 惑hoặc 業nghiệp 之chi 事sự 是thị 離ly 分phân 段đoạn 病bệnh 苦khổ 之chi 緣duyên 。 其kỳ 時thời 迴hồi 心tâm 卻khước 入nhập 三tam 界giới 本bổn 無vô 實thật 疾tật 。 所sở 以dĩ 疑nghi 之chi 。 然nhiên 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 所sở 修tu 三tam 昧muội 。 與dữ 前tiền 持trì 地địa 觀quán 法pháp 大đại 同đồng 。 但đãn 由do 無vô 明minh 尚thượng 在tại 未vị 得đắc 無vô 功công 用dụng 道đạo 。 是thị 故cố 出xuất 定định 不bất 知tri 病bệnh 緣duyên 。 即tức 中trung 云vân 。 已dĩ 得đắc 四Tứ 果Quả 。 而nhi 又hựu 久cửu 離ly 病bệnh 緣duyên 。 據cứ 久cửu 離ly 病bệnh 緣duyên 。 而nhi 生sanh 心tâm 痛thống 是thị 可khả 疑nghi 也dã 。 或hoặc 有hữu 緣duyên 而nhi 不bất 知tri 則tắc 無vô 宿túc 命mạng 天thiên 眼nhãn 。 將tương 無vô 退thoái 失thất 果quả 位vị 歟# 。 亦diệc 是thị 一nhất 說thuyết 。 然nhiên 古cổ 解giải 為vi 正chánh 。 釋thích 要yếu 云vân 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 新tân 剃thế 髮phát 竟cánh 正chánh 身thân 端đoan 坐tọa 。 以dĩ 衣y 覆phú 頭đầu 。

爾nhĩ 時thời 有hữu 二nhị 夜dạ 叉xoa 。 一nhất 名danh 為vi 害hại 。 二nhị 名danh 復phục 害hại 。 于vu 時thời 復phục 害hại 與dữ 為vi 害hại 言ngôn 。 我ngã 于vu 今kim 日nhật 欲dục 以dĩ 拳quyền 打đả 剃thế 頭đầu 沙Sa 門Môn 。 為vi 害hại 云vân 。 此thử 有hữu 神thần 德đức 。 汝nhữ 勿vật 因nhân 此thử 受thọ 長trường 夜dạ 苦khổ 。

時thời 復phục 害hại 以dĩ 惡ác 熾sí 盛thịnh 故cố 以dĩ 拳quyền 打đả 。 打đả 已dĩ 地địa 烈liệt 現hiện 身thân 陷hãm 入nhập 地địa 獄ngục 。 今kim 云vân 為vi 害hại 舉cử 同đồng 時thời 所sở 逢phùng 也dã 。

○# 四tứ 審thẩm 緣duyên 獲hoạch 安an 。

爾nhĩ 時thời 童đồng 子tử 。 捷tiệp 來lai 我ngã 前tiền 。 說thuyết 如như 上thượng 事sự 。 我ngã 即tức 告cáo 言ngôn 。 汝nhữ 更cánh 見kiến 水thủy 。 可khả 即tức 開khai 門môn 。 入nhập 此thử 水thủy 中trung 。 除trừ 去khứ 瓦ngõa 爍thước 。 童đồng 子tử 奉phụng 教giáo 。 後hậu 入nhập 定định 時thời 。 還hoàn 復phục 見kiến 水thủy 。 瓦ngõa 礫lịch 宛uyển 然nhiên 。 開khai 門môn 除trừ 出xuất 。 我ngã 後hậu 出xuất 定định 。 身thân 質chất 如như 初sơ 。

○# 二nhị 證chứng 大đại 。

逢phùng 無vô 量lượng 佛Phật 。 如như 是thị 至chí 於ư 。 山Sơn 海Hải 自Tự 在Tại 通Thông 王Vương 如Như 來Lai 。 方phương 得đắc 亡vong 身thân 。 與dữ 十thập 方phương 界giới 。 諸chư 香hương 水thủy 海hải 。 性tánh 合hợp 真chân 空không 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 今kim 於ư 如Như 來Lai 。 得đắc 童đồng 真chân 名danh 。 預dự 菩Bồ 薩Tát 會hội 。

既ký 證chứng 法Pháp 身thân 分phần/phân 亡vong 變biến 易dị 之chi 身thân 。 性tánh 水thủy 真chân 空không 。 其kỳ 相tương/tướng 不bất 二nhị 正chánh 是thị 中trung 道đạo 非phi 但đãn 法pháp 空không 而nhi 已dĩ 也dã 。

○# 二nhị 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 水thủy 性tánh 。 一nhất 味vị 流lưu 通thông 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 圓viên 滿mãn 菩Bồ 提Đề 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

淮hoài 前tiền 持trì 地địa 。 當đương 以dĩ 水thủy 觀quán 成thành 時thời 號hiệu 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 至chí 性tánh 合hợp 真chân 空không 。 方phương 為vi 圓viên 滿mãn 菩Bồ 提Đề 。 然nhiên 據cứ 今kim 義nghĩa 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 即tức 滿mãn 菩Bồ 提Đề 不bất 必tất 分phần/phân 二nhị 時thời 也dã 。

○# 四tứ 琉lưu 璃ly 觀quán 風phong 大đại 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 二nhị 一nhất 值trị 佛Phật 受thọ 教giáo 。

琉Lưu 璃Ly 光Quang 法Pháp 王Vương 子Tử 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 憶ức 往vãng 昔tích 。 經kinh 恆Hằng 沙sa 劫kiếp 有hữu 佛Phật 出xuất 世thế 。 名danh 無Vô 量Lượng 聲Thanh 。 開khai 示thị 菩Bồ 薩Tát 。 本bổn 覺giác 妙diệu 明minh 。 觀quán 此thử 世thế 界giới 。 及cập 眾chúng 生sanh 身thân 。 皆giai 是thị 妄vọng 緣duyên 。 風phong 力lực 所sở 轉chuyển 。

此thử 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 即tức 動động 不bất 動động 為vi 圓viên 通thông 。 梵Phạn 語ngữ 吠phệ 琉lưu 璃ly 此thử 云vân 遠viễn 山sơn 寶bảo 。 後hậu 經Kinh 云vân 因nhân 動động 有hữu 聲thanh 。 今kim 即tức 動động 顯hiển 靜tĩnh 故cố 佛Phật 名danh 無Vô 量Lượng 聲Thanh 也dã 。 本bổn 覺giác 妙diệu 明minh 。 為vi 本bổn 有hữu 三tam 諦đế 。 而nhi 云vân 觀quán 此thử 世thế 界giới 。 等đẳng 者giả 正chánh 示thị 動động 中trung 有hữu 不bất 動động 者giả 在tại 。 欲dục 其kỳ 觀quán 動động 以dĩ 顯hiển 不bất 動động 之chi 性tánh 。 不bất 墮đọa 偏thiên 觀quán 清thanh 淨tịnh 真Chân 如Như 之chi 失thất 。 上thượng 本bổn 有hữu 三tam 諦đế 是thị 不bất 動động 性tánh 。 妄vọng 緣duyên 風phong 力lực 即tức 是thị 動động 也dã 。 應ưng 知tri 妄vọng 法pháp 未vị 空không 三tam 諦đế 不bất 顯hiển 。

○# 二nhị 修tu 觀quán 入nhập 證chứng 二nhị 一nhất 修tu 觀quán 。

我ngã 於ư 爾nhĩ 時thời 。 觀quán 界giới 安an 立lập 。 觀quán 世thế 動động 時thời 。 觀quán 身thân 動động 止chỉ 。 觀quán 心tâm 動động 念niệm 。 諸chư 動động 無vô 二nhị 。 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。 我ngã 時thời 覺giác 了liễu 。 此thử 群quần 動động 性tánh 。 來lai 無vô 所sở 從tùng 。 去khứ 無vô 所sở 至chí 。 十thập 方phương 微vi 塵trần 。 顛điên 倒đảo 眾chúng 生sanh 。 同đồng 一nhất 虗hư 妄vọng 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 。 一nhất 世thế 界giới 內nội 。 所sở 有hữu 眾chúng 生sanh 。 如như 一nhất 器khí 中trung 。 貯trữ 百bách 蚊văn 蚋nhuế 。 啾thu 啾thu 亂loạn 鳴minh 。 於ư 分phân 寸thốn 中trung 。 鼓cổ 發phát 狂cuồng 閙náo 。

此thử 明minh 依y 教giáo 修tu 觀quán 。 界giới 之chi 安an 立lập 為vi 風phong 輪luân 所sở 持trì 。 三tam 世thế 遷thiên 流lưu 亦diệc 風phong 力lực 所sở 使sử 。 身thân 動động 止chỉ 相tương 待đãi 必tất 皆giai 有hữu 風phong 。 如như 行hành 有hữu 行hành 風phong 坐tọa 有hữu 坐tọa 風phong 。 心tâm 動động 于vu 內nội 風phong 動động 于vu 外ngoại 。 今kim 空không 中trung 之chi 風phong 蓬bồng 蓬bồng 然nhiên 起khởi 于vu 北bắc 海hải 。 蓬bồng 蓬bồng 然nhiên 入nhập 于vu 南nam 海hải 。 孰thục 非phi 心tâm 力lực 所sở 致trí 乎hồ 。 皆giai 是thị 風phong 力lực 故cố 無vô 差sai 別biệt 。 來lai 無vô 所sở 從tùng 。 去khứ 無vô 所sở 至chí 者giả 。 一nhất 往vãng 觀quan 之chi 則tắc 妄vọng 。 再tái 往vãng 觀quan 之chi 則tắc 真chân 。 既ký 不bất 從tùng 自tự 他tha 共cộng 離ly 來lai 。 不bất 向hướng 東đông 西tây 南nam 北bắc 去khứ 。 則tắc 動động 非phi 實thật 有hữu 即tức 是thị 妄vọng 也dã 。 然nhiên 來lai 無vô 所sở 從tùng 。 即tức 是thị 無vô 來lai 。 去khứ 無vô 所sở 至chí 。 即tức 是thị 無vô 去khứ 。 無vô 去khứ 無vô 來lai 。 是thị 不bất 動động 性tánh 。 從tùng 虗hư 妄vọng 邊biên 立lập 空không 假giả 二nhị 觀quán 。 從tùng 不bất 動động 邊biên 立lập 中trung 道đạo 觀quán 。 正chánh 三tam 觀quán 在tại 一nhất 心tâm 中trung 也dã 。 前tiền 持trì 地địa 月nguyệt 光quang 觀quán 有hữu 次thứ 第đệ 證chứng 中trung 甚thậm 遲trì 。 今kim 觀quán 法pháp 巧xảo 妙diệu 證chứng 中trung 甚thậm 速tốc 。 十thập 方phương 微vi 塵trần 。 下hạ 先tiên 成thành 空không 假giả 二nhị 觀quán 。 既ký 來lai 無vô 所sở 從tùng 。 去khứ 無vô 所sở 至chí 。 即tức 是thị 顛điên 倒đảo 見kiến 。 同đồng 一nhất 妄vọng 見kiến 故cố 云vân 同đồng 也dã 。 如như 一nhất 器khí 下hạ 喻dụ 三tam 昧muội 。 一nhất 器khí 喻dụ 大Đại 千Thiên 。 百bách 蚋nhuế 喻dụ 眾chúng 生sanh 。 而nhi 器khí 又hựu 極cực 小tiểu 不bất 過quá 分phần 寸thốn 。 中trung 之chi 狂cuồng 閙náo 而nhi 已dĩ 。 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 知tri 群quần 動động 之chi 源nguyên 只chỉ 一nhất 風phong 力lực 故cố 。 所sở 見kiến 如như 是thị 。

○# 二nhị 入nhập 證chứng 。

逢phùng 佛Phật 未vị 幾kỷ 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。

爾nhĩ 時thời 心tâm 開khai 。 乃nãi 見kiến 東đông 方phương 。 不Bất 動Động 佛Phật 國quốc 。 為vi 法Pháp 王Vương 子Tử 。 事sự 十thập 方phương 佛Phật 。 身thân 心tâm 發phát 光quang 。 洞đỗng 徹triệt 無vô 礙ngại 。

此thử 以dĩ 見kiến 中trung 為vi 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 與dữ 前tiền 引dẫn 阿A 羅La 漢Hán 若nhược 智trí 若nhược 斷đoạn 是thị 菩Bồ 薩Tát 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 不bất 同đồng 。 東đông 方phương 為vi 群quần 動động 之chi 首thủ 而nhi 佛Phật 國quốc 號hiệu 不bất 動động 。 豈khởi 非phi 動động 中trung 有hữu 不bất 動động 者giả 存tồn 乎hồ 。 身thân 心tâm 發phát 光quang 等đẳng 。 此thử 正chánh 言ngôn 得đắc 名danh 所sở 自tự 。 以dĩ 洞đỗng 了liễu 三tam 諦đế 在tại 一nhất 心tâm 中trung 故cố 內nội 外ngoại 照chiếu 徹triệt 如như 淨tịnh 琉lưu 璃ly 也dã 。

○# 二nhị 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 觀quán 察sát 。 風phong 力lực 無vô 依y 。 悟ngộ 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。 合hợp 十thập 方phương 佛Phật 。 傳truyền 一nhất 妙diệu 心tâm 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

風phong 力lực 無vô 依y 者giả 。 一nhất 切thiết 依y 正chánh 依y 風phong 而nhi 住trụ 。 而nhi 風phong 則tắc 無vô 所sở 依y 故cố 非phi 實thật 有hữu 。 妙diệu 心tâm 者giả 。 專chuyên 動động 非phi 妙diệu 。 專chuyên 靜tĩnh 亦diệc 非phi 妙diệu 。 即tức 動động 無vô 動động 三tam 觀quán 一nhất 心tâm 乃nãi 名danh 為vi 妙diệu 。 問vấn 。 上thượng 明minh 三tam 諦đế 。 二nhị 粗thô 一nhất 妙diệu 安an 顯hiển 圓viên 通thông 。 答đáp 。 釋thích 籤# 云vân 。 次thứ 第đệ 即tức 已dĩ 方phương 成thành 今kim 即tức 。 籤# 謂vị 點điểm 彼bỉ 偏thiên 空không 偏thiên 假giả 即tức 是thị 中trung 道đạo 是thị 為vi 次thứ 第đệ 即tức 也dã 。 後hậu 點điểm 此thử 三tam 俱câu 空không 俱câu 假giả 俱câu 中trung 成thành 妙diệu 三tam 諦đế 。 是thị 故cố 欲dục 知tri 圓viên 理lý 先tiên 須tu 即tức 彼bỉ 次thứ 第đệ 。

○# 五ngũ 空không 藏tạng 觀quán 空không 大đại 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 三tam 一nhất 同đồng 佛Phật 所sở 得đắc 。

虗hư 空không 藏tạng 菩Bồ 薩Tát 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 與dữ 如Như 來Lai 。 定Định 光Quang 佛Phật 所sở 。 得đắc 無vô 邊biên 身thân 。

○# 二nhị 備bị 顯hiển 神thần 用dụng 。

爾nhĩ 時thời 手thủ 執chấp 。 四tứ 大đại 寶bảo 珠châu 。 照chiếu 明minh 十thập 方phương 。 微vi 塵trần 佛Phật 剎sát 。 化hóa 成thành 虗hư 空không 。 又hựu 於ư 自tự 心tâm 。 現hiện 大đại 圓viên 鏡kính 。 內nội 放phóng 十thập 種chủng 。 微vi 妙diệu 寶bảo 光quang 。 流lưu 灌quán 十thập 方phương 。 盡tận 虗hư 空không 際tế 諸chư 幢tràng 王vương 剎sát 。 來lai 入nhập 鏡kính 內nội 。 涉thiệp 入nhập 我ngã 身thân 。 身thân 同đồng 虗hư 空không 。 不bất 相tương 妨phương 礙ngại 。 身thân 能năng 善thiện 入nhập 。 微vi 塵trần 國quốc 土độ 。 廣quảng 行hành 佛Phật 事sự 得đắc 大đại 隨tùy 順thuận 。

幽u 溪khê 云vân 。 四tứ 大đại 寶bảo 珠châu 。 表biểu 能năng 觀quán 四tứ 大đại 之chi 智trí 。 十thập 方phương 塵trần 剎sát 表biểu 所sở 觀quán 四tứ 大đại 之chi 境cảnh 。 第đệ 四tứ 卷quyển 中trung 元nguyên 將tương 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 會hội 入nhập 虗hư 空không 。 今kim 以dĩ 手thủ 喻dụ 觀quán 空không 之chi 慧tuệ 。 空không 含hàm 四tứ 大đại 故cố 執chấp 四tứ 珠châu 。 四tứ 珠châu 本bổn 空không 故cố 照chiếu 佛Phật 剎sát 亦diệc 成thành 虗hư 空không 。 前tiền 卷quyển 又hựu 云vân 。 性tánh 空không 真chân 覺giác 。 故cố 于vu 自tự 心tâm 現hiện 大đại 圓viên 鏡kính 。 表biểu 覺giác 體thể 也dã 。 為vi 照chiếu 十thập 方phương 故cố 現hiện 十thập 光quang 。 以dĩ 光quang 攝nhiếp 諸chư 剎sát 悉tất 入nhập 心tâm 鏡kính 。 而nhi 鏡kính 內nội 所sở 照chiếu 其kỳ 分phần/phân 量lượng 不bất 止chỉ 于vu 鏡kính 則tắc 涉thiệp 入nhập 我ngã 身thân 矣hĩ 。 而nhi 身thân 質chất 本bổn 空không 安an 有hữu 礙ngại 耶da 。 此thử 時thời 不bất 必tất 言ngôn 諸chư 剎sát 皆giai 空không 但đãn 虗hư 空không 身thân 不bất 礙ngại 土thổ 耳nhĩ 。 身thân 能năng 善thiện 入nhập 者giả 。 如như 此thử 大đại 身thân 入nhập 諸chư 國quốc 土độ 。 不bất 失thất 本bổn 相tương/tướng 。 土thổ 亦diệc 不bất 窄# 。 故cố 名danh 善thiện 入nhập 。 又hựu 前tiền 以dĩ 土thổ 入nhập 身thân 。 今kim 以dĩ 身thân 入nhập 土thổ 。 身thân 如như 虗hư 空không 故cố 名danh 善thiện 入nhập 。 生sanh 善thiện 滅diệt 惡ác 名danh 佛Phật 事sự 。 小tiểu 大đại 相tương 容dung 為vi 隨tùy 順thuận 。

○# 三tam 由do 觀quán 獲hoạch 證chứng 。

此thử 大đại 神thần 力lực 。 由do 我ngã 諦đế 觀quán 。 四tứ 大đại 無vô 依y 。 妄vọng 想tưởng 生sanh 滅diệt 。 虗hư 空không 無vô 二nhị 。 佛Phật 國quốc 本bổn 同đồng 。 於ư 同đồng 發phát 明minh 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。

四tứ 大đại 依y 空không 而nhi 立lập 。 既ký 名danh 曰viết 空không 即tức 無vô 所sở 依y 。 無vô 依y 則tắc 無vô 實thật 不bất 過quá 妄vọng 想tưởng 生sanh 滅diệt 而nhi 已dĩ 。 諸chư 佛Phật 國quốc 土độ 。 亦diệc 復phục 皆giai 空không 。 故cố 云vân 本bổn 同đồng 。 既ký 會hội 四tứ 大đại 入nhập 空không 復phục 明minh 空không 即tức 空không 性tánh 。 并tinh 空không 亦diệc 忘vong 名danh 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。

○# 二nhị 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 觀quán 察sát 。 虗hư 空không 無vô 邊biên 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。 妙diệu 力lực 圓viên 明minh 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

虗hư 空không 無vô 邊biên 即tức 會hội 四tứ 大đại 入nhập 空không 也dã 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。 即tức 發phát 明minh 性tánh 覺giác 也dã 。 身thân 土thổ 互hỗ 入nhập 為vi 圓viên 。 光quang 照chiếu 剎sát 土độ 為vi 明minh 。 五ngũ 大đại 覺giác 體thể 互hỗ 通thông 為vi 通thông 。 又hựu 圓viên 明minh 即tức 是thị 圓viên 通thông 。 如như 後hậu 云vân 。 現hiện 在tại 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 今kim 各các 入nhập 圓viên 明minh 。

○# 六lục 彌Di 勒Lặc 觀quán 識thức 大đại 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 三tam 一nhất 遇ngộ 佛Phật 受thọ 教giáo 。

彌Di 勒Lặc 菩Bồ 薩Tát 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 憶ức 往vãng 昔tích 。 經kinh 微vi 塵trần 劫kiếp 。 有hữu 佛Phật 出xuất 世thế 。 名danh 日Nhật 月Nguyệt 燈Đăng 明Minh 。 我ngã 從tùng 彼bỉ 佛Phật 。 而nhi 得đắc 出xuất 家gia 。 心tâm 重trọng 世thế 名danh 。 好hảo 遊du 俗tục 姓tánh 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 教giáo 我ngã 修tu 習tập 。 唯duy 心tâm 識thức 定định 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。

貪tham 著trước 世thế 名danh 是thị 向hướng 外ngoại 馳trì 求cầu 。 破phá 外ngoại 向hướng 內nội 故cố 令linh 修tu 唯duy 識thức 定định 。 手thủ 鑑giám 云vân 。 唯duy 心tâm 識thức 定định 有hữu 二nhị 種chủng 。 地địa 前tiền 加gia 行hành 名danh 影ảnh 像tượng 唯duy 識thức 觀quán 。 初Sơ 地Địa 見kiến 道đạo 作tác 真chân 實thật 唯duy 識thức 觀quán 。 一nhất 切thiết 法pháp 以dĩ 識thức 為vi 相tương/tướng 。 真Chân 如Như 為vi 性tánh 。 據cứ 此thử 則tắc 唯duy 識thức 之chi 言ngôn 應ưng 唯duy 八bát 識thức 。 至chí 成thành 無Vô 上Thượng 妙Diệu 圓Viên 識Thức 心Tâm 三Tam 昧Muội 。 即tức 九cửu 識thức 也dã 。

○# 二nhị 依y 教giáo 離ly 過quá 。

歷lịch 劫kiếp 以dĩ 來lai 。 以dĩ 此thử 三tam 昧muội 。 事sự 恆Hằng 沙sa 佛Phật 。 求cầu 世thế 名danh 心tâm 。 歇hiết 滅diệt 無vô 有hữu 。

修tu 習tập 此thử 觀quán 正chánh 是thị 對đối 治trị 。 知tri 世thế 名danh 利lợi 有hữu 無vô 厚hậu 薄bạc 皆giai 我ngã 自tự 己kỷ 唯duy 識thức 所sở 變biến 不bất 從tùng 他tha 來lai 故cố 馳trì 求cầu 頓đốn 息tức 也dã 。

○# 三tam 觀quán 成thành 得đắc 道Đạo 。

至chí 然Nhiên 燈Đăng 佛Phật 。 出xuất 現hiện 于vu 世thế 。 我ngã 乃nãi 得đắc 成thành 。 無Vô 上Thượng 妙Diệu 圓Viên 識Thức 心Tâm 三Tam 昧Muội 。 乃nãi 至chí 盡tận 空không 。 如Như 來Lai 國quốc 土độ 。 淨tịnh 穢uế 有hữu 無vô 。 皆giai 是thị 我ngã 心tâm 。 變biến 化hóa 所sở 現hiện 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 了liễu 如như 是thị 。 唯duy 心tâm 識thức 故cố 。 識thức 性tánh 流lưu 出xuất 。 無vô 量lượng 如Như 來Lai 。 今kim 得đắc 授thọ 記ký 。 次thứ 補bổ 佛Phật 處xứ 。

無Vô 上Thượng 妙Diệu 圓Viên 識Thức 心Tâm 三Tam 昧Muội 。 即tức 第đệ 三tam 卷quyển 性tánh 覺giác 明minh 知tri 。 覺giác 明minh 真chân 識thức 。 妙diệu 覺giác 湛trạm 然nhiên 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 今kim 云vân 識thức 性tánh 流lưu 出xuất 。 無vô 量lượng 如Như 來Lai 。 依y 正chánh 色sắc 心tâm 內nội 外ngoại 自tự 他tha 聖thánh 凡phàm 生sanh 佛Phật 一nhất 切thiết 不bất 隔cách 豈khởi 非phi 無vô 上thượng 妙diệu 圓viên 之chi 理lý 耶da 。 現hiện 土thổ 。 霅# 川xuyên 云vân 現hiện 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 約ước 理lý 。 現hiện 即tức 是thị 具cụ 。 二nhị 者giả 約ước 事sự 謂vị 三tam 世thế 變biến 現hiện 。 良lương 由do 理lý 具cụ 方phương 有hữu 事sự 現hiện 。 前tiền 三tam 卷quyển 正chánh 明minh 性tánh 具cụ 所sở 謂vị 現hiện 即tức 是thị 具cụ 也dã 。 今kim 曰viết 唯duy 心tâm 乃nãi 至chí 淨tịnh 穢uế 有hữu 無vô 之chi 言ngôn 所sở 謂vị 三tam 世thế 變biến 現hiện 也dã 。 然nhiên 兩lưỡng 處xứ 皆giai 具cụ 二nhị 現hiện 。 唯duy 心tâm 為vi 性tánh 具cụ 之chi 門môn 。 性tánh 具cụ 乃nãi 唯duy 心tâm 之chi 本bổn 。 不bất 作tác 此thử 釋thích 。 何hà 以dĩ 會hội 入nhập 于vu 三tam 卷quyển 之chi 文văn 而nhi 唯duy 心tâm 亦diệc 失thất 其kỳ 本bổn 矣hĩ 。 次thứ 現hiện 諸chư 佛Phật 者giả 。 盡tận 十thập 方phương 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 皆giai 我ngã 心tâm 性tánh 本bổn 具cụ 故cố 復phục 從tùng 。 識thức 性tánh 流lưu 出xuất 。 如như 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 若nhược 人nhân 欲dục 了liễu 知tri 。 三tam 世thế 一nhất 切thiết 佛Phật 。 應ưng 當đương 如như 實thật 觀quán 心tâm 造tạo 諸chư 如Như 來Lai 。 豈khởi 不bất 與dữ 今kim 大đại 合hợp 。 造tạo 有hữu 二nhị 義nghĩa 准chuẩn 前tiền 二nhị 現hiện 可khả 嘵# 。

○# 二nhị 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 諦đế 觀quán 。 十thập 方phương 唯duy 識thức 。 識thức 心tâm 圓viên 明minh 。 入nhập 圓viên 成thành 實thật 。 遠viễn 離ly 依y 他tha 。 及cập 徧biến 計kế 執chấp 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

諦đế 觀quán 之chi 言ngôn 若nhược 兼kiêm 因nhân 中trung 所sở 修tu 即tức 該cai 真chân 妄vọng 。 至chí 識thức 心tâm 圓viên 明minh 。 即tức 唯duy 九cửu 識thức 。 徧biến 該cai 依y 正chánh 為vi 圓viên 。 妙diệu 覺giác 湛trạm 然nhiên 為vi 明minh 。 通thông 至chí 果quả 佛Phật 為vi 通thông 。 徧biến 計kế 性tánh 者giả 。 眾chúng 生sanh 迷mê 惑hoặc 。 不bất 了liễu 諸chư 法pháp 本bổn 空không 。 妄vọng 于vu 我ngã 身thân 及cập 一nhất 切thiết 法pháp 。 執chấp 為vi 實thật 有hữu 。 依y 他tha 性tánh 者giả 。 謂vị 所sở 有hữu 識thức 法pháp 皆giai 依y 眾chúng 緣duyên 相tương 應ứng 而nhi 有hữu 。 都đô 無vô 自tự 性tánh 唯duy 是thị 虗hư 妄vọng 。 圓viên 成thành 性tánh 者giả 。 謂vị 真Chân 如Như 自tự 性tánh 不bất 遷thiên 不bất 變biến 。 圓viên 滿mãn 成thành 就tựu 。 又hựu 徧biến 計kế 即tức 我ngã 執chấp 。 依y 他tha 即tức 法pháp 執chấp 。

○# 七thất 勢thế 至chí 觀quán 根căn 大đại 二nhị 一nhất 敘tự 悟ngộ 緣duyên 起khởi 二nhị 一nhất 遇ngộ 佛Phật 受thọ 教giáo 又hựu 二nhị 一nhất 法pháp 。

大Đại 勢Thế 至Chí 法Pháp 王Vương 子Tử 。 與dữ 其kỳ 同đồng 倫luân 。 五ngũ 十thập 二nhị 菩Bồ 薩Tát 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 憶ức 往vãng 昔tích 。 恆Hằng 河Hà 沙sa 劫kiếp 有hữu 佛Phật 出xuất 世thế 。 名danh 無Vô 量Lượng 光Quang 。 十thập 二nhị 如Như 來Lai 。 相tương 繼kế 一nhất 劫kiếp 。 其kỳ 最tối 後hậu 佛Phật 。 名danh 超Siêu 日Nhật 月Nguyệt 光Quang 。 彼bỉ 佛Phật 教giáo 我ngã 。 念Niệm 佛Phật 三Tam 昧Muội 。

所sở 稟bẩm 之chi 佛Phật 光quang 光quang 相tướng 傳truyền 共cộng 有hữu 十thập 二nhị 。 一nhất 名danh 無Vô 量Lượng 光Quang 。 二nhị 名danh 無Vô 邊Biên 光Quang 。 三tam 名danh 無vô 礙ngại 光quang 。 四tứ 名danh 無vô 對đối 光quang 。 五ngũ 名danh 大đại 燄diệm 光quang 。 六lục 名danh 清thanh 淨tịnh 光quang 。 七thất 名danh 歡hoan 喜hỷ 光quang 。 八bát 名danh 智trí 慧tuệ 光quang 。 九cửu 名danh 不bất 斷đoạn 光quang 。 十thập 名danh 難nan 思tư 光quang 。 十thập 一nhất 名danh 無vô 稱xưng 光quang 。 十thập 二nhị 名danh 超Siêu 日Nhật 月Nguyệt 光Quang 。 故cố 曰viết 十thập 二nhị 如Như 來Lai 。 相tương 繼kế 一nhất 劫kiếp 。 彼bỉ 佛Phật 教giáo 我ngã 等đẳng 。 明minh 秉bỉnh 教giáo 之chi 始thỉ 。 立lập 行hành 之chi 名danh 。 念niệm 是thị 能năng 觀quán 。 佛Phật 是thị 所sở 觀quán 。 三tam 昧muội 曰viết 正chánh 受thọ 。 因nhân 念niệm 佛Phật 力lực 不bất 受thọ 諸chư 受thọ 而nhi 得đắc 正chánh 受thọ 。 但đãn 念niệm 佛Phật 之chi 名danh 其kỳ 法pháp 最tối 通thông 。 以dĩ 四tứ 種chủng 三tam 昧muội 通thông 稱xưng 念niệm 佛Phật 。 餘dư 三tam 昧muội 皆giai 念niệm 本bổn 性tánh 之chi 佛Phật 。 今kim 此thử 三tam 昧muội 同đồng 彼bỉ 觀quán 經kinh 乃nãi 托thác 他tha 佛Phật 而nhi 為vi 所sở 緣duyên 。 經kinh 敘tự 昔tích 秉bỉnh 雖tuy 不bất 云vân 專chuyên 托thác 彌di 陀đà 。 而nhi 意ý 則tắc 軌quỹ 今kim 行hành 人nhân 一nhất 意ý 西tây 方phương 也dã 。

○# 二nhị 喻dụ 。 下hạ 去khứ 兩lưỡng 重trọng/trùng 譬thí 喻dụ 明minh 必tất 須tu 念niệm 佛Phật 所sở 以dĩ 。 一nhất 相tương/tướng 憶ức 譬thí 二nhị 染nhiễm 香hương 譬thí 初sơ 譬thí 二nhị 一nhất 立lập 喻dụ 二nhị 一nhất 喻dụ 眾chúng 生sanh 不bất 念niệm 之chi 失thất 。

譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 一nhất 專chuyên 為vi 憶ức 。 一nhất 人nhân 專chuyên 忘vong 。 如như 是thị 二nhị 人nhân 。 若nhược 逢phùng 不bất 逢phùng 。 或hoặc 見kiến 非phi 見kiến 。

一nhất 人nhân 專chuyên 憶ức 。 喻dụ 諸chư 佛Phật 發phát 僧Tăng 那na 于vu 始thỉ 心tâm 終chung 大đại 悲bi 以dĩ 赴phó 難nạn/nan 無vô 時thời 不bất 憶ức 眾chúng 生sanh 。 一nhất 人nhân 專chuyên 忘vong 。 喻dụ 眾chúng 生sanh 背bối/bội 父phụ 逃đào 逝thệ 竛linh 竮binh 五ngũ 道đạo 唯duy 貪tham 麤thô 弊tệ 。 色sắc 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 也dã 。 若nhược 逢phùng 等đẳng 者giả 。 諸chư 佛Phật 無vô 時thời 無vô 處xứ 不bất 現hiện 色sắc 身thân 而nhi 行hành 度độ 脫thoát 。 隨tùy 法Pháp 身thân 徧biến 處xứ 而nhi 應ưng 身thân 亦diệc 徧biến 。 奈nại 眾chúng 生sanh 機cơ 疎sơ 無vô 感cảm 佛Phật 緣duyên 故cố 雖tuy 逢phùng 而nhi 不bất 逢phùng 。 或hoặc 見kiến 而nhi 不bất 見kiến 耳nhĩ 。

○# 二nhị 喻dụ 念niệm 佛Phật 之chi 得đắc 。

二nhị 人nhân 相tương 憶ức 。 二nhị 憶ức 念niệm 深thâm 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 從tùng 生sanh 至chí 生sanh 。 同đồng 于vu 形hình 影ảnh 。 不bất 相tương 乖quai 異dị 。

二nhị 人nhân 相tương 憶ức 。 喻dụ 佛Phật 既ký 念niệm 眾chúng 生sanh 眾chúng 生sanh 亦diệc 應ưng 念niệm 佛Phật 。 然nhiên 佛Phật 念niệm 眾chúng 生sanh 無vô 時thời 無vô 處xứ 不bất 念niệm 其kỳ 念niệm 已dĩ 深thâm 。 眾chúng 生sanh 念niệm 佛Phật 亦diệc 無vô 時thời 無vô 處xứ 不bất 念niệm 方phương 名danh 。 二nhị 憶ức 念niệm 深thâm 。 如như 是thị 則tắc 生sanh 生sanh 常thường 見kiến 佛Phật 。 土thổ 土thổ 覲cận 如Như 來Lai 。 故cố 喻dụ 同đồng 形hình 影ảnh 。 不bất 相tương 乖quai 異dị 。

○# 二nhị 合hợp 法pháp 二nhị 一nhất 帖# 合hợp 不bất 念niệm 之chi 失thất 。

十thập 方phương 如Như 來Lai 。 憐lân 念niệm 眾chúng 生sanh 。 如như 母mẫu 憶ức 子tử 。 若nhược 子tử 逃đào 逝thệ 。 雖tuy 憶ức 何hà 為vi 。

前tiền 二nhị 人nhân 相tương 憶ức 。 其kỳ 喻dụ 也dã 泛phiếm 故cố 復phục 舉cử 母mẫu 子tử 而nhi 帖# 合hợp 之chi 。 父phụ 嚴nghiêm 母mẫu 慈từ 故cố 獨độc 舉cử 母mẫu 。 子tử 逃đào 逝thệ 者giả 帖# 合hợp 。 一nhất 人nhân 專chuyên 忘vong 。 雖tuy 憶ức 何hà 為vi 。 帖# 若nhược 逢phùng 不bất 逢phùng 。 或hoặc 見kiến 非phi 見kiến 。

○# 二nhị 帖# 合hợp 念niệm 佛Phật 之chi 得đắc 又hựu 二nhị 一nhất 帖# 喻dụ 。

子tử 若nhược 憶ức 母mẫu 。 如như 母mẫu 憶ức 時thời 。 母mẫu 子tử 歷lịch 生sanh 。 不bất 相tương 違vi 遠viễn 。

教giáo 子tử 憶ức 母mẫu 之chi 方phương 要yếu 當đương 。 如như 母mẫu 憶ức 時thời 。 不bất 得đắc 一nhất 彈đàn 指chỉ 頃khoảnh 。 念niệm 世thế 五ngũ 欲dục 。 是thị 為vi 正chánh 念niệm 。

○# 二nhị 正chánh 合hợp 。

若nhược 眾chúng 生sanh 心tâm 。 憶ức 佛Phật 念niệm 佛Phật 。 現hiện 前tiền 當đương 來lai 。 必tất 定định 見kiến 佛Phật 。 去khứ 佛Phật 不bất 遠viễn 。 不bất 假giả 方phương 便tiện 。 自tự 得đắc 心tâm 開khai 。

憶ức 佛Phật 思tư 憶ức 而nhi 欲dục 見kiến 也dã 。 念niệm 佛Phật 念niệm 諸chư 功công 德đức 法Pháp 門môn 也dã 。 現hiện 前tiền 下hạ 合hợp 母mẫu 子tử 歷lịch 生sanh 。 不bất 相tương 違vi 遠viễn 。 去khứ 佛Phật 不bất 遠viễn 者giả 。 念niệm 佛Phật 眾chúng 生sanh 。 雖tuy 未vị 成thành 佛Phật 。 不bất 久cửu 定định 當đương 得đắc 之chi 與dữ 佛Phật 。 相tương 去khứ 不bất 遠viễn 。 云vân 不bất 假giả 方phương 便tiện 者giả 。 二nhị 十thập 四tứ 門môn 雖tuy 大đại 小tiểu 偏thiên 圓viên 不bất 同đồng 悉tất 假giả 方phương 便tiện 。 惟duy 今kim 念niệm 佛Phật 只chỉ 須tu 憶ức 念niệm 不bất 勞lao 更cánh 作tác 餘dư 觀quán 。 葢# 念niệm 佛Phật 雖tuy 屬thuộc 意ý 根căn 不bất 須tu 卜bốc 度độ 。 前tiền 經Kinh 云vân 但đãn 如như 鏡kính 中trung 。 無vô 別biệt 分phân 析tích 。 今kim 云vân 不bất 假giả 方phương 便tiện 。 是thị 不bất 將tương 心tâm 推thôi 測trắc 其kỳ 旨chỉ 大đại 同đồng 。 古cổ 人nhân 云vân 執chấp 持trì 名danh 號hiệu 。 名danh 事sự 一nhất 心tâm 。 即tức 念niệm 無vô 念niệm 名danh 理lý 一nhất 心tâm 。 今kim 謂vị 不bất 起khởi 卜bốc 度độ 則tắc 事sự 一nhất 心tâm 即tức 理lý 一nhất 心tâm 也dã 。

○# 二nhị 染nhiễm 香hương 喻dụ 。

如như 染nhiễm 香hương 人nhân 。 身thân 有hữu 香hương 氣khí 。 此thử 則tắc 名danh 曰viết 。 香Hương 光Quang 莊Trang 嚴Nghiêm 。

再tái 喻dụ 眾chúng 生sanh 必tất 須tu 念niệm 佛Phật 者giả 如như 染nhiễm 香hương 人nhân 。 身thân 有hữu 香hương 氣khí 故cố 也dã 。 身thân 本bổn 不bất 香hương 因nhân 染nhiễm 香hương 而nhi 有hữu 香hương 氣khí 。 生sanh 本bổn 非phi 佛Phật 因nhân 念niệm 佛Phật 而nhi 有hữu 佛Phật 香hương 。 香Hương 光Quang 莊Trang 嚴Nghiêm 。 謂vị 以dĩ 如Như 來Lai 德đức 香hương 光quang 明minh 而nhi 自tự 莊trang 嚴nghiêm 也dã 。

○# 二nhị 自tự 行hành 化hóa 他tha 。

我ngã 本bổn 因Nhân 地Địa 。 以dĩ 念niệm 佛Phật 心tâm 。 入nhập 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 今kim 於ư 此thử 界giới 。 攝nhiếp 念niệm 佛Phật 人nhân 。 歸quy 於ư 淨tịnh 土độ 。

苕# 溪khê 云vân 。 以dĩ 證chứng 騐# 修tu 。 念niệm 佛Phật 之chi 心tâm 不bất 可khả 單đơn 約ước 事sự 相tướng 而nhi 解giải 。 念niệm 存tồn 三tam 觀quán 。 佛Phật 具cụ 三Tam 身Thân 。 心tâm 破phá 三tam 惑hoặc 。 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 位vị 方phương 可khả 入nhập 焉yên 。 觀quán 經Kinh 云vân 。 是thị 心tâm 是thị 佛Phật 。 是thị 心tâm 作tác 佛Phật 。 為vi 念niệm 佛Phật 之chi 要yếu 。 淨tịnh 土độ 者giả 。 別biệt 指chỉ 極cực 樂lạc 。 通thông 及cập 寂tịch 光quang 。

○# 二nhị 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 無vô 選tuyển 擇trạch 。 都đô 攝nhiếp 六lục 根căn 。 淨tịnh 念niệm 相tương 繼kế 。 得đắc 三tam 摩ma 地địa 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

意ý 根căn 若nhược 淨tịnh 諸chư 根căn 咸hàm 攝nhiếp 不bất 須tu 檢kiểm 選tuyển 也dã 。 如như 念niệm 佛Phật 時thời 。 眼nhãn 不bất 觀quán 色sắc 眼nhãn 念niệm 佛Phật 矣hĩ 。 乃nãi 至chí 身thân 不bất 貪tham 觸xúc 即tức 身thân 念niệm 佛Phật 。 日nhật 用dụng 間gian 惟duy 彌di 陀đà 是thị 念niệm 淨tịnh 土độ 是thị 求cầu 無vô 有hữu 間gián 斷đoạn 。 名danh 淨tịnh 念niệm 相tương 繼kế 。 如như 此thử 法Pháp 門môn 。 直trực 契khế 心tâm 地địa 超siêu 勝thắng 餘dư 門môn 故cố 為vi 第đệ 一nhất 。

首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 。 觀Quán 心Tâm 定Định 解Giải 卷quyển 第đệ 五ngũ

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.