Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 觀Quán 心Tâm 定Định 解Giải
Quyển 0004
清Thanh 靈Linh 耀Diệu 述Thuật

大Đại 佛Phật 頂Đảnh 如Như 來Lai 密Mật 因Nhân 修Tu 證Chứng 了Liễu 義Nghĩa 諸Chư 菩Bồ 薩Tát 萬Vạn 行Hạnh 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 。 觀Quán 心Tâm 定Định 解Giải 卷quyển 第đệ 四tứ

○# 二nhị 對đối 滿mãn 慈từ 更cánh 審thẩm 除trừ 細tế 惑hoặc 明minh 如Như 來Lai 藏tạng 。 即tức 中trung 云vân 。 三tam 卷quyển 末mạt 聞văn 法Pháp 領lãnh 解giải 中trung 偈kệ 云vân 。 大đại 雄hùng 大đại 力lực 大đại 慈từ 悲bi 。 希hy 更cánh 審thẩm 除trừ 微vi 細tế 惑hoặc 。 即tức 今kim 富phú 那na 所sở 問vấn 如Như 來Lai 所sở 破phá 之chi 微vi 細tế 惑hoặc 也dã 。 科khoa 為vi 二nhị 一nhất 答đáp 富phú 那na 問vấn 次thứ 更cánh 釋thích 餘dư 疑nghi 初sơ 中trung 四tứ 一nhất 疑nghi 請thỉnh 二nhị 一nhất 述thuật 未vị 達đạt 。

爾nhĩ 時thời 富Phú 樓Lâu 那Na 彌Di 多Đa 羅La 尼Ni 子Tử 。 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 偏thiên 袒đản 右hữu 肩kiên 。 右hữu 膝tất 著trước 地địa 。 合hợp 掌chưởng 恭cung 敬kính 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 大đại 威uy 德đức 世Thế 尊Tôn 。 善thiện 為vì 眾chúng 生sanh 。 敷phu 演diễn 如Như 來Lai 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 世Thế 尊Tôn 常thường 推thôi 。 說thuyết 法Pháp 人nhân 中trung 。 我ngã 為vi 第đệ 一nhất 。 今kim 聞văn 如Như 來Lai 。 微vi 妙diệu 法Pháp 音âm 。 猶do 如như 聾lung 人nhân 。 逾du 百bách 步bộ 外ngoại 。 聆linh 於ư 蚊văn 蚋nhuế 。 本bổn 所sở 不bất 見kiến 。 何hà 況huống 得đắc 聞văn 。 佛Phật 雖tuy 宣tuyên 明minh 。 令linh 我ngã 除trừ 惑hoặc 。 今kim 猶do 未vị 詳tường 。 斯tư 義nghĩa 究cứu 竟cánh 。 無vô 疑nghi 惑hoặc 地địa 。

世Thế 尊Tôn 。 如như 阿A 難Nan 輩bối 。 雖tuy 則tắc 開khai 悟ngộ 。 習tập 漏lậu 未vị 除trừ 。 我ngã 等đẳng 會hội 中trung 。 登đăng 無vô 漏lậu 者giả 。 雖tuy 盡tận 諸chư 漏lậu 。 今kim 聞văn 如Như 來Lai 。 所sở 說thuyết 法Pháp 音âm 。 尚thượng 紆hu 疑nghi 悔hối 。

言ngôn 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 者giả 。 對đối 偏thiên 小tiểu 因nhân 緣duyên 生sanh 法pháp 。 祗chi 是thị 世thế 諦đế 今kim 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 。 世Thế 尊Tôn 所sở 演diễn 。 是thị 一nhất 心tâm 三tam 諦đế 之chi 道đạo 總tổng 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 。 能năng 善thiện 敷phu 演diễn 是thị 真chân 善thiện 說thuyết 法Pháp 也dã 。 富phú 那na 但đãn 於ư 真Chân 諦Đế 。 說thuyết 法Pháp 第đệ 一nhất 。 今kim 聞văn 中Trung 道Đạo 了liễu 義nghĩa 。 故cố 不bất 能năng 知tri 。 喻dụ 中trung 含hàm 三tam 比tỉ 況huống 之chi 義nghĩa 。 聾lung 人nhân 之chi 耳nhĩ 覿# 面diện 不bất 聞văn 況huống 逾du 百bách 步bộ 。 大đại 聲thanh 不bất 聞văn 況huống 於ư 蚊văn 蚋nhuế 。 形hình 之chi 大đại 者giả 遠viễn 或hoặc 可khả 見kiến 。 今kim 尚thượng 不bất 見kiến 。 何hà 況huống 得đắc 聞văn 。 然nhiên 聾lung 人nhân 之chi 譬thí 本bổn 譬thí 聲Thanh 聞Văn 根căn 性tánh 遠viễn 於ư 佛Phật 智trí 。 故cố 云vân 逾du 於ư 百bách 步bộ 。 亦diệc 兼kiêm 以dĩ 蚊văn 蚋nhuế 喻dụ 微vi 玅# 法Pháp 音âm 也dã 。 問vấn 。 前tiền 後hậu 皆giai 云vân 今kim 聞văn 喻dụ 中trung 何hà 言ngôn 。 何hà 況huống 得đắc 聞văn 。 答đáp 。 言ngôn 不bất 聞văn 者giả 乃nãi 是thị 聾lung 人nhân 。 不bất 見kiến 不bất 聞văn 。 不bất 必tất 以dĩ 喻dụ 難nạn/nan 法pháp 而nhi 言ngôn 富phú 那na 不bất 聞văn 。 此thử 中trung 文văn 意ý 但đãn 明minh 聞văn 猶do 不bất 聞văn 而nhi 已dĩ 。 本bổn 所sở 不bất 見kiến 。 喻dụ 本bổn 不bất 知tri 。 中Trung 道Đạo 之chi 理lý 。 何hà 況huống 得đắc 聞văn 。 喻dụ 不bất 悟ngộ 中trung 道đạo 。 百bách 步bộ 外ngoại 喻dụ 二nhị 乘thừa 真chân 理lý 去khứ 中trung 道đạo 遠viễn 。 不bất 生sanh 聞văn 慧tuệ 如như 聾lung 人nhân 也dã 。 秪# 因nhân 二nhị 乘thừa 不bất 悟ngộ 令linh 佛Phật 微vi 妙diệu 法Pháp 音âm 。 喻dụ 同đồng 蚊văn 蚋nhuế 。 若nhược 悟ngộ 則tắc 同đồng 塗đồ 毒độc 鼓cổ 音âm 聞văn 即tức 殺sát 人nhân 豈khởi 蚊văn 蚋nhuế 乎hồ 。 本bổn 所sở 之chi 言ngôn 對đối 下hạ 何hà 況huống 。 不bất 必tất 以dĩ 本bổn 為vi 昔tích 而nhi 作tác 今kim 昔tích 相tương 對đối 之chi 解giải 。 交giao 光quang 云vân 。 敘tự 昔tích 未vị 聞văn 。 又hựu 云vân 回hồi 思tư 昔tích 日nhật 方phương 顯hiển 敘tự 昔tích 。 一nhất 何hà 謬mậu 哉tai 。 未vị 究cứu 竟cánh 無vô 疑nghi 者giả 如như 下hạ 問vấn 二nhị 疑nghi 是thị 也dã 。 阿A 難Nan 雖tuy 悟ngộ 而nhi 未vị 除trừ 漏lậu 。 則tắc 於ư 所sở 悟ngộ 幽u 微vi 之chi 處xứ 必tất 未vị 了liễu 了liễu 。 我ngã 等đẳng 除trừ 漏lậu 。 尚thượng 紆hu 疑nghi 悔hối 。 較giảo 之chi 阿A 難Nan 似tự 各các 有hữu 得đắc 失thất 。 長trường/trưởng 水thủy 云vân 。 羅La 漢Hán 煩phiền 惱não 障chướng 輕khinh 故cố 得đắc 無vô 漏lậu 。 所sở 知tri 障chướng 重trọng 故cố 紆hu 疑nghi 悔hối 。 阿A 難Nan 所sở 知tri 障chướng 輕khinh 故cố 先tiên 開khai 悟ngộ 。 煩phiền 惱não 障chướng 在tại 未vị 除trừ 習tập 漏lậu 。

○# 二nhị 呈trình 二nhị 疑nghi 二nhị 一nhất 疑nghi 世thế 界giới 生sanh 起khởi 。

世Thế 尊Tôn 。 若nhược 復phục 世thế 間gian 。 一nhất 切thiết 根căn 塵trần 。 陰ấm 處xứ 界giới 等đẳng 。 皆giai 如Như 來Lai 藏tạng 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 次thứ 第đệ 遷thiên 流lưu 。 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。

此thử 問vấn 總tổng 躡niếp 前tiền 三tam 科khoa 七thất 大đại 而nhi 生sanh 。 其kỳ 中trung 山sơn 河hà 忽hốt 生sanh 發phát 起khởi 下hạ 文văn 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 之chi 義nghĩa 。 次thứ 第đệ 遷thiên 流lưu 。 發phát 起khởi 下hạ 文văn 三tam 種chủng 相tương 續tục 之chi 義nghĩa 。 幽u 溪khê 曰viết 。 溫ôn 陵lăng 云vân 。 清thanh 淨tịnh 則tắc 宜nghi 無vô 諸chư 相tướng 。 本bổn 然nhiên 則tắc 宜nghi 無vô 遷thiên 流lưu 。 與dữ 下hạ 答đáp 文văn 似tự 不bất 相tương 應ứng 。 富phú 那na 問vấn 意ý 謂vị 七thất 大đại 既ký 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 而nhi 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 。 方phương 其kỳ 隨tùy 緣duyên 之chi 始thỉ 且thả 云vân 何hà 。 忽hốt 然nhiên 而nhi 生sanh 。 既ký 生sanh 已dĩ 後hậu 云vân 何hà 無vô 有hữu 已dĩ 時thời 次thứ 第đệ 遷thiên 流lưu 。 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 如Như 來Lai 下hạ 文văn 答đáp 以dĩ 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 正chánh 答đáp 生sanh 起khởi 之chi 由do 。 覺giác 明minh 空không 昧muội 。 相tương 待đãi 成thành 搖dao 。 明minh 妄vọng 非phi 他tha 。 覺giác 明minh 為vi 咎cữu 。 想tưởng 愛ái 同đồng 結kết 。 愛ái 不bất 能năng 止chỉ 。 正chánh 答đáp 次thứ 第đệ 遷thiên 流lưu 。 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 蓋cái 富phú 那na 問vấn 意ý 謂vị 隨tùy 緣duyên 即tức 是thị 不bất 變biến 何hà 故cố 有hữu 染nhiễm 法pháp 生sanh 起khởi 。 如như 云vân 世thế 間gian 一nhất 切thiết 。 根căn 塵trần 陰ấm 處xứ 界giới 等đẳng 。 是thị 隨tùy 緣duyên 也dã 。 皆giai 如Như 來Lai 藏tạng 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 是thị 不bất 變biến 也dã 。 豈khởi 非phi 隨tùy 緣duyên 即tức 不bất 變biến 乎hồ 。 若nhược 爾nhĩ 。 則tắc 不bất 應ưng 有hữu 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 矣hĩ 。 況huống 相tương 續tục 乎hồ 。

○# 二nhị 疑nghi 大đại 性tánh 周chu 遍biến 。

又hựu 如Như 來Lai 說thuyết 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 本bổn 性tánh 圓viên 融dung 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 湛trạm 然nhiên 常thường 住trụ 。

世Thế 尊Tôn 。 若nhược 地địa 性tánh 徧biến 。 云vân 何hà 容dung 水thủy 。 水thủy 性tánh 周chu 徧biến 。 火hỏa 則tắc 不bất 生sanh 。 復phục 云vân 何hà 明minh 。 水thủy 火hỏa 二nhị 性tánh 。 俱câu 徧biến 虗hư 空không 。 不bất 相tương 陵lăng 滅diệt 。

世Thế 尊Tôn 。 地địa 性tánh 障chướng 礙ngại 。 空không 性tánh 虗hư 通thông 。 云vân 何hà 二nhị 俱câu 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 而nhi 我ngã 不bất 知tri 。 是thị 義nghĩa 攸du 往vãng 。 惟duy 願nguyện 如Như 來Lai 。 宣tuyên 流lưu 大đại 慈từ 。 開khai 我ngã 迷mê 雲vân 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 作tác 是thị 語ngữ 已dĩ 。 五ngũ 體thể 投đầu 地địa 。 欽khâm 渴khát 如Như 來Lai 。 無vô 上thượng 慈từ 誨hối 。

前tiền 問vấn 總tổng 躡niếp 三tam 科khoa 七thất 大đại 而nhi 起khởi 。 今kim 聞văn 專chuyên 從tùng 七thất 大đại 而nhi 有hữu 。 前tiền 如Như 來Lai 明minh 七thất 大đại 周chu 徧biến 融dung 成thành 一nhất 性tánh 。 滿mãn 慈từ 聞văn 此thử 執chấp 相tướng 上thượng 互hỗ 相tương 陵lăng 滅diệt 疑nghi 性tánh 中trung 。 不bất 合hợp 相tương 容dung 。 此thử 正chánh 疑nghi 性tánh 具cụ 之chi 理lý 也dã 。 譬thí 如như 慈từ 母mẫu 而nhi 生sanh 七thất 子tử 兄huynh 弟đệ 相tương 爭tranh 。 惑hoặc 者giả 謂vị 未vị 生sanh 子tử 前tiền 慈từ 母mẫu 胸hung 中trung 已dĩ 先tiên 具cụ 鬩# 墻tường 之chi 變biến 。 豈khởi 有hữu 是thị 哉tai 。 良lương 由do 滿mãn 慈từ 未vị 曉hiểu 即tức 空không 而nhi 具cụ 即tức 具cụ 而nhi 空không 故cố 懷hoài 此thử 惑hoặc 。 是thị 未vị 明minh 三tam 如Như 來Lai 藏tạng 耳nhĩ 。 幽u 溪khê 曰viết 。 此thử 雖tuy 問vấn 理lý 而nhi 實thật 問vấn 行hành 。 問vấn 行hành 而nhi 實thật 問vấn 惑hoặc 。 乃nãi 不bất 隨tùy 三tam 種chủng 分phân 別biệt 之chi 一nhất 揆quỹ 。 如như 曰viết 汝nhữ 以dĩ 生sanh 滅diệt 之chi 心tâm 相tương 傾khuynh 相tương 奪đoạt 。 於ư 如Như 來Lai 藏tạng 。 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 隨tùy 為vi 色sắc 空không 。 非phi 惑hoặc 乎hồ 。 吾ngô 以dĩ 妙diệu 明minh 不bất 滅diệt 不bất 生sanh 。 合hợp 如Như 來Lai 藏tạng 。 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 惟duy 妙diệu 覺giác 明minh 圓viên 照chiếu 法Pháp 界Giới 。 非phi 行hành 乎hồ 。 祗chi 此thử 二nhị 語ngữ 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 能năng 隨tùy 染nhiễm 淨tịnh 緣duyên 具cụ 造tạo 十thập 法Pháp 界Giới 之chi 理lý 俱câu 明minh 。 可khả 謂vị 善thiện 問vấn 善thiện 答đáp 者giả 矣hĩ 。 攸du 所sở 也dã 。 如như 後hậu 所sở 說thuyết 則tắc 此thử 義nghĩa 往vãng 至chí 三tam 如Như 來Lai 藏tạng 中trung 也dã 。 惟duy 願nguyện 下hạ 結kết 請thỉnh 。

○# 二nhị 許hứa 宣tuyên 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 富Phú 樓Lâu 那Na 。 及cập 諸chư 會hội 中trung 。 漏lậu 盡tận 無Vô 學Học 。 諸chư 阿A 羅La 漢Hán 。

如Như 來Lai 今kim 日nhật 。 普phổ 為vì 此thử 會hội 。 宣tuyên 勝thắng 義nghĩa 中trung 。 真chân 勝thắng 義nghĩa 性tánh 。 令linh 汝nhữ 會hội 中trung 。 定định 性tánh 聲Thanh 聞Văn 。 及cập 諸chư 一nhất 切thiết 。 未vị 得đắc 二nhị 空không 。 回hồi 向hướng 上thượng 乘thừa 。 阿A 羅La 漢Hán 等đẳng 。 皆giai 獲hoạch 一Nhất 乘Thừa 。 寂tịch 滅diệt 場tràng 地địa 。 真chân 阿a 練luyện 若nhã 。 正chánh 修tu 行hành 處xứ 。 汝nhữ 今kim 諦đế 聽thính 。 當đương 為vì 汝nhữ 說thuyết 。

欲dục 答đáp 其kỳ 問vấn 先tiên 示thị 聞văn 法Pháp 之chi 益ích 。 諸chư 會hội 中trung 指chỉ 諸chư 聽thính 眾chúng 。 漏lậu 盡tận 下hạ 別biệt 指chỉ 羅La 漢Hán 。 大Đại 乘Thừa 為vi 勝thắng 義nghĩa 圓viên 教giáo 為vi 真chân 勝thắng 義nghĩa 。 又hựu 勝thắng 義nghĩa 根căn 中trung 揀giản 顯hiển 真Chân 如Như 勝thắng 義nghĩa 。 之chi 性tánh 故cố 云vân 也dã 。 定định 性tánh 下hạ 有hữu 二nhị 種chủng 聲Thanh 聞Văn 。 保bảo 證chứng 涅Niết 槃Bàn 名danh 。 定định 性tánh 聲Thanh 聞Văn 。 不bất 及cập 回hồi 心tâm 羅La 漢Hán 已dĩ 向hướng 上thượng 乘thừa 。 然nhiên 皆giai 獲hoạch 一Nhất 乘Thừa 者giả 。 此thử 經Kinh 前tiền 三tam 卷quyển 未vị 開khai 權quyền 教giáo 。 四tứ 卷quyển 已dĩ 去khứ 時thời 有hữu 開khai 顯hiển 之chi 言ngôn 恐khủng 已dĩ 入nhập 法pháp 華hoa 時thời 矣hĩ 。 蓋cái 法pháp 華hoa 八bát 年niên 所sở 說thuyết 其kỳ 中trung 未vị 必tất 無vô 餘dư 經kinh 。 如như 方Phương 等Đẳng 陀đà 羅la 尼ni 經kinh 亦diệc 其kỳ 類loại 也dã 。 今kim 云vân 定định 性tánh 聲Thanh 聞Văn 。 皆giai 獲hoạch 一Nhất 乘Thừa 。 詎cự 非phi 開khai 顯hiển 之chi 明minh 文văn 乎hồ 。 未vị 得đắc 二nhị 空không 者giả 。 未vị 得đắc 大Đại 乘Thừa 人nhân 法pháp 二nhị 空không 亦diệc 未vị 得đắc 大Đại 乘Thừa 性tánh 相tướng 二nhị 空không 。 吳ngô 興hưng 曰viết 。 寂tịch 場tràng 指chỉ 得đắc 果quả 之chi 地địa 。 練luyện 若nhược 指chỉ 修tu 因nhân 之chi 處xứ 。 因nhân 果quả 所sở 依y 皆giai 是thị 實thật 相tướng 故cố 曰viết 寂tịch 曰viết 真chân 也dã 。 阿a 練luyện 若nhã 翻phiên 無vô 喧huyên 雜tạp 。 正chánh 是thị 寂tịch 因nhân 故cố 以dĩ 為vi 。 正chánh 修tu 行hành 處xứ 。

○# 三tam 佇trữ 聽thính 。

富Phú 樓Lâu 那Na 等đẳng 。 欽khâm 佛Phật 法Pháp 音âm 。 默mặc 然nhiên 承thừa 聽thính 。

○# 四tứ 正chánh 說thuyết 二nhị 。 一nhất 答đáp 世thế 界giới 生sanh 起khởi 。 二nhị 答đáp 大đại 性tánh 周chu 徧biến 。 初sơ 世thế 界giới 生sanh 起khởi 中trung 二nhị 。 初sơ 明minh 眾chúng 生sanh 迷mê 真chân 故cố 起khởi 妄vọng 。 二nhị 明minh 如Như 來Lai 證chứng 真chân 故cố 無vô 妄vọng 。 初sơ 又hựu 二nhị 。 先tiên 答đáp 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 二nhị 答đáp 次thứ 第đệ 遷thiên 流lưu 。 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 初sơ 中trung 又hựu 二nhị 一nhất 直trực 拈niêm 正chánh 義nghĩa 有hữu 問vấn 答đáp 。

佛Phật 告cáo 富Phú 樓Lâu 那Na 。

如như 汝nhữ 所sở 言ngôn 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 汝nhữ 常thường 不bất 聞văn 。 如Như 來Lai 宣tuyên 說thuyết 。 性tánh 覺giác 妙diệu 明minh 。 本bổn 覺giác 明minh 妙diệu 。 富Phú 樓Lâu 那Na 言ngôn 唯dụy 然nhiên 世Thế 尊Tôn 。 我ngã 常thường 聞văn 佛Phật 。 宣tuyên 說thuyết 斯tư 義nghĩa 。

性tánh 覺giác 妙diệu 明minh 。 本bổn 覺giác 明minh 妙diệu 。 即tức 前tiền 開khai 示thị 七thất 大đại 中trung 性tánh 色sắc 真chân 空không 。 性tánh 空không 真chân 色sắc 。 性tánh 識thức 明minh 知tri 。 覺giác 明minh 真chân 識thức 。 只chỉ 一nhất 圓viên 融dung 總tổng 相tương/tướng 天thiên 然nhiên 三tam 諦đế 之chi 理lý 具cụ 足túc 諸chư 法pháp 。 覺giác 是thị 圓viên 中trung 。 妙diệu 是thị 真chân 空không 。 明minh 是thị 妙diệu 假giả 。 而nhi 妙diệu 假giả 中trung 天thiên 然nhiên 能năng 生sanh 諸chư 法pháp 。 而nhi 諸chư 法pháp 一nhất 一nhất 性tánh 具cụ 皆giai 即tức 空không 中trung 。 正chánh 全toàn 性tánh 起khởi 修tu 即tức 理lý 具cụ 而nhi 為vi 事sự 造tạo 。 一nhất 一nhất 無vô 非phi 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 遍biến 法Pháp 界Giới 。 如như 即tức 中trung 云vân 。 妙diệu 而nhi 明minh 不bất 失thất 俗tục 諦đế 之chi 照chiếu 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 何hà 嘗thường 不bất 現hiện 其kỳ 中trung 。 明minh 而nhi 妙diệu 不bất 乖quai 真Chân 諦Đế 之chi 空không 何hà 曾tằng 有hữu 山sơn 河hà 之chi 相tướng 。 如như 下hạ 文văn 云vân 。 汝nhữ 稱xưng 覺giác 明minh 。 是thị 知tri 覺giác 明minh 離ly 妙diệu 便tiện 為vi 生sanh 界giới 之chi 由do 。 故cố 覺giác 妙diệu 明minh 三tam 缺khuyết 一nhất 不bất 可khả 。 乃nãi 天thiên 然nhiên 三tam 諦đế 初sơ 無vô 能năng 生sanh 。 所sở 生sanh 之chi 相tướng 。 其kỳ 如như 富phú 那na 雖tuy 聞văn 已dĩ 上thượng 開khai 示thị 未vị 能năng 師sư 子tử 咬giảo 人nhân 。 猶do 認nhận 名danh 言ngôn 將tương 山sơn 河hà 與dữ 真chân 性tánh 分phân 作tác 兩lưỡng 橛quyết 而nhi 問vấn 。 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 此thử 一nhất 問vấn 即tức 見kiến 當đương 機cơ 未vị 解giải 前tiền 七thất 大đại 中trung 所sở 明minh 空không 不bất 空không 如Như 來Lai 藏tạng 皆giai 具cụ 三tam 諦đế 無vô 非phi 清thanh 淨tịnh 周chu 遍biến 之chi 妙diệu 矣hĩ 。 故cố 佛Phật 換hoán 轉chuyển 話thoại 頭đầu 直trực 示thị 之chi 曰viết 。 既ký 曰viết 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 何hà 有hữu 能năng 生sanh 。 所sở 生sanh 之chi 相tướng 。 汝nhữ 豈khởi 不bất 聞văn 如Như 來Lai 。 比tỉ 說thuyết 性tánh 色sắc 真chân 空không 。 性tánh 空không 真chân 色sắc 。 性tánh 覺giác 妙diệu 明minh 。 本bổn 覺giác 明minh 妙diệu 。 能năng 所sở 既ký 絕tuyệt 對đối 待đãi 俱câu 亡vong 之chi 天thiên 然nhiên 諦đế 德đức 乎hồ 。 此thử 是thị 如Như 來Lai 。 高cao 提đề 向hướng 上thượng 一nhất 事sự 。 意ý 令linh 當đương 機cơ 直trực 薦tiến 周chu 遍biến 圓viên 融dung 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 者giả 也dã 。 正chánh 如như 古cổ 人nhân 疑nghi 問vấn 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 而nhi 答đáp 者giả 只chỉ 高cao 聲thanh 躡niếp 其kỳ 所sở 問vấn 而nhi 答đáp 之chi 。 疑nghi 者giả 一nhất 聞văn 即tức 悟ngộ 無vô 生sanh 之chi 玅# 訣quyết 也dã 。 其kỳ 如như 機cơ 情tình 未vị 解giải 但đãn 曰viết 聞văn 說thuyết 而nhi 已dĩ 。 佛Phật 則tắc 不bất 得đắc 已dĩ 且thả 置trí 向hướng 上thượng 用dụng 中trung 下hạ 法pháp 以dĩ 勘khám 出xuất 迷mê 源nguyên 也dã 。 此thử 中trung 解giải 釋thích 吳ngô 興hưng 天thiên 如như 言ngôn 之chi 皆giai 當đương 。 可khả 無vô 煩phiền 辭từ 。 但đãn 恐khủng 交giao 光quang 異dị 說thuyết 詒# 誤ngộ 後hậu 賢hiền 再tái 為vi 辨biện 之chi 。 夫phu 性tánh 覺giác 本bổn 覺giác 只chỉ 一nhất 中trung 道đạo 。 不bất 過quá 轉chuyển 易dị 其kỳ 文văn 耳nhĩ 。 而nhi 交giao 光quang 曰viết 。 性tánh 本bổn 異dị 稱xưng 各các 有hữu 詮thuyên 表biểu 。 性tánh 表biểu 一nhất 真chân 理lý 體thể 未vị 有hữu 事sự 用dụng 。 而nhi 舊cựu 以dĩ 三tam 諦đế 釋thích 之chi 不bất 知tri 其kỳ 無vô 俗tục 諦đế 也dã 。 本bổn 表biểu 天thiên 然nhiên 本bổn 具cụ 不bất 論luận 修tu 為vi 。 而nhi 舊cựu 以dĩ 三tam 觀quán 釋thích 者giả 不bất 達đạt 其kỳ 非phi 工công 夫phu 也dã 。 據cứ 交giao 光quang 之chi 說thuyết 斥xích 孤cô 山sơn 謬mậu 論luận 三tam 諦đế 。 吳ngô 興hưng 云vân 。 空không 假giả 中trung 復phục 是thị 三tam 觀quán 。 不bất 知tri 孤cô 山sơn 所sở 言ngôn 俗tục 諦đế 是thị 性tánh 覺giác 中trung 本bổn 具cụ 妙diệu 有hữu 何hà 得đắc 定định 云vân 此thử 中trung 無vô 俗tục 諦đế 耶da 。 不bất 知tri 諦đế 之chi 與dữ 觀quán 皆giai 名danh 空không 假giả 中trung 乃nãi 謬mậu 斥xích 云vân 此thử 非phi 工công 夫phu 。 又hựu 不bất 知tri 性tánh 中trung 本bổn 具cụ 體thể 用dụng 乃nãi 呵ha 云vân 此thử 中trung 未vị 涉thiệp 事sự 用dụng 。 交giao 光quang 法pháp 相tướng 不bất 明minh 妄vọng 斥xích 古cổ 人nhân 皆giai 是thị 此thử 類loại 。 如như 觀quán 經kinh 玄huyền 云vân 。 假giả 是thị 虗hư 妄vọng 俗tục 諦đế 也dã 。 空không 是thị 審thẩm 實thật 真Chân 諦Đế 也dã 。 據cứ 此thử 文văn 豈khởi 非phi 空không 假giả 亦diệc 名danh 諦đế 乎hồ 。 今kim 經kinh 性tánh 具cụ 七thất 大đại 豈khởi 非phi 本bổn 有hữu 妙diệu 俗tục 。 體thể 兼kiêm 用dụng 冥minh 寧ninh 不bất 該cai 事sự 。 予# 豈khởi 好hảo 辯biện 哉tai 聊liêu 存tồn 古cổ 規quy 而nhi 已dĩ 。 交giao 光quang 又hựu 云vân 。 此thử 是thị 空không 劫kiếp 以dĩ 前tiền 真chân 理lý 。 愚ngu 謂vị 遇ngộ 飯phạn 即tức 飯phạn 遇ngộ 茶trà 即tức 茶trà 。 所sở 謂vị 性tánh 覺giác 妙diệu 明minh 。 本bổn 覺giác 明minh 妙diệu 。 何hà 定định 屬thuộc 空không 劫kiếp 前tiền 耶da 。

○# 二nhị 勘khám 出xuất 忽hốt 生sanh 二nhị 一nhất 明minh 世thế 界giới 生sanh 起khởi 迷mê 源nguyên 二nhị 示thị 世thế 界giới 生sanh 起khởi 相tướng 狀trạng 今kim 初sơ 有hữu 問vấn 答đáp 定định 。

佛Phật 言ngôn 汝nhữ 稱xưng 覺giác 明minh 。 為vi 復phục 性tánh 明minh 。 稱xưng 名danh 為vi 覺giác 。 為vi 覺giác 不bất 明minh 。 稱xưng 為vi 明minh 覺giác 。 富Phú 樓Lâu 那Na 言ngôn 。 若nhược 此thử 不bất 明minh 。 名danh 為vi 覺giác 者giả 。 則tắc 無vô 所sở 明minh 。

佛Phật 言ngôn 。

若nhược 無vô 所sở 明minh 。 則tắc 無vô 明minh 覺giác 。 有hữu 所sở 非phi 覺giác 。 無vô 所sở 非phi 明minh 。 無vô 明minh 又hựu 非phi 。 覺giác 湛trạm 明minh 性tánh 。

已dĩ 過quá 關quan 者giả 在tại 佛Phật 提đề 性tánh 覺giác 妙diệu 明minh 。 處xử 如như 俊# 鷹ưng 快khoái 鷂diêu 翱cao 翔tường 而nhi 去khứ 。 不bất 必tất 更cánh 說thuyết 。 機cơ 既ký 未vị 悟ngộ 則tắc 易dị 騐# 迷mê 情tình 。 故cố 佛Phật 只chỉ 將tương 兩lưỡng 個cá 話thoại 頭đầu 以dĩ 探thám 試thí 之chi 。 為vi 復phục 性tánh 明minh 。 稱xưng 名danh 為vi 覺giác 。 此thử 是thị 自tự 然nhiên 性tánh 明minh 一nhất 途đồ 。 富phú 那na 元nguyên 以dĩ 此thử 說thuyết 為vi 是thị 。 為vi 覺giác 不bất 明minh 。 稱xưng 為vi 明minh 覺giác 。 此thử 是thị 晦hối 昧muội 無vô 明minh 一nhất 途đồ 。 覺giác 體thể 不bất 明minh 而nhi 稱xưng 之chi 為vi 覺giác 元nguyên 無vô 此thử 事sự 。 是thị 如Như 來Lai 以dĩ 此thử 覺giác 不bất 明minh 三tam 字tự 權quyền 詞từ 以dĩ 探thám 試thí 當đương 機cơ 者giả 。 而nhi 當đương 機cơ 即tức 曰viết 若nhược 覺giác 體thể 不bất 明minh 而nhi 名danh 之chi 為vi 覺giác 則tắc 全toàn 然nhiên 是thị 一nhất 段đoạn 無vô 明minh 境cảnh 界giới 矣hĩ 。 烏ô 得đắc 稱xưng 之chi 為vi 覺giác 。 又hựu 烏ô 得đắc 稱xưng 之chi 為vi 明minh 哉tai 。 蓋cái 以dĩ 無vô 明minh 為vi 覺giác 人nhân 人nhân 知tri 其kỳ 不bất 可khả 也dã 。 何hà 者giả 以dĩ 其kỳ 覺giác 體thể 昏hôn 昏hôn 。 既ký 無vô 能năng 明minh 之chi 明minh 亦diệc 無vô 所sở 明minh 之chi 覺giác 非phi 無vô 明minh 而nhi 何hà 哉tai 。 故cố 曰viết 則tắc 無vô 所sở 明minh 。 富phú 那na 此thử 答đáp 雖tuy 清thanh 不bất 覺giác 墮đọa 在tại 能năng 所sở 因nhân 緣duyên 生sanh 起khởi 內nội 矣hĩ 。 蓋cái 所sở 明minh 二nhị 字tự 大đại 是thị 病bệnh 根căn 。 有hữu 所sở 明minh 之chi 覺giác 有hữu 能năng 明minh 之chi 明minh 能năng 所sở 歷lịch 然nhiên 對đối 待đãi 齊tề 立lập 。 下hạ 云vân 明minh 妄vọng 非phi 他tha 。 又hựu 云vân 所sở 立lập 照chiếu 亡vong 。 所sở 明minh 豈khởi 非phi 迷mê 本bổn 乎hồ 。 蓋cái 富phú 那na 語ngữ 勢thế 已dĩ 落lạc 在tại 必tất 是thị 有hữu 一nhất 能năng 明minh 之chi 明minh 去khứ 明minh 所sở 明minh 之chi 覺giác 方phương 得đắc 名danh 為vi 覺giác 明minh 耳nhĩ 。 故cố 佛Phật 即tức 提đề 富phú 那na 病bệnh 根căn 而nhi 足túc 成thành 其kỳ 語ngữ 以dĩ 結kết 出xuất 忽hốt 生sanh 之chi 源nguyên 云vân 。 據cứ 汝nhữ 說thuyết 若nhược 無vô 所sở 明minh 。 則tắc 無vô 明minh 覺giác 。 則tắc 必tất 要yếu 有hữu 一nhất 能năng 明minh 所sở 明minh 矣hĩ 。 詎cự 知tri 性tánh 覺giác 妙diệu 明minh 。 境cảnh 智trí 一nhất 如như 。 如Như 來Lai 藏tạng 體thể 即tức 大đại 光quang 明minh 藏tạng 。 譬thí 大đại 圓viên 鏡kính 法pháp 爾nhĩ 。 自tự 有hữu 光quang 明minh 。 明minh 非phi 外ngoại 有hữu 亦diệc 無vô 能năng 所sở 。 今kim 汝nhữ 謂vị 若nhược 無vô 所sở 明minh 。 則tắc 無vô 明minh 覺giác 。 是thị 欲dục 於ư 明minh 鏡kính 上thượng 更cánh 加gia 一nhất 個cá 能năng 明minh 之chi 物vật 方phương 稱xưng 明minh 覺giác 。 豈khởi 知tri 此thử 所sở 加gia 之chi 明minh 即tức 是thị 鏡kính 上thượng 障chướng 礙ngại 。 正chánh 能năng 所sở 立lập 而nhi 照chiếu 性tánh 亡vong 。 大đại 有hữu 所sở 有hữu 而nhi 本bổn 覺giác 妙diệu 明minh 。 白bạch 雲vân 萬vạn 里lý 矣hĩ 。 故cố 曰viết 有hữu 所sở 非phi 覺giác 。 此thử 句cú 乃nãi 斷đoạn 定định 能năng 所sở 因nhân 緣duyên 。 而nhi 忽hốt 然nhiên 生sanh 起khởi 之chi 迷mê 源nguyên 也dã 。 下hạ 即tức 繼kế 之chi 以dĩ 無vô 所sở 非phi 明minh 等đẳng 者giả 。 此thử 如Như 來Lai 截tiệt 定định 眾chúng 生sanh 因nhân 緣duyên 。 自tự 然nhiên 及cập 與dữ 雙song 非phi 之chi 計kế 皆giai 是thị 妄vọng 也dã 。 蓋cái 恐khủng 愚ngu 人nhân 不bất 知tri 。 見kiến 認nhận 為vi 有hữu 所sở 則tắc 落lạc 於ư 能năng 所sở 句cú 內nội 為vi 生sanh 起khởi 根căn 本bổn 。 即tức 生sanh 轉chuyển 計kế 計kế 無vô 所sở 為vi 究cứu 竟cánh 。 斯tư 則tắc 又hựu 墮đọa 於ư 自tự 然nhiên 窟quật 內nội 。 故cố 佛Phật 復phục 遮già 之chi 曰viết 。 無vô 所sở 非phi 明minh 。 又hựu 恐khủng 愚ngu 人nhân 見kiến 佛Phật 有hữu 無vô 皆giai 斥xích 即tức 計kế 為vi 不bất 有hữu 不bất 無vô 。 不bất 局cục 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 而nhi 但đãn 是thị 任nhậm 運vận 隨tùy 他tha 去khứ 。 此thử 則tắc 又hựu 落lạc 於ư 非phi 自tự 然nhiên 之chi 無vô 明minh 窟quật 內nội 矣hĩ 。 豈khởi 是thị 靈linh 明minh 洞đỗng 徹triệt 之chi 性tánh 覺giác 明minh 妙diệu 乎hồ 。 故cố 又hựu 曰viết 無vô 明minh 又hựu 非phi 。 覺giác 湛trạm 明minh 性tánh 也dã 。

○# 夫phu 性tánh 色sắc 真chân 空không 。 性tánh 空không 真chân 色sắc 。 性tánh 覺giác 妙diệu 明minh 。 本bổn 覺giác 明minh 妙diệu 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 遍biến 法Pháp 界Giới 。 即tức 所sở 謂vị 圓viên 滿mãn 太thái 虗hư 無vô 欠khiếm 無vô 餘dư 也dã 。 世thế 人nhân 之chi 所sở 以dĩ 迷mê 妄vọng 忽hốt 生sanh 者giả 良lương 由do 取thủ 捨xả 。 所sở 以dĩ 不bất 如Như 耳nhĩ 。 富Phú 樓Lâu 那Na 之chi 見kiến 必tất 要yếu 有hữu 一nhất 能năng 明minh 之chi 法pháp 以dĩ 明minh 覺giác 體thể 。 此thử 是thị 體thể 上thượng 加gia 明minh 成thành 乎hồ 增tăng 謗báng 之chi 取thủ 。 若nhược 曰viết 無vô 所sở 。 此thử 又hựu 於ư 體thể 上thượng 去khứ 明minh 成thành 乎hồ 減giảm 謗báng 之chi 捨xả 也dã 。 寧ninh 知tri 這giá 個cá 上thượng 取thủ 不bất 得đắc 捨xả 不bất 得đắc 耶da 。 或hoặc 者giả 以dĩ 為vi 任nhậm 運vận 昏hôn 昏hôn 。 不bất 取thủ 不bất 捨xả 。 此thử 又hựu 落lạc 在tại 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 無vô 明minh 窟quật 內nội 。 均quân 非phi 本bổn 覺giác 妙diệu 明minh 。 圓viên 滿mãn 太thái 虗hư 正chánh 體thể 。 所sở 以dĩ 佛Phật 以dĩ 三tam 關quan 通thông 斥xích 迷mê 情tình 也dã 。 又hựu 復phục 若nhược 斥xích 富phú 那na 忽hốt 生sanh 迷mê 源nguyên 只chỉ 有hữu 所sở 非phi 覺giác 。 一nhất 句cú 至chí 矣hĩ 盡tận 矣hĩ 。 其kỳ 如như 世thế 間gian 執chấp 計kế 之chi 人nhân 知tri 見kiến 甚thậm 活hoạt 。 如như 佛Phật 世thế 外ngoại 道đạo 破phá 有hữu 計kế 空không 。 破phá 空không 計kế 雙song 亦diệc 。 破phá 雙song 亦diệc 計kế 雙song 非phi 。 所sở 謂vị 惡ác 見kiến 稠trù 林lâm 。 處xứ 處xứ 貪tham 著trước 。 佛Phật 欲dục 法Pháp 門môn 詳tường 盡tận 破phá 執chấp 周chu 悉tất 。 故cố 約ước 三tam 句cú 斥xích 之chi 而nhi 雙song 亦diệc 該cai 在tại 其kỳ 中trung 矣hĩ 。 又hựu 復phục 應ưng 知tri 已dĩ 能năng 了liễu 悟ngộ 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 遍biến 法Pháp 界Giới 者giả 。 有hữu 亦diệc 是thị 。 如Như 來Lai 藏tạng 元nguyên 具cụ 諸chư 法pháp 也dã 。 無vô 亦diệc 是thị 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 空không 。 不bất 存tồn 一nhất 相tương/tướng 也dã 。 雙song 亦diệc 雙song 非phi 亦diệc 是thị 。 圓viên 中trung 寔thật 相tương 離ly 即tức 離ly 非phi 是thị 即tức 非phi 即tức 也dã 。 今kim 不bất 了liễu 悟ngộ 者giả 有hữu 亦diệc 不bất 是thị 。 有hữu 所sở 非phi 覺giác 矣hĩ 。 無vô 亦diệc 不bất 是thị 。 無vô 所sở 非phi 明minh 矣hĩ 。 不bất 有hữu 不bất 無vô 亦diệc 不bất 是thị 。 無vô 明minh 又hựu 非phi 。 覺giác 湛trạm 明minh 性tánh 矣hĩ 。 然nhiên 如Như 來Lai 先tiên 以dĩ 兩lưỡng 關quan 誠thành 問vấn 。 雖tuy 是thị 勘khám 騐# 迷mê 人nhân 之chi 權quyền 法pháp 亦diệc 是thị 如Như 來Lai 。 不bất 得đắc 已dĩ 而nhi 施thí 之chi 者giả 也dã 。 蓋cái 無vô 狀trạng 忽hốt 生sanh 。 難nan 以dĩ 形hình 言ngôn 。 秪# 是thị 真Chân 如Như 不bất 守thủ 自tự 性tánh 一nhất 念niệm 不bất 覺giác 而nhi 有hữu 動động 動động 即tức 有hữu 苦khổ 遂toại 成thành 世thế 界giới 河hà 山sơn 。 論luận 到đáo 忽hốt 生sanh 之chi 源nguyên 地địa 住trụ 菩Bồ 薩Tát 方phương 見kiến 其kỳ 終chung 等đẳng 。 覺giác 後hậu 心tâm 能năng 見kiến 其kỳ 始thỉ 。 惟duy 佛Phật 與dữ 佛Phật 破phá 盡tận 明minh 了liễu 。 所sở 謂vị 冷lãnh 煖noãn 自tự 知tri 難nan 以dĩ 拈niêm 出xuất 示thị 人nhân 。 以dĩ 其kỳ 全toàn 體thể 虗hư 妄vọng 如như 迷mê 頭đầu 狂cuồng 走tẩu 初sơ 無vô 因nhân 由do 。 所sở 以dĩ 如Như 來Lai 。 亦diệc 只chỉ 就tựu 富phú 那na 現hiện 前tiền 不bất 了liễu 處xứ 點điểm 示thị 之chi 耳nhĩ 。 昔tích 魚ngư 朝triêu 恩ân 問vấn 欽khâm 禪thiền 師sư 如như 何hà 是thị 無vô 明minh 無vô 明minh 從tùng 何hà 起khởi 。 欽khâm 曰viết 。 世thế 衰suy 道đạo 微vi 奴nô 也dã 解giải 問vấn 佛Phật 法Pháp 。 魚ngư 朝triêu 恩ân 大đại 怒nộ 。 欽khâm 曰viết 。 此thử 即tức 是thị 無vô 明minh 。 無vô 明minh 從tùng 此thử 起khởi 。 亦diệc □# 只chỉ 就tựu 現hiện 前tiền 點điểm 示thị 意ý 也dã 。 則tắc 知tri 今kim 日nhật 富phú 那na 謂vị 有hữu 所sở 明minh 未vị 嘗thường 非phi 真chân 。 蓋cái 如Như 來Lai 藏tạng 明minh 元nguyên 自tự 生sanh 法pháp 索sách 照chiếu 以dĩ 其kỳ 未vị 了liễu 執chấp 有hữu 即tức 忽hốt 生sanh 迷mê 源nguyên 矣hĩ 。 富phú 那na 方phương 便tiện 土thổ 中trung 能năng 所sở 是thị 現hiện 前tiền 法pháp 。 朝triêu 恩ân 同đồng 居cư 土thổ 中trung 大đại 怒nộ 是thị 現hiện 前tiền 法pháp 一nhất 同đồng 。 此thử 段đoạn 諸chư 說thuyết 甚thậm 夥# 但đãn 一nhất 涉thiệp 法pháp 相tướng 便tiện 覺giác 支chi 離ly 。 故cố 愚ngu 竟cánh 以dĩ 淺thiển 直trực 之chi 語ngữ 解giải 之chi 。

○# 二nhị 示thị 世thế 界giới 生sanh 起khởi 相tướng 狀trạng 二nhị 。 初sơ 能năng 所sở 細tế 相tương/tướng 。 二nhị 依y 正chánh 麤thô 相tương/tướng 。 先tiên 細tế 後hậu 麤thô 次thứ 第đệ 應ưng 爾nhĩ 。 初sơ 中trung 二nhị 一nhất 立lập 妄vọng 能năng 所sở 。

性tánh 覺giác 必tất 明minh 。 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 覺giác 非phi 所sở 明minh 。 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 所sở 既ký 妄vọng 立lập 。 生sanh 汝nhữ 妄vọng 能năng 。

此thử 如Như 來Lai 重trọng/trùng 釋thích 明minh 上thượng 忽hốt 生sanh 之chi 妄vọng 以dĩ 成thành 能năng 所sở 細tế 相tương/tướng 。 上thượng 雖tuy 有hữu 有hữu 無vô 雙song 非phi 三tam 妄vọng 。 富phú 那na 只chỉ 執chấp 所sở 明minh 。 故cố 今kim 亦diệc 只chỉ 在tại 所sở 明minh 上thượng 點điểm 迷mê 。 言ngôn 性tánh 覺giác 必tất 明minh 者giả 。 性tánh 覺giác 既ký 明minh 便tiện 不bất 須tu 更cánh 明minh 此thử 覺giác 。 其kỳ 如như 明minh 必tất 索sách 照chiếu 。 遂toại 起khởi 妄vọng 心tâm 還hoàn 來lai 明minh 此thử 覺giác 體thể 是thị 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 也dã 。 覺giác 非phi 所sở 明minh 。 二nhị 句cú 又hựu 是thị 釋thích 清thanh 。 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 意ý 問vấn 何hà 故cố 此thử 明minh 卻khước 是thị 妄vọng 耶da 。 即tức 釋thích 曰viết 覺giác 體thể 是thị 中trung 道đạo 亡vong 能năng 絕tuyệt 所sở 元nguyên 非phi 所sở 明minh 。 而nhi 明minh 既ký 索sách 照chiếu 因nhân 別biệt 立lập 一nhất 所sở 照chiếu 。 如như 人nhân 作tác 夢mộng 從tùng 無vô 而nhi 有hữu 。 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 其kỳ 義nghĩa 亦diệc 然nhiên 。 今kim 經kinh 示thị 從tùng 真chân 起khởi 妄vọng 多đa 先tiên 成thành 外ngoại 境cảnh 後hậu 成thành 內nội 根căn 。 今kim 由do 明minh 索sách 所sở 照chiếu 妄vọng 立lập 外ngoại 境cảnh 本bổn 無vô 忽hốt 有hữu 是thị 為vi 所sở 明minh 。 所sở 明minh 既ký 立lập 復phục 妄vọng 立lập 能năng 明minh 以dĩ 照chiếu 前tiền 境cảnh 。 到đáo 此thử 全toàn 是thị 妄vọng 法pháp 真chân 明minh 隱ẩn 矣hĩ 。 言ngôn 生sanh 汝nhữ 妄vọng 能năng 者giả 。 汝nhữ 指chỉ 富phú 那na 。 富phú 那na 漏lậu 盡tận 已dĩ 脫thoát 分phân 段đoạn 生sanh 死tử 。 在tại 變biến 易dị 界giới 中trung 業nghiệp 識thức 未vị 空không 。 妄vọng 所sở 妄vọng 能năng 富phú 那na 咸hàm 具cụ 故cố 云vân 生sanh 汝nhữ 妄vọng 能năng 也dã 。 所sở 以dĩ 此thử 文văn 是thị 能năng 所sở 細tế 相tương/tướng 。 後hậu 勞lao 久cửu 發phát 塵trần 。 下hạ 方phương 是thị 依y 正chánh 麤thô 相tương/tướng 。 又hựu 復phục 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 中trung 具cụ 有hữu 三tam 諦đế 。 性tánh 覺giác 本bổn 覺giác 中trung 道đạo 之chi 體thể 也dã 。 妙diệu 明minh 明minh 妙diệu 空không 假giả 之chi 用dụng 也dã 。 空không 是thị 寂tịch 。 寂tịch 故cố 妙diệu 。 假giả 是thị 照chiếu 照chiếu 故cố 明minh 。 三tam 諦đế 之chi 中trung 有hữu 一nhất 諦đế 能năng 生sanh 山sơn 河hà 。 俗tục 諦đế 是thị 也dã 。 經Kinh 云vân 。 覺giác 非phi 所sở 明minh 。 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 豈khởi 非phi 於ư 俗tục 諦đế 開khai 出xuất 諸chư 法pháp 乎hồ 。 此thử 義nghĩa 在tại 妙diệu 玄huyền 。 妙diệu 玄huyền 五ngũ 下hạ 三tam 法pháp 妙diệu 中trung 。 以dĩ 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 為vi 中trung 。 如Như 來Lai 藏tạng 為vi 假giả 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 空không 為vi 空không 。 而nhi 云vân 佛Phật 從tùng 何hà 法pháp 開khai 出xuất 權quyền 乘thừa 。 於ư 如Như 來Lai 藏tạng 。 開khai 出xuất 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 及cập 通thông 別biệt 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 乘thừa 。 據cứ 彼bỉ 文văn 於ư 俗tục 諦đế 開khai 出xuất 權quyền 乘thừa 。 今kim 亦diệc 例lệ 彼bỉ 於ư 俗tục 諦đế 出xuất 生sanh 山sơn 河hà 。 義nghĩa 最tối 相tương/tướng 合hợp 。 何hà 者giả 。 經Kinh 云vân 所sở 既ký 妄vọng 立lập 。 生sanh 汝nhữ 妄vọng 能năng 。 汝nhữ 是thị 富phú 那na 。 例lệ 推thôi 藏tạng 通thông 果quả 位vị 別biệt 教giáo 因nhân 人nhân 妄vọng 所sở 妄vọng 能năng 全toàn 在tại 皆giai 可khả 出xuất 生sanh 山sơn 河hà 。 故cố 於ư 俗tục 諦đế 開khai 出xuất 權quyền 乘thừa 。 即tức 於ư 俗tục 諦đế 出xuất 生sanh 山sơn 河hà 也dã 。 遡# 因nhân 明minh 立lập 所sở 以dĩ 前tiền 。 明minh 是thị 俗tục 諦đế 元nguyên 非phi 妄vọng 法pháp 。 至chí 立lập 所sở 時thời 明minh 即tức 妄vọng 因nhân 。 故cố 後hậu 偈kệ 云vân 。 元nguyên 明minh 照chiếu 生sanh 所sở 。 所sở 立lập 照chiếu 性tánh 亡vong 。 是thị 則tắc 因nhân 明minh 而nhi 生sanh 不bất 明minh 之chi 法pháp 其kỳ 義nghĩa 明minh 矣hĩ 。 須tu 知tri 俗tục 諦đế 能năng 生sanh 諸chư 法pháp 而nhi 以dĩ 真Chân 諦Đế 達đạt 其kỳ 本bổn 空không 。 即tức 是thị 以dĩ 不bất 滅diệt 不bất 生sanh 。 合hợp 如Như 來Lai 藏tạng 。 故cố 在tại 如Như 來Lai 稱xưng 。 妙diệu 空không 明minh 覺giác 。 若nhược 為vi 事sự 法pháp 所sở 惑hoặc 不bất 達đạt 空không 理lý 便tiện 成thành 三tam 種chủng 相tương 續tục 矣hĩ 。 此thử 明minh 能năng 生sanh 法pháp 惟duy 即tức 中trung 四tứ 十thập 年niên 台thai 宗tông 隨tùy 緣duyên 三tam 十thập 載tái 教giáo 觀quán 方phương 能năng 說thuyết 能năng 證chứng 也dã 。

○# 二nhị 出xuất 能năng 所sở 相tương/tướng 。

無vô 同đồng 異dị 中trung 。 熾sí 然nhiên 成thành 異dị 。 異dị 彼bỉ 所sở 異dị 。 因nhân 異dị 立lập 同đồng 。 同đồng 異dị 發phát 明minh 。 因nhân 此thử 復phục 立lập 。 無vô 同đồng 無vô 異dị 。

從tùng 性tánh 覺giác 妙diệu 明minh 。 之chi 無vô 同đồng 異dị 上thượng 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 成thành 森sâm 羅la 山sơn 河hà 大đại 地địa 之chi 異dị 相tướng 。 異dị 彼bỉ 晦hối 昧muội 森sâm 羅la 之chi 異dị 者giả 即tức 成thành 虗hư 空không 之chi 同đồng 相tương/tướng 。 此thử 依y 報báo 所sở 相tương/tướng 先tiên 立lập 也dã 。 於ư 空không 色sắc 邊biên 投đầu 一nhất 分phần/phân 妄vọng 想tưởng 即tức 知tri 覺giác 乃nãi 眾chúng 生sanh 。 之chi 正chánh 報báo 能năng 相tương/tướng 立lập 。 故cố 曰viết 因nhân 此thử 復phục 立lập 。 無vô 同đồng 無vô 異dị 。 此thử 無vô 同đồng 異dị 即tức 下hạ 所sở 謂vị 。 真chân 有hữu 為vi 法pháp 。 非phi 虗hư 空không 故cố 非phi 同đồng 。 即tức 四tứ 大đại 故cố 非phi 異dị 。 是thị 妄vọng 能năng 所sở 成thành 有hữu 情tình 正chánh 報báo 之chi 本bổn 。 又hựu 同đồng 與dữ 異dị 乃nãi 上thượng 妄vọng 所sở 之chi 所sở 成thành 也dã 。 非phi 同đồng 非phi 異dị 。 乃nãi 上thượng 妄vọng 能năng 之chi 所sở 成thành 也dã 。 先tiên 分phần/phân 能năng 所sở 後hậu 成thành 依y 正chánh 理lý 數số 然nhiên 耳nhĩ 。 能năng 所sở 皆giai 惑hoặc 心tâm 所sở 具cụ 故cố 不bất 同đồng 依y 正chánh 二nhị 報báo 也dã 。 今kim 言ngôn 無vô 同đồng 異dị 者giả 。 如như 性tánh 具cụ 七thất 大đại 本bổn 無vô 同đồng 異dị 。 今kim 於ư 妄vọng 所sở 中trung 忽hốt 彰chương 四tứ 大đại 等đẳng 相tương 及cập 十thập 二nhị 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 等đẳng 故cố 云vân 熾sí 然nhiên 成thành 異dị 。 問vấn 。 塵trần 勞lao 未vị 發phát 安an 有hữu 四tứ 大đại 。 答đáp 。 性tánh 中trung 已dĩ 有hữu 四tứ 大đại 。 今kim 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 豈khởi 不bất 即tức 彰chương 其kỳ 相tương/tướng 。 須tu 知tri 四tứ 大đại 相tương/tướng 非phi 一nhất 種chủng 。 如như 背bối/bội 捨xả 禪thiền 中trung 見kiến 無vô 煙yên 清thanh 淨tịnh 之chi 火hỏa 。 無vô 塵trần 逈huýnh 淨tịnh 之chi 風phong 。 黃hoàng 白bạch 淨tịnh 潔khiết 之chi 地địa 。 深thâm 淵uyên 清thanh 澄trừng 之chi 水thủy 。 如như 此thử 四tứ 大đại 豈khởi 有hữu 塵trần 耶da 。 咸hàm 是thị 一nhất 心tâm 所sở 現hiện 。 今kim 亦diệc 例lệ 之chi 。 於ư 根căn 本bổn 惑hoặc 中trung 彰chương 此thử 四tứ 大đại 。 是thị 為vi 下hạ 文văn 世thế 界giới 之chi 本bổn 也dã 。 今kim 名danh 麤thô 細tế 實thật 不bất 配phối 同đồng 起khởi 信tín 三tam 細tế 六lục 麤thô 。 而nhi 引dẫn 背bối/bội 捨xả 禪thiền 為vi 證chứng 者giả 。 昔tích 天thiên 台thai 智trí 者giả 謂vị 八bát 色sắc 流lưu 光quang 是thị 界giới 外ngoại 法pháp 。 正chánh 與dữ 今kim 文văn 所sở 既ký 妄vọng 立lập 。 生sanh 汝nhữ 妄vọng 能năng 。 其kỳ 相tương/tướng 相tương 似tự 。 何hà 者giả 。 汝nhữ 指chỉ 富phú 那na 。 富phú 那na 是thị 阿A 羅La 漢Hán 。 已dĩ 成thành 背bối/bội 捨xả 等đẳng 定định 。 見kiến 思tư 既ký 破phá 無vô 明minh 尚thượng 在tại 。 其kỳ 所sở 見kiến 地địa 水thủy 等đẳng 相tương/tướng 非phi 即tức 分phân 段đoạn 生sanh 死tử 中trung 事sự 也dã 。 若nhược 爾nhĩ 。 應ưng 是thị 方phương 便tiện 土thổ 相tương/tướng 。 然nhiên 妄vọng 所sở 妄vọng 能năng 又hựu 在tại 方phương 便tiện 土thổ 先tiên 。 此thử 是thị 無vô 明minh 細tế 惑hoặc 。 先tiên 有hữu 此thử 惑hoặc 後hậu 成thành 方phương 便tiện 土thổ 。 又hựu 成thành 同đồng 居cư 分phân 段đoạn 生sanh 死tử 。 方phương 便tiện 同đồng 居cư 皆giai 屬thuộc 塵trần 勞lao 。 故cố 後hậu 文văn 斥xích 富phú 那na 云vân 汝nhữ 暫tạm 舉cử 心tâm 。 塵trần 勞lao 先tiên 起khởi 。 又hựu 云vân 。 背bội 覺giác 合hợp 塵trần 。 故cố 發phát 塵trần 勞lao 。 有hữu 世thế 間gian 相tướng 。 是thị 則tắc 塵trần 勞lao 之chi 言ngôn 尚thượng 該cai 方phương 便tiện 。 皆giai 在tại 妄vọng 能năng 所sở 後hậu 其kỳ 義nghĩa 明minh 矣hĩ 。

○# 二nhị 依y 正chánh 麤thô 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 煩phiền 惱não 因nhân 。 二nhị 依y 正chánh 果quả 。 問vấn 。 此thử 中trung 既ký 有hữu 因nhân 果quả 。 前tiền 能năng 所sở 細tế 相tương/tướng 中trung 何hà 無vô 因nhân 果quả 。 答đáp 。 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 妄vọng 即tức 最tối 初sơ 之chi 因nhân 。 又hựu 云vân 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 及cập 因nhân 異dị 立lập 同đồng 。 乃nãi 至chí 因nhân 此thử 復phục 立lập 。 無vô 同đồng 無vô 異dị 。 即tức 後hậu 文văn 所sở 云vân 自tự 諸chư 妄vọng 想tưởng 。 展triển 轉chuyển 相tương 因nhân 也dã 。 若nhược 以dĩ 前tiền 念niệm 為vi 因nhân 後hậu 念niệm 為vi 果quả 則tắc 前tiền 文văn 已dĩ 有hữu 因nhân 果quả 。 但đãn 不bất 及cập 此thử 中trung 因nhân 果quả 彰chương 顯hiển 耳nhĩ 。 但đãn 如như 是thị 下hạ 古cổ 人nhân 俱câu 作tác 指chỉ 上thượng 之chi 辭từ 。 今kim 謂vị 如như 是thị 之chi 言ngôn 。 雖tuy 是thị 指chỉ 前tiền 。 塵trần 勞lao 煩phiền 惱não 。 此thử 中trung 別biệt 立lập 。

如như 是thị 擾nhiễu 亂loạn 。 相tương 待đãi 生sanh 勞lao 。 勞lao 久cửu 發phát 塵trần 。 自tự 相tương 渾hồn 濁trược 。 由do 是thị 引dẫn 起khởi 。 塵trần 勞lao 煩phiền 惱não 。

如như 是thị 者giả 牒điệp 上thượng 之chi 辭từ 。 因nhân 細tế 生sanh 麤thô 須tu 承thừa 上thượng 文văn 。 上thượng 文văn 同đồng 異dị 及cập 無vô 同đồng 無vô 異dị 。 三tam 種chủng 顯hiển 發phát 故cố 云vân 擾nhiễu 亂loạn 。 又hựu 云vân 相tương 待đãi 。 費phí 力lực 曰viết 勞lao 。 勞lao 久cửu 發phát 塵trần 者giả 。 欲dục 成thành 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 先tiên 現hiện 微vi 塵trần 。 塵trần 具cụ 四tứ 微vi 謂vị 。 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 。 并tinh 聲thanh 成thành 五ngũ 。 據cứ 後hậu 文văn 云vân 相tương 待đãi 成thành 搖dao 。 故cố 有hữu 風phong 輪luân 。 則tắc 此thử 中trung 相tương 待đãi 豈khởi 無vô 聲thanh 乎hồ 。 以dĩ 此thử 五ngũ 塵trần 混hỗn 入nhập 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 名danh 自tự 相tương 渾hồn 濁trược 。 由do 塵trần 勞lao 故cố 心tâm 則tắc 昏hôn 煩phiền 惱não 亂loạn 。 是thị 五ngũ 住trú 煩phiền 惱não 為vi 生sanh 死tử 因nhân 也dã 。 觀quán 勞lao 久cửu 之chi 言ngôn 則tắc 知tri 後hậu 時thời 方phương 起khởi 塵trần 相tương/tướng 不bất 得đắc 作tác 指chỉ 前tiền 之chi 釋thích 。 又hựu 六lục 塵trần 勞lao 擾nhiễu 心tâm 則tắc 煩phiền 惱não 。 前tiền 相tương 待đãi 生sanh 勞lao 。 是thị 覺giác 體thể 之chi 勞lao 。 後hậu 塵trần 勞lao 煩phiền 惱não 。 是thị 人nhân 心tâm 之chi 勞lao 。

○# 二nhị 依y 正chánh 果quả 。

起khởi 為vi 世thế 界giới 。 靜tĩnh 成thành 虗hư 空không 。 虗hư 空không 為vi 同đồng 。 世thế 界giới 為vi 異dị 。 彼bỉ 無vô 同đồng 異dị 。 真chân 有hữu 為vi 法pháp 。

上thượng 塵trần 勞lao 煩phiền 惱não 。 元nguyên 該cai 五ngũ 住trụ 。 此thử 中trung 依y 正chánh 該cai 同đồng 居cư 方phương 便tiện 二nhị 種chủng 三tam 界giới 。 起khởi 為vi 世thế 界giới 。 者giả 欲dục 界giới 色sắc 界giới 也dã 。 靜tĩnh 成thành 虗hư 空không 者giả 現hiện 前tiền 頑ngoan 空không 及cập 無vô 色sắc 界giới 也dã 。 言ngôn 虗hư 空không 為vi 同đồng 等đẳng 者giả 。 指chỉ 今kim 三tam 界giới 為vi 前tiền 同đồng 異dị 所sở 成thành 。 前tiền 是thị 根căn 本bổn 。 今kim 是thị 枝chi 末mạt 。 指chỉ 枝chi 末mạt 即tức 根căn 本bổn 之chi 相tướng 耳nhĩ 。 無vô 同đồng 異dị 是thị 正chánh 報báo 。 眾chúng 生sanh 造tạo 善thiện 造tạo 惡ác 靡mĩ 不bất 由do 此thử 真chân 是thị 有hữu 為vi 之chi 法pháp 。 對đối 前tiền 真chân 無vô 同đồng 異dị 故cố 云vân 彼bỉ 無vô 同đồng 異dị 也dã 。 當đương 知tri 未vị 成thành 依y 正chánh 先tiên 有hữu 妄vọng 所sở 妄vọng 能năng 此thử 是thị 細tế 惑hoặc 。 後hậu 依y 正chánh 成thành 而nhi 正chánh 報báo 為vi 能năng 依y 。 依y 報báo 為vi 所sở 依y 。 元nguyên 是thị 能năng 所sở 之chi 相tướng 。 又hựu 先tiên 成thành 外ngoại 境cảnh 後hậu 成thành 內nội 根căn 其kỳ 相tương/tướng 皆giai 然nhiên 。 故cố 知tri 依y 正chánh 只chỉ 一nhất 能năng 所sở 。 其kỳ 根căn 源nguyên 皆giai 在tại 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 耳nhĩ 。

○# 二nhị 答đáp 次thứ 第đệ 遷thiên 流lưu 。 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 前tiền 答đáp 忽hốt 生sanh 已dĩ 竟cánh 。 今kim 約ước 三tam 種chủng 相tương 續tục 答đáp 遷thiên 流lưu 。 分phần/phân 二nhị 一nhất 別biệt 示thị 三tam 相tương/tướng 三tam 一nhất 世thế 界giới 相tương 續tục 。 二nhị 一nhất 釋thích 相tương/tướng 又hựu 二nhị 一nhất 成thành 四tứ 大đại 。

覺giác 明minh 空không 昧muội 。 相tương 待đãi 成thành 搖dao 。 故cố 有hữu 風phong 輪luân 。 執chấp 持trì 世thế 界giới 。 因nhân 空không 生sanh 搖dao 。 堅kiên 明minh 立lập 礙ngại 。 彼bỉ 金kim 寶bảo 者giả 。 明minh 覺giác 立lập 堅kiên 。 故cố 有hữu 金kim 輪luân 。 保bảo 持trì 國quốc 土độ 。 堅kiên 覺giác 寶bảo 成thành 。 搖dao 明minh 風phong 出xuất 。 風phong 金kim 相tương 摩ma 。 故cố 有hữu 火hỏa 光quang 。 為vi 變biến 化hóa 性tánh 。 寶bảo 明minh 生sanh 潤nhuận 。 火hỏa 光quang 上thượng 蒸chưng 。 故cố 有hữu 水thủy 輪luân 。 含hàm 十thập 方phương 界giới 。

初sơ 成thành 風phong 大đại 中trung 言ngôn 覺giác 明minh 者giả 即tức 覺giác 體thể 之chi 明minh 也dã 。 覺giác 明minh 為vi 生sanh 界giới 之chi 由do 故cố 首thủ 言ngôn 之chi 。 覺giác 明minh 是thị 元nguyên 明minh 。 然nhiên 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 所sở 即tức 空không 昧muội 。 一nhất 有hữu 昧muội 空không 則tắc 真chân 妄vọng 相tương 待đãi 。 明minh 欲dục 搖dao 暗ám 。 暗ám 亦diệc 欲dục 搖dao 明minh 。 是thị 相tương 待đãi 成thành 搖dao 。 世thế 界giới 最tối 下hạ 依y 風phong 輪luân 住trụ 。 故cố 云vân 執chấp 持trì 世thế 界giới 。 大đại 槩# 二nhị 法pháp 能năng 生sanh 一nhất 法pháp 。 明minh 昧muội 二nhị 法pháp 生sanh 風phong 輪luân 一nhất 法pháp 。 下hạ 文văn 例lệ 之chi 。 溫ôn 陵lăng 以dĩ 五ngũ 行hành 助trợ 釋thích 。 而nhi 云vân 土thổ 水thủy 生sanh 木mộc 者giả 此thử 時thời 未vị 有hữu 土thổ 水thủy 。 明minh 得đắc 水thủy 性tánh 。 昧muội 得đắc 土thổ 性tánh 。 風phong 屬thuộc 東đông 方phương 木mộc 。 是thị 為vi 土thổ 水thủy 生sanh 木mộc 也dã 。 次thứ 生sanh 金kim 輪luân 。 雖tuy 相tương 待đãi 成thành 搖dao 。 而nhi 易dị 搖dao 實thật 由do 虗hư 空không 。 如như 空không 處xứ 必tất 生sanh 風phong 是thị 其kỳ 騐# 也dã 。 覺giác 明minh 之chi 體thể 因nhân 搖dao 發phát 堅kiên 故cố 號hiệu 堅kiên 明minh 。 上thượng 覺giác 明minh 猶do 是thị 真chân 明minh 。 今kim 加gia 一nhất 堅kiên 相tương/tướng 是thị 為vi 妄vọng 心tâm 所sở 染nhiễm 。 言ngôn 立lập 礙ngại 者giả 。 昧muội 欲dục 搖dao 動động 其kỳ 明minh 而nhi 明minh 既ký 發phát 堅kiên 不bất 為vi 昧muội 所sở 搖dao 。 亦diệc 不bất 為vị 風phong 所sở 動động 。 彼bỉ 金kim 下hạ 出xuất 金kim 寶bảo 體thể 。 此thử 中trung 以dĩ 明minh 為vi 主chủ 。 明minh 不bất 為vi 昧muội 所sở 搖dao 。 而nhi 覺giác 是thị 其kỳ 體thể 。 故cố 先tiên 言ngôn 明minh 而nhi 後hậu 言ngôn 覺giác 也dã 。 所sở 立lập 堅kiên 相tương/tướng 便tiện 是thị 金kim 寶bảo 。 金kim 得đắc 覺giác 體thể 最tối 多đa 故cố 為vi 世thế 間gian 上thượng 寶bảo 。 經Kinh 云vân 如Như 來Lai 之chi 身thân 。 金kim 色sắc 微vi 妙diệu 。 其kỳ 明minh 照chiếu 耀diệu 。 據cứ 經Kinh 所sở 言ngôn 故cố 知tri 但đãn 除trừ 情tình 堅kiên 即tức 證chứng 金kim 光quang 明minh 法Pháp 門môn 矣hĩ 。 輪luân 有hữu 圓viên 轉chuyển 之chi 義nghĩa 。 世thế 間gian 最tối 下hạ 風phong 輪luân 之chi 上thượng 次thứ 有hữu 水thủy 輪luân 後hậu 有hữu 金kim 輪luân 。 然nhiên 生sanh 起khởi 之chi 序tự 實thật 先tiên 金kim 後hậu 水thủy 於ư 義nghĩa 無vô 礙ngại 。 言ngôn 木mộc 土thổ 生sanh 金kim 者giả 。 如như 云vân 因nhân 空không 生sanh 搖dao 。 空không 昧muội 屬thuộc 土thổ 。 風phong 搖dao 屬thuộc 木mộc 。 由do 此thử 二nhị 法pháp 。 生sanh 金kim 寶bảo 一nhất 法pháp 。 國quốc 土độ 之chi 名danh 當đương 屬thuộc 地địa 大đại 。 而nhi 下hạ 為vi 金kim 輪luân 所sở 持trì 故cố 皆giai 屬thuộc 地địa 也dã 。 次thứ 生sanh 火hỏa 大đại 。 堅kiên 覺giác 寶bảo 成thành 。 牒điệp 上thượng 文văn 也dã 。 金kim 得đắc 覺giác 體thể 而nhi 染nhiễm 妄vọng 情tình 之chi 堅kiên 故cố 云vân 堅kiên 覺giác 。 寶bảo 之chi 一nhất 字tự 義nghĩa 該cai 於ư 明minh 。 然nhiên 上thượng 句cú 堅kiên 覺giác 以dĩ 覺giác 該cai 明minh 。 下hạ 句cú 搖dao 明minh 以dĩ 明minh 該cai 覺giác 。 同đồng 一nhất 風phong 也dã 。 前tiền 因nhân 搖dao 覺giác 明minh 而nhi 成thành 金kim 。 今kim 又hựu 因nhân 搖dao 明minh 光quang 而nhi 成thành 火hỏa 。 火hỏa 必tất 由do 相tương 摩ma 而nhi 有hữu 。 如như 金kim 木mộc 生sanh 火hỏa 是thị 已dĩ 。 言ngôn 變biến 化hóa 性tánh 者giả 。 火hỏa 能năng 變biến 生sanh 作tác 熟thục 化hóa 有hữu 為vi 無vô 也dã 。 後hậu 生sanh 水thủy 大đại 。 谷cốc 響hưởng 云vân 。 若nhược 以dĩ 五ngũ 行hành 論luận 之chi 金kim 生sanh 水thủy 。 金kim 是thị 水thủy 之chi 母mẫu 水thủy 是thị 金kim 之chi 子tử 。 故cố 生sanh 潤nhuận 即tức 金kim 之chi 含hàm 育dục 也dã 。 火hỏa 是thị 金kim 之chi 賊tặc 火hỏa 尅khắc 金kim 。 既ký 母mẫu 被bị 尅khắc 故cố 子tử 下hạ 流lưu 成thành 水thủy 輪luân 也dã 。 如như 釜phủ 中trung 含hàm 水thủy 下hạ 以dĩ 火hỏa 蒸chưng 則tắc 其kỳ 水thủy 騰đằng 氣khí 流lưu 汗hãn 而nhi 下hạ 也dã 。 即tức 中trung 云vân 。 金kim 火hỏa 生sanh 水thủy 。 水thủy 雖tuy 在tại 風phong 輪luân 之chi 上thượng 金kim 輪luân 之chi 下hạ 而nhi 實thật 為vi 金kim 之chi 所sở 生sanh 。 不bất 專chuyên 在tại 下hạ 亦diệc 徧biến 於ư 上thượng 。 故cố 云vân 含hàm 十thập 方phương 界giới 。 如như 上thượng 四tứ 輪luân 雖tuy 不bất 離ly 眾chúng 生sanh 。 現hiện 前tiền 一nhất 念niệm 。 然nhiên 以dĩ 法pháp 性tánh 為vi 因nhân 無vô 明minh 為vi 緣duyên 。 生sanh 此thử 大đại 種chủng 。 不bất 必tất 專chuyên 約ước 有hữu 情tình 心tâm 釋thích 。 恐khủng 濫lạm 同đồng 於ư 眾chúng 生sanh 業nghiệp 果quả 耳nhĩ 。

○# 二nhị 成thành 諸chư 相tướng 。 上thượng 文văn 雖tuy 明minh 四tứ 大đại 。 而nhi 明minh 覺giác 立lập 堅kiên 。 故cố 有hữu 金kim 輪luân 。 實thật 未vị 闡xiển 國quốc 土độ 之chi 相tướng 。 今kim 明minh 水thủy 火hỏa 生sanh 土thổ 方phương 成thành 大đại 地địa 。 并tinh 示thị 艸thảo 木mộc 燒thiêu 絞giảo 以dĩ 盡tận 其kỳ 相tương/tướng 。

火hỏa 騰đằng 水thủy 降giáng 。 交giao 發phát 立lập 堅kiên 。 濕thấp 為vi 巨cự 海hải 。 乾can 為vi 洲châu 潬đán 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 彼bỉ 大đại 海hải 中trung 。 火hỏa 光quang 常thường 起khởi 。 彼bỉ 洲châu 潬đán 中trung 。 江giang 河hà 常thường 注chú 。 水thủy 勢thế 劣liệt 火hỏa 。 結kết 為vi 高cao 山sơn 。 是thị 故cố 山sơn 石thạch 。 擊kích 則tắc 成thành 燄diệm 。 融dung 則tắc 成thành 水thủy 。 土thổ 勢thế 劣liệt 水thủy 。 抽trừu 為vi 草thảo 木mộc 。 是thị 故cố 林lâm 藪tẩu 。 遇ngộ 燒thiêu 成thành 土thổ 。 因nhân 絞giảo 成thành 水thủy 。 交giao 妄vọng 發phát 生sanh 。 遞đệ 相tương 為vi 種chủng 。

上thượng 明minh 世thế 界giới 之chi 體thể 。 今kim 明minh 器khí 界giới 之chi 相tướng 。 交giao 發phát 立lập 堅kiên 。 者giả 是thị 水thủy 火hỏa 成thành 土thổ 。 此thử 與dữ 明minh 覺giác 立lập 堅kiên 。 堅kiên 相tương/tướng 雖tuy 同đồng 而nhi 金kim 土thổ 別biệt 矣hĩ 。 濕thấp 為vi 巨cự 海hải 。 水thủy 降giáng/hàng 之chi 所sở 立lập 也dã 。 乾can 為vi 洲châu 潬đán 。 水thủy 火hỏa 之chi 所sở 成thành 也dã 。 濕thấp 為vi 巨cự 海hải 。 而nhi 在tại 立lập 堅kiên 中trung 者giả 。 海hải 有hữu 底để 岸ngạn 詎cự 非phi 土thổ 乎hồ 。 洲châu 者giả 水thủy 中trung 可khả 居cư 處xứ 人nhân 及cập 鳥điểu 物vật 所sở 聚tụ 息tức 也dã 。 潬đán 音âm 壇đàn 。 水thủy 中trung 沙sa 渚chử 。 觀quán 海hải 中trung 火hỏa 起khởi 則tắc 知tri 火hỏa 交giao 於ư 水thủy 。 觀quán 洲châu 中trung 河hà 注chú 則tắc 知tri 水thủy 交giao 於ư 火hỏa 。 水thủy 勢thế 劣liệt 火hỏa 者giả 。 是thị 水thủy 勢thế 少thiểu 火hỏa 勢thế 多đa 。 擊kích 則tắc 成thành 焰diễm 復phục 火hỏa 之chi 本bổn 也dã 。 融dung 則tắc 成thành 水thủy 。 復phục 水thủy 之chi 本bổn 也dã 。 水thủy 底để 蛟giao 龍long 以dĩ 石thạch 為vi 食thực 亦diệc 融dung 則tắc 成thành 水thủy 之chi 證chứng 也dã 。 草thảo 木mộc 為vi 地địa 之chi 毛mao 。 草thảo 木mộc 多đa 處xứ 為vi 林lâm 藪tẩu 。 或hoặc 謂vị 五ngũ 行hành 生sanh 尅khắc 非phi 楞lăng 嚴nghiêm 經kinh 旨chỉ 。 難nạn/nan 云vân 。 遇ngộ 燒thiêu 成thành 土thổ 。 是thị 火hỏa 生sanh 土thổ 。 因nhân 絞giảo 生sanh 水thủy 豈khởi 木mộc 生sanh 水thủy 乎hồ 。 今kim 謂vị 水thủy 生sanh 木mộc 是thị 相tương 生sanh 之chi 次thứ 。 木mộc 成thành 水thủy 是thị 復phục 本bổn 之chi 義nghĩa 。 水thủy 既ký 生sanh 木mộc 故cố 木mộc 還hoàn 成thành 水thủy 。 文văn 中trung 擊kích 成thành 焰diễm 融dung 成thành 水thủy 乃nãi 至chí 燒thiêu 成thành 土thổ 皆giai 復phục 本bổn 釋thích 耳nhĩ 。 交giao 妄vọng 下hạ 總tổng 結kết 上thượng 文văn 。 文văn 中trung 皆giai 以dĩ 二nhị 法pháp 和hòa 合hợp 而nhi 生sanh 。 一nhất 法pháp 故cố 云vân 交giao 妄vọng 。 然nhiên 最tối 初sơ 覺giác 明minh 空không 昧muội 。 是thị 真chân 交giao 妄vọng 。 餘dư 俱câu 二nhị 妄vọng 相tương 交giao 。 遞đệ 相tương 為vi 種chủng 者giả 。 如như 木mộc 土thổ 生sanh 金kim 。 金kim 木mộc 生sanh 火hỏa 。 火hỏa 金kim 生sanh 水thủy 。 水thủy 火hỏa 生sanh 土thổ 。 土thổ 水thủy 生sanh 木mộc 是thị 也dã 。

○# 二nhị 結kết 示thị 。

以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 世thế 界giới 相tương 續tục 。

真chân 妄vọng 和hòa 合hợp 。 名danh 為vi 因nhân 緣duyên 。 又hựu 兩lưỡng 妄vọng 交giao 合hợp 亦diệc 名danh 因nhân 緣duyên 。 前tiền 後hậu 相tương 望vọng 為vi 世thế 。 方phương 位vị 為vi 界giới 。 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 是thị 相tương 續tục 。 即tức 以dĩ 兩lưỡng 法pháp 生sanh 一nhất 法pháp 之chi 因nhân 緣duyên 而nhi 世thế 界giới 相tương 續tục 也dã 。

○# 二nhị 眾chúng 生sanh 相tương 續tục 。 前tiền 答đáp 忽hốt 生sanh 之chi 故cố 。 必tất 先tiên 立lập 所sở 明minh 後hậu 立lập 能năng 明minh 。 所sở 即tức 是thị 境cảnh 能năng 即tức 是thị 根căn 。 今kim 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 中trung 國quốc 土độ 即tức 妄vọng 所sở 也dã 。 眾chúng 生sanh 業nghiệp 果quả 。 即tức 妄vọng 能năng 也dã 。 故cố 妄vọng 所sở 妄vọng 能năng 攝nhiếp 盡tận 前tiền 後hậu 之chi 義nghĩa 。 文văn 云vân 所sở 妄vọng 既ký 立lập 。 明minh 理lý 不bất 踰du 。 明minh 既ký 稱xưng 理lý 不bất 可khả 即tức 是thị 妄vọng 能năng 。 而nhi 所sở 必tất 先tiên 立lập 其kỳ 義nghĩa 了liễu 然nhiên 。 至chí 云vân 六lục 妄vọng 成thành 就tựu 。 由do 是thị 分phân 開khai 。 見kiến 覺giác 聞văn 知tri 。 則tắc 先tiên 所sở 後hậu 能năng 明minh 矣hĩ 。 為vi 二nhị 一nhất 釋thích 相tương/tướng 二nhị 一nhất 明minh 根căn 塵trần 和hòa 合hợp 。 流lưu 轉chuyển 四tứ 生sanh 。

復phục 次thứ 富Phú 樓Lâu 那Na 。 明minh 妄vọng 非phi 他tha 。 覺giác 明minh 為vi 咎cữu 。 所sở 妄vọng 既ký 立lập 。 明minh 理lý 不bất 踰du 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 聽thính 不bất 出xuất 聲thanh 。 見kiến 不bất 超siêu 色sắc 。 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 。 六lục 妄vọng 成thành 就tựu 。 由do 是thị 分phân 開khai 。 見kiến 覺giác 聞văn 知tri 。 同đồng 業nghiệp 相tương 纏triền 。 合hợp 離ly 成thành 化hóa 。

前tiền 文văn 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 所sở 既ký 妄vọng 立lập 。 生sanh 汝nhữ 妄vọng 能năng 。 乃nãi 至chí 相tương 待đãi 成thành 勞lao 以dĩ 後hậu 之chi 事sự 皆giai 明minh 妄vọng 也dã 。 非phi 他tha 者giả 言ngôn 更cánh 不bất 從tùng 他tha 處xứ 起khởi 。 乃nãi 因nhân 中trung 道đạo 之chi 覺giác 具cụ 有hữu 照chiếu 法pháp 之chi 明minh 遂toại 生sanh 諸chư 法pháp 故cố 曰viết 為vi 咎cữu 。 所sở 妄vọng 既ký 立lập 。 即tức 上thượng 文văn 所sở 既ký 妄vọng 立lập 。 明minh 理lý 為vi 本bổn 明minh 之chi 體thể 是thị 理lý 非phi 事sự 即tức 性tánh 覺giác 必tất 明minh 也dã 。 由do 所sở 妄vọng 乃nãi 明minh 覺giác 所sở 成thành 故cố 明minh 理lý 即tức 附phụ 合hợp 於ư 所sở 妄vọng 而nhi 不bất 能năng 踰du 越việt 。 乃nãi 真chân 妄vọng 和hòa 合hợp 之chi 義nghĩa 耳nhĩ 。 眾chúng 生sanh 相tương 續tục 。 中trung 先tiên 揭yết 此thử 者giả 。 以dĩ 國quốc 土độ 是thị 無vô 明minh 昏hôn 昧muội 所sở 成thành 。 眾chúng 生sanh 是thị 明minh 所sở 成thành 。 而nhi 眾chúng 生sanh 之chi 明minh 又hựu 必tất 依y 附phụ 於ư 無vô 情tình 之chi 法pháp 故cố 先tiên 示thị 之chi 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 者giả 以dĩ 真chân 妄vọng 和hòa 合hợp 。 之chi 因nhân 緣duyên 也dã 。 此thử 中trung 當đương 以dĩ 明minh 理lý 為vi 因nhân 。 所sở 妄vọng 為vi 緣duyên 。 聽thính 見kiến 是thị 人nhân 本bổn 性tánh 。 聽thính 附phụ 於ư 聲thanh 故cố 不bất 能năng 過quá 聲thanh 而nhi 及cập 色sắc 。 見kiến 附phụ 於ư 色sắc 亦diệc 不bất 能năng 超siêu 色sắc 而nhi 及cập 香hương 。 所sở 以dĩ 成thành 根căn 。 此thử 二nhị 句cú 承thừa 上thượng 真chân 妄vọng 和hòa 合hợp 而nhi 明minh 根căn 隔cách 之chi 故cố 也dã 。 色sắc 香hương 下hạ 專chuyên 顯hiển 根căn 隔cách 。 言ngôn 六lục 妄vọng 成thành 就tựu 者giả 。 在tại 前tiền 細tế 能năng 所sở 中trung 塵trần 未vị 彰chương 露lộ 。 今kim 麤thô 塵trần 既ký 彰chương 名danh 。 六lục 妄vọng 成thành 就tựu 。 又hựu 世thế 界giới 相tương 續tục 。 中trung 風phong 但đãn 有hữu 聲thanh 及cập 觸xúc 。 火hỏa 具cụ 色sắc 觸xúc 。 水thủy 具cụ 色sắc 觸xúc 味vị 。 地địa 則tắc 咸hàm 具cụ 。 名danh 為vi 成thành 就tựu 。 塵trần 成thành 則tắc 根căn 愈dũ 隔cách 。 眾chúng 生sanh 為vi 根căn 塵trần 所sở 局cục 其kỳ 相tương/tướng 孰thục 不bất 然nhiên 耶da 。 同đồng 業nghiệp 下hạ 明minh 四tứ 生sanh 相tương/tướng 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 。 同đồng 業nghiệp 即tức 胎thai 卵noãn 類loại 。 因nhân 父phụ 母mẫu 己kỷ 三tam 者giả 業nghiệp 同đồng 故cố 相tương 纏triền 著trước 而nhi 有hữu 生sanh 。 合hợp 離ly 即tức 濕thấp 化hóa 類loại 。 不bất 因nhân 父phụ 母mẫu 但đãn 由do 己kỷ 業nghiệp 。 或hoặc 合hợp 濕thấp 而nhi 成thành 形hình 即tức 蠢xuẩn 蝡nhuyễn 也dã 。 或hoặc 離ly 異dị 而nhi 託thác 化hóa 如như 天thiên 獄ngục 鬼quỷ 等đẳng 類loại 也dã 。

○# 二nhị 明minh 受thọ 生sanh 形hình 相tướng 升thăng 沉trầm 不bất 定định 二nhị 一nhất 別biệt 示thị 胎thai 生sanh 。

見kiến 明minh 色sắc 發phát 。 明minh 見kiến 想tưởng 成thành 。 異dị 見kiến 成thành 憎tăng 。 同đồng 想tưởng 成thành 愛ái 。 流lưu 愛ái 為vi 種chủng 。 納nạp 想tưởng 為vi 胎thai 。 交giao 遘cấu 發phát 生sanh 。 吸hấp 引dẫn 同đồng 業nghiệp 。 故cố 有hữu 因nhân 緣duyên 。 生sanh 羯yết 羅la 藍lam 。 遏át 蒲bồ 曇đàm 等đẳng 。

人nhân 投đầu 胎thai 時thời 見kiến 大đại 地địa 皆giai 黑hắc 惟duy 一nhất 處xứ 明minh 了liễu 。 祗chi 見kiến 父phụ 母mẫu 交giao 會hội 之chi 色sắc 故cố 云vân 。 見kiến 明minh 色sắc 發phát 。 於ư 明minh 了liễu 處xứ 既ký 見kiến 此thử 相tương/tướng 即tức 成thành 託thác 胎thai 之chi 想tưởng 。 如như 下hạ 所sở 云vân 異dị 見kiến 同đồng 想tưởng 是thị 也dã 。 故cố 曰viết 明minh 見kiến 想tưởng 成thành 。 若nhược 識thức 神thần 是thị 男nam 。 則tắc 以dĩ 父phụ 為vi 異dị 為vi 憎tăng 以dĩ 母mẫu 為vi 同đồng 為vi 愛ái 。 女nữ 人nhân 反phản 此thử 。 此thử 中trung 陰ấm 身thân 中trung 所sở 見kiến 。 母mẫu 納nạp 受thọ 此thử 想tưởng 而nhi 成thành 胎thai 耳nhĩ 。 流lưu 愛ái 者giả 。 當đương 是thị 父phụ 母mẫu 所sở 流lưu 赤xích 白bạch 二nhị 滴tích 即tức 是thị 愛ái 水thủy 。 此thử 為vi 受thọ 身thân 之chi 種chủng 。 納nạp 想tưởng 者giả 。 納nạp 想tưởng 於ư 赤xích 白bạch 二nhị 滴tích 之chi 中trung 也dã 。 因nhân 父phụ 母mẫu 交giao 遘cấu 發phát 生sanh 後hậu 陰ấm 。 而nhi 實thật 由do 父phụ 母mẫu 與dữ 己kỷ 其kỳ 業nghiệp 相tương/tướng 同đồng 故cố 為vi 所sở 吸hấp 引dẫn 。 如như 磁từ 石thạch 吸hấp 鐵thiết 。 故cố 有hữu 因nhân 緣duyên 。 下hạ 明minh 胎thai 中trung 五ngũ 位vị 。 俱câu 舍xá 云vân 。 一nhất 七thất 名danh 羯yết 羅la 藍lam 此thử 云vân 凝ngưng 滑hoạt 。 二nhị 七thất 名danh 遏át 蒲bồ 團đoàn 此thử 云vân 皰pháo 。 三tam 七thất 名danh 閉bế 尸thi 此thử 翻phiên 軟nhuyễn 肉nhục 。 四tứ 七thất 名danh 徤# 南nam 此thử 云vân 硬ngạnh 肉nhục 。 五ngũ 七thất 名danh 鉢bát 羅la 奢xa 佉khư 此thử 翻phiên 形hình 位vị 。 今kim 略lược 舉cử 前tiền 二nhị 等đẳng 取thủ 後hậu 三tam 。 有hữu 因nhân 緣duyên 者giả 。 凝ngưng 酥tô 薄bạc 酪lạc 各các 有hữu 因nhân 緣duyên 。 在tại 母mẫu 胎thai 中trung 。 每mỗi 須tu 一nhất 相tương/tướng 即tức 用dụng 一nhất 風phong 染nhiễm 之chi 。 (# 在tại 句cú 記ký 十thập 二nhị 卷quyển 二nhị 紙chỉ 具cụ 明minh )# 則tắc 胎thai 中trung 五ngũ 位vị 各các 有hữu 因nhân 緣duyên 可khả 知tri 。 孤cô 山sơn 曰viết 。 納nạp 想tưởng 者giả 。 有hữu 福phước 者giả 想tưởng 其kỳ 母mẫu 胎thai 如như 華hoa 林lâm 殿điện 堂đường 。 薄bạc 福phước 人nhân 惟duy 棘cức 樹thụ 圊# 廁trắc (# 云vân 云vân )# 。

○# 二nhị 總tổng 明minh 四tứ 類loại 。

胎thai 卵noãn 濕thấp 化hóa 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 卵noãn 惟duy 想tưởng 生sanh 。 胎thai 因nhân 情tình 有hữu 。 濕thấp 以dĩ 合hợp 感cảm 。 化hóa 以dĩ 離ly 應ứng 。 情tình 想tưởng 合hợp 離ly 。 更cánh 有hữu 變biến 易dị 。 所sở 有hữu 受thọ 業nghiệp 。 逐trục 其kỳ 飛phi 沉trầm 。

隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 者giả 。 隨tùy 其kỳ 所sở 造tạo 惑hoặc 業nghiệp 而nhi 受thọ 此thử 果quả 也dã 。 想tưởng 者giả 取thủ 相tương/tướng 執chấp 著trước 有hữu 似tự 乎hồ 卵noãn 。 情tình 則tắc 鍾chung 愛ái 躭đam 戀luyến 結kết 而nhi 為vi 胎thai 。 合hợp 者giả 附phụ 著trước 不bất 離ly 以dĩ 此thử 業nghiệp 而nhi 感cảm 濕thấp 。 離ly 者giả 不bất 與dữ 物vật 合hợp 故cố 得đắc 化hóa 生sanh 之chi 應ưng 。 四tứ 句cú 中trung 感cảm 應ứng 交giao 雜tạp 因nhân 果quả 互hỗ 陳trần 。 情tình 想tưởng 下hạ 更cánh 論luận 改cải 易dị 。 先tiên 因nhân 次thứ 果quả 。 因nhân 心tâm 中trung 或hoặc 情tình 變biến 為vi 想tưởng 。 合hợp 易dị 為vi 離ly 。 所sở 有hữu 下hạ 示thị 其kỳ 果quả 也dã 。 受thọ 業nghiệp 者giả 。 所sở 有hữu 受thọ 報báo 隨tùy 業nghiệp 善thiện 惡ác 三tam 世thế 受thọ 生sanh 不bất 定định 一nhất 道đạo 。 在tại 六lục 道đạo 中trung 。 或hoặc 飛phi 而nhi 昇thăng 或hoặc 墜trụy 而nhi 沉trầm 。 然nhiên 前tiền 云vân 情tình 想tưởng 合hợp 離ly 。 有hữu 似tự 乎hồ 惑hoặc 。 既ký 云vân 受thọ 業nghiệp 應ưng 是thị 業nghiệp 苦khổ 。 受thọ 即tức 苦khổ 果quả 也dã 。 蓋cái 總tổng 論luận 多đa 生sanh 則tắc 有hữu 變biến 易dị 飛phi 沉trầm 之chi 不bất 定định 故cố 下hạ 即tức 云vân 。 眾chúng 生sanh 相tương 續tục 。 或hoặc 云vân 雀tước 變biến 為vi 蛤# 。 魚ngư 化hóa 為vi 龍long 。 別biệt 一nhất 途đồ 耳nhĩ 。 止chỉ 在tại 畜súc 趣thú 不bất 太thái 局cục 耶da 。 又hựu 卵noãn 生sanh 居cư 首thủ 者giả 。 想tưởng 念niệm 初sơ 動động 情tình 愛ái 後hậu 起khởi 。 又hựu 兼kiêm 胎thai 濕thấp 化hóa 故cố 耳nhĩ 。 此thử 文văn 論luận 想tưởng 。 乃nãi 內nội 分phần/phân 染nhiễm 想tưởng 非phi 外ngoại 分phần/phân 淨tịnh 想tưởng 。 論luận 化hóa 乃nãi 轉chuyển 蛻thuế 業nghiệp 化hóa 非phi 意ý 生sanh 妙diệu 化hóa 也dã 。

○# 二nhị 結kết 示thị 。

以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 眾chúng 生sanh 相tương 續tục 。

以dĩ 根căn 塵trần 不bất 脫thoát 之chi 因nhân 緣duyên 故cố 。 眾chúng 生sanh 相tương 續tục 。 欲dục 出xuất 生sanh 死tử 必tất 須tu 脫thoát 根căn 。 欲dục 脫thoát 內nội 根căn 必tất 先tiên 脫thoát 塵trần 。 以dĩ 根căn 由do 塵trần 所sở 成thành 耳nhĩ 。 烏ô 有hữu 不bất 脫thoát 根căn 塵trần 而nhi 出xuất 生sanh 死tử 者giả 哉tai 。

○# 三tam 業nghiệp 果quả 相tương 續tục 。 業nghiệp 為vi 招chiêu 果quả 之chi 因nhân 。 因nhân 果quả 竝tịnh 陳trần 故cố 云vân 業nghiệp 果quả 。 業nghiệp 即tức 淫dâm 殺sát 盜đạo 三tam 。 世thế 間gian 眾chúng 生sanh 。 惟duy 見kiến 現hiện 在tại 不bất 見kiến 未vị 來lai 。 於ư 此thử 三tam 事sự 謂vị 名danh 教giáo 所sở 不bất 禁cấm 恣tứ 意ý 放phóng 行hành 。 不bất 知tri 生sanh 死tử 。 之chi 由do 實thật 在tại 乎hồ 此thử 。 為vi 二nhị 一nhất 釋thích 相tương/tướng 又hựu 二nhị 一nhất 別biệt 示thị 三tam 一nhất 欲dục 貪tham 果quả 。

富Phú 樓Lâu 那Na 。 想tưởng 愛ái 同đồng 結kết 。 愛ái 不bất 能năng 離ly 。 則tắc 諸chư 世thế 間gian 。 父phụ 母mẫu 子tử 孫tôn 。 相tương 生sanh 不bất 斷đoạn 。 是thị 等đẳng 則tắc 以dĩ 。 欲dục 貪tham 為vi 本bổn 。

想tưởng 愛ái 下hạ 舉cử 業nghiệp 。 則tắc 諸chư 下hạ 舉cử 果quả 。 想tưởng 愛ái 之chi 言ngôn 似tự 專chuyên 指chỉ 惑hoặc 。 然nhiên 觀quán 文văn 意ý 想tưởng 指chỉ 淫dâm 想tưởng 。 愛ái 即tức 兼kiêm 業nghiệp 。 如như 男nam 女nữ 相tương 愛ái 豈khởi 非phi 業nghiệp 乎hồ 。 以dĩ 惑hoặc 助trợ 業nghiệp 故cố 云vân 同đồng 結kết 。 父phụ 母mẫu 子tử 孫tôn 。 恐khủng 不bất 專chuyên 在tại 人nhân 倫luân 。 亦diệc 不bất 獨độc 在tại 胎thai 生sanh 。 即tức 想tưởng 愛ái 之chi 果quả 也dã 。 是thị 等đẳng 下hạ 舉cử 果quả 彰chương 業nghiệp 。 謂vị 眷quyến 屬thuộc 繁phồn 多đa 蒸chưng 嘗thường 相tương 繼kế 皆giai 以dĩ 欲dục 貪tham 之chi 業nghiệp 而nhi 為vi 其kỳ 本bổn 。 觀quán 子tử 孫tôn 相tương 繼kế 則tắc 己kỷ 身thân 生sanh 死tử 相tương 續tục 可khả 知tri 。

○# 二nhị 殺sát 貪tham 果quả 。

貪tham 愛ái 同đồng 滋tư 。 貪tham 不bất 能năng 止chỉ 。 則tắc 諸chư 世thế 間gian 。 卵noãn 化hóa 濕thấp 胎thai 隨tùy 力lực 強cường 弱nhược 。 遞đệ 相tương 吞thôn 食thực 。 是thị 等đẳng 則tắc 以dĩ 。 殺sát 貪tham 為vi 本bổn 。

貪tham 是thị 貪tham 彼bỉ 之chi 味vị 。 愛ái 則tắc 自tự 愛ái 其kỳ 身thân 。 貪tham 愛ái 兩lưỡng 念niệm 互hỗ 相tương 滋tư 長trưởng 。 雖tuy 欲dục 自tự 止chỉ 其kỳ 貪tham 。 而nhi 不bất 可khả 得đắc 。 以dĩ 強cường/cưỡng 食thực 弱nhược 是thị 。 遞đệ 相tương 吞thôn 食thực 。 畜súc 生sanh 中trung 魚ngư 鱗lân 相tương 咀trớ 。 亦diệc 其kỳ 類loại 也dã 。 殺sát 是thị 嗔sân 業nghiệp 。 實thật 可khả 助trợ 貪tham 。 以dĩ 助trợ 貪tham 故cố 殺sát 不bất 可khả 止chỉ 。 又hựu 酬thù 命mạng 時thời 亦diệc 兼kiêm 貪tham 嗔sân 。 酬thù 命mạng 是thị 嗔sân 也dã 。 貪tham 味vị 是thị 貪tham 也dã 。 文văn 中trung 遞đệ 相tương 吞thôn 食thực 一nhất 句cú 。 殺sát 業nghiệp 及cập 果quả 。 皆giai 在tại 其kỳ 中trung 。 以dĩ 強cường 弱nhược 可khả 互hỗ 為vi 耳nhĩ 。 是thị 等đẳng 下hạ 舉cử 果quả 彰chương 業nghiệp 。 相tương/tướng 吞thôn 相tương/tướng 報báo 其kỳ 事sự 甚thậm 多đa 。 皆giai 以dĩ 殺sát 貪tham 之chi 業nghiệp 而nhi 為vi 其kỳ 本bổn 。

○# 三tam 盜đạo 貪tham 果quả 。

以dĩ 人nhân 食thực 羊dương 。 羊dương 死tử 為vi 人nhân 。 人nhân 死tử 為vi 羊dương 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 十thập 生sanh 之chi 類loại 。 死tử 死tử 生sanh 生sanh 。 互hỗ 來lai 相tương 噉đạm 。 惡ác 業nghiệp 俱câu 生sanh 。 窮cùng 未vị 來lai 際tế 。 是thị 等đẳng 則tắc 以dĩ 。 盜đạo 貪tham 為vi 本bổn 。

盜đạo 貪tham 中trung 復phục 論luận 相tương/tướng 食thực 者giả 。 殺sát 生sanh 罪tội 重trọng 故cố 重trọng/trùng 舉cử 之chi 。 又hựu 前tiền 殺sát 貪tham 必tất 資tư 始thỉ 於ư 欲dục 故cố 建kiến 首thủ 云vân 。 貪tham 愛ái 同đồng 滋tư 。 今kim 盜đạo 貪tham 又hựu 資tư 始thỉ 於ư 殺sát 故cố 云vân 以dĩ 人nhân 食thực 羊dương 等đẳng 。 淫dâm 殺sát 盜đạo 三tam 相tương/tướng 由do 而nhi 致trí 。 可khả 不bất 慎thận 哉tai 。 特đặc 言ngôn 羊dương 者giả 舉cử 一nhất 例lệ 諸chư 。 又hựu 旁bàng 生sanh 中trung 羊dương 最tối 無vô 罪tội 。 人nhân 喜hỷ 食thực 之chi 是thị 弱nhược 肉nhục 強cường/cưỡng 食thực 耳nhĩ 。 羊dương 死tử 為vi 人nhân 。 人nhân 死tử 為vi 羊dương 。 是thị 強cường 弱nhược 可khả 互hỗ 為vi 也dã 。 羊dương 既ký 無vô 罪tội 為vi 人nhân 甚thậm 易dị 。 人nhân 死tử 為vi 羊dương 。 償thường 報báo 宜nghi 然nhiên 。 世thế 人nhân 但đãn 貪tham 滋tư 味vị 。 豈khởi 知tri 人nhân 羊dương 酬thù 報báo 之chi 相tướng 似tự 乎hồ 。 十thập 生sanh 如như 二nhị 卷quyển 中trung 已dĩ 釋thích 。 死tử 死tử 生sanh 生sanh 者giả 。 前tiền 死tử 後hậu 死tử 。 前tiền 生sanh 後hậu 生sanh 。 前tiền 生sanh 則tắc 我ngã 噉đạm 彼bỉ 。 今kim 生sanh 則tắc 彼bỉ 噉đạm 我ngã 。 前tiền 死tử 後hậu 死tử 例lệ 之chi 。 言ngôn 歷lịch 無vô 量lượng 世thế 恆hằng 相tương/tướng 吞thôn 噬phệ 也dã 。 惡ác 業nghiệp 俱câu 生sanh 者giả 。 冤oan 對đối 相tương/tướng 聚tụ 故cố 曰viết 俱câu 生sanh 。 不bất 與dữ 而nhi 取thủ 曰viết 盜đạo 。 如như 羊dương 不bất 與dữ 人nhân 食thực 而nhi 人nhân 食thực 之chi 盜đạo 也dã 。 盜đạo 貪tham 為vi 本bổn 。 者giả 謂vị 還hoàn 償thường 以dĩ 。 盜đạo 貪tham 為vi 本bổn 。 盜đạo 亦diệc 名danh 貪tham 。 人nhân 能năng 止chỉ 貪tham 則tắc 三tam 惡ác 業nghiệp 皆giai 除trừ 矣hĩ 。

○# 二nhị 總tổng 顯hiển 。 前tiền 別biệt 示thị 中trung 是thị 舉cử 果quả 以dĩ 彰chương 業nghiệp 。 今kim 總tổng 顯hiển 中trung 是thị 舉cử 業nghiệp 以dĩ 明minh 果quả 。

汝nhữ 負phụ 我ngã 命mạng 。 我ngã 還hoàn 汝nhữ 債trái 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 經kinh 百bách 千thiên 劫kiếp 。 常thường 在tại 生sanh 死tử 。 汝nhữ 愛ái 我ngã 心tâm 。 我ngã 愛ái 汝nhữ 色sắc 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 經kinh 百bách 千thiên 劫kiếp 。 常thường 在tại 纏triền 縛phược 。

此thử 省tỉnh 文văn 影ảnh 互hỗ 故cố 合hợp 殺sát 盜đạo 為vi 一nhất 股cổ 以dĩ 成thành 對đối 偶ngẫu 。 若nhược 汝nhữ 負phụ 我ngã 命mạng 。 汝nhữ 還hoàn 我ngã 命mạng 。 我ngã 負phụ 汝nhữ 命mạng 我ngã 還hoàn 汝nhữ 命mạng 。 我ngã 負phụ 汝nhữ 債trái 我ngã 還hoàn 汝nhữ 債trái 。 汝nhữ 負phụ 我ngã 債trái 汝nhữ 還hoàn 我ngã 債trái 。 則tắc 二nhị 句cú 即tức 成thành 八bát 句cú 。 言ngôn 百bách 千thiên 劫kiếp 。 在tại 生sanh 死tử 者giả 。 或hoặc 謂vị 眾chúng 生sanh 以dĩ 淫dâm 欲dục 受thọ 生sanh 殺sát 盜đạo 非phi 續tục 生sanh 之chi 本bổn 。 不bất 知tri 負phụ 財tài 負phụ 命mạng 還hoàn 償thường 無vô 已dĩ 何hà 由do 出xuất 生sanh 死tử 乎hồ 。 愛ái 憐lân 相tương 對đối 只chỉ 有hữu 二nhị 句cú 。 如như 一nhất 人nhân 有hữu 色sắc 可khả 憐lân 一nhất 人nhân 有hữu 心tâm 可khả 愛ái 便tiện 可khả 相tương 當đương 。 而nhi 有hữu 色sắc 者giả 未vị 必tất 有hữu 心tâm 。 有hữu 心tâm 未vị 必tất 兼kiêm 色sắc 。 故cố 只chỉ 二nhị 句cú 而nhi 已dĩ 。 縱túng/tung 再tái 演diễn 之chi 惟duy 有hữu 四tứ 句cú 。 或hoặc 汝nhữ 愛ái 我ngã 心tâm 。 或hoặc 我ngã 愛ái 汝nhữ 心tâm 。 色sắc 亦diệc 例lệ 之chi 。 無vô 八bát 句cú 也dã 。 言ngôn 百bách 千thiên 劫kiếp 在tại 纏triền 縛phược 者giả 。 前tiền 父phụ 母mẫu 子tử 孫tôn 。 相tương 生sanh 不bất 斷đoạn 。 此thử 種chủng 類loại 相tương 續tục 非phi 己kỷ 業nghiệp 報báo 。 今kim 所sở 明minh 者giả 即tức 己kỷ 之chi 業nghiệp 果quả 而nhi 自tự 他tha 業nghiệp 果quả 皆giai 在tại 其kỳ 中trung 矣hĩ 。 又hựu 殺sát 盜đạo 淫dâm 三tam 種chủng 皆giai 貪tham 則tắc 三tam 種chủng 皆giai 續tục 生sanh 死tử 。 又hựu 三tam 種chủng 業nghiệp 果quả 。 皆giai 通thông 自tự 他tha 思tư 之chi 可khả 見kiến 。

○# 二nhị 結kết 示thị 。

惟duy 殺sát 盜đạo 淫dâm 。 三tam 為vi 根căn 本bổn 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 業nghiệp 果quả 相tương 續tục 。

以dĩ 身thân 三tam 惡ác 業nghiệp 。 之chi 因nhân 緣duyên 而nhi 。 業nghiệp 果quả 相tương 續tục 。 前tiền 二nhị 相tương 續tục 皆giai 是thị 已dĩ 成thành 之chi 局cục 。 惟duy 今kim 業nghiệp 果quả 最tối 宜nghi 痛thống 戒giới 。 為vi 報báo 在tại 未vị 來lai 故cố 也dã 。

○# 二nhị 總tổng 結kết 緣duyên 由do 。

富Phú 樓Lâu 那Na 。 如như 是thị 三tam 種chủng 。 顛điên 倒đảo 相tương 續tục 。 皆giai 是thị 覺giác 明minh 。 明minh 了liễu 知tri 性tánh 。 因nhân 了liễu 發phát 相tương 。 從tùng 妄vọng 見kiến 生sanh 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 次thứ 第đệ 遷thiên 流lưu 。 因nhân 此thử 虗hư 妄vọng 。 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。

初sơ 句cú 總tổng 牒điệp 前tiền 文văn 三tam 種chủng 顛điên 倒đảo 不bất 出xuất 依y 正chánh 。 皆giai 是thị 覺giác 明minh 。 者giả 推thôi 其kỳ 原nguyên 也dã 。 如như 初sơ 告cáo 滿mãn 慈từ 即tức 云vân 汝nhữ 稱xưng 覺giác 明minh 。 非phi 其kỳ 原nguyên 乎hồ 。 而nhi 此thử 覺giác 明minh 性tánh 元nguyên 非phi 妄vọng 。 因nhân 明minh 而nhi 起khởi 明minh 了liễu 知tri 性tánh 。 妄vọng 之chi 始thỉ 也dã 。 如như 前tiền 云vân 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 謂vị 妄vọng 心tâm 起khởi 而nhi 還hoàn 自tự 照chiếu 其kỳ 覺giác 此thử 明minh 是thị 妄vọng 之chi 始thỉ 。 即tức 今kim 云vân 明minh 了liễu 知tri 性tánh 。 雖tuy 屬thuộc 妄vọng 始thỉ 未vị 離ly 真chân 明minh 。 真chân 妄vọng 和hòa 合hợp 亦diệc 名danh 為vi 性tánh 。 因nhân 了liễu 發phát 相tương 。 即tức 因nhân 明minh 立lập 所sở 也dã 。 妄vọng 見kiến 即tức 生sanh 汝nhữ 妄vọng 能năng 也dã 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 意ý 該cai 有hữu 情tình 。 因nhân 此thử 虗hư 妄vọng 者giả 。 指chỉ 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 及cập 妄vọng 所sở 妄vọng 能năng 皆giai 名danh 虗hư 妄vọng 。 前tiền 文văn 有hữu 三tam 妄vọng 字tự 可khả 據cứ 。 若nhược 竟cánh 指chỉ 覺giác 明minh 為vi 妄vọng 。 豈khởi 中trung 道đạo 之chi 覺giác 俗tục 諦đế 之chi 明minh 皆giai 稱xưng 妄vọng 耶da 。 但đãn 俗tục 諦đế 為vi 生sanh 法pháp 之chi 原nguyên 故cố 必tất 依y 此thử 而nhi 起khởi 妄vọng 念niệm 耳nhĩ 。

○# 二nhị 明minh 如Như 來Lai 證chứng 真chân 故cố 無vô 妄vọng 二nhị 一nhất 疑nghi 問vấn 。

富Phú 樓Lâu 那Na 言ngôn 。 若nhược 此thử 玅# 覺giác 。 本bổn 妙diệu 覺giác 明minh 。 與dữ 如Như 來Lai 心tâm 。 不bất 增tăng 不bất 減giảm 。 無vô 狀trạng 忽hốt 生sanh 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 如Như 來Lai 今kim 得đắc 。 妙diệu 空không 明minh 覺giác 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 有hữu 為vi 習tập 漏lậu 。 何hà 當đương 復phục 生sanh 。

問vấn 此thử 妙diệu 覺giác 乃nãi 眾chúng 生sanh 同đồng 有hữu 之chi 妙diệu 覺giác 也dã 。 妙diệu 覺giác 體thể 中trung 本bổn 具cụ 三tam 諦đế 故cố 云vân 。 本bổn 妙diệu 覺giác 明minh 。 此thử 心tâm 在tại 諸chư 佛Phật 不bất 增tăng 在tại 眾chúng 生sanh 不bất 減giảm 。 平bình 等đẳng 無vô 差sai 。 滿mãn 慈từ 先tiên 立lập 此thử 句cú 以dĩ 為vi 設thiết 難nạn/nan 之chi 本bổn 。 意ý 謂vị 在tại 眾chúng 生sanh 不bất 減giảm 。 既ký 無vô 狀trạng 而nhi 忽hốt 生sanh 。 無vô 狀trạng 猶do 無vô 故cố 也dã 。 在tại 如Như 來Lai 之chi 不bất 增tăng 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 何hà 當đương 復phục 生sanh 乎hồ 。 有hữu 為vi 即tức 眾chúng 生sanh 。 習tập 漏lậu 即tức 業nghiệp 果quả 。

○# 二nhị 喻dụ 釋thích 二nhị 。 一nhất 明minh 妄vọng 因nhân 妄vọng 果quả 其kỳ 體thể 本bổn 虗hư 。 二nhị 明minh 真chân 智trí 真chân 斷đoạn 不bất 重trọng/trùng 起khởi 妄vọng 。 竊thiết 觀quán 此thử 文văn 四tứ 喻dụ 而nhi 有hữu 三tam 結kết 。 觀quán 下hạ 結kết 文văn 喻dụ 意ý 可khả 識thức 。 初sơ 迷mê 方phương 喻dụ 妄vọng 因nhân 本bổn 空không 兼kiêm 破phá 有hữu 為vi 習tập 漏lậu 。 復phục 生sanh 之chi 疑nghi 。 次thứ 空không 華hoa 喻dụ 妄vọng 果quả 非phi 有hữu 破phá 前tiền 山sơn 河hà 復phục 生sanh 兼kiêm 斥xích 富phú 那na 之chi 問vấn 。 第đệ 三tam 第đệ 四tứ 。 喻dụ 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 法pháp 喻dụ 相tương/tướng 合hợp 文văn 甚thậm 了liễu 然nhiên 。 初sơ 中trung 二nhị 。 一nhất 迷mê 方phương 喻dụ 妄vọng 因nhân 本bổn 空không 。 又hựu 二nhị 。 一nhất 別biệt 喻dụ 二nhị 。 一nhất 喻dụ 迷mê 因nhân 無vô 本bổn 。 有hữu 問vấn 答đáp 。

佛Phật 告cáo 富Phú 樓Lâu 那Na 。

譬thí 如như 迷mê 人nhân 。 於ư 一nhất 聚tụ 落lạc 。 惑hoặc 南nam 為vi 北bắc 。 此thử 迷mê 為vi 復phục 。 因nhân 迷mê 而nhi 有hữu 。 因nhân 悟ngộ 所sở 出xuất 。 富Phú 樓Lâu 那Na 言ngôn 。 如như 是thị 迷mê 人nhân 。 亦diệc 不bất 因nhân 迷mê 。 又hựu 不bất 因nhân 悟ngộ 。

何hà 以dĩ 故cố 。 迷mê 本bổn 無vô 根căn 。 云vân 何hà 因nhân 迷mê 。 悟ngộ 非phi 生sanh 迷mê 。 云vân 何hà 因nhân 悟ngộ 。

迷mê 人nhân 喻dụ 眾chúng 生sanh 。 聚tụ 落lạc 喻dụ 如Như 來Lai 藏tạng 。 民dân 之chi 聚tụ 居cư 故cố 名danh 聚tụ 落lạc 。 夫phu 山sơn 河hà 忽hốt 生sanh 有hữu 因nhân 有hữu 果quả 。 果quả 是thị 山sơn 河hà 。 因nhân 是thị 妄vọng 心tâm 。 人nhân 之chi 忽hốt 然nhiên 起khởi 妄vọng 其kỳ 猶do 迷mê 方phương 之chi 人nhân 。 惑hoặc 南nam 為vi 北bắc 。 南nam 北bắc 正chánh 方phương 以dĩ 喻dụ 本bổn 覺giác 。 惑hoặc 南nam 為vi 北bắc 。 總tổng 喻dụ 妄vọng 心tâm 。 不bất 必tất 如như 古cổ 註chú 以dĩ 南nam 喻dụ 性tánh 明minh 北bắc 喻dụ 所sở 明minh 。 則tắc 傷thương 於ư 鑿tạc 矣hĩ 。 此thử 迷mê 下hạ 意ý 顯hiển 妄vọng 心tâm 無vô 體thể 。 故cố 佛Phật 設thiết 兩lưỡng 關quan 以dĩ 待đãi 富phú 那na 之chi 自tự 答đáp 也dã 。 驟sậu 然nhiên 起khởi 迷mê 故cố 曰viết 無vô 根căn 。 是thị 不bất 因nhân 迷mê 也dã 。 若nhược 謂vị 悟ngộ 能năng 生sanh 迷mê 悟ngộ 豈khởi 為vi 迷mê 之chi 因nhân 耶da 。 法pháp 有hữu 來lai 原nguyên 方phương 能năng 自tự 立lập 。 既ký 無vô 來lai 由do 則tắc 妄vọng 心tâm 非phi 有hữu 明minh 矣hĩ 。

○# 二nhị 喻dụ 覺giác 不bất 生sanh 迷mê 。

佛Phật 言ngôn 。

彼bỉ 之chi 迷mê 人nhân 。 正chánh 在tại 迷mê 時thời 。 倐thúc 有hữu 悟ngộ 人nhân 。 指chỉ 示thị 令linh 悟ngộ 。 富Phú 樓Lâu 那Na 於ư 意ý 云vân 何hà 。 此thử 人nhân 縱túng 迷mê 。 於ư 此thử 聚tụ 落lạc 。 更cánh 生sanh 迷mê 不phủ 。

不phủ 也dã 世Thế 尊Tôn 。

前tiền 富phú 那na 疑nghi 悟ngộ 後hậu 生sanh 迷mê 故cố 以dĩ 覺giác 不bất 生sanh 迷mê 曉hiểu 之chi 。 悟ngộ 人nhân 即tức 是thị 先tiên 佛Phật 。 此thử 顯hiển 諸chư 佛Phật 莫mạc 不bất 由do 師sư 之chi 指chỉ 示thị 而nhi 破phá 無vô 明minh 。 無vô 明minh 既ký 破phá 永vĩnh 不bất 復phục 迷mê 。 文văn 中trung 以dĩ 迷mê 為vi 彼bỉ 人nhân 。 悟ngộ 為vi 此thử 人nhân 。 指chỉ 昔tích 曾tằng 迷mê 故cố 曰viết 縱túng/tung 迷mê 。 然nhiên 悟ngộ 後hậu 實thật 不bất 迷mê 也dã 。 答đáp 不phủ 也dã 世Thế 尊Tôn 者giả 。 若nhược 在tại 喻dụ 則tắc 以dĩ 迷mê 虗hư 方phương 實thật 故cố 不bất 復phục 迷mê 。 若nhược 就tựu 法pháp 論luận 。 眾chúng 生sanh 性tánh 德đức 必tất 迷mê 須tu 以dĩ 修tu 德đức 合hợp 之chi 。 真Chân 如Như 出xuất 纏triền 便tiện 成thành 佛Phật 果quả 。 又hựu 迷mê 虗hư 理lý 實thật 故cố 不bất 迷mê 耳nhĩ 。

○# 二nhị 總tổng 合hợp 。

富Phú 樓Lâu 那Na 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 此thử 迷mê 無vô 本bổn 。 性tánh 畢tất 竟cánh 空không 。 昔tích 本bổn 無vô 迷mê 。 似tự 有hữu 迷mê 覺giác 。 覺giác 迷mê 迷mê 滅diệt 。 覺giác 不bất 生sanh 迷mê 。

十thập 方phương 如Như 來Lai 。 皆giai 先tiên 迷mê 後hậu 覺giác 可khả 總tổng 合hợp 上thượng 兩lưỡng 喻dụ 。 故cố 云vân 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 此thử 迷mê 下hạ 合hợp 前tiền 喻dụ 妄vọng 體thể 本bổn 空không 。 迷mê 是thị 最tối 初sơ 妄vọng 念niệm 爾nhĩ 前tiền 無vô 迷mê 故cố 不bất 因nhân 迷mê 。 性tánh 中trung 無vô 迷mê 故cố 不bất 因nhân 悟ngộ 。 既ký 無vô 來lai 原nguyên 迷mê 即tức 非phi 有hữu 。 昔tích 本bổn 下hạ 合hợp 後hậu 喻dụ 。 覺giác 不bất 生sanh 迷mê 。 昔tích 本bổn 無vô 迷mê 。 承thừa 上thượng 文văn 說thuyết 。 因nhân 指chỉ 示thị 而nhi 知tri 無vô 迷mê 則tắc 似tự 有hữu 昔tích 迷mê 今kim 覺giác 。 若nhược 名danh 為vi 似tự 即tức 非phi 實thật 有hữu 。 覺giác 迷mê 之chi 後hậu 迷mê 則tắc 永vĩnh 滅diệt 。 修tu 性tánh 一nhất 合hợp 豈khởi 更cánh 迷mê 哉tai 。

○# 二nhị 空không 華hoa 喻dụ 妄vọng 果quả 非phi 有hữu 二nhị 一nhất 妄vọng 果quả 元nguyên 空không 。

亦diệc 如như 翳ế 人nhân 。 見kiến 空không 中trung 華hoa 。 翳ế 病bệnh 若nhược 除trừ 。 華hoa 於ư 空không 滅diệt 。 忽hốt 有hữu 愚ngu 人nhân 。 於ư 彼bỉ 空không 華hoa 。 所sở 滅diệt 空không 地địa 。 待đãi 華hoa 更cánh 生sanh 。 汝nhữ 觀quán 是thị 人nhân 。 為vi 愚ngu 為vi 慧tuệ 。 富Phú 樓Lâu 那Na 言ngôn 。 空không 元nguyên 無vô 華hoa 。 妄vọng 見kiến 生sanh 滅diệt 。 見kiến 華hoa 滅diệt 空không 。 已dĩ 是thị 顛điên 倒đảo 。 勅sắc 令lệnh 更cánh 出xuất 斯tư 實thật 狂cuồng 癡si 。 云vân 何hà 更cánh 名danh 。 如như 是thị 愚ngu 人nhân 。 為vi 愚ngu 為vi 慧tuệ 。

佛Phật 問vấn 中trung 翳ế 喻dụ 妄vọng 見kiến 。 華hoa 喻dụ 山sơn 河hà 。 意ý 明minh 空không 本bổn 無vô 華hoa 良lương 由do 目mục 翳ế 。 見kiến 空không 中trung 華hoa 。 華hoa 滅diệt 亦diệc 然nhiên 妄vọng 見kiến 若nhược 亡vong 山sơn 河hà 即tức 滅diệt 。 山sơn 河hà 既ký 滅diệt 生sanh 滅diệt 咸hàm 亡vong 。 忽hốt 有hữu 愚ngu 人nhân 。 的đích 譬thí 富phú 那na 。 前tiền 翳ế 人nhân 未vị 必tất 皆giai 愚ngu 。 今kim 此thử 愚ngu 人nhân 。 翳ế 而nhi 愚ngu 者giả 也dã 。 於ư 彼bỉ 空không 華hoa 。 所sở 滅diệt 空không 地địa 者giả 。 華hoa 因nhân 翳ế 生sanh 與dữ 空không 何hà 涉thiệp 。 今kim 不bất 歸quy 之chi 於ư 目mục 而nhi 求cầu 之chi 於ư 空không 故cố 稱xưng 空không 為vi 彼bỉ 也dã 。 空không 無vô 華hoa 處xứ 名danh 為vi 空không 地địa 。 目mục 既ký 無vô 翳ế 待đãi 華hoa 更cánh 生sanh 。 惑hoặc 之chi 甚thậm 矣hĩ 。 滿mãn 慈từ 答đáp 中trung 言ngôn 空không 本bổn 無vô 華hoa 者giả 指chỉ 空không 決quyết 不bất 生sanh 華hoa 。 言ngôn 妄vọng 見kiến 生sanh 滅diệt 者giả 。 上thượng 云vân 亦diệc 如như 翳ế 人nhân 。 見kiến 空không 中trung 華hoa 。 是thị 妄vọng 見kiến 生sanh 。 次thứ 云vân 翳ế 病bệnh 若nhược 除trừ 。 華hoa 於ư 空không 滅diệt 。 是thị 妄vọng 見kiến 滅diệt 。 生sanh 滅diệt 未vị 亡vong 容dung 有hữu 此thử 見kiến 。 此thử 但đãn 妄vọng 見kiến 非phi 是thị 顛điên 倒đảo 。 次thứ 見kiến 華hoa 滅diệt 空không 。 而nhi 云vân 顛điên 倒đảo 者giả 。 華hoa 隨tùy 翳ế 滅diệt 而nhi 云vân 華hoa 滅diệt 於ư 空không 故cố 顛điên 倒đảo 也dã 。 顛điên 倒đảo 之chi 見kiến 為vi 待đãi 華hoa 更cánh 生sanh 之chi 因nhân 。 勅sắc 者giả 命mạng 也dã 。 命mạng 其kỳ 重trọng/trùng 出xuất 也dã 。 又hựu 必tất 欲dục 其kỳ 生sanh 華hoa 故cố 云vân 勅sắc 也dã 。 言ngôn 狂cuồng 癡si 者giả 。 既ký 有hữu 妄vọng 見kiến 又hựu 加gia 顛điên 倒đảo 。 況huống 華hoa 是thị 目mục 病bệnh 。 反phản 立lập 待đãi 空không 華hoa 之chi 生sanh 謂vị 可khả 悅duyệt 目mục 。 如như 是thị 狂cuồng 癡si 之chi 人nhân 不bất 必tất 商thương 酌chước 其kỳ 愚ngu 慧tuệ 矣hĩ 。 問vấn 。 諸chư 佛Phật 無vô 始thỉ 曾tằng 迷mê 可khả 譬thí 翳ế 人nhân 。 今kim 妄vọng 見kiến 滅diệt 。 即tức 是thị 諸chư 佛Phật 。 若nhược 以dĩ 富phú 那na 喻dụ 愚ngu 人nhân 豈khởi 富phú 那na 空không 華hoa 已dĩ 滅diệt 耶da 。 答đáp 。 譬thí 有hữu 要yếu 意ý 。 此thử 中trung 只chỉ 有hữu 空không 地địa 譬thí 佛Phật 所sở 證chứng 。 妙diệu 覺giác 明minh 空không 。 復phục 以dĩ 待đãi 華hoa 更cánh 生sanh 。 為vi 狂cuồng 愚ngu 以dĩ 斥xích 富phú 那na 之chi 問vấn 。 此thử 要yếu 意ý 也dã 。 豈khởi 可khả 以dĩ 妄vọng 見kiến 生sanh 滅diệt 。 譬thí 佛Phật 所sở 證chứng 妙diệu 覺giác 果quả 耶da 。 故cố 見kiến 生sanh 見kiến 滅diệt 只chỉ 可khả 譬thí 聲Thanh 聞Văn 小tiểu 果quả 。 佛Phật 元nguyên 無vô 生sanh 滅diệt 。 妄vọng 見kiến 既ký 是thị 小tiểu 果quả 不bất 妨phương 富phú 那na 已dĩ 證chứng 。 猶do 昧muội 妙diệu 覺giác 明minh 空không 。 似tự 不bất 知tri 空không 地địa 無vô 華hoa 故cố 有hữu 待đãi 華hoa 更cánh 生sanh 之chi 惑hoặc 耳nhĩ 。 須tu 知tri 富phú 那na 小tiểu 果quả 見kiến 思tư 已dĩ 破phá 。 山sơn 河hà 雖tuy 未vị 全toàn 除trừ 亦diệc 有hữu 分phần/phân 滅diệt 之chi 處xứ 故cố 云vân 妄vọng 見kiến 生sanh 滅diệt 也dã 。

○# 二nhị 印ấn 合hợp 結kết 責trách 。

佛Phật 言ngôn 。

如như 汝nhữ 所sở 解giải 。 云vân 何hà 問vấn 言ngôn 。 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 妙diệu 覺giác 明minh 空không 。 何hà 當đương 更cánh 出xuất 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。

如như 汝nhữ 所sở 解giải 者giả 。 印ấn 上thượng 富phú 那na 指chỉ 待đãi 華hoa 更cánh 生sanh 。 為vi 狂cuồng 是thị 其kỳ 所sở 解giải 已dĩ 知tri 空không 不bất 生sanh 華hoa 矣hĩ 。 云vân 何hà 下hạ 結kết 責trách 。 佛Phật 證chứng 妙diệu 覺giác 明minh 空không 。 正chánh 喻dụ 空không 地địa 何hà 問vấn 其kỳ 復phục 生sanh 山sơn 河hà 耶da 。 觀quán 此thử 一nhất 結kết 。 即tức 知tri 空không 華hoa 當đương 喻dụ 山sơn 河hà 而nhi 兼kiêm 斥xích 富phú 那na 之chi 問vấn 明minh 矣hĩ 。

○# 二nhị 明minh 真chân 智trí 真chân 斷đoạn 不bất 重trọng/trùng 起khởi 妄vọng 。

又hựu 如như 金kim 鑛khoáng 。 雜tạp 於ư 精tinh 金kim 。 其kỳ 金kim 一nhất 純thuần 。 更cánh 不bất 成thành 雜tạp 。 如như 木mộc 成thành 灰hôi 。 不bất 重trọng 為vi 木mộc 。 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

初sơ 以dĩ 金kim 灰hôi 立lập 喻dụ 。 鑛khoáng 喻dụ 無vô 明minh 。 金kim 喻dụ 菩Bồ 提Đề 。 木mộc 喻dụ 生sanh 死tử 。 灰hôi 喻dụ 涅Niết 槃Bàn 。 燒thiêu 木mộc 鍛đoán 金kim 俱câu 假giả 於ư 火hỏa 。 火hỏa 即tức 中trung 間gian 智trí 行hành 之chi 功công 也dã 。 次thứ 以dĩ 智trí 斷đoạn 合hợp 喻dụ 。 菩Bồ 提Đề 是thị 智trí 果quả 。 涅Niết 槃Bàn 是thị 斷đoạn 果quả 。 智trí 果quả 不bất 變biến 如như 金kim 。 斷đoạn 果quả 不bất 生sanh 如như 灰hôi 。 何hà 疑nghi 山sơn 河hà 習tập 漏lậu 有hữu 復phục 生sanh 之chi 患hoạn 乎hồ 。 溫ôn 陵lăng (# 云vân 云vân )# 。

○# 次thứ 答đáp 大đại 性tánh 周chu 徧biến 二nhị 一nhất 牒điệp 問vấn 。

富Phú 樓Lâu 那Na 又hựu 汝nhữ 問vấn 言ngôn 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 本bổn 性tánh 圓viên 融dung 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 疑nghi 水thủy 火hỏa 性tánh 。 不bất 相tương 陵lăng 滅diệt 。 又hựu 徵trưng 虗hư 空không 及cập 諸chư 大đại 地địa 。 俱câu 徧biến 法Pháp 界Giới 不bất 合hợp 相tương 容dung 。

富phú 那na 雖tuy 總tổng 疑nghi 大đại 性tánh 而nhi 所sở 疑nghi 在tại 前tiền 五ngũ 大đại 。 以dĩ 相tương/tướng 上thượng 有hữu 相tương/tướng 陵lăng 相tương/tướng 奪đoạt 之chi 迹tích 故cố 執chấp 相tướng 以dĩ 疑nghi 性tánh 也dã 。

○# 二nhị 正chánh 答đáp 二nhị 一nhất 立lập 譬thí 喻dụ 顯hiển 法pháp 二nhị 明minh 三tam 如Như 來Lai 藏tạng 初sơ 中trung 二nhị 一nhất 喻dụ 虗hư 空không 二nhị 喻dụ 俱câu 現hiện 初sơ 中trung 三tam 先tiên 立lập 虗hư 空không 譬thí 二nhị 一nhất 先tiên 明minh 不bất 拒cự 諸chư 相tướng 二nhị 一nhất 總tổng 明minh 不bất 拒cự 。

富Phú 樓Lâu 那Na 。 譬thí 如như 虗hư 空không 體thể 非phi 羣quần 相tương/tướng 。 而nhi 不bất 拒cự 彼bỉ 。 諸chư 相tướng 發phát 揮huy 。

譬thí 如Như 來Lai 藏tạng 體thể 非phi 七thất 大đại 而nhi 不bất 拒cự 彼bỉ 。 七thất 大đại 發phát 揮huy 。 不bất 拒cự 喻dụ 隨tùy 緣duyên 。 正chánh 喻dụ 藏tạng 性tánh 能năng 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 也dã 。 問vấn 。 前tiền 卷quyển 明minh 性tánh 具cụ 七thất 大đại 今kim 又hựu 云vân 。 體thể 非phi 群quần 相tướng 。 何hà 前tiền 後hậu 相tương 違vi 乎hồ 。 答đáp 。 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 適thích 言ngôn 其kỳ 有hữu 一nhất 相tương/tướng 不bất 立lập 。 適thích 言ngôn 其kỳ 無vô 七thất 大đại 宛uyển 然nhiên 。 雖tuy 云vân 染nhiễm 具cụ 體thể 離ly 染nhiễm 汙ô 。 若nhược 歷lịch 然nhiên 有hữu 七thất 大đại 之chi 相tướng 便tiện 非phi 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 矣hĩ 。 故cố 得đắc 以dĩ 虗hư 空không 譬thí 之chi 。 然nhiên 但đãn 云vân 無vô 相tướng 不bất 言ngôn 無vô 性tánh 中trung 七thất 大đại 乃nãi 具cụ 無vô 具cụ 相tương/tướng 耳nhĩ 。

○# 二nhị 別biệt 喻dụ 七thất 大đại 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 富Phú 樓Lâu 那Na 彼bỉ 太thái 虗hư 空không 。 日nhật 照chiếu 則tắc 明minh 。 雲vân 屯truân 則tắc 暗ám 。 風phong 搖dao 則tắc 動động 。 霽tễ 澄trừng 則tắc 清thanh 。 氣khí 凝ngưng 則tắc 濁trược 。 土thổ 積tích 成thành 霾mai 。 水thủy 澄trừng 成thành 暎ánh 。

隨tùy 義nghĩa 對đối 法pháp 。 當đương 以dĩ 日nhật 照chiếu 則tắc 明minh 譬thí 火hỏa 大đại 。 雲vân 屯truân 則tắc 暗ám 譬thí 空không 大đại 。 晦hối 昧muội 為vi 空không 故cố 。 日nhật 雲vân 是thị 體thể 明minh 暗ám 是thị 相tương/tướng 。 三tam 風phong 搖dao 則tắc 動động 者giả 。 風phong 是thị 體thể 動động 是thị 相tương/tướng 。 虗hư 空không 無vô 體thể 安an 有hữu 動động 哉tai 。 吹xuy 萬vạn 不bất 同đồng 而nhi 若nhược 有hữu 所sở 撼# 耳nhĩ 。 四tứ 霽tễ 澄trừng 則tắc 清thanh 譬thí 見kiến 大đại 。 見kiến 能năng 照chiếu 境cảnh 而nhi 相tương/tướng 清thanh 淨tịnh 故cố 。 五ngũ 氣khí 凝ngưng 則tắc 濁trược 譬thí 識thức 大đại 。 識thức 徧biến 緣duyên 五ngũ 塵trần 影ảnh 子tử 有hữu 凝ngưng 聚tụ 義nghĩa 。 想tưởng 念niệm 分phần/phân 雜tạp 故cố 云vân 濁trược 也dã 。 土thổ 對đối 地địa 大đại 。 水thủy 對đối 水thủy 大đại 。 爾nhĩ 雅nhã 云vân 。 風phong 而nhi 雨vũ 土thổ 成thành 霾mai 。 水thủy 澄trừng 則tắc 空không 故cố 能năng 映ánh 物vật 。 映ánh 即tức 相tương/tướng 也dã 。 所sở 謂vị 不bất 拒cự 諸chư 相tướng 發phát 揮huy 也dã 。

○# 次thứ 明minh 諸chư 相tướng 虗hư 妄vọng 。

於ư 意ý 云vân 何hà 。 如như 是thị 殊thù 方phương 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 為vi 因nhân 彼bỉ 生sanh 。 為vi 復phục 空không 有hữu 。 若nhược 彼bỉ 所sở 生sanh 。 富Phú 樓Lâu 那Na 。 且thả 日nhật 照chiếu 時thời 。 既ký 是thị 日nhật 明minh 。 十thập 方phương 世thế 界giới 。 同đồng 為vi 日nhật 色sắc 。 云vân 何hà 空không 中trung 。 更cánh 見kiến 圓viên 日nhật 。 若nhược 是thị 空không 明minh 。 空không 應ưng 自tự 照chiếu 。 云vân 何hà 中trung 宵tiêu 。 雲vân 霧vụ 之chi 時thời 。 不bất 生sanh 光quang 耀diệu 。 當đương 知tri 是thị 明minh 。 非phi 日nhật 。 非phi 空không 。 不bất 異dị 空không 日nhật 。

文văn 中trung 先tiên 徵trưng 。 次thứ 難nạn/nan 。 三tam 結kết 。 徵trưng 中trung 言ngôn 殊thù 方phương 者giả 。 七thất 事sự 不bất 在tại 一nhất 方phương 故cố 曰viết 殊thù 方phương 。 殊thù 方phương 則tắc 一nhất 顯hiển 空không 體thể 不bất 殊thù 。 有hữu 為vi 則tắc 反phản 顯hiển 空không 體thể 無vô 為vi 。 為vi 因nhân 彼bỉ 生sanh 徵trưng 他tha 生sanh 。 為vi 復phục 空không 有hữu 徵trưng 自tự 生sanh 。 次thứ 若nhược 彼bỉ 下hạ 難nạn/nan 破phá 。 初sơ 句cú 牒điệp 計kế 。 前tiền 文văn 云vân 日nhật 照chiếu 則tắc 明minh 。 今kim 先tiên 破phá 。 明minh 相tướng 以dĩ 例lệ 餘dư 六lục 。 文văn 中trung 有hữu 標tiêu 。 有hữu 定định 。 有hữu 破phá 。 且thả 日nhật 照chiếu 下hạ 標tiêu 也dã 。 承thừa 上thượng 若nhược 彼bỉ 所sở 生sanh 。 故cố 即tức 云vân 既ký 是thị 日nhật 明minh 。 十thập 方phương 句cú 定định 也dã 。 言ngôn 因nhân 日nhật 明minh 故cố 十thập 方phương 同đồng 日nhật 色sắc 也dã 。 云vân 何hà 下hạ 破phá 也dã 。 既ký 是thị 日nhật 明minh 。 不bất 當đương 有hữu 藉tạ 虗hư 空không 。 何hà 空không 中trung 更cánh 見kiến 圓viên 日nhật 。 而nhi 日nhật 外ngoại 皆giai 空không 耶da 。 日nhật 少thiểu 空không 多đa 。 當đương 知tri 空không 自tự 有hữu 明minh 與dữ 日nhật 何hà 涉thiệp 。 若nhược 謂vị 空không 明minh 又hựu 不bất 然nhiên 矣hĩ 。 中trung 宵tiêu 是thị 夜dạ 。 益ích 以dĩ 雲vân 霧vụ 明minh 相tướng 全toàn 無vô 。 當đương 知tri 下hạ 結kết 明minh 虗hư 妄vọng 。 即tức 離ly 俱câu 非phi 求cầu 其kỳ 定định 相tương/tướng 了liễu 不bất 可khả 得đắc 。 安an 得đắc 以dĩ 明minh 為vi 實thật 有hữu 乎hồ 。 幽u 溪khê 云vân 。 若nhược 彼bỉ 所sở 生sanh 。 去khứ 破phá 他tha 生sanh 。 若nhược 是thị 空không 明minh 。 去khứ 破phá 自tự 生sanh 。 非phi 日nhật 非phi 空không 破phá 共cộng 生sanh 。 不bất 異dị 空không 日nhật 。 破phá 無vô 因nhân 生sanh 。 故cố 此thử 結kết 中trung 兼kiêm 破phá 共cộng 離ly 二nhị 性tánh 。

○# 二nhị 即tức 譬thí 顯hiển 法pháp 。 以dĩ 法pháp 中trung 七thất 大đại 喻dụ 中trung 七thất 事sự 。 皆giai 以dĩ 四tứ 句cú 推thôi 撿kiểm 知tri 其kỳ 虗hư 妄vọng 。 推thôi 檢kiểm 既ký 同đồng 歸quy 真chân 則tắc 一nhất 故cố 法pháp 譬thí 合hợp 明minh 也dã 。

觀quán 相tướng 元nguyên 妄vọng 。 無vô 可khả 指chỉ 陳trần 。 猶do 邀yêu 空không 華hoa 。 結kết 為vi 空không 果quả 。 云vân 何hà 詰cật 其kỳ 。 相tương 陵lăng 滅diệt 義nghĩa 。 觀quán 性tánh 元nguyên 真chân 。 惟duy 妙diệu 覺giác 明minh 。 妙diệu 覺giác 明minh 心tâm 。 先tiên 非phi 水thủy 火hỏa 。 云vân 何hà 復phục 問vấn 。 不bất 相tương 容dung 者giả 。

觀quán 相tương/tướng 之chi 相tướng 指chỉ 上thượng 文Văn 殊Thù 方phương 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 及cập 前tiền 卷quyển 七thất 大đại 之chi 相tướng 。 以dĩ 七thất 大đại 羣quần 相tương/tướng 皆giai 如Như 來Lai 藏tạng 。 隨tùy 緣duyên 之chi 用dụng 不bất 妨phương 竝tịnh 舉cử 也dã 。 如như 上thượng 以dĩ 四tứ 性tánh 推thôi 之chi 是thị 。 觀quán 相tướng 元nguyên 妄vọng 。 即tức 離ly 俱câu 非phi 是thị 。 無vô 可khả 指chỉ 陳trần 。 邀yêu 者giả 留lưu 也dã 。 空không 華hoa 無vô 質chất 何hà 可khả 邀yêu 留lưu 。 然nhiên 空không 華hoa 猶do 可khả 見kiến 空không 果quả 。 更cánh 不bất 可khả 得đắc 。 如như 水thủy 火hỏa 尚thượng 無vô 復phục 詰cật 相tương/tướng 陵lăng 。 何hà 殊thù 空không 華hoa 邀yêu 令linh 結kết 果quả 。 則tắc 不bất 但đãn 性tánh 無vô 陵lăng 滅diệt 而nhi 有hữu 相tương/tướng 之chi 水thủy 火hỏa 亦diệc 無vô 陵lăng 奪đoạt 也dã 。 相tương/tướng 既ký 全toàn 空không 觀quán 相tương/tướng 即tức 性tánh 。 所sở 云vân 性tánh 者giả 即tức 性tánh 具cụ 之chi 性tánh 也dã 。 性tánh 具cụ 之chi 法pháp 已dĩ 離ly 相tương/tướng 著trước 全toàn 體thể 是thị 真chân 。 體thể 兼kiêm 用dụng 冥minh 惟duy 一nhất 三tam 諦đế 之chi 理lý 。 妙diệu 屬thuộc 真Chân 諦Đế 茲tư 欲dục 蕩đãng 相tương/tướng 故cố 居cư 其kỳ 首thủ 。 覺giác 明minh 是thị 中trung 假giả 二nhị 諦đế 。 三tam 諦đế 在tại 一nhất 心tâm 中trung 。 但đãn 空không 偏thiên 假giả 至chí 此thử 全toàn 袪# 。 惟duy 一nhất 圓viên 中trung 具cụ 三tam 諦đế 理lý 。 言ngôn 性tánh 而nhi 復phục 言ngôn 心tâm 者giả 。 謂vị 性tánh 具cụ 七thất 大đại 更cánh 無vô 形hình 相tướng 惟duy 一nhất 圓viên 三tam 諦đế 心tâm 而nhi 已dĩ 。 亦diệc 顯hiển 一nhất 念niệm 之chi 心tâm 必tất 具cụ 三tam 千thiên 三tam 諦đế 之chi 法pháp 。 輔phụ 行hành 云vân 。 三tam 諦đế 無vô 形hình 俱câu 不bất 可khả 見kiến 。 不bất 其kỳ 然nhiên 乎hồ 。 先tiên 非phi 水thủy 火hỏa 。 者giả 此thử 句cú 結kết 譬thí 歸quy 法pháp 。 妙diệu 心tâm 非phi 雲vân 非phi 日nhật 亦diệc 非phi 水thủy 火hỏa 。 先tiên 者giả 已dĩ 也dã 。 謂vị 妙diệu 心tâm 已dĩ 非phi 水thủy 火hỏa 何hà 更cánh 問vấn 其kỳ 不bất 相tương 容dung 耶da 。 此thử 文văn 解giải 者giả 不bất 同đồng 。 有hữu 云vân 妙diệu 心tâm 本bổn 無vô 水thủy 火hỏa 。 而nhi 前tiền 卷quyển 有hữu 性tánh 水thủy 性tánh 火hỏa 之chi 稱xưng 者giả 。 因nhân 隨tùy 緣duyên 時thời 有hữu 水thủy 火hỏa 之chi 相tướng 。 相tương/tướng 由do 性tánh 起khởi 故cố 名danh 水thủy 火hỏa 為vi 性tánh 水thủy 性tánh 火hỏa 。 的đích 論luận 性tánh 體thể 元nguyên 無vô 水thủy 火hỏa 。 作tác 此thử 解giải 者giả 。 乃nãi 指chỉ 未vị 隨tùy 緣duyên 時thời 為vi 先tiên 。 而nhi 云vân 性tánh 中trung 空không 無vô 一nhất 物vật 。 於ư 今kim 文văn 似tự 順thuận 。 於ư 前tiền 卷quyển 則tắc 違vi 。 或hoặc 云vân 妙diệu 覺giác 明minh 心tâm 。 但đãn 無vô 相tướng 水thủy 相tương/tướng 火hỏa 。 非phi 無vô 性tánh 水thủy 性tánh 火hỏa 。 若nhược 謂vị 性tánh 中trung 一nhất 總tổng 無vô 水thủy 火hỏa 即tức 非phi 此thử 經Kinh 性tánh 具cụ 之chi 旨chỉ 也dã 。 作tác 此thử 說thuyết 者giả 。 與dữ 前tiền 文văn 最tối 合hợp 。 釋thích 今kim 文văn 稍sảo 偏thiên 。 今kim 謂vị 三tam 四tứ 兩lưỡng 卷quyển 皆giai 是thị 佛Phật 說thuyết 何hà 容dung 頓đốn 乖quai 。 須tu 知tri 今kim 文văn 觀quán 性tánh 之chi 性tánh 正chánh 指chỉ 性tánh 具cụ 。 而nhi 云vân 先tiên 非phi 水thủy 火hỏa 者giả 。 指chỉ 前tiền 性tánh 水thủy 性tánh 火hỏa 其kỳ 體thể 寂tịch 滅diệt 惟duy 一nhất 真chân 心tâm 。 乃nãi 具cụ 無vô 具cụ 相tương/tướng 如Như 來Lai 藏tạng 不bất 思tư 議nghị 之chi 德đức 也dã 。 後hậu 文văn 三tam 如Như 來Lai 藏tạng 義nghĩa 出xuất 於ư 此thử 。 世thế 人nhân 不bất 明minh 性tánh 具cụ 又hựu 不bất 知tri 全toàn 具cụ 即tức 空không 。 故cố 釋thích 今kim 文văn 每mỗi 多đa 掣xiết 肘trửu 。 今kim 點điểm 具cụ 無vô 具cụ 相tương/tướng 。 於ư 前tiền 卷quyển 既ký 合hợp 與dữ 今kim 文văn 復phục 符phù 。 豈khởi 不bất 妙diệu 得đắc 兩lưỡng 卷quyển 之chi 意ý 歟# 。 又hựu 先tiên 非phi 水thủy 火hỏa 者giả 。 先tiên 非phi 同đồng 居cư 水thủy 火hỏa 。 亦diệc 先tiên 非phi 有hữu 餘dư 水thủy 火hỏa 。 釋thích 論luận 云vân 。 出xuất 三tam 界giới 外ngoại 。 有hữu 清thanh 淨tịnh 土độ 聲Thanh 聞Văn 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 出xuất 生sanh 其kỳ 中trung 。 釋thích 論luận 所sở 云vân 即tức 方phương 便tiện 有hữu 餘dư 土thổ 也dã 。 此thử 土thổ 中trung 亦diệc 有hữu 水thủy 火hỏa 。 何hà 以dĩ 知tri 之chi 。 如như 後hậu 文văn 云vân 汝nhữ 以dĩ 色sắc 空không 。 相tương 傾khuynh 相tương 奪đoạt 。 於ư 如Như 來Lai 藏tạng 。 至chí 云vân 風phong 動động 空không 澄trừng 。 日nhật 明minh 雲vân 暗ám 。 汝nhữ 指chỉ 富phú 那na 。 富phú 那na 已dĩ 出xuất 同đồng 居cư 三tam 界giới 。 猶do 見kiến 色sắc 空không 則tắc 所sở 生sanh 有hữu 餘dư 土thổ 中trung 必tất 有hữu 水thủy 火hỏa 明minh 矣hĩ 。 以dĩ 今kim 妙diệu 覺giác 明minh 心tâm 。 是thị 光quang 光quang 土thổ 體thể 。 寂tịch 光quang 實thật 報báo 相tương/tướng 為vi 表biểu 裏lý 。 而nhi 同đồng 居cư 方phương 便tiện 二nhị 土thổ 乃nãi 為vi 所sở 非phi 故cố 非phi 水thủy 火hỏa 。 又hựu 寂tịch 光quang 土thổ 中trung 體thể 具cụ 七thất 大đại 即tức 具cụ 而nhi 空không 則tắc 并tinh 非phi 寂tịch 光quang 水thủy 火hỏa 。 前tiền 卷quyển 明minh 具cụ 德đức 則tắc 七thất 大đại 無vô 非phi 本bổn 然nhiên 。 今kim 文văn 因nhân 釋thích 難nạn/nan 則tắc 妙diệu 心tâm 元nguyên 非phi 水thủy 火hỏa 。 二nhị 義nghĩa 不bất 具cụ 何hà 以dĩ 成thành 三tam 諦đế 乎hồ 。 又hựu 世thế 人nhân 聞văn 惟duy 心tâm 之chi 言ngôn 但đãn 知tri 三tam 界giới 之chi 法pháp 惟duy 一nhất 心tâm 造tạo 。 不bất 知tri 性tánh 具cụ 之chi 法pháp 亦diệc 惟duy 一nhất 心tâm 。 事sự 用dụng 惟duy 心tâm 能năng 泯mẫn 諸chư 相tướng 。 性tánh 具cụ 惟duy 心tâm 豈khởi 不bất 泯mẫn 諸chư 相tướng 耶da 。 此thử 文văn 就tựu 喻dụ 顯hiển 法pháp 。 而nhi 先tiên 非phi 水thủy 火hỏa 。 已dĩ 合hợp 譬thí 中trung 體thể 非phi 羣quần 相tương/tướng 。 至chí 汝nhữ 以dĩ 空không 明minh 。 下hạ 合hợp 不bất 拒cự 諸chư 相tướng 其kỳ 文văn 了liễu 然nhiên 。 交giao 光quang 欲dục 移di 此thử 文văn 置trí 於ư 無vô 可khả 憑bằng 據cứ 之chi 後hậu 。 豈khởi 可khả 先tiên 合hợp 不bất 拒cự 諸chư 相tướng 而nhi 後hậu 合hợp 體thể 非phi 羣quần 相tương/tướng 乎hồ 。

○# 三tam 正chánh 合hợp 空không 喻dụ 。 前tiền 科khoa 云vân 就tựu 喻dụ 顯hiển 法pháp 者giả 。 因nhân 前tiền 文văn 以dĩ 空không 喻dụ 藏tạng 性tánh 雲vân 日nhật 等đẳng 七thất 以dĩ 喻dụ 七thất 大đại 。 空không 非phi 雲vân 日nhật 而nhi 不bất 礙ngại 雲vân 日nhật 。 喻dụ 性tánh 非phi 七thất 大đại 而nhi 不bất 拒cự 七thất 大đại 。 後hậu 以dĩ 空không 日nhật 對đối 簡giản 并tinh 喻dụ 亦diệc 顯hiển 真chân 性tánh 。 據cứ 其kỳ 文văn 勢thế 就tựu 喻dụ 歸quy 法pháp 非phi 是thị 正chánh 合hợp 。 今kim 方phương 是thị 正chánh 合hợp 之chi 文văn 也dã 。

真chân 妙diệu 覺giác 明minh 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 汝nhữ 以dĩ 空không 明minh 。 則tắc 有hữu 空không 現hiện 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 各các 各các 發phát 明minh 。 則tắc 各các 各các 現hiện 。 若nhược 俱câu 發phát 明minh 。 則tắc 有hữu 俱câu 現hiện 。

真chân 妙diệu 覺giác 明minh 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 承thừa 上thượng 觀quán 性tánh 元nguyên 真chân 。 惟duy 妙diệu 覺giác 明minh 來lai 。 上thượng 文văn 已dĩ 合hợp 體thể 非phi 羣quần 相tương/tướng 故cố 今kim 但đãn 合hợp 不bất 拒cự 諸chư 相tướng 。 言ngôn 汝nhữ 以dĩ 空không 明minh 者giả 。 滿mãn 慈từ 已dĩ 出xuất 分phân 段đoạn 生sanh 死tử 未vị 超siêu 變biến 易dị 三tam 界giới 。 如như 前tiền 引dẫn 出xuất 三tam 界giới 外ngoại 。 有hữu 清thanh 淨tịnh 土độ 聲Thanh 聞Văn 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 出xuất 生sanh 其kỳ 中trung 正chánh 其kỳ 文văn 也dã 。 既ký 有hữu 淨tịnh 土độ 。 土thổ 中trung 必tất 有hữu 四tứ 大đại 虗hư 空không 明minh 矣hĩ 。 於ư 覺giác 心tâm 中trung 發phát 起khởi 空không 相tướng 。 如như 後hậu 偈kệ 云vân 空không 生sanh 大đại 覺giác 中trung 。 如như 海hải 一nhất 漚âu 發phát 。 是thị 即tức 有hữu 空không 現hiện 。 又hựu 前tiền 云vân 出xuất 土thổ 一nhất 尺xích 。 則tắc 有hữu 一nhất 尺xích 虗hư 空không 亦diệc 其kỳ 事sự 也dã 。 四tứ 大đại 亦diệc 然nhiên 。 如như 方phương 諸chư 取thủ 水thủy 。 陽dương 燧toại 取thủ 火hỏa 。 皆giai 是thị 發phát 明minh 之chi 道đạo 。 方phương 便tiện 土thổ 中trung 有hữu 無vô 煙yên 清thanh 淨tịnh 之chi 火hỏa 。 無vô 塵trần 逈huýnh 淨tịnh 之chi 風phong 等đẳng 。 亦diệc 如như 前tiền 引dẫn 。 若nhược 俱câu 發phát 明minh 者giả 。 土thổ 色sắc 空không 各các 明minh 今kim 色sắc 空không 齊tề 顯hiển 故cố 曰viết 俱câu 現hiện 。 同đồng 居cư 方phương 便tiện 二nhị 土thổ 皆giai 有hữu 色sắc 空không 。 若nhược 非phi 俱câu 發phát 土thổ 何hà 由do 成thành 。 言ngôn 俱câu 現hiện 者giả 是thị 一nhất 念niệm 中trung 俱câu 現hiện 其kỳ 相tương/tướng 耳nhĩ 。 七thất 大đại 尚thượng 於ư 一nhất 念niệm 俱câu 現hiện 況huống 色sắc 空không 乎hồ 。 齊tề 此thử 合hợp 不bất 拒cự 喻dụ 已dĩ 竟cánh 。 後hậu 文văn 重trọng/trùng 喻dụ 俱câu 現hiện 。

○# 二nhị 俱câu 現hiện 喻dụ 。 此thử 喻dụ 從tùng 上thượng 不bất 拒cự 喻dụ 中trung 分phần/phân 出xuất 。 上thượng 合hợp 不bất 拒cự 喻dụ 中trung 有hữu 俱câu 現hiện 之chi 言ngôn 。 佛Phật 恐khủng 滿mãn 慈từ 不bất 解giải 俱câu 現hiện 之chi 妄vọng 。 重trùng 以dĩ 水thủy 中trung 日nhật 影ảnh 喻dụ 之chi 。 又hựu 二nhị 一nhất 喻dụ 。

云vân 何hà 俱câu 現hiện 。 富Phú 樓Lâu 那Na 。 如như 一nhất 水thủy 中trung 。 現hiện 於ư 日nhật 影ảnh 。 兩lưỡng 人nhân 同đồng 觀quán 。 水thủy 中trung 之chi 日nhật 。 東đông 西tây 各các 行hành 。 則tắc 各các 有hữu 日nhật 。 隨tùy 二nhị 人nhân 去khứ 。 一nhất 東đông 一nhất 西tây 。 先tiên 無vô 準chuẩn 的đích 。 不bất 應ưng 難nan 言ngôn 。 此thử 日nhật 是thị 一nhất 。 云vân 何hà 各các 行hành 。 各các 日nhật 既ký 雙song 。 云vân 何hà 現hiện 一nhất 。 宛uyển 轉chuyển 虗hư 妄vọng 。 無vô 可khả 憑bằng 據cứ 。

一nhất 水thủy 。 古cổ 人nhân 以dĩ 水thủy 喻dụ 妄vọng 心tâm 。 近cận 人nhân 云vân 。 水thủy 喻dụ 真chân 覺giác 妙diệu 明minh 。 蓋cái 妄vọng 心tâm 無vô 體thể 元nguyên 是thị 真chân 心tâm 。 苟cẩu 無vô 妄vọng 心tâm 何hà 以dĩ 現hiện 色sắc 空không 之chi 境cảnh 乎hồ 。 如như 各các 行hành 見kiến 日nhật 元nguyên 在tại 水thủy 中trung 。 水thủy 亦diệc 通thông 妄vọng 其kỳ 義nghĩa 可khả 知tri 。 今kim 但đãn 以dĩ 水thủy 喻dụ 心tâm 則tắc 真chân 妄vọng 皆giai 在tại 其kỳ 中trung 矣hĩ 。 日nhật 影ảnh 喻dụ 色sắc 空không 之chi 相tướng 體thể 非phi 實thật 有hữu 。 一nhất 水thủy 中trung 現hiện 止chỉ 是thị 一nhất 日nhật 喻dụ 色sắc 空không 元nguyên 非phi 異dị 法pháp 。 如như 前tiền 文văn 云vân 空không 晦hối 暗ám 中trung 。 結kết 暗ám 為vi 色sắc 。 據cứ 經kinh 此thử 文văn 色sắc 空không 豈khởi 異dị 法pháp 乎hồ 。 故cố 以dĩ 一nhất 日nhật 喻dụ 之chi 。 又hựu 天thiên 日nhật 喻dụ 性tánh 具cụ 色sắc 空không 。 日nhật 影ảnh 喻dụ 色sắc 空không 妄vọng 境cảnh 。 有hữu 天thiên 日nhật 而nhi 後hậu 有hữu 日nhật 影ảnh 豈khởi 不bất 由do 性tánh 具cụ 而nhi 後hậu 有hữu 妄vọng 相tương/tướng 乎hồ 。 如Như 來Lai 藏tạng 中trung 。 性tánh 色sắc 真chân 空không 。 性tánh 空không 真chân 色sắc 。 今kim 成thành 妄vọng 境cảnh 色sắc 空không 。 亦diệc 合hợp 令linh 知tri 妄vọng 具cụ 全toàn 是thị 真chân 具cụ 也dã 。 兩lưỡng 人nhân 喻dụ 能năng 感cảm 色sắc 空không 之chi 業nghiệp 。 此thử 二nhị 種chủng 業nghiệp 初sơ 時thời 同đồng 感cảm 一nhất 境cảnh 故cố 云vân 同đồng 觀quán 。 水thủy 中trung 之chi 日nhật 。 以dĩ 二nhị 業nghiệp 元nguyên 在tại 一nhất 人nhân 一nhất 念niệm 之chi 中trung 故cố 亦diệc 同đồng 感cảm 一nhất 境cảnh 。 不bất 爾nhĩ 。 則tắc 不bất 名danh 俱câu 現hiện 矣hĩ 。 東đông 西tây 各các 行hành 。 者giả 喻dụ 分phân 別biệt 色sắc 空không 之chi 念niệm 兩lưỡng 念niệm 背bối/bội 馳trì 。 此thử 時thời 兩lưỡng 人nhân 各các 見kiến 一nhất 日nhật 便tiện 有hữu 兩lưỡng 日nhật 。 如như 以dĩ 心tâm 分phân 別biệt 於ư 色sắc 則tắc 惟duy 見kiến 色sắc 。 以dĩ 心tâm 分phân 別biệt 於ư 空không 是thị 惟duy 見kiến 空không 。 喻dụ 各các 有hữu 日nhật 隨tùy 兩lưỡng 人nhân 也dã 。 兩lưỡng 日nhật 喻dụ 色sắc 空không 二nhị 種chủng 。 古cổ 人nhân 以dĩ 七thất 大đại 釋thích 之chi 其kỳ 說thuyết 太thái 。 煩phiền 若nhược 據cứ 本bổn 文văn 俱câu 現hiện 正chánh 喻dụ 色sắc 空không 而nhi 已dĩ 。 一nhất 東đông 一nhất 西tây 。 喻dụ 色sắc 空không 頓đốn 分phần/phân 。 先tiên 無vô 準chuẩn 的đích 。 者giả 謂vị 先tiên 非phi 定định 一nhất 定định 二nhị 。 準chuẩn 者giả 則tắc 也dã 。 的đích 謂vị 射xạ 的đích 。 丹đan 面diện 白bạch 的đích 是thị 也dã 。 不bất 應ưng 難nạn/nan 下hạ 結kết 成thành 虗hư 妄vọng 。 同đồng 觀quán 是thị 一nhất 似tự 當đương 以dĩ 一nhất 難nạn/nan 二nhị 。 各các 行hành 是thị 二nhị 似tự 應ưng 以dĩ 二nhị 難nạn/nan 。 一nhất 然nhiên 日nhật 影ảnh 虗hư 妄vọng 何hà 必tất 作tác 此thử 難nạn/nan 耶da 。 俱câu 現hiện 亦diệc 然nhiên 。 雖tuy 同đồng 招chiêu 一nhất 境cảnh 分phân 別biệt 則tắc 成thành 二nhị 法pháp 。 不bất 應ưng 難nan 言ngôn 。 同đồng 感cảm 一nhất 境cảnh 云vân 何hà 成thành 二nhị 。 分phân 別biệt 有hữu 二nhị 何hà 名danh 一nhất 境cảnh 。 以dĩ 若nhược 一nhất 若nhược 二nhị 。 皆giai 是thị 虗hư 妄vọng 有hữu 何hà 定định 乎hồ 。 霅# 川xuyên 云vân 。 宛uyển 轉chuyển 虗hư 妄vọng 者giả 。 同đồng 觀quán 是thị 一nhất 知tri 二nhị 是thị 虗hư 。 各các 行hành 既ký 雙song 騐# 一nhất 是thị 妄vọng 是thị 也dã 。 須tu 知tri 各các 行hành 見kiến 雙song 亦diệc 止chỉ 喻dụ 一nhất 人nhân 一nhất 念niệm 中trung 事sự 。 如như 分phân 別biệt 色sắc 時thời 對đối 空không 顯hiển 色sắc 。 分phân 別biệt 空không 時thời 對đối 色sắc 顯hiển 空không 。 故cố 云vân 俱câu 現hiện 。

○# 二nhị 合hợp 二nhị 一nhất 正chánh 合hợp 隨tùy 染nhiễm 緣duyên 。

富Phú 樓Lâu 那Na 。 汝nhữ 以dĩ 色sắc 空không 。 相tương 傾khuynh 相tương 奪đoạt 。 於ư 如Như 來Lai 藏tạng 。 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 隨tùy 為vi 色sắc 空không 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 是thị 故cố 於ư 中trung 。 風phong 動động 空không 澄trừng 。 日nhật 明minh 雲vân 暗ám 。 眾chúng 生sanh 迷mê 悶muộn 。 背bội 覺giác 合hợp 塵trần 。 故cố 發phát 塵trần 勞lao 。 有hữu 世thế 間gian 相tướng 。

前tiền 滿mãn 慈từ 問vấn 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 本bổn 性tánh 圓viên 融dung 。 疑nghi 水thủy 火hỏa 性tánh 。 不bất 相tương 陵lăng 滅diệt 。 即tức 相tương/tướng 傾khuynh 也dã 。 虗hư 空không 大đại 地địa 不bất 合hợp 相tương 容dung 。 即tức 相tương/tướng 奪đoạt 也dã 。 今kim 以dĩ 色sắc 空không 兩lưỡng 心tâm 發phát 明minh 藏tạng 性tánh 正chánh 合hợp 俱câu 現hiện 。 前tiền 喻dụ 云vân 兩lưỡng 人nhân 同đồng 觀quán 。 水thủy 中trung 之chi 日nhật 。 其kỳ 義nghĩa 在tại 此thử 。 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 隨tùy 為vi 色sắc 空không 。 者giả 此thử 該cai 同đồng 居cư 方phương 便tiện 二nhị 土thổ 。 二nhị 乘thừa 證chứng 人nhân 無vô 我ngã 未vị 證chứng 法pháp 無vô 我ngã 。 在tại 同đồng 居cư 土thổ 中trung 猶do 見kiến 色sắc 空không 之chi 相tướng 生sanh 方phương 便tiện 土thổ 亦diệc 有hữu 色sắc 空không 故cố 云vân 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 須tu 知tri 法Pháp 界Giới 中trung 事sự 咸hàm 於ư 一nhất 念niệm 中trung 。 現hiện 故cố 可khả 合hợp 上thượng 俱câu 現hiện 之chi 喻dụ 。 於ư 中trung 者giả 於ư 法Pháp 界Giới 中trung 也dã 。 前tiền 已dĩ 詳tường 喻dụ 日nhật 照chiếu 則tắc 明minh 等đẳng 七thất 句cú 。 今kim 以dĩ 約ước 該cai 廣quảng 但đãn 云vân 風phong 動động 空không 澄trừng 。 日nhật 明minh 雲vân 暗ám 。 動động 靜tĩnh 為vi 一nhất 雙song 。 明minh 暗ám 為vi 一nhất 雙song 。 該cai 上thượng 七thất 句cú 亦diệc 該cai 七thất 大đại 。 又hựu 雲vân 日nhật 等đẳng 前tiền 是thị 喻dụ 文văn 今kim 作tác 合hợp 法pháp 故cố 知tri 法pháp 喻dụ 元nguyên 非phi 碩# 異dị 。 所sở 以dĩ 前tiền 文văn 得đắc 就tựu 喻dụ 顯hiển 法pháp 也dã 。 前tiền 二nhị 卷quyển 云vân 為vị 物vật 所sở 轉chuyển 。 是thị 故cố 於ư 中trung 。 觀quan 大đại 觀quan 小tiểu 。 與dữ 今kim 正chánh 仝# 。 對đối 後hậu 如Như 來Lai 文văn 中trung 今kim 則tắc 一nhất 為vi 一nhất 。 無vô 量lượng 為vi 無vô 量lượng 。 小tiểu 為vi 小tiểu 。 大đại 為vi 大đại 。 其kỳ 病bệnh 在tại 分phân 別biệt 未vị 亡vong 而nhi 背bội 覺giác 合hợp 塵trần 耳nhĩ 。 眾chúng 生sanh 迷mê 悶muộn 者giả 。 眾chúng 生sanh 該cai 九cửu 界giới 以dĩ 未vị 開khai 悟ngộ 稱xưng 為vi 迷mê 悶muộn 。 前tiền 文văn 云vân 覺giác 非phi 所sở 明minh 。 今kim 背bối/bội 無vô 能năng 無vô 所sở 。 之chi 覺giác 而nhi 合hợp 妄vọng 所sở 之chi 塵trần 。 又hựu 背bối/bội 寂tịch 光quang 之chi 覺giác 體thể 合hợp 兩lưỡng 土thổ 之chi 塵trần 相tương/tướng 。 兩lưỡng 土thổ 者giả 謂vị 同đồng 居cư 方phương 便tiện 也dã 。 塵trần 勞lao 之chi 名danh 兼kiêm 於ư 五ngũ 住trụ 。 塵trần 勞lao 是thị 集tập 。 世thế 間gian 相tương/tướng 是thị 苦khổ 。 即tức 日nhật 明minh 雲vân 暗ám 等đẳng 是thị 已dĩ 。 幽u 溪khê 曰viết 。 生sanh 佛Phật 迷mê 悟ngộ 前tiền 後hậu 二nhị 文văn 其kỳ 相tương/tướng 天thiên 懸huyền 。 然nhiên 須tu 了liễu 知tri 相tương/tướng 雖tuy 有hữu 異dị 性tánh 本bổn 不bất 殊thù 。 蓋cái 全toàn 性tánh 以dĩ 為vi 相tương/tướng 則tắc 全toàn 相tương/tướng 而nhi 在tại 性tánh 。 性tánh 猶do 濕thấp 也dã 。 相tương/tướng 猶do 水thủy 也dã 。 水thủy 相tương/tướng 雖tuy 有hữu 動động 靜tĩnh 之chi 不bất 同đồng 。 濕thấp 性tánh 豈khởi 有hữu 波ba 澄trừng 之chi 差sai 別biệt 。 不bất 變biến 之chi 旨chỉ 此thử 喻dụ 最tối 親thân 。 故cố 知tri 我ngã 以dĩ 妙diệu 明minh 。 不bất 滅diệt 不bất 生sanh 。 合hợp 如Như 來Lai 藏tạng 。 非phi 棄khí 波ba 而nhi 觀quán 濕thấp 乃nãi 即tức 相tương/tướng 以dĩ 達đạt 性tánh 。 境cảnh 風phong 若nhược 息tức 性tánh 水thủy 自tự 澄trừng 。 百bách 千thiên 澄trừng 清thanh 大đại 海hải 海hải 印ấn 發phát 光quang 。 全toàn 體thể 大đại 用dụng 現hiện 前tiền 元nguyên 不bất 異dị 乎hồ 眾chúng 生sanh 界giới 也dã 。

○# 次thứ 兼kiêm 明minh 隨tùy 淨tịnh 緣duyên 。

我ngã 以dĩ 妙diệu 明minh 。 不bất 滅diệt 不bất 生sanh 。 合hợp 如Như 來Lai 藏tạng 。 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 惟duy 妙diệu 覺giác 明minh 圓viên 照chiếu 法Pháp 界Giới 。 是thị 故cố 於ư 中trung 。 一nhất 為vi 無vô 量lượng 。 無vô 量lượng 為vi 一nhất 。 小tiểu 中trung 現hiện 大đại 。 大đại 中trung 現hiện 小tiểu 。 不bất 動động 道Đạo 場Tràng 。 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 身thân 含hàm 十thập 方phương 。 無vô 盡tận 虗hư 空không 。 於ư 一nhất 毛mao 端đoan 。 現hiện 寶bảo 王vương 剎sát 。 坐tọa 微vi 塵trần 裡# 。 轉chuyển 大đại 法Pháp 輪luân 。 滅diệt 塵trần 合hợp 覺giác 。 故cố 發phát 真Chân 如Như 。 玅# 覺giác 明minh 性tánh 。

上thượng 合hợp 隨tùy 染nhiễm 緣duyên 。 今kim 明minh 隨tùy 淨tịnh 緣duyên 。 以dĩ 上thượng 明minh 俱câu 現hiện 乃nãi 於ư 一nhất 念niệm 中trung 頓đốn 現hiện 。 諸chư 相tướng 元nguyên 全toàn 性tánh 以dĩ 起khởi 修tu 但đãn 不bất 能năng 全toàn 修tu 即tức 性tánh 遂toại 成thành 同đồng 居cư 方phương 便tiện 兩lưỡng 土thổ 之chi 相tướng 。 今kim 如Như 來Lai 達đạt 修tu 即tức 性tánh 。 故cố 俱câu 現hiện 之chi 法pháp 一nhất 多đa 無vô 礙ngại 大đại 小tiểu 相tương 容dung 成thành 寂tịch 光quang 實thật 報báo 兩lưỡng 土thổ 融dung 即tức 之chi 相tướng 。 但đãn 菩Bồ 薩Tát 自tự 初sơ 住trụ 至chí 等đẳng 覺giác 證chứng 一nhất 分phần/phân 寂tịch 光quang 感cảm 一nhất 分phần/phân 實thật 報báo 故cố 實thật 報báo 乃nãi 菩Bồ 薩Tát 所sở 居cư 之chi 土thổ 。 今kim 文văn 所sở 明minh 是thị 究cứu 竟cánh 寂tịch 光quang 無vô 上thượng 報báo 土thổ 。 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 我ngã 今kim 所sở 獻hiến 食thực 願nguyện 得đắc 無vô 上thượng 報báo 。 此thử 無vô 上thượng 報báo 土thổ 乃nãi 妙diệu 覺giác 如Như 來Lai 之chi 所sở 居cư 也dã 。 苟cẩu 非phi 眾chúng 生sanh 俱câu 現hiện 之chi 本bổn 無vô 以dĩ 成thành 如Như 來Lai 融dung 通thông 之chi 用dụng 。 全toàn 性tánh 起khởi 修tu 全toàn 修tu 在tại 性tánh 不bất 其kỳ 然nhiên 乎hồ 。 於ư 中trung 先tiên 明minh 能năng 合hợp 所sở 合hợp 。 次thứ 明minh 所sở 起khởi 淨tịnh 用dụng 。 言ngôn 妙diệu 明minh 者giả 能năng 合hợp 之chi 智trí 。 以dĩ 妙diệu 融dung 明minh 故cố 成thành 寂tịch 照chiếu 之chi 德đức 。 自tự 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 以dĩ 來lai 皆giai 生sanh 滅diệt 法pháp 。 以dĩ 妙diệu 融dung 明minh 。 則tắc 無vô 生sanh 滅diệt 。 又hựu 無vô 相tướng 陵lăng 滅diệt 之chi 相tướng 則tắc 法pháp 不bất 滅diệt 。 觀quán 相tướng 元nguyên 妄vọng 。 則tắc 法pháp 不bất 生sanh 。 對đối 上thượng 互hỗ 相tương 陵lăng 滅diệt 。 故cố 先tiên 不bất 滅diệt 而nhi 後hậu 不bất 生sanh 也dã 。 如Như 來Lai 藏tạng 是thị 。 所sở 合hợp 之chi 理lý 即tức 眾chúng 生sanh 一nhất 念niệm 心tâm 體thể 而nhi 已dĩ 。 如Như 來Lai 藏tạng 下hạ 明minh 起khởi 淨tịnh 用dụng 。 先tiên 明minh 淨tịnh 用dụng 之chi 體thể 。 惟duy 妙diệu 覺giác 明minh 謂vị 無vô 塵trần 相tương/tướng 惟duy 一nhất 三tam 諦đế 之chi 理lý 。 覺giác 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 。 體thể 是thị 一nhất 性tánh 。 妙diệu 明minh 是thị 二nhị 修tu 。 修tu 性tánh 一nhất 合hợp 無vô 復phục 分phần/phân 張trương 故cố 能năng 。 圓viên 照chiếu 法Pháp 界Giới 。 言ngôn 圓viên 照chiếu 者giả 示thị 與dữ 東đông 西tây 各các 行hành 不bất 同đồng 也dã 。 眾chúng 生sanh 以dĩ 識thức 心tâm 分phân 別biệt 故cố 空không 非phi 色sắc 色sắc 非phi 空không 。 喻dụ 以dĩ 東đông 西tây 各các 行hành 。 今kim 如Như 來Lai 分phân 別biệt 。 既ký 忘vong 色sắc 空không 不bất 二nhị 。 百bách 界giới 千thiên 如như 靡mĩ 不bất 彰chương 顯hiển 。 是thị 轉chuyển 眾chúng 生sanh 迷mê 中trung 之chi 俱câu 現hiện 而nhi 為vi 果quả 上thượng 之chi 勝thắng 用dụng 耳nhĩ 。 又hựu 惟duy 妙diệu 覺giác 明minh 祗chi 是thị 一nhất 念niệm 忘vong 情tình 之chi 智trí 。 而nhi 忘vong 情tình 之chi 處xứ 諸chư 法pháp 圓viên 彰chương 。 圓viên 照chiếu 下hạ 文văn 及cập 三tam 如Như 來Lai 藏tạng 皆giai 委ủy 明minh 其kỳ 義nghĩa 也dã 。 次thứ 是thị 故cố 下hạ 正chánh 示thị 淨tịnh 用dụng 之chi 相tướng 。 分phần/phân 三tam 。 初sơ 列liệt 。 二nhị 釋thích 。 三tam 結kết 。 初sơ 列liệt 中trung 言ngôn 於ư 中trung 者giả 於ư 法Pháp 界Giới 中trung 也dã 。 列liệt 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 屬thuộc 理lý 。 無vô 量lượng 屬thuộc 事sự 。 前tiền 二nhị 卷quyển 中trung 霅# 川xuyên 解giải 於ư 一nhất 毛mao 端đoan 。 徧biến 能năng 含hàm 受thọ 十thập 方phương 國quốc 土độ 云vân 。 此thử 明minh 無vô 量lượng 為vi 一nhất 。 蓋cái 攝nhiếp 事sự 成thành 理lý 。 非phi 從tùng 體thể 起khởi 用dụng 也dã 。 對đối 顯hiển 今kim 文văn 體thể 用dụng 備bị 陳trần 事sự 理lý 雙song 照chiếu 。 故cố 云vân 一nhất 為vi 無vô 量lượng 。 則tắc 全toàn 理lý 而nhi 成thành 事sự 。 無vô 量lượng 為vi 一nhất 。 則tắc 全toàn 事sự 而nhi 成thành 理lý 。 玄huyền 籤# 十thập 上thượng 釋thích 二nhị 鳥điểu 雙song 遊du 亦diệc 以dĩ 一nhất 為vi 理lý 無vô 量lượng 為vi 事sự 。 今kim 豈khởi 有hữu 異dị 釋thích 乎hồ 。 然nhiên 下hạ 文văn 以dĩ 道Đạo 場Tràng 釋thích 一nhất 是thị 以dĩ 所sở 證chứng 一nhất 理lý 為vi 一nhất 。 又hựu 云vân 身thân 含hàm 十thập 方phương 。 是thị 以dĩ 法Pháp 身thân 正chánh 報báo 為vi 一nhất 。 云vân 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 是thị 以dĩ 多đa 為vi 無vô 量lượng 。 云vân 無vô 盡tận 虗hư 空không 是thị 以dĩ 無vô 窮cùng 極cực 為vi 無vô 量lượng 而nhi 非phi 多đa 也dã 。 大đại 之chi 與dữ 小tiểu 一nhất 往vãng 且thả 約ước 事sự 論luận 。 二nhị 卷quyển 經Kinh 云vân 為vị 物vật 所sở 轉chuyển 。 是thị 故cố 於ư 中trung 。 觀quan 大đại 觀quan 小tiểu 。 對đối 顯hiển 今kim 文văn 佛Phật 能năng 轉chuyển 物vật 故cố 小tiểu 中trung 現hiện 大đại 。 大đại 中trung 現hiện 小tiểu 。 小tiểu 大đại 雖tuy 約ước 物vật 論luận 然nhiên 毛mao 端đoan 微vi 塵trần 即tức 是thị 妙diệu 心tâm 又hựu 豈khởi 轉chuyển 屬thuộc 於ư 事sự 耶da 。 又hựu 正chánh 當đương 一nhất 為vi 無vô 量lượng 。 之chi 時thời 反phản 顯hiển 多đa 不bất 礙ngại 一nhất 即tức 。 無vô 量lượng 為vi 一nhất 。 正chánh 當đương 小tiểu 中trung 現hiện 大đại 。 時thời 反phản 顯hiển 大đại 不bất 礙ngại 小tiểu 即tức 是thị 。 大đại 中trung 現hiện 小tiểu 。 束thúc 此thử 四tứ 句cú 不bất 出xuất 二nhị 句cú 。 毛mao 端đoan 微vi 塵trần 既ký 是thị 妙diệu 心tâm 即tức 當đương 一nhất 理lý 。 故cố 知tri 小tiểu 中trung 現hiện 大đại 。 即tức 是thị 一nhất 為vi 無vô 量lượng 。 束thúc 此thử 四tứ 句cú 全toàn 歸quy 一nhất 句cú 而nhi 已dĩ 。 不bất 動động 下hạ 別biệt 釋thích 其kỳ 相tương/tướng 。 初sơ 釋thích 一nhất 為vi 無vô 量lượng 。 據cứ 下hạ 如Như 來Lai 藏tạng 文văn 有hữu 十thập 界giới 諸chư 法pháp 當đương 以dĩ 十thập 界giới 為vi 無vô 量lượng 立lập 義nghĩa 方phương 確xác 。 故cố 今kim 十thập 方phương 之chi 言ngôn 義nghĩa 含hàm 十thập 界giới 。 是thị 則tắc 百bách 界giới 千thiên 如như 不bất 出xuất 一nhất 念niệm 正chánh 是thị 初sơ 句cú 中trung 義nghĩa 。 且thả 就tựu 現hiện 文văn 釋thích 之chi 。 道Đạo 場Tràng 指chỉ 成thành 道Đạo 之chi 地địa 。 字tự 書thư 曰viết 治trị 穀cốc 曰viết 場tràng 。 今kim 治trị 無vô 明minh 糠khang 顯hiển 法pháp 性tánh 米mễ 名danh 曰viết 道Đạo 場Tràng 即tức 寂tịch 光quang 土thổ 也dã 。 正chánh 當đương 成thành 道Đạo 之chi 時thời 不bất 動động 寂tịch 光quang 。 而nhi 十thập 方phương 機cơ 感cảm 則tắc 應ưng 身thân 即tức 徧biến 於ư 十thập 方phương 。 是thị 垂thùy 為vi 下hạ 之chi 三tam 土thổ 。 妙diệu 玄huyền 云vân 。 寂tịch 光quang 理lý 通thông 如như 鏡kính 如như 器khí 。 三tam 土thổ 別biệt 異dị 如như 像tượng 如như 飰phạn 。 正chánh 是thị 其kỳ 義nghĩa 。 前tiền 云vân 無vô 上thượng 報báo 土thổ 乃nãi 從tùng 勝thắng 為vi 言ngôn 。 文văn 句cú 云vân 同đồng 居cư 有hữu 餘dư 自tự 體thể 皆giai 是thị 妙diệu 色sắc 妙diệu 心tâm 果quả 報báo 之chi 處xứ 。 據cứ 疏sớ/sơ 此thử 言ngôn 豈khởi 非phi 三tam 土thổ 皆giai 無vô 上thượng 報báo 耶da 。 起khởi 應ưng 之chi 時thời 示thị 為vi 實thật 報báo 他tha 受thọ 用dụng 身thân 。 及cập 方phương 便tiện 同đồng 居cư 勝thắng 劣liệt 二nhị 應ưng 。 就tựu 佛Phật 言ngôn 之chi 皆giai 是thị 寂tịch 光quang 。 故cố 云vân 不bất 動động 寂tịch 場tràng 。 苟cẩu 寂tịch 光quang 有hữu 動động 即tức 非phi 寂tịch 場tràng 矣hĩ 。 若nhược 以dĩ 十thập 界giới 對đối 三tam 土thổ 者giả 。 同đồng 居cư 有hữu 十thập 。 方phương 便tiện 有hữu 四tứ 。 謂vị 無vô 六lục 凡phàm 。 實thật 報báo 有hữu 二nhị 。 寂tịch 光quang 惟duy 一nhất 。 茲tư 以dĩ 應ưng 徧biến 三tam 土thổ 故cố 云vân 。 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 須tu 知tri 道Đạo 場Tràng 不bất 離ly 同đồng 居cư 。 即tức 同đồng 居cư 為vi 寂tịch 光quang 。 還hoàn 即tức 寂tịch 光quang 而nhi 徧biến 三tam 土thổ 耳nhĩ 。 次thứ 釋thích 無vô 量lượng 為vi 一nhất 。 法Pháp 身thân 正chánh 報báo 與dữ 寂tịch 光quang 依y 報báo 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 故cố 云vân 含hàm 受thọ 無vô 盡tận 虗hư 空không 。 此thử 以dĩ 無vô 邊biên 際tế 為vi 無vô 量lượng 也dã 。 而nhi 云vân 全toàn 事sự 成thành 理lý 者giả 。 融dung 三tam 土thổ 色sắc 歸quy 寂tịch 光quang 空không 故cố 有hữu 攝nhiếp 事sự 成thành 理lý 之chi 義nghĩa 。 然nhiên 此thử 句cú 正chánh 意ý 在tại 顯hiển 遮già 那na 依y 正chánh 不bất 二nhị 之chi 相tướng 故cố 不bất 言ngôn 器khí 界giới 也dã 。 虗hư 空không 之chi 義nghĩa 具cụ 如như 涅Niết 槃Bàn 一nhất 十thập 復phục 次thứ 。 不bất 得đắc 以dĩ 邪tà 空không 釋thích 之chi 。 既ký 是thị 遮già 那na 依y 正chánh 即tức 佛Phật 自tự 受thọ 用dụng 境cảnh 界giới 。 與dữ 初sơ 句cú 示thị 他tha 受thọ 用dụng 不bất 同đồng 。 然nhiên 皆giai 正chánh 中trung 現hiện 依y 也dã 。 三tam 釋thích 小tiểu 中trung 現hiện 大đại 。 毛mao 端đoan 現hiện 剎sát 是thị 正chánh 中trung 現hiện 依y 正chánh 也dã 。 毛mao 端đoan 是thị 身thân 分phần/phân 極cực 微vi 處xứ 。 身thân 心tâm 圓viên 明minh 。 毛mao 端đoan 即tức 是thị 一nhất 念niệm 既ký 。 是thị 一nhất 念niệm 則tắc 毛mao 竭kiệt 。 即tức 常thường 寂tịch 光quang 土thổ 。 於ư 寂tịch 光quang 中trung 。 現hiện 寶bảo 王vương 剎sát 。 如như 後hậu 文văn 云vân 清thanh 淨tịnh 寶bảo 嚴nghiêm 。 妙Diệu 覺Giác 王Vương 剎sát 是thị 也dã 。 寶bảo 王vương 是thị 正chánh 。 剎sát 即tức 是thị 依y 。 乃nãi 從tùng 寂tịch 光quang 而nhi 現hiện 實thật 報báo 。 雖tuy 小tiểu 中trung 現hiện 大đại 。 亦diệc 該cai 大đại 中trung 現hiện 小tiểu 。 如như 現hiện 寶bảo 剎sát 而nhi 不bất 壞hoại 毛mao 端đoan 之chi 相tướng 非phi 大đại 中trung 現hiện 小tiểu 乎hồ 。 塵trần 裡# 轉chuyển 輪luân 是thị 依y 中trung 現hiện 正chánh 。 上thượng 句cú 惟duy 色sắc 。 此thử 句cú 惟duy 依y 。 一nhất 微vi 塵trần 亦diệc 是thị 一nhất 心tâm 則tắc 五ngũ 時thời 八bát 教giáo 不bất 出xuất 一nhất 塵trần 之chi 外ngoại 。 以dĩ 時thời 教giáo 全toàn 是thị 一nhất 心tâm 。 故cố 大đại 聖thánh 安an 坐tọa 微vi 塵trần 。 而nhi 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。 說thuyết 法Pháp 破phá 惑hoặc 必tất 有hữu 所sở 被bị 之chi 機cơ 是thị 自tự 他tha 皆giai 現hiện 塵trần 中trung 。 而nhi 此thử 句cú 正chánh 意ý 同đồng 剖phẫu 塵trần 出xuất 經kinh 也dã 。 問vấn 。 坐tọa 微vi 塵trần 裡# 即tức 坐tọa 道Đạo 場Tràng 與dữ 初sơ 句cú 何hà 別biệt 。 則tắc 末mạt 句cú 亦diệc 該cai 四tứ 土thổ 耶da 。 答đáp 。 若nhược 論luận 四tứ 土thổ 何hà 句cú 不bất 該cai 。 如như 毛mao 端đoan 現hiện 剎sát 豈khởi 離ly 同đồng 居cư 。 此thử 文văn 四tứ 句cú 。 初sơ 句cú 明minh 他tha 受thọ 用dụng 。 次thứ 句cú 明minh 自tự 受thọ 用dụng 。 三tam 句cú 惟duy 色sắc 。 四tứ 句cú 惟duy 依y 。 當đương 依y 此thử 分phần/phân 文văn 耳nhĩ 。 毛mao 端đoan 微vi 塵trần 處xứ 極cực 狹hiệp 者giả 。 顯hiển 一nhất 念niệm 具cụ 法pháp 不bất 假giả 他tha 念niệm 。 故cố 妙diệu 樂lạc 云vân 。 此thử 中trung 一nhất 心tâm 無vô 復phục 餘dư 心tâm 也dã 。 霅# 川xuyên 曰viết 不bất 釋thích 。 大đại 中trung 現hiện 小tiểu 。 近cận 人nhân 非phi 之chi 。 然nhiên 由do 上thượng 文văn 以dĩ 第đệ 三tam 句cú 該cai 第đệ 四tứ 句cú 。 無vô 別biệt 釋thích 第đệ 四tứ 句cú 。 故cố 霅# 川xuyên 作tác 此thử 說thuyết 也dã 。 滅diệt 塵trần 下hạ 總tổng 結kết 前tiền 義nghĩa 。 前tiền 因nhân 背bội 覺giác 合hợp 塵trần 。 則tắc 有hữu 同đồng 居cư 方phương 便tiện 土thổ 相tương/tướng 。 今kim 因nhân 背bối/bội 塵trần 合hợp 覺giác 則tắc 有hữu 寂tịch 光quang 及cập 無vô 上thượng 報báo 土thổ 之chi 相tướng 。 分phân 別biệt 情tình 忘vong 是thị 曰viết 背bối/bội 塵trần 。 以dĩ 妙diệu 融dung 明minh 便tiện 合hợp 覺giác 體thể 。 霅# 川xuyên 曰viết 。 不bất 思tư 議nghị 用dụng 非phi 修tu 所sở 成thành 故cố 曰viết 發phát 。 今kim 不bất 言ngôn 用dụng 而nhi 言ngôn 性tánh 者giả 竝tịnh 由do 理lý 具cụ 方phương 有hữu 事sự 用dụng 。 近cận 來lai 釋thích 此thử 文văn 者giả 多đa 引dẫn 十thập 玄huyền 門môn 及cập 四tứ 法Pháp 界Giới 。 須tu 知tri 四tứ 土thổ 是thị 此thử 中trung 要yếu 義nghĩa 故cố 特đặc 引dẫn 之chi 。

○# 二nhị 明minh 三tam 如Như 來Lai 藏tạng 。 上thượng 云vân 我ngã 以dĩ 妙diệu 明minh 。 不bất 滅diệt 不bất 生sanh 。 合hợp 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 明minh 之chi 言ngôn 似tự 中trung 道đạo 智trí 。 然nhiên 中trung 道đạo 中trung 具cụ 有hữu 三tam 諦đế 故cố 須tu 廣quảng 明minh 。 又hựu 上thượng 云vân 一nhất 為vi 無vô 量lượng 。 無vô 量lượng 之chi 名danh 當đương 指chỉ 十thập 界giới 。 諸chư 法pháp 方phương 有hữu 歸quy 著trước 。 故cố 廣quảng 約ước 之chi 以dĩ 明minh 三tam 諦đế 。 為vi 二nhị 。 一nhất 正chánh 明minh 。 二nhị 斥xích 迷mê 。 初sơ 為vi 三tam 。 一nhất 明minh 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 二nhị 不bất 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 三Tam 明Minh 中trung 道đạo 正chánh 義nghĩa 。 雖tuy 曰viết 空không 與dữ 不bất 空không 實thật 是thị 中trung 道đạo 。 所sở 以dĩ 十thập 界giới 俱câu 空không 。 十thập 界giới 俱câu 假giả 。 乃nãi 至chí 空không 假giả 即tức 中trung 。 與dữ 次thứ 第đệ 三tam 諦đế 其kỳ 相tương/tướng 不bất 同đồng 。 常thường 途đồ 所sở 明minh 以dĩ 瓔anh 珞lạc 經kinh 中trung 三tam 諦đế 為vi 次thứ 第đệ 義nghĩa 。 如như 初sơ 卷quyển 已dĩ 引dẫn 。 以dĩ 中trung 論luận 四tứ 句cú 為vi 不bất 次thứ 第đệ 義nghĩa 。 中trung 論luận 云vân 。 因nhân 緣duyên 所sở 生sanh 法pháp 。 我ngã 說thuyết 即tức 是thị 空không 。 亦diệc 為vi 是thị 假giả 名danh 。 亦diệc 是thị 中trung 道đạo 義nghĩa 。 幽u 溪khê 云vân 。 十thập 界giới 皆giai 因nhân 緣duyên 生sanh 法pháp 。 以dĩ 佛Phật 種chủng 從tùng 緣duyên 起khởi 故cố 。 我ngã 說thuyết 即tức 是thị 空không 十thập 界giới 緣duyên 起khởi 皆giai 真chân 也dã 。 亦diệc 名danh 為vi 假giả 名danh 十thập 界giới 緣duyên 起khởi 皆giai 俗tục 也dã 。 亦diệc 名danh 中trung 道đạo 義nghĩa 十thập 界giới 緣duyên 起khởi 皆giai 中trung 也dã 。 即tức 中trung 云vân 。 中trung 論luận 與dữ 今kim 經kinh 大đại 同đồng 亦diệc 復phục 稍sảo 異dị 。 以dĩ 中trung 論luận 明minh 緣duyên 生sanh 十thập 界giới 即tức 空không 假giả 中trung 。 此thử 通thông 染nhiễm 淨tịnh 二nhị 緣duyên 。 今kim 明minh 妙diệu 明minh 心tâm 中trung 所sở 具cụ 十thập 界giới 即tức 空không 假giả 中trung 。 專chuyên 屬thuộc 佛Phật 界giới 隨tùy 淨tịnh 緣duyên 法pháp 。 一nhất 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。

而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 本bổn 妙diệu 圓viên 心tâm 。 非phi 心tâm 非phi 空không 非phi 地địa 非phi 水thủy 非phi 風phong 非phi 火hỏa 。 非phi 眼nhãn 非phi 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 意ý 。 非phi 色sắc 非phi 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 法pháp 。 非phi 眼nhãn 識thức 界giới 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 非phi 意ý 識thức 界giới 。 非phi 明minh 無vô 明minh 。 明minh 無vô 明minh 盡tận 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 非phi 老lão 非phi 死tử 。 非phi 老lão 死tử 盡tận 。 非phi 苦khổ 非phi 集tập 非phi 滅diệt 非phi 道đạo 非phi 智trí 非phi 得đắc 。 非phi 檀đàn 那na 非phi 尸thi 羅la 非phi 毗tỳ 梨lê 耶da 。 非phi 羼sằn 提đề 非phi 禪thiền 那na 非phi 般bát 剌lạt 若nhược 。 非phi 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 非phi 怛đát 闥thát 阿a 竭kiệt 。 非phi 阿A 羅La 訶Ha 。 三Tam 耶Da 三Tam 菩Bồ 。 非phi 大đại 涅Niết 槃Bàn 。 非phi 常thường 非phi 樂nhạo/nhạc/lạc 非phi 我ngã 非phi 淨tịnh 。

前tiền 云vân 妙diệu 明minh 不bất 滅diệt 不bất 生sanh 。 合hợp 如Như 來Lai 藏tạng 。 而nhi 今kim 云vân 本bổn 妙diệu 圓viên 心tâm 者giả 。 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 以dĩ 妙diệu 為vi 主chủ 本bổn 來lai 自tự 妙diệu 也dã 。 明minh 能năng 生sanh 法pháp 故cố 不bất 言ngôn 明minh 。 十thập 界giới 皆giai 空không 惟duy 是thị 一nhất 心tâm 非phi 圓viên 心tâm 乎hồ 。 非phi 心tâm 至chí 非phi 意ý 識thức 界giới 總tổng 非phi 六lục 凡phàm 法Pháp 界Giới 。 非phi 明minh 無vô 明minh 。 等đẳng 非phi 緣Duyên 覺Giác 界giới 也dã 。 先tiên 緣Duyên 覺Giác 而nhi 後hậu 聲Thanh 聞Văn 者giả 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 聲thanh 聞văn 恆hằng 有hữu 。 四Tứ 諦Đế 法Pháp 輪luân 。 非phi 佛Phật 不bất 宣tuyên 。 故cố 先tiên 緣Duyên 覺Giác 。 緣Duyên 覺Giác 以dĩ 無vô 明minh 為vi 初sơ 支chi 而nhi 先tiên 舉cử 明minh 者giả 。 不bất 知tri 因nhân 緣duyên 。 名danh 為vi 無vô 明minh 。 自tự 悟ngộ 因nhân 緣duyên 名danh 之chi 為vi 明minh 。 譬thí 如như 人nhân 坐tọa 暗ám 中trung 一nhất 見kiến 電điện 光quang 便tiện 能năng 覩đổ 物vật 。 正chánh 見kiến 電điện 光quang 是thị 第đệ 一nhất 剎sát 那na 。 是thị 人nhân 方phương 知tri 眼nhãn 藉tạ 電điện 光quang 始thỉ 能năng 見kiến 物vật 是thị 第đệ 二nhị 剎sát 那na 。 第đệ 一nhất 剎sát 那na 是thị 集tập 法Pháp 忍Nhẫn 。 第đệ 二nhị 剎sát 那na 是thị 集tập 法pháp 智trí 。 此thử 兩lưỡng 剎sát 那na 所sở 得đắc 忍nhẫn 智trí 名danh 之chi 為vi 明minh 。 若nhược 無vô 此thử 明minh 誰thùy 曉hiểu 因nhân 緣duyên 。 故cố 先tiên 舉cử 明minh 而nhi 後hậu 言ngôn 無vô 明minh 。 又hựu 十thập 二nhị 支chi 有hữu 流lưu 轉chuyển 還hoàn 滅diệt 。 二nhị 門môn 今kim 兼kiêm 舉cử 焉yên 。 次thứ 非phi 聲Thanh 聞Văn 界giới 。 緣Duyên 覺Giác 以dĩ 集tập 為vi 初sơ 門môn 。 聲Thanh 聞Văn 以dĩ 苦khổ 為vi 初sơ 門môn 。 先tiên 知tri 苦khổ 而nhi 後hậu 斷đoạn 集tập 。 先tiên 慕mộ 滅diệt 而nhi 後hậu 修tu 道Đạo 。 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 中trung 。 畏úy 果quả 斷đoạn 因nhân 見kiến 果quả 行hành 因nhân 次thứ 第đệ 然nhiên 也dã 。 言ngôn 智trí 得đắc 者giả 。 大đại 論luận 三tam 十thập 六lục 卷quyển 第đệ 十thập 九cửu 紙chỉ 云vân 。 智trí 者giả 謂vị 無vô 漏lậu 八bát 智trí 。 得đắc 者giả 謂vị 得đắc 聖thánh 道Đạo 。 據cứ 論luận 所sở 言ngôn 智trí 之chi 與dữ 得đắc 惟duy 在tại 初sơ 果quả 。 今kim 謂vị 初sơ 果quả 徧biến 觀quán 四Tứ 諦Đế 後hậu 三tam 果quả 唯duy 觀quán 一nhất 諦đế 。 故cố 舉cử 四Tứ 諦Đế 則tắc 可khả 以dĩ 該cai 四Tứ 果Quả 矣hĩ 。 非phi 檀đàn 那na 等đẳng 非phi 菩Bồ 薩Tát 界giới 。 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 道Đạo 諦Đế 為vi 初sơ 門môn 。 非phi 六Lục 度Độ 即tức 非phi 道đạo 。 此thử 先tiên 非phi 能năng 趣thú 之chi 行hành 。 非phi 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 者giả 總tổng 非phi 所sở 趣thú 之chi 理lý 。 六Lục 度Độ 有hữu 事sự 理lý 之chi 殊thù 。 次thứ 第đệ 不bất 次thứ 第đệ 之chi 別biệt 。 無vô 非phi 性tánh 具cụ 今kim 皆giai 非phi 之chi 。 非phi 怛đát 闥thát 下hạ 非phi 佛Phật 界giới 。 怛đát 闥thát 阿a 竭kiệt 云vân 如Như 來Lai 。 阿A 羅La 訶Ha 云vân 應Ứng 供Cúng 。 三Tam 耶Da 三Tam 菩Bồ 。 云vân 正Chánh 徧Biến 知Tri 。 此thử 先tiên 非phi 能năng 證chứng 之chi 人nhân 。 次thứ 非phi 所sở 證chứng 之chi 法Pháp 。 涅Niết 槃Bàn 四tứ 德đức 是thị 也dã 。 涅Niết 槃Bàn 二nhị 十thập 八bát 卷quyển 云vân 。 若nhược 言ngôn 我ngã 者giả 。 則tắc 是thị 如Như 來Lai 。

何hà 以dĩ 故cố 。 身thân 無vô 邊biên 故cố 。 無vô 疑nghi 網võng 故cố 。 不bất 作tác 不bất 受thọ 故cố 名danh 為vi 常thường 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 故cố 名danh 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 無vô 煩phiền 惱não 垢cấu 故cố 名danh 為vi 淨tịnh 。 涅Niết 槃Bàn 二nhị 十thập 一nhất 卷quyển 末mạt 明minh 大đại 我ngã 大đại 樂nhạo/nhạc/lạc 大đại 淨tịnh 須tu 者giả 往vãng 檢kiểm 。 前tiền 非phi 二nhị 乘thừa 是thị 非phi 空không 。 非phi 菩Bồ 薩Tát 界giới 是thị 非phi 假giả 。 非phi 佛Phật 界giới 是thị 非phi 中trung 。 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 俱câu 空không 十thập 界giới 。 故cố 止Chỉ 觀Quán 云vân 。 一nhất 空không 一nhất 切thiết 空không 無vô 。 假giả 無vô 中trung 而nhi 不bất 空không 。 總tổng 空không 觀quán 也dã 。

○# 二nhị 不bất 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 此thử 經Kinh 止chỉ 有hữu 空không 如Như 來Lai 藏tạng 名danh 。 今kim 依y 大đại 寶bảo 積tích 經kinh 稱xưng 俱câu 即tức 為vi 不bất 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 文văn 二nhị 一nhất 結kết 前tiền 文văn 。

以dĩ 是thị 俱câu 非phi 。 世thế 出xuất 世thế 故cố 。

如như 如như 意ý 珠châu 。 俱câu 非phi 眾chúng 寶bảo 。 能năng 具cụ 眾chúng 寶bảo 。 藏tạng 性tánh 亦diệc 然nhiên 。 故cố 結kết 上thượng 云vân 俱câu 非phi 等đẳng 也dã 。 世thế 結kết 六lục 凡phàm 。 出xuất 世thế 結kết 四tứ 聖thánh 。

○# 二nhị 明minh 俱câu 即tức 。

即tức 如Như 來Lai 藏tạng 。 元nguyên 明minh 心tâm 妙diệu 。 即tức 心tâm 即tức 空không 即tức 地địa 即tức 水thủy 即tức 風phong 即tức 火hỏa 。 即tức 眼nhãn 即tức 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 意ý 。 即tức 色sắc 即tức 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 法pháp 。 即tức 眼nhãn 識thức 界giới 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 即tức 意ý 識thức 界giới 。 即tức 明minh 無vô 明minh 。 明minh 無vô 明minh 盡tận 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 即tức 老lão 即tức 死tử 。 即tức 老lão 死tử 盡tận 。 即tức 苦khổ 即tức 集tập 即tức 滅diệt 即tức 道đạo 即tức 智trí 即tức 得đắc 。 即tức 檀đàn 那na 即tức 尸thi 羅la 即tức 毗tỳ 梨lê 耶da 。 即tức 羼sằn 提đề 即tức 禪thiền 那na 即tức 般bát 剌lạt 若nhược 。 即tức 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 即tức 怛đát 闥thát 阿a 竭kiệt 。 即tức 阿A 羅La 訶Ha 。 三Tam 耶Da 三Tam 菩Bồ 。 即tức 大đại 涅Niết 槃Bàn 。 即tức 常thường 即tức 樂nhạo/nhạc/lạc 即tức 我ngã 即tức 淨tịnh 。

言ngôn 元nguyên 明minh 心tâm 妙diệu 者giả 。 以dĩ 明minh 為vi 主chủ 。 本bổn 具cụ 俗tục 諦đế 之chi 照chiếu 故cố 曰viết 元nguyên 明minh 。 前tiền 不bất 言ngôn 明minh 而nhi 今kim 言ngôn 明minh 。 明minh 豈khởi 不bất 屬thuộc 假giả 乎hồ 。 十thập 界giới 惟duy 是thị 一nhất 心tâm 故cố 云vân 心tâm 。 前tiền 真Chân 諦Đế 中trung 以dĩ 即tức 有hữu 而nhi 空không 故cố 云vân 本bổn 妙diệu 。 今kim 俗tục 諦đế 之chi 心tâm 即tức 空không 而nhi 有hữu 故cố 復phục 云vân 妙diệu 。 元nguyên 明minh 心tâm 妙diệu 。 是thị 能năng 即tức 之chi 體thể 。 即tức 心tâm 下hạ 明minh 所sở 即tức 之chi 法pháp 。 具cụ 歷lịch 十thập 界giới 一nhất 一nhất 即tức 之chi 。 問vấn 。 所sở 云vân 即tức 者giả 。 為vi 性tánh 中trung 本bổn 具cụ 十thập 界giới 故cố 名danh 為vi 即tức 。 為vi 即tức 俗tục 諦đế 之chi 相tướng 故cố 名danh 為vi 即tức 。 答đáp 。 此thử 中trung 文văn 意ý 因nhân 前tiền 云vân 故cố 發phát 真Chân 如Như 。 妙diệu 覺giác 明minh 性tánh 。 後hậu 遂toại 有hữu 三tam 諦đế 之chi 文văn 。 則tắc 今kim 俗tục 諦đế 不bất 空không 之chi 法pháp 。 亦diệc 是thị 真Chân 如Như 妙diệu 覺giác 明minh 性tánh 。 其kỳ 義nghĩa 明minh 矣hĩ 。 既ký 是thị 妙diệu 性tánh 非phi 關quan 造tạo 作tác 豈khởi 非phi 性tánh 具cụ 之chi 法pháp 乎hồ 。 以dĩ 一nhất 性tánh 而nhi 具cụ 十thập 界giới 。 則tắc 十thập 界giới 互hỗ 融dung 界giới 界giới 具cụ 十thập 豈khởi 非phi 百bách 界giới 。 一nhất 性tánh 無vô 性tánh 百bách 界giới 宛uyển 然nhiên 。 但đãn 前tiền 文văn 妙diệu 覺giác 明minh 性tánh 。 元nguyên 是thị 所sở 發phát 。 此thử 乃nãi 如Như 來Lai 從tùng 法Pháp 界Giới 體thể 起khởi 法Pháp 界Giới 用dụng 。 非phi 眾chúng 生sanh 境cảnh 界giới 。 亦diệc 與dữ 次thứ 第đệ 十thập 界giới 不bất 同đồng 。 復phục 以dĩ 一nhất 心tâm 而nhi 具cụ 十thập 界giới 。 此thử 中trung 有hữu 一nhất 有hữu 多đa 而nhi 一nhất 多đa 相tương/tướng 即tức 。 有hữu 大đại 有hữu 小tiểu 而nhi 大đại 小tiểu 互hỗ 融dung 。 無vô 非phi 不bất 生sanh 滅diệt 法pháp 。 涅Niết 槃Bàn 云vân 雖tuy 非phi 常thường 住trụ 不bất 念niệm 念niệm 滅diệt 正chánh 此thử 義nghĩa 也dã 。 當đương 知tri 眾chúng 生sanh 。 境cảnh 界giới 念niệm 念niệm 生sanh 滅diệt 。 今kim 非phi 生sanh 滅diệt 故cố 與dữ 眾chúng 生sanh 不bất 同đồng 。 次thứ 第đệ 三tam 諦đế 中trung 前tiền 六lục 凡phàm 界giới 秪# 是thị 因nhân 緣duyên 生sanh 滅diệt 。 後hậu 之chi 四tứ 聖thánh 對đối 次thứ 第đệ 三tam 諦đế 。 二nhị 乘thừa 為vi 空không 。 菩Bồ 薩Tát 為vi 假giả 。 佛Phật 界giới 為vi 中trung 。 大đại 約ước 以dĩ 無vô 性tánh 之chi 空không 隨tùy 緣duyên 之chi 假giả 二nhị 者giả 相tương/tướng 即tức 方phương 名danh 曰viết 中trung 。 未vị 修tu 中trung 時thời 空không 假giả 皆giai 非phi 性tánh 德đức 。 皆giai 非phi 佛Phật 界giới 。 空không 假giả 即tức 中trung 中trung 為vi 性tánh 德đức 方phương 是thị 佛Phật 界giới 。 佛Phật 界giới 是thị 實thật 。 九cửu 界giới 是thị 權quyền 。 今kim 是thị 圓viên 教giáo 俗tục 諦đế 。 十thập 界giới 皆giai 是thị 佛Phật 界giới 。 一nhất 一nhất 皆giai 實thật 。 無vô 非phi 性tánh 德đức 。 故cố 與dữ 次thứ 第đệ 不bất 同đồng 。 故cố 荊kinh 溪khê 云vân 。 次thứ 第đệ 即tức 已dĩ 方phương 成thành 今kim 即tức 。 今kim 若nhược 即tức 已dĩ 三tam 俱câu 圓viên 極cực 。 據cứ 荊kinh 溪khê 意ý 次thứ 第đệ 不bất 可khả 不bất 即tức 。 次thứ 第đệ 即tức 已dĩ 便tiện 歸quy 純thuần 圓viên 。 惟duy 圓viên 三tam 諦đế 為vi 究cứu 竟cánh 耳nhĩ 。 此thử 圓viên 俗tục 諦đế 雖tuy 是thị 如Như 來Lai 所sở 發phát 。 而nhi 眾chúng 生sanh 性tánh 德đức 本bổn 具cụ 非phi 碩# 異dị 也dã 。 又hựu 常thường 途đồ 所sở 說thuyết 。 空không 是thị 破phá 法pháp 假giả 是thị 立lập 法pháp 。 今kim 文văn 既ký 立lập 十thập 界giới 則tắc 三tam 諦đế 咸hàm 立lập 。 止Chỉ 觀Quán 云vân 。 一nhất 假giả 一nhất 切thiết 假giả 。 無vô 空không 無vô 中trung 而nhi 不bất 假giả 。 總tổng 假giả 觀quán 也dã 。 若nhược 以dĩ 十thập 界giới 歷lịch 四tứ 教giáo 者giả 。 金kim 錍bề 云vân 。 藏tạng 通thông 造tạo 六lục 。 別biệt 圓viên 造tạo 十thập 。 此thử 猶do 一nhất 往vãng 論luận 於ư 所sở 造tạo 。 據cứ 輔phụ 行hành 意ý 。 藏tạng 通thông 明minh 八bát 法Pháp 界Giới 。 謂vị 六lục 道Đạo 法Pháp 界giới 及cập 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 也dã 。 藏tạng 通thông 菩Bồ 薩Tát 弘hoằng 誓thệ 未vị 全toàn 止chỉ 八bát 界giới 半bán 。 別biệt 教giáo 或hoặc 九cửu 或hoặc 十thập 。 分phần/phân 教giáo 證chứng 故cố 。 圓viên 教giáo 始thỉ 終chung 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 。 文văn 在tại 三tam 十thập 八bát 卷quyển 。 既ký 云vân 始thỉ 終chung 不bất 二nhị 則tắc 從tùng 初sơ 即tức 觀quán 性tánh 具cụ 十thập 界giới 與dữ 別biệt 不bất 同đồng 也dã 。 按án 寶bảo 積tích 經Kinh 云vân 。 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 離ly 不bất 解giải 脫thoát 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 不bất 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 具cụ 河hà 沙sa 佛Phật 。 不bất 思tư 議nghị 法Pháp 。 霅# 川xuyên 以dĩ 山sơn 河hà 忽hốt 生sanh 及cập 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 為vi 不bất 空không 藏tạng 但đãn 彰chương 染nhiễm 汙ô 。 生sanh 滅diệt 之chi 相tướng 。 應ưng 如như 今kim 文văn 十thập 界giới 咸hàm 具cụ 方phương 合hợp 寶bảo 積tích 云vân 具cụ 恆Hằng 沙sa 佛Phật 不bất 思tư 議nghị 法Pháp 耳nhĩ 。 又hựu 據cứ 文văn 次thứ 第đệ 雖tuy 在tại 空không 後hậu 。 此thử 中trung 十thập 界giới 實thật 為vi 空không 如Như 來Lai 藏tạng 之chi 本bổn 。 苟cẩu 非phi 不bất 空không 藏tạng 中trung 元nguyên 具cụ 十thập 界giới 。 安an 得đắc 約ước 十thập 界giới 以dĩ 論luận 空không 耶da 。 空không 得đắc 具cụ 本bổn 方phương 是thị 真chân 空không 耳nhĩ 。

○# 三Tam 明Minh 中trung 道đạo 正chánh 義nghĩa 。

以dĩ 是thị 俱câu 即tức 。 世thế 出xuất 世thế 故cố 。 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 明minh 心tâm 元nguyên 。 離ly 即tức 離ly 非phi 。 是thị 即tức 非phi 即tức 。

十thập 界giới 有hữu 萬vạn 不bất 同đồng 。 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 明minh 心tâm 元nguyên 。 者giả 假giả 即tức 中trung 也dã 。 承thừa 上thượng 妙diệu 空không 明minh 俗tục 咸hàm 歸quy 一nhất 心tâm 。 心tâm 元nguyên 之chi 名danh 正chánh 指chỉ 中trung 道đạo 。 本bổn 來lai 如như 是thị 故cố 名danh 為vi 元nguyên 。 離ly 乃nãi 非phi 之chi 異dị 名danh 。 是thị 為vi 即tức 之chi 殊thù 稱xưng 。 上thượng 離ly 俗tục 諦đế 十thập 界giới 俱câu 即tức 。 下hạ 離ly 真Chân 諦Đế 十thập 界giới 俱câu 非phi 。 此thử 顯hiển 中trung 道đạo 雙song 遮già 二nhị 邊biên 也dã 。 上thượng 是thị 俗tục 諦đế 十thập 界giới 俱câu 即tức 。 下hạ 是thị 真Chân 諦Đế 十thập 界giới 俱câu 非phi 。 此thử 顯hiển 中trung 道đạo 雙song 照chiếu 二nhị 邊biên 也dã 。 但đãn 次thứ 第đệ 三tam 觀quán 中trung 道đạo 亦diệc 名danh 雙song 亡vong 雙song 照chiếu 。 對đối 前tiền 異dị 時thời 亡vong 照chiếu 而nhi 立lập 此thử 名danh 。 以dĩ 初sơ 觀quán 破phá 假giả 。 次thứ 觀quán 破phá 空không 。 此thử 之chi 二nhị 破phá 為vi 雙song 亡vong 之chi 方phương 便tiện 。 初sơ 觀quán 用dụng 空không 。 次thứ 觀quán 用dụng 假giả 。 此thử 之chi 二nhị 用dụng 為vi 後hậu 雙song 照chiếu 之chi 方phương 便tiện 。 由do 前tiền 異dị 時thời 作tác 意ý 遮già 照chiếu 得đắc 入nhập 中trung 道đạo 任nhậm 運vận 遮già 照chiếu 。 此thử 以dĩ 作tác 意ý 為vi 任nhậm 運vận 之chi 方phương 便tiện 。 入nhập 中trung 道đạo 時thời 無vô 心tâm 亡vong 照chiếu 任nhậm 運vận 寂tịch 知tri 。 與dữ 前tiền 異dị 時thời 亡vong 照chiếu 不bất 同đồng 故cố 名danh 中Trung 道Đạo 觀quán 也dã 。 今kim 圓viên 三tam 觀quán 中trung 前tiền 之chi 二nhị 藏tạng 已dĩ 是thị 圓viên 理lý 。 茲tư 明minh 中trung 者giả 。 如như 釋thích 籤# 云vân 。 應ưng 以dĩ 畢tất 竟cánh 空không 不bất 思tư 議nghị 假giả 相tương 對đối 以dĩ 成thành 圓viên 融dung 三tam 諦đế 。 正chánh 與dữ 今kim 合hợp 。 初sơ 十thập 界giới 俱câu 空không 名danh 畢tất 竟cánh 空không 。 次thứ 十thập 界giới 俱câu 假giả 名danh 不bất 思tư 議nghị 假giả 。 今kim 云vân 雙song 亡vong 是thị 雙song 亡vong 畢tất 竟cánh 空không 不bất 思tư 議nghị 假giả 。 雙song 照chiếu 亦diệc 然nhiên 。 此thử 名danh 圓viên 中trung 之chi 圓viên 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 中trung 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 應ưng 知tri 二nhị 邊biên 分phân 別biệt 若nhược 亡vong 即tức 是thị 中trung 道đạo 。 於ư 中trung 道đạo 中trung 更cánh 點điểm 三tam 諦đế 皆giai 是thị 圓viên 融dung 。 止Chỉ 觀Quán 云vân 。 一nhất 中trung 一nhất 切thiết 中trung 。 無vô 空không 無vô 假giả 而nhi 不bất 中trung 。 總tổng 中trung 觀quán 也dã 。 與dữ 今kim 意ý 大đại 同đồng 。 三tam 文văn 之chi 中trung 皆giai 云vân 心tâm 者giả 。 通thông 指chỉ 佛Phật 界giới 隨tùy 淨tịnh 緣duyên 之chi 心tâm 耳nhĩ 。

○# 四tứ 斥xích 凡phàm 小tiểu 不bất 了liễu 三tam 一nhất 法pháp 。

如như 何hà 世thế 間gian 。 三tam 有hữu 眾chúng 生sanh 。 及cập 出xuất 世thế 聞văn 。 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 以dĩ 所sở 知tri 心tâm 。 測trắc 度độ 如Như 來Lai 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 用dụng 世thế 語ngữ 言ngôn 。 入nhập 佛Phật 知tri 見kiến 。

上thượng 明minh 三tam 諦đế 竟cánh 。 今kim 指chỉ 三tam 諦đế 。 是thị 如Như 來Lai 所sở 證chứng 。 非phi 凡phàm 小tiểu 能năng 知tri 。 如như 何hà 兩lưỡng 字tự 正chánh 責trách 之chi 之chi 辭từ 。 前tiền 云vân 眾chúng 生sanh 迷mê 悶muộn 。 背bội 覺giác 合hợp 塵trần 。 又hựu 云vân 汝nhữ 以dĩ 色sắc 空không 。 相tương 傾khuynh 相tương 奪đoạt 。 於ư 如Như 來Lai 藏tạng 。 則tắc 凡phàm 夫phu 二nhị 乘thừa 皆giai 不bất 能năng 測trắc 佛Phật 明minh 矣hĩ 。 其kỳ 病bệnh 在tại 所sở 知tri 心tâm 不bất 忘vong 。 世thế 語ngữ 言ngôn 不bất 絕tuyệt 。 墜trụy 落lạc 空không 有hữu 二nhị 邊biên 。 不bất 知tri 所sở 滯trệ 之chi 有hữu 即tức 真chân 空không 。 所sở 著trước 之chi 空không 即tức 妙diệu 有hữu 。 以dĩ 迷mê 背bối/bội 中trung 道đạo 故cố 動động 成thành 戲hí 論luận 也dã 。 圓viên 融dung 三tam 諦đế 名danh 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。

○# 二nhị 喻dụ 。

譬thí 如như 琹# 瑟sắt 箜không 篌hầu 琵tỳ 琶bà 。 雖tuy 有hữu 妙diệu 音âm 。 若nhược 無vô 妙diệu 指chỉ 。 終chung 不bất 能năng 發phát 。

琹# 等đẳng 喻dụ 十thập 界giới 眾chúng 生sanh 。 妙diệu 音âm 喻dụ 如Như 來Lai 藏tạng 理lý 。 妙diệu 指chỉ 喻dụ 實thật 智trí 。 發phát 謂vị 發phát 明minh 。 白bạch 虎hổ 通thông 云vân 。 琹# 者giả 樂nhạo/nhạc/lạc 也dã 。 所sở 謂vị 禁cấm 止chỉ 諸chư 邪tà 以dĩ 正chánh 人nhân 心tâm 也dã 。 廣quảng 雅nhã 云vân 。 長trường/trưởng 三tam 尺xích 六lục 寸thốn 。 以dĩ 象tượng 三tam 百bách 六lục 十thập 日nhật 。 五ngũ 絃huyền 象tượng 五ngũ 行hành 。 大đại 絃huyền 為vi 君quân 寬khoan 和hòa 而nhi 溫ôn 。 小tiểu 絃huyền 為vi 臣thần 清thanh 廉liêm 不bất 亂loạn 。 文văn 王vương 武võ 王vương 加gia 二nhị 絃huyền 以dĩ 合hợp 君quân 臣thần 之chi 恩ân 也dã 。 瑟sắt 者giả 縝# 密mật 也dã 。 五ngũ 十thập 絃huyền 。 箜không 篌hầu 者giả 。 白bạch 虎hổ 通thông 云vân 。 漢hán 武võ 帝đế 命mạng 樂nhạo/nhạc/lạc 工công 候hậu 調điều 作tác 。 或hoặc 云vân 候hậu 暉huy 作tác 。 其kỳ 聲thanh 坎khảm 坎khảm 然nhiên 以dĩ 應ưng 奏tấu 節tiết 故cố 謂vị 之chi 坎khảm 候hậu 。 復phục 訛ngoa 轉chuyển 為vi 箜không 篌hầu 耳nhĩ 。 候hậu 者giả 因nhân 彼bỉ 樂nhạo/nhạc/lạc 工công 而nhi 得đắc 名danh 也dã 。 楊dương 升thăng 菴am 云vân 。 琹# 瑟sắt 秦tần 箏tranh 之chi 屬thuộc 。 絲ti 木mộc 相tương/tướng 去khứ 皆giai 未vị 寸thốn 許hứa 。 惟duy 空không 侯hầu 絲ti 與dữ 木mộc 相tương/tướng 去khứ 遠viễn 。 聲thanh 自tự 空không 出xuất 。 空không 侯hầu 之chi 名danh 或hoặc 因nhân 此thử 立lập 。 又hựu 謂vị 二nhị 字tự 不bất 必tất 加gia 竹trúc 恐khủng 未vị 必tất 然nhiên 。 瑟sắt 琶bà 者giả 。 漢hán 遣khiển 烏ô 孫tôn 公công 主chủ 嫁giá 昆côn 彌di 。 念niệm 其kỳ 遠viễn 行hành 故cố 思tư 慕mộ 無vô 已dĩ 。 使sử 工công 巧xảo 裁tài 箏tranh 筑# 為vi 馬mã 上thượng 之chi 樂lạc 。 以dĩ 手thủ 推thôi 卻khước 前tiền 後hậu 而nhi 奏tấu 聲thanh 故cố 名danh 琶bà 琶bà 。 推thôi 手thủ 為vi 琶bà 。 卻khước 手thủ 為vi 琶bà 。 有hữu 打đả 撥bát 鈎câu 桃đào 之chi 音âm 。 今kim 四tứ 絃huyền 者giả 是thị 已dĩ 。 云vân 妙diệu 音âm 者giả 。 琴cầm 瑟sắt 等đẳng 音âm 通thông 實thật 報báo 土thổ 。 如như 大đại 樹thụ 緊khẩn 那na 羅la 王vương 。 絃huyền 歌ca 一nhất 動động 聲thanh 震chấn 大Đại 千Thiên 。 須Tu 彌Di 山Sơn 王Vương 。 低đê 昂ngang 踊dũng 沒một 。 一nhất 切thiết 聲Thanh 聞Văn 。 猶do 如như 舞vũ 戲hí 。 天Thiên 冠Quan 菩Bồ 薩Tát 。 問vấn 迦Ca 葉Diếp 言ngôn 。 少thiểu 欲dục 知tri 足túc 。 頭đầu 陀đà 第đệ 一nhất 。 云vân 何hà 今kim 日nhật 。 猶do 如như 小tiểu 兒nhi 。 迦Ca 葉Diếp 言ngôn 非phi 本bổn 心tâm 也dã 。 妙diệu 樂lạc 判phán 云vân 。 彼bỉ 經kinh 屬thuộc 方Phương 等Đẳng 部bộ 以dĩ 大đại 斥xích 小tiểu 。 緊khẩn 羅la 奏tấu 於ư 別biệt 圓viên 之chi 樂lạc 故cố 使sử 迦Ca 葉Diếp 。 不bất 能năng 自tự 安an 。 所sở 謂vị 菩Bồ 薩Tát 。 勝thắng 妙diệu 五ngũ 欲dục 能năng 令linh 迦Ca 葉Diếp 起khởi 舞vũ 也dã 。 或hoặc 以dĩ 琴cầm 喻dụ 。 寶bảo 覺giác 真chân 心tâm 。 妙diệu 音âm 喻dụ 無vô 方phương 大đại 用dụng 。 妙diệu 指chỉ 喻dụ 楞lăng 嚴nghiêm 大đại 定định 。 然nhiên 考khảo 大đại 經kinh 中trung 亦diệc 以dĩ 箜không 篌hầu 喻dụ 眾chúng 生sanh 。 音âm 喻dụ 佛Phật 性tánh 。 故cố 知tri 琴cầm 等đẳng 喻dụ 眾chúng 生sanh 其kỳ 說thuyết 最tối 是thị 。

○# 三tam 合hợp 。

汝nhữ 與dữ 眾chúng 生sanh 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 寶bảo 覺giác 真chân 心tâm 。 各các 各các 圓viên 滿mãn 。 如như 我ngã 按án 指chỉ 。 海hải 印ấn 發phát 光quang 。 汝nhữ 暫tạm 舉cử 心tâm 。 塵trần 勞lao 先tiên 起khởi 。 由do 不bất 勤cần 求cầu 。 無vô 上thượng 覺giác 道Đạo 。 愛ái 念niệm 小Tiểu 乘Thừa 。 得đắc 少thiểu 為vi 足túc 。

汝nhữ 與dữ 眾chúng 生sanh 。 略lược 該cai 九cửu 界giới 。 合hợp 前tiền 琴cầm 等đẳng 。 寶bảo 覺giác 真chân 心tâm 。 合hợp 前tiền 妙diệu 音âm 。 具cụ 德đức 為vi 按án 即tức 妙diệu 俗tục 也dã 。 覺giác 即tức 圓viên 中trung 。 真chân 即tức 妙diệu 空không 。 一nhất 心tâm 具cụ 此thử 三tam 諦đế 何hà 人nhân 不bất 然nhiên 。 言ngôn 按án 指chỉ 發phát 光quang 者giả 。 佛Phật 意ý 元nguyên 是thị 引dẫn 證chứng 必tất 有hữu 所sở 指chỉ 今kim 不bất 可khả 曉hiểu 。 聊liêu 舉cử 維duy 摩ma 經kinh 及cập 貲ti 中trung 解giải 以dĩ 發phát 明minh 之chi 。 維duy 摩ma 經Kinh 云vân 。 佛Phật 以dĩ 足túc 指chỉ 。 按án 地địa 即tức 時thời 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。 若nhược 干can 百bách 千thiên 。 珍trân 寶bảo 嚴nghiêm 飾sức 。 譬thí 如như 寶Bảo 莊Trang 嚴Nghiêm 佛Phật 。 無vô 量lượng 千thiên 德đức 寶bảo 莊trang 嚴nghiêm 土thổ 。 一nhất 切thiết 大đại 眾chúng 。 嘆thán 未vị 曾tằng 有hữu 。 而nhi 皆giai 自tự 見kiến 。 坐tọa 寶bảo 蓮liên 華hoa 。 豈khởi 非phi 海hải 印ấn 發phát 光quang 。 之chi 明minh 證chứng 乎hồ 。 謂vị 於ư 海Hải 印Ấn 三Tam 昧Muội 。 中trung 發phát 光quang 明minh 也dã 。 資tư 中trung 云vân 海hải 印ấn 者giả 大đại 集tập 云vân 。 閻Diêm 浮Phù 所sở 有hữu 色sắc 像tượng 大đại 海hải 皆giai 有hữu 印ấn 文văn 。 此thử 喻dụ 如Như 來Lai 法Pháp 身thân 。 性tánh 海hải 普phổ 現hiện 一nhất 切thiết 。 世thế 間gian 之chi 相tướng 。 正chánh 性tánh 具cụ 依y 正chánh 。 無vô 不bất 具cụ 足túc 。 喻dụ 同đồng 海hải 印ấn 。 如Như 來Lai 證chứng 此thử 法Pháp 門môn 復phục 從tùng 體thể 起khởi 用dụng 即tức 是thị 。 海hải 印ấn 發phát 光quang 。 是thị 時thời 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 即tức 無vô 上thượng 知tri 覺giác 。 無vô 礙ngại 融dung 通thông 成thành 無vô 上thượng 報báo 。 而nhi 從tùng 按án 指chỉ 發phát 之chi 者giả 喻dụ 同đồng 有hữu 妙diệu 指chỉ 而nhi 發phát 妙diệu 音âm 也dã 。 次thứ 云vân 汝nhữ 暫tạm 舉cử 心tâm 。 塵trần 勞lao 先tiên 起khởi 。 合hợp 若nhược 無vô 妙diệu 指chỉ 。 終chung 不bất 能năng 發phát 。 聲Thanh 聞Văn 舉cử 心tâm 已dĩ 是thị 塵trần 勞lao 。 不bất 待đãi 動động 形hình 故cố 云vân 先tiên 起khởi 。 若nhược 以dĩ 四tứ 住trụ 為vi 塵trần 勞lao 富phú 那na 已dĩ 斷đoạn 四tứ 住trụ 。 今kim 不bất 指chỉ 見kiến 思tư 麤thô 惑hoặc 當đương 以dĩ 習tập 氣khí 為vi 塵trần 勞lao 耳nhĩ 。 習tập 氣khí 即tức 塵trần 沙sa 無vô 明minh 惑hoặc 也dã 。 據cứ 此thử 文văn 知tri 二nhị 乘thừa 生sanh 方phương 便tiện 土thổ 猶do 有hữu 勞lao 久cửu 發phát 塵trần 之chi 相tướng 。 與dữ 同đồng 居cư 土thổ 隙khích 中trung 微vi 塵trần 其kỳ 相tương/tướng 不bất 遠viễn 。 義nghĩa 推thôi 實thật 報báo 土thổ 中trung 雖tuy 有hữu 塵trần 相tương/tướng 不bất 同đồng 下hạ 之chi 二nhị 土thổ 也dã 後hậu 。 偈kệ 云vân 餘dư 塵trần 尚thượng 諸chư 學học 。 故cố 實thật 報báo 當đương 有hữu 塵trần 相tương/tướng 。 然nhiên 既ký 依y 正chánh 無vô 礙ngại 豈khởi 比tỉ 二nhị 下hạ 土thổ 乎hồ 。 由do 不bất 勤cần 求cầu 。 下hạ 釋thích 塵trần 勞lao 先tiên 起khởi 之chi 由do 也dã 。 若nhược 求cầu 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 知tri 竝tịnh 由do 理lý 具cụ 方phương 有hữu 事sự 用dụng 即tức 相tương 似tự 。 海hải 印ấn 發phát 光quang 。 今kim 保bảo 證chứng 小tiểu 果quả 得đắc 涅Niết 槃Bàn 。 一nhất 日nhật 之chi 價giá 。 自tự 以dĩ 為vi 足túc 。 故cố 雖tuy 在tại 塵trần 中trung 而nhi 不bất 知tri 是thị 塵trần 耳nhĩ 。 此thử 方Phương 等Đẳng 部bộ 應ưng 有hữu 禪thiền 斥xích 。 雖tuy 已dĩ 入nhập 法pháp 華hoa 時thời 順thuận 方Phương 等Đẳng 部bộ 儀nghi 故cố 宜nghi 斥xích 小tiểu 。

○# 二nhị 更cánh 釋thích 餘dư 疑nghi 二nhị 一nhất 滿mãn 慈từ 重trọng/trùng 徵trưng 妄vọng 因nhân 二nhị 阿A 難Nan 再tái 執chấp 緣duyên 起khởi 初sơ 中trung 二nhị 一nhất 疑nghi 問vấn 。

富Phú 樓Lâu 那Na 言ngôn 。 我ngã 與dữ 如Như 來Lai 。 寶bảo 覺giác 圓viên 明minh 。 真chân 妙diệu 淨tịnh 心tâm 。 無vô 二nhị 圓viên 滿mãn 。 而nhi 我ngã 昔tích 遭tao 。 無vô 始thỉ 妄vọng 想tưởng 。 久cửu 在tại 輪luân 迴hồi 。 今kim 得đắc 聖thánh 乘thừa 。 猶do 未vị 究cứu 竟cánh 。 世Thế 尊Tôn 諸chư 妄vọng 。 一nhất 切thiết 圓viên 滅diệt 。 獨độc 妙diệu 真chân 常thường 。 敢cảm 問vấn 如Như 來Lai 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 何hà 因nhân 有hữu 妄vọng 。 自tự 蔽tế 妙diệu 明minh 。 受thọ 此thử 淪luân 溺nịch 。

問vấn 中trung 分phần/phân 三tam 。 初sơ 明minh 己kỷ 佛Phật 無vô 殊thù 。 具cụ 德đức 之chi 覺giác 名danh 曰viết 寶bảo 覺giác 。 是thị 不bất 但đãn 中trung 也dã 。 十thập 界giới 俱câu 照chiếu 名danh 為vi 圓viên 明minh 。 是thị 不bất 思tư 議nghị 假giả 也dã 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 空không 。 名danh 真chân 妙diệu 淨tịnh 。 一nhất 心tâm 具cụ 此thử 三tam 諦đế 。 此thử 句cú 領lãnh 上thượng 三tam 如Như 來Lai 藏tạng 之chi 義nghĩa 。 亦diệc 躡niếp 上thượng 寶bảo 覺giác 真chân 心tâm 。 各các 各các 圓viên 融dung 而nhi 發phát 此thử 問vấn 也dã 。 次thứ 而nhi 我ngã 下hạ 明minh 己kỷ 迷mê 佛Phật 悟ngộ 。 無vô 始thỉ 妄vọng 想tưởng 。 指chỉ 無vô 明minh 惑hoặc 即tức 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 等đẳng 是thị 。 久cửu 在tại 輪luân 迴hồi 。 該cai 三tam 種chủng 相tương 續tục 之chi 相tướng 。 今kim 得đắc 四Tứ 果Quả 但đãn 除trừ 四tứ 住trụ 未vị 破phá 無vô 明minh 故cố 云vân 猶do 未vị 究cứu 竟cánh 。 次thứ 推thôi 佛Phật 悟ngộ 中trung 明minh 佛Phật 圓viên 斷đoạn 五ngũ 住trụ 是thị 諸chư 妄vọng 皆giai 滅diệt 。 對đối 彼bỉ 諸chư 妄vọng 則tắc 三tam 諦đế 俱câu 名danh 妙diệu 真chân 常thường 矣hĩ 。 三tam 敢cảm 問vấn 下hạ 正chánh 窮cùng 妄vọng 因nhân 。 前tiền 問vấn 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 佛Phật 答đáp 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 故cố 生sanh 山sơn 河hà 。 明minh 覺giác 之chi 義nghĩa 辨biện 之chi 已dĩ 詳tường 。 今kim 問vấn 此thử 妄vọng 從tùng 何hà 而nhi 有hữu 。 是thị 到đáo 底để 一nhất 問vấn 也dã 。

○# 二nhị 佛Phật 答đáp 分phần/phân 三tam 。 一nhất 以dĩ 演diễn 若nhược 失thất 頭đầu 為ví 喻dụ 。 二nhị 以dĩ 妄vọng 本bổn 無vô 因nhân 合hợp 喻dụ 。 三tam 示thị 頓đốn 乘thừa 不bất 藉tạ 修tu 證chứng 。 初sơ 中trung 二nhị 一nhất 牒điệp 惑hoặc 。

佛Phật 告cáo 富Phú 樓Lâu 那Na 。

汝nhữ 雖tuy 除trừ 疑nghi 。 餘dư 惑hoặc 未vị 盡tận 。

聞văn 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 則tắc 除trừ 山sơn 河hà 忽hốt 生sanh 之chi 疑nghi 。 聞văn 三tam 如Như 來Lai 藏tạng 則tắc 除trừ 大đại 性tánh 周chu 徧biến 之chi 疑nghi 。 而nhi 疑nghi 妄vọng 必tất 有hữu 因nhân 是thị 餘dư 惑hoặc 也dã 。

○# 二nhị 引dẫn 喻dụ 。

吾ngô 以dĩ 世thế 間gian 。 現hiện 前tiền 諸chư 事sự 。 今kim 復phục 問vấn 汝nhữ 。 汝nhữ 豈khởi 不bất 聞văn 。 室Thất 羅La 城Thành 中trung 。 演Diễn 若Nhã 達Đạt 多Đa 。 忽hốt 於ư 晨thần 朝triêu 。 以dĩ 鏡kính 照chiếu 面diện 。 愛ái 鏡kính 中trung 頭đầu 。 眉mi 目mục 可khả 見kiến 。 瞋sân 責trách 己kỷ 頭đầu 。 不bất 見kiến 面diện 目mục 。 以dĩ 為vi 魑si 魅mị 。 無vô 狀trạng 狂cuồng 走tẩu 。 於ư 意ý 云vân 何hà 。 此thử 人nhân 何hà 因nhân 。 無vô 故cố 狂cuồng 走tẩu 。 富Phú 樓Lâu 那Na 言ngôn 。 是thị 人nhân 心tâm 狂cuồng 。 更cánh 無vô 他tha 故cố 。

文văn 有hữu 問vấn 答đáp 。 世thế 事sự 易dị 明minh 故cố 佛Phật 引dẫn 以dĩ 為vi 問vấn 。 演diễn 若nhược 覔# 頭đầu 是thị 諸chư 事sự 之chi 一nhất 耳nhĩ 。 夫phu 喻dụ 本bổn 喻dụ 法pháp 。 喻dụ 若nhược 未vị 明minh 何hà 由do 知tri 法pháp 。 前tiền 釋thích 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 而nhi 云vân 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 所sở 既ký 妄vọng 立lập 。 生sanh 汝nhữ 妄vọng 能năng 。 今kim 以dĩ 鏡kính 照chiếu 面diện 。 喻dụ 明minh 覺giác 也dã 。 愛ái 鏡kính 中trung 頭đầu 。 瞋sân 責trách 己kỷ 頭đầu 。 喻dụ 立lập 所sở 也dã 。 以dĩ 為vi 魑si 魅mị 。 無vô 狀trạng 狂cuồng 走tẩu 。 者giả 喻dụ 妄vọng 能năng 也dã 。 妄vọng 所sở 在tại 前tiền 文văn 為vi 同đồng 異dị 。 妄vọng 能năng 在tại 前tiền 為vi 。 無vô 同đồng 無vô 異dị 。 無vô 同đồng 異dị 是thị 有hữu 為vi 眾chúng 生sanh 。 故cố 喻dụ 狂cuồng 走tẩu 。 文văn 相tương/tướng 甚thậm 齊tề 無vô 勞lao 異dị 議nghị 。 蓋cái 妄vọng 有hữu 三tam 重trọng/trùng 。 一nhất 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 二nhị 所sở 既ký 妄vọng 立lập 。 三tam 生sanh 汝nhữ 妄vọng 能năng 。 今kim 喻dụ 亦diệc 有hữu 三tam 重trọng/trùng 。 一nhất 以dĩ 鏡kính 炤chiếu 面diện 。 二nhị 愛ái 鏡kính 責trách 己kỷ 。 三tam 無vô 狀trạng 狂cuồng 走tẩu 。 豈khởi 非phi 文văn 相tương/tướng 相tương/tướng 齊tề 之chi 甚thậm 乎hồ 。 孤cô 山sơn 曰viết 。 晨thần 朝triêu 者giả 喻dụ 起khởi 妄vọng 之chi 始thỉ 。 然nhiên 晨thần 朝triêu 炤chiếu 面diện 男nam 子tử 所sở 不bất 必tất 然nhiên 。 是thị 炤chiếu 面diện 已dĩ 有hữu 狂cuồng 意ý 。 故cố 演diễn 若nhược 炤chiếu 鏡kính 責trách 頭đầu 之chi 意ý 在tại 其kỳ 中trung 矣hĩ 。 上thượng 舉cử 事sự 竟cánh 。 於ư 意ý 下hạ 正chánh 問vấn 。 何hà 因nhân 之chi 言ngôn 問vấn 其kỳ 因nhân 也dã 。 富phú 那na 答đáp 中trung 心tâm 狂cuồng 二nhị 字tự 正chánh 明minh 其kỳ 因nhân 。 據cứ 後hậu 經kinh 文văn 有hữu 狂cuồng 性tánh 因nhân 緣duyên 之chi 言ngôn 。 此thử 中trung 當đương 以dĩ 心tâm 狂cuồng 為vi 因nhân 。 炤chiếu 鏡kính 為vi 緣duyên 。 是thị 則tắc 世Thế 尊Tôn 說thuyết 其kỳ 緣duyên 。 滿mãn 慈từ 出xuất 其kỳ 因nhân 。 蓋cái 心tâm 狂cuồng 在tại 炤chiếu 鏡kính 狂cuồng 走tẩu 之chi 前tiền 。 狂cuồng 走tẩu 以dĩ 心tâm 狂cuồng 為vi 因nhân 。 而nhi 心tâm 狂cuồng 則tắc 更cánh 無vô 因nhân 。 故cố 曰viết 更cánh 無vô 他tha 故cố 。 若nhược 合hợp 後hậu 文văn 。 心tâm 狂cuồng 喻dụ 最tối 初sơ 之chi 妄vọng 也dã 。 炤chiếu 鏡kính 至chí 狂cuồng 走tẩu 所sở 謂vị 自tự 諸chư 妄vọng 想tưởng 。 展triển 轉chuyển 相tương 因nhân 也dã 。 演Diễn 若Nhã 達Đạt 多Đa 。 此thử 云vân 祠từ 授thọ 。 從tùng 神thần 乞khất 得đắc 故cố 也dã 。 山sơn 神thần 虎hổ 頭đầu 曰viết 魑si 。 宅trạch 神thần 猪trư 頭đầu 人nhân 形hình 曰viết 魅mị 。

○# 二nhị 以dĩ 妄vọng 本bổn 無vô 因nhân 合hợp 喻dụ 二nhị 一nhất 合hợp 二nhị 結kết 初sơ 中trung 三tam 一nhất 決quyết 明minh 妄vọng 本bổn 無vô 因nhân 。

佛Phật 言ngôn 妙diệu 覺giác 明minh 圓viên 。 本bổn 圓viên 明minh 妙diệu 。 既ký 稱xưng 為vi 妄vọng 。 云vân 何hà 有hữu 因nhân 。 若nhược 有hữu 所sở 因nhân 。 云vân 何hà 名danh 妄vọng 。 自tự 諸chư 妄vọng 想tưởng 。 展triển 轉chuyển 相tương 因nhân 。 從tùng 迷mê 積tích 迷mê 。 以dĩ 歷lịch 塵trần 劫kiếp 。 雖tuy 佛Phật 發phát 明minh 。 猶do 不bất 能năng 返phản 。 如như 是thị 迷mê 因nhân 。 因nhân 迷mê 自tự 有hữu 。 識thức 迷mê 無vô 因nhân 。 妄vọng 無vô 所sở 依y 。 尚thượng 無vô 有hữu 生sanh 。 欲dục 何hà 為vi 滅diệt 。

初sơ 云vân 妙diệu 覺giác 明minh 圓viên 者giả 。 妙diệu 即tức 是thị 空không 。 覺giác 即tức 是thị 中trung 。 明minh 即tức 是thị 假giả 。 三tam 諦đế 在tại 一nhất 心tâm 中trung 故cố 云vân 圓viên 。 此thử 句cú 立lập 圓viên 融dung 三tam 諦đế 以dĩ 為vi 性tánh 本bổn 。 本bổn 圓viên 明minh 妙diệu 。 非phi 修tu 之chi 始thỉ 妙diệu 。 此thử 句cú 亦diệc 明minh 妄vọng 想tưởng 之chi 無vô 本bổn 也dã 。 既ký 稱xưng 下hạ 反phản 覆phúc 明minh 妄vọng 無vô 因nhân 。 因nhân 即tức 是thị 本bổn 。 既ký 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 矣hĩ 又hựu 何hà 有hữu 因nhân 。 又hựu 有hữu 因nhân 即tức 不bất 名danh 妄vọng 。 乃nãi 約ước 名danh 以dĩ 申thân 其kỳ 義nghĩa 耳nhĩ 。 然nhiên 無vô 因nhân 之chi 妄vọng 是thị 無vô 始thỉ 無vô 明minh 。 由do 此thử 而nhi 生sanh 四tứ 住trú 煩phiền 惱não 則tắc 展triển 轉chuyển 相tương 因nhân 。 故cố 云vân 從tùng 迷mê 積tích 迷mê 。 若nhược 對đối 前tiền 文văn 。 自tự 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 後hậu 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 所sở 既ký 妄vọng 立lập 。 生sanh 汝nhữ 妄vọng 能năng 。 乃nãi 至chí 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 是thị 展triển 轉chuyển 相tương 因nhân 也dã 。 若nhược 對đối 喻dụ 文văn 。 因nhân 照chiếu 鏡kính 而nhi 責trách 頭đầu 因nhân 責trách 頭đầu 而nhi 狂cuồng 走tẩu 亦diệc 展triển 轉chuyển 相tương 因nhân 也dã 。 雖tuy 佛Phật 發phát 明minh 。 但đãn 斷đoạn 四tứ 住trụ 成thành 聲Thanh 聞Văn 果quả 。 無vô 明minh 尚thượng 在tại 名danh 不bất 能năng 返phản 。 乃nãi 責trách 滿mãn 慈từ 以dĩ 責trách 眾chúng 生sanh 耳nhĩ 。 如như 是thị 迷mê 因nhân 。 仍nhưng 指chỉ 最tối 初sơ 無vô 明minh 。 此thử 更cánh 無vô 因nhân 故cố 曰viết 。 因nhân 迷mê 自tự 有hữu 。 是thị 則tắc 妄vọng 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 最tối 初sơ 之chi 妄vọng 必tất 無vô 有hữu 因nhân 。 二nhị 者giả 妄vọng 所sở 妄vọng 能năng 。 展triển 轉chuyển 相tương 因nhân 。 前tiền 文văn 云vân 。 是thị 人nhân 心tâm 狂cuồng 。 更cánh 無vô 他tha 故cố 。 今kim 云vân 既ký 稱xưng 為vi 妄vọng 。 云vân 何hà 有hữu 因nhân 。 法pháp 喻dụ 齊tề 矣hĩ 。 次thứ 示thị 滅diệt 妄vọng 之chi 方phương 。 云vân 識thức 迷mê 無vô 因nhân 。 妄vọng 無vô 所sở 依y 者giả 。 迷mê 即tức 是thị 妄vọng 。 因nhân 即tức 所sở 依y 。 迷mê 無vô 因nhân 即tức 妄vọng 無vô 依y 也dã 。 以dĩ 最tối 初sơ 妄vọng 前tiền 更cánh 無vô 有hữu 妄vọng 。 而nhi 真chân 又hựu 不bất 生sanh 妄vọng 。 所sở 依y 竟cánh 安an 在tại 乎hồ 。 無vô 因nhân 則tắc 不bất 能năng 生sanh 。 無vô 生sanh 則tắc 亦diệc 無vô 滅diệt 。 如Như 來Lai 所sở 以dĩ 。 永vĩnh 斷đoạn 無vô 明minh 。 識thức 此thử 而nhi 已dĩ 。

○# 二nhị 約ước 得đắc 菩Bồ 提Đề 況huống 釋thích 。

得đắc 菩Bồ 提Đề 者giả 。 如như 寤ngụ 時thời 人nhân 。 說thuyết 夢mộng 中trung 事sự 。 心tâm 縱túng 精tinh 明minh 。 欲dục 何hà 因nhân 緣duyên 。 取thủ 夢mộng 中trung 物vật 。 況huống 復phục 無vô 因nhân 。 本bổn 無vô 所sở 有hữu 。

疑nghi 者giả 云vân 。 妄vọng 既ký 本bổn 無vô 。 何hà 以dĩ 得đắc 菩Bồ 提Đề 人nhân 言ngôn 妄vọng 有hữu 生sanh 滅diệt 因nhân 緣duyên 乎hồ 。 故cố 以dĩ 寤ngụ 寐mị 釋thích 之chi 。 菩Bồ 提Đề 如như 寤ngụ 。 妄vọng 想tưởng 生sanh 滅diệt 如như 夢mộng 。 夢mộng 不bất 知tri 夢mộng 至chí 寤ngụ 而nhi 始thỉ 知tri 夢mộng 。 迷mê 不bất 知tri 迷mê 至chí 寤ngụ 方phương 能năng 辨biện 迷mê 。 如như 說thuyết 夢mộng 中trung 事sự 。 以dĩ 其kỳ 心tâm 之chi 精tinh 明minh 故cố 也dã 。 能năng 辨biện 五ngũ 住trụ 枝chi 末mạt 故cố 曰viết 精tinh 明minh 。 然nhiên 夢mộng 竟cánh 叵phả 得đắc 。 況huống 字tự 從tùng 因nhân 緣duyên 上thượng 發phát 來lai 。 心tâm 精tinh 明minh 故cố 夢mộng 物vật 因nhân 緣duyên 。 如như 在tại 目mục 前tiền 。 然nhiên 不bất 能năng 據cứ 夢mộng 中trung 因nhân 緣duyên 以dĩ 取thủ 夢mộng 中trung 之chi 物vật 。 況huống 一nhất 念niệm 夢mộng 心tâm 。 不bất 從tùng 因nhân 生sanh 。 并tinh 夢mộng 亦diệc 無vô 而nhi 夢mộng 物vật 豈khởi 可khả 取thủ 哉tai 。 夢mộng 物vật 有hữu 因nhân 緣duyên 者giả 。 喻dụ 妄vọng 所sở 妄vọng 能năng 依y 於ư 明minh 覺giác 也dã 。 夢mộng 心tâm 無vô 因nhân 。 喻dụ 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 之chi 妄vọng 不bất 從tùng 因nhân 生sanh 也dã 。 前tiền 但đãn 示thị 無vô 因nhân 。 則tắc 無vô 生sanh 滅diệt 。 今kim 兼kiêm 示thị 有hữu 因nhân 緣duyên 者giả 。 亦diệc 無vô 生sanh 滅diệt 。 言ngôn 夢mộng 心tâm 無vô 因nhân 者giả 。 夢mộng 前tiền 無vô 夢mộng 是thị 不bất 因nhân 夢mộng 。 醒tỉnh 時thời 非phi 夢mộng 是thị 不bất 因nhân 醒tỉnh 。

○# 三tam 復phục 宗tông 明minh 無vô 得đắc 失thất 。

如như 彼bỉ 城thành 中trung 。 演Diễn 若Nhã 達Đạt 多Đa 。 豈khởi 有hữu 因nhân 緣duyên 。 自tự 怖bố 頭đầu 走tẩu 。 忽hốt 然nhiên 狂cuồng 歇hiết 。 頭đầu 非phi 外ngoại 得đắc 。 縱túng/tung 未vị 歇hiết 狂cuồng 。 亦diệc 何hà 遺di 失thất 。

前tiền 更cánh 約ước 寤ngụ 夢mộng 為ví 喻dụ 。 今kim 復phục 宗tông 重trọng/trùng 舉cử 演diễn 若nhược 。 演diễn 若nhược 狂cuồng 走tẩu 雖tuy 以dĩ 心tâm 狂cuồng 為vi 因nhân 照chiếu 鏡kính 為vi 緣duyên 。 然nhiên 因nhân 緣duyên 畢tất 竟cánh 叵phả 得đắc 。 如như 他tha 人nhân 炤chiếu 鏡kính 不bất 狂cuồng 而nhi 彼bỉ 獨độc 狂cuồng 是thị 無vô 當đương 狂cuồng 走tẩu 之chi 緣duyên 也dã 。 狂cuồng 性tánh 無vô 本bổn 是thị 無vô 當đương 狂cuồng 走tẩu 之chi 因nhân 也dã 。 次thứ 明minh 頭đầu 無vô 得đắc 失thất 正chánh 顯hiển 妄vọng 心tâm 無vô 因nhân 。 頭đầu 喻dụ 真chân 心tâm 。 頭đầu 無vô 得đắc 喻dụ 真chân 之chi 無vô 得đắc 。 演diễn 若nhược 謂vị 己kỷ 失thất 頭đầu 所sở 以dĩ 狂cuồng 走tẩu 而nhi 頭đầu 實thật 不bất 失thất 。 喻dụ 在tại 妄vọng 時thời 真chân 不bất 曾tằng 失thất 。

○# 二nhị 結kết 。

富Phú 樓Lâu 那Na 。 妄vọng 性tánh 如như 是thị 。 因nhân 何hà 為vi 在tại 。

前tiền 雖tuy 雙song 明minh 有hữu 因nhân 無vô 因nhân 二nhị 種chủng 妄vọng 法pháp 。 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。 然nhiên 滿mãn 慈từ 所sở 問vấn 是thị 最tối 初sơ 之chi 妄vọng 。 此thử 妄vọng 無vô 因nhân 故cố 結kết 顯hiển 之chi 。 真chân 不bất 為vi 妄vọng 因nhân 。 如như 不bất 狂cuồng 不bất 為vi 狂cuồng 因nhân 。

○# 三tam 示thị 頓đốn 乘thừa 不bất 藉tạ 修tu 證chứng 又hựu 二nhị 一nhất 法pháp 。

汝nhữ 但đãn 不bất 隨tùy 。 分phân 別biệt 世thế 間gian 。 業nghiệp 果quả 眾chúng 生sanh 。 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 三tam 緣duyên 斷đoạn 故cố 。 三tam 因nhân 不bất 生sanh 。 則tắc 汝nhữ 心tâm 中trung 。 演Diễn 若Nhã 達Đạt 多Đa 。 狂cuồng 性tánh 自tự 歇hiết 。 歇hiết 即tức 菩Bồ 提Đề 。 勝thắng 淨tịnh 明minh 心tâm 。 本bổn 周chu 法Pháp 界Giới 。 不bất 從tùng 人nhân 得đắc 。 何hà 藉tạ 劬cù 勞lao 。 肯khẳng 綮khính 修tu 證chứng 。

直trực 示thị 頓đốn 乘thừa 要yếu 在tại 不bất 隨tùy 分phân 別biệt 四tứ 字tự 。 分phân 別biệt 之chi 心tâm 即tức 是thị 。 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 由do 分phân 別biệt 故cố 成thành 世thế 界giới 相tương/tướng 。 乃nãi 至chí 眾chúng 生sanh 。 業nghiệp 果quả 亦diệc 然nhiên 。 此thử 中trung 云vân 世thế 間gian 該cai 二nhị 種chủng 。 三tam 界giới 之chi 相tướng 。 所sở 以dĩ 不bất 隨tùy 分phân 別biệt 即tức 得đắc 成thành 菩Bồ 提Đề 也dã 。 吳ngô 興hưng 云vân 。 三tam 緣duyên 即tức 業nghiệp 果quả 中trung 殺sát 盜đạo 淫dâm 也dã 。 三tam 因nhân 即tức 三tam 種chủng 貪tham 。 親thân 生sanh 為vi 因nhân 。 疎sơ 助trợ 為vi 緣duyên 。 以dĩ 殺sát 盜đạo 淫dâm 是thị 身thân 根căn 。 所sở 造tạo 之chi 業nghiệp 。 三tam 種chủng 貪tham 是thị 意ý 根căn 能năng 造tạo 之chi 惑hoặc 。 惑hoặc 親thân 緣duyên 疎sơ 因nhân 緣duyên 之chi 義nghĩa 彰chương 矣hĩ 。 天thiên 如như 非phi 之chi 。 謂vị 三tam 緣duyên 三tam 因nhân 是thị 三tam 種chủng 相tương 續tục 之chi 因nhân 緣duyên 。 而nhi 配phối 釋thích 亦diệc 未vị 明minh 了liễu 。 即tức 中trung 謂vị 佛Phật 語ngữ 多đa 含hàm 。 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 意ý 已dĩ 窮cùng 深thâm 。 下hạ 三tam 緣duyên 三tam 因nhân 獨độc 在tại 業nghiệp 果quả 。 淺thiển 深thâm 俱câu 斷đoạn 三tam 惑hoặc 圓viên 除trừ 。 正chánh 是thị 歇hiết 狂cuồng 之chi 方phương 。 何hà 必tất 純thuần 在tại 於ư 深thâm 方phương 不bất 藉tạ 修tu 證chứng 耶da 。 故cố 當đương 以dĩ 吳ngô 興hưng 解giải 為vi 正chánh 。 心tâm 中trung 演Diễn 若Nhã 達Đạt 多Đa 。 即tức 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 之chi 心tâm 。 此thử 心tâm 起khởi 時thời 還hoàn 欲dục 照chiếu 明minh 覺giác 體thể 。 是thị 向hướng 外ngoại 馳trì 求cầu 反phản 生sanh 器khí 界giới 。 此thử 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 所sở 由do 來lai 也dã 。 今kim 明minh 真chân 本bổn 無vô 得đắc 但đãn 須tu 歇hiết 狂cuồng 。 歇hiết 即tức 菩Bồ 提Đề 。 頓đốn 成thành 佛Phật 道Đạo 。 經kinh 自tự 初sơ 卷quyển 來lai 漸tiệm 說thuyết 居cư 多đa 。 獨độc 此thử 中trung 文văn 最tối 為vi 圓viên 頓đốn 。 偏thiên 漸tiệm 教giáo 中trung 須tu 無vô 量lượng 劫kiếp 。 修tu 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 乃nãi 至chí 後hậu 文văn 云vân 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 尚thượng 在tại 遙diêu 遠viễn 。 俱câu 屬thuộc 漸tiệm 教giáo 。 漸tiệm 說thuyết 是thị 權quyền 。 良lương 由do 阿A 難Nan 未vị 除trừ 四tứ 住trụ 當đương 與dữ 言ngôn 漸tiệm 。 滿mãn 慈từ 已dĩ 除trừ 四tứ 住trụ 宜nghi 其kỳ 言ngôn 頓đốn 。 頓đốn 說thuyết 是thị 實thật 乃nãi 究cứu 竟cánh 旨chỉ 歸quy 之chi 地địa 耳nhĩ 。 勝thắng 淨tịnh 明minh 者giả 。 謂vị 不bất 隨tùy 分phân 別biệt 自tự 然nhiên 清thanh 淨tịnh 明minh 鑑giám 。 名danh 之chi 為vi 勝thắng 。 勝thắng 於ư 明minh 覺giác 曰viết 勝thắng 淨tịnh 明minh 。 周chu 法Pháp 界Giới 者giả 。 如như 圓viên 覺giác 云vân 覺giác 。 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 即tức 得đắc 成thành 佛Phật 道Đạo 也dã 。 此thử 心tâm 雖tuy 賴lại 師sư 示thị 實thật 。 不bất 從tùng 人nhân 得đắc 。 上thượng 文văn 云vân 忽hốt 然nhiên 狂cuồng 歇hiết 。 頭đầu 非phi 外ngoại 得đắc 。 今kim 以dĩ 此thử 文văn 合hợp 之chi 。 是thị 則tắc 頭đầu 喻dụ 真chân 覺giác 。 照chiếu 鏡kính 喻dụ 明minh 覺giác 。 其kỳ 義nghĩa 明minh 矣hĩ 。 肯khẳng 綮khính/khể 出xuất 莊trang 子tử 養dưỡng 生sanh 篇thiên 云vân 。 技kỹ 經kinh 肯khẳng 綮khính/khể 之chi 未vị 嘗thường 而nhi 況huống 大đại 觚cô 乎hồ 。 骨cốt 間gian 肉nhục 曰viết 肯khẳng 。 筋cân 肉nhục 經kinh 處xứ 曰viết 綮khính/khể 。 刀đao 經kinh 此thử 處xứ 便tiện 覺giác 艱gian 難nan 。 今kim 以dĩ 勤cần 劬cù 修tu 證chứng 名danh 肯khẳng 綮khính/khể 也dã 。 圓viên 頓đốn 根căn 人nhân 悟ngộ 修tu 證chứng 在tại 一nhất 心tâm 中trung 何hà 必tất 肯khẳng 綮khính 修tu 證chứng 哉tai 。

○# 二nhị 喻dụ 。

譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 於ư 自tự 衣y 中trung 。 繫hệ 如như 意ý 珠châu 。 不bất 自tự 覺giác 知tri 。 窮cùng 露lộ 他tha 方phương 。 乞khất 食thực 馳trì 走tẩu 。 雖tuy 實thật 貧bần 窮cùng 。 珠châu 不bất 曾tằng 失thất 。 忽hốt 有hữu 智trí 者giả 。 指chỉ 示thị 其kỳ 珠châu 。 所sở 願nguyện 從tùng 心tâm 。 致trí 大đại 饒nhiêu 富phú 。 方phương 悟ngộ 神thần 珠châu 。 非phi 從tùng 外ngoại 得đắc 。

前tiền 迷mê 頭đầu 喻dụ 眾chúng 生sanh 之chi 狂cuồng 性tánh 。 次thứ 夢mộng 事sự 喻dụ 迷mê 妄vọng 之chi 不bất 實thật 。 惟duy 今kim 神thần 珠châu 堪kham 比tỉ 妙diệu 心tâm 。 復phục 顯hiển 迷mê 時thời 無vô 失thất 。 悟ngộ 時thời 無vô 得đắc 。 苕# 溪khê 以dĩ 衣y 譬thí 五ngũ 陰ấm 。 珠châu 喻dụ 勝thắng 淨tịnh 明minh 心tâm 。 由do 無vô 明minh 故cố 不bất 覺giác 。 所sở 遭tao 皆giai 是thị 窮cùng 途đồ 曰viết 窮cùng 。 在tại 三tam 界giới 中trung 。 如như 風phong 飡xan 露lộ 宿túc 曰viết 露lộ 。 流lưu 轉chuyển 六lục 道đạo 如như 馳trì 走tẩu 他tha 方phương 。 因nhân 流lưu 轉chuyển 故cố 求cầu 小Tiểu 乘Thừa 偏thiên 教giáo 或hoặc 取thủ 人nhân 天thiên 之chi 樂lạc 。 為vi 乞khất 食thực 馳trì 走tẩu 。 此thử 與dữ 怖bố 頭đầu 狂cuồng 走tẩu 何hà 異dị 。 無vô 功công 德đức 法Pháp 財tài 曰viết 貧bần 。 雖tuy 貧bần 珠châu 在tại 喻dụ 迷mê 時thời 無vô 失thất 也dã 。 佛Phật 如như 智trí 者giả 。 教giáo 為vi 示thị 珠châu 。 證chứng 理lý 起khởi 用dụng 名danh 大đại 饒nhiêu 富phú 。 雖tuy 藉tạ 師sư 教giáo 不bất 從tùng 師sư 授thọ 。 以dĩ 顯hiển 悟ngộ 亦diệc 無vô 得đắc 。 幽u 溪khê 曰viết 。 法pháp 華hoa 繫hệ 珠châu 與dữ 今kim 不bất 同đồng 。 彼bỉ 明minh 十thập 六lục 王vương 子tử 。 覆phú 講giảng 法Pháp 華hoa 結kết 大Đại 乘Thừa 緣duyên 種chủng 喻dụ 以dĩ 親thân 友hữu 繫hệ 了liễu 因nhân 珠châu 。 今kim 經kinh 於ư 自tự 衣y 中trung 。 繫hệ 正chánh 因nhân 珠châu 。 喻dụ 本bổn 有hữu 佛Phật 性tánh 雖tuy 窮cùng 不bất 失thất 。 一nhất 解giải 一nhất 性tánh 自tự 不bất 同đồng 年niên 。 上thượng 文văn 佛Phật 答đáp 富Phú 樓Lâu 那Na 竟cánh 。 或hoặc 疑nghi 。 解giải 門môn 將tương 畢tất 。 修tu 證chứng 方phương 興hưng 。

佛Phật 告cáo 滿mãn 慈từ 即tức 云vân 何hà 藉tạ 劬cù 勞lao 。 肯khẳng 綮khính 修tu 證chứng 何hà 也dã 。

答đáp 。 如Như 來Lai 說thuyết 教giáo 破phá 立lập 同đồng 時thời 。 據cứ 圓viên 頓đốn 教giáo 悟ngộ 修tu 證chứng 在tại 一nhất 心tâm 中trung 。 初sơ 發phát 心tâm 時thời 。 便tiện 成thành 正chánh 覺giác 。 故cố 云vân 何hà 藉tạ 劬cù 勞lao 。 肯khẳng 綮khính 修tu 證chứng 。 非phi 廢phế 修tu 證chứng 也dã 。 若nhược 在tại 漸tiệm 教giáo 必tất 先tiên 悟ngộ 後hậu 修tu 。 先tiên 修tu 後hậu 證chứng 。 此thử 如Như 來Lai 方phương 便tiện 析tích 重trọng/trùng 派phái 深thâm 應ưng 彼bỉ 漸tiệm 機cơ 。 以dĩ 施thí 權quyền 教giáo 。 既ký 是thị 權quyền 說thuyết 須tu 先tiên 掃tảo 後hậu 立lập 。 要yếu 之chi 為vi 頓đốn 施thí 漸tiệm 漸tiệm 必tất 歸quy 頓đốn 圓viên 實thật 部bộ 主chủ 。 永vĩnh 無vô 異dị 途đồ 。

○# 二nhị 阿A 難Nan 再tái 執chấp 緣duyên 起khởi 。 幽u 溪khê 云vân 。 經kinh 自tự 二nhị 卷quyển 來lai 破phá 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 者giả 屢lũ 矣hĩ 。 今kim 阿A 難Nan 復phục 以dĩ 因nhân 緣duyên 。 為vi 難nạn/nan 何hà 惑hoặc 情tình 之chi 難nạn/nan 袪# 乎hồ 。 答đáp 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 其kỳ 言ngôn 雖tuy 一nhất 義nghĩa 涉thiệp 多đa 門môn 。 有hữu 在tại 纏triền 之chi 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 有hữu 出xuất 纏triền 之chi 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 前tiền 三tam 卷quyển 所sở 破phá 是thị 在tại 纏triền 之chi 因nhân 緣duyên 而nhi 已dĩ 。 若nhược 今kim 重trùng 以dĩ 為vi 問vấn 乃nãi 出xuất 纏triền 之chi 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 雖tuy 單đơn 問vấn 因nhân 緣duyên 實thật 兼kiêm 自tự 然nhiên 。 是thị 以dĩ 世Thế 尊Tôn 。 答đáp 中trung 雙song 破phá 二nhị 義nghĩa 。 原nguyên 其kỳ 問vấn 意ý 而nhi 備bị 在tại 答đáp 中trung 。 將tương 謂vị 解giải 門môn 已dĩ 竟cánh 當đương 辨biện 修tu 途đồ 。 圓viên 因nhân 搆câu 造tạo 有hữu 似tự 乎hồ 因nhân 緣duyên 。 分phần/phân 果quả 冥minh 契khế 有hữu 似tự 乎hồ 自tự 然nhiên 。 苟cẩu 不bất 雙song 遣khiển 必tất 墮đọa 雙song 非phi 。 故cố 冀ký 如Như 來Lai 有hữu 以dĩ 明minh 之chi 庶thứ 不bất 墮đọa 於ư 偏thiên 修tu 偏thiên 證chứng 之chi 失thất 。 如như 曰viết 若nhược 悟ngộ 本bổn 頭đầu 。 識thức 知tri 狂cuồng 走tẩu 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 皆giai 為vi 戲hí 論luận 。 乃nãi 至chí 云vân 。 合hợp 然nhiên 俱câu 離ly 。 離ly 合hợp 俱câu 非phi 。 此thử 句cú 方phương 名danh 。 無vô 戲hí 論luận 法pháp 。 其kỳ 事sự 理lý 修tu 證chứng 之chi 殊thù 了liễu 然nhiên 可khả 知tri 矣hĩ 。 為vi 二nhị 一nhất 疑nghi 請thỉnh 三tam 一nhất 引dẫn 所sở 說thuyết 之chi 理lý 。

即tức 時thời 阿A 難Nan 。 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 起khởi 立lập 白bạch 佛Phật 。

世Thế 尊Tôn 。 現hiện 說thuyết 殺sát 盜đạo 淫dâm 業nghiệp 。 三tam 緣duyên 斷đoạn 故cố 。 三tam 因nhân 不bất 生sanh 。 心tâm 中trung 達đạt 多đa 。 狂cuồng 性tánh 自tự 歇hiết 。 歇hiết 即tức 菩Bồ 提Đề 。 不bất 從tùng 人nhân 得đắc 。 斯tư 則tắc 因nhân 緣duyên 。 皎hiệu 然nhiên 明minh 白bạch 。 云vân 何hà 如Như 來Lai 。 頓đốn 棄khí 因nhân 緣duyên 。

阿A 難Nan 不bất 引dẫn 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 而nhi 引dẫn 殺sát 盜đạo 婬dâm 三tam 緣duyên 三tam 因nhân 者giả 。 立lập 因nhân 緣duyên 之chi 名danh 也dã 。 緣duyên 狂cuồng 性tánh 歇hiết 即tức 成thành 菩Bồ 提Đề 此thử 因nhân 緣duyên 之chi 義nghĩa 也dã 。 既ký 出xuất 其kỳ 名danh 又hựu 立lập 其kỳ 義nghĩa 。 斯tư 則tắc 因nhân 緣duyên 。 皎hiệu 然nhiên 明minh 白bạch 。 雖tuy 有hữu 不bất 從tùng 人nhân 得đắc 。 之chi 言ngôn 似tự 屬thuộc 自tự 然nhiên 。 然nhiên 豈khởi 以dĩ 此thử 而nhi 礙ngại 因nhân 緣duyên 乎hồ 。 言ngôn 頓đốn 棄khí 因nhân 緣duyên 者giả 。 如như 前tiền 文văn 云vân 。 既ký 稱xưng 為vi 妄vọng 。 云vân 何hà 有hữu 因nhân 。 若nhược 有hữu 所sở 因nhân 。 云vân 何hà 名danh 妄vọng 。 是thị 頓đốn 棄khí 因nhân 緣duyên 也dã 。

○# 二nhị 引dẫn 己kỷ 他tha 得đắc 悟ngộ 。

我ngã 從tùng 因nhân 緣duyên 。 心tâm 得đắc 開khai 悟ngộ 。

世Thế 尊Tôn 。 此thử 義nghĩa 何hà 獨độc 。 我ngã 等đẳng 年niên 少thiếu 。 有Hữu 學Học 聲Thanh 聞Văn 。 今kim 此thử 會hội 中trung 。 大Đại 目Mục 犍Kiền 連Liên 。 及cập 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 等đẳng 。 從tùng 老lão 梵Phạm 志Chí 。 聞văn 佛Phật 因nhân 緣duyên 。 發phát 心tâm 開khai 悟ngộ 。 得đắc 成thành 無vô 漏lậu 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 目Mục 連Liên 同đồng 師sư 沙sa 然nhiên 梵Phạm 志Chí 。 梵Phạm 志Chí 道đạo 術thuật 身thân 子tử 皆giai 得đắc 。 師sư 有hữu 二nhị 百bách 五ngũ 十thập 。 弟đệ 子tử 悉tất 付phó 身thân 子tử 。 而nhi 成thành 就tựu 之chi 。 沙sa 然nhiên 臨lâm 死tử 。 欣hân 然nhiên 而nhi 笑tiếu 。 身thân 子tử 問vấn 故cố 。 答đáp 。 世thế 俗tục 無vô 眼nhãn 。 為vi 恩ân 愛ái 所sở 纏triền 。 我ngã 見kiến 金kim 地địa 國quốc 王vương 死tử 。 夫phu 人nhân 投đầu 火hỏa 聚tụ 願nguyện 。 同đồng 生sanh 一nhất 處xứ 。 言ngôn 已dĩ 命mạng 終chung 。 後hậu 見kiến 金kim 地địa 商thương 人nhân 問vấn 之chi 果quả 然nhiên 。 身thân 子tử 追truy 悔hối 我ngã 未vị 盡tận 師sư 術thuật 。 而nhi 不bất 授thọ 此thử 法pháp 為vi 我ngã 非phi 其kỳ 人nhân 師sư 祕bí 乎hồ 。 自tự 知tri 未vị 達đạt 更cánh 求cầu 勝thắng 法Pháp 而nhi 無vô 師sư 可khả 事sự 。 於ư 路lộ 見kiến 頞át 䫌# 。 威uy 儀nghi 庠tường 序tự 。 因nhân 問vấn 師sư 法pháp 。 頞át 䫌# 答đáp 云vân 。 諸chư 法pháp 從tùng 緣duyên 生sanh 。 是thị 故cố 說thuyết 因nhân 緣duyên 。 是thị 法pháp 緣duyên 及cập 盡tận 。 我ngã 師sư 如như 是thị 說thuyết 。 一nhất 聞văn 即tức 得đắc 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 。 來lai 至chí 佛Phật 所sở 。 十thập 五ngũ 日nhật 後hậu 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 目Mục 連Liên 聞văn 偈kệ 亦diệc 證chứng 初sơ 果quả 。 後hậu 見kiến 佛Phật 亦diệc 得đắc 羅La 漢Hán 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 聞văn 因nhân 緣duyên 事sự 未vị 攷# 。 梵Phạm 志Chí 或hoặc 翻phiên 淨tịnh 裔duệ 。 頞át 䫌# 偈kệ 中trung 略lược 說thuyết 三tam 諦đế 。 初sơ 句cú 苦Khổ 諦Đế 。 次thứ 句cú 集Tập 諦Đế 。 第đệ 三tam 句cú 滅Diệt 諦Đế 。 法pháp 即tức 苦khổ 。 緣duyên 即tức 集tập 。 苦khổ 集tập 俱câu 盡tận 是thị 究cứu 竟cánh 滅diệt 。

○# 三tam 結kết 所sở 說thuyết 同đồng 邪tà 。

今kim 說thuyết 菩Bồ 提Đề 。 不bất 從tùng 因nhân 緣duyên 。 則tắc 王Vương 舍Xá 城Thành 。 拘Câu 舍Xá 梨Lê 等đẳng 。 所sở 說thuyết 自tự 然nhiên 。 成thành 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 惟duy 垂thùy 大đại 悲bi 。 開khai 發phát 迷mê 悶muộn 。

前tiền 佛Phật 云vân 識thức 迷mê 無vô 因nhân 。 妄vọng 無vô 所sở 依y 。 尚thượng 無vô 有hữu 生sanh 。 欲dục 何hà 為vi 滅diệt 。 即tức 是thị 菩Bồ 提Đề 。 不bất 從tùng 因nhân 緣duyên 也dã 。 拘câu 舍xá 梨lê 外ngoại 道đạo 名danh 。 維duy 摩ma 經Kinh 云vân 。 末mạt 伽già 梨lê 拘câu 舍xá 梨lê 子tử 。 什thập 公công 云vân 。 末mạt 伽già 梨lê 字tự 也dã 。 拘câu 舍xá 梨lê 是thị 其kỳ 母mẫu 名danh 。 其kỳ 人nhân 起khởi 見kiến 云vân 眾chúng 生sanh 罪tội 垢cấu 。 無vô 因nhân 無vô 緣duyên 。 據cứ 此thử 似tự 末mạt 伽già 梨lê 為vi 拘câu 舍xá 梨lê 之chi 子tử 。 或hoặc 云vân 。 末mạt 伽già 梨lê 俱câu 舍xá 梨lê 字tự 形hình 楚sở 越việt 前tiền 後hậu 譯dịch 不bất 同đồng 耳nhĩ 。 翻phiên 譯dịch 名danh 義nghĩa 云vân 。 末mạt 伽già 梨lê 此thử 云vân 不bất 見kiến 道Đạo 。 其kỳ 計kế 自tự 然nhiên 亦diệc 是thị 斷đoạn 滅diệt 自tự 然nhiên 。 然nhiên 是thị 也dã 。 自tự 如như 是thị 也dã 。 婆bà 沙sa 云vân 。 法pháp 應ưng 爾nhĩ 不bất 可khả 改cải 易dị 不bất 可khả 徵trưng 詰cật 是thị 法pháp 爾nhĩ 義nghĩa 。 自tự 然nhiên 與dữ 法pháp 爾nhĩ 同đồng 。 即tức 中trung 云vân 。 自tự 然nhiên 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 斷đoạn 滅diệt 自tự 然nhiên 。 二nhị 常thường 見kiến 自tự 然nhiên 。 交giao 光quang 云vân 。 外ngoại 道đạo 自tự 然nhiên 此thử 八bát 萬vạn 劫kiếp 自tự 然nhiên 成thành 道Đạo 。 猶do 如như 縷lũ 丸hoàn 極cực 則tắc 停đình 住trụ 。 此thử 常thường 見kiến 刪san 闍xà 夜dạ 毗tỳ 羅la 胝chi 子tử 所sở 計kế 與dữ 拘câu 舍xá 黎lê 何hà 涉thiệp 。 刪san 闍xà 夜dạ 計kế 常thường 。 拘câu 舍xá 梨lê 計kế 斷đoạn 。 因nhân 名danh 自tự 然nhiên 。 若nhược 以dĩ 等đẳng 字tự 攝nhiếp 之chi 則tắc 無vô 不bất 可khả 。 阿A 難Nan 就tựu 對đối 待đãi 說thuyết 不bất 執chấp 因nhân 緣duyên 必tất 入nhập 自tự 然nhiên 。 似tự 外ngoại 道đạo 反phản 為vi 得đắc 之chi 故cố 作tác 此thử 難nạn/nan 。

○# 二nhị 佛Phật 示thị 二nhị 一nhất 委ủy 辨biện 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 二nhị 發phát 起khởi 行hành 門môn 方phương 便tiện 初sơ 中trung 二nhị 一nhất 辨biện 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 二nhị 明minh 無vô 戲hí 論luận 法pháp 。 初sơ 中trung 二nhị 一nhất 總tổng 述thuật 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

即tức 如như 城thành 中trung 。 演Diễn 若Nhã 達Đạt 多Đa 。 狂cuồng 性tánh 因nhân 緣duyên 。 若nhược 得đắc 滅diệt 除trừ 。 則tắc 不bất 狂cuồng 性tánh 。 自tự 然nhiên 而nhi 出xuất 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 理lý 窮cùng 於ư 是thị 。

狂cuồng 性tánh 因nhân 緣duyên 者giả 。 心tâm 狂cuồng 為vi 因nhân 。 照chiếu 鏡kính 為vi 緣duyên 也dã 。 不bất 雜tạp 因nhân 緣duyên 。 稱xưng 為vi 自tự 然nhiên 。 狂cuồng 賴lại 因nhân 緣duyên 。 不bất 狂cuồng 則tắc 不bất 賴lại 因nhân 緣duyên 。 故cố 曰viết 不bất 狂cuồng 性tánh 。 自tự 然nhiên 而nhi 出xuất 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 。 不bất 狂cuồng 之chi 前tiền 二nhị 皆giai 本bổn 無vô 。 由do 是thị 觀quán 之chi 。 凡phàm 所sở 謂vị 因nhân 緣duyên 。 自tự 然nhiên 本bổn 皆giai 不bất 有hữu 悉tất 由do 狂cuồng 妄vọng 而nhi 立lập 故cố 曰viết 。 理lý 窮cùng 於ư 是thị 。

○# 二nhị 別biệt 破phá 三tam 一nhất 以dĩ 因nhân 緣duyên 破phá 自tự 然nhiên 。

阿A 難Nan 。 演Diễn 若Nhã 達Đạt 多Đa 。 頭đầu 本bổn 自tự 然nhiên 。 本bổn 自tự 其kỳ 然nhiên 。 無vô 然nhiên 非phi 自tự 。 何hà 因nhân 緣duyên 故cố 。 怖bố 頭đầu 狂cuồng 走tẩu 。

此thử 文văn 以dĩ 頭đầu 為vi 自tự 然nhiên 故cố 云vân 。 頭đầu 本bổn 自tự 然nhiên 。 又hựu 前tiền 文văn 云vân 不bất 狂cuồng 性tánh 。 自tự 然nhiên 而nhi 出xuất 。 似tự 不bất 狂cuồng 在tại 後hậu 。 今kim 明minh 頭đầu 元nguyên 自tự 然nhiên 乃nãi 立lập 自tự 然nhiên 之chi 義nghĩa 也dã 。 本bổn 自tự 下hạ 二nhị 句cú 定định 自tự 然nhiên 計kế 。 本bổn 自tự 其kỳ 然nhiên 。 者giả 謂vị 先tiên 來lai 元nguyên 是thị 自tự 然nhiên 。 無vô 然nhiên 非phi 自tự 。 謂vị 後hậu 日nhật 無vô 非phi 自tự 然nhiên 。 何hà 因nhân 下hạ 破phá 。 不bất 藉tạ 因nhân 緣duyên 方phương 名danh 自tự 然nhiên 。 今kim 何hà 以dĩ 心tâm 狂cuồng 炤chiếu 鏡kính 之chi 因nhân 緣duyên 而nhi 怖bố 頭đầu 狂cuồng 走tẩu 乎hồ 。 則tắc 自tự 然nhiên 之chi 計kế 窮cùng 矣hĩ 。

○# 二nhị 以dĩ 自tự 然nhiên 破phá 因nhân 緣duyên 。

若nhược 自tự 然nhiên 頭đầu 。 因nhân 緣duyên 故cố 狂cuồng 。 何hà 不bất 自tự 然nhiên 。 因nhân 緣duyên 故cố 失thất 。 本bổn 頭đầu 不bất 失thất 。 狂cuồng 怖bố 妄vọng 出xuất 。 曾tằng 無vô 變biến 易dị 。 何hà 藉tạ 因nhân 緣duyên 。

初sơ 二nhị 句cú 定định 。 何hà 不bất 下hạ 破phá 。 本bổn 頭đầu 下hạ 結kết 。 此thử 文văn 以dĩ 狂cuồng 為vi 因nhân 緣duyên 。 立lập 自tự 然nhiên 者giả 不bất 賴lại 因nhân 緣duyên 。 立lập 因nhân 緣duyên 者giả 必tất 先tiên 有hữu 自tự 然nhiên 。 自tự 然nhiên 頭đầu 即tức 不bất 狂cuồng 不bất 雜tạp 因nhân 緣duyên 之chi 頭đầu 也dã 。 彼bỉ 計kế 云vân 。 自tự 然nhiên 之chi 頭đầu 元nguyên 來lai 不bất 狂cuồng 。 後hậu 以dĩ 照chiếu 鏡kính 。 因nhân 緣duyên 故cố 狂cuồng 。 破phá 云vân 。 若nhược 立lập 此thử 計kế 亦diệc 應ưng 自tự 然nhiên 頭đầu 不bất 失thất 以dĩ 照chiếu 鏡kính 因nhân 緣duyên 而nhi 失thất 何hà 不bất 爾nhĩ 耶da 。 結kết 云vân 。 今kim 既ký 本bổn 頭đầu 不bất 失thất 。 狂cuồng 自tự 妄vọng 出xuất 。 則tắc 狂cuồng 與dữ 頭đầu 了liễu 不bất 相tương 涉thiệp 。 何hà 曾tằng 變biến 換hoán 而nhi 假giả 因nhân 緣duyên 。 則tắc 因nhân 緣duyên 之chi 計kế 窮cùng 矣hĩ 。 言ngôn 失thất 頭đầu 者giả 演diễn 若nhược 自tự 謂vị 失thất 頭đầu 故cố 也dã 。 此thử 文văn 及cập 前tiền 因nhân 緣duyên 不bất 須tu 合hợp 法pháp 。 但đãn 就tựu 喻dụ 觀quán 。 妙diệu 義nghĩa 自tự 顯hiển 。

○# 三tam 破phá 轉chuyển 計kế 自tự 然nhiên 。

本bổn 狂cuồng 自tự 然nhiên 。 本bổn 有hữu 狂cuồng 怖bố 。 未vị 狂cuồng 之chi 際tế 。 狂cuồng 何hà 所sở 潛tiềm 。 不bất 狂cuồng 自tự 然nhiên 。 頭đầu 本bổn 無vô 妄vọng 。 何hà 為vi 狂cuồng 走tẩu 。

由do 前tiền 以dĩ 頭đầu 為vi 自tự 然nhiên 。 狂cuồng 為vi 因nhân 緣duyên 。 既ký 因nhân 緣duyên 被bị 破phá 。 轉chuyển 計kế 狂cuồng 亦diệc 自tự 然nhiên 。 不bất 狂cuồng 亦diệc 自tự 然nhiên 。 故cố 此thử 破phá 之chi 。 初sơ 破phá 狂cuồng 自tự 然nhiên 。 初sơ 句cú 立lập 計kế 。 次thứ 句cú 釋thích 本bổn 狂cuồng 二nhị 字tự 。 未vị 狂cuồng 下hạ 二nhị 句cú 破phá 。 如như 文văn 。 次thứ 破phá 不bất 狂cuồng 自tự 然nhiên 。 初sơ 句cú 立lập 計kế 。 頭đầu 本bổn 下hạ 破phá 。 既ký 頭đầu 本bổn 無vô 妄vọng 。 而nhi 有hữu 今kim 日nhật 之chi 狂cuồng 走tẩu 。 安an 得đắc 定định 云vân 本bổn 來lai 無vô 妄vọng 。 則tắc 不bất 狂cuồng 自tự 然nhiên 。 之chi 計kế 破phá 矣hĩ 。

○# 二nhị 明minh 無vô 戲hí 論luận 法pháp 。 又hựu 二nhị 一nhất 明minh 悟ngộ 本bổn 俱câu 非phi 以dĩ 顯hiển 前tiền 義nghĩa 。

若nhược 悟ngộ 本bổn 頭đầu 。 識thức 知tri 狂cuồng 走tẩu 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 俱câu 為vi 戲hí 論luận 。 是thị 故cố 我ngã 言ngôn 。 三tam 緣duyên 斷đoạn 故cố 。 即tức 菩Bồ 提Đề 心tâm 。

欲dục 明minh 無vô 戲hí 論luận 法pháp 。 先tiên 斥xích 戲hí 論luận 。 在tại 今kim 釋thích 此thử 文văn 者giả 多đa 指chỉ 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 皆giai 是thị 狂cuồng 走tẩu 。 前tiền 屢lũ 明minh 頭đầu 是thị 自tự 然nhiên 狂cuồng 是thị 因nhân 緣duyên 恐khủng 此thử 釋thích 未vị 妥# 。 詳tường 文văn 意ý 似tự 謂vị 悟ngộ 本bổn 頭đầu 而nhi 知tri 其kỳ 非phi 自tự 然nhiên 。 識thức 狂cuồng 走tẩu 而nhi 知tri 其kỳ 非phi 因nhân 緣duyên 。 則tắc 兩lưỡng 俱câu 戲hí 論luận 其kỳ 義nghĩa 明minh 矣hĩ 。 次thứ 結kết 顯hiển 前tiền 義nghĩa 。 三tam 緣duyên 斷đoạn 則tắc 不bất 關quan 自tự 然nhiên 。 即tức 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 則tắc 不bất 涉thiệp 因nhân 緣duyên 。 所sở 以dĩ 前tiền 文văn 之chi 言ngôn 本bổn 離ly 戲hí 論luận 也dã 。

○# 二nhị 簡giản 二nhị 種chủng 生sanh 滅diệt 名danh 無vô 戲hí 論luận 。

菩Bồ 提Đề 心tâm 生sanh 。 生sanh 滅diệt 心tâm 滅diệt 。 此thử 但đãn 生sanh 滅diệt 。 滅diệt 生sanh 俱câu 盡tận 。 無vô 功công 用dụng 道đạo 。 若nhược 有hữu 自tự 然nhiên 。 如như 是thị 則tắc 名danh 自tự 然nhiên 心tâm 生sanh 。 生sanh 滅diệt 心tâm 滅diệt 。 此thử 亦diệc 生sanh 滅diệt 。 無vô 生sanh 滅diệt 者giả 。 名danh 為vi 自Tự 然Nhiên 。 猶do 如như 世thế 間gian 。 諸chư 相tướng 雜tạp 和hòa 。 成thành 一nhất 體thể 者giả 。 名danh 和Hòa 合Hợp 性Tánh 。 非phi 和hòa 合hợp 者giả 。 稱xưng 本bổn 然nhiên 性tánh 。 本bổn 然nhiên 非phi 然nhiên 。 和hòa 合hợp 非phi 合hợp 。 合hợp 然nhiên 俱câu 離ly 。 離ly 合hợp 俱câu 非phi 。 此thử 句cú 方phương 名danh 。 無vô 戲hí 論luận 法pháp 。

菩Bồ 提Đề 心tâm 中trung 。 最tối 宜nghi 甄chân 別biệt 。 故cố 復phục 重trùng 重trọng/trùng 研nghiên 覈# 。 大đại 要yếu 以dĩ 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 對đối 簡giản 有hữu 兩lưỡng 重trọng/trùng 生sanh 滅diệt 。 既ký 離ly 對đối 待đãi 方phương 除trừ 戲hí 論luận 。 初sơ 約ước 菩Bồ 提Đề 簡giản 生sanh 滅diệt 云vân 菩Bồ 提Đề 心tâm 生sanh 者giả 。 向hướng 來lai 不bất 悟ngộ 菩Bồ 提Đề 今kim 悟ngộ 菩Bồ 提Đề 故cố 曰viết 生sanh 。 分phân 別biệt 情tình 忘vong 是thị 生sanh 滅diệt 心tâm 滅diệt 。 智trí 生sanh 惑hoặc 滅diệt 既ký 成thành 對đối 待đãi 豈khởi 非phi 生sanh 滅diệt 法pháp 乎hồ 。 遣khiển 此thử 生sanh 滅diệt 方phương 成thành 。 無vô 功công 用dụng 道đạo 。 云vân 滅diệt 生sanh 者giả 由do 斷đoạn 惑hoặc 而nhi 證chứng 真chân 也dã 。 此thử 以dĩ 住trụ 前tiền 緣duyên 修tu 名danh 為vi 滅diệt 生sanh 。 登đăng 住trụ 證chứng 真chân 不bất 見kiến 有hữu 斷đoạn 惑hoặc 證chứng 真chân 之chi 功công 稱xưng 。 無vô 功công 用dụng 道đạo 。 方phương 離ly 第đệ 一nhất 重trọng/trùng 生sanh 滅diệt 耳nhĩ 。 若nhược 有hữu 下hạ 更cánh 約ước 自tự 然nhiên 簡giản 生sanh 滅diệt 。 言ngôn 若nhược 有hữu 者giả 非phi 相tương 似tự 之chi 若nhược 。 謂vị 情tình 計kế 不bất 忘vong 復phục 立lập 自tự 然nhiên 。 如như 是thị 則tắc 名danh 自tự 然nhiên 心tâm 生sanh 。 生sanh 滅diệt 心tâm 滅diệt 。 此thử 仍nhưng 指chỉ 智trí 生sanh 惑hoặc 滅diệt 為vi 生sanh 滅diệt 也dã 。 上thượng 云vân 滅diệt 生sanh 俱câu 盡tận 。 即tức 俱câu 滅diệt 也dã 。 又hựu 須tu 遣khiển 之chi 故cố 云vân 。 此thử 亦diệc 生sanh 滅diệt 。 此thử 生sanh 滅diệt 與dữ 上thượng 智trí 生sanh 惑hoặc 滅diệt 不bất 同đồng 。 乃nãi 指chỉ 自tự 然nhiên 為vi 生sanh 。 智trí 生sanh 惑hoặc 滅diệt 俱câu 滅diệt 為vi 滅diệt 。 前tiền 簡giản 緣duyên 修tu 為vi 因nhân 緣duyên 生sanh 滅diệt 。 今kim 貶biếm 自tự 然nhiên 亦diệc 歸quy 生sanh 滅diệt 。 以dĩ 亦diệc 是thị 對đối 待đãi 法pháp 耳nhĩ 。 次thứ 云vân 非phi 生sanh 滅diệt 者giả 名danh 為vi 自Tự 然Nhiên 。 釋thích 成thành 自tự 然nhiên 是thị 生sanh 滅diệt 義nghĩa 。 疑nghi 云vân 。 何hà 故cố 自tự 然nhiên 亦diệc 是thị 生sanh 滅diệt 。 釋thích 云vân 。 對đối 彼bỉ 智trí 生sanh 惑hoặc 滅diệt 稱xưng 無vô 生sanh 滅diệt 者giả 。 為vi 自tự 然nhiên 豈khởi 非phi 是thị 對đối 待đãi 法pháp 乎hồ 。 對đối 待đãi 即tức 生sanh 滅diệt 也dã 。 猶do 如như 下hạ 立lập 喻dụ 。 如như 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 和hòa 合hợp 成thành 一nhất 譬thí 第đệ 二nhị 重trọng/trùng 中trung 智trí 生sanh 惑hoặc 滅diệt 之chi 義nghĩa 也dã 。 虗hư 空không 非phi 合hợp 號hiệu 曰viết 本bổn 然nhiên 譬thí 上thượng 無vô 智trí 生sanh 惑hoặc 滅diệt 之chi 自tự 然nhiên 也dã 。 就tựu 喻dụ 既ký 成thành 對đối 待đãi 。 法pháp 中trung 可khả 知tri 。 所sở 以dĩ 本bổn 然nhiên 之chi 計kế 決quyết 不bất 可khả 立lập 故cố 云vân 非phi 然nhiên 。 和hòa 合hợp 之chi 計kế 亦diệc 不bất 可khả 立lập 故cố 非phi 合hợp 。 合hợp 然nhiên 俱câu 離ly 。 承thừa 上thượng 文văn 和hòa 合hợp 本bổn 然nhiên 二nhị 俱câu 遠viễn 離ly 而nhi 說thuyết 。 是thị 離ly 第đệ 二nhị 重trọng/trùng 中trung 無vô 智trí 生sanh 惑hoặc 滅diệt 之chi 自tự 然nhiên 。 與dữ 智trí 生sanh 惑hoặc 滅diệt 之chi 和hòa 合hợp 耳nhĩ 。 離ly 合hợp 俱câu 非phi 者giả 。 離ly 即tức 離ly 然nhiên 離ly 合hợp 。 合hợp 謂vị 并tinh 離ly 亦diệc 非phi 。 即tức 不bất 離ly 也dã 。 夫phu 離ly 合hợp 離ly 然nhiên 既ký 非phi 對đối 待đãi 已dĩ 是thị 正chánh 義nghĩa 。 今kim 又hựu 非phi 之chi 。 不bất 但đãn 非phi 離ly 并tinh 亦diệc 非phi 合hợp 。 到đáo 此thử 一nhất 句cú 方phương 名danh 。 無vô 戲hí 論luận 法pháp 。 當đương 是thị 妙diệu 覺giác 之chi 所sở 證chứng 耳nhĩ 。 前tiền 云vân 歇hiết 即tức 菩Bồ 提Đề 。 理lý 最tối 直trực 捷tiệp 。 今kim 遣khiển 之chi 又hựu 遣khiển 似tự 與dữ 前tiền 違vi 。 非phi 違vi 也dã 。 滿mãn 慈từ 得đắc 意ý 祗chi 貴quý 承thừa 當đương 。 阿a 難nan 多đa 聞văn 須tu 除trừ 計kế 執chấp 。 故cố 前tiền 後hậu 互hỗ 出xuất 耳nhĩ 。

○# 二nhị 發phát 起khởi 行hành 門môn 方phương 便tiện 分phần/phân 四tứ 一nhất 佛Phật 果Quả 尚thượng 遙diêu 。

菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 尚thượng 在tại 遙diêu 遠viễn 。

菩Bồ 提Đề 智trí 德đức 。 涅Niết 槃Bàn 斷đoạn 德đức 。 阿A 難Nan 志chí 在tại 佛Phật 果Quả 欲dục 成thành 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 就tựu 其kỳ 情tình 計kế 尚thượng 執chấp 因nhân 緣duyên 。 去khứ 離ly 合hợp 俱câu 非phi 甚thậm 遠viễn 。 故cố 云vân 尚thượng 在tại 遙diêu 遠viễn 。

○# 二nhị 須tu 勤cần 修tu 證chứng 。

非phi 汝nhữ 歷lịch 劫kiếp 。 辛tân 勤cần 修tu 證chứng 。 雖tuy 復phục 憶ức 持trì 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh 。 清thanh 淨tịnh 妙diệu 理lý 。 如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 秪# 益ích 戲hí 論luận 。

文văn 意ý 謂vị 苟cẩu 非phi 歷lịch 劫kiếp 修tu 證chứng 雖tuy 有hữu 多đa 聞văn 。 只chỉ 益ích 戲hí 論luận 。 以dĩ 為vi 下hạ 謂vị 行hành 門môn 之chi 開khai 端đoan 也dã 。

○# 三tam 戲hí 論luận 無vô 益ích 。

汝nhữ 雖tuy 談đàm 說thuyết 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 決quyết 定định 明minh 了liễu 。 人nhân 間gian 稱xưng 汝nhữ 。 多đa 聞văn 第đệ 一nhất 。 以dĩ 此thử 積tích 劫kiếp 。 多đa 聞văn 熏huân 習tập 。 不bất 能năng 免miễn 離ly 。 摩Ma 登Đăng 伽Già 難nạn 。 何hà 須tu 待đãi 我ngã 。 佛Phật 頂đảnh 神thần 咒chú 摩Ma 登Đăng 伽Già 心tâm 。 淫dâm 火hỏa 頓đốn 歇hiết 。 得đắc 阿A 那Na 含Hàm 。 於ư 我ngã 法Pháp 中trung 。 成thành 精tinh 進tấn 林lâm 。 愛ái 河hà 乾can 枯khô 。 令linh 汝nhữ 解giải 脫thoát 。

阿A 難Nan 是thị 初sơ 果quả 人nhân 從tùng 十thập 六lục 剎sát 那na 證chứng 入nhập 。 因nhân 緣duyên 二nhị 字tự 具cụ 十thập 六lục 剎sát 那na 之chi 義nghĩa 。 如như 云vân 法pháp 從tùng 因nhân 緣duyên 生sanh 。 亦diệc 從tùng 因nhân 緣duyên 滅diệt 。 我ngã 佛Phật 大đại 沙Sa 門Môn 。 常thường 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 夫phu 緣duyên 生sanh 之chi 緣duyên 是thị 集Tập 諦Đế 。 生sanh 是thị 苦Khổ 諦Đế 。 緣duyên 滅diệt 之chi 緣duyên 是thị 道Đạo 諦Đế 。 滅diệt 是thị 滅Diệt 諦Đế 。 一nhất 往vãng 觀quan 之chi 具cụ 四tứ 剎sát 那na 明minh 矣hĩ 。 然nhiên 見kiến 苦khổ 者giả 有hữu 一nhất 忍nhẫn 一nhất 智trí 。 見kiến 集tập 亦diệc 然nhiên 。 見kiến 滅diệt 者giả 有hữu 一nhất 忍nhẫn 一nhất 智trí 。 見kiến 道đạo 亦diệc 然nhiên 。 再tái 往vãng 觀quan 之chi 具cụ 八bát 剎sát 那na 明minh 矣hĩ 。 又hựu 欲dục 界giới 四tứ 諦đế 名danh 法Pháp 忍Nhẫn 法pháp 智trí 。 上thượng 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 四Tứ 諦Đế 名danh 比tỉ 忍nhẫn 比tỉ 智trí 。 因nhân 觀quán 欲dục 界giới 緣duyên 生sanh 緣duyên 滅diệt 比tỉ 知tri 上thượng 二nhị 界giới 緣duyên 生sanh 緣duyên 滅diệt 。 欲dục 界giới 既ký 有hữu 四tứ 忍nhẫn 四Tứ 智Trí 。 上thượng 界giới 亦diệc 然nhiên 。 反phản 覆phúc 詳tường 觀quán 具cụ 十thập 六lục 剎sát 那na 明minh 矣hĩ 。 此thử 談đàm 因nhân 緣duyên 決quyết 定định 明minh 了liễu 也dã 。 又hựu 云vân 法pháp 性tánh 自tự 天thiên 而nhi 然nhiên 。 苦khổ 不bất 能năng 惱não 。 集tập 不bất 能năng 染nhiễm 。 道đạo 不bất 能năng 通thông 。 滅diệt 不bất 能năng 盡tận 。 因nhân 滅diệt 會hội 真chân 滅diệt 非phi 真Chân 諦Đế 。 滅diệt 尚thượng 非phi 真chân 三tam 諦đế 焉yên 是thị 。 此thử 談đàm 自tự 然nhiên 決quyết 定định 明minh 了liễu 也dã 。 阿A 難Nan 所sở 聞văn 。 又hựu 不bất 止chỉ 此thử 。 就tựu 證chứng 十thập 六lục 心tâm 辟Bích 支Chi 佛Phật 聲thanh 。 聞văn 分phân 為vi 三tam 品phẩm 。 於ư 聲Thanh 聞Văn 中trung 身thân 子tử 上thượng 。 目Mục 連Liên 中trung 。 餘dư 皆giai 下hạ 。 一nhất 一nhất 知tri 之chi 故cố 。 多đa 聞văn 第đệ 一nhất 。 況huống 自tự 空không 王vương 佛Phật 來lai 多đa 聞văn 熏huân 習tập 。 而nhi 不bất 能năng 免miễn 。 摩Ma 登Đăng 伽Già 難nạn 。 孰thục 謂vị 多đa 聞văn 有hữu 益ích 乎hồ 。 何hà 須tu 下hạ 謂vị 汝nhữ 若nhược 多đa 聞văn 有hữu 功công 何hà 須tu 待đãi 我ngã 咒chú 力lực 。 言ngôn 精tinh 進tấn 林lâm 者giả 精tinh 進tấn 法pháp 多đa 名danh 林lâm 。 梵Phạn 語ngữ 阿A 那Na 含Hàm 此thử 云vân 不bất 來lai 。 不bất 來lai 欲dục 界giới 受thọ 生sanh 故cố 。 已dĩ 斷đoạn 欲dục 界giới 九cửu 品phẩm 俱câu 生sanh 於ư 一nhất 生sanh 中trung 超siêu 過quá 七thất 生sanh 七thất 返phản 故cố 名danh 精tinh 進tấn 林lâm 也dã 。 令linh 汝nhữ 解giải 脫thoát 。 得đắc 離ly 淫dâm 室thất 也dã 。

○# 四tứ 結kết 勸khuyến 進tấn 修tu 。

是thị 故cố 阿A 難Nan 。 汝nhữ 雖tuy 歷lịch 劫kiếp 。 憶ức 持trì 如Như 來Lai 。 祕bí 密mật 妙diệu 嚴nghiêm 不bất 如như 一nhất 日nhật 。 修tu 無vô 漏lậu 業nghiệp 。 遠viễn 離ly 世thế 間gian 。 憎tăng 愛ái 二nhị 苦khổ 。 如như 摩Ma 登Đăng 伽Già 。 宿túc 為vi 淫dâm 女nữ 。 由do 神thần 咒chú 力lực 。 銷tiêu 其kỳ 愛ái 欲dục 。 法Pháp 中trung 今kim 名danh 。 性tánh 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 。 與dữ 羅La 睺Hầu 母mẫu 。 耶Da 輸Du 陀Đà 羅La 。 同đồng 悟ngộ 宿túc 因nhân 。 知tri 歷lịch 世thế 因nhân 。 貪tham 愛ái 為vi 苦khổ 。 一nhất 念niệm 熏huân 修tu 。 無vô 漏lậu 善thiện 故cố 。 或hoặc 得đắc 出xuất 纏triền 。 或hoặc 蒙mông 授thọ 記ký 。 如như 何hà 自tự 欺khi 。 尚thượng 留lưu 觀quán 聽thính 。

前tiền 謂vị 不bất 修tu 無vô 漏lậu 只chỉ 益ích 戲hí 論luận 故cố 今kim 勸khuyến 修tu 。 言ngôn 祕bí 密mật 妙diệu 嚴nghiêm 者giả 即tức 三tam 德đức 祕bí 藏tạng 微vi 妙diệu 莊trang 嚴nghiêm 也dã 。 幽u 溪khê 云vân 。 無vô 漏lậu 業nghiệp 者giả 不bất 隨tùy 分phân 別biệt 是thị 也dã 。 世thế 間gian 輪luân 迴hồi 由do 憎tăng 愛ái 生sanh 。 憎tăng 愛ái 由do 分phân 別biệt 起khởi 。 分phân 別biệt 則tắc 漏lậu 落lạc 於ư 世thế 界giới 眾chúng 生sanh 。 業nghiệp 果quả 相tương 續tục 。 故cố 以dĩ 不bất 隨tùy 分phân 別biệt 為vi 無vô 漏lậu 業nghiệp 。 此thử 因nhân 中trung 說thuyết 果quả 舉cử 果quả 標tiêu 因nhân 耳nhĩ 。 文văn 中trung 始thỉ 云vân 歷lịch 劫kiếp 。 次thứ 云vân 一nhất 日nhật 。 又hựu 次thứ 云vân 一nhất 念niệm 者giả 。 前tiền 云vân 菩Bồ 提Đề 在tại 遠viễn 尚thượng 須tu 。 歷lịch 劫kiếp 修tu 行hành 。 今kim 斥xích 多đa 聞văn 無vô 功công 。 不bất 如như 一nhất 日nhật 修tu 習tập 。 須tu 知tri 歷lịch 劫kiếp 修tu 持trì 祗chi 圖đồ 一nhất 念niệm 相tương 應ứng 而nhi 已dĩ 。 又hựu 恐khủng 疑nghi 歷lịch 劫kiếp 多đa 聞văn 即tức 是thị 。 辛tân 勤cần 修tu 證chứng 。 故cố 云vân 不bất 如như 一nhất 日nhật 。 修tu 無vô 漏lậu 業nghiệp 。 復phục 舉cử 摩ma 登đăng 者giả 。 前tiền 云vân 婬dâm 火hỏa 頓đốn 歇hiết 。 顯hiển 咒chú 力lực 耳nhĩ 。 今kim 意ý 謂vị 彼bỉ 是thị 女nữ 人nhân 尚thượng 證chứng 無vô 漏lậu 。 汝nhữ 是thị 男nam 子tử 云vân 何hà 自tự 欺khi 。 不bất 明minh 自tự 心tâm 即tức 自tự 欺khi 也dã 。 無vô 漏lậu 之chi 言ngôn 亦diệc 通thông 深thâm 淺thiển 故cố 。 或hoặc 出xuất 欲dục 纏triền 如như 。 性tánh 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 。 或hoặc 蒙mông 授thọ 記ký 。 如như 華hoa 色sắc 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 也dã 。 今kim 經kinh 第đệ 四tứ 卷quyển 必tất 在tại 法pháp 華hoa 後hậu 說thuyết 此thử 文văn 是thị 其kỳ 證chứng 也dã 。 方Phương 等Đẳng 收thu 經kinh 攝nhiếp 後hậu 歸quy 前tiền 其kỳ 例lệ 實thật 多đa 。 然nhiên 法pháp 華hoa 亦diệc 授thọ 阿A 難Nan 記ký 莂biệt 。 今kim 引dẫn 二nhị 尼ni 是thị 策sách 其kỳ 斷đoạn 結kết 耳nhĩ 。 尚thượng 留lưu 觀quán 聽thính 者giả 。 謂vị 為vi 根căn 塵trần 所sở 礙ngại 。 霅# 川xuyên 云vân 。 略lược 舉cử 見kiến 聞văn 以dĩ 攝nhiếp 覺giác 知tri 即tức 六lục 妄vọng 也dã 。 大đại 章chương 第đệ 一nhất 約ước 破phá 顯hiển 以dĩ 開khai 圓viên 解giải 竟cánh 。

○# 大đại 章chương 第đệ 二nhị 示thị 正chánh 助trợ 以dĩ 修tu 圓viên 行hành 。 自tự 古cổ 諸chư 師sư 如như 溫ôn 陵lăng 孤cô 山sơn 長trường/trưởng 水thủy 吳ngô 興hưng 天thiên 如như 。 莫mạc 不bất 大đại 判phán 先tiên 解giải 後hậu 行hành 。 獨độc 交giao 光quang 懸huyền 示thị 通thông 駁bác 諸chư 家gia 而nhi 自tự 判phán 從tùng 初sơ 至chí 此thử 。 答đáp 阿A 難Nan 奢Xa 摩Ma 他Tha 已dĩ 竟cánh 。 向hướng 下hạ 開khai 行hành 門môn 乃nãi 答đáp 三tam 摩ma 之chi 請thỉnh 。 作tác 如như 此thử 說thuyết 。 割cát 截tiệt 三tam 諦đế 不bất 會hội 佛Phật 心tâm 。 須tu 知tri 前tiền 開khai 解giải 門môn 是thị 談đàm 奢Xa 摩Ma 他Tha 等đẳng 所sở 照chiếu 三tam 諦đế 。 後hậu 開khai 行hành 門môn 乃nãi 示thị 三tam 法pháp 中trung 因nhân 果quả 。 名danh 目mục 相tương 應ứng 。 及cập 決quyết 定định 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 與dữ 夫phu 選tuyển 擇trạch 。 一nhất 門môn 深thâm 入nhập 。 故cố 知tri 開khai 解giải 三tam 法pháp 必tất 俱câu 。 行hành 門môn 三tam 法pháp 亦diệc 必tất 俱câu 。 第đệ 有hữu 修tu 性tánh 之chi 分phần 。 境cảnh 智trí 之chi 殊thù 爾nhĩ 。 前tiền 三tam 卷quyển 末mạt 當đương 機cơ 聞văn 法Pháp 領lãnh 解giải 已dĩ 是thị 結kết 文văn 。 安an 有hữu 不bất 具cụ 三tam 法pháp 而nhi 遽cự 結kết 益ích 。 至chí 此thử 後hậu 方phương 明minh 三tam 摩ma 者giả 乎hồ 。 又hựu 上thượng 根căn 利lợi 智trí 悟ngộ 證chứng 必tất 俱câu 修tu 在tại 其kỳ 中trung 。 例lệ 如như 小Tiểu 乘Thừa 舍Xá 利Lợi 弗Phất 聞văn 說thuyết 因nhân 緣duyên 悟ngộ 心tâm 無vô 際tế 悟ngộ 也dã 。 即tức 證chứng 初sơ 果quả 證chứng 也dã 。 前tiền 十thập 五ngũ 心tâm 名danh 見kiến 道đạo 。 第đệ 十thập 六lục 心tâm 名danh 修tu 道Đạo 。 是thị 修tu 在tại 其kỳ 中trung 也dã 。 大Đại 乘Thừa 圓viên 教giáo 初sơ 發phát 心tâm 時thời 。 便tiện 成thành 正chánh 覺giác 。 發phát 心tâm 悟ngộ 也dã 。 正chánh 覺giác 證chứng 也dã 。 前tiền 十thập 五ngũ 心tâm 為vi 信tín 行hành 。 第đệ 十thập 六lục 心tâm 名danh 信tín 解giải 。 如như 法Pháp 華hoa 信tín 解giải 品phẩm 正chánh 是thị 其kỳ 文văn 。 是thị 修tu 在tại 其kỳ 中trung 也dã 。 如như 此thử 根căn 性tánh 末mạt 代đại 必tất 無vô 。 阿A 難Nan 為vi 後hậu 人nhân 法pháp 式thức 。 故cố 先tiên 請thỉnh 解giải 而nhi 後hậu 請thỉnh 行hành 耳nhĩ 。 為vi 二nhị 。 一nhất 示thị 觀quán 理lý 直trực 入nhập 正chánh 行hạnh 。 二nhị 示thị 帶đái 事sự 兼kiêm 修tu 助trợ 行hành 。 初sơ 又hựu 二nhị 。 一nhất 慶khánh 喜hỷ 歎thán 領lãnh 述thuật 請thỉnh 二nhị 。 一nhất 經kinh 家gia 敘tự 相tương/tướng 。

阿A 難Nan 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 聞văn 佛Phật 示thị 誨hối 。 疑nghi 惑hoặc 銷tiêu 除trừ 。 心tâm 悟ngộ 實thật 相tướng 。 身thân 意ý 輕khinh 安an 。 得đắc 未vị 曾tằng 有hữu 。 重trùng 復phục 悲bi 泪# 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 長trường 跪quỵ 合hợp 掌chưởng 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

自tự 佛Phật 答đáp 滿mãn 慈từ 來lai 未vị 有hữu 結kết 益ích 。 今kim 即tức 總tổng 結kết 上thượng 文văn 之chi 意ý 也dã 。 三tam 卷quyển 末mạt 云vân 。 希hy 更cánh 審thẩm 除trừ 微vi 細tế 惑hoặc 。 今kim 云vân 疑nghi 惑hoặc 銷tiêu 除trừ 。 與dữ 前tiền 相tương 應ứng 。 言ngôn 心tâm 悟ngộ 實thật 相tướng 者giả 。 二nhị 卷quyển 云vân 汝nhữ 等đẳng 聲Thanh 聞Văn 。 狹hiệp 劣liệt 無vô 識thức 。 不bất 能năng 通thông 達đạt 。 清thanh 淨tịnh 實thật 相tướng 。 三tam 卷quyển 七thất 大đại 文văn 初sơ 云vân 亦diệc 令linh 當đương 來lai 。 修tu 大Đại 乘Thừa 者giả 。 通thông 達đạt 實thật 相tướng 。 當đương 知tri 實thật 相tướng 秪# 是thị 三tam 諦đế 之chi 理lý 耳nhĩ 。 無Vô 量Lượng 義Nghĩa 經Kinh 。 云vân 無vô 相tướng 不bất 相tướng 。 不bất 相tướng 無vô 相tướng 。 名danh 為vi 實thật 相tướng 。 釋thích 云vân 無vô 相tướng 者giả 無vô 生sanh 死tử 相tương/tướng 也dã 。 不bất 相tương 者giả 不bất 涅Niết 槃Bàn 相tương/tướng 也dã 。 夫phu 無vô 生sanh 死tử 相tương/tướng 豈khởi 非phi 空không 乎hồ 。 不bất 涅Niết 槃Bàn 相tương/tướng 豈khởi 非phi 假giả 乎hồ 。 經kinh 又hựu 云vân 不bất 相tướng 無vô 相tướng 。 豈khởi 非phi 中trung 乎hồ 。 或hoặc 解giải 經kinh 文văn 云vân 究cứu 竟cánh 除trừ 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 為vi 實thật 相tướng 。 竊thiết 謂vị 前tiền 文văn 云vân 離ly 合hợp 俱câu 非phi 。 此thử 句cú 方phương 名danh 。 無vô 戲hí 論luận 法pháp 。 何hà 但đãn 離ly 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 耶da 。 應ưng 知tri 合hợp 然nhiên 俱câu 離ly 。 離ly 合hợp 俱câu 非phi 。 無vô 句cú 可khả 指chỉ 故cố 名danh 實thật 相tướng 。 今kim 所sở 悟ngộ 者giả 即tức 此thử 理lý 也dã 。 桐# 洲châu 曰viết 捨xả 生sanh 死tử 重trọng 擔đảm 息tức 肩kiên 於ư 藏tạng 性tánh 輕khinh 安an 之chi 義nghĩa 。

○# 二nhị 慶khánh 喜hỷ 陳trần 辭từ 二nhị 一nhất 歎thán 領lãnh 。

無vô 上thượng 大đại 悲bi 。 清thanh 淨tịnh 寶bảo 王vương 。 善thiện 開khai 我ngã 心tâm 。 能năng 以dĩ 如như 是thị 。 種chủng 種chủng 因nhân 緣duyên 。 方phương 便tiện 提đề 獎tưởng 。 引dẫn 諸chư 沉trầm 冥minh 。 出xuất 於ư 苦khổ 海hải 。

幽u 溪khê 云vân 讚tán 佛Phật 無vô 上thượng 大đại 悲bi 。 清thanh 淨tịnh 寶bảo 王vương 者giả 。 知tri 佛Phật 悟ngộ 妄vọng 如như 迷mê 方phương 。 空không 華hoa 本bổn 無vô 所sở 有hữu 。 證chứng 真Chân 如Như 精tinh 金kim 。 濕thấp 灰hôi 更cánh 不bất 重trọng/trùng 生sanh 。 位vị 無vô 有hữu 上thượng 萬vạn 累lũy/lụy/luy 多đa 捐quyên 。 無vô 心tâm 無vô 緣duyên 而nhi 能năng 拔bạt 苦khổ 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 故cố 又hựu 敘tự 益ích 云vân 善thiện 開khai 我ngã 心tâm 等đẳng 也dã 。 前tiền 破phá 妄vọng 會hội 真chân 歸quy 三tam 如Như 來Lai 藏tạng 。 故cố 云vân 種chủng 種chủng 因nhân 緣duyên 。 皆giai 有hữu 別biệt 有hữu 圓viên 故cố 云vân 。 方phương 便tiện 提đề 獎tưởng 。 五ngũ 住trụ 為vi 沈trầm 冥minh 。 二nhị 死tử 為vi 苦khổ 海hải 。

○# 二nhị 述thuật 請thỉnh 三tam 一nhất 述thuật 前tiền 但đãn 解giải 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 今kim 雖tuy 承thừa 。 如như 是thị 法Pháp 音âm 。 知tri 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 覺giác 明minh 心tâm 。 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 含hàm 育dục 如Như 來Lai 。 十thập 方phương 國quốc 土độ 。 清thanh 淨tịnh 寶bảo 嚴nghiêm 。 妙Diệu 覺Giác 王Vương 剎sát 。 如Như 來Lai 復phục 責trách 。 多đa 聞văn 無vô 功công 。 不bất 逮đãi 修tu 習tập 。

慶khánh 喜hỷ 已dĩ 開khai 圓viên 解giải 深thâm 得đắc 文văn 旨chỉ 故cố 今kim 云vân 知tri 如Như 來Lai 藏tạng 等đẳng 。 妙diệu 覺giác 明minh 即tức 三tam 諦đế 也dã 。 藏tạng 心tâm 既ký 徧biến 。 三tam 諦đế 咸hàm 徧biến 。 但đãn 觀quán 今kim 文văn 。 豈khởi 非phi 諸chư 法pháp 所sở 生sanh 。 惟duy 心tâm 所sở 現hiện 一nhất 切thiết 因nhân 果quả 。 世thế 界giới 微vi 塵trần 。 因nhân 心tâm 成thành 體thể 。 及cập 二nhị 卷quyển 云vân 汝nhữ 身thân 汝nhữ 心tâm 。 皆giai 是thị 妙diệu 明minh 真chân 心tâm 中trung 物vật 等đẳng 。 為vi 前tiền 文văn 之chi 要yếu 義nghĩa 乎hồ 。 補bổ 遺di 云vân 。 心tâm 具cụ 為vi 含hàm 。 心tâm 生sanh 為vi 育dục 。 清thanh 淨tịnh 言ngôn 無vô 染nhiễm 。 寶bảo 嚴nghiêm 謂vị 具cụ 莊trang 嚴nghiêm 。 世thế 界giới 因nhân 明minh 生sanh 。 今kim 以dĩ 妙diệu 合hợp 覺giác 故cố 王vương 此thử 淨tịnh 土độ 。 心tâm 含hàm 淨tịnh 剎sát 是thị 因nhân 心tâm 徹triệt 果quả 也dã 。 上thượng 十thập 方phương 猶do 兼kiêm 淨tịnh 穢uế 此thử 專chuyên 在tại 淨tịnh 。 解giải 心tâm 至chí 是thị 可khả 謂vị 極cực 圓viên 。 然nhiên 未vị 兼kiêm 修tu 證chứng 則tắc 。 不bất 逮đãi 修tu 習tập 。 故cố 佛Phật 責trách 之chi 。 問vấn 。 解giải 行hành 相tương/tướng 去khứ 幾kỷ 何hà 。 答đáp 。 解giải 則tắc 廣quảng 兼kiêm 諸chư 法pháp 修tu 即tức 惟duy 在tại 一nhất 門môn 。 例lệ 初sơ 果quả 見kiến 道đạo 通thông 觀quán 四Tứ 諦Đế 。 後hậu 三tam 果quả 重trọng/trùng 慮lự 緣duyên 真chân 止Chỉ 觀Quán 一nhất 諦đế 耳nhĩ 。 今kim 經kinh 亦diệc 然nhiên 。 據cứ 阿A 難Nan 自tự 呈trình 所sở 解giải 心tâm 含hàm 十thập 方phương 。 而nhi 後hậu 文văn 揀giản 選tuyển 圓viên 通thông 止chỉ 在tại 一nhất 根căn 。 詎cự 非phi 解giải 廣quảng 而nhi 行hành 專chuyên 耶da 。

○# 二nhị 通thông 喻dụ 解giải 行hành 。

我ngã 今kim 猶do 如như 。 旅lữ 泊bạc 之chi 人nhân 。 忽hốt 蒙mông 天thiên 王vương 。 賜tứ 與dữ 華hoa 屋ốc 。 雖tuy 獲hoạch 大đại 宅trạch 。 要yếu 因nhân 門môn 入nhập 。

陸lục 宿túc 曰viết 旅lữ 。 水thủy 宿túc 曰viết 泊bạc 。 喻dụ 心tâm 行hành 理lý 外ngoại 也dã 。 天thiên 王vương 賜tứ 與dữ 華hoa 屋ốc 者giả 。 有hữu 喻dụ 必tất 有hữu 法pháp 。 遠viễn 指chỉ 即tức 前tiền 三tam 卷quyển 半bán 經kinh 。 近cận 指chỉ 即tức 雖tuy 承thừa 如như 是thị 法Pháp 音âm 。 知tri 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 覺giác 明minh 心tâm 等đẳng 也dã 。 要yếu 因nhân 門môn 入nhập 。 遠viễn 指chỉ 即tức 後hậu 修tu 道Đạo 分phần/phân 經kinh 。 近cận 指chỉ 即tức 下hạ 本bổn 發phát 心tâm 路lộ 也dã 。 總tổng 之chi 法pháp 在tại 前tiền 後hậu 喻dụ 在tại 中trung 間gian 。 觀quán 要yếu 因nhân 門môn 入nhập 。 之chi 言ngôn 解giải 廣quảng 行hành 專chuyên 其kỳ 義nghĩa 明minh 矣hĩ 。

○# 三tam 正chánh 請thỉnh 行hành 門môn 。

惟duy 願nguyện 如Như 來Lai 。 不bất 捨xả 大đại 悲bi 。 示thị 我ngã 在tại 會hội 。 諸chư 蒙mông 暗ám 者giả 。 捐quyên 捨xả 小Tiểu 乘Thừa 。 畢tất 獲hoạch 如Như 來Lai 。 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 本bổn 發phát 心tâm 路lộ 。 令linh 有Hữu 學Học 者giả 。 從tùng 何hà 攝nhiếp 伏phục 。 疇trù 昔tích 攀phàn 緣duyên 。 得đắc 陀đà 羅la 尼ni 。 入nhập 佛Phật 知tri 見kiến 。 作tác 是thị 語ngữ 已dĩ 。 五ngũ 體thể 投đầu 地địa 。 在tại 會hội 一nhất 心tâm 。 佇trữ 無vô 慈từ 旨chỉ 。

在tại 會hội 多đa 先tiên 習tập 小Tiểu 乘Thừa 之chi 人nhân 。 是thị 諸chư 蒙mông 暗ám 。 今kim 已dĩ 開khai 權quyền 故cố 求cầu 畢tất 獲hoạch 。 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 補bổ 遺di 云vân 。 小Tiểu 乘Thừa 煩phiền 惱não 子tử 縛phược 斷đoạn 名danh 。 有Hữu 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 生sanh 死tử 果quả 縛phược 斷đoạn 名danh 。 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 今kim 此thử 大Đại 乘Thừa 五ngũ 住trụ 二nhị 死tử 究cứu 竟cánh 盡tận 。 名danh 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 圓viên 果quả 。 義nghĩa 通thông 分phần/phân 滿mãn 。 對đối 此thử 涅Niết 槃Bàn 而nhi 指chỉ 最tối 初sơ 能năng 入nhập 之chi 路lộ 為vi 。 本bổn 發phát 心tâm 路lộ 。 此thử 文văn 與dữ 初sơ 卷quyển 云vân 殷ân 勤cần 啟khải 請thỉnh 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 得đắc 成thành 菩Bồ 提Đề 。 妙diệu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 三tam 摩ma 禪thiền 那na 。 最tối 初sơ 方phương 便tiện 。 其kỳ 義nghĩa 是thị 同đồng 。 但đãn 前tiền 云vân 菩Bồ 提Đề 是thị 究cứu 竟cánh 果quả 。 此thử 云vân 涅Niết 槃Bàn 是thị 究cứu 竟cánh 果quả 。 果quả 前tiền 舉cử 三tam 觀quán 及cập 。 最tối 初sơ 方phương 便tiện 。 今kim 云vân 本bổn 發phát 心tâm 路lộ 。 則tắc 兼kiêm 之chi 矣hĩ 。 下hạ 文văn 攝nhiếp 伏phục 攀phàn 緣duyên 。 是thị 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 得đắc 陀đà 羅la 尼ni 。 是thị 三Tam 摩Ma 提Đề 。 入nhập 佛Phật 知tri 見kiến 。 是thị 中trung 道đạo 義nghĩa 。 總tổng 該cai 解giải 門môn 三tam 義nghĩa 。 而nhi 請thỉnh 其kỳ 最tối 初sơ 方phương 便tiện 。 故cố 建kiến 首thủ 云vân 從tùng 何hà 耳nhĩ 。 問vấn 。 此thử 中trung 當đương 機cơ 所sở 問vấn 與dữ 初sơ 卷quyển 同đồng 。 何hà 分phân 解giải 行hành 。 答đáp 。 初sơ 卷quyển 問vấn 意ý 欲dục 明minh 從tùng 假giả 是thị 。 最tối 初sơ 方phương 便tiện 。 故cố 佛Phật 答đáp 云vân 。 有hữu 三tam 摩ma 提đề 。 是thị 最tối 初sơ 方phương 便tiện 也dã 。 此thử 中trung 欲dục 明minh 耳nhĩ 根căn 是thị 所sở 從tùng 之chi 假giả 乃nãi 行hành 門môn 之chi 要yếu 故cố 重trùng 問vấn 之chi 。 問vấn 。 前tiền 七thất 處xứ 徵trưng 心tâm 。 以dĩ 妄vọng 心tâm 為vi 所sở 從tùng 之chi 假giả 。 今kim 以dĩ 耳nhĩ 根căn 為vi 所sở 從tùng 之chi 假giả 云vân 何hà 得đắc 同đồng 。 答đáp 。 七thất 處xứ 窮cùng 逐trục 使sử 言ngôn 思tư 道đạo 斷đoạn 。 今kim 耳nhĩ 根căn 云vân 覺giác 觀quán 出xuất 思tư 惟duy 。 身thân 心tâm 不bất 能năng 及cập 。 相tương/tướng 雖tuy 不bất 同đồng 其kỳ 旨chỉ 一nhất 也dã 。 又hựu 三tam 科khoa 七thất 大đại 名danh 諸chư 三tam 摩ma 提đề 。 那na 得đắc 不bất 同đồng 。 云vân 有hữu 學học 者giả 。 或hoặc 云vân 等đẳng 覺giác 已dĩ 還hoàn 皆giai 名danh 有hữu 學học 。 今kim 謂vị 尊tôn 者giả 之chi 意ý 恐khủng 指chỉ 前tiền 三tam 果quả 人nhân 名danh 有hữu 學học 。 以dĩ 上thượng 文văn 云vân 捐quyên 捨xả 小Tiểu 乘Thừa 。 則tắc 兼kiêm 四Tứ 果Quả 。 今kim 別biệt 指chỉ 前tiền 三tam 者giả 。 由do 第đệ 四Tứ 果Quả 人nhân 空không 觀quán 已dĩ 成thành 亦diệc 得đắc 云vân 攝nhiếp 攀phàn 緣duyên 也dã 。

○# 二nhị 如Như 來Lai 宣tuyên 示thị 行hành 門môn 二nhị 一nhất 經kinh 家gia 敘tự 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 哀ai 愍mẫn 會hội 中trung 。 緣Duyên 覺Giác 聲Thanh 聞Văn 。 於ư 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 未vị 自tự 在tại 者giả 。 及cập 為vì 當đương 來lai 。 佛Phật 滅diệt 度độ 後hậu 。 末Mạt 法Pháp 眾chúng 生sanh 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 開khai 無Vô 上Thượng 乘Thừa 。 妙diệu 修tu 行hành 路lộ 。 宣tuyên 示thị 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。

此thử 時thời 已dĩ 說thuyết 法Pháp 華hoa 會hội 三Tam 歸Quy 一nhất 故cố 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 咸hàm 向hướng 菩Bồ 提Đề 。 初sơ 心tâm 之chi 人nhân 未vị 明minh 中trung 道đạo 名danh 。 不bất 得đắc 自tự 在tại 。 此thử 為vi 現hiện 在tại 之chi 機cơ 也dã 。 及cập 為vi 下hạ 是thị 。 為vì 未vị 來lai 眾chúng 生sanh 。 若nhược 知tri 心tâm 徧biến 十thập 方phương 自tự 趨xu 佛Phật 果Quả 名danh 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 開khai 無vô 下hạ 總tổng 承thừa 上thượng 現hiện 未vị 二nhị 機cơ 。 無Vô 上Thượng 乘Thừa 者giả 。 謂vị 超siêu 過quá 三tam 乘thừa 。 妙diệu 修tu 行hành 路lộ 。 者giả 謂vị 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 。

○# 二nhị 正chánh 宣tuyên 示thị 二nhị 一nhất 發phát 覺giác 初sơ 心tâm 。 二nhị 顯hiển 示thị 修tu 證chứng 初sơ 中trung 二nhị 一nhất 正chánh 明minh 二nhị 義nghĩa 二nhị 從tùng 七thất 常thường 住trụ 名danh 去khứ 決quyết 通thông 疑nghi 滯trệ 初sơ 又hựu 二nhị 一nhất 總tổng 述thuật 。

汝nhữ 等đẳng 決quyết 定định 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 於ư 佛Phật 如Như 來Lai 。 妙diệu 三tam 摩ma 提đề 。 不bất 生sanh 疲bì 倦quyện 。 應ưng 當đương 先tiên 明minh 。 發phát 覺giác 初sơ 心tâm 。 二nhị 決quyết 定định 義nghĩa 。

妙diệu 三tam 摩ma 提đề 者giả 。 梵Phạn 語ngữ 三Tam 摩Ma 提Đề 此thử 云vân 等đẳng 持trì 。 離ly 沉trầm 掉trạo 曰viết 等đẳng 。 專chuyên 心tâm 一nhất 境cảnh 曰viết 持trì 。 於ư 三tam 觀quán 中trung 獨độc 當đương 假giả 觀quán 。 假giả 即tức 空không 中trung 故cố 云vân 妙diệu 也dã 。 解giải 行hành 之chi 要yếu 皆giai 在tại 乎hồ 此thử 。 問vấn 。 前tiền 釋thích 有hữu 三tam 摩ma 提đề 。 約ước 次thứ 不bất 次thứ 兩lưỡng 門môn 。 次thứ 第đệ 則tắc 從tùng 假giả 入nhập 空không 。 不bất 次thứ 則tắc 假giả 即tức 空không 中trung 。 今kim 亦diệc 具cụ 二nhị 義nghĩa 否phủ/bĩ 。 答đáp 。 前tiền 次thứ 第đệ 中trung 雖tuy 明minh 從tùng 假giả 入nhập 空không 元nguyên 非phi 正chánh 意ý 。 此thử 經Kinh 之chi 意ý 正chánh 為vi 顯hiển 圓viên 。 在tại 約ước 假giả 以dĩ 立lập 空không 中trung 。 今kim 文văn 亦diệc 然nhiên 。 前tiền 約ước 開khai 解giải 。 解giải 是thị 行hành 家gia 之chi 解giải 。 今kim 約ước 起khởi 行hành 。 行hành 是thị 解giải 後hậu 之chi 行hành 。 故cố 特đặc 舉cử 三Tam 摩Ma 提Đề 為vi 入nhập 門môn 使sử 措thố 心tâm 有hữu 地địa 。 立lập 修tu 定định 之chi 軌quỹ 則tắc 其kỳ 旨chỉ 正chánh 同đồng 。 又hựu 前tiền 開khai 解giải 。 正chánh 明minh 圓viên 旨chỉ 。 兼kiêm 用dụng 別biệt 教giáo 。 而nhi 經kinh 旨chỉ 在tại 會hội 別biệt 入nhập 圓viên 。 今kim 妙diệu 三tam 摩ma 提đề 。 盡tận 攝nhiếp 後hậu 文văn 。 如như 觀quán 音âm 圓viên 通thông 正chánh 是thị 約ước 假giả 以dĩ 立lập 空không 中trung 。 而nhi 憍Kiều 陳Trần 如Như 等đẳng 。 小Tiểu 乘Thừa 聖thánh 位vị 豈khởi 無vô 從tùng 假giả 入nhập 空không 之chi 義nghĩa 。 會hội 權quyền 歸quy 實thật 無vô 非phi 圓viên 矣hĩ 。 幽u 溪khê 云vân 。 決quyết 定định 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 如Như 來Lai 聖thánh 人nhân 決quyết 而nhi 方phương 定định 。 二nhị 者giả 已dĩ 受thọ 決quyết 於ư 如Như 來Lai 定định 不bất 可khả 易dị 。 同đồng 是thị 一nhất 義nghĩa 。 但đãn 有hữu 機cơ 應ưng 授thọ 受thọ 之chi 殊thù 耳nhĩ 。 或hoặc 謂vị 二nhị 決quyết 定định 義nghĩa 。 與dữ 前tiền 二nhị 種chủng 根căn 本bổn 。 為vi 同đồng 為vi 異dị 。 答đáp 。 同đồng 而nhi 不bất 同đồng 。 前tiền 先tiên 云vân 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 次thứ 云vân 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 元nguyên 清thanh 淨tịnh 體thể 。 則tắc 先tiên 妄vọng 而nhi 後hậu 真chân 。 今kim 先tiên 審thẩm 觀quán 因Nhân 地Địa 發phát 心tâm 。 次thứ 審thẩm 詳tường 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 則tắc 先tiên 真chân 而nhi 後hậu 妄vọng 。 立lập 名danh 雖tuy 爾nhĩ 今kim 一nhất 義nghĩa 中trung 實thật 兼kiêm 前tiền 。 二nhị 種chủng 根căn 本bổn 。 何hà 者giả 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 審thẩm 觀quán 因Nhân 地Địa 發phát 心tâm 。 與dữ 果quả 地địa 覺giác 。 為vi 同đồng 為vi 異dị 。 先tiên 擇trạch 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 依y 不bất 生sanh 滅diệt 。 圓viên 湛trạm 性tánh 成thành 。 夫phu 因nhân 果quả 名danh 目mục 相tương 應ứng 。 則tắc 與dữ 智trí 斷đoạn 根căn 本bổn 中trung 涅Niết 槃Bàn 義nghĩa 同đồng 。 前tiền 為vi 開khai 解giải 但đãn 示thị 。 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 今kim 為vi 立lập 行hành 須tu 擇trạch 去khứ 。 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 則tắc 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 中trung 。 具cụ 二nhị 種chủng 根căn 本bổn 明minh 矣hĩ 。 第đệ 二nhị 審thẩm 詳tường 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 意ý 兼kiêm 選tuyển 擇trạch 圓viên 通thông 顯hiển 六lục 湛trạm 圓viên 明minh 。 本bổn 所sở 功công 德đức 。 夫phu 覺giác 體thể 不bất 離ly 六lục 根căn 是thị 稱xưng 。 六lục 湛trạm 圓viên 明minh 。 此thử 與dữ 前tiền 第đệ 二nhị 根căn 本bổn 中trung 識thức 精tinh 元nguyên 明minh 。 能năng 生sanh 諸chư 緣duyên 。 緣duyên 所sở 遺di 者giả 。 何hà 以dĩ 異dị 乎hồ 。 而nhi 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 與dữ 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 義nghĩa 亦diệc 相tương 通thông 。 則tắc 第đệ 二nhị 義nghĩa 中trung 亦diệc 具cụ 二nhị 種chủng 根căn 本bổn 明minh 矣hĩ 。 同đồng 而nhi 不bất 同đồng 其kỳ 義nghĩa 如như 此thử 。 今kim 所sở 以dĩ 有hữu 二nhị 義nghĩa 者giả 。 第đệ 一nhất 以dĩ 因nhân 心tâm 徹triệt 果quả 。 第đệ 二nhị 就tựu 自tự 身thân 觀quán 察sát 。 而nhi 意ý 皆giai 所sở 以dĩ 選tuyển 耳nhĩ 根căn 也dã 。 發phát 覺giác 初sơ 心tâm 者giả 。 指chỉ 初sơ 心tâm 所sở 發phát 之chi 悟ngộ 。 如như 五ngũ 卷quyển 云vân 。 最tối 初sơ 發phát 心tâm 。 悟ngộ 十thập 八bát 界giới 。 誰thùy 為vi 圓viên 通thông 是thị 已dĩ 。

○# 二nhị 別biệt 明minh 二nhị 一nhất 徵trưng 起khởi 。

云vân 何hà 初sơ 心tâm 。 二nhị 義nghĩa 決quyết 定định 。

○# 二nhị 正chánh 釋thích 二nhị 。 初sơ 審thẩm 觀quán 因Nhân 地Địa 發phát 心tâm 。 文văn 三tam 。 初sơ 略lược 示thị 因nhân 果quả 同đồng 異dị 。 二nhị 以dĩ 是thị 下hạ 明minh 生sanh 滅diệt 不bất 生sanh 滅diệt 。 三tam 則tắc 汝nhữ 下hạ 正chánh 示thị 起khởi 濁trược 除trừ 濁trược 。 初sơ 中trung 先tiên 勸khuyến 審thẩm 觀quán 。 次thứ 明minh 須tu 審thẩm 所sở 以dĩ 。 初sơ 審thẩm 觀quán 因Nhân 地Địa 者giả 所sở 謂vị 以dĩ 因nhân 心tâm 徹triệt 果quả 。 輔phụ 行hành 四tứ 教giáo 因nhân 心tâm 不bất 同đồng 今kim 是thị 圓viên 初sơ 心tâm 也dã 。 何hà 者giả 。 前tiền 阿A 難Nan 問vấn 中trung 云vân 。 捐quyên 捨xả 小Tiểu 乘Thừa 。 畢tất 獲hoạch 如Như 來Lai 。 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 佛Phật 答đáp 中trung 云vân 求cầu 佛Phật 乘thừa 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 後hậu 結kết 云vân 皆giai 合hợp 涅Niết 槃Bàn 。 清thanh 淨tịnh 妙diệu 德đức 。 是thị 以dĩ 界giới 外ngoại 滅diệt 為vi 初sơ 門môn 。 屬thuộc 圓viên 明minh 矣hĩ 。 問vấn 。 第đệ 二nhị 義nghĩa 初sơ 云vân 。 汝nhữ 修tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 提Đề 是thị 道đạo 。 是thị 仍nhưng 以dĩ 道đạo 為vi 初sơ 門môn 何hà 也dã 。 答đáp 。 滅diệt 為vi 初sơ 門môn 。 非phi 不bất 修tu 道Đạo 。 第đệ 二nhị 義nghĩa 中trung 云vân 汝nhữ 修tu 菩Bồ 提Đề 。 乃nãi 以dĩ 道Đạo 諦Đế 助trợ 成thành 滅Diệt 諦Đế 也dã 。 由do 其kỳ 契khế 理lý 至chí 深thâm 故cố 合hợp 滅Diệt 諦Đế 。 而nhi 道đạo 為vi 修tu 行hành 之chi 法pháp 。 豈khởi 可khả 廢phế 乎hồ 。 此thử 之chi 果quả 理lý 必tất 從tùng 六lục 根căn 證chứng 入nhập 故cố 勸khuyến 審thẩm 詳tường 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 耳nhĩ 。 應ưng 知tri 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 中trung 。 以dĩ 滅diệt 治trị 苦khổ 。 生sanh 死tử 根căn 本bổn 苦khổ 也dã 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 滅diệt 也dã 。 第đệ 二nhị 義nghĩa 中trung 以dĩ 道đạo 治trị 集tập 。 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 集tập 也dã 。 得đắc 循tuần 圓viên 通thông 道đạo 也dã 。 是thị 為vi 四tứ 諦đế 同đồng 觀quán 而nhi 以dĩ 滅diệt 為vi 首thủ 非phi 圓viên 教giáo 而nhi 何hà 。

阿A 難Nan 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 者giả 。 汝nhữ 等đẳng 若nhược 欲dục 。 捐quyên 捨xả 聲Thanh 聞Văn 。 修tu 菩Bồ 薩Tát 乘Thừa 。 入nhập 佛Phật 知tri 見kiến 。 應ưng 當đương 審thẩm 觀quán 。 因Nhân 地Địa 發phát 心tâm 。 與dữ 果quả 地địa 覺giác 。 為vi 同đồng 為vi 異dị 。

阿A 難Nan 。 若nhược 於ư 因Nhân 地Địa 。 以dĩ 生sanh 滅diệt 心tâm 。 為vi 本bổn 修tu 因nhân 。 而nhi 求cầu 佛Phật 乘Thừa 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。

既ký 捨xả 聲Thanh 聞Văn 因nhân 果quả 。 便tiện 求cầu 菩Bồ 薩Tát 因nhân 果quả 。 入nhập 佛Phật 知tri 見kiến 。 豈khởi 非phi 果quả 乎hồ 。 因Nhân 地Địa 該cai 信tín 前tiền 乾can/kiền/càn 慧tuệ 。 後hậu 文văn 云vân 。 初sơ 伏phục 客khách 塵trần 煩phiền 惱não 。 客khách 塵trần 指chỉ 見kiến 思tư 。 見kiến 思tư 尚thượng 伏phục 。 故cố 通thông 信tín 前tiền 。 吳ngô 興hưng 云vân 。 因nhân 該cai 十thập 信tín 果quả 通thông 分phần/phân 滿mãn 。 發phát 心tâm 指chỉ 所sở 發phát 之chi 悟ngộ 。 亦diệc 指chỉ 初sơ 心tâm 所sở 修tu 止Chỉ 觀Quán 法Pháp 門môn 。 如như 後hậu 文văn 云vân 以dĩ 湛trạm 旋toàn 其kỳ 。 虗hư 妄vọng 滅diệt 生sanh 。 伏phục 還hoàn 元nguyên 覺giác 。 以dĩ 湛trạm 之chi 言ngôn 正chánh 指chỉ 起khởi 行hành 。 蓋cái 初sơ 修tu 止Chỉ 觀Quán 時thời 圓viên 伏phục 五ngũ 住trụ 。 發phát 心tâm 求cầu 佛Phật 。 亦diệc 是thị 發phát 心tâm 畢tất 竟cánh 二nhị 不bất 別biệt 也dã 。 若nhược 於ư 下hạ 明minh 須tu 審thẩm 所sở 以dĩ 。 交giao 光quang 直trực 指chỉ 識thức 心tâm 為vi 生sanh 滅diệt 則tắc 與dữ 下hạ 文văn 相tương 違vi 。 蓋cái 四tứ 大đại 五ngũ 濁trược 。 是thị 生sanh 滅diệt 法pháp 。 若nhược 除trừ 四tứ 大đại 即tức 是thị 涅Niết 槃Bàn 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 之chi 果quả 。 下hạ 文văn 了liễu 然nhiên 無vô 勞lao 異dị 議nghị 。 因nhân 心tâm 稍sảo 帶đái 五ngũ 濁trược 則tắc 與dữ 佛Phật 果Quả 不bất 相tương 符phù 矣hĩ 。 問vấn 。 前tiền 開khai 解giải 中trung 指chỉ 攀phàn 緣duyên 心tâm 為vi 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 今kim 以dĩ 四tứ 大đại 為vi 生sanh 死tử 本bổn 豈khởi 不bất 異dị 耶da 。 答đáp 。 根căn 本bổn 名danh 同đồng 而nhi 義nghĩa 異dị 。 攀phàn 緣duyên 是thị 集tập 。 集tập 為vi 苦khổ 本bổn 故cố 名danh 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 是thị 相tương 生sanh 之chi 根căn 本bổn 也dã 。 今kim 云vân 根căn 本bổn 者giả 四tứ 大đại 為vi 生sanh 死tử 之chi 體thể 。 若nhược 無vô 四tứ 大đại 安an 成thành 生sanh 死tử 。 是thị 當đương 體thể 之chi 根căn 本bổn 也dã 。 前tiền 舉cử 其kỳ 因nhân 。 今kim 言ngôn 其kỳ 果quả 。 由do 因nhân 致trí 果quả 元nguyên 非phi 碩# 異dị 。 前tiền 為vi 開khai 解giải 。 解giải 門môn 以dĩ 識thức 心tâm 為vi 障chướng 故cố 斷đoạn 攀phàn 緣duyên 。 今kim 為vi 成thành 行hành 。 行hành 門môn 以dĩ 根căn 塵trần 為vi 障chướng 須tu 除trừ 四tứ 大đại 。 用dụng 與dữ 不bất 同đồng 。 當đương 識thức 文văn 旨chỉ 。

○# 二nhị 辨biện 生sanh 滅diệt 不bất 生sanh 滅diệt 。

以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 汝nhữ 當đương 照chiếu 明minh 。 諸chư 器khí 世thế 間gian 。 可khả 作tác 之chi 法pháp 。 皆giai 從tùng 變biến 滅diệt 。

阿A 難Nan 。 汝nhữ 觀quán 世thế 間gian 。 可khả 作tác 之chi 法pháp 。 誰thùy 為vi 不bất 壞hoại 。 然nhiên 終chung 不bất 聞văn 。 爛lạn 壞hoại 虗hư 空không 。

何hà 以dĩ 故cố 。 空không 非phi 可khả 作tác 。 由do 是thị 始thỉ 終chung 。 無vô 壞hoại 滅diệt 故cố 。

此thử 文văn 之chi 意ý 。 明minh 有hữu 生sanh 必tất 有hữu 滅diệt 。 可khả 作tác 是thị 生sanh 後hậu 則tắc 有hữu 滅diệt 。 若nhược 前tiền 無vô 生sanh 後hậu 亦diệc 無vô 滅diệt 。 幽u 溪khê 云vân 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 可khả 作tác 者giả 也dã 。 湛trạm 圓viên 妙diệu 覺giác 明minh 心tâm 。 不bất 可khả 作tác 者giả 也dã 。 然nhiên 此thử 是thị 法pháp 說thuyết 之chi 義nghĩa 。 今kim 文văn 是thị 喻dụ 。 喻dụ 中trung 先tiên 可khả 作tác 。 次thứ 不bất 可khả 作tác 。 可khả 作tác 中trung 先tiên 正chánh 說thuyết 。 次thứ 反phản 顯hiển 。 正chánh 說thuyết 中trung 以dĩ 外ngoại 四tứ 大đại 喻dụ 內nội 四tứ 大đại 故cố 舉cử 器khí 世thế 間gian 明minh 其kỳ 生sanh 滅diệt 。 山sơn 河hà 國quốc 土thổ 。 器khí 世thế 間gian 也dã 。 而nhi 云vân 諸chư 器khí 世thế 間gian 。 可khả 作tác 之chi 法pháp 。 則tắc 瓶bình 衣y 等đẳng 皆giai 在tại 其kỳ 中trung 矣hĩ 。 虗hư 空không 喻dụ 真chân 心tâm 其kỳ 義nghĩa 可khả 知tri 。

○# 三tam 正chánh 示thị 五ngũ 濁trược 及cập 除trừ 五ngũ 濁trược 分phần/phân 二nhị 一nhất 示thị 濁trược 妄vọng 二nhị 除trừ 五ngũ 濁trược 初sơ 又hựu 二nhị 一nhất 明minh 濁trược 相tương/tướng 二nhị 示thị 五ngũ 濁trược 初sơ 又hựu 二nhị 一nhất 法pháp 。

則tắc 汝nhữ 身thân 中trung 。 堅kiên 相tướng 為vi 地địa 。 潤nhuận 濕thấp 為vi 水thủy 。 煖noãn 觸xúc 為vi 火hỏa 。 動động 搖dao 為vi 風phong 。 由do 此thử 四tứ 纏triền 。 分phân 汝nhữ 湛trạm 圓viên 。 妙diệu 覺giác 明minh 心tâm 。 為vi 視thị 。 為vi 聽thính 。 為vi 覺giác 。 為vi 察sát 。 從tùng 始thỉ 入nhập 終chung 。 五ngũ 疊điệp 渾hồn 濁trược 。

身thân 中trung 是thị 根căn 。 四tứ 大đại 是thị 塵trần 。 攬lãm 塵trần 為vi 根căn 成thành 一nhất 期kỳ 生sanh 死tử 之chi 相tướng 。 則tắc 四tứ 大đại 為vi 生sanh 死tử 根căn 本bổn 更cánh 無vô 疑nghi 矣hĩ 。 涅Niết 槃Bàn 亦diệc 云vân 。 為vi 非phi 佛Phật 性tánh 說thuyết 為vi 佛Phật 性tánh 。 非phi 佛Phật 性tánh 者giả 謂vị 。 墻tường 壁bích 瓦ngõa 礫lịch 。 據cứ 涅Niết 槃Bàn 所sở 云vân 。 知tri 外ngoại 四tứ 大đại 定định 非phi 佛Phật 性tánh 。 今kim 攬lãm 四tứ 大đại 以dĩ 成thành 內nội 身thân 豈khởi 成thành 佛Phật 性tánh 。 四tứ 纏triền 即tức 四tứ 蛇xà 也dã 。 人nhân 固cố 有hữu 湛trạm 圓viên 妙diệu 覺giác 明minh 心tâm 。 元nguyên 在tại 生sanh 死tử 之chi 外ngoại 。 本bổn 無vô 四tứ 大đại 曰viết 湛trạm 。 六lục 根căn 互hỗ 用dụng 為vi 圓viên 。 妙diệu 覺giác 明minh 即tức 三tam 諦đế 之chi 理lý 。 一nhất 心tâm 具cụ 五ngũ 種chủng 功công 德đức 。 而nhi 此thử 妙diệu 心tâm 為vi 四tứ 纏triền 所sở 分phần/phân 即tức 真chân 妄vọng 和hòa 合hợp 全toàn 成thành 妄vọng 中trung 之chi 用dụng 也dã 。 為vi 視thị 為vi 聽thính 等đẳng 者giả 。 四tứ 大đại 有hữu 色sắc 因nhân 結kết 色sắc 而nhi 成thành 眼nhãn 。 四tứ 大đại 有hữu 聲thanh 因nhân 卷quyển 聲thanh 而nhi 成thành 耳nhĩ 。 鼻tị 舌thiệt 身thân 曰viết 覺giác 。 意ý 曰viết 察sát 。 六lục 根căn 應ứng 用dụng 皆giai 以dĩ 真chân 妄vọng 和hòa 合hợp 而nhi 為vi 濁trược 耳nhĩ 。 如như 此thử 似tự 成thành 十thập 二nhị 入nhập 。 而nhi 前tiền 有hữu 空không 大đại 後hậu 有hữu 煩phiền 惱não 等đẳng 。 從tùng 劫kiếp 至chí 命mạng 共cộng 有hữu 五ngũ 番phiên 渾hồn 濁trược 也dã 。

○# 二nhị 喻dụ 為vi 二nhị 一nhất 立lập 喻dụ 二nhị 略lược 合hợp 。

云vân 何hà 為vi 濁trược 。

阿A 難Nan 。 譬thí 如như 清thanh 水thủy 。 清thanh 潔khiết 本bổn 然nhiên 。 即tức 彼bỉ 塵trần 土thổ 。 灰hôi 沙sa 之chi 倫luân 。 本bổn 質chất 留lưu 礙ngại 。 二nhị 體thể 法pháp 爾nhĩ 。 性tánh 不bất 相tương 循tuần 。 有hữu 世thế 間gian 人nhân 。 取thủ 彼bỉ 土độ 塵trần 。 投đầu 於ư 淨tịnh 水thủy 。 土thổ 失thất 留lưu 礙ngại 。 水thủy 亡vong 清thanh 潔khiết 。 容dung 貌mạo 汩# 然nhiên 。 名danh 之chi 為vi 濁trược 。 汝nhữ 濁trược 五ngũ 重trọng 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

幽u 溪khê 曰viết 。 水thủy 喻dụ 湛trạm 圓viên 真chân 心tâm 。 灰hôi 沙sa 喻dụ 四tứ 大đại 纏triền 縛phược 。 言ngôn 土thổ 失thất 留lưu 礙ngại 。 者giả 喻dụ 四tứ 大đại 無vô 知tri 而nhi 反phản 成thành 有hữu 知tri 。 水thủy 亡vong 清thanh 潔khiết 。 者giả 喻dụ 真chân 心tâm 無vô 生sanh 死tử 而nhi 反phản 成thành 生sanh 死tử 。 須tu 知tri 水thủy 亡vong 其kỳ 潔khiết 咎cữu 歸quy 灰hôi 沙sa 。 真chân 心tâm 成thành 生sanh 死tử 咎cữu 則tắc 歸quy 於ư 四tứ 大đại 明minh 矣hĩ 。 然nhiên 則tắc 水thủy 雖tuy 濁trược 而nhi 清thanh 體thể 不bất 亡vong 。 濁trược 徧biến 之chi 處xứ 即tức 是thị 清thanh 徧biến 。 故cố 圓viên 修tu 者giả 非phi 撥bát 濁trược 以dĩ 求cầu 清thanh 。 乃nãi 即tức 湛trạm 以dĩ 復phục 湛trạm 也dã 。 汩# 亂loạn 也dã 。 熏huân 聞văn 曰viết 。 准chuẩn 悲bi 華hoa 經kinh 人nhân 壽thọ 八bát 萬vạn 至chí 三tam 萬vạn 歲tuế 未vị 有hữu 濁trược 名danh 。 至chí 二nhị 萬vạn 時thời 為vi 五ngũ 濁trược 之chi 始thỉ 。 今kim 文văn 蓋cái 約ước 五ngũ 陰ấm 妄vọng 想tưởng 為vi 五ngũ 濁trược 。 故cố 辨biện 魔ma 中trung 色sắc 陰ấm 有hữu 。 堅kiên 固cố 妄vọng 想tưởng 。 受thọ 陰ấm 有hữu 虗hư 明minh 妄vọng 想tưởng 。 想tưởng 陰ấm 有hữu 融dung 通thông 妄vọng 想tưởng 。 行hành 陰ấm 有hữu 幽u 隱ẩn 妄vọng 想tưởng 。 識thức 陰ấm 有hữu 罔võng 象tượng 虗hư 無vô 。 顛điên 倒đảo 妄vọng 想tưởng 。 是thị 故cố 色sắc 陰ấm 盡tận 則tắc 超siêu 劫kiếp 濁trược 。 受thọ 陰ấm 盡tận 則tắc 超siêu 見kiến 濁trược 。 想tưởng 陰ấm 盡tận 則tắc 。 超siêu 煩phiền 惱não 濁trược 。 行hành 陰ấm 盡tận 則tắc 。 超siêu 眾chúng 生sanh 濁trược 。 識thức 陰ấm 盡tận 則tắc 超siêu 命mạng 濁trược 。 以dĩ 後hậu 騐# 前tiền 知tri 是thị 五ngũ 陰ấm 。

○# 二nhị 示thị 五ngũ 濁trược 五ngũ 一nhất 劫kiếp 濁trược 。 前tiền 文văn 明minh 四tứ 大đại 妄vọng 法pháp 能năng 濁trược 真chân 心tâm 此thử 就tựu 身thân 中trung 說thuyết 耳nhĩ 。 四tứ 大đại 之chi 前tiền 實thật 先tiên 有hữu 空không 能năng 濁trược 見kiến 也dã 。

阿A 難Nan 。 汝nhữ 見kiến 虗hư 空không 。 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 空không 見kiến 不bất 分phân 。 有hữu 空không 無vô 體thể 。 有hữu 見kiến 無vô 覺giác 。 相tương 織chức 妄vọng 成thành 。 是thị 第đệ 一nhất 重trọng 。 名danh 為vi 劫kiếp 濁trược 。

尋tầm 常thường 所sở 論luận 五ngũ 濁trược 之chi 義nghĩa 。 但đãn 云vân 劫kiếp 濁trược 是thị 總tổng 。 四tứ 濁trược 是thị 別biệt 。 然nhiên 劫kiếp 雖tuy 總tổng 四tứ 豈khởi 無vô 劫kiếp 濁trược 之chi 體thể 乎hồ 。 今kim 正chánh 出xuất 劫kiếp 濁trược 之chi 體thể 即tức 空không 見kiến 不bất 分phân 是thị 也dã 。 空không 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 能năng 容dung 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 見kiến 亦diệc 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 能năng 包bao 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 眾chúng 生sanh 所sở 共cộng 。 故cố 可khả 總tổng 乎hồ 四tứ 濁trược 。 劫kiếp 者giả 時thời 也dã 。 四tứ 濁trược 既ký 聚tụ 此thử 時thời 則tắc 濁trược 。 何hà 但đãn 以dĩ 空không 劫kiếp 當đương 其kỳ 義nghĩa 哉tai 。 若nhược 云vân 此thử 經Kinh 論luận 劫kiếp 濁trược 與dữ 他tha 經kinh 有hữu 殊thù 便tiện 失thất 經kinh 旨chỉ 。 亦diệc 無vô 會hội 通thông 之chi 趣thú 。 有hữu 空không 無vô 體thể 。 者giả 空không 無vô 形hình 質chất 故cố 。 有hữu 見kiến 無vô 覺giác 。 者giả 不bất 附phụ 身thân 根căn 故cố 。 見kiến 既ký 無vô 覺giác 故cố 與dữ 見kiến 濁trược 中trung 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 義nghĩa 不bất 相tương 同đồng 。 見kiến 徧biến 十thập 方phương 聞văn 豈khởi 不bất 徧biến 。 今kim 但đãn 以dĩ 見kiến 為vi 言ngôn 端đoan 。 總tổng 之chi 徧biến 十thập 方phương 者giả 盡tận 名danh 劫kiếp 濁trược 。 如như 下hạ 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 總tổng 名danh 見kiến 濁trược 意ý 可khả 知tri 矣hĩ 。 相tương 織chức 妄vọng 成thành 者giả 。 以dĩ 無vô 體thể 之chi 空không 織chức 無vô 覺giác 之chi 見kiến 。 以dĩ 無vô 覺giác 之chi 見kiến 織chức 無vô 體thể 之chi 空không 。 故cố 妄vọng 成thành 第đệ 一nhất 重trọng/trùng 濁trược 。 見kiến 至chí 於ư 無vô 覺giác 而nhi 猶do 名danh 濁trược 者giả 以dĩ 為vi 空không 所sở 雜tạp 也dã 。 二nhị 卷quyển 云vân 見kiến 在tại 眼nhãn 前tiền 。 是thị 義nghĩa 非phi 實thật 。 當đương 知tri 今kim 之chi 徧biến 十thập 方phương 者giả 亦diệc 妄vọng 見kiến 耳nhĩ 。 吳ngô 興hưng 曰viết 。 應ưng 知tri 五ngũ 濁trược 皆giai 就tựu 阿A 難Nan 現hiện 前tiền 而nhi 示thị 。 是thị 故cố 五ngũ 節tiết 文văn 初sơ 竝tịnh 云vân 汝nhữ 見kiến 汝nhữ 身thân 等đẳng 。 孤cô 山sơn 用dụng 配phối 五ngũ 陰ấm 。 初sơ 劫kiếp 濁trược 配phối 色sắc 陰ấm 者giả 。 空không 名danh 一nhất 顯hiển 色sắc 是thị 色sắc 之chi 根căn 本bổn 也dã 。

○# 二nhị 見kiến 濁trược 。

汝nhữ 身thân 現hiện 摶đoàn 。 四tứ 大đại 為vi 體thể 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 壅ủng 令linh 留lưu 礙ngại 。 水thủy 火hỏa 風phong 土thổ 。 旋toàn 令linh 覺giác 知tri 。 相tương 織chức 妄vọng 成thành 。 是thị 第đệ 二nhị 重trọng 。 名danh 為vi 見kiến 濁trược 。

前tiền 濁trược 云vân 見kiến 但đãn 取thủ 徧biến 空không 無vô 覺giác 之chi 見kiến 。 今kim 則tắc 附phụ 著trước 於ư 身thân 故cố 云vân 汝nhữ 身thân 現hiện 摶đoàn 等đẳng 。 摶đoàn 揑niết 聚tụ 也dã 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 本bổn 非phi 留lưu 礙ngại 。 而nhi 以dĩ 四tứ 大đại 織chức 之chi 。 四tứ 大đại 有hữu 色sắc 。 結kết 色sắc 成thành 根căn 。 四tứ 大đại 有hữu 聲thanh 卷quyển 聲thanh 成thành 耳nhĩ 。 是thị 壅ủng 滯trệ 也dã 。 因nhân 之chi 見kiến 不bất 踰du 色sắc 。 聽thính 不bất 超siêu 聲thanh 。 是thị 留lưu 礙ngại 也dã 。 水thủy 火hỏa 風phong 土thổ 。 本bổn 非phi 覺giác 知tri 。 而nhi 以dĩ 見kiến 聞văn 織chức 之chi 轉chuyển 無vô 知tri 成thành 知tri 。 如như 四tứ 大đại 淨tịnh 色sắc 能năng 見kiến 能năng 覺giác 。 此thử 取thủ 六lục 根căn 有hữu 發phát 識thức 之chi 用dụng 故cố 曰viết 覺giác 知tri 。 是thị 局cục 在tại 身thân 根căn 明minh 矣hĩ 。 此thử 句cú 雖tuy 似tự 局cục 根căn 而nhi 上thượng 句cú 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 實thật 通thông 指chỉ 見kiến 精tinh 聞văn 精tinh 等đẳng 也dã 。 名danh 見kiến 濁trược 者giả 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 總tổng 名danh 為vi 見kiến 。 而nhi 為vi 四tứ 大đại 所sở 濁trược 。 妄vọng 成thành 者giả 妄vọng 成thành 第đệ 二nhị 重trọng/trùng 濁trược 也dã 。 以dĩ 次thứ 序tự 言ngôn 之chi 。 先tiên 有hữu 劫kiếp 濁trược 今kim 當đương 第đệ 二nhị 。 此thử 濁trược 配phối 受thọ 陰ấm 者giả 。 六lục 根căn 有hữu 知tri 則tắc 能năng 領lãnh 納nạp 前tiền 境cảnh 故cố 屬thuộc 受thọ 。

○# 三tam 煩phiền 惱não 濁trược 。

又hựu 汝nhữ 心tâm 中trung 。 憶ức 識thức 誦tụng 習tập 。 性tánh 發phát 知tri 見kiến 。 容dung 現hiện 六lục 塵trần 。 離ly 塵trần 無vô 相tướng 。 離ly 覺giác 無vô 性tánh 。 相tương 織chức 妄vọng 成thành 。 是thị 第đệ 三tam 重trọng 。 名danh 煩phiền 惱não 濁trược 。

上thượng 見kiến 濁trược 通thông 舉cử 六lục 根căn 及cập 現hiện 量lượng 識thức 。 今kim 從tùng 見kiến 濁trược 生sanh 攀phàn 緣duyên 心tâm 。 名danh 煩phiền 惱não 濁trược 。 如như 首thủ 卷quyển 云vân 。 此thử 是thị 前tiền 塵trần 。 虗hư 妄vọng 相tương/tướng 想tưởng 惑hoặc 汝nhữ 心tâm 性tánh 正chánh 是thị 此thử 濁trược 。 故cố 孤cô 山sơn 以dĩ 配phối 想tưởng 陰ấm 。 觀quán 文văn 意ý 似tự 多đa 指chỉ 第đệ 六lục 識thức 王vương 數số 故cố 建kiến 首thủ 云vân 又hựu 汝nhữ 心tâm 中trung 也dã 。 長trường/trưởng 水thủy 云vân 。 憶ức 過quá 去khứ 境cảnh 。 識thức 現hiện 在tại 塵trần 。 誦tụng 習tập 未vị 來lai 境cảnh 界giới 。 長trường/trưởng 水thủy 以dĩ 誦tụng 習tập 屬thuộc 未vị 來lai 者giả 言ngôn 誦tụng 習tập 之chi 力lực 能năng 至chí 未vị 來lai 耳nhĩ 。 性tánh 發phát 知tri 見kiến 者giả 。 六lục 根căn 生sanh 識thức 。 初sơ 剎sát 那na 未vị 起khởi 分phân 別biệt 次thứ 一nhất 剎sát 那na 轉chuyển 入nhập 意ý 地địa 。 故cố 妄vọng 想tưởng 之chi 性tánh 發phát 於ư 前tiền 之chi 知tri 見kiến 。 性tánh 者giả 體thể 也dã 。 然nhiên 第đệ 六lục 識thức 離ly 六lục 塵trần 無vô 別biệt 有hữu 相tương/tướng 。 故cố 妄vọng 想tưởng 之chi 容dung 現hiện 於ư 六lục 塵trần 。 次thứ 云vân 離ly 塵trần 無vô 相tướng 。 明minh 相tướng 是thị 妄vọng 。 離ly 覺giác 無vô 性tánh 。 明minh 性tánh 是thị 妄vọng 。 相tương/tướng 織chức 者giả 。 知tri 見kiến 六lục 塵trần 相tương 織chức 妄vọng 成thành 第đệ 三tam 。 所sở 謂vị 昏hôn 煩phiền 之chi 法pháp 惱não 亂loạn 心tâm 神thần 也dã 。 觀quán 今kim 文văn 則tắc 第đệ 一nhất 決quyết 定định 。 義nghĩa 中trung 雙song 具cụ 二nhị 種chủng 根căn 本bổn 明minh 矣hĩ 。

○# 四tứ 眾chúng 生sanh 濁trược 。

又hựu 汝nhữ 朝triêu 夕tịch 。 生sanh 滅diệt 不bất 停đình 。 知tri 見kiến 每mỗi 欲dục 。 留lưu 於ư 世thế 間gian 。 業nghiệp 運vận 每mỗi 常thường 。 遷thiên 於ư 國quốc 土độ 。 相tương 織chức 妄vọng 成thành 。 是thị 第đệ 四tứ 重trọng 。 名danh 眾chúng 生sanh 濁trược 。

前tiền 見kiến 濁trược 及cập 煩phiền 惱não 濁trược 皆giai 是thị 妄vọng 法pháp 。 念niệm 念niệm 生sanh 起khởi 刻khắc 刻khắc 遷thiên 謝tạ 即tức 眾chúng 生sanh 濁trược 。 生sanh 滅diệt 屬thuộc 行hành 。 行hành 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 不bất 相tương 應ứng 行hành 。 徧biến 於ư 根căn 塵trần 。 二nhị 思tư 即tức 是thị 行hành 能năng 造tạo 業nghiệp 招chiêu 果quả 。 孤cô 山sơn 曰viết 。 造tạo 作tác 之chi 心tâm 能năng 趨xu 於ư 果quả 名danh 行hành 。 行hành 有hữu 六lục 種chủng 。 大đại 品phẩm 經kinh 中trung 說thuyết 為vi 六lục 思tư 。 思tư 即tức 是thị 業nghiệp 。 謂vị 六lục 想tưởng 之chi 後hậu 各các 。 起khởi 不bất 善thiện 業nghiệp 。 善thiện 業nghiệp 不bất 動động 業nghiệp 也dã 。 即tức 中trung 云vân 前tiền 煩phiền 惱não 是thị 惑hoặc 。 從tùng 惑hoặc 生sanh 業nghiệp 。 從tùng 業nghiệp 生sanh 苦khổ 。 而nhi 雙song 取thủ 業nghiệp 苦khổ 為vi 眾chúng 生sanh 濁trược 。 文văn 云vân 業nghiệp 運vận 每mỗi 常thường 。 遷thiên 於ư 國quốc 土độ 。 豈khởi 非phi 竝tịnh 取thủ 業nghiệp 苦khổ 為vi 今kim 濁trược 乎hồ 。 知tri 見kiến 欲dục 留lưu 者giả 欲dục 留lưu 六lục 根căn 。 於ư 世thế 間gian 也dã 。 為vi 業nghiệp 所sở 運vận 不bất 能năng 久cửu 住trụ 。 初sơ 朝triêu 夕tịch 不bất 停đình 細tế 生sanh 滅diệt 也dã 。 從tùng 細tế 至chí 麤thô 流lưu 轉chuyển 國quốc 土thổ 。 乃nãi 成thành 一nhất 期kỳ 生sanh 死tử 之chi 相tướng 。 一nhất 去khứ 一nhất 來lai 名danh 為vi 相tương/tướng 織chức 。 法pháp 華hoa 疏sớ/sơ 云vân 。 眾chúng 生sanh 濁trược 亦diệc 無vô 別biệt 體thể 。 攬lãm 見kiến 慢mạn 果quả 報báo 上thượng 立lập 此thử 假giả 名danh 。 今kim 文văn 雙song 該cai 上thượng 之chi 二nhị 濁trược 。 又hựu 以dĩ 業nghiệp 苦khổ 為vi 今kim 濁trược 相tương/tướng 。 與dữ 彼bỉ 文văn 何hà 異dị 耶da 。 又hựu 上thượng 四tứ 濁trược 皆giai 有hữu 從tùng 前tiền 生sanh 後hậu 之chi 義nghĩa 。

○# 五ngũ 命mạng 濁trược 。

汝nhữ 等đẳng 見kiến 聞văn 。 元nguyên 無vô 異dị 性tánh 。 眾chúng 塵trần 隔cách 越việt 。 無vô 狀trạng 異dị 生sanh 。 性tánh 中trung 相tương 知tri 。 用dụng 中trung 相tương 背bội 。 同đồng 異dị 失thất 準chuẩn 。 相tương 織chức 妄vọng 成thành 。 是thị 第đệ 五ngũ 重trọng 。 名danh 為vi 命mạng 濁trược 。

五ngũ 濁trược 中trung 以dĩ 命mạng 濁trược 為vi 主chủ 。 見kiến 性tánh 即tức 聞văn 性tánh 是thị 無vô 異dị 也dã 。 眾chúng 塵trần 指chỉ 六lục 塵trần 。 卷quyển 聲thanh 結kết 色sắc 成thành 根căn 。 有hữu 異dị 生sanh 識thức 亦diệc 異dị 。 問vấn 。 前tiền 文văn 云vân 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 壅ủng 令linh 留lưu 礙ngại 。 與dữ 今kim 何hà 殊thù 。 答đáp 。 前tiền 但đãn 明minh 異dị 不bất 言ngôn 其kỳ 同đồng 。 今kim 意ý 欲dục 明minh 同đồng 異dị 相tướng 織chức 故cố 與dữ 前tiền 異dị 。 又hựu 前tiền 壅ủng 礙ngại 之chi 言ngôn 雖tuy 該cai 根căn 識thức 似tự 未vị 及cập 第đệ 六lục 分phần 別biệt 。 今kim 則tắc 第đệ 六lục 分phần 別biệt 。 亦diệc 在tại 其kỳ 中trung 。 雖tuy 第đệ 六Lục 通Thông 緣duyên 前tiền 五ngũ 對đối 彼bỉ 五ngũ 識thức 其kỳ 相tương/tướng 不bất 同đồng 亦diệc 得đắc 云vân 無vô 狀trạng 異dị 生sanh 耳nhĩ 。 性tánh 中trung 句cú 釋thích 上thượng 。 元nguyên 無vô 異dị 性tánh 。 如như 後hậu 文văn 云vân 彼bỉ 人nhân 以dĩ 手thủ 。 循tuần 體thể 外ngoại 繞nhiễu 。 彼bỉ 雖tuy 不bất 見kiến 。 頭đầu 足túc 一nhất 辨biện 。 知tri 覺giác 是thị 同đồng 。 是thị 其kỳ 義nghĩa 也dã 。 用dụng 中trung 句cú 釋thích 上thượng 。 無vô 狀trạng 異dị 生sanh 。 同đồng 是thị 識thức 體thể 。 異dị 是thị 識thức 用dụng 。 適thích 言ngôn 其kỳ 同đồng 則tắc 用dụng 相tương 背bội 。 適thích 言ngôn 其kỳ 異dị 則tắc 性tánh 相tướng 知tri 。 是thị 無vô 定định 準chuẩn 。 同đồng 異dị 相tướng 織chức 成thành 命mạng 濁trược 者giả 。 識thức 體thể 本bổn 同đồng 與dữ 異dị 相tướng 織chức 。 是thị 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 為vi 人nhân 命mạng 根căn 故cố 曰viết 命mạng 濁trược 。 據cứ 無vô 異dị 之chi 性tánh 真chân 妄vọng 已dĩ 是thị 相tương/tướng 合hợp 。 而nhi 同đồng 異dị 又hựu 復phục 相tương/tướng 織chức 豈khởi 不bất 濁trược 耶da 。 此thử 五ngũ 濁trược 文văn 。 長trường/trưởng 水thủy 用dụng 三tam 細tế 六lục 麤thô 以dĩ 釋thích 其kỳ 相tương/tướng 。 孤cô 山sơn 改cải 用dụng 五ngũ 陰ấm 與dữ 後hậu 辨biện 魔ma 文văn 合hợp 。 千thiên 古cổ 承thừa 用dụng 。 然nhiên 當đương 文văn 自tự 有hữu 五ngũ 相tướng 。 如như 劫kiếp 濁trược 以dĩ 無vô 體thể 無vô 覺giác 為vi 相tương/tướng 則tắc 該cai 乎hồ 四tứ 濁trược 也dã 。 文văn 云vân 汝nhữ 見kiến 虗hư 空không 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 非phi 總tổng 四tứ 濁trược 乎hồ 。 若nhược 見kiến 濁trược 則tắc 以dĩ 識thức 精tinh 之chi 附phụ 身thân 者giả 為vi 相tương/tướng 。 煩phiền 惱não 濁trược 則tắc 以dĩ 歷lịch 緣duyên 對đối 境cảnh 所sở 起khởi 分phân 別biệt 心tâm 為vi 相tương/tướng 。 在tại 三tam 道đạo 中trung 前tiền 之chi 三tam 濁trược 皆giai 屬thuộc 惑hoặc 道đạo 。 劫kiếp 見kiến 二nhị 濁trược 屬thuộc 無vô 明minh 惑hoặc 。 煩phiền 惱não 是thị 第đệ 六lục 識thức 王vương 所sở 屬thuộc 見kiến 思tư 惑hoặc 。 眾chúng 生sanh 濁trược 以dĩ 從tùng 惑hoặc 起khởi 業nghiệp 苦khổ 為vi 相tương/tướng 。 文văn 云vân 業nghiệp 運vận 每mỗi 常thường 。 遷thiên 於ư 國quốc 土độ 。 其kỳ 義nghĩa 了liễu 然nhiên 。 至chí 於ư 命mạng 濁trược 。 乃nãi 指chỉ 報báo 因nhân 必tất 有hữu 命mạng 根căn 。 真chân 妄vọng 和hòa 合hợp 同đồng 異dị 混hỗn 雜tạp 而nhi 為vi 五ngũ 濁trược 中trung 主chủ 。 雖tuy 在tại 受thọ 報báo 之chi 後hậu 實thật 可khả 統thống 前tiền 四tứ 濁trược 。 相tương/tướng 雖tuy 有hữu 五ngũ 舉cử 業nghiệp 惑hoặc 苦khổ 三tam 即tức 該cai 之chi 矣hĩ 。

○# 二nhị 除trừ 五ngũ 濁trược 分phần/phân 二nhị 一nhất 擇trạch 真chân 妄vọng 。

阿A 難Nan 。 汝nhữ 今kim 欲dục 令linh 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 遠viễn 契khế 如Như 來Lai 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 應ưng 當đương 先tiên 擇trạch 。 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 依y 不bất 生sanh 滅diệt 。 圓viên 湛trạm 性tánh 成thành 。

見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 其kỳ 性tánh 本bổn 真chân 。 因nhân 四tứ 大đại 渾hồn 濁trược 而nhi 成thành 生sanh 死tử 。 言ngôn 遠viễn 契khế 等đẳng 者giả 。 前tiền 云vân 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 尚thượng 在tại 遙diêu 遠viễn 。 又hựu 阿A 難Nan 初sơ 請thỉnh 行hành 門môn 云vân 捐quyên 捨xả 小Tiểu 乘Thừa 。 畢tất 獲hoạch 如Như 來Lai 。 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 欲dục 遠viễn 契khế 如Như 來Lai 。 之chi 四tứ 德đức 也dã 。 溫ôn 陵lăng 云vân 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 五ngũ 濁trược 業nghiệp 用dụng 也dã 其kỳ 言ngôn 甚thậm 是thị 。 交giao 光quang 非phi 之chi 。 自tự 立lập 六lục 處xứ 識thức 心tâm 。 初sơ 卷quyển 七thất 番phiên 所sở 破phá 者giả 為vi 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 不bất 知tri 生sanh 死tử 。 以dĩ 根căn 塵trần 為vi 體thể 。 今kim 欲dục 立lập 行hành 須tu 破phá 根căn 塵trần 。 云vân 先tiên 擇trạch 者giả 。 蓋cái 欲dục 擇trạch 去khứ 根căn 中trung 之chi 塵trần 則tắc 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 自tự 復phục 真chân 體thể 。 況huống 經kinh 自tự 堅kiên 相tướng 為vi 地địa 。 以dĩ 來lai 頻tần 言ngôn 四tứ 大đại 能năng 混hỗn 真chân 性tánh 。 既ký 濁trược 真chân 性tánh 故cố 今kim 結kết 顯hiển 須tu 除trừ 四tứ 大đại 。 前tiền 後hậu 相tương/tướng 映ánh 文văn 旨chỉ 可khả 識thức 。 乃nãi 反phản 遠viễn 引dẫn 初sơ 卷quyển 之chi 文văn 。 則tắc 成thành 解giải 行hành 不bất 分phân 之chi 過quá 矣hĩ 。 幽u 溪khê 云vân 。 擇trạch 去khứ 也dã 。 依y 取thủ 也dã 。 前tiền 文văn 已dĩ 示thị 由do 此thử 四tứ 纏triền 。 分phần/phân 汝nhữ 圓viên 湛trạm 。 則tắc 一nhất 真chân 一nhất 妄vọng 徧biến 乎hồ 五ngũ 濁trược 。 今kim 當đương 先tiên 擇trạch 生sanh 死tử 之chi 濁trược 者giả 而nhi 不bất 用dụng 。 竟cánh 取thủ 圓viên 湛trạm 性tánh 之chi 清thanh 者giả 而nhi 成thành 之chi 也dã 。 或hoặc 問vấn 。 根căn 中trung 四tứ 大đại 何hà 法pháp 能năng 除trừ 。 答đáp 。 不bất 循tuần 外ngoại 塵trần 則tắc 內nội 塵trần 自tự 滅diệt 。 外ngoại 塵trần 皆giai 妄vọng 心tâm 所sở 成thành 。 識thức 心tâm 愈dũ 動động 則tắc 四tứ 大đại 逾du 生sanh 。 五ngũ 濁trược 逾du 盛thịnh 。 夫phu 執chấp 持trì 世thế 界giới 。 者giả 風phong 輪luân 也dã 。 今kim 空không 中trung 之chi 風phong 蓬bồng 蓬bồng 然nhiên 起khởi 於ư 北bắc 海hải 。 蓬bồng 蓬bồng 然nhiên 入nhập 於ư 南nam 海hải 。 孰thục 非phi 眾chúng 生sanh 心tâm 力lực 所sở 致trí 乎hồ 。 意ý 念niệm 彌di 增tăng 則tắc 風phong 輪luân 彌di 廣quảng 。 人nhân 自tự 不bất 覺giác 。 乃nãi 至chí 貪tham 愛ái 為vi 水thủy 。 覺giác 觀quán 為vi 火hỏa 。 堅kiên 執chấp 為vi 地địa 。 皆giai 是thị 攀phàn 緣duyên 所sở 成thành 。 但đãn 除trừ 攀phàn 緣duyên 塵trần 相tướng 自tự 滅diệt 。 六lục 根căn 亦diệc 淨tịnh 。 是thị 依y 不bất 生sanh 滅diệt 。 圓viên 湛trạm 性tánh 成thành 也dã 。 成thành 謂vị 成thành 因nhân 成thành 果quả 。

○# 二nhị 明minh 伏phục 斷đoạn 二nhị 一nhất 正chánh 明minh 伏phục 斷đoạn 。

以dĩ 湛trạm 旋toàn 其kỳ 。 虗hư 妄vọng 滅diệt 生sanh 。 伏phục 還hoàn 元nguyên 覺giác 。 得đắc 元nguyên 明minh 覺giác 。 無vô 生sanh 滅diệt 性tánh 。 為vi 因Nhân 地Địa 心tâm 。 然nhiên 後hậu 圓viên 成thành 。 果quả 地địa 修tu 證chứng 。

以dĩ 湛trạm 下hạ 先tiên 明minh 因nhân 。 然nhiên 後hậu 下hạ 次thứ 明minh 果quả 。 因nhân 即tức 是thị 伏phục 。 果quả 即tức 是thị 斷đoạn 。 以dĩ 湛trạm 之chi 言ngôn 以dĩ 清thanh 治trị 濁trược 正chánh 是thị 起khởi 行hành 。 虗hư 妄vọng 滅diệt 生sanh 指chỉ 五ngũ 濁trược 耳nhĩ 。 前tiền 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 空không 。 為vi 生sanh 死tử 根căn 本bổn 有hữu 此thử 五ngũ 大đại 則tắc 成thành 虗hư 妄vọng 滅diệt 生sanh 。 滅diệt 生sanh 既ký 妄vọng 故cố 可khả 轉chuyển 旋toàn 。 但đãn 除trừ 攀phàn 緣duyên 即tức 以dĩ 湛trạm 旋toàn 滅diệt 生sanh 也dã 。 伏phục 是thị 伏phục 惑hoặc 不bất 動động 之chi 義nghĩa 滅diệt 生sanh 既ký 旋toàn 覺giác 心tâm 不bất 擾nhiễu 為vi 。 伏phục 還hoàn 元nguyên 覺giác 。 元nguyên 覺giác 者giả 。 無vô 五ngũ 大đại 之chi 覺giác 性tánh 本bổn 來lai 如như 是thị 故cố 名danh 曰viết 還hoàn 。 乃nãi 以dĩ 工công 夫phu 合hợp 本bổn 體thể 耳nhĩ 。 得đắc 元nguyên 明minh 等đẳng 者giả 明minh 由do 湛trạm 得đắc 。 據cứ 下hạ 文văn 云vân 明minh 相tướng 精tinh 純thuần 。 而nhi 接tiếp 以dĩ 變biến 現hiện 之chi 言ngôn 則tắc 明minh 含hàm 假giả 義nghĩa 。 覺giác 即tức 中trung 道đạo 。 無vô 生sanh 滅diệt 即tức 空không 。 契khế 合hợp 此thử 性tánh 。 為vi 因Nhân 地Địa 心tâm 。 古cổ 人nhân 云vân 修tu 三tam 止Chỉ 觀Quán 照chiếu 三tam 諦đế 境cảnh 。 不bất 其kỳ 然nhiên 乎hồ 。 此thử 心tâm 如như 指chỉ 南nam 車xa 所sở 向hướng 皆giai 正chánh 故cố 可khả 圓viên 。 果quả 地địa 修tu 證chứng 。 三tam 觀quán 功công 成thành 證chứng 三tam 德đức 秘bí 藏tạng 則tắc 修tu 證chứng 圓viên 矣hĩ 。

○# 二nhị 喻dụ 顯hiển 修tu 證chứng 。

如như 澄trừng 濁trược 水thủy 。 貯trữ 於ư 靜tĩnh 器khí 。 靜tĩnh 深thâm 不bất 動động 。 沙sa 土thổ 自tự 沉trầm 。 清thanh 水thủy 現hiện 前tiền 。 名danh 為vi 初Sơ 伏Phục 客Khách 塵Trần 煩Phiền 惱Não 。 去khứ 泥nê 純thuần 水thủy 。 名danh 為vi 永Vĩnh 斷Đoạn 根Căn 本Bổn 無Vô 明Minh 。 明minh 相tướng 精tinh 純thuần 。 一nhất 切thiết 變biến 現hiện 。 不bất 為vị 煩phiền 惱não 。 皆giai 合hợp 涅Niết 槃Bàn 。 清thanh 淨tịnh 妙diệu 德đức 。

五ngũ 濁trược 喻dụ 濁trược 水thủy 。 湛trạm 喻dụ 靜tĩnh 器khí 。 澄trừng 濁trược 水thủy 喻dụ 旋toàn 其kỳ 虗hư 妄vọng 滅diệt 生sanh 。 靜tĩnh 深thâm 不bất 動động 。 喻dụ 伏phục 還hoàn 元nguyên 覺giác 。 靜tĩnh 是thị 器khí 靜tĩnh 。 不bất 動động 是thị 水thủy 不bất 動động 。 止Chỉ 觀Quán 明minh 靜tĩnh 能năng 窮cùng 覺giác 體thể 故cố 復phục 喻dụ 以dĩ 深thâm 也dã 。 沙sa 土thổ 自tự 沉trầm 。 喻dụ 無vô 生sanh 滅diệt 性tánh 。 清thanh 水thủy 現hiện 前tiền 。 喻dụ 得đắc 元nguyên 明minh 覺giác 。 名danh 為vi 初sơ 伏phục 下hạ 本bổn 文văn 自tự 合hợp 喻dụ 耳nhĩ 。 客khách 塵trần 煩phiền 惱não 。 即tức 界giới 內nội 見kiến 思tư 。 初sơ 伏phục 應ưng 指chỉ 十thập 信tín 前tiền 五ngũ 品phẩm 位vị 中trung 圓viên 伏phục 五ngũ 住trụ 。 不bất 但đãn 無vô 明minh 初sơ 伏phục 即tức 見kiến 思tư 亦diệc 是thị 初sơ 伏phục 。 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 具cụ 足túc 煩phiền 惱não 。 能năng 知tri 如Như 來Lai 。 秘bí 密mật 之chi 藏tạng 即tức 其kỳ 例lệ 也dã 。 縱túng/tung 斷đoạn 見kiến 思tư 塵trần 沙sa 未vị 斷đoạn 無vô 明minh 此thử 十thập 信tín 位vị 人nhân 亦diệc 為vi 初sơ 伏phục 所sở 攝nhiếp 也dã 。 去khứ 泥nê 下hạ 喻dụ 果quả 位vị 。 既ký 澄trừng 之chi 後hậu 。 泥nê 自tự 泥nê 。 水thủy 自tự 水thủy 。 故cố 可khả 去khứ 泥nê 而nhi 為vi 純thuần 水thủy 。 喻dụ 上thượng 圓viên 成thành 。 果quả 地địa 修tu 證chứng 。 名danh 為vi 下hạ 本bổn 文văn 自tự 合hợp 。 永vĩnh 斷đoạn 無vô 明minh 合hợp 去khứ 泥nê 。 明minh 相tướng 下hạ 合hợp 純thuần 水thủy 。 古cổ 註chú 云vân 言ngôn 永vĩnh 斷đoạn 者giả 。 且thả 約ước 從tùng 因nhân 至chí 果quả 通thông 相tương/tướng 而nhi 說thuyết 理lý 寔thật 妙diệu 覺giác 方phương 名danh 永vĩnh 斷đoạn 。 蓋cái 因nhân 窮cùng 五ngũ 品phẩm 之chi 初sơ 心tâm 。 果quả 窮cùng 妙diệu 覺giác 之chi 極cực 證chứng 。 但đãn 舉cử 初sơ 後hậu 自tự 攝nhiếp 諸chư 位vị 。 一nhất 切thiết 變biến 現hiện 。 孤cô 山sơn 以dĩ 為vi 隨tùy 機cơ 所sở 感cảm 十thập 界giới 現hiện 形hình 。 幽u 溪khê 引dẫn 前tiền 文văn 惟duy 妙diệu 覺giác 明minh 圓viên 。 照chiếu 法Pháp 界Giới 是thị 故cố 於ư 中trung 。 一nhất 為vi 無vô 量lượng 。 無vô 量lượng 為vi 一nhất 等đẳng 是thị 也dã 。 妙diệu 假giả 觀quán 成thành 。 從tùng 法Pháp 界Giới 體thể 起khởi 法Pháp 界Giới 用dụng 。 豈khởi 與dữ 凡phàm 位vị 煩phiền 惱não 同đồng 耶da 。 涅Niết 槃Bàn 清thanh 淨tịnh 妙diệu 德đức 。 即tức 四tứ 德đức 也dã 。 為vi 對đối 五ngũ 濁trược 。 故cố 以dĩ 清thanh 淨tịnh 觀quán 之chi 。

○# 二nhị 審thẩm 詳tường 。 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 所sở 謂vị 就tựu 自tự 身thân 觀quán 察sát 也dã 。 前tiền 第đệ 一nhất 決quyết 定định 義nghĩa 云vân 。 汝nhữ 今kim 欲dục 令linh 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 遠viễn 契khế 如Như 來Lai 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 只chỉ 此thử 一nhất 語ngữ 已dĩ 該cai 盡tận 兩lưỡng 門môn 之chi 意ý 。 以dĩ 二nhị 決quyết 定định 義nghĩa 。 說thuyết 雖tuy 次thứ 第đệ 用dụng 必tất 同đồng 時thời 故cố 。 前tiền 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 之chi 言ngôn 已dĩ 該cai 今kim 文văn 所sở 辨biện 六lục 根căn 矣hĩ 。 今kim 云vân 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 者giả 對đối 前tiền 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 煩phiền 惱não 從tùng 六lục 根căn 出xuất 。 故cố 云vân 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 煩phiền 惱não 是thị 因nhân 。 生sanh 死tử 是thị 果quả 。 煩phiền 惱não 既ký 淨tịnh 。 生sanh 死tử 根căn 本bổn 亦diệc 盡tận 。 詳tường 究cứu 文văn 意ý 豈khởi 非phi 知tri 苦khổ 而nhi 斷đoạn 集tập 乎hồ 。 又hựu 前tiền 文văn 云vân 涅Niết 槃Bàn 。 清thanh 淨tịnh 妙diệu 德đức 。 今kim 云vân 汝nhữ 修tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 提Đề 是thị 智trí 德đức 屬thuộc 道Đạo 諦Đế 。 涅Niết 槃Bàn 是thị 斷đoạn 德đức 屬thuộc 滅Diệt 諦Đế 。 詳tường 究cứu 文văn 意ý 豈khởi 非phi 慕mộ 滅diệt 而nhi 修tu 道Đạo 乎hồ 。 四Tứ 諦Đế 法Pháp 門môn 。 於ư 起khởi 行hành 時thời 缺khuyết 一nhất 不bất 可khả 。 生sanh 死tử 若nhược 盡tận 便tiện 證chứng 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 中trung 。 明minh 斷đoạn 妄vọng 果quả 而nhi 證chứng 真chân 果quả 。 煩phiền 惱não 若nhược 淨tịnh 名danh 修tu 菩Bồ 提Đề 。 故cố 第đệ 二nhị 義nghĩa 中trung 明minh 除trừ 妄vọng 因nhân 而nhi 修tu 真chân 因nhân 。 此thử 與dữ 初sơ 卷quyển 二nhị 種chủng 根căn 本bổn 。 其kỳ 文văn 相tương/tướng 映ánh 。 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 皆giai 在tại 第đệ 二nhị 根căn 本bổn 中trung 。 而nhi 第đệ 一nhất 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 亦diệc 該cai 苦khổ 集tập 。 生sanh 死tử 是thị 苦Khổ 諦Đế 。 根căn 本bổn 指chỉ 攀phàn 緣duyên 心tâm 即tức 集tập 也dã 。 或hoặc 以dĩ 二nhị 決quyết 定định 義nghĩa 。 分phần/phân 配phối 二nhị 種chủng 根căn 本bổn 。 而nhi 以dĩ 第đệ 一nhất 根căn 本bổn 同đồng 第đệ 二nhị 決quyết 定định 義nghĩa 。 以dĩ 第đệ 二nhị 根căn 本bổn 同đồng 第đệ 一nhất 決quyết 定định 義nghĩa 。 未vị 必tất 然nhiên 也dã 。 今kim 之chi 二nhị 義nghĩa 分phần/phân 配phối 四Tứ 諦Đế 宛uyển 轉chuyển 相tương/tướng 成thành 。 惟duy 滅diệt 為vi 首thủ 故cố 成thành 無vô 作tác 四Tứ 諦Đế 之chi 相tướng 。 滅diệt 既ký 居cư 首thủ 。 以dĩ 滅diệt 治trị 苦khổ 。 為vi 滅diệt 修tu 道Đạo 。 以dĩ 道đạo 治trị 集tập 。 義nghĩa 勢thế 然nhiên 也dã 。 文văn 分phần/phân 二nhị 一nhất 總tổng 勸khuyến 審thẩm 詳tường 二nhị 正chánh 示thị 審thẩm 詳tường 初sơ 文văn 二nhị 一nhất 勸khuyến 審thẩm 詳tường 。

第đệ 二nhị 義nghĩa 者giả 。 汝nhữ 等đẳng 必tất 欲dục 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 於ư 菩Bồ 薩Tát 乘Thừa 。 生sanh 大đại 勇dũng 猛mãnh 。 決quyết 定định 棄khí 捐quyên 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 應ưng 當đương 審thẩm 詳tường 。 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 此thử 無vô 始thỉ 來lai 。 發phát 業nghiệp 潤nhuận 生sanh 。 誰thùy 作tác 誰thùy 受thọ 。

梵Phạn 語ngữ 菩Bồ 提Đề 此thử 翻phiên 道đạo 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 謂vị 發phát 願nguyện 修tu 道Đạo 也dã 。 前tiền 云vân 涅Niết 槃Bàn 此thử 以dĩ 滅Diệt 諦Đế 而nhi 超siêu 生sanh 死tử 。 今kim 云vân 菩Bồ 提Đề 廼# 以dĩ 道Đạo 諦Đế 而nhi 治trị 煩phiền 惱não 。 四Tứ 諦Đế 宛uyển 然nhiên 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 指chỉ 上thượng 文văn 四tứ 大đại 五ngũ 濁trược 等đẳng 也dã 。 慕mộ 果quả 修tu 因nhân 須tu 詳tường 。 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 註chú 者giả 云vân 。 尋tầm 聲thanh 逐trục 色sắc 所sở 起khởi 貪tham 嗔sân 名danh 煩phiền 惱não 。 眼nhãn 耳nhĩ 等đẳng 六lục 根căn 為vi 。 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 今kim 謂vị 如như 下hạ 文văn 云vân 若nhược 不bất 審thẩm 觀quán 。 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 則tắc 不bất 能năng 知tri 。 虗hư 妄vọng 根căn 塵trần 。 據cứ 此thử 當đương 以dĩ 六lục 根căn 取thủ 境cảnh 為vi 煩phiền 惱não 。 對đối 彼bỉ 六lục 塵trần 則tắc 以dĩ 六lục 根căn 為vi 。 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 蓋cái 六lục 塵trần 元nguyên 無vô 分phân 別biệt 起khởi 貪tham 嗔sân 由do 於ư 六lục 根căn 故cố 獨độc 受thọ 根căn 本bổn 之chi 名danh 。 又hựu 煩phiền 惱não 雖tuy 由do 六lục 根căn 而nhi 返phản 窮cùng 流lưu 根căn 。 至chí 不bất 生sanh 滅diệt 。 則tắc 圓viên 通thông 亦diệc 不bất 出xuất 六lục 根căn 。 故cố 須tu 審thẩm 之chi 。 言ngôn 發phát 業nghiệp 潤nhuận 生sanh 者giả 。 六lục 根căn 當đương 體thể 是thị 惑hoặc 。 又hựu 能năng 生sanh 識thức 起khởi 見kiến 思tư 枝chi 末mạt 之chi 惑hoặc 。 故cố 發phát 善thiện 不bất 善thiện 業nghiệp 。 遂toại 潤nhuận 將tương 來lai 生sanh 死tử 。 當đương 觀quán 發phát 業nghiệp 誰thùy 作tác 。 潤nhuận 生sanh 誰thùy 受thọ 。 蓋cái 六lục 根căn 自tự 作tác 。 斯tư 六lục 根căn 自tự 受thọ 也dã 。

○# 二nhị 示thị 須tu 審thẩm 文văn 有hữu 法pháp 譬thí 一nhất 法pháp 。

阿A 難Nan 。 汝nhữ 修tu 菩Bồ 提Đề 。 若nhược 不bất 審thẩm 觀quán 。 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 則tắc 不bất 能năng 知tri 。 虗hư 妄vọng 根căn 塵trần 。 何hà 處xứ 顛điên 倒đảo 。 處xử 尚thượng 不bất 知tri 。 云vân 何hà 降hàng 伏phục 。 取thủ 如Như 來Lai 位vị 。

虗hư 妄vọng 根căn 塵trần 何hà 處xứ 顛điên 倒đảo 者giả 。 謂vị 六lục 根căn 六lục 塵trần 雖tuy 皆giai 虗hư 妄vọng 。 而nhi 顛điên 倒đảo 必tất 歸quy 六lục 根căn 非phi 六lục 塵trần 也dã 。 六lục 根căn 不bất 取thủ 六lục 塵trần 是thị 降hàng 伏phục 義nghĩa 。 問vấn 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 中trung 。 先tiên 擇trạch 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 今kim 言ngôn 降hàng 伏phục 六lục 根căn 何hà 法pháp 為vi 要yếu 。 答đáp 。 擇trạch 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 是thị 去khứ 根căn 中trung 之chi 塵trần 正chánh 是thị 降hàng 伏phục 義nghĩa 耳nhĩ 。

○# 次thứ 譬thí 。

阿A 難Nan 。 汝nhữ 觀quán 世thế 間gian 。 解giải 結kết 之chi 人nhân 。 不bất 見kiến 所sở 結kết 。 云vân 何hà 知tri 解giải 。 不bất 聞văn 虗hư 空không 。 被bị 汝nhữ 隳huy 裂liệt 。

何hà 以dĩ 故cố 。 空không 無vô 形hình 相tướng 。 無vô 結kết 解giải 故cố 。

喻dụ 意ý 謂vị 世Thế 間Gian 解Giải 結kết 之chi 人nhân 不bất 一nhất 時thời 解giải 結kết 貴quý 先tiên 見kiến 結kết 。 知tri 先tiên 時thời 如như 何hà 而nhi 結kết 則tắc 知tri 今kim 時thời 如như 何hà 而nhi 解giải 。 法pháp 中trung 謂vị 行hành 人nhân 觀quán 十thập 八bát 界giới 。 孰thục 不bất 欲dục 解giải 煩phiền 惱não 結kết 。 故cố 解giải 結kết 之chi 名danh 意ý 猶do 通thông 泛phiếm 。 結kết 所sở 從tùng 生sanh 名danh 為vi 所sở 結kết 。 所sở 結kết 的đích 指chỉ 六lục 根căn 以dĩ 是thị 煩phiền 惱não 。 根căn 本bổn 故cố 耳nhĩ 。 下hạ 文văn 六lục 結kết 之chi 名danh 從tùng 此thử 處xứ 起khởi 。 若nhược 不bất 知tri 根căn 為vi 結kết 要yếu 。 則tắc 或hoặc 於ư 塵trần 而nhi 解giải 根căn 。 或hoặc 於ư 識thức 而nhi 解giải 根căn 。 解giải 之chi 則tắc 難nạn/nan 。 故cố 云vân 云vân 何hà 知tri 解giải 。 所sở 結kết 喻dụ 顛điên 倒đảo 之chi 處xứ 也dã 。 解giải 喻dụ 降hàng 伏phục 取thủ 如Như 來Lai 位vị 也dã 。 次thứ 虗hư 空không 喻dụ 真chân 性tánh 。 以dĩ 內nội 根căn 有hữu 四tứ 大đại 四tứ 微vi 著trước 相tương/tướng 所sở 致trí 故cố 須tu 解giải 之chi 。 真chân 性tánh 無vô 形hình 本bổn 無vô 有hữu 結kết 又hựu 焉yên 用dụng 解giải 。 此thử 與dữ 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 中trung 。 虗hư 空không 不bất 壞hoại 取thủ 喻dụ 大đại 同đồng 。 總tổng 名danh 有hữu 相tương/tướng 非phi 真chân 。 惟duy 無vô 相tướng 為vi 真chân 耳nhĩ 。

○# 二nhị 正chánh 示thị 詳tường 審thẩm 分phần/phân 二nhị 一nhất 委ủy 示thị 顛điên 倒đảo 處xứ 所sở 二nhị 正chánh 勸khuyến 詳tường 擇trạch 降hàng 伏phục 初sơ 又hựu 二nhị 一nhất 明minh 。 六lục 為vi 賊tặc 媒môi 。

則tắc 汝nhữ 現hiện 前tiền 。 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 。 及cập 與dữ 身thân 心tâm 。 六lục 為vi 賊tặc 媒môi 。 自tự 劫kiếp 家gia 寶bảo 。 由do 此thử 無vô 始thỉ 。 眾chúng 生sanh 世thế 界giới 。 生sanh 纏triền 縛phược 故cố 。 於ư 器khí 世thế 間gian 。 不bất 能năng 超siêu 越việt 。

夫phu 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 元nguyên 是thị 真chân 性tánh 。 由do 攬lãm 四tứ 大đại 成thành 根căn 。 而nhi 生sanh 煩phiền 惱não 。 六lục 塵trần 為vi 四tứ 大đại 所sở 成thành 。 緣duyên 外ngoại 四tứ 大đại 則tắc 內nội 四tứ 大đại 增tăng 長trưởng 是thị 六lục 塵trần 為vi 賊tặc 明minh 矣hĩ 。 六lục 根căn 取thủ 此thử 六lục 塵trần 為vi 賊tặc 之chi 媒môi 更cánh 無vô 疑nghi 也dã 。 交giao 光quang 云vân 。 塵trần 雖tuy 在tại 外ngoại 而nhi 體thể 本bổn 無vô 情tình 說thuyết 賊tặc 非phi 義nghĩa 。 且thả 於ư 本bổn 經kinh 無vô 據cứ 。 今kim 謂vị 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 中trung 明minh 以dĩ 六lục 塵trần 喻dụ 六lục 大đại 賊tặc 。 經Kinh 云vân 菩Bồ 薩Tát 觀quán 此thử 。 六lục 塵trần 如như 六lục 大đại 賊tặc 。

何hà 以dĩ 故cố 。 能năng 劫kiếp 一nhất 切thiết 諸chư 善thiện 法pháp 故cố 。 如như 六lục 大đại 賊tặc 能năng 劫kiếp 一nhất 切thiết 人nhân 民dân 財tài 寶bảo 。 是thị 六lục 塵trần 賊tặc 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 能năng 劫kiếp 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 善thiện 財tài 。 乃nãi 至chí 云vân 如như 六lục 大đại 賊tặc 欲dục 劫kiếp 人nhân 時thời 要yếu 因nhân 而nhi 入nhập 。 若nhược 無vô 內nội 人nhân 則tắc 便tiện 中trung 還hoàn 。 是thị 六lục 塵trần 賊tặc 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 欲dục 劫kiếp 善thiện 法Pháp 要yếu 因nhân 內nội 有hữu 眾chúng 生sanh 知tri 見kiến 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 不bất 空không 等đẳng 相tương/tướng 。 若nhược 內nội 無vô 有hữu 如như 是thị 等đẳng 相tương/tướng 。 六lục 塵trần 惡ác 賊tặc 。 則tắc 不bất 能năng 劫kiếp 。 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 。 經kinh 文văn 了liễu 然nhiên 何hà 謂vị 無vô 據cứ 。 今kim 經kinh 虗hư 處xứ 使sử 人nhân 離ly 塵trần 獨độc 非phi 據cứ 乎hồ 。 交giao 光quang 自tự 立lập 決quyết 定định 用dụng 根căn 之chi 義nghĩa 。 而nhi 根căn 為vi 四tứ 大đại 四tứ 微vi 所sở 成thành 。 若nhược 指chỉ 塵trần 為vi 賊tặc 則tắc 根căn 亦diệc 賊tặc 伴bạn 非phi 決quyết 定định 可khả 用dụng 之chi 法pháp 。 故cố 迴hồi 經kinh 就tựu 情tình 作tác 此thử 顛điên 倒đảo 之chi 說thuyết 。 盲manh 人nhân 是thị 之chi 良lương 可khả 悲bi 夫phu 。 溫ôn 陵lăng 云vân 。 則tắc 汝nhữ 下hạ 示thị 虗hư 妄vọng 根căn 塵trần 顛điên 倒đảo 也dã 。 眼nhãn 等đẳng 六lục 根căn 妄vọng 根căn 也dã 。 媒môi 引dẫn 六lục 賊tặc 妄vọng 塵trần 也dã 。 自tự 劫kiếp 真chân 性tánh 顛điên 倒đảo 也dã 。 世thế 界giới 有hữu 三tam 種chủng 。 謂vị 眾chúng 生sanh 。 五ngũ 陰ấm 。 國quốc 土độ 。 今kim 舉cử 眾chúng 生sanh 亦diệc 該cai 五ngũ 陰ấm 。 五ngũ 陰ấm 是thị 實thật 法pháp 。 眾chúng 生sanh 是thị 假giả 名danh 。 攬lãm 五ngũ 陰ấm 成thành 眾chúng 生sanh 故cố 言ngôn 纏triền 縛phược 。 吳ngô 興hưng 云vân 。 由do 六lục 根căn 所sở 起khởi 煩phiền 惱não 故cố 。 發phát 業nghiệp 潤nhuận 生sanh 。 乃nãi 有hữu 無vô 始thỉ 眾chúng 生sanh 世thế 界giới 等đẳng 。 然nhiên 眾chúng 生sanh 見kiến 聞văn 所sở 及cập 亦diệc 名danh 眾chúng 生sanh 世thế 界giới 。 以dĩ 是thị 千thiên 二nhị 八bát 百bách 功công 德đức 所sở 涉thiệp 也dã 。 若nhược 起khởi 貪tham 著trước 是thị 生sanh 纏triền 結kết 。 六lục 結kết 由do 此thử 而nhi 成thành 。 故cố 於ư 器khí 界giới 自tự 難nạn/nan 越việt 矣hĩ 。 須tu 知tri 從tùng 根căn 生sanh 識thức 稱xưng 。 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 以dĩ 根căn 對đối 塵trần 名danh 曰viết 賊tặc 媒môi 。 後hậu 卷quyển 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 告cáo 阿A 難Nan 言ngôn 。 汝nhữ 欲dục 識thức 知tri 。 俱câu 生sanh 無vô 明minh 。 使sử 汝nhữ 輪luân 轉chuyển 。 生sanh 死tử 結kết 根căn 。 惟duy 汝nhữ 六lục 根căn 。 更cánh 非phi 他tha 物vật 。 汝nhữ 復phục 欲dục 知tri 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 令linh 汝nhữ 速tốc 證chứng 。 安an 樂lạc 解giải 脫thoát 。 寂tịch 靜tĩnh 妙diệu 常thường 。 亦diệc 汝nhữ 六lục 根căn 。 更cánh 非phi 他tha 物vật 。 今kim 文văn 初sơ 指chỉ 六lục 為vi 賊tặc 媒môi 。 所sở 謂vị 淪luân 生sanh 死tử 惟duy 六lục 根căn 也dã 。 後hậu 云vân 六lục 湛trạm 圓viên 明minh 。 本bổn 所sở 功công 德đức 。 所sở 謂vị 證chứng 妙diệu 常thường 惟duy 六lục 根căn 也dã 。 心tâm 有hữu 真chân 妄vọng 。 根căn 亦diệc 真chân 妄vọng 。 何hà 獨độc 用dụng 根căn 不bất 用dụng 心tâm 耶da 。

○# 二nhị 釋thích 眾chúng 生sanh 世thế 界giới 。 是thị 明minh 千thiên 二nhị 八bát 百bách 功công 德đức 。 所sở 繇# 成thành 也dã 。 功công 德đức 數số 量lượng 。 由do 世thế 界giới 相tương 涉thiệp 。 數số 量lượng 既ký 明minh 則tắc 選tuyển 擇trạch 圓viên 通thông 有hữu 自tự 來lai 矣hĩ 。 前tiền 六lục 為vi 賊tặc 媒môi 。 明minh 根căn 是thị 妄vọng 。 此thử 下hạ 意ý 兼kiêm 真chân 妄vọng 。 如như 云vân 織chức 妄vọng 相tương 成thành 妄vọng 也dã 。 返phản 窮cùng 流lưu 根căn 。 至chí 不bất 生sanh 滅diệt 真chân 也dã 。 若nhược 世thế 界giới 相tương 涉thiệp 之chi 言ngôn 則tắc 通thông 真chân 妄vọng 。 六lục 千thiên 功công 德đức 凡phàm 夫phu 尚thượng 具cụ 豈khởi 聖thánh 反phản 無vô 故cố 通thông 於ư 真chân 。 以dĩ 前tiền 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 之chi 義nghĩa 亦diệc 通thông 真chân 妄vọng 故cố 爾nhĩ 。 分phần/phân 二nhị 一nhất 約ước 眾chúng 生sanh 以dĩ 明minh 世thế 界giới 二nhị 約ước 世thế 界giới 以dĩ 歷lịch 六lục 根căn 初sơ 中trung 二nhị 一nhất 釋thích 名danh 辨biện 體thể 二nhị 簡giản 定định 變biến 疊điệp 初sơ 中trung 二nhị 一nhất 釋thích 名danh 。

阿A 難Nan 。 云vân 何hà 名danh 為vi 眾chúng 生sanh 世thế 界giới 。 世thế 為vi 遷thiên 流lưu 。 界giới 為vi 方phương 位vị 。

孤cô 山sơn 云vân 。 上thượng 示thị 兩lưỡng 種chủng 世thế 界giới 。 一nhất 眾chúng 生sanh 世thế 界giới 是thị 正chánh 報báo 。 二nhị 器khí 世thế 界giới 是thị 依y 報báo 。 以dĩ 由do 正chánh 報báo 纏triền 縛phược 故cố 於ư 依y 報báo 。 不bất 能năng 超siêu 越việt 。 故cố 今kim 但đãn 約ước 正chánh 報báo 而nhi 明minh 。

○# 二nhị 辨biện 體thể 二nhị 一nhất 指chỉ 相tương/tướng 示thị 數số 。

汝nhữ 今kim 當đương 知tri 。 東đông 西tây 南nam 北bắc 。 東đông 南nam 西tây 南nam 。 東đông 北bắc 西tây 北bắc 。 上thượng 下hạ 為vi 界giới 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 現hiện 在tại 為vi 世thế 。 方phương 位vị 有hữu 十thập 。 流lưu 數số 有hữu 三tam 。

汝nhữ 今kim 下hạ 指chỉ 相tương/tướng 。 方phương 位vị 下hạ 示thị 數số 。 尋tầm 常thường 世thế 謂vị 差sai 別biệt 。 界giới 謂vị 五ngũ 陰ấm 。 今kim 以dĩ 三tam 世thế 四tứ 方phương 。 為vi 正chánh 報báo 之chi 世thế 界giới 也dã 。 此thử 中trung 元nguyên 明minh 眾chúng 生sanh 六lục 根căn 正chánh 報báo 。 而nhi 今kim 文văn 約ước 三tam 世thế 十thập 方phương 者giả 為vi 示thị 六lục 根căn 有hữu 此thử 功công 德đức 本bổn 與dữ 依y 報báo 世thế 界giới 相tương 涉thiệp 。 而nhi 成thành 故cố 也dã 。

○# 二nhị 結kết 歸quy 眾chúng 生sanh 。

一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 織chức 妄vọng 相tương 成thành 。 身thân 中trung 貿mậu 遷thiên 。 世thế 界giới 相tương 涉thiệp 。

三tam 世thế 十thập 方phương 在tại 眾chúng 生sanh 莫mạc 非phi 是thị 妄vọng 故cố 云vân 。 織chức 妄vọng 相tương 成thành 。 有hữu 時thời 則tắc 必tất 有hữu 方phương 是thị 相tương/tướng 成thành 也dã 。 下hạ 身thân 中trung 貿mậu 遷thiên 。 等đẳng 正chánh 示thị 織chức 妄vọng 之chi 義nghĩa 。 言ngôn 身thân 中trung 者giả 。 眾chúng 生sanh 見kiến 聞văn 所sở 及cập 總tổng 名danh 身thân 中trung 。 何hà 必tất 以dĩ 六lục 尺xích 軀khu 中trung 為vi 身thân 中trung 乎hồ 。 身thân 者giả 聚tụ 也dã 。 謂vị 陰ấm 入nhập 界giới 聚tụ 在tại 一nhất 處xứ 也dã 。 既ký 屬thuộc 陰ấm 入nhập 豈khởi 非phi 身thân 中trung 。 長trường/trưởng 水thủy 云vân 。 貿mậu 遷thiên 世thế 也dã 。 世thế 界giới 交giao 織chức 故cố 云vân 相tương 涉thiệp 。 即tức 中trung 云vân 。 身thân 中trung 是thị 界giới 。 貿mậu 遷thiên 是thị 世thế 。 貿mậu 是thị 貿mậu 易dị 。 遷thiên 是thị 遷thiên 流lưu 。 以dĩ 過quá 去khứ 易dị 現hiện 在tại 。 以dĩ 現hiện 在tại 易dị 未vị 來lai 。 故cố 名danh 貿mậu 遷thiên 。 於ư 界giới 貿mậu 遷thiên 名danh 。 世thế 界giới 相tương 涉thiệp 。 夫phu 世thế 界giới 相tương 涉thiệp 。 乃nãi 千thiên 二nhị 八bát 百bách 功công 德đức 。 數số 量lượng 之chi 本bổn 。 在tại 凡phàm 夫phu 則tắc 為vi 。 織chức 妄vọng 相tương 成thành 。 在tại 聖thánh 人nhân 則tắc 為vi 真chân 性tánh 妙diệu 用dụng 。 古cổ 人nhân 謂vị 迷mê 本bổn 元nguyên 明minh 是thị 生sanh 虗hư 妄vọng 。 一nhất 念niệm 不bất 覺giác 故cố 有hữu 三tam 世thế 十thập 方phương 。 但đãn 法pháp 華hoa 六lục 根căn 清thanh 淨tịnh 。 亦diệc 具cụ 六lục 千thiên 功công 德đức 。 若nhược 在tại 聖thánh 位vị 數số 量lượng 元nguyên 同đồng 寧ninh 無vô 世thế 界giới 相tương 涉thiệp 之chi 義nghĩa 。 惟duy 織chức 妄vọng 之chi 名danh 獨độc 在tại 凡phàm 夫phu 。

○# 二nhị 簡giản 定định 變biến 疊điệp 二nhị 初sơ 簡giản 四tứ 涉thiệp 三tam 。

而nhi 此thử 界giới 性tánh 。 設thiết 雖tuy 十thập 方phương 。 定định 位vị 可khả 明minh 。 世thế 間gian 秪# 目mục 東đông 西tây 南nam 北bắc 。 上thượng 下hạ 無vô 位vị 。 中trung 無vô 定định 方phương 。 四tứ 數số 必tất 明minh 。 與dữ 世thế 相tương 涉thiệp 。

十thập 是thị 數số 方phương 故cố 云vân 十thập 方phương 。 其kỳ 實thật 定định 位vị 止chỉ 有hữu 四tứ 方phương 。 言ngôn 定định 位vị 者giả 。 且thả 如như 東đông 南nam 一nhất 隅ngung 止chỉ 是thị 兩lưỡng 借tá 元nguyên 無vô 定định 位vị 。 故cố 定định 位vị 只chỉ 有hữu 。 東đông 西tây 南nam 北bắc 。 上thượng 下hạ 無vô 位vị 。 即tức 上thượng 下hạ 無vô 界giới 也dã 。 相tương 待đãi 而nhi 言ngôn 不bất 知tri 自tự 何hà 為vi 上thượng 自tự 何hà 為vi 下hạ 。 故cố 天thiên 如như 曰viết 指chỉ 著trước 上thượng 下hạ 皆giai 是thị 四tứ 方phương 之chi 上thượng 下hạ 耳nhĩ 。 中trung 亦diệc 為vi 四tứ 方phương 所sở 攝nhiếp 故cố 無vô 定định 方phương 。 文văn 中trung 先tiên 簡giản 四tứ 維duy 。 次thứ 簡giản 上thượng 下hạ 。 次thứ 簡giản 中trung 方phương 。 故cố 最tối 明minh 顯hiển 者giả 惟duy 有hữu 四tứ 方phương 。 言ngôn 與dữ 世thế 相tương 涉thiệp 者giả 。 或hoặc 為vi 過quá 去khứ 之chi 四tứ 方phương 。 或hoặc 為vi 現hiện 未vị 之chi 四tứ 方phương 。 是thị 與dữ 三tam 世thế 相tương 涉thiệp 也dã 。

○# 二nhị 流lưu 變biến 增tăng 疊điệp 。

三tam 四tứ 四tứ 三tam 。 宛uyển 轉chuyển 十thập 二nhị 。 流lưu 變biến 三tam 疊điệp 。 一nhất 十thập 百bách 千thiên 。 總tổng 括quát 始thỉ 終chung 。 六lục 根căn 之chi 中trung 。 各các 各các 功công 德đức 有hữu 千thiên 二nhị 百bách 。

三tam 世thế 各các 有hữu 四tứ 方phương 。 四tứ 方phương 各các 有hữu 三tam 世thế 。 皆giai 成thành 十thập 二nhị 故cố 云vân 宛uyển 轉chuyển 。 流lưu 變biến 似tự 就tựu 世thế 言ngôn 正chánh 是thị 。 世thế 界giới 相tương 涉thiệp 。 一nhất 十thập 百bách 千thiên 。 通thông 舉cử 增tăng 數số 之chi 法pháp 耳nhĩ 。 謂vị 增tăng 一nhất 為vi 十thập 。 增tăng 十thập 為vi 百bách 等đẳng 。 此thử 流lưu 變biến 三tam 疊điệp 。 古cổ 今kim 解giải 之chi 不bất 一nhất 。 惟duy 吳ngô 興hưng 為vi 最tối 當đương 。 今kim 依y 其kỳ 所sở 釋thích 稍sảo 為vi 敷phu 演diễn 。 初sơ 以dĩ 方phương 涉thiệp 世thế 明minh 三tam 疊điệp 者giả 。 第đệ 一nhất 約ước 四tứ 方phương 各các 論luận 三tam 世thế 共cộng 成thành 十thập 二nhị 世thế 。 第đệ 二nhị 疊điệp 於ư 東đông 方phương 三tam 世thế 變biến 一nhất 為vi 十thập 。 謂vị 一nhất 世thế 變biến 為vi 三tam 世thế 。 三tam 世thế 各các 立lập 過quá 現hiện 未vị 便tiện 成thành 九cửu 世thế 。 并tinh 最tối 先tiên 根căn 本bổn 一nhất 世thế 。 故cố 成thành 十thập 世thế 。 則tắc 東đông 方phương 有hữu 三tam 十thập 世thế 。 四tứ 方phương 各các 三tam 十thập 有hữu 一nhất 百bách 二nhị 十thập 也dã 。 其kỳ 中trung 十thập 二nhị 世thế 為vi 能năng 變biến 一nhất 百bách 八bát 世thế 皆giai 是thị 所sở 變biến 。 第đệ 三tam 疊điệp 復phục 將tương 一nhất 百bách 二nhị 十thập 世thế 一nhất 世thế 變biến 為vi 十thập 世thế 共cộng 成thành 一nhất 千thiên 二nhị 百bách 世thế 也dã 。 其kỳ 中trung 除trừ 根căn 本bổn 十thập 二nhị 世thế 餘dư 一nhất 百bách 八bát 世thế 咸hàm 是thị 所sở 變biến 。 復phục 為vi 能năng 變biến 皆giai 成thành 根căn 本bổn 。 若nhược 畏úy 支chi 離ly 能năng 變biến 所sở 變biến 不bất 論luận 亦diệc 可khả 。 次thứ 以dĩ 世thế 涉thiệp 方phương 明minh 三tam 疊điệp 者giả 。 第đệ 一nhất 疊điệp 三tam 世thế 各các 有hữu 四tứ 方phương 成thành 十thập 二nhị 方phương 。 第đệ 二nhị 疊điệp 一nhất 世thế 變biến 為vi 九cửu 世thế 并tinh 根căn 本bổn 成thành 十thập 世thế 。 每mỗi 世thế 有hữu 四tứ 方phương 則tắc 成thành 四tứ 十thập 方phương 。 合hợp 三tam 世thế 共cộng 有hữu 一nhất 百bách 二nhị 十thập 方phương 。 第đệ 三tam 疊điệp 復phục 將tương 一nhất 世thế 變biến 為vi 十thập 世thế 。 則tắc 十thập 世thế 變biến 為vi 百bách 世thế 。 三tam 十thập 世thế 變biến 為vi 三tam 百bách 世thế 。 每mỗi 世thế 四tứ 方phương 成thành 一nhất 千thiên 二nhị 百bách 方phương 也dã 。 能năng 變biến 所sở 變biến 不bất 復phục 更cánh 論luận 。 吳ngô 興hưng 又hựu 云vân 。 斯tư 蓋cái 如Như 來Lai 只chỉ 指chỉ 凡phàm 夫phu 六lục 根căn 。 根căn 塵trần 相tương/tướng 織chức 世thế 界giới 相tương 涉thiệp 。 從tùng 麤thô 至chí 細tế 且thả 至chí 三tam 疊điệp 以dĩ 彰chương 厥quyết 德đức 。 大đại 意ý 令linh 知tri 現hiện 在tại 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 剎sát 那na 剎sát 那na 。 皆giai 涉thiệp 方phương 世thế 麤thô 細tế 之chi 相tướng 也dã 。 此thử 據cứ 六lục 根căn 了liễu 別biệt 之chi 性tánh 是thị 同đồng 故cố 云vân 。 各các 各các 功công 德đức 有hữu 千thiên 二nhị 百bách 。 下hạ 對đối 六lục 塵trần 了liễu 別biệt 之chi 用dụng 有hữu 異dị 所sở 以dĩ 功công 德đức 全toàn 缺khuyết 不bất 等đẳng 。 言ngôn 功công 德đức 者giả 。 功công 言ngôn 力lực 。 德đức 言ngôn 用dụng 。 謂vị 六lục 根căn 各các 有hữu 竪thụ 窮cùng 橫hoạnh/hoành 徧biến 之chi 力lực 用dụng 耳nhĩ 。 云vân 始thỉ 終chung 者giả 。 一nhất 變biến 為vi 十thập 為vi 始thỉ 。 至chí 千thiên 二nhị 百bách 即tức 其kỳ 終chung 矣hĩ 。

○# 二nhị 約ước 世thế 界giới 以dĩ 歷lịch 六lục 根căn 二nhị 一nhất 總tổng 標tiêu 。

阿A 難Nan 汝nhữ 復phục 於ư 中trung 。 克khắc 定định 優ưu 劣liệt 。

十thập 方phương 如Như 來Lai 。 元nguyên 無vô 優ưu 劣liệt 。 阿A 難Nan 六lục 根căn 不bất 無vô 優ưu 劣liệt 。 故cố 須tu 定định 之chi 。

○# 二nhị 別biệt 簡giản 六lục 一nhất 眼nhãn 根căn 。

如như 眼nhãn 觀quán 見kiến 。 後hậu 暗ám 前tiền 明minh 。 前tiền 方phương 全toàn 明minh 。 後hậu 方phương 全toàn 暗ám 。 左tả 右hữu 旁bàng 觀quán 。 三tam 分phân 之chi 二nhị 。 統thống 論luận 所sở 作tác 。 功công 德đức 不bất 全toàn 。 三tam 分phần 言ngôn 功công 。 一nhất 分phần 無vô 德đức 。 當đương 知tri 眼nhãn 惟duy 八bát 百bách 功công 德đức 。

天thiên 如như 云vân 四tứ 方phương 各các 二nhị 百bách 。 四tứ 隅ngung 各các 一nhất 百bách 。 今kim 眼nhãn 所sở 見kiến 前tiền 及cập 左tả 右hữu 三tam 方phương 已dĩ 成thành 六lục 百bách 。 併tinh 前tiền 二nhị 隅ngung 二nhị 百bách 共cộng 成thành 八bát 百bách 。 惟duy 後hậu 方phương 二nhị 百bách 及cập 後hậu 二nhị 隅ngung 二nhị 百bách 不bất 見kiến 故cố 云vân 三tam 分phân 之chi 二nhị 也dã 。 仁nhân 菴am 云vân 三tam 分phân 之chi 二nhị 者giả 。 文văn 云vân 前tiền 方phương 全toàn 明minh 。 後hậu 方phương 全toàn 暗ám 。 左tả 右hữu 旁bàng 觀quán 。 則tắc 後hậu 方phương 無vô 德đức 。 而nhi 前tiền 後hậu 左tả 右hữu 為vi 二nhị 分phần 。 故cố 成thành 八bát 百bách 功công 德đức 也dã 。 二nhị 說thuyết 皆giai 是thị 。 不bất 必tất 以dĩ 指chỉ 空không 唱xướng 數số 非phi 之chi 。 或hoặc 云vân 此thử 中trung 功công 德đức 約ước 方phương 而nhi 不bất 約ước 時thời 。 然nhiên 前tiền 文văn 以dĩ 方phương 涉thiệp 世thế 以dĩ 世thế 涉thiệp 方phương 故cố 有hữu 千thiên 二nhị 。 八bát 百bách 功công 德đức 。 苟cẩu 但đãn 約ước 方phương 八bát 百bách 竟cánh 安an 在tại 哉tai 。 補bổ 遺di 云vân 。 此thử 中trung 以dĩ 方phương 涉thiệp 世thế 是thị 也dã 。

○# 次thứ 耳nhĩ 根căn 。

如như 耳nhĩ 周chu 聽thính 。 十thập 方phương 無vô 遺di 。 動động 若nhược 邇nhĩ 遙diêu 。 靜tĩnh 無vô 邊biên 際tế 。 當đương 知tri 耳nhĩ 根căn 圓viên 滿mãn 。 一nhất 千thiên 二nhị 百bách 功công 德đức 。

言ngôn 十thập 方phương 無vô 遺di 者giả 。 既ký 顯hiển 周chu 聽thính 十thập 方phương 。 又hựu 兼kiêm 障chướng 不bất 能năng 隔cách 。 此thử 約ước 方phương 論luận 。 動động 若nhược 下hạ 以dĩ 世thế 涉thiệp 方phương 論luận 也dã 。 因nhân 聲thanh 有hữu 遠viễn 近cận 而nhi 聞văn 亦diệc 似tự 遠viễn 近cận 。 其kỳ 實thật 聞văn 性tánh 何hà 遐hà 邇nhĩ 乎hồ 。 若nhược 靜tĩnh 無vô 邊biên 際tế 。 則tắc 與dữ 法Pháp 界Giới 合hợp 體thể 矣hĩ 。

○# 三tam 鼻tị 根căn 。

如như 鼻tị 齅khứu 聞văn 。 通thông 出xuất 入nhập 息tức 。 有hữu 出xuất 有hữu 入nhập 。 而nhi 闕khuyết 中trung 交giao 。 驗nghiệm 於ư 鼻tị 根căn 。 三tam 分phần 闕khuyết 一nhất 。 當đương 知tri 鼻tị 惟duy 。 八bát 百bách 功công 德đức 。

鼻tị 有hữu 出xuất 入nhập 息tức 。 而nhi 出xuất 能năng 取thủ 香hương 入nhập 能năng 齅khứu 香hương 所sở 以dĩ 異dị 於ư 無vô 情tình 之chi 風phong 氣khí 也dã 。 非phi 出xuất 即tức 入nhập 非phi 入nhập 即tức 出xuất 終chung 不bất 停đình 止chỉ 是thị 闕khuyết 中trung 交giao 。 苕# 溪khê 云vân 。 鼻tị 中trung 通thông 出xuất 入nhập 息tức 。 前tiền 後hậu 兩lưỡng 不bất 相tương 交giao 是thị 也dã 。 此thử 中trung 以dĩ 世thế 涉thiệp 方phương 。 如như 出xuất 息tức 屬thuộc 過quá 去khứ 。 入nhập 息tức 屬thuộc 未vị 來lai 。 則tắc 中trung 交giao 屬thuộc 現hiện 在tại 。 故cố 後hậu 偈kệ 云vân 鼻tị 息tức 出xuất 入nhập 通thông 。 現hiện 前tiền 無vô 交giao 氣khí 。 但đãn 或hoặc 出xuất 或hoặc 入nhập 不bất 可khả 定định 其kỳ 前tiền 後hậu 耳nhĩ 。 長trường/trưởng 水thủy 云vân 。 出xuất 入nhập 中trung 交giao 共cộng 成thành 三tam 分phần/phân 。 一nhất 分phần/phân 四tứ 百bách 闕khuyết 於ư 中trung 交giao 故cố 惟duy 八bát 百bách 。

○# 四tứ 舌thiệt 根căn 。

如như 舌thiệt 宣tuyên 揚dương 。 盡tận 諸chư 世thế 間gian 。 出xuất 世thế 間gian 智trí 。 言ngôn 有hữu 方phương 分phân 。 理lý 無vô 窮cùng 盡tận 。 當đương 知tri 舌thiệt 根căn 圓viên 滿mãn 。 一nhất 千thiên 二nhị 百bách 功công 德đức 。

孤cô 山sơn 曰viết 舌thiệt 取thủ 能năng 言ngôn 不bất 論luận 嘗thường 味vị 。 若nhược 取thủ 嘗thường 味vị 其kỳ 德đức 則tắc 劣liệt 。 以dĩ 合hợp 中trung 知tri 故cố 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 佛Phật 法Pháp 無vô 人nhân 說thuyết 雖tuy 慧tuệ 莫mạc 能năng 了liễu 。 譬thí 如như 大đại 暗ám 中trung 非phi 灯# 無vô 所sở 見kiến 。 故cố 舌thiệt 功công 最tối 大đại 。 有hữu 小tiểu 言ngôn 有hữu 大đại 言ngôn 而nhi 即tức 小tiểu 可khả 以dĩ 喻dụ 大đại 。 有hữu 深thâm 言ngôn 有hữu 淺thiển 言ngôn 而nhi 即tức 淺thiển 可khả 以dĩ 明minh 深thâm 。 是thị 言ngôn 有hữu 分phần/phân 而nhi 理lý 無vô 窮cùng 也dã 。 況huống 因nhân 言ngôn 悟ngộ 理lý 理lý 豈khởi 可khả 窮cùng 盡tận 哉tai 。

○# 五ngũ 身thân 根căn 。

如như 身thân 覺giác 觸xúc 。 識thức 於ư 違vi 順thuận 。 合hợp 時thời 能năng 覺giác 。 離ly 中trung 不bất 知tri 。 離ly 一nhất 合hợp 雙song 。 驗nghiệm 於ư 身thân 根căn 。 三tam 分phần 闕khuyết 一nhất 。 當đương 知tri 身thân 惟duy 。 八bát 百bách 功công 德đức 。

補bổ 遺di 云vân 離ly 則tắc 根căn 境cảnh 單đơn 一nhất 故cố 闕khuyết 其kỳ 知tri 。 合hợp 則tắc 根căn 境cảnh 雙song 觸xúc 故cố 知tri 違vi 順thuận 。

○# 六lục 意ý 根căn 。

如như 意ý 默mặc 容dung 。 十thập 方phương 三tam 世thế 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 出xuất 世thế 間gian 法Pháp 。 惟duy 聖thánh 與dữ 凡phàm 無vô 不bất 包bao 容dung 。 盡tận 其kỳ 涯nhai 際tế 。 當đương 知tri 意ý 根căn 圓viên 滿mãn 。 一nhất 千thiên 二nhị 百bách 功công 德đức 。

默mặc 容dung 者giả 對đối 口khẩu 能năng 宣tuyên 演diễn 而nhi 言ngôn 。 十thập 方phương 是thị 橫hoạnh/hoành 。 三tam 世thế 是thị 竪thụ 。 世thế 出xuất 世thế 約ước 法pháp 。 聖thánh 凡phàm 約ước 人nhân 。 聖thánh 凡phàm 無vô 不bất 容dung 則tắc 具cụ 十thập 界giới 。 盡tận 其kỳ 涯nhai 際tế 。 則tắc 具cụ 十thập 如như 。 幽u 溪khê 曰viết 。 默mặc 容dung 者giả 。 謂vị 此thử 根căn 性tánh 具cụ 功công 德đức 法pháp 爾nhĩ 如như 斯tư 不bất 假giả 思tư 量lượng 擬nghĩ 議nghị 。 如Như 來Lai 掩yểm 室thất 淨tịnh 名danh 杜đỗ 口khẩu 皆giai 從tùng 此thử 默mặc 字tự 上thượng 得đắc 來lai 。 天thiên 台thai 明minh 一nhất 念niệm 性tánh 具cụ 百bách 界giới 千thiên 如như 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 亦diệc 得đắc 乎hồ 此thử 。 即tức 中trung 云vân 佛Phật 是thị 一Nhất 切Thiết 智Trí 人nhân 。 十thập 界giới 十thập 如như 靡mĩ 不bất 洞đỗng 達đạt 。 故cố 法pháp 華hoa 云vân 惟duy 佛Phật 與dữ 佛Phật 。 乃nãi 能năng 究cứu 盡tận 。 而nhi 凡phàm 夫phu 一nhất 念niệm 心tâm 中trung 亦diệc 性tánh 具cụ 百bách 界giới 此thử 性tánh 德đức 之chi 容dung 也dã 。 苟cẩu 能năng 洞đỗng 達đạt 意ý 根căn 徧biến 照chiếu 此thử 修tu 德đức 之chi 容dung 也dã 。 既ký 有hữu 修tu 性tánh 二nhị 重trọng/trùng 凡phàm 夫phu 畢tất 竟cánh 咸hàm 具cụ 故cố 經kinh 直trực 云vân 默mặc 容dung 不bất 別biệt 凡phàm 聖thánh 。 苟cẩu 不bất 明minh 修tu 性tánh 何hà 以dĩ 釋thích 默mặc 容dung 乎hồ 。 古cổ 人nhân 云vân 意ý 根căn 獨độc 生sanh 徧biến 緣duyên 諸chư 法pháp 。 此thử 修tu 德đức 之chi 少thiểu 分phần 耳nhĩ 。 孤cô 山sơn 曰viết 。 此thử 經Kinh 明minh 六lục 根căn 功công 德đức 與dữ 法pháp 華hoa 不bất 同đồng 。 今kim 示thị 發phát 覺giác 初sơ 心tâm 。 令linh 知tri 顛điên 倒đảo 處xứ 所sở 故cố 辨biện 六lục 根căn 優ưu 劣liệt 。 俾tỉ 阿A 難Nan 擇trạch 於ư 耳nhĩ 根căn 以dĩ 為vi 修tu 證chứng 之chi 本bổn 。 彼bỉ 經kinh 依y 經kinh 修tu 行hành 已dĩ 發phát 似tự 解giải 。 六lục 根căn 清thanh 淨tịnh 。 互hỗ 用dụng 無vô 方phương 。 雖tuy 眼nhãn 八bát 百bách 亦diệc 具cụ 餘dư 五ngũ 根căn 功công 德đức 。 乃nãi 至chí 意ý 根căn 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 即tức 同đồng 今kim 經kinh 一nhất 根căn 既ký 返phản 源nguyên 。 六lục 根căn 成thành 解giải 脫thoát 。

○# 二nhị 正chánh 勸khuyến 詳tường 擇trạch 降hàng 伏phục 二nhị 一nhất 簡giản 勸khuyến 略lược 明minh 二nhị 因nhân 疑nghi 廣quảng 說thuyết 初sơ 文văn 二nhị 一nhất 勸khuyến 簡giản 根căn 修tu 行hành 二nhị 示thị 須tu 揀giản 所sở 以dĩ 初sơ 又hựu 三tam 一nhất 簡giản 圓viên 通thông 。

阿A 難Nan 。 汝nhữ 今kim 欲dục 逆nghịch 。 生sanh 死tử 欲dục 流lưu 。 返phản 窮cùng 流lưu 根căn 。 至chí 不bất 生sanh 滅diệt 。 當đương 驗nghiệm 此thử 等đẳng 。 六lục 受thọ 用dụng 根căn 。 誰thùy 合hợp 誰thùy 離ly 。 誰thùy 深thâm 誰thùy 淺thiển 。 誰thùy 為vi 圓viên 通thông 。 誰thùy 不bất 圓viên 滿mãn 。

汝nhữ 今kim 下hạ 先tiên 牒điệp 阿A 難Nan 所sở 願nguyện 。 六lục 根căn 流lưu 逸dật 取thủ 外ngoại 六lục 塵trần 因nhân 之chi 而nhi 致trí 生sanh 死tử 名danh 。 生sanh 死tử 欲dục 流lưu 。 順thuận 之chi 而nhi 出xuất 故cố 招chiêu 生sanh 死tử 。 逆nghịch 之chi 而nhi 入nhập 名danh 為vi 入nhập 流lưu 。 生sanh 死tử 苦khổ 也dã 。 欲dục 流lưu 集tập 也dã 。 返phản 窮cùng 流lưu 根căn 道đạo 也dã 。 至chí 不bất 生sanh 滅diệt 滅Diệt 諦Đế 也dã 。 即tức 中trung 云vân 。 煩phiền 惱não 流lưu 從tùng 六lục 根căn 出xuất 。 今kim 不bất 逐trục 外ngoại 境cảnh 自tự 達đạt 見kiến 聞văn 即tức 。 返phản 窮cùng 流lưu 根căn 。 所sở 謂vị 將tương 聞văn 持trì 佛Phật 佛Phật 。 何hà 不bất 自tự 聞văn 聞văn 也dã 。 返phản 窮cùng 即tức 逆nghịch 生sanh 死tử 流lưu 。 流lưu 根căn 即tức 妙diệu 湛trạm 不bất 動động 者giả 也dã 。 前tiền 第đệ 一nhất 決quyết 定định 。 義nghĩa 中trung 明minh 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 及cập 果quả 地địa 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 今kim 此thử 中trung 具cụ 明minh 四Tứ 諦Đế 。 豈khởi 非phi 兩lưỡng 門môn 合hợp 一nhất 耶da 。 又hựu 返phản 窮cùng 者giả 。 若nhược 欲dục 脫thoát 根căn 必tất 先tiên 脫thoát 塵trần 。 先tiên 亡vong 前tiền 塵trần 次thứ 盡tận 內nội 根căn 名danh 返phản 窮cùng 。 契khế 涅Niết 槃Bàn 四tứ 德đức 名danh 不bất 生sanh 滅diệt 。 與dữ 前tiền 云vân 汝nhữ 今kim 欲dục 令linh 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 遠viễn 契khế 如Như 來Lai 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 其kỳ 義nghĩa 一nhất 耳nhĩ 。 故cố 此thử 二nhị 句cú 是thị 兩lưỡng 門môn 之chi 文văn 心tâm 也dã 。 當đương 驗nghiệm 下hạ 次thứ 勸khuyến 簡giản 根căn 。 前tiền 拈niêm 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 及cập 具cụ 顯hiển 六lục 根căn 功công 德đức 。 意ý 取thủ 一nhất 根căn 修tu 行hành 故cố 須tu 揀giản 之chi 。 受thọ 者giả 謂vị 受thọ 六lục 塵trần 。 用dụng 謂vị 眾chúng 生sanh 所sở 用dụng 。 六lục 受thọ 用dụng 根căn 。 亦diệc 可khả 別biệt 配phối 離ly 合hợp 等đẳng 六lục 。 合hợp 者giả 身thân 也dã 。 身thân 由do 合hợp 知tri 故cố 。 離ly 者giả 意ý 也dã 。 不bất 親thân 緣duyên 外ngoại 境cảnh 故cố 。 深thâm 者giả 舌thiệt 也dã 。 言ngôn 有hữu 方phương 分phân 。 理lý 無vô 窮cùng 盡tận 故cố 。 淺thiển 者giả 鼻tị 也dã 。 鼻tị 缺khuyết 中trung 交giao 浮phù 於ư 外ngoại 故cố 。 圓viên 通thông 者giả 耳nhĩ 也dã 。 耳nhĩ 聞văn 十thập 方phương 故cố 。 不bất 圓viên 滿mãn 者giả 眼nhãn 也dã 。 明minh 前tiền 不bất 明minh 後hậu 故cố 。 如như 是thị 簡giản 騐# 意ý 顯hiển 耳nhĩ 根căn 為vi 當đương 修tu 矣hĩ 。 前tiền 來lai 多đa 言ngôn 六lục 根căn 是thị 妄vọng 。 今kim 云vân 至chí 不bất 生sanh 滅diệt 。 知tri 根căn 中trung 有hữu 真chân 。 復phục 令linh 選tuyển 根căn 修tu 行hành 選tuyển 其kỳ 最tối 合hợp 真chân 者giả 而nhi 已dĩ 。

○# 二nhị 較giảo 優ưu 劣liệt 。

若nhược 能năng 於ư 此thử 。 悟ngộ 圓viên 通thông 根căn 。 逆nghịch 彼bỉ 無vô 始thỉ 。 織chức 妄vọng 業nghiệp 流lưu 。 得đắc 循tuần 圓viên 通thông 。 與dữ 不bất 圓viên 通thông 。 日nhật 劫kiếp 相tương 倍bội 。

若nhược 能năng 於ư 此thử 。 悟ngộ 圓viên 通thông 根căn 。 結kết 上thượng 當đương 騐# 此thử 等đẳng 文văn 也dã 。 不bất 待đãi 文Văn 殊Thù 選tuyển 擇trạch 自tự 知tri 耳nhĩ 門môn 為vi 勝thắng 豈khởi 非phi 悟ngộ 乎hồ 。 逆nghịch 彼bỉ 無vô 始thỉ 。 織chức 妄vọng 業nghiệp 流lưu 。 結kết 上thượng 汝nhữ 今kim 欲dục 逆nghịch 。 生sanh 死tử 欲dục 流lưu 。 至chí 不bất 生sanh 滅diệt 也dã 。 上thượng 云vân 欲dục 流lưu 兼kiêm 於ư 惑hoặc 業nghiệp 。 今kim 織chức 妄vọng 是thị 惑hoặc 。 業nghiệp 流lưu 是thị 業nghiệp 根căn 逐trục 外ngoại 境cảnh 造tạo 善thiện 惡ác 業nghiệp 。 故cố 云vân 業nghiệp 流lưu 。 得đắc 循tuần 下hạ 正chánh 較giảo 優ưu 劣liệt 。 圓viên 根căn 密mật 指chỉ 耳nhĩ 根căn 。 於ư 圓viên 根căn 修tu 習tập 則tắc 根căn 塵trần 易dị 脫thoát 妙diệu 用dụng 宜nghi 成thành 。 能năng 以dĩ 一nhất 日nhật 同đồng 彼bỉ 一nhất 劫kiếp 。 前tiền 文văn 備bị 顯hiển 六lục 根căn 功công 德đức 其kỳ 意ý 在tại 此thử 。 又hựu 前tiền 審thẩm 觀quán 因Nhân 地Địa 發phát 心tâm 。 是thị 修tu 行hành 綱cương 要yếu 。 尚thượng 未vị 的đích 指chỉ 華hoa 屋ốc 之chi 門môn 。 第đệ 二nhị 義nghĩa 方phương 密mật 指chỉ 其kỳ 門môn 。 乃nãi 兩lưỡng 決quyết 定định 義nghĩa 結kết 穴huyệt 之chi 處xứ 。

○# 三tam 許hứa 發phát 明minh 。

我ngã 今kim 備bị 顯hiển 。 六lục 湛trạm 圓viên 明minh 。 本bổn 所sở 功công 德đức 。 數số 量lượng 如như 是thị 。 隨tùy 汝nhữ 詳tường 擇trạch 。 其kỳ 可khả 入nhập 者giả 。 吾ngô 當đương 發phát 明minh 。 令linh 汝nhữ 增tăng 進tiến 。

云vân 備bị 顯hiển 者giả 。 前tiền 云vân 六lục 根căn 之chi 中trung 。 各các 各các 功công 德đức 有hữu 千thiên 二nhị 百bách 。 又hựu 云vân 汝nhữ 復phục 於ư 中trung 。 克khắc 定định 優ưu 劣liệt 。 即tức 備bị 顯hiển 也dã 。 覺giác 性tánh 不bất 離ly 六lục 根căn 名danh 。 六lục 湛trạm 圓viên 明minh 。 言ngôn 木mộc 所sở 功công 德đức 者giả 。 行hành 人nhân 雖tuy 從tùng 六lục 根căn 悟ngộ 明minh 自tự 性tánh 元nguyên 須tu 因nhân 其kỳ 本bổn 然nhiên 。 故cố 從tùng 眼nhãn 根căn 入nhập 者giả 不bất 及cập 耳nhĩ 根căn 。 豈khởi 返phản 窮cùng 流lưu 根căn 。 至chí 不bất 生sanh 滅diệt 。 便tiện 轉chuyển 劣liệt 根căn 而nhi 成thành 勝thắng 乎hồ 。 故cố 云vân 本bổn 所sở 功công 德đức 。 數số 量lượng 如như 是thị 。 苟cẩu 悟ngộ 後hậu 便tiện 能năng 轉chuyển 根căn 則tắc 不bất 須tu 揀giản 選tuyển 圓viên 通thông 。 觀quán 音âm 得đắc 真chân 圓viên 通thông 。 名danh 無vô 作tác 妙diệu 用dụng 由do 善thiện 知tri 本bổn 數số 量lượng 耳nhĩ 。

○# 二nhị 示thị 須tu 揀giản 所sở 以dĩ 。

十thập 方phương 如Như 來Lai 。 於ư 十thập 八bát 界giới 。 一nhất 一nhất 修tu 行hành 。 皆giai 得đắc 圓viên 滿mãn 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 於ư 其kỳ 中trung 間gian 。 亦diệc 無vô 優ưu 劣liệt 。 但đãn 汝nhữ 下hạ 劣liệt 。 未vị 能năng 於ư 中trung 。 圓viên 自tự 在tại 慧tuệ 。 故cố 我ngã 宣tuyên 揚dương 。 令linh 汝nhữ 但đãn 於ư 。 一nhất 門môn 深thâm 入nhập 。 入nhập 一nhất 無vô 妄vọng 。 彼bỉ 六lục 知tri 根căn 。 一nhất 時thời 清thanh 淨tịnh 。

十thập 方phương 如Như 來Lai 。 稱xưng 機cơ 設thiết 化hóa 。 世thế 界giới 非phi 一nhất 。 眾chúng 機cơ 不bất 同đồng 。 或hoặc 以dĩ 天thiên 衣y 。 而nhi 作tác 佛Phật 事sự 。 或hoặc 以dĩ 寂tịch 默mặc 無vô 言ngôn 。 而nhi 作tác 佛Phật 事sự 。 香hương 飰phạn 金kim 光quang 其kỳ 類loại 非phi 一nhất 。 故cố 佛Phật 修tu 時thời 於ư 十thập 八bát 中trung 隨tùy 研nghiên 一nhất 法pháp 皆giai 。 成thành 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 言ngôn 圓viên 滿mãn 者giả 。 一nhất 成thành 一nhất 切thiết 成thành 。 但đãn 證chứng 一nhất 法pháp 於ư 十thập 八bát 界giới 。 皆giai 成thành 解giải 脫thoát 。 以dĩ 佛Phật 證chứng 圓viên 理lý 故cố 根căn 塵trần 識thức 皆giai 無vô 優ưu 劣liệt 。 則tắc 六lục 根căn 之chi 中trung 。 各các 各các 功công 德đức 有hữu 千thiên 二nhị 百bách 。 不bất 待đãi 言ngôn 矣hĩ 。 阿A 難Nan 下hạ 劣liệt 不bất 但đãn 遜tốn 佛Phật 。 并tinh 非phi 圓viên 機cơ 。 豈khởi 能năng 隨tùy 舉cử 一nhất 法pháp 便tiện 該cai 十thập 八bát 。 選tuyển 根căn 之chi 法pháp 急cấp 宜nghi 宣tuyên 說thuyết 。 於ư 十thập 八bát 中trung 揀giản 去khứ 塵trần 識thức 惟duy 取thủ 六lục 根căn 。 如như 去khứ 丈trượng 就tựu 尺xích 。 又hựu 於ư 六lục 根căn 中trung 揀giản 去khứ 餘dư 五ngũ 根căn 惟duy 取thủ 耳nhĩ 根căn 。 如như 去khứ 尺xích 就tựu 寸thốn 。 所sở 謂vị 汝nhữ 復phục 於ư 中trung 。 克khắc 定định 優ưu 劣liệt 也dã 。 佛Phật 應ưng 劣liệt 機cơ 帶đái 別biệt 說thuyết 圓viên 故cố 施thí 此thử 法pháp 豈khởi 得đắc 已dĩ 哉tai 。 一nhất 簡giản 勸khuyến 略lược 明minh 竟cánh 。

○# 二nhị 因nhân 發phát 廣quảng 說thuyết 二nhị 一nhất 疑nghi 請thỉnh 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 世Thế 尊Tôn 。 云vân 何hà 逆nghịch 流lưu 。 深thâm 入nhập 一nhất 門môn 。 能năng 令linh 六lục 根căn 。 一nhất 時thời 清thanh 淨tịnh 。

前tiền 云vân 但đãn 於ư 。 一nhất 門môn 深thâm 入nhập 。 阿A 難Nan 已dĩ 知tri 。 華hoa 屋ốc 之chi 門môn 必tất 在tại 茲tư 矣hĩ 。 故cố 再tái 問vấn 以dĩ 暢sướng 其kỳ 義nghĩa 。

○# 二nhị 廣quảng 示thị 三tam 一nhất 舉cử 果quả 比tỉ 斥xích 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

汝nhữ 今kim 已dĩ 得đắc 。 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 。 已dĩ 滅diệt 三tam 界giới 。 眾chúng 生sanh 世thế 間gian 。 見kiến 所sở 斷đoạn 惑hoặc 。 然nhiên 猶do 未vị 知tri 。 根căn 中trung 積tích 生sanh 。 無vô 始thỉ 虗hư 習tập 。 彼bỉ 習tập 要yếu 因nhân 。 修tu 所sở 斷đoạn 得đắc 。 何hà 況huống 此thử 中trung 。 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 分phân 劑tề 頭đầu 數số 。

阿A 難Nan 但đãn 斷đoạn 見kiến 惑hoặc 尚thượng 未vị 斷đoạn 思tư 及cập 塵trần 沙sa 無vô 明minh 故cố 未vị 知tri 一nhất 入nhập 六lục 淨tịnh 也dã 。 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 此thử 云vân 預dự 流lưu 。 小Tiểu 乘Thừa 初sơ 果quả 已dĩ 預dự 聖thánh 流lưu 故cố 。 是thị 見kiến 道đạo 位vị 。 已dĩ 除trừ 見kiến 惑hoặc 八bát 十thập 捌# 使sử 。 見kiến 惑hoặc 歷lịch 三tam 界giới 。 於ư 二nhị 世thế 間gian 中trung 屬thuộc 。 眾chúng 生sanh 世thế 間gian 。 云vân 見kiến 所sở 斷đoạn 者giả 謂vị 見kiến 道đạo 所sở 斷đoạn 之chi 惑hoặc 也dã 。 見kiến 惑hoặc 歷lịch 四Tứ 諦Đế 下hạ 增tăng 減giảm 不bất 同đồng 。 俱câu 舍xá 頌tụng 云vân 。 苦khổ 下hạ 具cụ 一nhất 切thiết 。 (# 身thân 見kiến 邊biên 見kiến 邪tà 見kiến 戒giới 取thủ 見kiến 取thủ 為vi 五ngũ 利lợi 使sử 貪tham 嗔sân 癡si 慢mạn 疑nghi 為vi 五ngũ 鈍độn 使sử 共cộng 十thập 使sử )# 集tập 滅diệt 各các 除trừ 三tam 。 (# 除trừ 身thân 見kiến 邊biên 見kiến 戒giới 取thủ )# 道đạo 除trừ 於ư 二nhị 見kiến 。 (# 身thân 見kiến 邊biên 見kiến )# 上thượng 界giới 不bất 行hành 嗔sân 。 共cộng 八bát 十thập 八bát 使sử 。 准chuẩn 輔phụ 行hành 二nhị 十thập 三tam 卷quyển 去khứ 有hữu 料liệu 簡giản 缺khuyết 具cụ 之chi 義nghĩa 。 集tập 註chú 亦diệc 引dẫn 。 茲tư 不bất 煩phiền 錄lục 。 根căn 中trung 無vô 始thỉ 虗hư 習tập 指chỉ 思tư 惑hoặc 。 謂vị 思tư 道đạo 所sở 斷đoạn 之chi 惑hoặc 。 以dĩ 修tu 道Đạo 時thời 重trọng/trùng 慮lự 緣duyên 真chân 故cố 云vân 見kiến 思tư 。 亦diệc 云vân 見kiến 修tu 。 即tức 後hậu 三tam 果quả 所sở 斷đoạn 也dã 。 歷lịch 三tam 界giới 九cửu 地địa 每mỗi 地địa 有hữu 九cửu 品phẩm 貪tham 嗔sân 癡si 慢mạn 共cộng 有hữu 八bát 十thập 一nhất 品phẩm 。 此thử 迷mê 事sự 思tư 亦diệc 云vân 俱câu 生sanh 我ngã 執chấp 。 與dữ 生sanh 俱câu 生sanh 故cố 在tại 根căn 中trung 。 不bất 惟duy 積tích 生sanh 且thả 無vô 始thỉ 恆hằng 有hữu 。 惟duy 聖thánh 者giả 重trọng/trùng 修tu 止Chỉ 觀Quán 方phương 能năng 斷đoạn 之chi 。 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 即tức 同đồng 體thể 塵trần 沙sa 無vô 明minh 也dã 。 初sơ 住trụ 已dĩ 上thượng 四tứ 十thập 二nhị 品phẩm 為vi 。 分phân 劑tề 頭đầu 數số 。 下hạ 明minh 理lý 無vô 一nhất 六lục 及cập 六lục 根căn 互hỗ 用dụng 。 則tắc 分phần/phân 劑tề 不bất 隔cách 。 頭đầu 數số 亦diệc 融dung 。 佛Phật 意ý 明minh 八bát 十thập 八bát 使sử 初sơ 果quả 斷đoạn 之chi 八bát 十thập 一nhất 思tư 後hậu 三tam 果quả 除trừ 之chi 。 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 分phân 劑tề 頭đầu 數số 。 惟duy 破phá 無vô 明minh 者giả 能năng 融dung 能năng 消tiêu 耳nhĩ 。

○# 二nhị 理lý 無vô 一nhất 六lục 二nhị 一nhất 法pháp 二nhị 喻dụ 一nhất 法pháp 中trung 二nhị 一nhất 根căn 非phi 一nhất 六lục 二nhị 一nhất 六lục 義nghĩa 生sanh 。 初sơ 又hựu 三tam 一nhất 徵trưng 。

今kim 汝nhữ 且thả 觀quán 。 現hiện 前tiền 六lục 根căn 。 為vi 一nhất 為vi 六lục 。

前tiền 云vân 深thâm 入nhập 一nhất 門môn 者giả 。 或hoặc 從tùng 眼nhãn 入nhập 。 或hoặc 從tùng 耳nhĩ 入nhập 也dã 。 為vi 一nhất 為vi 六lục 者giả 。 現hiện 前tiền 六lục 根căn 。 為vi 止chỉ 一nhất 體thể 為vi 有hữu 六lục 體thể 也dã 。 此thử 一nhất 字tự 與dữ 前tiền 一nhất 字tự 不bất 同đồng 。

○# 二nhị 破phá 二nhị 一nhất 破phá 一nhất 。

阿A 難Nan 。 若nhược 言ngôn 一nhất 者giả 。 耳nhĩ 何hà 不bất 見kiến 。 目mục 何hà 不bất 聞văn 。 頭đầu 奚hề 不bất 履lý 。 足túc 奚hề 無vô 語ngữ 。

六lục 根căn 之chi 用dụng 不bất 同đồng 。 一nhất 身thân 之chi 中trung 。 猶do 若nhược 異dị 域vực 。 故cố 以dĩ 為vi 一nhất 者giả 非phi 矣hĩ 。

○# 二nhị 破phá 六lục 有hữu 問vấn 答đáp 。

若nhược 此thử 六lục 根căn 。 決quyết 定định 成thành 六lục 。 如như 我ngã 今kim 會hội 。 與dữ 汝nhữ 宣tuyên 揚dương 。 微vi 妙diệu 法Pháp 門môn 。 汝nhữ 之chi 六lục 根căn 。 誰thùy 來lai 領lãnh 受thọ 。 阿A 難Nan 言ngôn 我ngã 用dụng 耳nhĩ 聞văn 。 佛Phật 言ngôn 汝nhữ 耳nhĩ 自tự 聞văn 。 何hà 關quan 身thân 口khẩu 。 口khẩu 來lai 問vấn 義nghĩa 。 身thân 起khởi 欽khâm 承thừa 。

初sơ 句cú 牒điệp 計kế 。 次thứ 問vấn 答đáp 中trung 問vấn 六lục 根căn 誰thùy 領lãnh 。 而nhi 阿A 難Nan 答đáp 耳nhĩ 聞văn 者giả 所sở 謂vị 此thử 方phương 真chân 教giáo 體thể 。 清thanh 淨tịnh 在tại 音âm 聞văn 也dã 。 佛Phật 言ngôn 下hạ 結kết 破phá 。 雖tuy 六lục 根căn 各các 不bất 相tương 知tri 。 而nhi 用dụng 復phục 相tương 隨tùy 。 安an 可khả 云vân 定định 六lục 乎hồ 。

○# 三tam 結kết 。 此thử 中trung 明minh 理lý 非phi 一nhất 六lục 者giả 。 幽u 溪khê 云vân 。 前tiền 當đương 機cơ 問vấn 行hành 實thật 兼kiêm 問vấn 理lý 。 蓋cái 由do 不bất 達đạt 理lý 無vô 一nhất 六lục 故cố 於ư 六lục 根căn 生sanh 一nhất 異dị 執chấp 。 意ý 謂vị 六lục 根căn 成thành 結kết 要yếu 須tu 次thứ 第đệ 一nhất 一nhất 而nhi 解giải 。 云vân 何hà 深thâm 入nhập 一nhất 門môn 。 能năng 令linh 六lục 根căn 。 一nhất 時thời 清thanh 淨tịnh 耶da 。 世Thế 尊Tôn 全toàn 約ước 理lý 答đáp 。 蓋cái 理lý 明minh 而nhi 行hành 疑nghi 自tự 銷tiêu 。 故cố 答đáp 理lý 全toàn 是thị 答đáp 行hành 。 所sở 以dĩ 前tiền 破phá 一nhất 六lục 。 次thứ 明minh 非phi 一nhất 六lục 也dã 。

是thị 故cố 應ưng 知tri 。 非phi 一nhất 終chung 六lục 。 非phi 六lục 終chung 一nhất 。 終chung 不bất 汝nhữ 根căn 。 元nguyên 一nhất 元nguyên 六lục 。 阿A 難Nan 當đương 知tri 。 是thị 根căn 非phi 一nhất 非phi 六lục 。

非phi 一nhất 者giả 破phá 執chấp 一nhất 之chi 惑hoặc 。 以dĩ 諸chư 根căn 之chi 用dụng 終chung 然nhiên 有hữu 六lục 故cố 非phi 一nhất 也dã 。 次thứ 破phá 執chấp 六lục 之chi 計kế 。 以dĩ 六lục 根căn 之chi 用dụng 終chung 自tự 相tương 隨tùy 故cố 非phi 六lục 也dã 終chung 不bất 下hạ 正chánh 雙song 遣khiển 一nhất 六lục 以dĩ 顯hiển 雙song 非phi 。 元nguyên 者giả 本bổn 也dã 。 以dĩ 非phi 六lục 之chi 故cố 名danh 為vi 終chung 一nhất 而nhi 非phi 本bổn 來lai 是thị 一nhất 。 又hựu 以dĩ 不bất 一nhất 之chi 故cố 名danh 為vi 終chung 六lục 而nhi 非phi 元nguyên 來lai 是thị 六lục 。 一nhất 六lục 之chi 計kế 既ký 不bất 可khả 立lập 則tắc 是thị 根căn 非phi 一nhất 非phi 六lục 明minh 矣hĩ 。 當đương 知tri 六lục 根căn 。 雖tuy 由do 妄vọng 立lập 實thật 與dữ 真chân 理lý 相tương/tướng 符phù 。 非phi 一nhất 非phi 六lục 豈khởi 非phi 理lý 乎hồ 。 若nhược 生sanh 雙song 非phi 之chi 見kiến 即tức 是thị 違vi 理lý 。 今kim 以dĩ 離ly 見kiến 故cố 云vân 雙song 非phi 。 是thị 佛Phật 所sở 證chứng 。 豈khởi 小tiểu 聖thánh 所sở 能năng 及cập 歟# 。

○# 二nhị 一nhất 六lục 義nghĩa 生sanh 。 前tiền 明minh 理lý 體thể 雖tuy 非phi 一nhất 六lục 。 然nhiên 若nhược 無vô 一nhất 六lục 云vân 何hà 可khả 說thuyết 非phi 一nhất 非phi 六lục 。 故cố 一nhất 六lục 義nghĩa 生sanh 。 此thử 義nghĩa 又hựu 不bất 可khả 少thiểu 。 所sở 以dĩ 下hạ 文văn 立lập 喻dụ 。 亦diệc 先tiên 喻dụ 一nhất 六lục 義nghĩa 生sanh 。 次thứ 喻dụ 理lý 非phi 一nhất 六lục 。

由do 無vô 始thỉ 來lai 。 顛điên 倒đảo 淪luân 替thế 。 故cố 於ư 圓viên 湛trạm 。 一nhất 六lục 義nghĩa 生sanh 。 汝nhữ 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 雖tuy 得đắc 六lục 銷tiêu 。 猶do 未vị 亡vong 一nhất 。

顛điên 倒đảo 約ước 惑hoặc 。 淪luân 替thế 約ước 業nghiệp 果quả 。 三tam 道đạo 所sở 纏triền 故cố 迷mê 圓viên 湛trạm 之chi 體thể 而nhi 為vi 一nhất 六lục 。 上thượng 文văn 元nguyên 明minh 根căn 非phi 一nhất 六lục 。 今kim 圓viên 湛trạm 亦diệc 不bất 離ly 根căn 即tức 根căn 是thị 理lý 曰viết 圓viên 。 理lý 無vô 根căn 相tướng 為vi 湛trạm 。 又hựu 非phi 一nhất 為vi 圓viên 。 非phi 六lục 為vi 湛trạm 。 而nhi 初sơ 果quả 法pháp 執chấp 未vị 忘vong 不bất 得đắc 不bất 為vi 之chi 一nhất 。 眾chúng 生sanh 六lục 根căn 現hiện 具cụ 不bất 得đắc 不bất 謂vị 之chi 六lục 。 安an 知tri 一nhất 六lục 即tức 非phi 一nhất 六lục 哉tai 。 次thứ 約ước 人nhân 斥xích 中trung 雖tuy 得đắc 六lục 銷tiêu 。 六lục 指chỉ 六lục 根căn 。 交giao 光quang 謂vị 止chỉ 銷tiêu 六lục 塵trần 未vị 銷tiêu 六lục 根căn 。 未vị 必tất 然nhiên 也dã 。 此thử 中trung 元nguyên 辨biện 根căn 之chi 一nhất 六lục 故cố 文văn 首thủ 云vân 現hiện 前tiền 六lục 根căn 。 為vi 一nhất 為vi 六lục 。 而nhi 反phản 以dĩ 六lục 為vi 六lục 塵trần 可khả 乎hồ 。 夫phu 根căn 由do 塵trần 有hữu 。 既ký 不bất 入nhập 六lục 塵trần 則tắc 六lục 根căn 自tự 銷tiêu 。 第đệ 法pháp 執chấp 尚thượng 存tồn 故cố 未vị 妄vọng 一nhất 耳nhĩ 。 然nhiên 孤cô 山sơn 以dĩ 一nhất 為vi 涅Niết 槃Bàn 吳ngô 。 興hưng 云vân 下hạ 。 文văn 見kiến 精tinh 乃nãi 至chí 知tri 精tinh 元nguyên 是thị 一nhất 體thể 。 或hoặc 疑nghi 小Tiểu 乘Thừa 滅diệt 智trí 涅Niết 槃Bàn 豈khởi 非phi 一nhất 精tinh 明minh 體thể 。 但đãn 阿A 難Nan 既ký 悟ngộ 大Đại 乘Thừa 豈khởi 猶do 執chấp 灰hôi 斷đoạn 之chi 說thuyết 。 所sở 證chứng 涅Niết 槃Bàn 正chánh 是thị 一nhất 精tinh 明minh 體thể 無vô 足túc 疑nghi 也dã 。 六lục 根căn 既ký 除trừ 。 伏phục 歸quy 元nguyên 真chân 。 未vị 能năng 起khởi 用dụng 故cố 云vân 猶do 未vị 亡vong 一nhất 也dã 。

○# 二nhị 喻dụ 二nhị 一nhất 喻dụ 二nhị 合hợp 喻dụ 中trung 二nhị 一nhất 喻dụ 。 一nhất 六lục 義nghĩa 生sanh 。

如như 太thái 虗hư 空không 參tham 合hợp 羣quần 器khí 。 由do 器khí 形hình 異dị 。 名danh 之chi 異dị 空không 。 除trừ 器khí 觀quán 空không 。 說thuyết 空không 為vi 一nhất 。

太thái 虗hư 喻dụ 圓viên 湛trạm 之chi 性tánh 。 羣quần 器khí 以dĩ 喻dụ 六lục 根căn 。 人nhân 皆giai 知tri 之chi 。 然nhiên 前tiền 明minh 六lục 根căn 非phi 一nhất 非phi 六lục 。 雙song 非phi 之chi 理lý 不bất 離ly 六lục 根căn 。 今kim 云vân 如như 空không 正chánh 指chỉ 六lục 根căn 當đương 體thể 如như 太thái 虗hư 空không 耳nhĩ 。 故cố 後hậu 合hợp 云vân 則tắc 汝nhữ 了liễu 知tri 。 六lục 受thọ 用dụng 根căn 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 此thử 根căn 凡phàm 夫phu 見kiến 六lục 。 二nhị 乘thừa 見kiến 一nhất 不bất 知tri 根căn 性tánh 圓viên 離ly 二nhị 邊biên 如như 太thái 虗hư 空không 體thể 非phi 羣quần 相tương/tướng 也dã 。 參tham 合hợp 羣quần 器khí 喻dụ 非phi 六lục 而nhi 六lục 。 如như 方phương 器khí 中trung 見kiến 有hữu 方phương 空không 之chi 類loại 。 名danh 之chi 異dị 空không 。 喻dụ 凡phàm 夫phu 不bất 見kiến 一nhất 體thể 必tất 立lập 六lục 根căn 之chi 名danh 豈khởi 定định 六lục 乎hồ 。 除trừ 器khí 觀quán 空không 。 喻dụ 非phi 一nhất 而nhi 一nhất 。 初sơ 果quả 已dĩ 證chứng 有Hữu 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 云vân 除trừ 器khí 。 法pháp 華hoa 亦diệc 云vân 是thị 名danh 轉Chuyển 法Pháp 輪Luân 。 便tiện 有hữu 涅Niết 槃Bàn 音âm 。 即tức 說thuyết 空không 為vi 一nhất 之chi 意ý 。

○# 二nhị 喻dụ 理lý 無vô 一nhất 六lục 。

彼bỉ 太thái 虗hư 空không 云vân 何hà 為vi 汝nhữ 。 成thành 同đồng 不bất 同đồng 。 何hà 況huống 更cánh 名danh 。 是thị 一nhất 非phi 一nhất 。

虗hư 空không 之chi 體thể 元nguyên 非phi 同đồng 異dị 豈khởi 可khả 更cánh 加gia 之chi 以dĩ 名danh 耶da 。 太thái 虗hư 參tham 合hợp 羣quần 器khí 則tắc 似tự 有hữu 異dị 。 除trừ 器khí 觀quán 空không 。 則tắc 似tự 有hữu 同đồng 。 故cố 今kim 遣khiển 云vân 。 云vân 何hà 為vi 汝nhữ 。 成thành 同đồng 不bất 同đồng 。 名danh 之chi 異dị 空không 。 說thuyết 空không 為vi 一nhất 。 是thị 更cánh 加gia 之chi 以dĩ 名danh 。 故cố 今kim 遣khiển 云vân 何hà 況huống 更cánh 名danh 。 是thị 一nhất 非phi 一nhất 。 異dị 空không 即tức 是thị 非phi 一nhất 。 交giao 光quang 以dĩ 防phòng 轉chuyển 計kế 釋thích 之chi 謬mậu 矣hĩ 。

○# 二nhị 合hợp 。

則tắc 汝nhữ 了liễu 知tri 。 六lục 受thọ 用dụng 根căn 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

觀quán 此thử 合hợp 文văn 知tri 六lục 受thọ 用dụng 根căn 。 其kỳ 義nghĩa 甚thậm 深thâm 。 凡phàm 夫phu 小Tiểu 乘Thừa 不bất 能năng 測trắc 也dã 。

○# 三tam 一nhất 入nhập 六lục 淨tịnh 二nhị 。 一nhất 明minh 六lục 根căn 生sanh 起khởi 。 二nhị 明minh 一nhất 入nhập 六lục 淨tịnh 。 欲dục 示thị 一nhất 入nhập 六lục 淨tịnh 而nhi 先tiên 明minh 六lục 根căn 生sanh 起khởi 者giả 。 知tri 根căn 所sở 從tùng 生sanh 。 則tắc 一nhất 入nhập 六lục 淨tịnh 亦diệc 可khả 明minh 也dã 。 初sơ 又hựu 二nhị 一nhất 正chánh 明minh 生sanh 起khởi 二nhị 明minh 離ly 塵trần 無vô 體thể 。 初sơ 又hựu 二nhị 一nhất 列liệt 六lục 根căn 六lục 一nhất 眼nhãn 根căn 。

由do 明minh 暗ám 等đẳng 。 二nhị 種chủng 相tướng 形hình 。 於ư 妙diệu 圓viên 中trung 。 黏niêm 湛trạm 發phát 見kiến 。 見kiến 精tinh 映ánh 色sắc 。 結kết 色sắc 成thành 根căn 。 根căn 元nguyên 目mục 為vi 。 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 因nhân 名danh 眼nhãn 體thể 。 如như 蒲bồ 萄đào 朵đóa 。 浮phù 根căn 四tứ 塵trần 。 流lưu 逸dật 奔bôn 色sắc 。

今kim 經kinh 中trung 明minh 依y 正chánh 生sanh 起khởi 必tất 先tiên 立lập 妄vọng 所sở 次thứ 立lập 妄vọng 能năng 。 成thành 根căn 亦diệc 然nhiên 。 前tiền 三tam 卷quyển 云vân 因nhân 於ư 明minh 暗ám 。 二nhị 種chủng 妄vọng 塵trần 。 發phát 見kiến 居cư 中trung 。 今kim 云vân 由do 明minh 暗ám 等đẳng 。 二nhị 種chủng 相tướng 形hình 。 於ư 妙diệu 圓viên 中trung 。 黏niêm 湛trạm 發phát 見kiến 。 前tiền 示thị 二nhị 種chủng 皆giai 妄vọng 。 今kim 示thị 二nhị 種chủng 由do 相tướng 形hình 而nhi 有hữu 。 皆giai 所sở 既ký 妄vọng 立lập 之chi 義nghĩa 耳nhĩ 。 前tiền 云vân 發phát 見kiến 居cư 中trung 。 乃nãi 以dĩ 中trung 統thống 二nhị 邊biên 。 今kim 云vân 黏niêm 湛trạm 表biểu 見kiến 所sở 從tùng 來lai 。 皆giai 生sanh 汝nhữ 妄vọng 能năng 之chi 義nghĩa 耳nhĩ 。 夫phu 明minh 暗ám 既ký 由do 相tướng 形hình 而nhi 有hữu 。 苟cẩu 分phân 別biệt 不bất 起khởi 則tắc 明minh 暗ám 皆giai 忘vong 。 此thử 雖tuy 起khởi 妄vọng 之chi 由do 而nhi 歸quy 真chân 之chi 路lộ 因nhân 此thử 可khả 知tri 。 言ngôn 妙diệu 圓viên 者giả 。 即tức 有hữu 而nhi 無vô 為vi 妙diệu 。 六lục 根căn 互hỗ 用dụng 為vi 圓viên 。 妙diệu 圓viên 中trung 有hữu 明minh 湛trạm 之chi 德đức 正chánh 是thị 見kiến 性tánh 。 而nhi 不bất 別biệt 屬thuộc 於ư 見kiến 。 為vi 色sắc 所sở 黏niêm 專chuyên 發phát 眼nhãn 根căn 之chi 見kiến 即tức 是thị 見kiến 精tinh 。 豈khởi 非phi 真chân 妄vọng 和hòa 合hợp 之chi 義nghĩa 耶da 。 即tức 吳ngô 興hưng 由do 明minh 暗ám 等đẳng 。 塵trần 染nhiễm 起khởi 淨tịnh 性tánh 之chi 說thuyết 也dã 。 見kiến 精tinh 映ánh 色sắc 。 句cú 是thị 牒điệp 上thượng 文văn 。 上thượng 云vân 黏niêm 湛trạm 發phát 見kiến 。 即tức 見kiến 精tinh 也dã 。 由do 明minh 暗ám 而nhi 有hữu 見kiến 即tức 映ánh 色sắc 也dã 。 應ưng 知tri 無vô 見kiến 方phương 是thị 真chân 見kiến 。 有hữu 見kiến 即tức 屬thuộc 見kiến 精tinh 。 方phương 其kỳ 映ánh 時thời 見kiến 與dữ 明minh 暗ám 幾kỷ 附phụ 合hợp 而nhi 為vi 一nhất 。 體thể 故cố 得đắc 結kết 色sắc 成thành 根căn 。 所sở 結kết 指chỉ 明minh 暗ám 之chi 色sắc 而nhi 四tứ 大đại 。 亦diệc 在tại 其kỳ 中trung 。 根căn 元nguyên 目mục 為vi 。 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 明minh 勝thắng 義nghĩa 根căn 也dã 。 有hữu 能năng 造tạo 四tứ 大đại 。 所sở 造tạo 四tứ 塵trần 。 今kim 但đãn 云vân 四tứ 大đại 即tức 攝nhiếp 得đắc 所sở 造tạo 。 云vân 清thanh 淨tịnh 者giả 。 乃nãi 八bát 法pháp 中trung 至chí 精tinh 之chi 物vật 故cố 云vân 清thanh 淨tịnh 。 所sở 謂vị 染nhiễm 中trung 說thuyết 淨tịnh 也dã 。 因nhân 名danh 眼nhãn 體thể 。 如như 蒲bồ 葡bồ 朵đóa 則tắc 通thông 上thượng 勝thắng 義nghĩa 。 亦diệc 通thông 下hạ 浮phù 塵trần 。 蓋cái 勝thắng 義nghĩa 如như 形hình 。 浮phù 塵trần 如như 影ảnh 。 無vô 有hữu 影ảnh 而nhi 不bất 類loại 形hình 者giả 。 經kinh 文văn 省tỉnh 約ước 故cố 以dĩ 此thử 句cú 通thông 上thượng 而nhi 冠quan 下hạ 也dã 。 擕# 李# 釋thích 為vi 浮phù 塵trần 根căn 豈khởi 勝thắng 義nghĩa 果quả 無vô 其kỳ 狀trạng 耶da 。 故cố 雲vân 間gian 師sư 準chuẩn 顯hiển 宗tông 論luận 為vi 之chi 辨biện 云vân 。 眼nhãn 根căn 極cực 微vi 居cư 眼nhãn 星tinh 上thượng 。 體thể 清thanh 淨tịnh 故cố 如như 秋thu 泉tuyền 池trì 。 耳nhĩ 根căn 極cực 微vi 居cư 耳nhĩ 穴huyệt 內nội 。 旋toàn 還hoàn 而nhi 住trụ 如như 卷quyển 樺hoa 皮bì 。 又hựu 舊cựu 婆bà 沙sa 論luận 云vân 。 舌thiệt 根căn 鄰lân 虗hư 居cư 舌thiệt 中trung 央ương 。 如như 半bán 月nguyệt 形hình 。 鼻tị 根căn 極cực 微vi 居cư 鼻tị 頞át 內nội 。 背bội 上thượng 面diện 下hạ 如như 雙song 垂thùy 爪trảo 。 據cứ 此thử 等đẳng 文văn 豈khởi 屬thuộc 浮phù 塵trần 耶da 。 又hựu 準chuẩn 婆bà 沙sa 說thuyết 。 人nhân 身thân 根căn 如như 腰yêu 鼓cổ 顙tảng 。 顙tảng 鼓cổ 筐khuông 也dã 。 上thượng 下hạ 濶# 中trung 間gian 小tiểu 。 漢hán 宮cung 女nữ 謂vị 之chi 細tế 腰yêu 正chánh 與dữ 相tương/tướng 類loại 。 若nhược 男nam 人nhân 身thân 根căn 應ưng 取thủ 熏huân 聞văn 記ký 引dẫn 他tha 經kinh 說thuyết 身thân 如như 立lập 戟kích 槊sóc 。 此thử 則tắc 居cư 然nhiên 有hữu 丈trượng 夫phu 之chi 狀trạng 。 今kim 眼nhãn 根căn 既ký 謂vị 之chi 。 如như 蒲bồ 萄đào 朵đóa 。 又hựu 謂vị 之chi 如như 秋thu 泉tuyền 池trì 者giả 。 正chánh 以dĩ 眼nhãn 根căn 四tứ 微vi 圓viên 轉chuyển 光quang 潔khiết 如như 水thủy 晶tinh 萄đào 。 映ánh 徹triệt 照chiếu 物vật 如như 秋thu 泉tuyền 池trì 也dã 。 上thượng 皆giai 圓viên 通thông 疏sớ/sơ 文văn 。 言ngôn 浮phù 根căn 四tứ 塵trần 者giả 。 前tiền 勝thắng 義nghĩa 是thị 不bất 可khả 見kiến 。 有hữu 對đối 色sắc 能năng 照chiếu 境cảnh 發phát 識thức 。 乃nãi 天thiên 眼nhãn 聖thánh 目mục 所sở 見kiến 。 其kỳ 義nghĩa 深thâm 遠viễn 。 今kim 浮phù 塵trần 根căn 麤thô 浮phù 淺thiển 露lộ 。 虗hư 假giả 可khả 壞hoại 曰viết 浮phù 。 體thể 無vô 知tri 覺giác 不bất 能năng 照chiếu 境cảnh 曰viết 塵trần 。 亦diệc 用dụng 能năng 所sở 八bát 法pháp 為vi 體thể 。 今kim 言ngôn 四tứ 塵trần 但đãn 舉cử 所sở 造tạo 。 二nhị 根căn 相tướng 假giả 流lưu 逸dật 奔bôn 色sắc 。 以dĩ 眼nhãn 根căn 元nguyên 是thị 色sắc 之chi 所sở 成thành 而nhi 又hựu 成thành 相tương 對đối 之chi 勢thế 故cố 色sắc 可khả 以dĩ 牽khiên 之chi 況huống 眼nhãn 所sở 知tri 在tại 色sắc 而nhi 不bất 在tại 他tha 故cố 專chuyên 念niệm 而nhi 成thành 奔bôn 逸dật 。

○# 二nhị 耳nhĩ 根căn 。

由do 動động 靜tĩnh 等đẳng 。 二nhị 種chủng 相tương 擊kích 。 於ư 妙diệu 圓viên 中trung 。 黏niêm 湛trạm 發phát 聽thính 。 聽thính 精tinh 映ánh 聲thanh 。 卷quyển 聲thanh 成thành 根căn 。 根căn 元nguyên 目mục 為vi 。 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 因nhân 名danh 耳nhĩ 體thể 。 如như 新tân 卷quyển 葉diệp 。 浮phù 根căn 四tứ 塵trần 。 流lưu 逸dật 奔bôn 聲thanh 。

由do 動động 句cú 是thị 。 所sở 既ký 妄vọng 立lập 。 發phát 聽thính 句cú 是thị 。 生sanh 汝nhữ 妄vọng 能năng 。 聲thanh 由do 叩khấu 擊kích 而nhi 發phát 有hữu 動động 靜tĩnh 之chi 勢thế 故cố 云vân 相tương 擊kích 。 無vô 相tướng 為vi 妙diệu 即tức 真Chân 諦Đế 也dã 。 六lục 用dụng 互hỗ 具cụ 為vi 圓viên 即tức 中trung 道đạo 也dã 。 明minh 湛trạm 是thị 俗tục 諦đế 有hữu 照chiếu 境cảnh 之chi 用dụng 。 故cố 動động 靜tĩnh 得đắc 而nhi 粘niêm 之chi 。 三tam 諦đế 中trung 有hữu 一nhất 諦đế 能năng 生sanh 諸chư 法pháp 不bất 其kỳ 然nhiên 乎hồ 。 但đãn 云vân 映ánh 聲thanh 舉cử 動động 該cai 靜tĩnh 也dã 。 卷quyển 聲thanh 為vi 聽thính 精tinh 之chi 用dụng 。 此thử 乃nãi 帶đái 用dụng 而nhi 成thành 根căn 體thể 。 長trường/trưởng 水thủy 曰viết 聲thanh 性tánh 虗hư 散tán 須tu 卷quyển 攝nhiếp 以dĩ 成thành 聽thính 義nghĩa 。 既ký 卷quyển 成thành 根căn 還hoàn 如như 卷quyển 葉diệp 。 新tân 卷quyển 之chi 葉diệp 完hoàn 好hảo 如như 耳nhĩ 。 此thử 則tắc 似tự 乎hồ 浮phù 塵trần 之chi 根căn 。 而nhi 勝thắng 義nghĩa 為vi 根căn 之chi 元nguyên 或hoặc 亦diệc 似tự 之chi 。 二nhị 根căn 相tướng 助trợ 流lưu 逸dật 奔bôn 聲thanh 。 前tiền 雖tuy 帶đái 用dụng 成thành 體thể 。 今kim 則tắc 專chuyên 指chỉ 根căn 用dụng 。 以dĩ 耳nhĩ 根căn 元nguyên 是thị 動động 靜tĩnh 所sở 成thành 故cố 惟duy 知tri 動động 靜tĩnh 。

○# 三tam 鼻tị 根căn 。

由do 通thông 塞tắc 等đẳng 。 二nhị 種chủng 相tương 發phát 。 於ư 妙diệu 圓viên 中trung 。 黏niêm 湛trạm 發phát 齅khứu 。 齅khứu 精tinh 映ánh 香hương 。 納nạp 香hương 成thành 根căn 。 根căn 元nguyên 目mục 為vi 。 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 因nhân 名danh 鼻tị 體thể 。 如như 雙song 垂thùy 爪trảo 。 浮phù 根căn 四tứ 塵trần 。 流lưu 逸dật 奔bôn 香hương 。

通thông 塞tắc 關quan 乎hồ 鼻tị 息tức 而nhi 其kỳ 中trung 可khả 以dĩ 取thủ 香hương 。 由do 通thông 知tri 塞tắc 。 由do 塞tắc 知tri 通thông 。 故cố 云vân 相tương/tướng 發phát 。 納nạp 吸hấp 取thủ 也dã 。 所sở 納nạp 雖tuy 香hương 而nhi 香hương 合hợp 四tứ 大đại 故cố 可khả 成thành 根căn 。 長trường/trưởng 水thủy 曰viết 。 香hương 氣khí 上thượng 騰đằng 根căn 垂thùy 下hạ 取thủ 。 如như 雙song 垂thùy 爪trảo 。

○# 四tứ 舌thiệt 根căn 。

由do 恬điềm 變biến 等đẳng 。 二nhị 種chủng 相tương 參tham 。 於ư 妙diệu 圓viên 中trung 。 粘niêm 湛trạm 發phát 嘗thường 。 嘗thường 精tinh 映ánh 味vị 。 絞giảo 味vị 成thành 根căn 。 根căn 元nguyên 目mục 為vi 。 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 因nhân 名danh 舌thiệt 體thể 。 如như 初sơ 偃yển 月nguyệt 。 浮phù 根căn 四tứ 塵trần 。 流lưu 逸dật 奔bôn 味vị 。

淡đạm 味vị 為vi 恬điềm 。 餘dư 味vị 為vi 變biến 。 參tham 者giả 雜tạp 和hòa 也dã 。 精tinh 必tất 有hữu 光quang 故cố 能năng 映ánh 聲thanh 。 乃nãi 至chí 映ánh 味vị 。 餘dư 根căn 亦diệc 然nhiên 。 方phương 其kỳ 映ánh 時thời 幾kỷ 附phụ 合hợp 而nhi 為vi 一nhất 體thể 。 及cập 根căn 塵trần 成thành 兩lưỡng 始thỉ 流lưu 逸dật 而nhi 奔bôn 塵trần 。 言ngôn 絞giảo 味vị 者giả 。 或hoặc 卷quyển 或hoặc 舒thư 舌thiệt 狀trạng 如như 絞giảo 。 初sơ 偃yển 月nguyệt 即tức 半bán 月nguyệt 也dã 。

○# 五ngũ 身thân 根căn 。

由do 離ly 合hợp 等đẳng 。 二nhị 種chủng 相tương 摩ma 。 於ư 妙diệu 圓viên 中trung 。 粘niêm 湛trạm 發phát 覺giác 。 覺giác 精tinh 映ánh 觸xúc 。 摶đoàn 觸xúc 成thành 根căn 。 根căn 元nguyên 目mục 為vi 。 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 因nhân 名danh 身thân 體thể 。 如như 腰yêu 鼓cổ 顙tảng 。 浮phù 根căn 四tứ 塵trần 。 流lưu 逸dật 奔bôn 觸xúc 。

離ly 合hợp 相tương 遇ngộ 而nhi 往vãng 來lai 不bất 停đình 有hữu 相tương 摩ma 之chi 狀trạng 。 摶đoàn 取thủ 也dã 。 或hoặc 謂vị 文văn 中trung 有hữu 四tứ 時thời 。 初sơ 由do 離ly 句cú 是thị 二nhị 塵trần 相tướng 形hình 之chi 時thời 。 第đệ 二nhị 句cú 明minh 發phát 覺giác 是thị 從tùng 真chân 起khởi 妄vọng 之chi 時thời 。 第đệ 三tam 句cú 覺giác 精tinh 映ánh 觸xúc 。 是thị 未vị 成thành 根căn 時thời 。 第đệ 四tứ 句cú 摶đoàn 觸xúc 成thành 根căn 是thị 成thành 根căn 形hình 時thời 。 六lục 根căn 皆giai 然nhiên 。 今kim 謂vị 二nhị 種chủng 相tương 摩ma 。 已dĩ 是thị 從tùng 真chân 起khởi 妄vọng 何hà 待đãi 第đệ 二nhị 句cú 耶da 。 若nhược 覺giác 精tinh 映ánh 觸xúc 。 句cú 是thị 牒điệp 上thượng 文văn 覺giác 精tinh 所sở 發phát 之chi 覺giác 。 映ánh 觸xúc 即tức 映ánh 難nạn/nan 合hợp 之chi 觸xúc 。 不bất 得đắc 謂vị 是thị 第đệ 三tam 時thời 也dã 。 惟duy 未vị 成thành 形hình 及cập 成thành 根căn 形hình 似tự 有hữu 前tiền 後hậu 。 然nhiên 是thị 兩lưỡng 義nghĩa 不bất 得đắc 謂vị 是thị 二nhị 時thời 。 何hà 者giả 。 覺giác 精tinh 體thể 虗hư 但đãn 以dĩ 精tinh 光quang 映ánh 物vật 。 至chí 成thành 根căn 則tắc 有hữu 實thật 色sắc 故cố 成thành 兩lưỡng 義nghĩa 。 但đãn 成thành 根căn 後hậu 豈khởi 便tiện 無vô 覺giác 精tinh 映ánh 觸xúc 乎hồ 。 亦diệc 不bất 能năng 言ngôn 有hữu 二nhị 時thời 也dã 。 故cố 四tứ 時thời 之chi 說thuyết 不bất 足túc 憑bằng 也dã 。 腰yêu 鼓cổ 顙tảng 如như 桐# 洲châu 註chú 。 即tức 中trung 云vân 兩lưỡng 根căn 相tướng 假giả 流lưu 逸dật 奔bôn 觸xúc 者giả 。 由do 成thành 根căn 後hậu 仍nhưng 有hữu 覺giác 精tinh 映ánh 觸xúc 。 故cố 具cụ 流lưu 逸dật 之chi 勢thế 。 流lưu 逸dật 從tùng 根căn 而nhi 說thuyết 。 奔bôn 望vọng 外ngoại 塵trần 而nhi 言ngôn 。 前tiền 後hậu 皆giai 爾nhĩ 。

○# 六lục 意ý 根căn 。

由do 生sanh 滅diệt 等đẳng 二nhị 種chủng 相tương 續tục 。 於ư 妙diệu 圓viên 中trung 。 粘niêm 湛trạm 發phát 知tri 。 知tri 精tinh 映ánh 法pháp 。 攬lãm 法pháp 成thành 根căn 。 根căn 元nguyên 目mục 為vi 。 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 因nhân 名danh 意ý 思tư 。 如như 幽u 室thất 見kiến 。 浮phù 根căn 四tứ 塵trần 。 流lưu 逸dật 奔bôn 法pháp 。

初sơ 二nhị 句cú 明minh 。 由do 塵trần 發phát 知tri 。 妙diệu 圓viên 中trung 豈khởi 無vô 有hữu 知tri 而nhi 真chân 知tri 無vô 知tri 。 由do 生sanh 滅diệt 所sở 黏niêm 專chuyên 發phát 為vi 意ý 根căn 之chi 知tri 。 知tri 精tinh 映ánh 法pháp 。 句cú 仍nhưng 牒điệp 上thượng 文văn 。 攬lãm 者giả 取thủ 也dã 。 前tiền 五ngũ 根căn 勝thắng 義nghĩa 名danh 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 意ý 根căn 亦diệc 然nhiên 。 言ngôn 意ý 思tư 者giả 。 補bổ 遺di 云vân 意ý 既ký 無vô 體thể 不bất 可khả 說thuyết 形hình 量lượng 。 今kim 經kinh 就tựu 慮lự 知tri 所sở 託thác 肉nhục 團đoàn 則tắc 如như 幽u 室thất 之chi 相tướng 也dã 。 孤cô 山sơn 吳ngô 興hưng 竝tịnh 以dĩ 意ý 託thác 肉nhục 團đoàn 為vi 幽u 室thất 見kiến 非phi 也dã 。 此thử 文văn 上thượng 下hạ 竝tịnh 明minh 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 勝thắng 義nghĩa 根căn 相tướng 。 意ý 之chi 勝thắng 義nghĩa 者giả 。 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 託thác 於ư 肉nhục 團đoàn 之chi 內nội 引dẫn 發phát 意ý 思tư 而nhi 外ngoại 緣duyên 法pháp 塵trần 。 如như 處xứ 幽u 室thất 而nhi 見kiến 於ư 外ngoại 。 六lục 根căn 之chi 中trung 。 眼nhãn 之chi 勝thắng 義nghĩa 發phát 在tại 於ư 外ngoại 。 惟duy 此thử 意ý 之chi 勝thắng 義nghĩa 在tại 肉nhục 團đoàn 內nội 故cố 有hữu 室thất 之chi 喻dụ 耳nhĩ 。 又hựu 前tiền 五ngũ 根căn 皆giai 有hữu 竅khiếu 穴huyệt 通thông 外ngoại 。 惟duy 意ý 所sở 託thác 包bao 在tại 肉nhục 團đoàn 亦diệc 能năng 引dẫn 思tư 故cố 譬thí 幽u 室thất 。 又hựu 幽u 室thất 如như 意ý 之chi 浮phù 塵trần 根căn 也dã 。 以dĩ 勝thắng 義nghĩa 根căn 附phụ 託thác 於ư 內nội 故cố 云vân 見kiến 耳nhĩ 。 為vi 顯hiển 意ý 之chi 浮phù 塵trần 猶do 如như 幽u 室thất 。 非phi 意ý 所sở 託thác 何hà 名danh 幽u 室thất 。 正Chánh 法Pháp 念niệm 經Kinh 云vân 。 如như 蓮liên 華hoa 開khai 合hợp 者giả 是thị 也dã 。 補bổ 遺di 謂vị 意ý 必tất 無vô 形hình 而nhi 慮lự 知tri 所sở 託thác 亦diệc 有hữu 其kỳ 相tương/tướng 名danh 勝thắng 義nghĩa 根căn 。 經Kinh 云vân 意ý 思tư 。 思tư 指chỉ 慮lự 知tri 而nhi 已dĩ 。 言ngôn 幽u 室thất 見kiến 者giả 。 肉nhục 團đoàn 在tại 人nhân 身thân 中trung 已dĩ 如như 幽u 室thất 。 而nhi 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 復phục 託thác 之chi 以dĩ 知tri 法pháp 如như 幽u 室thất 中trung 有hữu 人nhân 能năng 見kiến 也dã 。 人nhân 在tại 幽u 室thất 我ngã 見kiến 人nhân 而nhi 人nhân 不bất 見kiến 我ngã 。 意ý 根căn 亦diệc 然nhiên 。 正Chánh 法Pháp 念niệm 經Kinh 云vân 。 形hình 如như 蓮liên 華hoa 。 上thượng 有hữu 七thất 葉diệp 。 朝triêu 開khai 暮mộ 合hợp 。 色sắc 法pháp 所sở 攝nhiếp 。 正chánh 今kim 文văn 所sở 喻dụ 為vi 幽u 室thất 者giả 也dã 。 前tiền 云vân 寤ngụ 寐mị 二nhị 相tướng 。 隨tùy 身thân 開khai 合hợp 。 亦diệc 是thị 此thử 意ý 。 七thất 徵trưng 初sơ 執chấp 心tâm 在tại 內nội 不bất 見kiến 臟tạng 腑phủ 正chánh 在tại 乎hồ 此thử 。

○# 二nhị 結kết 。

阿A 難Nan 。 如như 是thị 六lục 根căn 。 由do 彼bỉ 覺giác 明minh 。 有hữu 明minh 明minh 覺giác 。 失thất 彼bỉ 精tinh 了liễu 。 黏niêm 妄vọng 發phát 光quang 。

覺giác 即tức 中trung 道đạo 之chi 體thể 。 明minh 即tức 俗tục 諦đế 之chi 照chiếu 。 覺giác 明minh 失thất 妙diệu 則tắc 生sanh 世thế 界giới 。 六lục 根căn 豈khởi 不bất 從tùng 此thử 生sanh 乎hồ 。 以dĩ 六lục 根căn 屬thuộc 妄vọng 能năng 也dã 。 覺giác 明minh 是thị 真chân 明minh 元nguyên 不bất 可khả 少thiểu 。 因nhân 有hữu 明minh 故cố 明minh 必tất 索sách 照chiếu 。 妄vọng 心tâm 起khởi 時thời 還hoàn 以dĩ 明minh 照chiếu 此thử 覺giác 。 故cố 曰viết 有hữu 明minh 明minh 覺giác 。 且thả 覺giác 體thể 何hà 所sở 不bất 徧biến 。 故cố 明minh 所sở 照chiếu 處xứ 正chánh 是thị 覺giác 體thể 。 稱xưng 為vi 明minh 覺giác 。 不bất 亦diệc 宜nghi 乎hồ 。 失thất 彼bỉ 精tinh 了liễu 者giả 。 如như 前tiền 云vân 。 所sở 既ký 妄vọng 立lập 。 後hậu 文Văn 殊Thù 偈kệ 云vân 。 所sở 立lập 照chiếu 性tánh 亡vong 也dã 。 前tiền 明minh 六lục 根căn 因nhân 六lục 塵trần 有hữu 。 未vị 明minh 六lục 塵trần 。 從tùng 何hà 而nhi 有hữu 。 今kim 示thị 前tiền 六lục 塵trần 十thập 二nhị 相tướng 皆giai 從tùng 明minh 覺giác 而nhi 生sanh 。 所sở 中trung 無vô 明minh 故cố 照chiếu 性tánh 亡vong 而nhi 失thất 精tinh 了liễu 耳nhĩ 。 妄vọng 所sở 既ký 立lập 。 生sanh 汝nhữ 妄vọng 能năng 。 因nhân 粘niêm 六lục 塵trần 而nhi 發phát 六lục 根căn 照chiếu 用dụng 之chi 光quang 。 前tiền 示thị 六lục 塵trần 粘niêm 湛trạm 。 今kim 則tắc 湛trạm 粘niêm 六lục 塵trần 。 既ký 名danh 為vi 黏niêm 必tất 有hữu 相tương/tướng 黏niêm 之chi 義nghĩa 也dã 。 言ngôn 發phát 光quang 者giả 。 則tắc 映ánh 色sắc 映ánh 聲thanh 等đẳng 皆giai 精tinh 光quang 所sở 映ánh 正chánh 是thị 妄vọng 明minh 而nhi 已dĩ 。

○# 二nhị 明minh 離ly 塵trần 無vô 體thể 。

是thị 以dĩ 汝nhữ 今kim 。 離ly 暗ám 離ly 明minh 。 無vô 有hữu 見kiến 體thể 。 離ly 動động 離ly 靜tĩnh 。 元nguyên 無vô 聽thính 質chất 。 無vô 通thông 無vô 塞tắc 。 齅khứu 性tánh 不bất 生sanh 。 非phi 變biến 非phi 恬điềm 。 嘗thường 無vô 所sở 出xuất 。 不bất 離ly 不bất 合hợp 。 覺giác 觸xúc 本bổn 無vô 。 無vô 滅diệt 無vô 生sanh 。 了liễu 知tri 安an 寄ký 。

此thử 文văn 正chánh 示thị 拔bạt 根căn 之chi 道đạo 。 根căn 若nhược 從tùng 一nhất 法pháp 生sanh 。 則tắc 永vĩnh 劫kiếp 難nan 離ly 。 賴lại 因nhân 兩lưỡng 法pháp 對đối 待đãi 。 如như 明minh 待đãi 於ư 暗ám 。 動động 待đãi 於ư 靜tĩnh 。 故cố 塵trần 可khả 離ly 而nhi 根căn 可khả 拔bạt 。 幽u 溪khê 云vân 惟duy 其kỳ 生sanh 起khởi 因nhân 塵trần 而nhi 有hữu 所sở 以dĩ 現hiện 用dụng 。 離ly 塵trần 無vô 體thể 。 故cố 眼nhãn 見kiến 因nhân 色sắc 而nhi 有hữu 離ly 色sắc 無vô 體thể 。 耳nhĩ 聽thính 因nhân 聲thanh 離ly 聲thanh 無vô 體thể 。 乃nãi 至chí 意ý 根căn 亦diệc 然nhiên 。 諺ngạn 所sở 謂vị 躃tích 者giả 命mạng 在tại 杖trượng 。 失thất 杖trượng 則tắc 顛điên 是thị 也dã 。

○# 二nhị 明minh 一nhất 入nhập 六lục 淨tịnh 。 前tiền 由do 明minh 暗ám 下hạ 文văn 意ý 本bổn 明minh 一nhất 入nhập 六lục 淨tịnh 。 而nhi 先tiên 示thị 六lục 根căn 生sanh 起khởi 者giả 。 意ý 顯hiển 只chỉ 一nhất 妙diệu 圓viên 黏niêm 湛trạm 而nhi 成thành 六lục 根căn 。 所sở 以dĩ 入nhập 一nhất 無vô 妄vọng 。 則tắc 六lục 根căn 咸hàm 淨tịnh 。 今kim 則tắc 正chánh 明minh 一nhất 入nhập 六lục 淨tịnh 也dã 。 為vi 二nhị 一nhất 明minh 脫thoát 根căn 塵trần 二nhị 明minh 消tiêu 根căn 塵trần 初sơ 又hựu 二nhị 一nhất 明minh 一nhất 入nhập 六lục 淨tịnh 二nhị 一nhất 一nhất 入nhập 六lục 淨tịnh 。

汝nhữ 但đãn 不bất 循tuần 。 動động 靜tĩnh 合hợp 離ly 恬điềm 變biến 通thông 塞tắc 生sanh 滅diệt 明minh 暗ám 如như 是thị 十thập 二nhị 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 隨tùy 拔bạt 一nhất 根căn 。 脫thoát 粘niêm 內nội 伏phục 。 伏phục 歸quy 元nguyên 真chân 。 發phát 本bổn 明minh 耀diệu 。 耀diệu 性tánh 發phát 明minh 。 諸chư 餘dư 五ngũ 黏niêm 。 應ứng 拔bạt 圓viên 脫thoát 。

初sơ 總tổng 明minh 不bất 順thuận 六lục 塵trần 。 言ngôn 不bất 循tuần 者giả 不bất 起khởi 分phân 別biệt 也dã 。 人nhân 情tình 不bất 著trước 於ư 動động 則tắc 著trước 於ư 靜tĩnh 。 若nhược 分phân 別biệt 不bất 生sanh 二nhị 俱câu 不bất 著trước 。 下hạ 觀quán 音âm 動động 靜tĩnh 二nhị 相tướng 。 了liễu 然nhiên 不bất 生sanh 是thị 也dã 。 前tiền 文văn 皆giai 先tiên 論luận 眼nhãn 根căn 今kim 忽hốt 以dĩ 動động 靜tĩnh 居cư 首thủ 其kỳ 選tuyển 用dụng 耳nhĩ 根căn 之chi 意ý 乎hồ 。 如như 是thị 十thập 二nhị 。 皆giai 離ly 則tắc 六lục 塵trần 咸hàm 脫thoát 。 六lục 塵trần 本bổn 由do 明minh 覺giác 而nhi 有hữu 。 明minh 覺giác 者giả 。 謂vị 照chiếu 了liễu 覺giác 體thể 因nhân 之chi 反phản 起khởi 外ngoại 塵trần 。 今kim 不bất 循tuần 聲thanh 色sắc 則tắc 治trị 明minh 覺giác 之chi 病bệnh 所sở 以dĩ 六lục 塵trần 皆giai 亡vong 。 楞lăng 伽già 云vân 。 不bất 了liễu 心tâm 及cập 緣duyên 則tắc 生sanh 二nhị 妄vọng 想tưởng 。 了liễu 心tâm 及cập 境cảnh 界giới 妄vọng 想tưởng 則tắc 不bất 生sanh 。 今kim 經kinh 圓viên 通thông 正chánh 因nhân 此thử 入nhập 。 前tiền 審thẩm 詳tường 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 惟duy 在tại 六lục 根căn 似tự 應ưng 從tùng 根căn 用dụng 力lực 。 今kim 明minh 脫thoát 根căn 之chi 要yếu 先tiên 在tại 脫thoát 塵trần 。 以dĩ 根căn 從tùng 塵trần 起khởi 故cố 耳nhĩ 。 次thứ 隨tùy 拔bạt 一nhất 根căn 。 下hạ 正chánh 示thị 其kỳ 要yếu 。 言ngôn 一nhất 根căn 者giả 。 初sơ 心tâm 但đãn 離ly 一nhất 根căn 之chi 塵trần 則tắc 一nhất 根căn 即tức 拔bạt 。 因nhân 脫thoát 根căn 塵trần 便tiện 歸quy 真chân 理lý 名danh 曰viết 內nội 伏phục 。 根căn 塵trần 為vi 外ngoại 。 真Chân 如Như 為vi 內nội 。 伏phục 者giả 不bất 動động 義nghĩa 。 即tức 性tánh 寂tịch 也dã 。 伏phục 歸quy 元nguyên 真chân 。 句cú 乃nãi 牒điệp 上thượng 文văn 。 此thử 時thời 當đương 有hữu 六lục 用dụng 不bất 行hành 。 之chi 義nghĩa 是thị 先tiên 入nhập 空không 。 發phát 本bổn 明minh 耀diệu 。 是thị 由do 真chân 入nhập 中trung 。 當đương 內nội 伏phục 時thời 見kiến 聞văn 之chi 用dụng 不bất 彰chương 。 若nhược 并tinh 不bất 住trụ 空không 則tắc 妙diệu 用dụng 頓đốn 顯hiển 。 發phát 本bổn 明minh 耀diệu 。 耀diệu 性tánh 本bổn 是thị 圓viên 湛trạm 之chi 體thể 。 今kim 得đắc 此thử 體thể 復phục 其kỳ 本bổn 然nhiên 。 本bổn 無vô 六lục 根căn 故cố 六lục 根căn 圓viên 拔bạt 。 五ngũ 黏niêm 指chỉ 五ngũ 根căn 及cập 十thập 種chủng 外ngoại 塵trần 之chi 相tướng 。 此thử 廼# 由do 假giả 而nhi 入nhập 空không 中trung 。 吳ngô 興hưng 云vân 阿A 難Nan 所sở 疑nghi 一nhất 入nhập 六lục 淨tịnh 正chánh 釋thích 在tại 茲tư 。

○# 二nhị 六lục 根căn 互hỗ 用dụng 。

不bất 由do 前tiền 塵trần 。 所sở 起khởi 知tri 見kiến 。 明minh 不bất 循tuần 根căn 。 寄ký 根căn 明minh 發phát 。 由do 是thị 六lục 根căn 。 互hỗ 相tương 為vi 用dụng 。

此thử 明minh 本bổn 明minh 既ký 發phát 則tắc 不bất 藉tạ 根căn 塵trần 而nhi 六lục 根căn 互hỗ 用dụng 也dã 。 文văn 有hữu 四tứ 句cú 。 不bất 由do 前tiền 塵trần 。 句cú 明minh 不bất 藉tạ 塵trần 。 凡phàm 夫phu 六lục 根căn 由do 塵trần 發phát 知tri 。 今kim 是thị 本bổn 明minh 故cố 不bất 由do 前tiền 塵trần 也dã 。 明minh 不bất 句cú 明minh 不bất 依y 根căn 。 凡phàm 夫phu 結kết 色sắc 成thành 根căn 。 有hữu 根căn 則tắc 有hữu 知tri 見kiến 。 今kim 是thị 本bổn 明minh 何hà 賴lại 六lục 根căn 。 循tuần 者giả 順thuận 也dã 。 第đệ 三tam 句cú 言ngôn 寄ký 根căn 明minh 發phát 者giả 。 吳ngô 興hưng 云vân 。 寄ký 二nhị 種chủng 根căn 覺giác 明minh 開khai 發phát 。 如như 智trí 論luận 云vân 報báo 生sanh 天thiên 眼nhãn 在tại 肉nhục 眼nhãn 中trung 。 此thử 廼# 寄ký 於ư 肉nhục 眼nhãn 而nhi 發phát 天thiên 眼nhãn 。 今kim 亦diệc 如như 是thị 。 吳ngô 興hưng 言ngôn 二nhị 種chủng 根căn 乃nãi 浮phù 塵trần 勝thắng 義nghĩa 根căn 也dã 。 謂vị 雖tuy 不bất 依y 根căn 而nhi 權quyền 借tá 浮phù 塵trần 勝thắng 義nghĩa 以dĩ 彰chương 其kỳ 用dụng 。 此thử 亦diệc 示thị 同đồng 凡phàm 夫phu 而nhi 已dĩ 。 若nhược 法Pháp 身thân 之chi 體thể 光quang 明minh 徧biến 滿mãn 又hựu 何hà 賴lại 六lục 根căn 哉tai 。 第đệ 四tứ 句cú 言ngôn 由do 是thị 者giả 。 由do 本bổn 明minh 寄ký 根căn 所sở 以dĩ 六lục 根căn 互hỗ 用dụng 。 謂vị 眼nhãn 能năng 聞văn 聲thanh 。 耳nhĩ 能năng 見kiến 色sắc 。 然nhiên 必tất 根căn 隔cách 既ký 消tiêu 方phương 是thị 真chân 互hỗ 用dụng 義nghĩa 。 若nhược 帶đái 根căn 隔cách 而nhi 能năng 合hợp 開khai 根căn 未vị 全toàn 消tiêu 非phi 本bổn 明minh 也dã 。 今kim 因nhân 發phát 本bổn 明minh 耀diệu 。 一nhất 根căn 之chi 中trung 即tức 能năng 見kiến 色sắc 。 聞văn 聲thanh 。 齅khứu 香hương 。 別biệt 味vị 。 人nhân 以dĩ 為vi 根căn 根căn 互hỗ 用dụng 而nhi 豈khởi 知tri 本bổn 明minh 之chi 所sở 寄ký 乎hồ 。 手thủ 鑑giám 云vân 此thử 顯hiển 證chứng 真chân 起khởi 用dụng 。 約ước 位vị 明minh 之chi 即tức 相tương 似tự 分phần/phân 滿mãn 也dã 。 前tiền 云vân 從tùng 何hà 析tích 伏phục 疇trù 昔tích 攀phàn 緣duyên 。 得đắc 陀đà 羅la 尼ni 。 入nhập 佛Phật 知tri 見kiến 。 斯tư 由do 隨tùy 拔bạt 一nhất 根căn 。 脫thoát 粘niêm 內nội 伏phục 。 故cố 得đắc 不bất 由do 前tiền 塵trần 。 所sở 起khởi 五ngũ 眼nhãn 三tam 智trí 開khai 明minh 而nhi 互hỗ 用dụng 自tự 在tại 也dã 。 不bất 漏lậu 意ý 識thức 引dẫn 五ngũ 識thức 生sanh 。 一nhất 一nhất 通thông 緣duyên 一nhất 切thiết 境cảnh 故cố 。 然nhiên 六lục 根căn 既ký 自tự 在tại 六lục 識thức 六lục 境cảnh 亦diệc 自tự 在tại 。 由do 是thị 根căn 塵trần 識thức 三tam 皆giai 自tự 在tại 故cố 方phương 曰viết 互hỗ 用dụng 。 若nhược 細tế 分phân 別biệt 有hữu 十thập 二nhị 重trọng/trùng 。 謂vị 各các 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 根căn 自tự 在tại 四tứ 句cú 。 一nhất 根căn 發phát 六lục 識thức 。 六lục 根căn 發phát 一nhất 識thức 。 一nhất 根căn 照chiếu 六lục 境cảnh 。 六lục 根căn 照chiếu 一nhất 境cảnh 。 二nhị 識thức 自tự 在tại 四tứ 句cú 。 一nhất 識thức 依y 六lục 根căn 。 六lục 識thức 依y 一nhất 根căn 。 一nhất 識thức 緣duyên 六lục 境cảnh 。 六lục 識thức 緣duyên 一nhất 境cảnh 。 三tam 境cảnh 自tự 在tại 四tứ 句cú 。 一nhất 境cảnh 依y 六lục 根căn 。 六lục 境cảnh 應ưng 一nhất 根căn 。 一nhất 境cảnh 牽khiên 六lục 識thức 。 六lục 境cảnh 牽khiên 一nhất 識thức 。 (# 云vân 云vân )# 然nhiên 此thử 示thị 本bổn 明minh 不bất 藉tạ 根căn 塵trần 因nhân 此thử 而nhi 及cập 互hỗ 用dụng 故cố 云vân 由do 是thị 。 且thả 就tựu 根căn 言ngôn 未vị 詳tường 及cập 塵trần 識thức 。 而nhi 義nghĩa 必tất 具cụ 焉yên 。 又hựu 十thập 二nhị 重trọng/trùng 亦diệc 有hữu 未vị 盡tận 。 應ưng 云vân 一nhất 根căn 作tác 六lục 根căn 。 六lục 根căn 作tác 一nhất 根căn 。 一nhất 根căn 作tác 一nhất 根căn 。 六lục 根căn 作tác 六lục 根căn 。 初sơ 二nhị 句cú 可khả 曉hiểu 。 言ngôn 一nhất 作tác 一nhất 者giả 。 如như 眼nhãn 反phản 司ty 聞văn 。 耳nhĩ 反phản 司ty 見kiến 。 變biến 換hoán 言ngôn 之chi 共cộng 有hữu 三tam 十thập 六lục 句cú 。 其kỳ 中trung 只chỉ 三tam 十thập 句cú 是thị 互hỗ 用dụng 耳nhĩ 。 若nhược 眼nhãn 司ty 見kiến 但đãn 是thị 寄ký 根căn 非phi 互hỗ 用dụng 也dã 。 六lục 作tác 六lục 者giả 。 六lục 六lục 有hữu 三tam 十thập 六lục 也dã 。

○# 二nhị 證chứng 明minh 不bất 循tuần 根căn 。

阿A 難Nan 。 汝nhữ 豈khởi 不bất 知tri 。 今kim 此thử 會hội 中trung 。 阿A 那Na 律Luật 陀Đà 。 無vô 目mục 而nhi 見kiến 。 跋Bạt 難Nan 陀Đà 龍Long 。 無vô 耳nhĩ 而nhi 聽thính 。 殑Căng 伽Già 神Thần 女Nữ 。 非phi 鼻tị 聞văn 香hương 。 憍kiêu 梵Phạm 鉢bát 提đề 。 異dị 舌thiệt 知tri 味vị 。 舜Thuấn 若Nhã 多Đa 神Thần 。 無vô 身thân 覺giác 觸xúc 。 如Như 來Lai 光quang 中trung 。 映ánh 令linh 暫tạm 現hiện 。 既ký 為vi 風phong 質chất 。 其kỳ 體thể 元nguyên 無vô 。 諸chư 滅diệt 盡tận 定định 。 得đắc 寂tịch 聲Thanh 聞Văn 。 如như 此thử 會hội 中trung 。 摩Ma 訶Ha 迦Ca 葉Diếp 。 久cửu 滅diệt 意ý 根căn 。 圓viên 明minh 了liễu 知tri 。 不bất 因nhân 心tâm 念niệm 。

引dẫn 阿A 那Na 律Luật 陀Đà 。 等đẳng 者giả 證chứng 明minh 不bất 循tuần 根căn 。 之chi 有hữu 據cứ 也dã 。 阿A 那Na 律Luật 此thử 云vân 無vô 貧bần 。 或hoặc 云vân 無vô 滅diệt 。 以dĩ 多đa 睡thụy 故cố 如Như 來Lai 呵ha 之chi 。 從tùng 此thử 精tinh 進tấn 七thất 日nhật 不bất 眠miên 。 而nhi 失thất 雙song 目mục 。 佛Phật 令linh 修tu 樂nhạo 見kiến 照chiếu 明minh 。 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 。 大đại 論luận 云vân 得đắc 天thiên 眼nhãn 人nhân 中trung 最tối 為vi 第đệ 一nhất 。 者giả 阿a 尼ni 盧lô 頭đầu 。 色sắc 界giới 四tứ 大đại 造tạo 色sắc 半bán 頭đầu 清thanh 淨tịnh 。 佛Phật 眼nhãn 四tứ 大đại 造tạo 色sắc 全toàn 頭đầu 清thanh 淨tịnh 。 跋Bạt 難Nan 陀Đà 云vân 賢hiền 善thiện 。 龍long 王vương 名danh 。 大đại 槩# 魚ngư 龍long 皆giai 無vô 耳nhĩ 而nhi 聽thính 也dã 。 殑Căng 伽Già 河Hà 名danh 。 此thử 云vân 天thiên 堂đường 來lai 。 以dĩ 其kỳ 自tự 雪Tuyết 山Sơn 頂đảnh 無vô 熱nhiệt 惱não 池trì 。 流lưu 出xuất 故cố 得đắc 此thử 名danh 。 河hà 神thần 是thị 女nữ 故cố 曰viết 神thần 女nữ 。 憍kiêu 梵Phạm 鉢bát 提đề 云vân 牛ngưu 呞tư 。 下hạ 云vân 於ư 過quá 去khứ 劫kiếp 。 輕khinh 弄lộng 沙Sa 門Môn 。 世thế 世thế 生sanh 生sanh 。 有hữu 牛ngưu 呞tư 病bệnh 。 今kim 取thủ 其kỳ 舌thiệt 似tự 牛ngưu 故cố 云vân 異dị 舌thiệt 。 以dĩ 能năng 辨biện 人nhân 所sở 食thực 味vị 故cố 云vân 。 異dị 舌thiệt 知tri 味vị 。 舜thuấn 若nhã 多đa 云vân 虗hư 空không 。 主chủ 空không 神thần 名danh 。 雖tuy 無vô 有hữu 身thân 而nhi 能năng 覺giác 觸xúc 。 此thử 神thần 多đa 劫kiếp 以dĩ 無vô 身thân 為vi 苦khổ 。 如Như 來Lai 放phóng 拔bạt 苦khổ 光quang 。 映ánh 令linh 暫tạm 現hiện 。 身thân 觸xúc 則tắc 樂lạc 不bất 可khả 言ngôn 。 所sở 現hiện 身thân 質chất 其kỳ 相tương/tướng 如như 風phong 。 則tắc 元nguyên 無vô 體thể 明minh 矣hĩ 。 滅diệt 盡tận 定định 亦diệc 云vân 滅diệt 心tâm 定định 。 亦diệc 云vân 滅diệt 受thọ 想tưởng 定định 。 今kim 云vân 滅diệt 盡tận 者giả 。 長trường/trưởng 水thủy 云vân 滅diệt 六lục 全toàn 分phần/phân 盡tận 七thất 染nhiễm 分phần/phân 。 釋thích 要yếu 云vân 留lưu 淨tịnh 分phần/phân 不bất 斷đoạn 要yếu 持trì 種chủng 。 吳ngô 興hưng 云vân 。 諸chư 滅diệt 盡tận 定định 。 即tức 九cửu 次thứ 第đệ 定định 。 中trung 滅diệt 受thọ 想tưởng 定định 也dã 。 摩Ma 訶Ha 迦Ca 葉Diếp 。 入nhập 鷄kê 足túc 山sơn 待đãi 彌Di 勒Lặc 佛Phật 。 正chánh 是thị 此thử 定định 。 意ý 根căn 既ký 滅diệt 圓viên 明minh 了liễu 知tri 。 即tức 是thị 本bổn 明minh 。 故cố 對đối 境cảnh 時thời 不bất 假giả 興hưng 心tâm 動động 念niệm 耳nhĩ 。 然nhiên 上thượng 所sở 說thuyết 是thị 證chứng 明minh 不bất 循tuần 根căn 。 非phi 證chứng 六lục 根căn 互hỗ 用dụng 。 其kỳ 中trung 或hoặc 小Tiểu 乘Thừa 或hoặc 凡phàm 夫phu 且thả 因nhân 根căn 缺khuyết 之chi 故cố 迫bách 於ư 不bất 得đắc 已dĩ 而nhi 發phát 。 非phi 六lục 根căn 互hỗ 用dụng 之chi 比tỉ 。 而nhi 真chân 明minh 不bất 假giả 根căn 塵trần 亦diệc 因nhân 此thử 可khả 知tri 。 本bổn 明minh 人nhân 人nhân 皆giai 具cụ 。 所sở 謂vị 在tại 聖thánh 不bất 增tăng 在tại 凡phàm 不bất 減giảm 者giả 是thị 也dã 。

○# 二nhị 明minh 銷tiêu 根căn 塵trần 三tam 一nhất 正chánh 明minh 銷tiêu 根căn 塵trần 。

阿A 難Nan 。 今kim 汝nhữ 諸chư 根căn 。 若nhược 圓viên 拔bạt 已dĩ 。 內nội 瑩oánh 發phát 光quang 。 如như 是thị 浮phù 塵trần 。 及cập 器khí 世thế 聞văn 諸chư 變biến 化hóa 相tướng 。 如như 湯thang 銷tiêu 氷băng 。 應ứng 念niệm 化hóa 成thành 。 無vô 上thượng 知tri 覺giác 。

前tiền 明minh 離ly 塵trần 拔bạt 根căn 。 或hoặc 疑nghi 根căn 既ký 拔bạt 已dĩ 內nội 根căn 外ngoại 塵trần 便tiện 為vi 無vô 用dụng 。 今kim 明minh 根căn 塵trần 盡tận 銷tiêu 即tức 所sở 歸quy 也dã 。 幽u 溪khê 曰viết 。 應ứng 念niệm 化hóa 成thành 。 無vô 上thượng 知tri 覺giác 者giả 。 化hóa 乃nãi 變biến 化hóa 當đương 體thể 改cải 轉chuyển 之chi 義nghĩa 。 蓋cái 根căn 身thân 器khí 界giới 元nguyên 是thị 妙diệu 圓viên 真chân 心tâm 。 由do 無vô 始thỉ 從tùng 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 中trung 隨tùy 心tâm 應ưng 量lượng 成thành 九cửu 界giới 染nhiễm 礙ngại 色sắc 心tâm 。 如như 水thủy 成thành 氷băng 非phi 礙ngại 而nhi 礙ngại 。 今kim 諸chư 根căn 圓viên 拔bạt 內nội 瑩oánh 發phát 光quang 。 如như 湯thang 銷tiêu 氷băng 。 氷băng 還hoàn 成thành 水thủy 當đương 體thể 改cải 轉chuyển 不bất 遺di 餘dư 力lực 。 故cố 曰viết 應ứng 念niệm 化hóa 成thành 。 無vô 上thượng 知tri 覺giác 。 即tức 中trung 云vân 。 浮phù 塵trần 指chỉ 正chánh 報báo 浮phù 塵trần 根căn 也dã 。 器khí 世thế 間gian 指chỉ 依y 報báo 山sơn 河hà 國quốc 土thổ 也dã 。 諸chư 變biến 化hóa 相tướng 。 總tổng 指chỉ 四tứ 大đại 所sở 成thành 法pháp 。 是thị 則tắc 根căn 塵trần 依y 正chánh 全toàn 成thành 正chánh 覺giác 故cố 曰viết 無vô 上thượng 。 下hạ 文văn 云vân 一nhất 人nhân 發phát 真chân 歸quy 元nguyên 。 十thập 方phương 虗hư 空không 悉tất 皆giai 消tiêu 殞vẫn 。 況huống 諸chư 世thế 界giới 。 在tại 虗hư 空không 耶da 。 此thử 由do 內nội 瑩oánh 發phát 光quang 。 故cố 根căn 塵trần 銷tiêu 落lạc 。 本bổn 明minh 發phát 露lộ 名danh 。 內nội 瑩oánh 發phát 光quang 。 吳ngô 興hưng 云vân 真chân 智trí 如như 湯thang 妄vọng 境cảnh 如như 氷băng 。 了liễu 妄vọng 即tức 真chân 化hóa 成thành 智trí 覺giác 。

○# 二nhị 證chứng 暗ám 不bất 能năng 昏hôn 。

阿A 難Nan 。 如như 彼bỉ 世thế 人nhân 。 聚tụ 見kiến 於ư 眼nhãn 。 若nhược 令linh 急cấp 合hợp 。 暗ám 相tướng 現hiện 前tiền 。 六lục 根căn 黯ảm 然nhiên 。 頭đầu 足túc 相tướng 類loại 。 彼bỉ 人nhân 以dĩ 手thủ 。 循tuần 體thể 外ngoại 繞nhiễu 。 彼bỉ 雖tuy 不bất 見kiến 。 頭đầu 足túc 一nhất 辨biện 。 知tri 覺giác 是thị 同đồng 。

前tiền 明minh 根căn 塵trần 銷tiêu 落lạc 。 或hoặc 疑nghi 見kiến 聞văn 是thị 因nhân 緣duyên 生sanh 。 法pháp 不bất 假giả 根căn 塵trần 從tùng 何hà 有hữu 見kiến 。 故cố 引dẫn 世thế 人nhân 亦diệc 不bất 假giả 根căn 塵trần 為vi 證chứng 。 言ngôn 聚tụ 見kiến 於ư 眼nhãn 者giả 。 見kiến 性tánh 本bổn 周chu 法Pháp 界Giới 。 今kim 局cục 在tại 眼nhãn 故cố 云vân 聚tụ 見kiến 。 良lương 由do 明minh 暗ám 二nhị 塵trần 。 黏niêm 湛trạm 發phát 見kiến 。 故cố 聚tụ 於ư 眼nhãn 而nhi 不bất 及cập 他tha 處xứ 也dã 。 若nhược 令linh 急cấp 合hợp 。 則tắc 離ly 見kiến 根căn 。 暗ám 相tướng 現hiện 前tiền 。 則tắc 離ly 明minh 緣duyên 。 六lục 根căn 指chỉ 他tha 人nhân 六lục 根căn 。 方phương 合hợp 眼nhãn 時thời 頭đầu 足túc 秪# 一nhất 暗ám 相tướng 故cố 云vân 相tương/tướng 類loại 。 彼bỉ 人nhân 指chỉ 合hợp 眼nhãn 人nhân 也dã 。 以dĩ 手thủ 循tuần 繞nhiễu 他tha 人nhân 之chi 體thể 故cố 云vân 外ngoại 擾nhiễu 知tri 。 覺giác 是thị 同đồng 者giả 。 謂vị 暗ám 中trung 知tri 覺giác 與dữ 明minh 中trung 所sở 見kiến 不bất 殊thù 。 須tu 知tri 能năng 知tri 之chi 心tâm 。 即tức 是thị 能năng 見kiến 之chi 心tâm 。 故cố 以dĩ 合hợp 眼nhãn 而nhi 當đương 開khai 目mục 耳nhĩ 。 此thử 則tắc 雖tuy 無vô 根căn 塵trần 元nguyên 自tự 有hữu 見kiến 。 凡phàm 夫phu 豈khởi 必tất 假giả 根căn 塵trần 乎hồ 。

○# 三tam 顯hiển 覺giác 心tâm 圓viên 妙diệu 。

緣duyên 見kiến 因nhân 明minh 。 暗ám 成thành 無vô 見kiến 。 不bất 明minh 自tự 發phát 。 則tắc 諸chư 暗ám 相tướng 。 永vĩnh 不bất 能năng 昏hôn 。 根căn 塵trần 既ký 銷tiêu 。 云vân 何hà 覺giác 明minh 。 不bất 成thành 圓viên 妙diệu 。

緣duyên 見kiến 下hạ 仍nhưng 是thị 牒điệp 前tiền 文văn 也dã 。 緣duyên 塵trần 之chi 見kiến 凡phàm 夫phu 必tất 假giả 於ư 明minh 。 言ngôn 暗ám 成thành 無vô 見kiến 者giả 。 指chỉ 上thượng 暗ám 相tướng 現hiện 前tiền 。 至chí 頭đầu 足túc 相tướng 類loại 也dã 。 不bất 明minh 自tự 發phát 。 指chỉ 上thượng 循tuần 體thể 外ngoại 繞nhiễu 。 至chí 知tri 覺giác 是thị 同đồng 。 由do 是thị 觀quán 之chi 。 見kiến 不bất 藉tạ 於ư 根căn 塵trần 其kỳ 義nghĩa 顯hiển 然nhiên 。 故cố 結kết 云vân 則tắc 諸chư 暗ám 相tướng 。 永vĩnh 不bất 能năng 昏hôn 。 離ly 根căn 離ly 塵trần 皆giai 是thị 暗ám 相tướng 故cố 云vân 諸chư 耳nhĩ 。 次thứ 根căn 塵trần 下hạ 方phương 明minh 聖thánh 境cảnh 。 凡phàm 夫phu 之chi 見kiến 尚thượng 不bất 假giả 根căn 塵trần 況huống 聖thánh 人nhân 根căn 塵trần 已dĩ 銷tiêu 豈khởi 無vô 妙diệu 用dụng 。 上thượng 不bất 假giả 根căn 塵trần 猶do 是thị 性tánh 德đức 。 今kim 銷tiêu 根căn 塵trần 即tức 是thị 修tu 德đức 。 根căn 是thị 隔cách 義nghĩa 。 塵trần 是thị 暗ám 義nghĩa 。 隔cách 暗ám 已dĩ 銷tiêu 圓viên 妙diệu 斯tư 顯hiển 。 六lục 根căn 互hỗ 用dụng 曰viết 圓viên 。 即tức 有hữu 而nhi 空không 曰viết 妙diệu 。 一nhất 入nhập 六lục 淨tịnh 道đạo 極cực 於ư 斯tư 。 第đệ 二nhị 義nghĩa 竟cánh 。

○# 二nhị 決quyết 通thông 疑nghi 滯trệ 分phần/phân 二nhị 一nhất 明minh 因nhân 果quả 竝tịnh 常thường 通thông 初sơ 義nghĩa 二nhị 明minh 解giải 結kết 無vô 二nhị 通thông 次thứ 義nghĩa 初sơ 中trung 二nhị 一nhất 慶khánh 喜hỷ 疑nghi 二nhị 一nhất 疑nghi 因nhân 心tâm 不bất 能năng 克khắc 果quả 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 世Thế 尊Tôn 。 如như 佛Phật 說thuyết 言ngôn 。 因Nhân 地Địa 覺giác 心tâm 。 欲dục 求cầu 常thường 住trụ 。 要yếu 與dữ 果quả 位vị 。 名danh 目mục 相tương 應ứng 。

世Thế 尊Tôn 。 如như 果quả 位vị 中trung 菩Bồ 提Đề 。 涅Niết 槃Bàn 。 真Chân 如Như 。 佛Phật 性tánh 。 菴am 摩ma 羅la 識thức 。 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。 是thị 七thất 種chủng 名danh 。 稱xưng 謂vị 雖tuy 別biệt 。 清thanh 淨tịnh 圓viên 滿mãn 。 體thể 性tánh 堅kiên 凝ngưng 。 如như 金kim 剛cang 王vương 。 常thường 住trụ 不bất 壞hoại 。 若nhược 此thử 見kiến 聽thính 。 離ly 於ư 明minh 暗ám 。 動động 靜tĩnh 通thông 塞tắc 。 畢tất 竟cánh 無vô 體thể 。 猶do 如như 念niệm 心tâm 。 離ly 於ư 前tiền 塵trần 。 本bổn 無vô 所sở 有hữu 。 云vân 何hà 將tương 此thử 。 畢tất 竟cánh 斷đoạn 滅diệt 。 以dĩ 為vi 修tu 因nhân 。 欲dục 獲hoạch 如Như 來Lai 。 七thất 常thường 住trụ 果quả 。

此thử 疑nghi 雖tuy 從tùng 初sơ 決quyết 定định 義nghĩa 發phát 來lai 。 實thật 執chấp 第đệ 二nhị 義nghĩa 中trung 離ly 塵trần 無vô 體thể 。 之chi 語ngữ 難nạn/nan 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 中trung 。 因nhân 果quả 相tương 應ứng 之chi 文văn 也dã 。 為vi 四tứ 節tiết 。 初sơ 如như 佛Phật 說thuyết 言ngôn 。 下hạ 舉cử 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 審thẩm 覺giác 因Nhân 地Địa 之chi 文văn 。 因Nhân 地Địa 覺giác 心tâm 。 即tức 覺giác 悟ngộ 也dã 。 欲dục 求cầu 常thường 住trụ 。 即tức 求cầu 常thường 住trụ 果quả 也dã 。 果quả 位vị 名danh 目mục 即tức 下hạ 所sở 列liệt 七thất 種chủng 名danh 是thị 。 二nhị 明minh 果quả 地địa 常thường 住trụ 。 菩Bồ 提Đề 是thị 智trí 。 涅Niết 槃Bàn 是thị 斷đoạn 。 真Chân 如Như 是thị 正chánh 因nhân 之chi 體thể 。 合hợp 此thử 三tam 因nhân 名danh 曰viết 佛Phật 性tánh 。 因nhân 果quả 無vô 殊thù 故cố 云vân 性tánh 耳nhĩ 。 菴am 摩ma 羅la 此thử 翻phiên 白bạch 淨tịnh 。 第đệ 九cửu 識thức 名danh 。 由do 來lai 地địa 攝nhiếp 二nhị 論luận 立lập 識thức 互hỗ 諍tranh 。 地địa 人nhân 止chỉ 立lập 第đệ 八bát 。 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 人nhân 。 立lập 第đệ 九cửu 識thức 。 今kim 經kinh 乃nãi 有hữu 二nhị 名danh 。 今kim 文văn 菴am 摩ma 羅la 是thị 第đệ 九cửu 識thức 。 下hạ 卷quyển 云vân 陀đà 那na 微vi 細tế 識thức 。 是thị 第đệ 八bát 識thức 。 然nhiên 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。 乃nãi 轉chuyển 第đệ 八bát 識thức 所sở 成thành 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 分phân 別biệt 一nhất 切thiết 。 而nhi 無vô 染nhiễm 著trước 。 曰viết 菴am 摩ma 羅la 識thức 。 洞đỗng 照chiếu 萬vạn 法pháp 而nhi 無vô 分phân 別biệt 。 曰viết 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。 此thử 釋thích 顯hiển 了liễu 。 但đãn 既ký 云vân 分phân 別biệt 又hựu 云vân 無vô 分phân 別biệt 者giả 。 似tự 即tức 破phá 即tức 立lập 之chi 義nghĩa 。 故cố 以dĩ 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 而nhi 居cư 其kỳ 中trung 。 即tức 該cai 三tam 諦đế 。 以dĩ 多đa 所sở 含hàm 藏tạng 而nhi 無vô 積tích 聚tụ 名danh 空không 如Như 來Lai 藏tạng 也dã 。 稱xưng 謂vị 下hạ 言ngôn 名danh 異dị 體thể 一nhất 。 滅diệt 盡tận 無vô 明minh 曰viết 清thanh 淨tịnh 。 具cụ 足túc 眾chúng 德đức 曰viết 圓viên 滿mãn 。 更cánh 無vô 改cải 變biến 日nhật 堅kiên 凝ngưng 。 金kim 剛cang 王vương 即tức 金kim 剛cang 寶bảo 。 或hoặc 云vân 帝Đế 釋Thích 所sở 執chấp 者giả 是thị 。 此thử 約ước 喻dụ 明minh 常thường 住trụ 耳nhĩ 。 三tam 若nhược 此thử 下hạ 明minh 因nhân 無vô 常thường 。 即tức 舉cử 第đệ 二nhị 義nghĩa 中trung 離ly 塵trần 無vô 體thể 之chi 語ngữ 也dã 。 阿A 難Nan 之chi 意ý 似tự 謂vị 前tiền 聞văn 見kiến 性tánh 常thường 住trụ 將tương 謂vị 見kiến 聽thính 必tất 離ly 塵trần 有hữu 體thể 便tiện 當đương 依y 比tỉ 以dĩ 求cầu 佛Phật 果Quả 。 今kim 聞văn 離ly 暗ám 離ly 明minh 。 無vô 有hữu 見kiến 體thể 。 離ly 動động 離ly 靜tĩnh 。 元nguyên 無vô 聽thính 質chất 。 無vô 通thông 無vô 塞tắc 。 齅khứu 性tánh 不bất 生sanh 等đẳng 。 則tắc 與dữ 第đệ 六lục 念niệm 性tánh 何hà 以dĩ 異dị 乎hồ 。 初sơ 卷quyển 文văn 云vân 若nhược 分phân 別biệt 性tánh 。 離ly 塵trần 無vô 體thể 。 斯tư 則tắc 前tiền 塵trần 。 分phân 別biệt 影ảnh 事sự 。 塵trần 非phi 常thường 住trụ 。 若nhược 變biến 滅diệt 時thời 。 此thử 心tâm 則tắc 同đồng 。 龜quy 毛mao 兔thố 角giác 。 則tắc 汝nhữ 法Pháp 身thân 。 同đồng 於ư 斷đoạn 滅diệt 。 故cố 今kim 云vân 離ly 於ư 前tiền 塵trần 。 本bổn 無vô 所sở 有hữu 也dã 。 四tứ 云vân 何hà 將tương 此thử 。 下hạ 疑nghi 因nhân 不bất 克khắc 果quả 。 若nhược 離ly 前tiền 塵trần 。 見kiến 聞văn 則tắc 同đồng 龜quy 毛mao 兔thố 角giác 。 是thị 畢tất 竟cánh 斷đoạn 滅diệt 之chi 因nhân 。 豈khởi 依y 此thử 而nhi 獲hoạch 七thất 常thường 住trụ 果quả 乎hồ 。 蓋cái 修tu 門môn 之chi 要yếu 在tại 離ly 根căn 塵trần 。 根căn 塵trần 既ký 離ly 見kiến 聽thính 安an 在tại 。 此thử 人nhân 情tình 必tất 有hữu 之chi 疑nghi 故cố 此thử 問vấn 決quyết 不bất 可khả 少thiểu 。 又hựu 前tiền 明minh 內nội 瑩oánh 發phát 光quang 。 根căn 塵trần 銷tiêu 落lạc 。 正chánh 指chỉ 見kiến 聞văn 之chi 性tánh 為vi 本bổn 明minh 耀diệu 。 但đãn 前tiền 云vân 脫thoát 黏niêm 內nội 伏phục 後hậu 發phát 本bổn 明minh 。 本bổn 明minh 似tự 非phi 根căn 中trung 見kiến 聞văn 。 故cố 此thử 叩khấu 之chi 。

○# 二nhị 以dĩ 念niệm 與dữ 見kiến 性tánh 再tái 推thôi 。

世Thế 尊Tôn 。 若nhược 離ly 明minh 暗ám 。 見kiến 畢tất 竟cánh 空không 。 如như 離ly 前tiền 塵trần 。 念niệm 自tự 性tánh 滅diệt 。 進tiến 退thoái 循tuần 環hoàn 。 微vi 細tế 推thôi 求cầu 。 本bổn 無vô 我ngã 心tâm 。 及cập 我ngã 心tâm 所sở 。 將tương 誰thùy 立lập 因nhân 。 求cầu 無vô 上thượng 覺giác 。 如Như 來Lai 先tiên 說thuyết 。 湛trạm 精tinh 圓viên 常thường 。 違vi 越việt 誠thành 言ngôn 。 終chung 成thành 戲hí 論luận 。 云vân 何hà 如Như 來Lai 。 真chân 實thật 語ngữ 者giả 。 惟duy 垂thùy 大đại 慈từ 。 開khai 我ngã 蒙mông 恡lận 。

前tiền 文văn 眼nhãn 耳nhĩ 例lệ 同đồng 意ý 識thức 。 今kim 復phục 以dĩ 眼nhãn 見kiến 同đồng 意ý 者giả 。 因nhân 初sơ 卷quyển 中trung 以dĩ 心tâm 眼nhãn 對đối 辨biện 。 言ngôn 攀phàn 緣duyên 非phi 心tâm 眼nhãn 見kiến 是thị 心tâm 。 今kim 疑nghi 念niệm 因nhân 前tiền 塵trần 而nhi 有hữu 。 見kiến 亦diệc 因nhân 塵trần 何hà 必tất 與dữ 見kiến 而nhi 奪đoạt 念niệm 乎hồ 。 前tiền 第đệ 一nhất 番phiên 以dĩ 離ly 塵trần 無vô 體thể 。 難nạn/nan 因nhân 果quả 相tương 應ứng 。 雖tuy 引dẫn 初sơ 卷quyển 之chi 文văn 而nhi 所sở 難nạn/nan 者giả 在tại 。 二nhị 決quyết 定định 義nghĩa 。 今kim 第đệ 二nhị 番phiên 并tinh 難nạn/nan 初sơ 卷quyển 文văn 也dã 。 進tiến 退thoái 者giả 。 進tiến 以dĩ 眼nhãn 根căn 而nhi 推thôi 之chi 若nhược 離ly 明minh 暗ám 。 見kiến 畢tất 竟cánh 空không 。 退thoái 以dĩ 意ý 根căn 而nhi 推thôi 之chi 如như 無vô 前tiền 塵trần 。 念niệm 性tánh 自tự 滅diệt 。 循tuần 環hoàn 者giả 。 前tiền 以dĩ 眼nhãn 耳nhĩ 與dữ 意ý 對đối 推thôi 。 今kim 以dĩ 見kiến 性tánh 與dữ 意ý 對đối 推thôi 。 兩lưỡng 番phiên 推thôi 求cầu 名danh 循tuần 環hoàn 也dã 。 於ư 根căn 塵trần 中trung 微vi 細tế 推thôi 求cầu 。 本bổn 無vô 有hữu 心tâm 。 何hà 云vân 見kiến 性tánh 是thị 心tâm 。 亦diệc 無vô 見kiến 中trung 心tâm 數số 是thị 無vô 心tâm 所sở 。 此thử 翻phiên 難nạn/nan 前tiền 如như 是thị 見kiến 性tánh 。 是thị 心tâm 非phi 眼nhãn 耳nhĩ 。 若nhược 見kiến 性tánh 常thường 必tất 依y 此thử 立lập 因nhân 而nhi 求cầu 佛Phật 果Quả 。 今kim 既ký 不bất 爾nhĩ 。 將tương 誰thùy 立lập 因nhân 。 初sơ 卷quyển 云vân 其kỳ 誰thùy 修tu 證chứng 。 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 今kim 云vân 將tương 誰thùy 立lập 因nhân 。 求cầu 無vô 上thượng 覺giác 。 其kỳ 意ý 是thị 同đồng 。 如Như 來Lai 下hạ 譏cơ 佛Phật 頓đốn 乖quai 先tiên 說thuyết 。 前tiền 文văn 云vân 六lục 湛trạm 圓viên 明minh 。 本bổn 所sở 功công 德đức 。 又hựu 自tự 初sơ 卷quyển 來lai 屈khuất 指chỉ 飛phi 光quang 等đẳng 頻tần 言ngôn 見kiến 性tánh 常thường 住trụ 。 及cập 云vân 見kiến 精tinh 明minh 性tánh 等đẳng 。 今kim 又hựu 言ngôn 見kiến 無vô 自tự 性tánh 。 兩lưỡng 端đoan 不bất 定định 非phi 戲hí 論luận 歟# 。 惟duy 垂thùy 下hạ 請thỉnh 佛Phật 開khai 決quyết 。 恡lận 者giả 執chấp 恡lận 也dã 。

○# 二nhị 世Thế 尊Tôn 答đáp 三tam 一nhất 斥xích 迷mê 許hứa 說thuyết 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

汝nhữ 學học 多đa 聞văn 。 未vị 盡tận 諸chư 漏lậu 。 心tâm 中trung 徒đồ 知tri 。 顛điên 倒đảo 所sở 因nhân 。 真chân 倒đảo 現hiện 前tiền 。 實thật 未vị 能năng 識thức 。 恐khủng 汝nhữ 誠thành 心tâm 。 猶do 未vị 信tín 伏phục 。 吾ngô 今kim 試thí 將tương 。 塵trần 俗tục 諸chư 事sự 。 當đương 除trừ 汝nhữ 疑nghi 。

幽u 溪khê 曰viết 。 緣duyên 塵trần 而nhi 有hữu 分phân 別biệt 。 是thị 為vi 顛điên 倒đảo 所sở 因nhân 。 離ly 塵trần 而nhi 有hữu 知tri 見kiến 即tức 是thị 真chân 常thường 。 反phản 謂vị 之chi 無vô 常thường 是thị 為vi 。 真chân 倒đảo 現hiện 前tiền 。 阿A 難Nan 雖tuy 有hữu 多đa 聞văn 。 未vị 盡tận 思tư 惑hoặc 故cố 知tri 此thử 而nhi 不bất 知tri 彼bỉ 也dã 。 恐khủng 汝nhữ 下hạ 者giả 謂vị 直trực 說thuyết 諦đế 理lý 恐khủng 汝nhữ 不bất 信tín 。 須tu 示thị 塵trần 俗tục 諸chư 事sự 。 方phương 可khả 除trừ 疑nghi 。 下hạ 文văn 擊kích 鐘chung 夢mộng 寤ngụ 皆giai 塵trần 俗tục 諸chư 事sự 耳nhĩ 。

○# 二nhị 示thị 聞văn 性tánh 常thường 二nhị 。 一nhất 就tựu 聞văn 鍾chung 顯hiển 迷mê 倒đảo 。 二nhị 就tựu 聞văn 性tánh 示thị 因nhân 常thường 。 初sơ 又hựu 二nhị 。 一nhất 詰cật 聞văn 聲thanh 。 二nhị 斥xích 矯kiểu 亂loạn 。 初sơ 又hựu 二nhị 。 一nhất 詰cật 聞văn 。 二nhị 詰cật 聲thanh 。 此thử 中trung 文văn 勢thế 與dữ 諸chư 文văn 不bất 同đồng 。 前tiền 文văn 處xứ 處xứ 以dĩ 根căn 塵trần 對đối 說thuyết 。 今kim 皆giai 以dĩ 聞văn 性tánh 與dữ 聲thanh 塵trần 對đối 辨biện 。 當đương 知tri 聞văn 性tánh 其kỳ 猶do 清thanh 水thủy 。 若nhược 在tại 根căn 中trung 為vi 根căn 所sở 濁trược 。 如như 溪khê 流lưu 入nhập 河hà 變biến 成thành 濁trược 水thủy 。 雖tuy 成thành 濁trược 水thủy 濕thấp 性tánh 不bất 失thất 。 雖tuy 入nhập 根căn 中trung 聞văn 性tánh 不bất 入nhập 。 故cố 皆giai 以dĩ 性tánh 與dữ 聲thanh 辨biện 。 明minh 一nhất 常thường 一nhất 無vô 常thường 。 前tiền 文văn 云vân 離ly 動động 離ly 靜tĩnh 。 元nguyên 無vô 聽thính 質chất 。 此thử 以dĩ 根căn 塵trần 對đối 說thuyết 。 且thả 明minh 根căn 塵trần 若nhược 袪# 聞văn 性tánh 圓viên 妙diệu 。 阿A 難Nan 疑nghi 畢tất 竟cánh 斷đoạn 滅diệt 。 似tự 謂vị 水thủy 既ký 不bất 清thanh 并tinh 失thất 濕thấp 性tánh 豈khởi 其kỳ 然nhiên 哉tai 。 故cố 今kim 直trực 以dĩ 性tánh 與dữ 塵trần 辨biện 庶thứ 不bất 迷mê 於ư 性tánh 也dã 。 初sơ 詰cật 聞văn 中trung 二nhị 一nhất 詰cật 有hữu 無vô 二nhị 云vân 何hà 下hạ 詰cật 所sở 以dĩ 。

即tức 時thời 如Như 來Lai 。 勅sắc 羅La 睺Hầu 羅La 擊kích 鍾chung 一nhất 聲thanh 。 問vấn 阿A 難Nan 言ngôn 。 汝nhữ 今kim 聞văn 不phủ 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 俱câu 言ngôn 我ngã 聞văn 。 鍾chung 歇hiết 無vô 聲thanh 。 佛Phật 又hựu 問vấn 言ngôn 。 汝nhữ 今kim 聞văn 不phủ 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 俱câu 言ngôn 不bất 聞văn 。

時thời 羅La 睺Hầu 羅La 又hựu 擊kích 一nhất 聲thanh 。 佛Phật 又hựu 問vấn 言ngôn 。 汝nhữ 今kim 聞văn 不phủ 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 又hựu 言ngôn 俱câu 聞văn 。 佛Phật 問vấn 阿A 難Nan 。 汝nhữ 云vân 何hà 聞văn 。 云vân 何hà 不bất 聞văn 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 俱câu 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 鍾chung 聲thanh 若nhược 擊kích 。 則tắc 我ngã 得đắc 聞văn 。 擊kích 久cửu 聲thanh 銷tiêu 。 音âm 響hưởng 雙song 絕tuyệt 。 則tắc 名danh 無vô 聞văn 。

即tức 時thời 與dữ 爾nhĩ 時thời 少thiểu 異dị 。

爾nhĩ 時thời 者giả 謂vị 前tiền 事sự 之chi 末mạt 後hậu 事sự 之chi 始thỉ 。 其kỳ 時thời 尚thượng 寬khoan 。 名danh 為vi 爾nhĩ 時thời 。 即tức 時thời 亦diệc 是thị 前tiền 事sự 之chi 末mạt 急cấp 續tục 前tiền 事sự 。 故cố 稱xưng 即tức 時thời 。 勅sắc 羅la 睺hầu 擊kích 鍾chung 者giả 佛Phật 意ý 將tương 選tuyển 耳nhĩ 根căn 圓viên 通thông 也dã 。 初sơ 詰cật 有hữu 無vô 中trung 。 初sơ 番phiên 言ngôn 聞văn 而nhi 兼kiêm 大đại 眾chúng 。 表biểu 所sở 見kiến 之chi 同đồng 也dã 。 第đệ 二nhị 番phiên 俱câu 言ngôn 不bất 聞văn 此thử 答đáp 為vi 謬mậu 。 據cứ 佛Phật 後hậu 文văn 所sở 簡giản 。 不bất 聞văn 之chi 言ngôn 含hàm 三tam 種chủng 過quá 。 一nhất 含hàm 以dĩ 聲thanh 為vi 聞văn 之chi 惑hoặc 。 二nhị 含hàm 不bất 知tri 聞văn 性tánh 常thường 惑hoặc 。 三tam 含hàm 不bất 知tri 聞văn 靜tĩnh 之chi 惑hoặc 。 故cố 知tri 凡phàm 小tiểu 所sở 言ngôn 無vô 非phi 是thị 惑hoặc 豈khởi 不bất 痛thống 哉tai 。 次thứ 羅la 睺hầu 再tái 擊kích 者giả 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 此thử 但đãn 無vô 聲thanh 非phi 謂vị 無vô 聞văn 。 必tất 再tái 擊kích 疊điệp 問vấn 者giả 欲dục 令linh 審thẩm 辨biện 而nhi 而nhi 悟ngộ 也dã 。 次thứ 詰cật 所sở 以dĩ 中trung 總tổng 問vấn 聞văn 與dữ 不bất 聞văn 。 答đáp 亦diệc 總tổng 示thị 其kỳ 意ý 。 言ngôn 音âm 響hưởng 者giả 。 響hưởng 是thị 餘dư 響hưởng 。 音âm 是thị 正chánh 擊kích 。 故cố 云vân 雙song 絕tuyệt 。 答đáp 中trung 無vô 聞văn 之chi 言ngôn 謬mậu 之chi 甚thậm 矣hĩ 。 下hạ 文văn 云vân 聲thanh 銷tiêu 無vô 響hưởng 。 汝nhữ 說thuyết 無vô 聞văn 。 牒điệp 此thử 語ngữ 也dã 。 前tiền 云vân 不bất 聞văn 已dĩ 含hàm 三tam 惑hoặc 。 至chí 此thử 則tắc 顯hiển 言ngôn 之chi 。 然nhiên 阿A 難Nan 以dĩ 聞văn 為vi 根căn 。 如Như 來Lai 指chỉ 聞văn 為vi 性tánh 。 根căn 有hữu 生sanh 滅diệt 。 性tánh 無vô 改cải 更canh 。 故cố 阿A 難Nan 言ngôn 聞văn 。 佛Phật 亦diệc 言ngôn 聞văn 。 阿A 難Nan 言ngôn 不bất 聞văn 。 佛Phật 亦diệc 云vân 聞văn 。 則tắc 聞văn 性tánh 是thị 常thường 明minh 矣hĩ 。 前tiền 後hậu 文văn 欲dục 除trừ 根căn 塵trần 故cố 對đối 明minh 其kỳ 妄vọng 。 今kim 阿A 難Nan 墮đọa 斷đoạn 滅diệt 見kiến 。 苟cẩu 不bất 直trực 顯hiển 性tánh 真chân 何hà 以dĩ 除trừ 疑nghi 。 故cố 將tương 聞văn 性tánh 對đối 塵trần 俗tục 諸chư 事sự 言ngôn 之chi 。 其kỳ 意ý 在tại 此thử 。

○# 二nhị 詰cật 聲thanh 亦diệc 二nhị 一nhất 詰cật 有hữu 無vô 二nhị 詰cật 所sở 以dĩ 。

如Như 來Lai 又hựu 勅sắc 羅la 睺hầu 擊kích 鍾chung 。 問vấn 阿A 難Nan 言ngôn 。 爾nhĩ 今kim 聲thanh 不phủ 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 俱câu 言ngôn 有hữu 聲thanh 。 少thiểu 選tuyển 聲thanh 銷tiêu 。 佛Phật 又hựu 問vấn 言ngôn 。 爾nhĩ 今kim 聲thanh 不phủ 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 答đáp 言ngôn 無vô 聲thanh 。 有hữu 頃khoảnh 羅la 睺hầu 更cánh 來lai 撞chàng 鍾chung 。 佛Phật 又hựu 問vấn 言ngôn 。 爾nhĩ 今kim 聲thanh 不phủ 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 俱câu 言ngôn 有hữu 聲thanh 。 佛Phật 問vấn 阿A 難Nan 。 汝nhữ 云vân 何hà 聲thanh 。 云vân 何hà 無vô 聲thanh 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 俱câu 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 鍾chung 聲thanh 若nhược 擊kích 。 則tắc 名danh 有hữu 聲thanh 。 擊kích 久cửu 聲thanh 銷tiêu 。 音âm 響hưởng 雙song 絕tuyệt 。 則tắc 名danh 無vô 聲thanh 。

又hựu 勅sắc 之chi 意ý 欲dục 明minh 是thị 聲thanh 生sanh 滅diệt 非phi 聞văn 生sanh 滅diệt 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 。 上thượng 答đáp 為vi 倒đảo 。 此thử 答đáp 為vi 正chánh 。 蓋cái 聲thanh 有hữu 生sanh 滅diệt 聞văn 性tánh 常thường 在tại 。 迷mê 情tình 不bất 了liễu 以dĩ 聞văn 同đồng 聲thanh 。 是thị 以dĩ 常thường 為vi 斷đoạn 也dã 。

○# 二nhị 斥xích 矯kiểu 亂loạn 。

佛Phật 語ngứ 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 汝nhữ 今kim 云vân 何hà 。 自tự 語ngữ 矯kiểu 亂loạn 。 大đại 眾chúng 阿A 難Nan 。 俱câu 時thời 問vấn 佛Phật 。 我ngã 今kim 云vân 何hà 。 名danh 為vi 矯kiểu 亂loạn 。 佛Phật 言ngôn 我ngã 問vấn 汝nhữ 聞văn 。 汝nhữ 則tắc 言ngôn 聞văn 。 又hựu 問vấn 汝nhữ 聲thanh 。 汝nhữ 則tắc 言ngôn 聲thanh 。 惟duy 聞văn 與dữ 聲thanh 。 報báo 答đáp 無vô 定định 。 如như 是thị 云vân 何hà 。 不bất 名danh 矯kiểu 亂loạn 。

矯kiểu 者giả 矯kiểu 強cường/cưỡng 。 亂loạn 者giả 雜tạp 亂loạn 。 據cứ 阿A 難Nan 疑nghi 聞văn 者giả 是thị 根căn 。 根căn 由do 塵trần 有hữu 無vô 聲thanh 便tiện 合hợp 無vô 聞văn 。 然nhiên 答đáp 聞văn 答đáp 聲thanh 語ngữ 全toàn 相tương 似tự 。 難nạn/nan 免miễn 雜tạp 亂loạn 之chi 失thất 。 語ngữ 意ý 必tất 有hữu 矯kiểu 強cường/cưỡng 故cố 以dĩ 矯kiểu 強cường/cưỡng 責trách 之chi 。 如Như 來Lai 謂vị 聞văn 者giả 是thị 性tánh 。 聲thanh 屬thuộc 外ngoại 塵trần 不bất 應ưng 。 報báo 答đáp 無vô 定định 。 無vô 定định 者giả 相tương 似tự 也dã 。 若nhược 言ngôn 聲thanh 有hữu 生sanh 滅diệt 聞văn 非phi 有hữu 無vô 。 語ngữ 不bất 相tương 類loại 即tức 無vô 矯kiểu 亂loạn 之chi 咎cữu 矣hĩ 。

○# 二nhị 就tựu 聞văn 性tánh 示thị 因nhân 常thường 二nhị 。 一nhất 就tựu 聞văn 正chánh 示thị 。 二nhị 引dẫn 夢mộng 明minh 常thường 。 阿A 難Nan 前tiền 疑nghi 見kiến 性tánh 斷đoạn 滅diệt 。 本bổn 無vô 我ngã 心tâm 。 及cập 我ngã 心tâm 所sở 。 今kim 明minh 聞văn 鐘chung 正chánh 是thị 聞văn 性tánh 。 此thử 性tánh 常thường 住trụ 。 乃nãi 至chí 重trọng/trùng 睡thụy 之chi 時thời 覺giác 觀quán 宛uyển 然nhiên 。 豈khởi 非phi 心tâm 及cập 心tâm 所sở 。 所sở 以dĩ 破phá 斷đoạn 滅diệt 之chi 疑nghi 也dã 。 初sơ 中trung 三tam 一nhất 正chánh 破phá 無vô 聞văn 。

阿A 難Nan 。 聲thanh 銷tiêu 無vô 響hưởng 。 汝nhữ 說thuyết 無vô 聞văn 。 若nhược 實thật 無vô 聞văn 。 聞văn 性tánh 已dĩ 滅diệt 。 同đồng 於ư 枯khô 木mộc 。 鍾chung 聲thanh 更cánh 擊kích 。 汝nhữ 云vân 何hà 知tri 。

先tiên 斥xích 矯kiểu 亂loạn 竟cánh 。 次thứ 正chánh 出xuất 其kỳ 過quá 。 先tiên 出xuất 汝nhữ 言ngôn 不bất 聞văn 則tắc 墮đọa 斷đoạn 見kiến 之chi 過quá 。 聲thanh 銷tiêu 下hạ 牒điệp 計kế 。 前tiền 詰cật 聞văn 中trung 第đệ 二nhị 番phiên 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 俱câu 言ngôn 不bất 聞văn 。 次thứ 詰cật 所sở 以dĩ 中trung 云vân 音âm 響hưởng 雙song 絕tuyệt 。 則tắc 名danh 無vô 聞văn 。 指chỉ 上thượng 不bất 聞văn 為vi 無vô 聞văn 耳nhĩ 。 今kim 總tổng 牒điệp 云vân 。 汝nhữ 說thuyết 無vô 聞văn 。 據cứ 無vô 聞văn 之chi 語ngữ 是thị 不bất 知tri 聞văn 性tánh 常thường 住trụ 故cố 今kim 破phá 云vân 。 聞văn 性tánh 已dĩ 滅diệt 。 但đãn 觀quán 此thử 言ngôn 知tri 阿A 難Nan 疑nghi 聞văn 根căn 而nhi 如Như 來Lai 正chánh 辨biện 聞văn 性tánh 。 聞văn 性tánh 若nhược 滅diệt 至chí 鍾chung 聲thanh 再tái 叩khấu 應ưng 無vô 第đệ 三tam 更cánh 答đáp 之chi 文văn 矣hĩ 。 知tri 即tức 聞văn 也dã 。 阿A 難Nan 因nhân 昧muội 聞văn 者giả 是thị 性tánh 遂toại 成thành 斷đoạn 見kiến 。 所sở 謂vị 目mục 對đối 真chân 而nhi 莫mạc 覺giác 。 故cố 先tiên 斥xích 之chi 。

○# 二nhị 辨biện 析tích 聞văn 塵trần 二nhị 一nhất 斥xích 謬mậu 。

知tri 有hữu 知tri 無vô 。 自tự 是thị 聲thanh 塵trần 。 或hoặc 無vô 或hoặc 有hữu 。 豈khởi 彼bỉ 聞văn 性tánh 。 為vi 汝nhữ 有hữu 無vô 。 聞văn 實thật 云vân 無vô 。 誰thùy 知tri 無vô 者giả 。

知tri 有hữu 下hạ 示thị 答đáp 聲thanh 為vi 是thị 。 答đáp 聞văn 總tổng 差sai 之chi 過quá 。 若nhược 論luận 有hữu 無vô 聲thanh 塵trần 為vi 正chánh 。 對đối 此thử 聲thanh 塵trần 說thuyết 彼bỉ 聞văn 性tánh 為vi 汝nhữ 有hữu 無vô 。 猶do 言ngôn 被bị 汝nhữ 有hữu 無vô 也dã 。 夫phu 聲thanh 無vô 既ký 無vô 滅diệt 。 聲thanh 有hữu 亦diệc 非phi 生sanh 。 則tắc 不bất 惟duy 答đáp 無vô 為vi 悞ngộ 而nhi 答đáp 有hữu 亦diệc 成thành 謬mậu 矣hĩ 。 阿A 難Nan 不bất 知tri 辨biện 析tích 。 故cố 惑hoặc 聲thanh 以dĩ 為vi 聞văn 也dã 。 次thứ 聞văn 實thật 下hạ 示thị 不bất 知tri 聞văn 靜tĩnh 亦diệc 是thị 聞văn 塵trần 之chi 過quá 。 兼kiêm 斥xích 以dĩ 常thường 為vi 斷đoạn 。 前tiền 破phá 無vô 聞văn 正chánh 破phá 。 以dĩ 常thường 為vi 斷đoạn 。 今kim 文văn 中trung 亦diệc 具cụ 斥xích 三tam 過quá 。

○# 二nhị 顯hiển 正chánh 。

是thị 故cố 阿A 難Nan 。 聲thanh 於ư 聞văn 中trung 。 自tự 有hữu 生sanh 滅diệt 。 非phi 為vi 汝nhữ 聞văn 。 聲thanh 生sanh 聲thanh 滅diệt 。 令linh 汝nhữ 聞văn 性tánh 。 為vi 有hữu 為vi 無vô 。

前tiền 但đãn 云vân 聲thanh 塵trần 。 或hoặc 無vô 或hoặc 有hữu 。 今kim 云vân 聲thanh 於ư 聞văn 中trung 。 自tự 有hữu 生sanh 滅diệt 。 以dĩ 聲thanh 與dữ 聞văn 交giao 互hỗ 說thuyết 也dã 。 於ư 聞văn 中trung 者giả 謂vị 於ư 常thường 住trụ 聞văn 性tánh 中trung 耳nhĩ 。 故cố 後hậu 偈kệ 云vân 音âm 聲thanh 性tánh 動động 靜tĩnh 。 聞văn 中trung 為vi 有hữu 無vô 。 引dẫn 今kim 文văn 也dã 。 前tiền 但đãn 云vân 豈khởi 彼bỉ 聞văn 性tánh 。 為vi 汝nhữ 有hữu 無vô 。 今kim 以dĩ 聞văn 與dữ 聲thanh 交giao 互hỗ 而nhi 說thuyết 。 故cố 後hậu 偈kệ 云vân 無vô 聲thanh 號hiệu 無vô 聞văn 。 非phi 實thật 無vô 聞văn 性tánh 。 聲thanh 無vô 既ký 無vô 滅diệt 。 聲thanh 有hữu 亦diệc 非phi 生sanh 。 生sanh 滅diệt 二nhị 緣duyên 離ly 。 是thị 則tắc 常thường 真chân 實thật 。 亦diệc 引dẫn 今kim 文văn 。 當đương 知tri 前tiền 為vi 出xuất 過quá 。 今kim 為vi 結kết 顯hiển 正chánh 義nghĩa 。 既ký 云vân 聞văn 無vô 生sanh 滅diệt 則tắc 常thường 住trụ 義nghĩa 成thành 。 既ký 云vân 非phi 為vi 汝nhữ 聞văn 。 聲thanh 生sanh 聲thanh 滅diệt 。 令linh 汝nhữ 聞văn 性tánh 。 為vi 有hữu 為vi 無vô 。 聞văn 聲thanh 滅diệt 則tắc 聞văn 靜tĩnh 義nghĩa 成thành 。 辨biện 析tích 聞văn 塵trần 不bất 得đắc 認nhận 聲thanh 為vi 聞văn 其kỳ 義nghĩa 亦diệc 成thành 。 前tiền 有hữu 三tam 過quá 。 今kim 結kết 三tam 義nghĩa 對đối 之chi 了liễu 然nhiên 。 長trường/trưởng 水thủy 云vân 。 聲thanh 於ư 聞văn 中trung 者giả 。 聞văn 性tánh 不bất 動động 其kỳ 猶do 鏡kính 明minh 。 聲thanh 生sanh 聲thanh 滅diệt 。 正chánh 如như 影ảnh 像tượng 。 豈khởi 由do 影ảnh 像tượng 有hữu 去khứ 有hữu 來lai 令linh 其kỳ 鏡kính 明minh 。 為vi 生sanh 為vi 滅diệt 。 但đãn 聞văn 性tánh 中trung 本bổn 無vô 根căn 塵trần 。 而nhi 有hữu 根căn 時thời 其kỳ 聞văn 聲thanh 者giả 。 亦diệc 是thị 聞văn 性tánh 。 二nhị 卷quyển 經Kinh 云vân 。 見kiến 見kiến 之chi 時thời 。 見kiến 非phi 是thị 見kiến 。 例lệ 此thử 亦diệc 應ưng 云vân 。 聞văn 聞văn 之chi 時thời 聞văn 非phi 是thị 聞văn 。 雖tuy 有hữu 聞văn 即tức 涉thiệp 聞văn 精tinh 。 而nhi 聞văn 即tức 無vô 聞văn 不bất 得đắc 捨xả 聞văn 以dĩ 求cầu 無vô 聞văn 也dã 。

○# 三tam 斥xích 顯hiển 聞văn 性tánh 。

汝nhữ 尚thượng 顛điên 倒đảo 。 惑hoặc 聲thanh 為vi 聞văn 。 何hà 怪quái 昏hôn 迷mê 。 以dĩ 常thường 為vi 斷đoạn 。 終chung 不bất 應ưng 言ngôn 。 離ly 諸chư 動động 靜tĩnh 。 閉bế 塞tắc 開khai 通thông 。 說thuyết 聞văn 無vô 性tánh 。

初sơ 句cú 斥xích 其kỳ 以dĩ 塵trần 為vi 性tánh 。 非phi 斥xích 其kỳ 以dĩ 塵trần 為vi 根căn 。 夫phu 以dĩ 聲thanh 之chi 生sanh 滅diệt 為vi 聞văn 之chi 有hữu 無vô 非phi 惑hoặc 聲thanh 為vi 聞văn 乎hồ 。 聲thanh 可khả 滅diệt 亡vong 聞văn 性tánh 常thường 住trụ 。 既ký 認nhận 聲thanh 為vi 聞văn 則tắc 必tất 以dĩ 常thường 為vi 斷đoạn 矣hĩ 。 言ngôn 何hà 怪quái 者giả 勢thế 必tất 然nhiên 也dã 。 終chung 不bất 下hạ 正chánh 顯hiển 聞văn 性tánh 。 前tiền 雖tuy 就tựu 聞văn 聲thanh 顯hiển 性tánh 而nhi 聞văn 性tánh 必tất 離ly 根căn 塵trần 。 動động 靜tĩnh 塵trần 也dã 。 開khai 閉bế 通thông 塞tắc 根căn 也dã 。 性tánh 既ký 常thường 住trụ 。 離ly 根căn 塵trần 則tắc 性tánh 愈dũ 明minh 。 前tiền 云vân 離ly 動động 離ly 靜tĩnh 。 元nguyên 無vô 聽thính 質chất 。 是thị 離ly 根căn 塵trần 而nhi 疑nghi 畢tất 竟cánh 斷đoạn 滅diệt 。 是thị 說thuyết 聞văn 無vô 性tánh 。 佛Phật 先tiên 明minh 性tánh 必tất 有hữu 聞văn 故cố 擊kích 鍾chung 以dĩ 驗nghiệm 之chi 。 今kim 明minh 聞văn 必tất 有hữu 性tánh 不bất 與dữ 根căn 塵trần 同đồng 失thất 。 其kỳ 明minh 常thường 住trụ 均quân 耳nhĩ 。 阿A 難Nan 墮đọa 斷đoạn 見kiến 中trung 謂vị 性tánh 無vô 聞văn 。 非phi 擊kích 鍾chung 則tắc 疑nghi 不bất 破phá 。 而nhi 聞văn 聲thanh 之chi 性tánh 即tức 離ly 根căn 塵trần 之chi 性tánh 。 故cố 結kết 歸quy 於ư 離ly 根căn 塵trần 也dã 。

○# 二nhị 引dẫn 夢mộng 明minh 常thường 二nhị 一nhất 引dẫn 睡thụy 夢mộng 驗nghiệm 常thường 。

如như 重trọng 睡thụy 人nhân 。 眠miên 熟thục 牀sàng 枕chẩm 。 其kỳ 家gia 有hữu 人nhân 。 於ư 彼bỉ 睡thụy 時thời 。 擣đảo 練luyện 舂thung 米mễ 。 其kỳ 人nhân 夢mộng 中trung 。 聞văn 舂thung 擣đảo 聲thanh 。 別biệt 作tác 他tha 物vật 。 或hoặc 為vi 擊kích 鼓cổ 。 或hoặc 為vi 撞chàng 鐘chung 。 即tức 於ư 夢mộng 時thời 。 自tự 怪quái 其kỳ 鍾chung 。 為vi 木mộc 石thạch 響hưởng 。 於ư 時thời 忽hốt 寤ngụ 。 遄thuyên 知tri 杵xử 音âm 。 自tự 告cáo 家gia 中trung 。 我ngã 正chánh 夢mộng 時thời 。 惑hoặc 此thử 舂thung 音âm 。 將tương 為vi 鼓cổ 響hưởng 。

阿A 難Nan 。 是thị 人nhân 夢mộng 中trung 。 豈khởi 憶ức 靜tĩnh 搖dao 。 開khai 閉bế 通thông 塞tắc 。 其kỳ 形hình 雖tuy 寐mị 。 聞văn 性tánh 不bất 昏hôn 。

引dẫn 夢mộng 聞văn 舂thung 擣đảo 與dữ 前tiền 擊kích 鐘chung 不bất 同đồng 。 前tiền 明minh 聞văn 性tánh 常thường 。 今kim 兼kiêm 明minh 聞văn 性tánh 離ly 根căn 塵trần 識thức 也dã 。 眠miên 輕khinh 易dị 醒tỉnh 故cố 舉cử 重trọng/trùng 睡thụy 。 以dĩ 重trọng/trùng 睡thụy 則tắc 根căn 塵trần 不bất 接tiếp 耳nhĩ 。 長trường/trưởng 水thủy 云vân 睡thụy 人nhân 六lục 識thức 歸quy 種chủng 思tư 覺giác 不bất 行hành 。 但đãn 任nhậm 運vận 聞văn 即tức 真chân 聞văn 性tánh 。 其kỳ 說thuyết 最tối 是thị 。 擣đảo 練luyện 是thị 杵xử 音âm 。 (# 杵xử 椎chùy 也dã 亦diệc 名danh 鍾chung 馗# )# 舂thung 米mễ 是thị 碓đối 聲thanh 。 其kỳ 人nhân 睡thụy 時thời 即tức 以dĩ 聞văn 舂thung 擣đảo 聲thanh 。 為vi 夢mộng 更cánh 無vô 別biệt 夢mộng 。 此thử 聞văn 既ký 非phi 根căn 識thức 決quyết 是thị 聞văn 性tánh 更cánh 無vô 疑nghi 也dã 。 別biệt 作tác 下hạ 驗nghiệm 非phi 醒tỉnh 時thời 根căn 塵trần 。 別biệt 作tác 他tha 物vật 。 句cú 是thị 總tổng 標tiêu 。 或hoặc 為vi 下hạ 別biệt 出xuất 二nhị 聲thanh 釋thích 成thành 上thượng 句cú 耳nhĩ 。 即tức 於ư 下hạ 驗nghiệm 非phi 醒tỉnh 時thời 意ý 識thức 。 怪quái 為vi 木mộc 石thạch 正chánh 是thị 夢mộng 時thời 意ý 識thức 。 前tiền 阿A 難Nan 疑nghi 離ly 根căn 塵trần 時thời 本bổn 無vô 我ngã 心tâm 。 及cập 我ngã 心tâm 所sở 。 今kim 夢mộng 時thời 能năng 聞văn 豈khởi 非phi 心tâm 乎hồ 。 疑nghi 為vi 擊kích 鼓cổ 撞chàng 鍾chung 乃nãi 至chí 自tự 怪quái 非phi 心tâm 所sở 乎hồ 。 後hậu 偈kệ 云vân 縱tung 令linh 在tại 夢mộng 想tưởng 。 不bất 為vi 不bất 思tư 無vô 。 覺giác 觀quán 出xuất 思tư 惟duy 。 身thân 心tâm 不bất 能năng 及cập 。 正chánh 引dẫn 今kim 文văn 。 別biệt 作tác 下hạ 是thị 覺giác 。 即tức 於ư 下hạ 是thị 觀quán 。 夢mộng 中trung 有hữu 覺giác 觀quán 其kỳ 義nghĩa 了liễu 然nhiên 。 於ư 時thời 忽hốt 寤ngụ 。 者giả 因nhân 夢mộng 聞văn 而nhi 寤ngụ 也dã 。 遄thuyên 知tri 杵xử 音âm 是thị 醒tỉnh 時thời 根căn 塵trần 。 自tự 告cáo 下hạ 是thị 醒tỉnh 時thời 意ý 釋thích 。 以dĩ 鼓cổ 釋thích 鍾chung 文văn 意ý 互hỗ 現hiện 。 舉cử 醒tỉnh 對đối 夢mộng 顯hiển 夢mộng 中trung 無vô 醒tỉnh 時thời 根căn 塵trần 識thức 耳nhĩ 。 阿A 難Nan 下hạ 結kết 顯hiển 聞văn 性tánh 。 言ngôn 豈khởi 憶ức 者giả 憶ức 即tức 是thị 識thức 。 根căn 塵trần 由do 憶ức 而nhi 有hữu 不bất 憶ức 即tức 無vô 。 故cố 以dĩ 憶ức 居cư 首thủ 。 不bất 憶ức 靜tĩnh 搖dao 。 明minh 不bất 憶ức 塵trần 則tắc 無vô 塵trần 相tương/tướng 可khả 知tri 。 不bất 憶ức 開khai 閉bế 等đẳng 。 明minh 不bất 憶ức 根căn 則tắc 無vô 根căn 相tướng 可khả 知tri 。 無vô 根căn 塵trần 識thức 全toàn 是thị 真chân 性tánh 故cố 云vân 。 聞văn 性tánh 不bất 昏hôn 。 言ngôn 不bất 昏hôn 者giả 。 文văn 意ý 但đãn 取thủ 夢mộng 聞văn 舂thung 擣đảo 是thị 。 聞văn 性tánh 不bất 昏hôn 。 不bất 取thủ 惑hoặc 為vi 木mộc 石thạch 聲thanh 也dã 。 以dĩ 是thị 夢mộng 中trung 意ý 識thức 故cố 不bất 取thủ 之chi 。 若nhược 爾nhĩ 。 何hà 故cố 如Như 來Lai 。 曲khúc 為vi 模mô 擬nghĩ 云vân 別biệt 作tác 他tha 物vật 等đẳng 耶da 。 佛Phật 意ý 明minh 夢mộng 中trung 有hữu 心tâm 及cập 心tâm 所sở 。 而nhi 正chánh 意ý 在tại 取thủ 聞văn 性tánh 不bất 滅diệt 也dã 。 問vấn 。 既ký 夢mộng 聞văn 是thị 性tánh 何hà 故cố 與dữ 外ngoại 塵trần 相tương 對đối 性tánh 豈khởi 有hữu 外ngoại 塵trần 乎hồ 。 答đáp 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 用dụng 此thử 疑nghi 。 須tu 知tri 不bất 憶ức 外ngoại 塵trần 即tức 無vô 塵trần 相tương/tướng 此thử 忘vong 塵trần 之chi 要yếu 道đạo 也dã 。

○# 二nhị 結kết 形hình 銷tiêu 不bất 滅diệt 。

縱túng 汝nhữ 形hình 銷tiêu 。 命mạng 光quang 遷thiên 謝tạ 。 此thử 性tánh 云vân 何hà 。 為vi 汝nhữ 銷tiêu 滅diệt 。

既ký 曉hiểu 夢mộng 中trung 不bất 昏hôn 。 便tiện 知tri 身thân 死tử 不bất 滅diệt 。 以dĩ 真chân 性tánh 本bổn 離ly 根căn 塵trần 豈khởi 隨tùy 幻huyễn 影ảnh 而nhi 滅diệt 亡vong 耶da 。 言ngôn 命mạng 光quang 者giả 。 前tiền 文văn 云vân 黏niêm 妄vọng 發phát 光quang 即tức 是thị 命mạng 光quang 。 為vi 者giả 被bị 也dã 。 真chân 性tánh 常thường 然nhiên 不bất 被bị 捨xả 報báo 所sở 滅diệt 。 前tiền 阿A 難Nan 通thông 疑nghi 六lục 根căn 。 離ly 塵trần 無vô 體thể 。 如Như 來Lai 所sở 以dĩ 。 別biệt 顯hiển 聞văn 性tánh 為vi 常thường 。 誠thành 欲dục 發phát 耳nhĩ 根căn 圓viên 通thông 之chi 機cơ 也dã 。 二nhị 示thị 聞văn 性tánh 常thường 竟cánh 。

○# 三tam 結kết 會hội 通thông 示thị 分phần/phân 二nhị 一nhất 明minh 迷mê 常thường 故cố 無vô 常thường 。

以dĩ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 循tuần 諸chư 色sắc 聲thanh 。 逐trục 念niệm 流lưu 轉chuyển 。 曾tằng 不bất 開khai 悟ngộ 。 性tánh 淨tịnh 妙diệu 常thường 。 不bất 循tuần 所sở 常thường 。 逐trục 諸chư 生sanh 滅diệt 。 由do 是thị 生sanh 生sanh 。 雜tạp 染nhiễm 流lưu 轉chuyển 。

意ý 明minh 眾chúng 生sanh 流lưu 轉chuyển 。 生sanh 死tử 皆giai 由do 不bất 識thức 常thường 住trụ 。 言ngôn 無vô 始thỉ 者giả 指chỉ 無vô 明minh 住trụ 地địa 惑hoặc 也dã 。 循tuần 者giả 順thuận 也dã 。 根căn 塵trần 相tương 對đối 循tuần 聲thanh 逐trục 色sắc 。 因nhân 之chi 起khởi 識thức 是thị 。 逐trục 念niệm 流lưu 轉chuyển 。 不bất 曾tằng 知tri 見kiến 聞văn 之chi 性tánh 本bổn 來lai 常thường 住trụ 。 清thanh 淨tịnh 無vô 相tướng 。 是thị 為vi 無vô 常thường 所sở 惑hoặc 而nhi 乏phạp 見kiến 道đạo 之chi 智trí 耳nhĩ 。 不bất 悟ngộ 性tánh 常thường 故cố 不bất 依y 常thường 住trụ 而nhi 起khởi 修tu 。 逐trục 念niệm 流lưu 轉chuyển 。 是thị 逐trục 諸chư 生sanh 滅diệt 。 由do 是thị 永vĩnh 沉trầm 生sanh 死tử 非phi 淨tịnh 妙diệu 則tắc 雜tạp 染nhiễm 矣hĩ 。 非phi 常thường 住trụ 則tắc 流lưu 轉chuyển 矣hĩ 。 前tiền 云vân 流lưu 轉chuyển 是thị 流lưu 轉chuyển 於ư 意ý 念niệm 。 今kim 云vân 流lưu 轉chuyển 即tức 流lưu 轉chuyển 於ư 生sanh 死tử 。 此thử 由do 集tập 而nhi 起khởi 苦khổ 也dã 。

○# 二nhị 明minh 棄khí 無vô 常thường 即tức 常thường 。

若nhược 棄khí 生sanh 滅diệt 。 守thủ 於ư 真chân 常thường 。 常thường 光quang 現hiện 前tiền 。 根căn 塵trần 識thức 心tâm 。 應ứng 時thời 銷tiêu 落lạc 。 想tưởng 相tướng 為vi 塵trần 。 識thức 情tình 為vi 垢cấu 。 二nhị 俱câu 遠viễn 離ly 。 則tắc 汝nhữ 法pháp 眼nhãn 。 應ứng 時thời 清thanh 明minh 。 云vân 何hà 不bất 成thành 。 無vô 上thượng 知tri 覺giác 。

前tiền 是thị 起khởi 集tập 招chiêu 苦khổ 。 今kim 是thị 修tu 道Đạo 證chứng 滅diệt 。 棄khí 生sanh 滅diệt 守thủ 真chân 常thường 者giả 。 長trường/trưởng 水thủy 云vân 。 於ư 妙diệu 常thường 寂tịch 絕tuyệt 念niệm 而nhi 遊du 。 於ư 真chân 覺giác 明minh 亡vong 緣duyên 而nhi 照chiếu 是thị 也dã 。 若nhược 觀quán 文văn 意ý 棄khí 根căn 塵trần 識thức 為vi 棄khí 生sanh 滅diệt 。 守thủ 見kiến 聞văn 性tánh 為vi 守thủ 真chân 常thường 。 常thường 光quang 者giả 。 內nội 瑩oánh 發phát 光quang 。 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 根căn 既ký 圓viên 拔bạt 塵trần 識thức 亦diệc 除trừ 。 上thượng 是thị 修tu 道Đạo 今kim 證chứng 滅diệt 也dã 。 想tưởng 相tương/tướng 下hạ 釋thích 根căn 塵trần 識thức 銷tiêu 落lạc 之chi 義nghĩa 。 夫phu 塵trần 者giả 憶ức 之chi 則tắc 有hữu 。 不bất 憶ức 則tắc 亡vong 。 是thị 想tưởng 所sở 成thành 之chi 相tướng 也dã 。 識thức 情tình 若nhược 起khởi 愛ái 憎tăng 隨tùy 之chi 故cố 名danh 垢cấu 穢uế 二nhị 可khả 遠viễn 離ly 。 而nhi 根căn 則tắc 惟duy 在tại 乎hồ 轉chuyển 。 眼nhãn 根căn 轉chuyển 為vi 見kiến 法pháp 之chi 眼nhãn 。 一nhất 入nhập 六lục 淨tịnh 餘dư 根căn 可khả 知tri 。 塵trần 垢cấu 離ly 則tắc 清thanh 明minh 矣hĩ 。 遠viễn 離ly 之chi 言ngôn 釋thích 棄khí 生sanh 滅diệt 守thủ 真chân 常thường 。 法Pháp 眼nhãn 清thanh 明minh 是thị 釋thích 。 常thường 光quang 現hiện 前tiền 。 云vân 何hà 句cú 正chánh 釋thích 銷tiêu 落lạc 。 如như 前tiền 文văn 云vân 如như 湯thang 銷tiêu 氷băng 。 應ứng 念niệm 化hóa 成thành 。 無vô 上thượng 知tri 覺giác 。 前tiền 文văn 舉cử 要yếu 但đãn 明minh 拔bạt 脫thoát 根căn 塵trần 。 今kim 并tinh 明minh 應ưng 去khứ 識thức 耳nhĩ 。 無vô 上thượng 知tri 覺giác 。 應ưng 指chỉ 分phần/phân 滿mãn 佛Phật 果Quả 。 前tiền 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 明minh 苦khổ 滅diệt 。 第đệ 二nhị 義nghĩa 明minh 集tập 道đạo 。 今kim 正chánh 兩lưỡng 門môn 竝tịnh 用dụng 也dã 。

首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 。 觀Quán 心Tâm 定Định 解Giải 卷quyển 第đệ 四tứ

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.