楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 合Hợp 論Luận
Quyển 3
宋Tống 德Đức 洪Hồng 造Tạo 論Luận 正Chánh 受Thọ 會Hội 合Hợp

大Đại 佛Phật 頂Đảnh 如Như 來Lai 密Mật 因Nhân 修Tu 證Chứng 了Liễu 義Nghĩa 諸Chư 菩Bồ 薩Tát 萬Vạn 行Hạnh 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 。 合Hợp 論Luận 卷quyển 第đệ 三tam

論luận 曰viết 經kinh 起khởi 前tiền 文văn 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 五ngũ 陰ấm 六lục 入nhập 。 十thập 二nhị 處xứ 十thập 八bát 界giới 因nhân 緣duyên 和hòa 合hợp 。 虗hư 妄vọng 有hữu 生sanh 至chí 了liễu 然nhiên 自tự 知tri 。 獲hoạch 本bổn 妙diệu 心tâm 。 常thường 住trụ 不bất 滅diệt 。 禮lễ 佛Phật 合hợp 掌chưởng 。 說thuyết 偈kệ 處xứ 義nghĩa 分phần/phân 三tam 段đoạn 皆giai 世Thế 尊Tôn 以dĩ 甚thậm 微vi 細tế 智trí 入nhập 世Thế 間Gian 解Giải 極cực 談đàm 無vô 生sanh 問vấn 何hà 謂vị 無vô 生sanh 。 曰viết 雖tuy 生sanh 而nhi 不bất 生sanh 是thị 也dã 世Thế 尊Tôn 說thuyết 五ngũ 陰ấm 六lục 入nhập 。 十thập 二nhị 處xứ 十thập 八bát 界giới 行hành 相tương/tướng 竟cánh 必tất 曰viết 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。 夫phu 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 既ký 非phi 因nhân 緣duyên 而nhi 生sanh 。 又hựu 非phi 自tự 然nhiên 而nhi 生sanh 。 非phi 無vô 生sanh 之chi 意ý 乎hồ 。

復phục 次thứ 阿A 難Nan 。 云vân 何hà 六lục 入nhập 。 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 阿A 難Nan 即tức 彼bỉ 目mục 睛tình 。 瞪trừng 發phát 勞lao 者giả 。 兼kiêm 目mục 與dữ 勞lao 。 同đồng 是thị 菩Bồ 提Đề 。 瞪trừng 發phát 勞lao 相tướng 。 因nhân 于vu 明minh 暗ám 二nhị 種chủng 妄vọng 塵trần 。 發phát 見kiến 居cư 中trung 。 吸hấp 此thử 塵trần 象tượng 。 名danh 為vi 見Kiến 性Tánh 。 此thử 見kiến 離ly 彼bỉ 。 明minh 暗ám 二nhị 塵trần 。 畢tất 竟cánh 無vô 體thể 。 如như 是thị 阿A 難Nan 。 當đương 知tri 是thị 見kiến 。 非phi 明minh 暗ám 來lai 。 非phi 於ư 根căn 出xuất 。 不bất 於ư 空không 生sanh 。 何hà 以dĩ 故cố 若nhược 從tùng 明minh 來lai 。 暗ám 即tức 隨tùy 滅diệt 。 應ưng 非phi 見kiến 暗ám 。 若nhược 從tùng 暗ám 來lai 。 明minh 即tức 隨tùy 滅diệt 。 應ưng 無vô 見kiến 明minh 。 若nhược 從tùng 根căn 生sanh 。 必tất 無vô 明minh 暗ám 。 如như 是thị 見kiến 精tinh 。 本bổn 無vô 自tự 性tánh 。 若nhược 於ư 空không 出xuất 。 前tiền 矚chú 塵trần 象tượng 。 歸quy 當đương 見kiến 根căn 。 入nhập 空không 自tự 觀quán 何hà 關quan 汝nhữ 入nhập 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 眼nhãn 入nhập 虗hư 妄vọng 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

補bổ 曰viết 直trực 視thị 之chi 久cửu 曰viết 瞪trừng 由do 久cửu 視thị 故cố 則tắc 勞lao 相tương/tướng 發phát 生sanh 若nhược 目mục 睛tình 不bất 瞬thuấn 。 勞lao 相tương/tướng 自tự 無vô 元nguyên 一nhất 精tinh 明minh 以dĩ 何hà 為vi 妄vọng 同đồng 是thị 菩Bồ 提Đề 。 者giả 謂vị 勞lao 與dữ 塵trần 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 由do 塵trần 發phát 見kiến 是thị 名danh 眼nhãn 入nhập 離ly 塵trần 無vô 體thể 。 乃nãi 為vi 虗hư 妄vọng 此thử 顯hiển 真chân 見kiến 洞đỗng 然nhiên 非phi 因nhân 明minh 暗ám 有hữu 也dã 以dĩ 至chí 耳nhĩ 之chi 動động 靜tĩnh 鼻tị 之chi 通thông 塞tắc 舌thiệt 之chi 甜điềm 淡đạm 身thân 之chi 離ly 合hợp 意ý 之chi 生sanh 滅diệt 者giả 等đẳng 是thị 勞lao 相tương/tướng 故cố 皆giai 言ngôn 瞪trừng 。

阿A 難Nan 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 以dĩ 兩lưỡng 手thủ 指chỉ 。 急cấp 塞tắc 其kỳ 耳nhĩ 。 耳nhĩ 根căn 勞lao 故cố 。 頭đầu 中trung 作tác 聲thanh 。 兼kiêm 耳nhĩ 與dữ 勞lao 。 同đồng 是thị 菩Bồ 提Đề 。 瞪trừng 發phát 勞lao 相tướng 。 因nhân 于vu 動động 靜tĩnh 二nhị 種chủng 妄vọng 塵trần 。 發phát 聞văn 居cư 中trung 。 吸hấp 此thử 塵trần 象tượng 。 名danh 聽Thính 聞Văn 性Tánh 。 此thử 聞văn 離ly 彼bỉ 。 動động 靜tĩnh 二nhị 塵trần 。 畢tất 竟cánh 無vô 體thể 。 如như 是thị 阿A 難Nan 。 當đương 知tri 是thị 聞văn 。 非phi 動động 靜tĩnh 來lai 。 非phi 於ư 根căn 出xuất 。 不bất 於ư 空không 生sanh 。 何hà 以dĩ 故cố 若nhược 從tùng 靜tĩnh 來lai 。 動động 即tức 隨tùy 滅diệt 。 應ưng 非phi 聞văn 動động 。 若nhược 從tùng 動động 來lai 。 靜tĩnh 即tức 隨tùy 滅diệt 。 應ưng 無vô 覺giác 靜tĩnh 。 若nhược 從tùng 根căn 生sanh 。 必tất 無vô 動động 靜tĩnh 。 如như 是thị 聞văn 體thể 。 本bổn 無vô 自tự 性tánh 。 若nhược 於ư 空không 出xuất 。 有hữu 聞văn 成thành 性tánh 。 即tức 非phi 虗hư 空không 又hựu 空không 自tự 聞văn 。 何hà 關quan 汝nhữ 入nhập 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 耳nhĩ 入nhập 虗hư 妄vọng 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

阿A 難Nan 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 急cấp 畜súc 其kỳ 鼻tị 。 畜súc 久cửu 成thành 勞lao 。 則tắc 於ư 鼻tị 中trung 。 聞văn 有hữu 冷lãnh 觸xúc 。 內nội 畜súc 分phân 別biệt 通thông 塞tắc 虗hư 實thật 如như 是thị 乃nãi 至chí 諸chư 香hương 臭xú 氣khí 。 兼kiêm 鼻tị 與dữ 勞lao 。 同đồng 是thị 菩Bồ 提Đề 。 瞪trừng 發phát 勞lao 相tướng 。 因nhân 于vu 通thông 塞tắc 二nhị 種chủng 妄vọng 塵trần 。 發phát 聞văn 居cư 中trung 。 吸hấp 此thử 塵trần 象tượng 。 名danh 齅Khứu 聞Văn 性Tánh 。 此thử 聞văn 離ly 彼bỉ 。 通thông 塞tắc 二nhị 塵trần 。 畢tất 竟cánh 無vô 體thể 。 當đương 知tri 是thị 聞văn 。 非phi 通thông 塞tắc 來lai 。 非phi 於ư 根căn 出xuất 。 不bất 於ư 空không 生sanh 。 何hà 以dĩ 故cố 若nhược 從tùng 通thông 來lai 。 塞tắc 則tắc 聞văn 滅diệt 。 云vân 何hà 知tri 塞tắc 。 如như 因nhân 塞tắc 有hữu 。 通thông 則tắc 無vô 聞văn 。 云vân 何hà 發phát 明minh 。 香hương 臭xú 等đẳng 觸xúc 。 若nhược 從tùng 根căn 生sanh 。 必tất 無vô 通thông 塞tắc 。 如như 是thị 聞văn 機cơ 。 本bổn 無vô 自tự 性tánh 。 若nhược 從tùng 空không 出xuất 。 是thị 聞văn 自tự 當đương 。 迴hồi 齅khứu 汝nhữ 鼻tị 。 空không 自tự 有hữu 聞văn 。 何hà 關quan 汝nhữ 入nhập 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 鼻tị 入nhập 虗hư 妄vọng 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

阿A 難Nan 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 以dĩ 舌thiệt 舐thỉ 吻vẫn 。 熟thục 舐thỉ 令linh 勞lao 。 其kỳ 人nhân 若nhược 病bệnh 。 則tắc 有hữu 苦khổ 味vị 。 無vô 病bệnh 之chi 人nhân 。 微vi 有hữu 甜điềm 觸xúc 。 由do 甜điềm 與dữ 苦khổ 。 顯hiển 此thử 舌thiệt 根căn 。 不bất 動động 之chi 時thời 。 淡đạm 性tánh 常thường 在tại 。 兼kiêm 舌thiệt 與dữ 勞lao 。 同đồng 是thị 菩Bồ 提Đề 。 瞪trừng 發phát 勞lao 相tướng 。 因nhân 甜điềm 苦khổ 淡đạm 。 二nhị 種chủng 妄vọng 塵trần 。 發phát 知tri 居cư 中trung 。 吸hấp 此thử 塵trần 象tượng 。 名danh 知Tri 味Vị 性Tánh 。 此thử 知tri 味vị 性tánh 。 離ly 彼bỉ 甜điềm 苦khổ 。 及cập 淡đạm 二nhị 塵trần 。 畢tất 竟cánh 無vô 體thể 。 如như 是thị 阿A 難Nan 。 當đương 知tri 如như 是thị 。 嘗thường 苦khổ 淡đạm 知tri 非phi 甜điềm 苦khổ 來lai 。 非phi 因nhân 淡đạm 有hữu 。 又hựu 非phi 根căn 出xuất 。 不bất 於ư 空không 生sanh 。 何hà 以dĩ 故cố 若nhược 甜điềm 苦khổ 來lai 。 淡đạm 則tắc 知tri 滅diệt 。 云vân 何hà 知tri 淡đạm 。 若nhược 從tùng 淡đạm 出xuất 。 甜điềm 則tắc 知tri 亡vong 復phục 云vân 何hà 知tri 甜điềm 苦khổ 二nhị 相tướng 。 若nhược 從tùng 舌thiệt 生sanh 。 必tất 無vô 甜điềm 淡đạm 。 及cập 與dữ 苦khổ 塵trần 。 斯tư 知tri 味vị 根căn 。 本bổn 無vô 自tự 性tánh 。 若nhược 於ư 空không 出xuất 。 虗hư 空không 自tự 味vị 非phi 汝nhữ 口khẩu 知tri 。 又hựu 空không 自tự 知tri 。 何hà 關quan 汝nhữ 入nhập 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 舌thiệt 入nhập 虗hư 妄vọng 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

阿A 難Nan 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 以dĩ 一nhất 冷lãnh 手thủ 。 觸xúc 於ư 熱nhiệt 手thủ 。 若nhược 冷lãnh 勢thế 多đa 。 熱nhiệt 者giả 從tùng 冷lãnh 。 若nhược 熱nhiệt 功công 勝thắng 。 冷lãnh 者giả 成thành 熱nhiệt 。 如như 是thị 以dĩ 此thử 。 合hợp 覺giác 之chi 觸xúc 。 顯hiển 於ư 離ly 知tri 。 涉thiệp 勢thế 若nhược 成thành 。 因nhân 于vu 勞lao 觸xúc 兼kiêm 身thân 與dữ 勞lao 。 同đồng 是thị 菩Bồ 提Đề 。 瞪trừng 發phát 勞lao 相tướng 。 因nhân 于vu 離ly 合hợp 二nhị 種chủng 妄vọng 塵trần 。 發phát 覺giác 居cư 中trung 。 吸hấp 此thử 塵trần 象tượng 。 名danh 知Tri 覺Giác 性Tánh 。 此thử 知tri 覺giác 體thể 。 離ly 彼bỉ 離ly 合hợp 。 違vi 順thuận 二nhị 塵trần 。 畢tất 竟cánh 無vô 體thể 。 如như 是thị 阿A 難Nan 。 當đương 知tri 是thị 覺giác 。 非phi 離ly 合hợp 來lai 。 非phi 違vi 順thuận 有hữu 。 不bất 於ư 根căn 出xuất 。 又hựu 非phi 空không 生sanh 。 何hà 以dĩ 故cố 若nhược 合hợp 時thời 來lai 。 離ly 當đương 已dĩ 滅diệt 。 云vân 何hà 覺giác 離ly 。 違vi 順thuận 二nhị 相tướng 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 若nhược 從tùng 根căn 出xuất 。 必tất 無vô 離ly 合hợp 。 違vi 順thuận 四tứ 相tướng 。 則tắc 汝nhữ 身thân 知tri 。 元nguyên 無vô 自tự 性tánh 。 必tất 於ư 空không 出xuất 。 空không 自tự 覺giác 知tri 何hà 關quan 汝nhữ 入nhập 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 身thân 入nhập 虗hư 妄vọng 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

阿A 難Nan 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 勞lao 倦quyện 則tắc 眠miên 。 睡thụy 熟thục 便tiện 寤ngụ 。 覽lãm 塵trần 斯tư 憶ức 。 失thất 憶ức 為vi 忘vong 。 是thị 其kỳ 顛điên 倒đảo 。 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 吸hấp 習tập 中trung 歸quy 。 不bất 相tương 踰du 越việt 。 稱xưng 意ý 知tri 根căn 。 兼kiêm 意ý 與dữ 勞lao 。 同đồng 是thị 菩Bồ 提Đề 。 瞪trừng 發phát 勞lao 相tướng 。 因nhân 于vu 生sanh 滅diệt 二nhị 種chủng 妄vọng 塵trần 。 集tập 知tri 居cư 中trung 。 吸hấp 撮toát 內nội 塵trần 。 見kiến 聞văn 逆nghịch 流lưu 。 流lưu 不bất 及cập 地địa 。 名danh 覺Giác 知Tri 性Tánh 。 此thử 覺giác 知tri 性tánh 。 離ly 彼bỉ 寤ngụ 寐mị 。 生sanh 滅diệt 二nhị 塵trần 。 畢tất 竟cánh 無vô 體thể 。 如như 是thị 阿A 難Nan 。 當đương 知tri 如như 是thị 覺giác 知tri 之chi 根căn 。 非phi 寤ngụ 寐mị 來lai 。 非phi 生sanh 滅diệt 有hữu 。 不bất 於ư 根căn 出xuất 。 亦diệc 非phi 空không 生sanh 。 何hà 以dĩ 故cố 若nhược 從tùng 寤ngụ 來lai 。 寐mị 即tức 隨tùy 滅diệt 。 將tương 何hà 為vi 寐mị 。 必tất 生sanh 時thời 有hữu 。 滅diệt 即tức 同đồng 無vô 。 令linh 誰thùy 受thọ 滅diệt 。 若nhược 從tùng 滅diệt 有hữu 。 生sanh 即tức 滅diệt 無vô 。 誰thùy 知tri 生sanh 者giả 。 若nhược 從tùng 根căn 出xuất 。 寤ngụ 寐mị 二nhị 相tướng 。 隨tùy 身thân 開khai 合hợp 。 離ly 斯tư 二nhị 體thể 。 此thử 覺giác 知tri 者giả 。 同đồng 於ư 空không 華hoa 。 畢tất 竟cánh 無vô 性tánh 。 若nhược 從tùng 空không 生sanh 。 自tự 是thị 空không 知tri 。 何hà 關quan 汝nhữ 入nhập 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 意ý 入nhập 虗hư 妄vọng 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。 復phục 次thứ 阿A 難Nan 。 云vân 何hà 十thập 二nhị 處xứ 。 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 阿A 難Nan 汝nhữ 且thả 觀quán 此thử 。 祇Kỳ 陀Đà 樹Thụ 林Lâm 。 及cập 諸chư 泉tuyền 池trì 。 於ư 意ý 云vân 何hà 。 此thử 等đẳng 為vi 是thị 。 色sắc 生sanh 眼nhãn 見kiến 。 眼nhãn 生sanh 色sắc 相tướng 。 阿A 難Nan 若nhược 復phục 眼nhãn 根căn 。 生sanh 色sắc 相tướng 者giả 。 見kiến 空không 非phi 色sắc 。 色sắc 性tánh 應ưng 銷tiêu 。 銷tiêu 則tắc 顯hiển 發phát 。 一nhất 切thiết 都đô 無vô 。 色sắc 相tướng 既ký 無vô 。 誰thùy 明minh 空không 質chất 。 空không 亦diệc 如như 是thị 。 若nhược 復phục 色sắc 塵trần 。 生sanh 眼nhãn 見kiến 者giả 。 觀quán 空không 非phi 色sắc 。 見kiến 即tức 銷tiêu 亡vong 。 亡vong 則tắc 都đô 無vô 。 誰thùy 明minh 空không 色sắc 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 見kiến 與dữ 色sắc 空không 。 俱câu 無vô 處xứ 所sở 。 即tức 色sắc 與dữ 見kiến 。 二nhị 處xứ 虗hư 妄vọng 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

阿A 難Nan 汝nhữ 更cánh 聽thính 此thử 。 祇Kỳ 陀Đà 園Viên 中trung 。 食thực 辦biện 擊kích 鼓cổ 。 眾chúng 集tập 撞chàng 鍾chung 鍾chung 鼓cổ 音âm 聲thanh 前tiền 後hậu 相tương 續tục 。 於ư 意ý 云vân 何hà 。 此thử 等đẳng 為vi 是thị 。 聲thanh 來lai 耳nhĩ 邊biên 。 耳nhĩ 往vãng 聲thanh 處xứ 。 阿A 難Nan 若nhược 復phục 此thử 聲thanh 來lai 於ư 耳nhĩ 邊biên 。 如như 我ngã 乞khất 食thực 。 室Thất 羅La 筏Phiệt 城Thành 。 在tại 祇Kỳ 陀Đà 林Lâm 。 則tắc 無vô 有hữu 我ngã 。 此thử 聲thanh 必tất 來lai 。 阿A 難Nan 耳nhĩ 處xứ 。 目Mục 連Liên 迦Ca 葉Diếp 。 應ưng 不bất 俱câu 聞văn 。 何hà 況huống 其kỳ 中trung 。 一nhất 千thiên 二nhị 百bách 五ngũ 十thập 沙Sa 門Môn 。 一nhất 聞văn 鍾chung 聲thanh 同đồng 來lai 食thực 處xứ 。 若nhược 復phục 汝nhữ 耳nhĩ 。 往vãng 彼bỉ 聲thanh 邊biên 。 如như 我ngã 歸quy 住trụ 。 祇Kỳ 陀Đà 林Lâm 中trung 。 在tại 室Thất 羅La 城Thành 。 則tắc 無vô 有hữu 我ngã 。 汝nhữ 聞văn 鼓cổ 聲thanh 。 其kỳ 耳nhĩ 已dĩ 往vãng 。 擊kích 鼓cổ 之chi 處xứ 。 鍾chung 聲thanh 齊tề 出xuất 應ưng 不bất 俱câu 聞văn 。 何hà 況huống 其kỳ 中trung 。 象tượng 馬mã 牛ngưu 羊dương 。 種chủng 種chủng 音âm 響hưởng 。 若nhược 無vô 來lai 往vãng 。 亦diệc 復phục 無vô 聞văn 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 聽thính 與dữ 音âm 聲thanh 。 俱câu 無vô 處xứ 所sở 。 即tức 聽thính 與dữ 聲thanh 。 二nhị 處xứ 虗hư 妄vọng 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

阿A 難Nan 汝nhữ 又hựu 齅khứu 此thử 。 爐lô 中trung 栴chiên 檀đàn 此thử 香hương 若nhược 復phục 。 然nhiên 於ư 一nhất 銖thù 。 室Thất 羅La 筏Phiệt 城Thành 。 四tứ 十thập 里lý 內nội 。 同đồng 時thời 聞văn 氣khí 。 於ư 意ý 云vân 何hà 。 此thử 香hương 為vi 復phục 。 生sanh 栴chiên 檀đàn 木mộc 生sanh 於ư 汝nhữ 鼻tị 。 為vi 生sanh 於ư 空không 。 阿A 難Nan 若nhược 復phục 此thử 香hương 。 生sanh 於ư 汝nhữ 鼻tị 。 稱xưng 鼻tị 所sở 生sanh 。 當đương 從tùng 鼻tị 出xuất 。 鼻tị 非phi 栴chiên 檀đàn 云vân 何hà 鼻tị 中trung 。 有hữu 栴chiên 檀đàn 氣khí 稱xưng 汝nhữ 聞văn 香hương 。 當đương 於ư 鼻tị 出xuất 鼻tị 中trung 出xuất 香hương 。 說thuyết 聞văn 非phi 義nghĩa 。 若nhược 生sanh 於ư 空không 。 空không 性tánh 常thường 恆hằng 香hương 應ưng 常thường 在tại 。 何hà 藉tạ 爐lô 中trung 。 爇nhiệt 此thử 枯khô 木mộc 。 若nhược 生sanh 於ư 木mộc 。 則tắc 此thử 香hương 質chất 。 因nhân 爇nhiệt 成thành 烟yên 若nhược 鼻tị 得đắc 聞văn 。 合hợp 蒙mông 烟yên 氣khí 其kỳ 煙yên 騰đằng 空không 。 未vị 及cập 遙diêu 遠viễn 。 四tứ 十thập 里lý 內nội 。 云vân 何hà 已dĩ 聞văn 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 香hương 鼻tị 與dữ 聞văn 。 俱câu 無vô 處xứ 所sở 。 即tức 齅khứu 與dữ 香hương 。 二nhị 處xứ 虗hư 妄vọng 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。 阿A 難Nan 汝nhữ 常thường 二nhị 時thời 。 眾chúng 中trung 持trì 鉢bát 其kỳ 間gian 或hoặc 遇ngộ 。 酥tô 酪lạc 醍đề 醐hồ 。 名danh 為vi 上Thượng 味Vị 。 於ư 意ý 云vân 何hà 。 此thử 味vị 為vi 復phục 。 生sanh 於ư 空không 中trung 。 生sanh 於ư 舌thiệt 中trung 。 為vi 生sanh 食thực 中trung 。 阿A 難Nan 若nhược 復phục 此thử 味vị 。 生sanh 於ư 汝nhữ 舌thiệt 。 在tại 汝nhữ 口khẩu 中trung 。 只chỉ 有hữu 一nhất 舌thiệt 。 其kỳ 舌thiệt 爾nhĩ 時thời 。 已dĩ 成thành 酥tô 味vị 。 遇ngộ 黑hắc 石thạch 蜜mật 。 應ưng 不bất 推thôi 移di 。

補bổ 曰viết 無vô 盡tận 曰viết 見kiến 聞văn 順thuận 取thủ 外ngoại 境cảnh 而nhi 集tập 知tri 于vu 內nội 意ý 根căn 故cố 故cố 曰viết 逆nghịch 流lưu 外ngoại 境cảnh 若nhược 亡vong 內nội 心tâm 無vô 體thể 故cố 曰viết 流lưu 不bất 及cập 地địa 。 名danh 覺Giác 知Tri 性Tánh 。 吸hấp 習tập 中trung 歸quy 。 者giả 即tức 吸hấp 習tập 生sanh 滅diệt 二nhị 種chủng 妄vọng 塵trần 。 歸quy 于vu 意ý 地địa 之chi 中trung 為vi 內nội 法pháp 塵trần 吸hấp 覽lãm 也dã 習tập 染nhiễm 也dã 不bất 能năng 圓viên 證chứng 無vô 生sanh 過quá 由do 此thử 耳nhĩ 栴chiên 檀đàn 然nhiên 之chi 一nhất 銖thù 煙yên 騰đằng 未vị 遠viễn 四tứ 十thập 里lý 內nội 。 已dĩ 皆giai 聞văn 之chi 其kỳ 勝thắng 絕tuyệt 若nhược 此thử 法pháp 華hoa 謂vị 六lục 銖thù 之chi 香hương 價giá 直trực 娑Sa 婆Bà 世Thế 界Giới 。 信tín 有hữu 之chi 矣hĩ 黑hắc 石thạch 蜜mật 者giả 善thiện 見kiến 律luật 云vân 甘cam 蔗giá 糖đường 也dã 其kỳ 堅kiên 如như 石thạch 即tức 今kim 之chi 糖đường 霜sương 是thị 已dĩ 。

若nhược 不bất 變biến 移di 。 不bất 名danh 知tri 味vị 。 若nhược 變biến 移di 者giả 。 舌thiệt 非phi 多đa 體thể 。 云vân 何hà 多đa 味vị 。 一nhất 舌thiệt 之chi 知tri 。 若nhược 生sanh 於ư 食thực 。 食thực 非phi 有hữu 識thức 。 云vân 何hà 自tự 知tri 。 又hựu 食thực 自tự 知tri 。 即tức 同đồng 他tha 食thực 。 何hà 預dự 於ư 汝nhữ 。 名danh 味vị 之chi 知tri 。 若nhược 生sanh 於ư 空không 。 汝nhữ 瞰# 虗hư 空không 當đương 作tác 何hà 味vị 。 必tất 其kỳ 虗hư 空không 若nhược 作tác 鹹hàm 味vị 。 既ký 鹹hàm 汝nhữ 舌thiệt 。 亦diệc 鹹hàm 汝nhữ 面diện 。 則tắc 此thử 界giới 人nhân 。 同đồng 於ư 海hải 魚ngư 。 既ký 常thường 受thọ 鹹hàm 。 了liễu 不bất 知tri 淡đạm 。 若nhược 不bất 識thức 淡đạm 。 亦diệc 不bất 覺giác 鹹hàm 。 必tất 無vô 所sở 知tri 。 云vân 何hà 名danh 味vị 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 味vị 舌thiệt 與dữ 嘗thường 俱câu 無vô 處xứ 所sở 。 即tức 嘗thường 與dữ 味vị 二nhị 俱câu 虗hư 妄vọng 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。 阿A 難Nan 汝nhữ 常thường 晨thần 朝triêu 。 以dĩ 手thủ 摩ma 頭đầu 。 於ư 意ý 云vân 何hà 。 此thử 摩ma 所sở 知tri 。 誰thùy 為vi 能năng 觸xúc 。 能năng 為vi 在tại 手thủ 。 為vi 復phục 在tại 頭đầu 。 若nhược 在tại 於ư 手thủ 。 頭đầu 則tắc 無vô 知tri 。 云vân 何hà 成thành 觸xúc 。 若nhược 在tại 於ư 頭đầu 。 手thủ 則tắc 無vô 用dụng 。 云vân 何hà 名danh 觸xúc 。 若nhược 各các 各các 有hữu 。 則tắc 汝nhữ 阿A 難Nan 。 應ưng 有hữu 二nhị 身thân 。 若nhược 頭đầu 與dữ 手thủ 。 一nhất 觸xúc 所sở 生sanh 。 則tắc 手thủ 與dữ 頭đầu 。 當đương 為vi 一nhất 體thể 。 若nhược 一nhất 體thể 者giả 。 觸xúc 則tắc 無vô 成thành 。 若nhược 二nhị 體thể 者giả 。 觸xúc 誰thùy 為vi 在tại 。 在tại 能năng 非phi 所sở 。 在tại 所sở 非phi 能năng 。 不bất 應ưng 虗hư 空không 與dữ 汝nhữ 成thành 觸xúc 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 覺giác 觸xúc 與dữ 身thân 。 俱câu 無vô 處xứ 所sở 。 即tức 身thân 與dữ 觸xúc 。 二nhị 俱câu 虗hư 妄vọng 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

阿A 難Nan 汝nhữ 常thường 意ý 中trung 。 所sở 緣duyên 善thiện 惡ác 。 無vô 記ký 三tam 性tánh 。 生sanh 成thành 法pháp 則tắc 。 此thử 法pháp 為vi 復phục 。 即tức 心tâm 所sở 生sanh 。 為vi 當đương 離ly 心tâm 。 別biệt 有hữu 方phương 所sở 。 阿A 難Nan 若nhược 即tức 心tâm 者giả 。 法pháp 則tắc 非phi 塵trần 。 非phi 心tâm 所sở 緣duyên 。 云vân 何hà 成thành 處xứ 。 若nhược 離ly 於ư 心tâm 。 別biệt 有hữu 方phương 所sở 。 則tắc 法pháp 自tự 性tánh 。 為vi 知tri 非phi 知tri 。 知tri 則tắc 名danh 心tâm 。 異dị 汝nhữ 非phi 塵trần 。 同đồng 他tha 心tâm 量lượng 。 即tức 汝nhữ 即tức 心tâm 。 云vân 何hà 汝nhữ 心tâm 。 更cánh 二nhị 於ư 汝nhữ 。 若nhược 非phi 知tri 者giả 。 此thử 塵trần 既ký 非phi 。 色sắc 聲thanh 香hương 味vị 。 離ly 合hợp 冷lãnh 暖noãn 。 及cập 虗hư 空không 相tướng 當đương 於ư 何hà 在tại 。 今kim 於ư 色sắc 空không 。 都đô 無vô 表biểu 示thị 。 不bất 應ưng 人nhân 間gian 。 更cánh 有hữu 空không 外ngoại 。 心tâm 非phi 所sở 緣duyên 。 處xử 從tùng 誰thùy 立lập 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 法pháp 則tắc 與dữ 心tâm 。 俱câu 無vô 處xứ 所sở 。 則tắc 意ý 與dữ 法pháp 。 二nhị 俱câu 虗hư 妄vọng 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

論luận 曰viết 雜tạp 華hoa 曰viết 佛Phật 子tử 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 如như 是thị 十thập 種chủng 。 逆nghịch 順thuận 觀quán 諸chư 緣duyên 起khởi 。 所sở 謂vị 有hữu 支chi 相tương 續tục 故cố 一nhất 心tâm 所sở 攝nhiếp 故cố 自tự 業nghiệp 差sai 別biệt 故cố 不bất 相tương 捨xả 離ly 。 故cố 三tam 道đạo 不bất 斷đoạn 故cố 觀quán 過quá 去khứ 現hiện 在tại 未vị 來lai 。 故cố 三tam 苦khổ 聚tụ 集tập 故cố 因nhân 緣duyên 生sanh 滅diệt 故cố 生sanh 死tử 繫hệ 縛phược 故cố 無vô 所sở 有hữu 盡tận 觀quán 故cố 棗táo 栢# 曰viết 此thử 十thập 種chủng 逆nghịch 順thuận 觀quán 十thập 二nhị 有hữu 支chi 緣duyên 起khởi 相tương 續tục 皆giai 一nhất 心tâm 所sở 攝nhiếp 但đãn 以dĩ 自tự 業nghiệp 苦khổ 樂lạc 不bất 同đồng 而nhi 有hữu 差sai 別biệt 。 不bất 離ly 十thập 二nhị 有hữu 支chi 但đãn 如như 前tiền 道đạo 斷đoạn 者giả 所sở 謂vị 心tâm 境cảnh 無vô 明minh 此thử 三tam 無vô 者giả 餘dư 皆giai 無vô 若nhược 不bất 斷đoạn 者giả 三tam 苦khổ 聚tụ 集tập 言ngôn 三tam 苦khổ 者giả 即tức 行hành 苦khổ 苦khổ 苦khổ 壞hoại 苦khổ 聚tụ 也dã 而nhi 能năng 斷đoạn 者giả 以dĩ 無vô 無vô 明minh 即tức 成thành 不bất 苦khổ 之chi 妙diệu 用dụng 理lý 智trí 故cố 問vấn 三tam 種chủng 行hành 相tương/tướng 何hà 若nhược 曰viết 無vô 明minh 至chí 六lục 根căn 是thị 謂vị 行hành 苦khổ 以dĩ 迷mê 攀phàn 緣duyên 不bất 自tự 知tri 故cố 觸xúc 受thọ 是thị 謂vị 苦khổ 苦khổ 以dĩ 受thọ 諸chư 觸xúc 時thời 即tức 有hữu 苦khổ 又hựu 加gia 愛ái 戀luyến 及cập 以dĩ 憎tăng 妬đố 故cố 餘dư 皆giai 壞hoại 苦khổ 也dã 依y 止chỉ 三tam 苦khổ 成thành 五ngũ 陰ấm 依y 五ngũ 陰ấm 成thành 六lục 入nhập 由do 六lục 入nhập 成thành 十thập 二nhị 處xứ 因nhân 十thập 二nhị 處xứ 立lập 十thập 八bát 界giới 然nhiên 則tắc 五ngũ 陰ấm 者giả 蓋cái 是thị 無vô 始thỉ 生sanh 死tử 。 之chi 處xứ 一nhất 切thiết 苦khổ 業nghiệp 之chi 原nguyên 當đương 細tế 披phi 剝bác 之chi 使sử 知tri 虗hư 誑cuống 涅Niết 槃Bàn 曰viết 五ngũ 陰ấm 者giả 念niệm 念niệm 生sanh 滅diệt 。 如như 其kỳ 生sanh 滅diệt 誰thùy 有hữu 縛phược 誰thùy 有hữu 解giải 世Thế 尊Tôn 因nhân 此thử 五ngũ 陰ấm 生sanh 後hậu 五ngũ 陰ấm 此thử 五ngũ 陰ấm 自tự 滅diệt 不bất 至chí 彼bỉ 陰ấm 雖tuy 不bất 至chí 彼bỉ 陰ấm 能năng 生sanh 彼bỉ 陰ấm 如như 因nhân 子tử 生sanh 芽nha 子tử 不bất 至chí 芽nha 雖tuy 不bất 至chí 芽nha 而nhi 能năng 生sanh 芽nha 眾chúng 生sanh 亦diệc 爾nhĩ 。 以dĩ 是thị 究cứu 觀quán 了liễu 不bất 可khả 得đắc 。 如như 皮bì 既ký 無vô 毛mao 則tắc 安an 附phụ 問vấn 曰viết 世Thế 尊Tôn 不bất 正chánh 言ngôn 無vô 生sanh 乃nãi 曰viết 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。 其kỳ 意ý 安an 在tại 曰viết 佛Phật 所sở 說thuyết 法Pháp 。 有hữu 密mật 說thuyết 有hữu 顯hiển 說thuyết 如như 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。 者giả 密mật 說thuyết 也dã 問vấn 何hà 謂vị 顯hiển 說thuyết 曰viết 如như 雜tạp 華hoa 曰viết 譬thí 如như 河hà 中trung 水thủy 湍thoan 流lưu 競cạnh 奔bôn 逝thệ 各các 各các 不bất 相tương 知tri 。 諸chư 法pháp 亦diệc 如như 是thị 。 又hựu 如như 大đại 火hỏa 聚tụ 。 猛mãnh 燄diệm 同đồng 時thời 發phát 各các 各các 不bất 相tương 知tri 。 諸chư 法pháp 亦diệc 如như 是thị 。 又hựu 如như 長trường/trưởng 風phong 起khởi 遇ngộ 物vật 咸hàm 鼓cổ 扇thiên/phiến 各các 各các 不bất 相tương 知tri 。 諸chư 法pháp 亦diệc 如như 是thị 。 又hựu 如như 眾chúng 地địa 界giới 展triển 轉chuyển 因nhân 依y 住trụ 各các 各các 不bất 相tương 知tri 。 諸chư 法pháp 亦diệc 如như 是thị 。 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 心tâm 。 意ý 諸chư 情tình 根căn 以dĩ 此thử 常thường 流lưu 轉chuyển 而nhi 無vô 能năng 轉chuyển 者giả 。 法pháp 性tánh 本bổn 無vô 。 生sanh 示thị 現hiện 而nhi 有hữu 生sanh 是thị 中trung 無vô 能năng 現hiện 亦diệc 無vô 所sở 現hiện 物vật 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 心tâm 。 意ý 諸chư 情tình 根căn 一nhất 切thiết 空không 無vô 。 性tánh 忘vong 心tâm 分phân 別biệt 有hữu 如như 是thị 而nhi 觀quán 察sát 一nhất 切thiết 。 皆giai 無vô 性tánh 涅Niết 槃Bàn 又hựu 曰viết 如như 磁từ 石thạch 者giả 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 何hà 以dĩ 故cố 石thạch 不bất 吸hấp 鐵thiết 所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 無vô 心tâm 業nghiệp 故cố 善thiện 男nam 子tử 。 異dị 法pháp 有hữu 故cố 異dị 法pháp 出xuất 生sanh 異dị 法pháp 無vô 故cố 異dị 法pháp 壞hoại 滅diệt 無vô 有hữu 作tác 者giả 無vô 有hữu 受thọ 者giả 。 善thiện 男nam 子tử 猶do 如như 猛mãnh 火hỏa 。 不bất 能năng 焚phần 薪tân 火hỏa 出xuất 薪tân 壞hoại 名danh 為vi 焚phần 薪tân 善thiện 男nam 子tử 譬thí 如như 葵quỳ 藿hoắc 隨tùy 日nhật 而nhi 轉chuyển 如như 是thị 葵quỳ 藿hoắc 亦diệc 無vô 敬kính 心tâm 無vô 識thức 無vô 業nghiệp 異dị 法pháp 性tánh 故cố 而nhi 自tự 回hồi 轉chuyển 善thiện 男nam 子tử 如như 芭ba 蕉tiêu 樹thụ 。 因nhân 雷lôi 增tăng 長trưởng 是thị 樹thụ 無vô 耳nhĩ 亦diệc 無vô 意ý 識thức 異dị 法pháp 有hữu 故cố 異dị 法pháp 增tăng 長trưởng 異dị 法pháp 無vô 故cố 異dị 法pháp 壞hoại 滅diệt 善thiện 男nam 子tử 如như 阿a 迦ca 叔thúc 樹thụ 女nữ 人nhân 摩ma 觸xúc 華hoa 為vi 之chi 出xuất 是thị 樹thụ 無vô 心tâm 亦diệc 無vô 覺giác 觸xúc 異dị 法pháp 有hữu 故cố 異dị 法pháp 出xuất 生sanh 異dị 法pháp 無vô 故cố 異dị 法pháp 壞hoại 滅diệt 如như 橘quất 得đắc 尸thi 果quả 則tắc 滋tư 多đa 如như 是thị 橘quất 樹thụ 無vô 心tâm 無vô 觸xúc 異dị 法pháp 有hữu 故cố 異dị 法pháp 滋tư 多đa 異dị 法pháp 無vô 故cố 異dị 法pháp 壞hoại 滅diệt 善thiện 男nam 子tử 如như 安an 石thạch 榴lựu 塼chuyên 骨cốt 糞phẩn 故cố 果quả 實thật 繁phồn 茂mậu 安an 石thạch 榴lựu 樹thụ 亦diệc 無vô 心tâm 觸xúc 異dị 法pháp 有hữu 故cố 異dị 法pháp 出xuất 生sanh 異dị 法pháp 無vô 故cố 異dị 法pháp 壞hoại 滅diệt 善thiện 男nam 子tử 磁từ 石thạch 吸hấp 鐵thiết 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 異dị 法pháp 有hữu 故cố 異dị 法pháp 出xuất 生sanh 異dị 法pháp 無vô 故cố 異dị 法pháp 壞hoại 滅diệt 眾chúng 生sanh 佛Phật 性tánh 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 不bất 能năng 吸hấp 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 善thiện 男nam 子tử 無vô 明minh 不bất 能năng 吸hấp 取thủ 諸chư 行hàng 行hàng 亦diệc 不bất 能năng 吸hấp 取thủ 識thức 也dã 亦diệc 得đắc 名danh 為vi 。 無vô 明minh 緣duyên 行hành 。 行hành 緣duyên 於ư 識thức 有hữu 佛Phật 無vô 佛Phật 。 法Pháp 界Giới 常thường 住trụ 雜tạp 華hoa 經kinh 意ý 以dĩ 水thủy 火hỏa 風phong 地địa 皆giai 動động 轉chuyển 而nhi 無vô 作tác 無vô 造tạo 。 誰thùy 使sử 之chi 然nhiên 初sơ 不bất 聞văn 水thủy 火hỏa 風phong 地địa 等đẳng 受thọ 生sanh 死tử 受thọ 業nghiệp 報báo 如như 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 意ý 。 諸chư 情tình 之chi 根căn 亦diệc 皆giai 動động 轉chuyển 無vô 作tác 無vô 造tạo 。 誰thùy 使sử 之chi 然nhiên 而nhi 云vân 獨độc 受thọ 生sanh 死tử 受thọ 業nghiệp 報báo 乎hồ 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 意ý 以dĩ 芭ba 蕉tiêu 葵quỳ 藿hoắc 橘quất 安an 石thạch 榴lựu 皆giai 無vô 敬kính 心tâm 耳nhĩ 識thức 覺giác 觸xúc 等đẳng 而nhi 能năng 成thành 就tựu 。 發phát 生sanh 如như 無vô 明minh 行hành 識thức 乃nãi 至chí 老lão 死tử 。 豈khởi 獨độc 有hữu 分phân 別biệt 乎hồ 大đại 矣hĩ 哉tai 世Thế 尊Tôn 顯hiển 演diễn 無vô 生sanh 法pháp 者giả 此thử 也dã 。

復phục 次thứ 阿A 難Nan 。 云vân 何hà 十thập 八bát 界giới 。 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 阿A 難Nan 如như 汝nhữ 所sở 明minh 。 眼nhãn 色sắc 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 眼nhãn 識thức 。 此thử 識thức 為vi 復phục 。 因nhân 眼nhãn 所sở 生sanh 。 以dĩ 眼nhãn 為vi 界giới 。 因nhân 色sắc 所sở 生sanh 。 以dĩ 色sắc 為vi 界giới 。 阿A 難Nan 若nhược 因nhân 眼nhãn 生sanh 。 既ký 無vô 色sắc 空không 。 無vô 可khả 分phân 別biệt 。 縱túng 有hữu 汝nhữ 識thức 。 欲dục 將tương 何hà 用dụng 。 汝nhữ 見kiến 又hựu 非phi 。 青thanh 黃hoàng 赤xích 白bạch 。 無vô 所sở 表biểu 示thị 。 從tùng 何hà 立lập 界giới 。 若nhược 因nhân 色sắc 生sanh 。 空không 無vô 色sắc 時thời 。 汝nhữ 識thức 應ưng 滅diệt 。 云vân 何hà 識thức 知tri 。 是thị 虗hư 空không 性tánh 若nhược 色sắc 變biến 時thời 。 汝nhữ 亦diệc 識thức 其kỳ 。 色sắc 相tướng 遷thiên 變biến 。 汝nhữ 識thức 不bất 遷thiên 。 界giới 從tùng 何hà 立lập 。 從tùng 變biến 則tắc 變biến 。 界giới 相tướng 自tự 無vô 。 不bất 變biến 則tắc 恆hằng 既ký 從tùng 色sắc 生sanh 。 應ưng 不bất 識thức 知tri 。 虗hư 空không 所sở 在tại 若nhược 兼kiêm 二nhị 種chủng 。 眼nhãn 色sắc 共cộng 生sanh 。 合hợp 則tắc 中trung 離ly 。 離ly 則tắc 兩lưỡng 合hợp 。 體thể 性tánh 雜tạp 亂loạn 。 云vân 何hà 成thành 界giới 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 眼nhãn 色sắc 為vi 緣duyên 。 生sanh 眼nhãn 識thức 界giới 。 三tam 處xứ 都đô 無vô 。 則tắc 眼nhãn 與dữ 色sắc 及cập 色sắc 界giới 三tam 。 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

阿A 難Nan 又hựu 汝nhữ 所sở 明minh 。 耳nhĩ 聲thanh 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 耳nhĩ 識thức 。 此thử 識thức 為vi 復phục 。 因nhân 耳nhĩ 所sở 生sanh 。 以dĩ 耳nhĩ 為vi 界giới 。 因nhân 聲thanh 所sở 生sanh 。 以dĩ 聲thanh 為vi 界giới 。 阿A 難Nan 若nhược 因nhân 耳nhĩ 生sanh 。 動động 靜tĩnh 二nhị 相tướng 。 既ký 不bất 現hiện 前tiền 。 根căn 不bất 成thành 知tri 。 必tất 無vô 所sở 知tri 。 知tri 尚thượng 無vô 成thành 。 識thức 何hà 形hình 貌mạo 。 若nhược 取thủ 耳nhĩ 聞văn 。 無vô 動động 靜tĩnh 故cố 。 聞văn 無vô 所sở 成thành 。 云vân 何hà 耳nhĩ 形hình 。 雜tạp 色sắc 觸xúc 塵trần 。 名danh 為vi 識thức 界giới 。 則tắc 耳nhĩ 識thức 界giới 。 復phục 從tùng 誰thùy 立lập 。 若nhược 生sanh 於ư 聲thanh 。 識thức 因nhân 聲thanh 有hữu 。 則tắc 不bất 關quan 聞văn 。 無vô 聞văn 則tắc 亡vong 。 聲thanh 相tướng 所sở 在tại 。 識thức 從tùng 聲thanh 生sanh 。 許hứa 聲thanh 因nhân 聞văn 。 而nhi 有hữu 聲thanh 相tướng 。 聞văn 應ưng 聞văn 識thức 。 不bất 聞văn 非phi 界giới 。 聞văn 則tắc 同đồng 聲thanh 。 識thức 已dĩ 被bị 聞văn 。 誰thùy 知tri 聞văn 識thức 。 若nhược 無vô 知tri 者giả 。 終chung 如như 草thảo 木mộc 。 不bất 應ưng 聲Thanh 聞Văn 。 雜tạp 成thành 中trung 界giới 。 界giới 無vô 中trung 位vị 。 則tắc 內nội 外ngoại 相tướng 。 復phục 從tùng 何hà 成thành 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 耳nhĩ 聲thanh 為vi 緣duyên 。 生sanh 耳nhĩ 識thức 界giới 。 三tam 處xứ 都đô 無vô 。 則tắc 耳nhĩ 與dữ 聲thanh 及cập 聲thanh 界giới 三tam 。 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

阿A 難Nan 又hựu 汝nhữ 所sở 明minh 。 鼻tị 香hương 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 鼻tị 識thức 。 此thử 識thức 為vi 復phục 。 因nhân 鼻tị 所sở 生sanh 。 以dĩ 鼻tị 為vi 界giới 。 因nhân 香hương 所sở 生sanh 。 以dĩ 香hương 為vi 界giới 。 阿A 難Nan 若nhược 因nhân 鼻tị 生sanh 。 則tắc 汝nhữ 心tâm 中trung 。 以dĩ 何hà 為vi 鼻tị 。 為vi 取thủ 肉nhục 形hình 。 雙song 爪trảo 之chi 相tướng 。 為vi 取thủ 齅khứu 知tri 。 動động 搖dao 之chi 性tánh 。 若nhược 取thủ 肉nhục 形hình 。 肉nhục 質chất 乃nãi 身thân 。 身thân 知tri 即tức 觸xúc 。 名danh 身thân 非phi 鼻tị 。 名danh 觸xúc 即tức 塵trần 。 鼻tị 尚thượng 無vô 名danh 。 云vân 何hà 立lập 界giới 。 若nhược 取thủ 齅khứu 知tri 。 又hựu 汝nhữ 心tâm 中trung 。 以dĩ 何hà 為vi 知tri 。 以dĩ 肉nhục 為vi 知tri 。 則tắc 肉nhục 之chi 知tri 。 元nguyên 觸xúc 非phi 鼻tị 。 以dĩ 空không 為vi 知tri 。 空không 則tắc 自tự 知tri 。 肉nhục 應ưng 非phi 覺giác 。 如như 是thị 則tắc 應ứng 。 虗hư 空không 是thị 汝nhữ 汝nhữ 身thân 非phi 知tri 。 今kim 日nhật 阿A 難Nan 。 應ưng 無vô 所sở 在tại 。 以dĩ 香hương 為vi 知tri 。 知tri 自tự 屬thuộc 香hương 。 何hà 預dự 於ư 汝nhữ 。 若nhược 香hương 臭xú 氣khí 。 必tất 生sanh 汝nhữ 鼻tị 。 則tắc 彼bỉ 香hương 臭xú 。 二nhị 種chủng 流lưu 氣khí 。 不bất 生sanh 伊y 蘭lan 。 及cập 栴chiên 檀đàn 木mộc 二nhị 物vật 不bất 來lai 。 汝nhữ 自tự 齅khứu 鼻tị 為vi 香hương 為vi 臭xú 。 臭xú 則tắc 非phi 香hương 。 香hương 應ưng 非phi 臭xú 。 若nhược 香hương 臭xú 二nhị 。 俱câu 能năng 聞văn 者giả 。 則tắc 汝nhữ 一nhất 人nhân 。 應ưng 有hữu 兩lưỡng 鼻tị 。 對đối 我ngã 問vấn 道đạo 。 有hữu 二nhị 阿A 難Nan 。 誰thùy 為vi 汝nhữ 體thể 。 若nhược 鼻tị 是thị 一nhất 。 香hương 臭xú 無vô 二nhị 。 臭xú 既ký 為vi 香hương 。 香hương 復phục 成thành 臭xú 。 二nhị 性tánh 不bất 有hữu 。 界giới 從tùng 誰thùy 立lập 。 若nhược 因nhân 香hương 生sanh 。 識thức 因nhân 香hương 有hữu 。 如như 眼nhãn 有hữu 見kiến 。 不bất 能năng 觀quán 眼nhãn 。 因nhân 香hương 有hữu 故cố 。 應ưng 不bất 知tri 香hương 。 知tri 即tức 非phi 生sanh 。 不bất 知tri 非phi 識thức 。 香hương 非phi 知tri 有hữu 。 香hương 界giới 不bất 成thành 。 識thức 不bất 知tri 香hương 。 因nhân 界giới 則tắc 非phi 。 從tùng 香hương 建kiến 立lập 。 既ký 無vô 中trung 間gian 。 不bất 成thành 內nội 外ngoại 。 彼bỉ 諸chư 聞văn 性tánh 。 畢tất 竟cánh 虗hư 妄vọng 是thị 故cố 當đương 知tri 。 鼻tị 香hương 為vi 緣duyên 。 生sanh 鼻tị 識thức 界giới 。 三tam 處xứ 都đô 無vô 。 則tắc 鼻tị 與dữ 香hương 及cập 香hương 界giới 三tam 。 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

阿A 難Nan 又hựu 汝nhữ 所sở 明minh 。 舌thiệt 味vị 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 舌thiệt 識thức 。 此thử 識thức 為vi 復phục 。 因nhân 舌thiệt 所sở 生sanh 。 以dĩ 舌thiệt 為vi 界giới 。 因nhân 味vị 所sở 生sanh 。 以dĩ 味vị 為vi 界giới 。 阿A 難Nan 若nhược 因nhân 舌thiệt 生sanh 。 則tắc 諸chư 世thế 間gian 。 甘cam 蔗giá 烏ô 梅mai 。 黃hoàng 連liên 石thạch 鹽diêm 。 細tế 辛tân 薑khương 桂quế 。 都đô 無vô 有hữu 味vị 。 汝nhữ 自tự 嘗thường 舌thiệt 為vi 甜điềm 為vi 苦khổ 。 若nhược 舌thiệt 性tánh 苦khổ 。 誰thùy 來lai 嘗thường 舌thiệt 舌thiệt 不bất 自tự 嘗thường 孰thục 為vi 知tri 覺giác 。 舌thiệt 性tánh 非phi 苦khổ 。 味vị 自tự 不bất 生sanh 。 云vân 何hà 立lập 界giới 。 若nhược 因nhân 味vị 生sanh 。 識thức 自tự 為vi 味vị 。 同đồng 於ư 舌thiệt 根căn 。 應ưng 不bất 自tự 嘗thường 云vân 何hà 識thức 知tri 。 是thị 味vị 非phi 味vị 。 又hựu 一nhất 切thiết 味vị 。 非phi 一nhất 物vật 生sanh 。 味vị 既ký 多đa 生sanh 。 識thức 應ưng 多đa 體thể 。 識thức 體thể 若nhược 一nhất 。 體thể 必tất 味vị 生sanh 。 鹹hàm 淡đạm 甘cam 辛tân 。 和hòa 合hợp 俱câu 生sanh 。 諸chư 變biến 異dị 相tướng 。 同đồng 為vi 一nhất 味vị 。 應ưng 無vô 分phân 別biệt 。 分phân 別biệt 既ký 無vô 。 則tắc 不bất 名danh 識thức 。 云vân 何hà 復phục 名danh 。 舌thiệt 味vị 識thức 界giới 。 不bất 應ưng 虗hư 空không 生sanh 汝nhữ 心tâm 識thức 。 舌thiệt 味vị 和hòa 合hợp 。 即tức 於ư 是thị 中trung 。 元nguyên 無vô 自tự 性tánh 。 云vân 何hà 界giới 生sanh 。

補bổ 曰viết 孤cô 山sơn 曰viết 若nhược 雜tạp 成thành 則tắc 一nhất 半bán 屬thuộc 聲thanh 一nhất 半bán 屬thuộc 聞văn 故cố 曰viết 界giới 無vô 中trung 位vị 。 既ký 無vô 中trung 識thức 則tắc 內nội 外ngoại 境cảnh 義nghĩa 皆giai 不bất 成thành 又hựu 曰viết 不bất 應ưng 虗hư 空không 等đẳng 者giả 初sơ 因nhân 舌thiệt 是thị 破phá 自tự 生sanh 二nhị 因nhân 味vị 是thị 破phá 他tha 生sanh 三tam 虗hư 空không 是thị 破phá 無vô 因nhân 生sanh 四tứ 舌thiệt 味vị 和hòa 合hợp 。 是thị 破phá 共cộng 生sanh 前tiền 後hậu 諸chư 文văn 皆giai 爾nhĩ 此thử 中trung 最tối 顯hiển 。

是thị 故cố 當đương 知tri 。 舌thiệt 味vị 為vi 緣duyên 。 生sanh 舌thiệt 識thức 界giới 。 三tam 處xứ 都đô 無vô 。 則tắc 舌thiệt 與dữ 味vị 及cập 舌thiệt 界giới 三tam 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

阿A 難Nan 又hựu 汝nhữ 所sở 明minh 。 身thân 觸xúc 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 身thân 識thức 。 此thử 識thức 為vi 復phục 。 因nhân 身thân 所sở 生sanh 。 以dĩ 身thân 為vi 界giới 。 因nhân 觸xúc 所sở 生sanh 。 以dĩ 觸xúc 為vi 界giới 。 阿A 難Nan 若nhược 因nhân 身thân 生sanh 。 必tất 無vô 合hợp 離ly 。 二nhị 覺giác 觀quán 緣duyên 。 身thân 何hà 所sở 識thức 。 若nhược 因nhân 觸xúc 生sanh 。 必tất 無vô 汝nhữ 身thân 。 誰thùy 有hữu 非phi 身thân 。 知tri 合hợp 離ly 者giả 。 阿A 難Nan 物vật 不bất 觸xúc 知tri 。 身thân 知tri 有hữu 觸xúc 。 知tri 身thân 即tức 觸xúc 。 知tri 觸xúc 即tức 身thân 。 即tức 觸xúc 非phi 身thân 。 即tức 身thân 非phi 觸xúc 。 身thân 觸xúc 二nhị 相tướng 。 元nguyên 無vô 處xứ 所sở 。 合hợp 身thân 即tức 為vi 。 身thân 自tự 體thể 性tánh 。 離ly 身thân 即tức 是thị 。 虗hư 空không 等đẳng 相tương/tướng 內nội 外ngoại 不bất 成thành 。 中trung 云vân 何hà 立lập 。 中trung 不bất 復phục 立lập 。 內nội 外ngoại 性tánh 空không 。 即tức 汝nhữ 識thức 生sanh 從tùng 誰thùy 立lập 界giới 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 身thân 觸xúc 為vi 緣duyên 。 生sanh 身thân 識thức 界giới 。 三tam 處xứ 都đô 無vô 。 則tắc 身thân 與dữ 觸xúc 及cập 身thân 界giới 三tam 。 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

阿A 難Nan 又hựu 汝nhữ 所sở 明minh 。 意ý 法pháp 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 意ý 識thức 。 此thử 識thức 為vi 復phục 。 因nhân 意ý 所sở 生sanh 。 以dĩ 意ý 為vì 界giới 。 因nhân 法pháp 所sở 生sanh 。 以dĩ 法pháp 為vì 界giới 。 阿A 難Nan 若nhược 因nhân 意ý 生sanh 。 於ư 汝nhữ 意ý 中trung 。 必tất 有hữu 所sở 思tư 。 發phát 明minh 汝nhữ 意ý 。 若nhược 無vô 前tiền 法pháp 。 意ý 無vô 所sở 生sanh 。 離ly 緣duyên 無vô 形hình 。 識thức 將tương 何hà 用dụng 。 又hựu 汝nhữ 識thức 心tâm 。 與dữ 諸chư 思tư 量lượng 。 兼kiêm 了liễu 別biệt 性tánh 。 為vi 同đồng 為vi 異dị 。 同đồng 意ý 即tức 意ý 。 云vân 何hà 所sở 生sanh 。 異dị 意ý 不bất 同đồng 。 應ưng 無vô 所sở 識thức 。 若nhược 無vô 所sở 識thức 。 云vân 何hà 意ý 生sanh 。 若nhược 有hữu 所sở 識thức 。 云vân 何hà 識thức 意ý 。 唯duy 同đồng 與dữ 異dị 。 二nhị 性tánh 無vô 成thành 。 界giới 云vân 何hà 立lập 。 若nhược 因nhân 法pháp 生sanh 。 世thế 間gian 諸chư 法pháp 。 不bất 離ly 五ngũ 塵trần 。 汝nhữ 觀quán 色sắc 法pháp 。 及cập 諸chư 聲thanh 法pháp 。 香hương 法Pháp 味vị 法pháp 。 及cập 與dữ 觸xúc 法pháp 。 相tướng 狀trạng 分phân 明minh 。 以dĩ 對đối 五ngũ 根căn 。 非phi 意ý 所sở 攝nhiếp 。 汝nhữ 識thức 決quyết 定định 依y 於ư 法pháp 生sanh 。 汝nhữ 今kim 諦đế 觀quán 。 法pháp 法pháp 何hà 狀trạng 。 若nhược 離ly 色sắc 空không 。 動động 靜tĩnh 通thông 塞tắc 。 合hợp 離ly 生sanh 滅diệt 。 越việt 此thử 諸chư 相tướng 。 終chung 無vô 所sở 得đắc 。 生sanh 則tắc 色sắc 空không 諸chư 法pháp 等đẳng 生sanh 。 滅diệt 則tắc 色sắc 空không 諸chư 法pháp 等đẳng 滅diệt 。 所sở 因nhân 既ký 無vô 。 因nhân 生sanh 有hữu 識thức 。 作tác 何hà 形hình 相tướng 。 相tướng 狀trạng 不bất 有hữu 。 界giới 云vân 何hà 生sanh 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 意ý 法pháp 為vi 緣duyên 。 生sanh 意ý 識thức 界giới 。 三tam 處xứ 都đô 無vô 。 則tắc 意ý 與dữ 法pháp 及cập 意ý 界giới 三tam 。 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 如Như 來Lai 常thường 說thuyết 。 和hòa 合hợp 因nhân 緣duyên 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 種chủng 種chủng 變biến 化hóa 。 皆giai 因nhân 四tứ 大đại 。 和hòa 合hợp 發phát 明minh 。 云vân 何hà 如Như 來Lai 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 二nhị 俱câu 排bài 擯bấn 。 我ngã 今kim 不bất 知tri 。 斯tư 義nghĩa 所sở 屬thuộc 。 唯duy 垂thùy 哀ai 愍mẫn 開khai 示thị 眾chúng 生sanh 。 中Trung 道Đạo 了liễu 義nghĩa 。 無vô 戲hí 論luận 法pháp 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 阿A 難Nan 言ngôn 。 汝nhữ 先tiên 厭yếm 離ly 。 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 諸chư 小Tiểu 乘Thừa 法pháp 。 發phát 心tâm 勤cần 求cầu 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 故cố 我ngã 今kim 時thời 。 為vì 汝nhữ 開khai 示thị 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。

補bổ 曰viết 無vô 盡tận 移di 第đệ 十thập 卷quyển 自tự 妄vọng 元nguyên 無vô 因nhân 。 至chí 五ngũ 妄vọng 想tưởng 成thành 。 一nhất 節tiết 兼kiêm 前tiền 二nhị 十thập 八bát 字tự 及cập 於ư 妄vọng 元nguyên 上thượng 加gia 阿A 難Nan 二nhị 字tự 共cộng 三tam 十thập 五ngũ 行hành 入nhập 在tại 此thử 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 句cú 下hạ 謂vị 為vi 順thuận 文văn 勢thế 也dã 愚ngu 竊thiết 原nguyên 此thử 上thượng 阿A 難Nan 請thỉnh 問vấn 云vân 何hà 如Như 來Lai 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 二nhị 俱câu 排bài 擯bấn 。 及cập 請thỉnh 開khai 示thị 中Trung 道Đạo 了liễu 義nghĩa 。 無vô 戲hí 論luận 法pháp 。 故cố 如Như 來Lai 以dĩ 七thất 大đại 性tánh 等đẳng 語ngữ 答đáp 之chi 如như 第đệ 十thập 卷quyển 妄vọng 元nguyên 無vô 因nhân 。 上thượng 一nhất 節tiết 阿A 難Nan 自tự 問vấn 五ngũ 陰ấm 相tướng 中trung 。 五ngũ 種chủng 虗hư 妄vọng 為vi 本bổn 想tưởng 心tâm 。 如Như 來Lai 則tắc 以dĩ 。 妄vọng 元nguyên 無vô 因nhân 。 等đẳng 為vi 詳tường 辯biện 此thử 兩lưỡng 處xứ 問vấn 答đáp 初sơ 無vô 相tướng 關quan 亦diệc 不bất 稠trù 疊điệp 其kỳ 文văn 勢thế 有hữu 何hà 不bất 順thuận 而nhi 欲dục 易dị 之chi 又hựu 況huống 彌di 伽già 按án 梵Phạm 本bổn 對đối 譯dịch 但đãn 恐khủng 於ư 此thử 方phương 語ngữ 音âm 有hữu 未vị 盡tận 善thiện 至chí 其kỳ 首thủ 尾vĩ 必tất 不bất 如như 此thử 之chi 違vi 戾lệ 也dã 。

如như 何hà 復phục 將tương 。 世thế 間gian 戲hí 論luận 。 妄vọng 想tưởng 因nhân 緣duyên 。 而nhi 自tự 纏triền 繞nhiễu 。 汝nhữ 雖tuy 多đa 聞văn 。 如như 說thuyết 藥dược 人nhân 。 真chân 藥dược 現hiện 前tiền 。 不bất 能năng 分phân 別biệt 。 如Như 來Lai 說thuyết 為vi 。 真chân 可khả 憐lân 愍mẫn 。 汝nhữ 今kim 諦đế 聽thính 。 吾ngô 當đương 為vì 汝nhữ 。 分phân 別biệt 開khai 示thị 。 亦diệc 令linh 當đương 來lai 。 修tu 大Đại 乘Thừa 者giả 。 通thông 達đạt 實thật 相tướng 。 阿A 難Nan 默mặc 然nhiên 。 承thừa 佛Phật 聖Thánh 旨chỉ 。 阿A 難Nan 如như 汝nhữ 所sở 言ngôn 。 四tứ 大đại 和hòa 合hợp 。 發phát 明minh 世thế 間gian 。 種chủng 種chủng 變biến 化hóa 。 阿A 難Nan 若nhược 彼bỉ 大đại 性tánh 。 體thể 非phi 和hòa 合hợp 。 則tắc 不bất 能năng 與dữ 。 諸chư 大đại 雜tạp 和hòa 。 猶do 如như 虗hư 空không 不bất 和hòa 諸chư 色sắc 。 若nhược 和hòa 合hợp 者giả 。 同đồng 於ư 變biến 化hóa 。 始thỉ 終chung 相tương 成thành 。 生sanh 滅diệt 相tương 續tục 。 生sanh 死tử 死tử 生sanh 。 生sanh 生sanh 死tử 死tử 。 如như 旋toàn 火hỏa 輪luân 。 未vị 有hữu 休hưu 息tức 。 阿A 難Nan 如như 水thủy 成thành 氷băng 氷băng 還hoàn 成thành 水thủy 汝nhữ 觀quán 地địa 性tánh 。 麤thô 為vi 大đại 地địa 細tế 為vi 微vi 塵trần 。 至chí 鄰lân 虗hư 塵trần 析tích 彼bỉ 極cực 微vi 。 色sắc 邊biên 際tế 相tướng 。 七thất 分phần 所sở 成thành 。 更cánh 析tích 鄰lân 虗hư 即tức 實thật 空không 性tánh 。 阿A 難Nan 若nhược 此thử 鄰lân 虗hư 析tích 成thành 虗hư 空không 當đương 知tri 虗hư 空không 出xuất 生sanh 色sắc 相tướng 。 汝nhữ 今kim 問vấn 言ngôn 。 由do 和hòa 合hợp 故cố 。 出xuất 生sanh 世thế 間gian 。 諸chư 變biến 化hóa 相tướng 。 汝nhữ 且thả 觀quán 此thử 。 一nhất 鄰lân 虗hư 塵trần 用dụng 幾kỷ 虗hư 空không 和hòa 合hợp 而nhi 有hữu 。 不bất 應ưng 鄰lân 虗hư 合hợp 成thành 鄰lân 虗hư 又hựu 鄰lân 虗hư 塵trần 析tích 入nhập 空không 者giả 。 用dụng 幾kỷ 色sắc 相tướng 。 合hợp 成thành 虗hư 空không 若nhược 色sắc 合hợp 時thời 。 合hợp 色sắc 非phi 空không 。 若nhược 空không 合hợp 時thời 。 合hợp 空không 非phi 色sắc 。 色sắc 猶do 可khả 析tích 。 空không 云vân 何hà 合hợp 。 汝nhữ 元nguyên 不bất 知tri 。 如Như 來Lai 藏tạng 中trung 。 性tánh 色sắc 真chân 空không 。 性tánh 空không 真chân 色sắc 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 隨tùy 眾chúng 生sanh 心tâm 。 應ưng 所sở 知tri 量lương 。 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 。

補bổ 曰viết 如Như 來Lai 藏tạng 乃nãi 寂tịch 照chiếu 妙diệu 明minh 之chi 體thể 也dã 能năng 含hàm 吐thổ 十thập 虗hư 故cố 曰viết 周chu 徧biến 以dĩ 變biến 現hiện 十thập 界giới 故cố 曰viết 循tuần 業nghiệp 孤cô 山sơn 約ước 三tam 諦đế 圓viên 融dung 不bất 一nhất 不bất 異dị 。 釋thích 此thử 藏tạng 性tánh 淨tịnh 覺giác 嘗thường 謂vị 其kỳ 義nghĩa 包bao 富phú 博bác 濟tế 無vô 所sở 不bất 在tại 。 後hậu 來lai 說thuyết 者giả 徒đồ 欲dục 好hảo 異dị 翻phiên 失thất 體thể 要yếu 愚ngu 謂vị 不bất 然nhiên 如Như 來Lai 於ư 下hạ 交giao 親thân 嘗thường 演diễn 釋thích 此thử 義nghĩa 曰viết 我ngã 以dĩ 妙diệu 明minh 。 不bất 滅diệt 不bất 生sanh 。 合hợp 如Như 來Lai 藏tạng 。 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 唯duy 妙diệu 覺giác 明minh 。 圓viên 照chiếu 法Pháp 界Giới 。 是thị 故cố 於ư 中trung 。 一nhất 為vi 無vô 量lượng 。 無vô 量lượng 為vi 一nhất 。 小tiểu 中trung 現hiện 大đại 。 大đại 中trung 現hiện 小tiểu 。 不bất 動động 道Đạo 場Tràng 。 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 身thân 含hàm 十thập 方phương 。 無vô 盡tận 虗hư 空không 於ư 一nhất 毛mao 端đoan 。 現hiện 寶bảo 王vương 剎sát 。 坐tọa 微vi 塵trần 裏lý 。 轉chuyển 大đại 法Pháp 輪luân 。 滅diệt 塵trần 合hợp 覺giác 。 故cố 發phát 真Chân 如Như 。 妙diệu 覺giác 明minh 性tánh 。 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 本bổn 妙diệu 圓viên 心tâm 。 非phi 心tâm 非phi 空không 非phi 地địa 非phi 水thủy 非phi 風phong 非phi 火hỏa 至chí 離ly 即tức 離ly 非phi 。 是thị 即tức 非phi 即tức 。 處xử 明minh 示thị 其kỳ 旨chỉ 又hựu 楞lăng 伽già 經kinh 佛Phật 謂vị 大Đại 慧Tuệ 菩Bồ 薩Tát 。 曰viết 有hữu 時thời 空không 無vô 相tướng 無vô 願nguyện 。 如như 實thật 際tế 法pháp 性tánh 法Pháp 身thân 涅Niết 槃Bàn 離ly 自tự 性tánh 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 本bổn 來lai 寂tịch 靜tĩnh 。 自tự 性tánh 涅Niết 槃Bàn 。 如như 是thị 等đẳng 句cú 說thuyết 如Như 來Lai 藏tạng 。 亦diệc 豈khởi 翻phiên 失thất 體thể 要yếu 乎hồ 定định 林lâm 曰viết 風phong 無vô 實thật 體thể 依y 土thổ 發phát 現hiện 故cố 曰viết 國quốc 土độ 水thủy 火hỏa 為vi 世thế 間gian 用dụng 故cố 曰viết 世thế 間gian 識thức 及cập 六lục 根căn 所sở 起khởi 用dụng 處xứ 有hữu 而nhi 不bất 實thật 故cố 曰viết 十thập 虗hư 色sắc 不bất 言ngôn 世thế 間gian 國quốc 土thổ 。 者giả 離ly 色sắc 無vô 世thế 間gian 國quốc 土độ 離ly 世thế 間gian 國quốc 土thổ 。 無vô 色sắc 空không 所sở 圓viên 滿mãn 非phi 特đặc 世thế 間gian 國quốc 土thổ 。 又hựu 非phi 有hữu 而nhi 不bất 實thật 故cố 曰viết 十thập 方phương 方phương 無vô 遷thiên 流lưu 空không 亦diệc 如như 是thị 。 言ngôn 色sắc 邊biên 際tế 微vi 塵trần 有hữu 方phương 分phần/phân 微vi 也dã 鄰lân 虗hư 塵trần 無vô 方phương 分phần/phân 極cực 微vi 也dã 析tích 塵trần 至chí 極cực 無vô 折chiết 可khả 析tích 。 即tức 實thật 空không 性tánh 。

世thế 間gian 無vô 知tri 。 惑hoặc 為vi 因nhân 緣duyên 及cập 自tự 然nhiên 性tánh 。 皆giai 是thị 識thức 心tâm 分phân 別biệt 計kế 度độ 。 但đãn 有hữu 言ngôn 說thuyết 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 。

阿A 難Nan 火hỏa 性tánh 無vô 我ngã 。 寄ký 於ư 諸chư 緣duyên 。 汝nhữ 觀quán 城thành 中trung 。 未vị 食thực 之chi 家gia 。 欲dục 炊xuy 爨thoán 時thời 。 手thủ 執chấp 陽dương 燧toại 。 日nhật 前tiền 求cầu 火hỏa 。 阿A 難Nan 名danh 和hòa 合hợp 者giả 。 如như 我ngã 與dữ 汝nhữ 。 一nhất 千thiên 二nhị 百bách 五ngũ 十thập 比Bỉ 丘Khâu 。 今kim 為vi 一nhất 眾chúng 。 眾chúng 雖tuy 為vi 一nhất 。 詰cật 其kỳ 根căn 本bổn 。 各các 各các 有hữu 身thân 。 皆giai 有hữu 所sở 生sanh 。 氏thị 族tộc 名danh 字tự 。 如như 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 婆Bà 羅La 門Môn 種chủng 。 優ưu 盧lô 頻tần 螺loa 迦Ca 葉Diếp 波Ba 種chủng 。 乃nãi 至chí 阿A 難Nan 。 瞿Cù 曇Đàm 種chủng 姓tánh 。 阿A 難Nan 若nhược 此thử 火hỏa 性tánh 。 因nhân 和hòa 合hợp 有hữu 。 彼bỉ 手thủ 執chấp 鏡kính 。 於ư 日nhật 求cầu 火hỏa 。 此thử 火hỏa 為vi 從tùng 。 鏡kính 中trung 而nhi 出xuất 。 為vi 從tùng 艾ngải 出xuất 。 為vi 於ư 日nhật 來lai 。 阿A 難Nan 若nhược 日nhật 來lai 者giả 。 自tự 能năng 燒thiêu 汝nhữ 。 手thủ 中trung 之chi 艾ngải 。 來lai 處xứ 林lâm 木mộc 。 皆giai 應ưng 受thọ 焚phần 。 若nhược 鏡kính 中trung 出xuất 。 自tự 能năng 於ư 鏡kính 。 出xuất 然nhiên 于vu 艾ngải 鏡kính 何hà 不bất 鎔dong 。 紆hu 汝nhữ 手thủ 執chấp 。 尚thượng 無vô 熱nhiệt 相tướng 。 云vân 何hà 融dung 泮phấn 。 若nhược 生sanh 於ư 艾ngải 。 何hà 藉tạ 日nhật 鏡kính 。 光quang 明minh 相tướng 接tiếp 。 然nhiên 後hậu 火hỏa 生sanh 。 汝nhữ 又hựu 諦đế 觀quán 。 鏡kính 因nhân 手thủ 執chấp 。 日nhật 從tùng 天thiên 來lai 。 艾ngải 本bổn 地địa 生sanh 。 火hỏa 從tùng 何hà 方phương 。 遊du 歷lịch 於ư 此thử 。 日nhật 鏡kính 相tương 遠viễn 。 非phi 和hòa 非phi 合hợp 。 不bất 應ứng 火hỏa 光quang 。 無vô 從tùng 自tự 有hữu 。 汝nhữ 猶do 不bất 知tri 。 如Như 來Lai 藏tạng 中trung 。 性tánh 火hỏa 真chân 空không 。 性tánh 空không 真chân 火hỏa 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 隨tùy 眾chúng 生sanh 心tâm 。 應ưng 所sở 知tri 量lương 。 阿A 難Nan 當đương 知tri 。 世thế 人nhân 一nhất 處xứ 執chấp 鏡kính 。 一nhất 處xứ 火hỏa 生sanh 。 徧biến 法Pháp 界Giới 執chấp 滿mãn 世thế 間gian 起khởi 。 起khởi 徧biến 世thế 間gian 寧ninh 有hữu 。 方phương 所sở 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 。 世thế 間gian 無vô 知tri 。 惑hoặc 為vi 因nhân 緣duyên 及cập 自tự 然nhiên 性tánh 。 皆giai 是thị 識thức 心tâm 分phân 別biệt 計kế 度độ 。 但đãn 有hữu 言ngôn 說thuyết 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 。

阿A 難Nan 水thủy 性tánh 中trung 定định 流lưu 息tức 無vô 恆hằng 如như 室Thất 羅La 城Thành 。 迦ca 毗tỳ 羅la 仙tiên 斫Chước 迦Ca 羅La 仙Tiên 。 及cập 鉢bát 頭đầu 摩ma 訶Ha 薩Tát 多Đa 等đẳng 。 諸chư 大đại 幻huyễn 師sư 。 求cầu 太thái 陰âm 精tinh 。 用dụng 和hòa 幻huyễn 藥dược 。 是thị 諸chư 師sư 等đẳng 。 於ư 白bạch 月nguyệt 晝trú 。 手thủ 執chấp 方phương 諸chư 。 承thừa 月nguyệt 中trung 水thủy 。 此thử 水thủy 為vi 復phục 。 從tùng 珠châu 中trung 出xuất 。 空không 中trung 自tự 有hữu 。 為vi 從tùng 月nguyệt 來lai 。 阿A 難Nan 若nhược 從tùng 月nguyệt 來lai 。 尚thượng 能năng 遠viễn 方phương 。 令linh 珠châu 出xuất 水thủy 。 所sở 經kinh 林lâm 木mộc 。 皆giai 應ưng 吐thổ 流lưu 。 流lưu 則tắc 何hà 待đãi 。 方phương 諸chư 所sở 出xuất 。 不bất 流lưu 明minh 水thủy 。 非phi 從tùng 月nguyệt 降giáng 。 若nhược 從tùng 珠châu 出xuất 。 則tắc 此thử 珠châu 中trung 。 常thường 應ưng 流lưu 水thủy 。 何hà 待đãi 中trung 宵tiêu 。 承thừa 白bạch 月nguyệt 晝trú 。 若nhược 從tùng 空không 生sanh 。 空không 性tánh 無vô 邊biên 。 水thủy 當đương 無vô 際tế 。 從tùng 人nhân 暨kỵ 天thiên 皆giai 同đồng 滔thao 溺nịch 。 云vân 何hà 復phục 有hữu 。 水thủy 陸lục 空không 行hành 。 汝nhữ 更cánh 諦đế 觀quán 。 月nguyệt 從tùng 天thiên 陟trắc 。 珠châu 因nhân 手thủ 持trì 。 承thừa 珠châu 水thủy 盤bàn 。 本bổn 人nhân 敷phu 設thiết 。 水thủy 從tùng 何hà 方phương 。 流lưu 注chú 於ư 此thử 。 月nguyệt 珠châu 相tương 遠viễn 。 非phi 和hòa 非phi 合hợp 。 不bất 應ứng 水thủy 精tinh 。 無vô 從tùng 自tự 有hữu 。 汝nhữ 尚thượng 不bất 知tri 。 如Như 來Lai 藏tạng 中trung 。 性tánh 水thủy 真chân 空không 。 性tánh 空không 真chân 水thủy 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 隨tùy 眾chúng 生sanh 心tâm 。 應ưng 所sở 知tri 量lương 。 一nhất 處xứ 執chấp 珠châu 。 一nhất 處xứ 水thủy 出xuất 。 徧biến 法Pháp 界Giới 執chấp 滿mãn 法Pháp 界Giới 生sanh 。 生sanh 滿mãn 世thế 間gian 。 寧ninh 有hữu 方phương 所sở 。 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 。 世thế 間gian 無vô 知tri 。 惑hoặc 為vi 因nhân 緣duyên 及cập 自tự 然nhiên 性tánh 。 皆giai 是thị 識thức 心tâm 分phân 別biệt 計kế 度độ 。 但đãn 有hữu 言ngôn 說thuyết 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 。

阿A 難Nan 風phong 性tánh 無vô 體thể 。 動động 靜tĩnh 不bất 常thường 。 汝nhữ 常thường 整chỉnh 衣y 。 入nhập 於ư 大đại 眾chúng 。 僧tăng 伽già 黎lê 角giác 。 動động 及cập 傍bàng 人nhân 。 則tắc 有hữu 微vi 風phong 。 拂phất 彼bỉ 人nhân 面diện 。 此thử 風phong 為vi 復phục 。 出xuất 袈ca 裟sa 角giác 。 發phát 於ư 虗hư 空không 生sanh 彼bỉ 人nhân 面diện 。 阿A 難Nan 此thử 風phong 若nhược 復phục 。 出xuất 袈ca 裟sa 角giác 。 汝nhữ 乃nãi 披phi 風phong 。 其kỳ 衣y 飛phi 搖dao 。 應ưng 離ly 汝nhữ 體thể 。 我ngã 今kim 說thuyết 法Pháp 。 會hội 中trung 垂thùy 衣y 。 汝nhữ 看khán 我ngã 衣y 。 風phong 何hà 所sở 在tại 。 不bất 應ưng 衣y 中trung 。 有hữu 藏tàng 風phong 地địa 。 若nhược 生sanh 虗hư 空không 汝nhữ 衣y 不bất 動động 。 何hà 因nhân 無vô 拂phất 。 空không 性tánh 常thường 住trụ 。 風phong 應ưng 常thường 生sanh 。 若nhược 無vô 風phong 時thời 。 虗hư 空không 當đương 滅diệt 滅diệt 風phong 可khả 見kiến 。 滅diệt 空không 何hà 狀trạng 。 若nhược 有hữu 生sanh 滅diệt 。 不bất 名danh 虗hư 空không 名danh 為vi 虗hư 空không 云vân 何hà 風phong 出xuất 。 若nhược 風phong 自tự 生sanh 。 被bị 拂phất 之chi 面diện 。 從tùng 彼bỉ 面diện 生sanh 。 當đương 應ưng 拂phất 汝nhữ 。 自tự 汝nhữ 整chỉnh 衣y 。 云vân 何hà 倒đảo 拂phất 。 汝nhữ 審thẩm 諦đế 觀quán 。 整chỉnh 衣y 在tại 汝nhữ 。 面diện 屬thuộc 彼bỉ 人nhân 。 虗hư 空không 寂tịch 然nhiên 不bất 參tham 流lưu 動động 。 風phong 自tự 誰thùy 方phương 。 鼓cổ 動động 來lai 此thử 。 風phong 空không 性tánh 隔cách 。 非phi 和hòa 非phi 合hợp 。 不bất 應ưng 風phong 性tánh 。 無vô 從tùng 自tự 有hữu 。 汝nhữ 宛uyển 不bất 知tri 。 如Như 來Lai 藏tạng 中trung 。 性tánh 風phong 真chân 空không 。 性tánh 空không 真chân 風phong 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 遍biến 法Pháp 界Giới 。 隨tùy 眾chúng 生sanh 心tâm 。 應ưng 所sở 知tri 量lương 。 阿A 難Nan 如như 汝nhữ 一nhất 人nhân 。 微vi 動động 服phục 衣y 。 有hữu 微vi 風phong 出xuất 。 偏thiên 法Pháp 界Giới 拂phất 滿mãn 國quốc 土độ 生sanh 。 周chu 徧biến 世thế 間gian 寧ninh 有hữu 。 方phương 所sở 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 。 世thế 間gian 無vô 知tri 。 惑hoặc 為vi 因nhân 緣duyên 及cập 自tự 然nhiên 性tánh 。 皆giai 是thị 識thức 心tâm 分phân 別biệt 計kế 度độ 。 但đãn 有hữu 言ngôn 說thuyết 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 。

阿A 難Nan 空không 性tánh 無vô 形hình 。 因nhân 色sắc 顯hiển 發phát 。 如như 室Thất 羅La 城Thành 。 去khứ 河hà 遙diêu 處xứ 。 諸chư 剎sát 利lợi 種chủng 。 及cập 婆Bà 羅La 門Môn 。 毗tỳ 舍xá 首thủ 陀đà 兼kiêm 頗pha 羅la 墮đọa 。 旃chiên 陀đà 羅la 等đẳng 。

補bổ 曰viết 優ưu 盧lô 頻tần 螺loa 此thử 云vân 木mộc 瓜qua 癊ấm 迦Ca 葉Diếp 波ba 此thử 云vân 大đại 龜quy 瞿Cù 曇Đàm 星tinh 名danh 從tùng 星tinh 立lập 姓tánh 後hậu 改cải 為vi 釋Thích 迦Ca 西tây 土thổ 之chi 姓tánh 有hữu 四tứ 曰viết 剎sát 帝đế 利lợi 王vương 。 種chủng 也dã 曰viết 婆Bà 羅La 門Môn 淨tịnh 行hạnh 也dã 曰viết 毗tỳ 舍xá 啇# 賈cổ 也dã 曰viết 首thủ 陀đà 農nông 人nhân 也dã 如như 此thử 方phương 士sĩ 農nông 工công 商thương 。 此thử 四tứ 姓tánh 貴quý 賤tiện 各các 安an 其kỳ 業nghiệp 至chí 於ư 婚hôn 嫁giá 亦diệc 不bất 交giao 通thông 釋Thích 迦Ca 在tại 四tứ 姓tánh 之chi 外ngoại 故cố 曰viết 四tứ 姓tánh 出xuất 家gia 同đồng 名danh 釋Thích 氏thị 頗phả 羅la 墮đọa 具cụ 云vân 賓Tân 頭Đầu 盧Lô 頗Pha 羅La 墮Đọa 。 此thử 云vân 捷tiệp 疾tật 又hựu 云vân 利lợi 根căn 又hựu 云vân 暴bạo 惡ác 人nhân 慈từ 恩ân 曰viết 婆Bà 羅La 門Môn 有hữu 。 十thập 八bát 姓tánh 此thử 居cư 其kỳ 一nhất 旃chiên 陀đà 羅la 此thử 云vân 嚴nghiêm 幟xí 孤cô 山sơn 曰viết 惡ác 業nghiệp 自tự 嚴nghiêm 行hành 持trì 標tiêu 幟xí 迦ca 毗tỳ 羅la 等đẳng 皆giai 幻huyễn 術thuật 之chi 師sư 也dã 伊y 蘭lan 觀quán 佛Phật 三tam 昧muội 。 海hải 經kinh 備bị 載tái 乃nãi 臭xú 樹thụ 佛Phật 語ngữ 以dĩ 旃chiên 檀đàn 對đối 喻dụ 之chi 推thôi 明minh 其kỳ 理lý 猶do 儒nho 家gia 薰huân 蕕# 之chi 喻dụ 殆đãi 非phi 今kim 猗ỷ 蘭lan 比tỉ 也dã 陽dương 燧toại 形hình 如như 鏡kính 範phạm 銅đồng 為vi 之chi 向hướng 日nhật 取thủ 艾ngải 炷chú 之chi 則tắc 得đắc 火hỏa 方phương 諸chư 如như 蛤# 鍊luyện 石thạch 成thành 之chi 對đối 月nguyệt 則tắc 津tân 然nhiên 出xuất 水thủy 。

新tân 立lập 安an 居cư 。 鑿tạc 井tỉnh 求cầu 水thủy 。 出xuất 土thổ 一nhất 尺xích 。 於ư 中trung 則tắc 有hữu 。 一nhất 尺xích 虗hư 空không 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 出xuất 土thổ 一nhất 丈trượng 。 中trung 間gian 還hoàn 得đắc 。 一nhất 丈trượng 虗hư 空không 虗hư 空không 淺thiển 深thâm 隨tùy 出xuất 多đa 少thiểu 。 此thử 空không 為vi 當đương 。 因nhân 土thổ 所sở 出xuất 。 因nhân 鑿tạc 所sở 有hữu 。 無vô 因nhân 自tự 生sanh 。 阿A 難Nan 若nhược 復phục 此thử 空không 。 無vô 因nhân 自tự 生sanh 。 未vị 鑿tạc 土thổ 前tiền 。 何hà 不bất 無vô 礙ngại 。 唯duy 見kiến 大đại 地địa 。 逈huýnh 無vô 通thông 達đạt 若nhược 因nhân 土thổ 出xuất 。 則tắc 土thổ 出xuất 時thời 。 應ưng 見kiến 空không 入nhập 。 若nhược 土thổ 先tiên 出xuất 。 無vô 空không 入nhập 者giả 。 云vân 何hà 虗hư 空không 因nhân 土thổ 而nhi 出xuất 。 若nhược 無vô 出xuất 入nhập 。 則tắc 應ưng 空không 土thổ 。 元nguyên 無vô 異dị 因nhân 。 無vô 異dị 則tắc 同đồng 。 則tắc 土thổ 出xuất 時thời 。 空không 何hà 不bất 出xuất 。 若nhược 因nhân 鑿tạc 出xuất 。 則tắc 鑿tạc 出xuất 空không 。 應ưng 非phi 出xuất 土thổ 。 不bất 因nhân 鑿tạc 出xuất 。 鑿tạc 自tự 出xuất 土thổ 。 云vân 何hà 見kiến 空không 。 汝nhữ 更cánh 審thẩm 諦đế 。 諦đế 審thẩm 諦đế 觀quán 。 鑿tạc 從tùng 人nhân 手thủ 。 隨tùy 方phương 運vận 轉chuyển 。 土thổ 因nhân 地địa 移di 。 如như 是thị 虛hư 空không 。 因nhân 何hà 所sở 出xuất 。 鑿tạc 空không 虗hư 實thật 不bất 相tương 為vi 用dụng 。 非phi 和hòa 非phi 合hợp 。 不bất 應ưng 虗hư 空không 無vô 從tùng 自tự 出xuất 。 若nhược 此thử 虗hư 空không 性tánh 圓viên 周chu 徧biến 本bổn 不bất 動động 搖dao 。 當đương 知tri 現hiện 前tiền 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 均quân 名danh 五ngũ 大đại 。 性tánh 真chân 圓viên 融dung 。 皆giai 如Như 來Lai 藏tạng 。 本bổn 無vô 生sanh 滅diệt 。 阿A 難Nan 汝nhữ 心tâm 昏hôn 迷mê 。 不bất 悟ngộ 四tứ 大đại 。 元nguyên 如Như 來Lai 藏tạng 。 當đương 觀quán 虗hư 空không 為vi 出xuất 為vi 入nhập 。 為vi 非phi 出xuất 入nhập 。 汝nhữ 全toàn 不bất 知tri 。 如Như 來Lai 藏tạng 中trung 。 性tánh 覺giác 真chân 空không 。 性tánh 空không 真chân 覺giác 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 隨tùy 眾chúng 生sanh 心tâm 。 應ưng 所sở 知tri 量lương 。 阿A 難Nan 如như 一nhất 井tỉnh 空không 。 空không 生sanh 一nhất 井tỉnh 。 十thập 方phương 虗hư 空không 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 圓viên 滿mãn 十thập 方phương 。 寧ninh 有hữu 方phương 所sở 。 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 。 世thế 間gian 無vô 知tri 。 惑hoặc 為vi 因nhân 緣duyên 及cập 自tự 然nhiên 性tánh 。 皆giai 是thị 識thức 心tâm 分phân 別biệt 計kế 度độ 。 但đãn 有hữu 言ngôn 說thuyết 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 。

阿A 難Nan 見kiến 覺giác 無vô 知tri 。 因nhân 色sắc 空không 有hữu 。 如như 汝nhữ 今kim 者giả 。 在tại 祇Kỳ 陀Đà 林Lâm 。 朝triêu 明minh 夕tịch 昏hôn 。 設thiết 居cư 中trung 宵tiêu 。 白bạch 月nguyệt 則tắc 光quang 。 黑hắc 月nguyệt 便tiện 暗ám 。 則tắc 明minh 暗ám 等đẳng 。 因nhân 見kiến 分phân 析tích 。 此thử 見kiến 為vi 復phục 。 與dữ 明minh 暗ám 相tướng 。 并tinh 太thái 虗hư 空không 為vi 同đồng 一nhất 體thể 。 為vi 非phi 一nhất 體thể 。 或hoặc 同đồng 非phi 同đồng 。 或hoặc 異dị 非phi 異dị 。 阿A 難Nan 此thử 見kiến 若nhược 復phục 。 與dữ 明minh 與dữ 暗ám 。 及cập 與dữ 虗hư 空không 元nguyên 一nhất 體thể 者giả 。 則tắc 明minh 與dữ 暗ám 。 二nhị 體thể 相tướng 亡vong 。 暗ám 時thời 無vô 明minh 。 明minh 時thời 無vô 暗ám 。 若nhược 與dữ 暗ám 一nhất 。 明minh 則tắc 見kiến 亡vong 。 必tất 一nhất 於ư 明minh 。 暗ám 時thời 當đương 滅diệt 。 滅diệt 則tắc 云vân 何hà 。 見kiến 明minh 見kiến 暗ám 。 若nhược 明minh 暗ám 殊thù 。 見kiến 無vô 生sanh 滅diệt 。 一nhất 云vân 何hà 成thành 。 若nhược 此thử 見kiến 精tinh 。 與dữ 暗ám 與dữ 明minh 。 非phi 一nhất 體thể 者giả 。 汝nhữ 離ly 明minh 暗ám 。 及cập 與dữ 虗hư 空không 分phân 析tích 見kiến 元nguyên 。 作tác 何hà 形hình 相tướng 。 離ly 明minh 離ly 暗ám 。 及cập 離ly 虗hư 空không 是thị 見kiến 元nguyên 同đồng 。 龜quy 毛mao 兔thố 角giác 。 明minh 暗ám 虗hư 空không 三tam 事sự 俱câu 異dị 。 從tùng 何hà 立lập 見kiến 。 明minh 暗ám 相tương 背bội 。 云vân 何hà 或hoặc 同đồng 。 離ly 三tam 元nguyên 無vô 。 云vân 何hà 或hoặc 異dị 。 分phân 空không 分phân 見kiến 。 本bổn 無vô 邊biên 畔bạn 。 云vân 何hà 非phi 同đồng 。 見kiến 暗ám 見kiến 明minh 。 性tánh 非phi 遷thiên 改cải 。 云vân 何hà 非phi 異dị 。 汝nhữ 更cánh 細tế 審thẩm 。 微vi 細tế 審thẩm 詳tường 。 審thẩm 諦đế 審thẩm 觀quán 。 明minh 從tùng 大đại 陽dương 暗ám 隨tùy 黑hắc 月nguyệt 。 通thông 屬thuộc 虗hư 空không 甕úng 歸quy 大đại 地địa 如như 是thị 見kiến 精tinh 。 因nhân 何hà 所sở 出xuất 。 見kiến 覺giác 空không 頑ngoan 。 非phi 和hòa 非phi 合hợp 。 不bất 應ưng 見kiến 精tinh 。 無vô 從tùng 自tự 出xuất 。 若nhược 見kiến 聞văn 知tri 。 性tánh 圓viên 周chu 徧biến 本bổn 不bất 動động 搖dao 。 當đương 知tri 無vô 邊biên 。 不bất 動động 虗hư 空không 并tinh 其kỳ 動động 搖dao 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 均quân 名danh 六lục 大đại 。 性tánh 真chân 圓viên 融dung 。 皆giai 如Như 來Lai 藏tạng 。 本bổn 無vô 生sanh 滅diệt 。 阿A 難Nan 汝nhữ 性tánh 沈trầm 淪luân 不bất 悟ngộ 汝nhữ 之chi 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 汝nhữ 當đương 觀quán 此thử 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 為vi 生sanh 為vi 滅diệt 。 為vi 同đồng 為vi 異dị 。 為vi 非phi 生sanh 滅diệt 。 為vi 非phi 同đồng 異dị 。 汝nhữ 曾tằng 不bất 知tri 。 如Như 來Lai 藏tạng 中trung 。 性tánh 見kiến 覺giác 明minh 。 覺giác 精tinh 明minh 見kiến 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 隨tùy 眾chúng 生sanh 心tâm 。 應ưng 所sở 知tri 量lương 。 如như 一nhất 見kiến 根căn 。 見kiến 周chu 法Pháp 界Giới 。 聽thính 齅khứu 嘗thường 觸xúc 覺giác 觸xúc 覺giác 知tri 妙diệu 德đức 瑩oánh 然nhiên 。 徧biến 周chu 法Pháp 界Giới 。 圓viên 滿mãn 十thập 虗hư 寧ninh 有hữu 方phương 所sở 。 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 。 世thế 間gian 無vô 知tri 。 惑hoặc 為vi 因nhân 緣duyên 及cập 自tự 然nhiên 性tánh 。 皆giai 是thị 識thức 心tâm 分phân 別biệt 計kế 度độ 。 但đãn 有hữu 言ngôn 說thuyết 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 。

阿A 難Nan 識thức 性tánh 無vô 源nguyên 。 因nhân 於ư 六lục 種chủng 。 根căn 塵trần 妄vọng 出xuất 。 汝nhữ 今kim 徧biến 觀quán 此thử 會hội 聖thánh 眾chúng 。 用dụng 目mục 循tuần 歷lịch 。 其kỳ 目mục 周chu 視thị 。 但đãn 如như 鏡kính 中trung 。 無vô 別biệt 分phân 析tích 。 汝nhữ 識thức 於ư 中trung 。 次thứ 第đệ 標tiêu 指chỉ 。 此thử 是thị 文Văn 殊Thù 。 此thử 富Phú 樓Lâu 那Na 。 此thử 目Mục 犍Kiền 連Liên 。 此thử 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 此thử 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 此thử 識thức 了liễu 知tri 。 為vi 生sanh 於ư 見kiến 。 為vi 生sanh 於ư 相tướng 。 為vi 生sanh 虗hư 空không 為vi 無vô 所sở 因nhân 。 突đột 然nhiên 而nhi 出xuất 。 阿A 難Nan 若nhược 汝nhữ 識thức 性tánh 。 生sanh 於ư 見kiến 中trung 。 如như 無vô 明minh 暗ám 。 及cập 與dữ 色sắc 空không 。 四tứ 種chủng 必tất 無vô 。 元nguyên 無vô 汝nhữ 見kiến 。 見kiến 性tánh 尚thượng 無vô 。 從tùng 何hà 發phát 識thức 。 若nhược 汝nhữ 識thức 性tánh 。 生sanh 於ư 相tướng 中trung 。 不bất 從tùng 見kiến 生sanh 。 既ký 不bất 見kiến 明minh 。 亦diệc 不bất 見kiến 暗ám 。 明minh 暗ám 不bất 矚chú 。 即tức 無vô 色sắc 空không 。 彼bỉ 相tướng 尚thượng 無vô 。 識thức 從tùng 何hà 發phát 。 若nhược 生sanh 於ư 空không 。 非phi 相tướng 非phi 見kiến 。 非phi 見kiến 無vô 辯biện 自tự 不bất 能năng 知tri 。 明minh 暗ám 色sắc 空không 。 非phi 相tướng 滅diệt 緣duyên 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 無vô 處xứ 安an 立lập 。 處xử 此thử 二nhị 非phi 。 空không 則tắc 同đồng 無vô 。 有hữu 非phi 同đồng 物vật 。 縱túng 發phát 汝nhữ 識thức 。 欲dục 何hà 分phân 別biệt 。 若nhược 無vô 所sở 因nhân 。 突đột 然nhiên 而nhi 出xuất 。 何hà 不bất 日nhật 中trung 。 別biệt 識thức 明minh 月nguyệt 。 汝nhữ 更cánh 細tế 詳tường 。 微vi 細tế 詳tường 審thẩm 。 見kiến 託thác 汝nhữ 睛tình 。 相tướng 推thôi 前tiền 境cảnh 。 可khả 狀trạng 成thành 有hữu 。 不bất 相tương 成thành 無vô 。 如như 是thị 識thức 緣duyên 。 因nhân 何hà 所sở 出xuất 。 識thức 動động 見kiến 澄trừng 。 非phi 和hòa 非phi 合hợp 。 聞văn 聽thính 覺giác 知tri 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 不bất 應ứng 識thức 緣duyên 。 無vô 從tùng 自tự 出xuất 。 若nhược 此thử 識thức 心tâm 。 本bổn 無vô 所sở 從tùng 。 當đương 知tri 了liễu 別biệt 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 圓viên 滿mãn 湛trạm 然nhiên 。 性tánh 非phi 從tùng 所sở 。 兼kiêm 彼bỉ 虗hư 空không 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 均quân 名danh 七thất 大đại 。 性tánh 真chân 圓viên 融dung 。 皆giai 如Như 來Lai 藏tạng 。 本bổn 無vô 生sanh 滅diệt 。 阿A 難Nan 汝nhữ 心tâm 麤thô 浮phù 不bất 悟ngộ 見kiến 聞văn 。 發phát 明minh 了liễu 知tri 。 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 汝nhữ 應ưng 觀quán 此thử 。 六lục 處xứ 識thức 心tâm 。 為vi 同đồng 為vi 異dị 。 為vi 空không 為vi 有hữu 。 為vi 非phi 同đồng 異dị 。 為vi 非phi 空không 有hữu 。 汝nhữ 元nguyên 不bất 知tri 。 如Như 來Lai 藏tạng 中trung 。 性tánh 識thức 明minh 知tri 。 覺giác 明minh 真chân 識thức 。 妙diệu 覺giác 湛trạm 然nhiên 。 徧biến 周chu 法Pháp 界Giới 。 含hàm 吐thổ 十thập 虗hư 寧ninh 有hữu 方phương 所sở 。 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 。 世thế 間gian 無vô 知tri 。 惑hoặc 為vi 因nhân 緣duyên 及cập 自tự 然nhiên 性tánh 。 皆giai 是thị 識thức 心tâm 分phân 別biệt 計kế 度độ 。 但đãn 有hữu 言ngôn 說thuyết 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 。

論luận 曰viết 所sở 言ngôn 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 而nhi 依y 於ư 空không 為vi 五ngũ 法Pháp 器khí 界giới 也dã 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 而nhi 依y 於ư 識thức 為vi 五ngũ 法pháp 根căn 身thân 也dã 根căn 身thân 器khí 界giới 共cộng 十thập 法pháp 今kim 以dĩ 性tánh 言ngôn 之chi 蓋cái 十thập 大đại 性tánh 也dã 而nhi 經kinh 但đãn 曰viết 均quân 名danh 七thất 大đại 。 何hà 也dã 曰viết 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 空không 。 器khí 界giới 之chi 形hình 貌mạo 者giả 故cố 件# 件# 而nhi 詳tường 敘tự 之chi 至chí 於ư 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 識thức 根căn 塵trần 之chi 名danh 言ngôn 者giả 故cố 但đãn 以dĩ 見kiến 覺giác 及cập 識thức 略lược 之chi 為vi 七thất 也dã 故cố 云vân 見kiến 覺giác 無vô 知tri 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 徧biến 周chu 法Pháp 界Giới 。 而nhi 便tiện 敘tự 曰viết 如như 一nhất 見kiến 根căn 。 見kiến 周chu 法Pháp 界Giới 。 聽thính 齅khứu 嘗thường 觸xúc 覺giác 觸xúc 覺giác 知tri 妙diệu 德đức 瑩oánh 然nhiên 。 徧biến 周chu 法Pháp 界Giới 。 也dã 及cập 觀quán 下hạ 文văn 諸chư 聖thánh 人nhân 證chứng 成thành 六lục 入nhập 十thập 二nhị 處xứ 十thập 八bát 界giới 七thất 大đại 性tánh 之chi 法pháp 名danh 二nhị 十thập 五ngũ 種chủng 。 圓viên 通thông 至chí 大Đại 勢Thế 至Chí 法Pháp 王Vương 子Tử 。 與dữ 其kỳ 同đồng 倫luân 。 五ngũ 十thập 二nhị 菩Bồ 薩Tát 。 則tắc 曰viết 佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 無vô 選tuyển 擇trạch 。 都đô 攝nhiếp 六lục 根căn 。 淨tịnh 念niệm 相tương 繼kế 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。 用dụng 以dĩ 印ấn 成thành 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 依y 識thức 為vi 六lục 根căn 無vô 所sở 選tuyển 擇trạch 則tắc 十thập 大đại 性tánh 無vô 疑nghi 礙ngại 矣hĩ 龍long 勝thắng 曰viết 諸chư 法pháp 實thật 有hữu 。 不bất 應ưng 以dĩ 心tâm 識thức 故cố 知tri 有hữu 相tương/tướng 若nhược 以dĩ 心tâm 識thức 故cố 知tri 有hữu 是thị 則tắc 非phi 有hữu 如như 地địa 堅kiên 相tương/tướng 以dĩ 身thân 根căn 身thân 識thức 故cố 知tri 有hữu 若nhược 無vô 身thân 根căn 身thân 識thức 則tắc 無vô 堅kiên 相tương 問vấn 曰viết 身thân 根căn 身thân 識thức 若nhược 知tri 若nhược 不bất 知tri 而nhi 地địa 常thường 有hữu 堅kiên 相tương/tướng 答đáp 曰viết 若nhược 先tiên 自tự 知tri 有hữu 堅kiên 相tương/tướng 若nhược 從tùng 他tha 聞văn 則tắc 知tri 有hữu 堅kiên 相tương/tướng 若nhược 先tiên 不bất 知tri 不bất 聞văn 則tắc 無vô 堅kiên 相tương/tướng 復phục 次thứ 地địa 若nhược 常thường 是thị 堅kiên 相tương/tướng 不bất 應ưng 捨xả 其kỳ 相tương/tướng 如như 凝ngưng 酥tô 蠟lạp 蜜mật 樹thụ 膠giao 融dung 則tắc 捨xả 其kỳ 堅kiên 相tương/tướng 墮đọa 濕thấp 相tương/tướng 中trung 金kim 銀ngân 銅đồng 鐵thiết 。 等đẳng 亦diệc 是thị 如như 水thủy 為vi 濕thấp 相tương/tướng 寒hàn 則tắc 轉chuyển 為vi 堅kiên 相tương/tướng 如như 是thị 等đẳng 種chủng 種chủng 。 悉tất 皆giai 捨xả 相tương/tướng 又hựu 曰viết 若nhược 火hỏa 實thật 有hữu 熱nhiệt 性tánh 云vân 何hà 有hữu 人nhân 入nhập 火hỏa 不bất 燒thiêu 。 及cập 人nhân 身thân 中trung 。 火hỏa 而nhi 不bất 燒thiêu 身thân 雲vân 中trung 火hỏa 水thủy 不bất 能năng 滅diệt 。 以dĩ 火hỏa 無vô 有hữu 定định 熱nhiệt 性tánh 故cố 神thần 通thông 力lực 故cố 。 火hỏa 不bất 能năng 燒thiêu 。 身thân 業nghiệp 因nhân 緣duyên 故cố 。 五ngũ 臟tạng 不bất 熱nhiệt 神thần 龍long 力lực 故cố 水thủy 不bất 能năng 滅diệt 。 若nhược 熱nhiệt 性tánh 與dữ 火hỏa 異dị 火hỏa 則tắc 非phi 熱nhiệt 若nhược 熱nhiệt 性tánh 與dữ 火hỏa 一nhất 云vân 何hà 言ngôn 熱nhiệt 是thị 火hỏa 性tánh 餘dư 性tánh 亦diệc 如như 是thị 。 如như 是thị 總tổng 性tánh 別biệt 性tánh 無vô 故cố 名danh 為vi 性tánh 空không 以dĩ 如như 是thị 之chi 理lý 推thôi 地địa 水thủy 火hỏa 之chi 性tánh 喻dụ 如như 尋tầm 流lưu 而nhi 得đắc 源nguyên 一nhất 切thiết 皆giai 空không 。 況huống 風phong 與dữ 空không 乎hồ 世Thế 尊Tôn 所sở 示thị 自tự 其kỳ 性tánh 而nhi 發phát 相tương 謂vị 之chi 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 。 應ưng 所sở 知tri 量lương 。 龍long 勝thắng 所sở 論luận 自tự 其kỳ 相tương/tướng 而nhi 窮cùng 性tánh 特đặc 顯hiển 發phát 色sắc 心tâm 不bất 二nhị 耳nhĩ 於ư 空không 云vân 汝nhữ 心tâm 昏hôn 迷mê 。 空không 性tánh 覺giác 故cố 於ư 見kiến 云vân 汝nhữ 性tánh 沈trầm 淪luân 見kiến 性tánh 外ngoại 現hiện 故cố 於ư 識thức 云vân 汝nhữ 心tâm 麤thô 浮phù 識thức 精tinh 內nội 潛tiềm 故cố 浮phù 則tắc 但đãn 認nhận 浮phù 根căn 麤thô 則tắc 不bất 達đạt 識thức 精tinh 故cố 也dã 補bổ 曰viết 真chân 際tế 曰viết 性tánh 色sắc 真chân 空không 。 離ly 一nhất 切thiết 相tướng 。 性tánh 空không 真chân 色sắc 。 即tức 一nhất 切thiết 相tướng 愚ngu 曰viết 色sắc 相tướng 可khả 以dĩ 離ly 可khả 以dĩ 即tức 火hỏa 水thủy 如như 之chi 然nhiên 於ư 空không 於ư 覺giác 於ư 識thức 當đương 何hà 以dĩ 辯biện 之chi 哉tai 須tu 知tri 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 等đẳng 咸hàm 是thị 精tinh 真chân 妙diệu 心tâm 中trung 所sở 現hiện 物vật 。 故cố 曰viết 汝nhữ 心tâm 昏hôn 迷mê 。 不bất 悟ngộ 四tứ 大đại 。 元nguyên 如Như 來Lai 藏tạng 。 又hựu 曰viết 當đương 知tri 無vô 邊biên 。 不bất 動động 虗hư 空không 并tinh 其kỳ 動động 搖dao 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 均quân 名danh 六lục 大đại 。 性tánh 真chân 圓viên 融dung 。 皆giai 如Như 來Lai 藏tạng 。 本bổn 無vô 生sanh 滅diệt 。 又hựu 曰viết 兼kiêm 彼bỉ 虗hư 空không 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 均quân 名danh 七thất 大đại 。 性tánh 真chân 圓viên 融dung 。 皆giai 如Như 來Lai 藏tạng 。 本bổn 無vô 生sanh 滅diệt 。 由do 是thị 而nhi 觀quán 非phi 外ngoại 物vật 也dã 明minh 時thời 無vô 暗ám 。 集tập 解giải 作tác 明minh 時thời 非phi 暗ám 。

爾nhĩ 時thời 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 蒙mông 佛Phật 如Như 來Lai 。 微vi 妙diệu 開khai 示thị 。 身thân 心tâm 蕩đãng 然nhiên 。 得đắc 無vô 罣quái 礙ngại 。 是thị 諸chư 大đại 眾chúng 。 各các 各các 自tự 知tri 。 心tâm 徧biến 十thập 方phương 見kiến 十thập 方phương 空không 。 如như 觀quán 手thủ 中trung 。 所sở 持trì 葉diệp 物vật 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 諸chư 所sở 有hữu 物vật 。 皆giai 即tức 菩Bồ 提Đề 。 妙diệu 明minh 元nguyên 心tâm 。 心tâm 精tinh 徧biến 圓viên 含hàm 裹khỏa 十thập 方phương 。 反phản 觀quán 父phụ 母mẫu 。 所sở 生sanh 之chi 身thân 。 猶do 彼bỉ 十thập 方phương 。 虗hư 空không 之chi 中trung 吹xuy 一nhất 微vi 塵trần 。 若nhược 存tồn 若nhược 亡vong 。 如như 湛trạm 巨cự 海hải 。 流lưu 一nhất 浮phù 漚âu 。 起khởi 滅diệt 無vô 從tùng 。 了liễu 然nhiên 自tự 知tri 。 獲hoạch 本bổn 妙diệu 心tâm 。 常thường 住trụ 不bất 滅diệt 。 禮lễ 佛Phật 合hợp 掌chưởng 。 得đắc 未vị 曾tằng 有hữu 。 於ư 如Như 來Lai 前tiền 。 說thuyết 偈kệ 讚tán 佛Phật 。

妙diệu 湛trạm 總tổng 持trì 不bất 動động 尊Tôn 。 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 王vương 世thế 希hy 有hữu 。 銷tiêu 我ngã 億ức 劫kiếp 顛điên 倒đảo 想tưởng 。 不bất 歷lịch 僧tăng 祇kỳ 獲hoạch 法Pháp 身thân 。

補bổ 曰viết 不bất 歷lịch 二nhị 字tự 從tùng 上thượng 諸chư 師sư 釋thích 之chi 皆giai 不bất 原nguyên 如Như 來Lai 直trực 示thị 頓đốn 證chứng 法Pháp 門môn 而nhi 局cục 於ư 名danh 言ngôn 昧muội 於ư 大đại 旨chỉ 有hữu 謂vị 方phương 便tiện 之chi 談đàm 者giả 有hữu 謂vị 神thần 力lực 示thị 現hiện 者giả 有hữu 謂vị 姑cô 敘tự 悟ngộ 解giải 者giả 有hữu 謂vị 非phi 述thuật 一nhất 人nhân 者giả 審thẩm 如như 諸chư 師sư 之chi 言ngôn 立lập 論luận 不bất 一nhất 俾tỉ 修tu 三Tam 摩Ma 提Đề 。 者giả 安an 能năng 至chí 不bất 疑nghi 之chi 地địa 耶da 愚ngu 以dĩ 漸tiệm 修tu 頓đốn 證chứng 二nhị 義nghĩa 破phá 其kỳ 封phong 執chấp 如như 婆bà 沙sa 論luận 敘tự 三tam 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 修tu 六Lục 度Độ 行hành 百bách 劫kiếp 種chủng 相tướng 好hảo 因nhân 然nhiên 後hậu 獲hoạch 五ngũ 分phần 法Pháp 身thân 。 唯duy 識thức 謂vị 地địa 前tiền 歷lịch 一nhất 僧Tăng 祇kỳ 初Sơ 地Địa 滿mãn 二nhị 僧Tăng 祇kỳ 八bát 地địa 至chí 等đẳng 覺giác 是thị 三tam 僧Tăng 祇kỳ 然nhiên 後hậu 獲hoạch 究cứu 竟cánh 法Pháp 身thân 者giả 此thử 漸tiệm 修tu 義nghĩa 也dã 此thử 經Kinh 敘tự 識thức 陰ấm 盡tận 處xứ 則tắc 曰viết 諸chư 根căn 互hỗ 用dụng 。 從tùng 互hỗ 用dụng 中trung 。 能năng 入nhập 菩Bồ 薩Tát 。 金kim 剛cang 乾can 慧tuệ 。 圓viên 明minh 精tinh 心tâm 。 於ư 中trung 發phát 化hóa 。 如như 淨tịnh 琉lưu 璃ly 。 內nội 含hàm 寶bảo 月nguyệt 。 如như 是thị 乃nãi 超siêu 。 十thập 信tín 十thập 住trụ 十thập 行hành 十thập 迴hồi 向hướng 四tứ 加gia 行hành 心tâm 。 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 。 金kim 剛cang 十Thập 地Địa 。 等đẳng 覺giác 圓viên 明minh 。 入nhập 於ư 如Như 來Lai 。 妙diệu 莊trang 嚴nghiêm 海hải 。 圓viên 滿mãn 菩Bồ 提Đề 。 歸quy 無vô 所sở 得đắc 。 又hựu 曰viết 想tưởng 相tướng 為vi 塵trần 。 識thức 情tình 為vi 垢cấu 。 二nhị 俱câu 遠viễn 離ly 。 則tắc 汝nhữ 法pháp 眼nhãn 。 應ứng 時thời 清thanh 明minh 。 云vân 何hà 不bất 成thành 。 無vô 上thượng 知tri 覺giác 。 者giả 此thử 頓đốn 證chứng 義nghĩa 也dã 以dĩ 漸tiệm 言ngôn 之chi 則tắc 從tùng 微vi 至chí 著trước 自tự 信tín 住trụ 行hành 向hướng 至chí 等đẳng 覺giác 方phương 證chứng 極cực 果quả 以dĩ 頓đốn 言ngôn 之chi 則tắc 一nhất 念niệm 不bất 生sanh 前tiền 後hậu 際tế 斷đoạn 即tức 名danh 為vi 佛Phật 尚thượng 不bất 從tùng 地địa 位vị 階giai 升thăng 豈khởi 歷lịch 僧Tăng 祇kỳ 耶da 下hạ 文văn 謂vị 與dữ 不bất 圓viên 根căn 。 日nhật 劫kiếp 相tương 倍bội 。 者giả 此thử 也dã 而nhi 慶khánh 喜hỷ 親thân 證chứng 此thử 頓đốn 門môn 乃nãi 曰viết 了liễu 然nhiên 自tự 知tri 。 獲hoạch 本bổn 妙diệu 心tâm 。 是thị 與dữ 等đẳng 覺giác 圓viên 明minh 。 之chi 心tâm 初sơ 無vô 有hữu 異dị 謂vị 其kỳ 不bất 獲hoạch 可khả 乎hồ 況huống 此thử 法Pháp 身thân 人nhân 人nhân 具cụ 有hữu 以dĩ 無vô 明minh 所sở 蔽tế 妄vọng 想tưởng 所sở 汩# 隱ẩn 然nhiên 如như 失thất 一nhất 旦đán 無vô 明minh 遽cự 破phá 妄vọng 想tưởng 隨tùy 銷tiêu 雖tuy 蚍# 蜉# 蟻nghĩ 子tử 亦diệc 能năng 獲hoạch 證chứng 此thử 身thân 何hà 獨độc 慶khánh 喜hỷ 歟# 昔tích 廣quảng 額ngạch 屠đồ 兒nhi 至chí 佛Phật 座tòa 下hạ 無vô 明minh 頓đốn 息tức 乃nãi 置trí 刀đao 謂vị 佛Phật 曰viết 世Thế 尊Tôn 我ngã 是thị 千thiên 佛Phật 一nhất 數số 佛Phật 即tức 印ấn 可khả 謂vị 其kỳ 不bất 預dự 可khả 乎hồ 夫phu 以dĩ 廣quảng 額ngạch 放phóng 下hạ 屠đồ 刀đao 無vô 明minh 頓đốn 息tức 預dự 千thiên 佛Phật 數số 今kim 慶khánh 喜hỷ 情tình 想tưởng 銷tiêu 盡tận 法Pháp 眼nhãn 清thanh 明minh 則tắc 其kỳ 言ngôn 獲hoạch 也dã 宜nghi 矣hĩ 但đãn 其kỳ 覺giác 雖tuy 齊tề 於ư 佛Phật 覺giác 而nhi 功công 未vị 逮đãi 於ư 極cực 果quả 故cố 不bất 言ngôn 五ngũ 分phần/phân 及cập 究cứu 竟cánh 耳nhĩ 富Phú 樓Lâu 那Na 曰viết 我ngã 與dữ 如Như 來Lai 。 寶bảo 覺giác 圓viên 明minh 。 真chân 妙diệu 淨tịnh 心tâm 。 無vô 二nhị 圓viên 滿mãn 。 而nhi 我ngã 昔tích 遭tao 。 無vô 始thỉ 妄vọng 想tưởng 。 久cửu 在tại 輪luân 迴hồi 。 今kim 得đắc 聖thánh 乘thừa 。 猶do 未vị 究cứu 竟cánh 則tắc 與dữ 此thử 意ý 同đồng 何hà 惑hoặc 於ư 名danh 言ngôn 之chi 深thâm 也dã 。

願nguyện 今kim 得đắc 果Quả 成thành 寶Bảo 王Vương 。 還hoàn 度độ 如như 是thị 恆Hằng 沙sa 眾chúng 將tương 此thử 深thâm 心tâm 奉phụng 塵trần 剎sát 。 是thị 則tắc 名danh 為vi 報báo 佛Phật 恩ân 。 伏phục 請thỉnh 世Thế 尊Tôn 為vi 證chứng 明minh 。 五ngũ 濁trược 惡ác 世thế 誓thệ 先tiên 入nhập 。 如như 一nhất 眾chúng 生sanh 未vị 成thành 佛Phật 。 終chung 不bất 於ư 此thử 取thủ 泥Nê 洹Hoàn 。 大đại 雄hùng 大đại 力lực 大đại 慈từ 悲bi 。 希hy 更cánh 審thẩm 除trừ 微vi 細tế 惑hoặc 。 令linh 我ngã 早tảo 登đăng 無vô 上thượng 覺giác 。 於ư 十thập 方phương 界giới 坐tọa 道Đạo 場Tràng 。 舜thuấn 若nhã 多đa 性tánh 可khả 銷tiêu 亡vong 。 爍thước 迦ca 羅la 心tâm 無vô 動động 轉chuyển 。

論luận 曰viết 定định 林lâm 曰viết 識thức 精tinh 為vi 水thủy 水thủy 不bất 搖dao 則tắc 名danh 之chi 為vi 湛trạm 所sở 謂vị 圓viên 湛trạm 者giả 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 不bất 分phân 為vi 六lục 則tắc 湛trạm 圓viên 矣hĩ 所sở 謂vị 妙diệu 湛trạm 者giả 以dĩ 妙diệu 力lực 總tổng 持trì 不bất 動động 則tắc 湛trạm 妙diệu 矣hĩ 所sở 謂vị 覺giác 湛trạm 明minh 性tánh 。 者giả 覺giác 合hợp 識thức 精tinh 如như 日nhật 合hợp 水thủy 而nhi 有hữu 明minh 性tánh 也dã 所sở 謂vị 湛trạm 精tinh 圓viên 常thường 。 者giả 即tức 圓viên 湛trạm 識thức 精tinh 也dã 已dĩ 滅diệt 生sanh 滅diệt 。 故cố 名danh 為vi 常thường 所sở 謂vị 此thử 湛trạm 非phi 是thị 不bất 流lưu 如như 急cấp 流lưu 水thủy 。 望vọng 如như 恬điềm 靜tĩnh 。 者giả 經Kinh 云vân 識thức 動động 見kiến 澄trừng 。 則tắc 識thức 有hữu 動động 性tánh 名danh 為vi 想tưởng 元nguyên 自tự 非phi 妙diệu 湛trạm 總tổng 持trì 則tắc 念niệm 念niệm 愛ái 業nghiệp 習tập 氣khí 暴bạo 流lưu 成thành 諸chư 行hành 矣hĩ 經kinh 於ư 諸chư 行hành 喻dụ 如như 流lưu 者giả 以dĩ 此thử 然nhiên 識thức 比tỉ 諸chư 行hành 猶do 名danh 為vi 湛trạm 所sở 謂vị 湛trạm 入nhập 合hợp 湛trạm 。 者giả 如như 波ba 瀾lan 滅diệt 。 化hóa 為vi 澄trừng 水thủy 。 名danh 行hành 陰ấm 盡tận 。 內nội 內nội 湛trạm 明minh 入nhập 無vô 所sở 入nhập 。 名danh 識Thức 陰Ấm 區Khu 宇Vũ 。 則tắc 所sở 謂vị 湛trạm 入nhập 者giả 識thức 陰ấm 也dã 湛trạm 入nhập 為vi 識thức 陰ấm 則tắc 湛trạm 為vi 性tánh 識thức 明minh 知tri 。 明minh 知tri 即tức 智trí 智trí 之chi 與dữ 識thức 是thị 識thức 邊biên 際tế 故cố 說thuyết 五ngũ 陰ấm 而nhi 曰viết 湛trạm 入nhập 合hợp 湛trạm 。 歸quy 識thức 邊biên 際tế 。 性tánh 識thức 不bất 名danh 湛trạm 入nhập 者giả 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 無vô 出xuất 入nhập 故cố 所sở 謂vị 內nội 內nội 湛trạm 明minh 入nhập 無vô 所sở 入nhập 。 者giả 湛trạm 出xuất 為vi 行hàng 行hàng 如như 水thủy 流lưu 湛trạm 入nhập 為vi 識thức 識thức 滅diệt 行hành 陰ấm 則tắc 內nội 內nội 湛trạm 明minh 入nhập 至chí 想tưởng 元nguyên 更cánh 無vô 所sở 入nhập 矣hĩ 所sở 謂vị 識thức 精tinh 者giả 即tức 阿a 陀đà 那na 識thức 。 也dã 所sở 謂vị 黏niêm 湛trạm 者giả 黏niêm 此thử 識thức 精tinh 也dã 此thử 識thức 精tinh 者giả 如như 水thủy 清thanh 潔khiết 本bổn 無vô 黏niêm 性tánh 妄vọng 起khởi 分phân 別biệt 。 與dữ 色sắc 合hợp 故cố 水thủy 土thổ 雜tạp 矣hĩ 乃nãi 能năng 成thành 黏niêm 若nhược 識thức 此thử 識thức 者giả 如như 水thủy 清thanh 潔khiết 本bổn 無vô 黏niêm 性tánh 能năng 不bất 合hợp 色sắc 脫thoát 黏niêm 內nội 伏phục 湛trạm 有hữu 圓viên 湛trạm 有hữu 玅# 湛trạm 有hữu 覺giác 湛trạm 有hữu 精tinh 湛trạm 有hữu 湛trạm 入nhập 有hữu 黏niêm 湛trạm 如như 前tiền 義nghĩa 錙# 銖thù 之chi 分phần 較giảo 盡tận 法pháp 之chi 喻dụ 也dã 馬mã 鳴minh 曰viết 以dĩ 依y 不bất 覺giác 心tâm 動động 為vi 業nghiệp 覺giác 則tắc 不bất 動động 夫phu 覺giác 則tắc 不bất 動động 妙diệu 湛trạm 總tổng 持trì 之chi 謂vị 動động 則tắc 為vi 業nghiệp 遷thiên 流lưu 而nhi 為vi 諸chư 行hành 矣hĩ 所sở 言ngôn 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 王vương 者giả 以dĩ 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 定Định 。 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 能năng 得đắc 之chi 故cố 佛Phật 則tắc 為vi 王vương 僧Tăng 祇kỳ 當đương 云vân 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 波ba 譯dịch 者giả 略lược 也dã 阿a 僧tăng 祇kỳ 此thử 云vân 無vô 數số 劫kiếp 波ba 此thử 云vân 時thời 分phần/phân 時thời 分phần/phân 有hữu 久cửu 近cận 凡phàm 言ngôn 劫kiếp 波ba 極cực 長trường/trưởng 分phần/phân 也dã 舜thuấn 若nhã 多đa 風phong 神thần 動động 之chi 性tánh 也dã 爍thước 迦ca 羅la 此thử 云vân 堅kiên 固cố 亦diệc 金kim 剛cang 堅kiên 固cố 。 心tâm 也dã 舊cựu 疏sớ/sơ 曰viết 舜thuấn 若nhã 多đa 此thử 云vân 虗hư 空không 阿A 難Nan 意ý 若nhược 曰viết 虗hư 空không 之chi 性tánh 不bất 可khả 銷tiêu 亡vong 者giả 尚thượng 可khả 銷tiêu 亡vong 我ngã 堅kiên 固cố 之chi 心tâm 不bất 可khả 動động 轉chuyển 。 也dã 又hựu 曰viết 舜thuấn 若nhã 多đa 性tánh 未vị 見kiến 正chánh 譯dịch 或hoặc 曰viết 舜thuấn 若nhược 者giả 斷đoạn 滅diệt 空không 也dã 舜thuấn 若nhã 多đa 者giả 真chân 性tánh 空không 也dã 資tư 中trung 云vân 舜thuấn 若nhã 多đa 者giả 虗hư 空không 斷đoạn 滅diệt 心tâm 也dã 。

大Đại 佛Phật 頂Đảnh 如Như 來Lai 密Mật 因Nhân 修Tu 證Chứng 了Liễu 義Nghĩa 諸Chư 菩Bồ 薩Tát 萬Vạn 行Hạnh 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 。 合Hợp 論Luận 卷quyển 第đệ 三tam

音âm 切thiết

磁từ

(# 音âm 慈từ )# 。

葵quỳ

(# 音âm 癨# )# 。

藿hoắc

(# 音âm 壑hác )# 。

榴lựu

(# 音âm 留lưu )# 。

擯bấn

(# 音âm 鬢mấn )# 。

藉tạ

(# 音âm 借tá )# 。

爇nhiệt

(# 音âm 熱nhiệt )# 。

燧toại

(# 音âm 遂toại )# 。

癃lung

(# 音âm 隆long )# 。

幟xí

(# 音âm 熾sí )# 。

蕕#

(# 音âm 由do )# 。

殆đãi

(# 音âm 待đãi )# 。

猗ỷ

(# 音âm 衣y )# 。

蚍#

(# 音âm 毘tỳ )# 。

蜉#

(# 音âm 浮phù )# 。