Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 指Chỉ 掌Chưởng 疏Sớ
Quyển 0005
清Thanh 通Thông 理Lý 述Thuật

楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 指Chỉ 掌Chưởng 疏Sớ/sơ 卷Quyển 五Ngũ

京kinh 都đô 拈niêm 華hoa 寺tự 賢hiền 宗tông 後hậu 學học 達đạt 天thiên 通thông 理lý 敬kính 述thuật

嗣tự 法Pháp 門môn 人nhân (# 興hưng 宗tông 祖tổ 旺# 謄# 清thanh 懷hoài 仁nhân 祖tổ 毓# 較giảo 字tự )#

二nhị 證chứng 釋thích 別biệt 有hữu 結kết 元nguyên 疑nghi 二nhị 。

一nhất 阿A 難Nan 別biệt 求cầu 結kết 元nguyên 。 二nhị 如Như 來Lai 證chứng 無vô 他tha 物vật 。

初sơ 三tam 。

一nhất 躡niếp 前tiền 申thân 理lý 。 二nhị 述thuật 迷mê 求cầu 元nguyên 。 三tam 作tác 禮lễ 佇trữ 示thị 。

初sơ 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 如Như 來Lai 雖tuy 說thuyết 。 第đệ 二nhị 義nghĩa 門môn 。 今kim 觀quán 世thế 間gian 。 解giải 結kết 之chi 人nhân 。 若nhược 不bất 知tri 其kỳ 。 所sở 結kết 之chi 元nguyên 。 我ngã 信tín 是thị 人nhân 。 終chung 不bất 能năng 解giải 。

如Như 來Lai 前tiền 說thuyết 第đệ 二nhị 義nghĩa 門môn 。 教giáo 以dĩ 從tùng 根căn 解giải 結kết 。 阿A 難Nan 自tự 覺giác 不bất 知tri 結kết 元nguyên 故cố 置trí 雖tuy 言ngôn 。 謂vị 雖tuy 說thuyết 無vô 益ích 也dã 。 今kim 觀quán 世thế 間gian 。 等đẳng 正chánh 申thân 明minh 無vô 益ích 之chi 理lý 。 所sở 結kết 之chi 元nguyên 。 指chỉ 成thành 結kết 之chi 元nguyên 物vật 。 後hậu 文văn 云vân 。 汝nhữ 知tri 此thử 巾cân 。 元nguyên 止chỉ 一nhất 條điều 是thị 也dã 。 言ngôn 解giải 結kết 之chi 人nhân 。 必tất 知tri 巾cân 是thị 一nhất 條điều 。 當đương 於ư 結kết 心tâm 。 解giải 即tức 分phân 散tán 。 若nhược 不bất 知tri 者giả 勢thế 必tất 左tả 右hữu 牽khiên 掣xiết 。 徒đồ 勞lao 。 無vô 功công 故cố 曰viết 我ngã 信tín 是thị 人nhân 。 終chung 不bất 能năng 解giải 。 是thị 知tri 所sở 結kết 之chi 元nguyên 。 即tức 指chỉ 真chân 心tâm 。 然nhiên 亦diệc 不bất 離ly 六lục 根căn 中trung 性tánh 。 阿A 難Nan 不bất 知tri 將tương 謂vị 別biệt 有hữu 。 故cố 躡niếp 前tiền 所sở 說thuyết 義nghĩa 門môn 以dĩ 申thân 明minh 不bất 知tri 結kết 元nguyên 之chi 無vô 益ích 也dã 。

二nhị 述thuật 迷mê 求cầu 元nguyên 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 及cập 會hội 中trung 。 有Hữu 學Học 聲Thanh 聞Văn 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 從tùng 無vô 始thỉ 際tế 。 與dữ 諸chư 無vô 明minh 。 俱câu 滅diệt 俱câu 生sanh 。 雖tuy 得đắc 如như 是thị 。 多đa 聞văn 善thiện 根căn 。 名danh 為vi 出xuất 家gia 。 猶do 隔cách 日nhật 瘧ngược 。

○# 惟duy 願nguyện 大đại 慈từ 。 哀ai 愍mẫn 淪luân 溺nịch 。 今kim 日nhật 身thân 心tâm 。 云vân 何hà 是thị 結kết 。 從tùng 何hà 名danh 解giải 。 亦diệc 令linh 未vị 來lai 。 苦khổ 難nạn 眾chúng 生sanh 。 得đắc 免miễn 輪luân 迴hồi 。 不bất 落lạc 三tam 有hữu 。

初sơ 舉cử 類loại 述thuật 迷mê 。 無Vô 學Học 深thâm 位vị 不bất 敢cảm 謂vị 其kỳ 不bất 知tri 。 故cố 偏thiên 舉cử 有hữu 學học 一nhất 類loại 。 如như 彼bỉ 解giải 結kết 之chi 人nhân 。 不bất 知tri 結kết 元nguyên 。 故cố 云vân 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 從tùng 無vô 始thỉ 際tế 。 者giả 約ước 今kim 經kinh 則tắc 。 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 約ước 起khởi 信tín 則tắc 不bất 覺giác 心tâm 起khởi 時thời 也dã 。 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 業nghiệp 相tương/tướng 自tự 是thị 真chân 妄vọng 不bất 分phân 生sanh 滅diệt 與dữ 俱câu 。 故cố 云vân 與dữ 諸chư 無vô 明minh 。 俱câu 滅diệt 俱câu 生sanh 。 要yếu 知tri 真chân 心tâm 即tức 是thị 結kết 元nguyên 。 正chánh 以dĩ 無vô 始thỉ 與dữ 無vô 明minh 俱câu 所sở 以dĩ 迷mê 而nhi 不bất 知tri 。 既ký 不bất 知tri 真chân 徒đồ 聞văn 無vô 益ích 。 故cố 曰viết 雖tuy 得đắc 如như 是thị 。 多đa 聞văn 善thiện 根căn 。 意ý 顯hiển 其kỳ 不bất 能năng 解giải 結kết 修tu 證chứng 也dã 。 既ký 不bất 能năng 解giải 結kết 修tu 證chứng 徒đồ 稱xưng 剃thế 染nhiễm 。 故cố 曰viết 名danh 為vi 出xuất 家gia 。 以dĩ 其kỳ 無vô 出xuất 家gia 之chi 實thật 故cố 。 瘧ngược 瘧ngược 疾tật 也dã 。 其kỳ 疾tật 時thời 寒hàn 時thời 熱nhiệt 有hữu 日nhật 一nhất 發phát 者giả 。 有hữu 隔cách 日nhật 發phát 者giả 。 今kim 阿A 難Nan 自tự 以dĩ 雖tuy 斷đoạn 見kiến 惑hoặc 。 分phần/phân 證chứng 我ngã 空không 。 而nhi 處xứ 胎thai 之chi 迷mê 隔cách 陰ấm 之chi 昏hôn 猶do 所sở 未vị 免miễn 。 故cố 以dĩ 隔cách 日nhật 之chi 瘧ngược 喻dụ 之chi 。

○# 惟duy 願nguyện 下hạ 求cầu 示thị 利lợi 後hậu 。 真chân 心tâm 淪luân 於ư 無vô 明minh 。 溺nịch 於ư 生sanh 滅diệt 。 非phi 大đại 聖thánh 真chân 慈từ 無vô 能năng 拔bạt 濟tế 。 故cố 惟duy 願nguyện 大đại 慈từ 哀ai 愍mẫn 。 初sơ 果quả 已dĩ 超siêu 凡phàm 界giới 未vị 及cập 無Vô 學Học 。 前tiền 此thử 後hậu 此thử 姑cô 置trí 勿vật 論luận 。 故cố 惟duy 求cầu 如Như 來Lai 約ước 今kim 日nhật 之chi 身thân 心tâm 言ngôn 之chi 。 言ngôn 身thân 心tâm 現hiện 在tại 六lục 根căn 本bổn 自tự 無vô 恙dạng 。 佛Phật 前tiền 教giáo 我ngã 從tùng 根căn 解giải 結kết 。 但đãn 不bất 知tri 云vân 何hà 是thị 結kết 。 佛Phật 其kỳ 為vi 我ngã 言ngôn 之chi 。 再tái 結kết 不bất 自tự 起khởi 必tất 有hữu 。 所sở 結kết 之chi 元nguyên 。 又hựu 不bất 知tri 元nguyên 在tại 何hà 處xứ 。 從tùng 何hà 處xứ 下hạ 手thủ 得đắc 名danh 為vi 解giải 。 佛Phật 亦diệc 為vi 我ngã 言ngôn 之chi 。 此thử 令linh 既ký 行hành 。 不bất 惟duy 使sử 現hiện 前tiền 有hữu 學học 得đắc 出xuất 淪luân 溺nịch 。 且thả 將tương 傳truyền 示thị 末Mạt 法Pháp 。 永vĩnh 濟tế 苦khổ 輪luân 。 故cố 云vân 亦diệc 令linh 未vị 來lai 等đẳng 也dã 。 苦khổ 難nạn 眾chúng 生sanh 。 即tức 身thân 在tại 輪luân 迴hồi 中trung 者giả 。 以dĩ 輪luân 迴hồi 不bất 出xuất 苦khổ 難nạn 不bất 能năng 免miễn 故cố 。 遒# 教giáo 修tu 習tập 。 出xuất 離ly 生sanh 死tử 。 故cố 云vân 得đắc 免miễn 輪luân 迴hồi 。 三tam 有hữu 即tức 輪luân 迴hồi 之chi 處xứ 。 輪luân 迴hồi 既ký 免miễn 。 乘thừa 願nguyện 度độ 生sanh 。 自tự 不bất 墮đọa 落lạc 於ư 其kỳ 中trung 也dã 。

三tam 作tác 禮lễ 佇trữ 示thị 。

作tác 是thị 語ngữ 已dĩ 。 普phổ 及cập 大đại 眾chúng 。 五ngũ 體thể 投đầu 地địa 。 雨vũ 淚lệ 翹kiều 誠thành 。 佇trữ 佛Phật 如Như 來Lai 。 無vô 上thượng 開khai 示thị 。

言ngôn 請thỉnh 雖tuy 局cục 有hữu 學học 。 意ý 請thỉnh 亦diệc 兼kiêm 法Pháp 會hội 。 故cố 云vân 普phổ 及cập 大đại 眾chúng 。 良lương 以dĩ 解giải 結kết 修tu 證chứng 雖tuy 無Vô 學Học 深thâm 位vị 。 乃nãi 至chí 圓viên 實thật 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 所sở 當đương 求cầu 也dã 。 五ngũ 體thể 投đầu 地địa 者giả 。 四tứ 支chi 傾khuynh 布bố 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 也dã 。 雨vũ 淚lệ 翹kiều 誠thành 者giả 。 感cảm 愧quý 涕thế 泗# 聳tủng 身thân 互hỗ 跪quỵ 也dã 。 佇trữ 者giả 候hậu 望vọng 義nghĩa 。 無vô 上thượng 開khai 示thị 者giả 。 以dĩ 下hạ 之chi 所sở 說thuyết 乃nãi 十thập 方phương 薄Bạc 伽Già 梵Phạm 。 一nhất 路lộ 涅Niết 槃Bàn 門môn 故cố 。 阿A 難Nan 別biệt 求cầu 結kết 示thị 竟cánh 。

二nhị 如Như 來Lai 證chứng 無vô 他tha 物vật 五ngũ 。

一nhất 本bổn 師sư 憐lân 愍mẫn 安an 慰úy 。 二nhị 諸chư 佛Phật 現hiện 相tướng 證chứng 示thị 。 三tam 阿A 難Nan 未vị 明minh 請thỉnh 益ích 。 四tứ 如Như 來Lai 解giải 釋thích 除trừ 疑nghi 。 五ngũ 大đại 眾chúng 承thừa 示thị 開khai 悟ngộ 。

初sơ 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 憐lân 愍mẫn 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 會hội 中trung 。 諸chư 有Hữu 學Học 者giả 。 亦diệc 為vì 未vị 來lai 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 為vi 出xuất 世thế 因nhân 。 作tác 將tương 來lai 眼nhãn 。 以dĩ 閻Diêm 浮Phù 檀Đàn 。 紫tử 金kim 光quang 手thủ 。 摩ma 阿A 難Nan 頂đảnh 。

憐lân 愍mẫn 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 有Hữu 學Học 者giả 。 以dĩ 前tiền 阿A 難Nan 請thỉnh 求cầu 。 偏thiên 為vi 有hữu 學học 人nhân 故cố 。 根căn 結kết 宛uyển 然nhiên 猶do 自tự 不bất 知tri 。 從tùng 根căn 即tức 解giải 。 馳trì 心tâm 別biệt 求cầu 故cố 世Thế 尊Tôn 憐lân 而nhi 愍mẫn 之chi 。 未vị 來lai 眾chúng 生sanh 。 即tức 身thân 在tại 輪luân 迴hồi 。 未vị 離ly 苦khổ 難nạn 中trung 者giả 。 依y 法pháp 解giải 結kết 可khả 以dĩ 。 出xuất 離ly 生sanh 死tử 。 故cố 云vân 為vi 出xuất 世thế 因nhân 。 此thử 應ưng 阿A 難Nan 得đắc 免miễn 輪luân 迴hồi 之chi 求cầu 。 遵tuân 教giáo 修tu 證chứng 可khả 以dĩ 超siêu 脫thoát 迷mê 途đồ 。 故cố 云vân 作tác 將tương 來lai 眼nhãn 。 此thử 應ưng 阿A 難Nan 不bất 落lạc 三tam 有hữu 之chi 求cầu 。 以dĩ 手thủ 摩ma 頂đảnh 。 者giả 攝nhiếp 受thọ 安an 慰úy 。 亦diệc 表biểu 下hạ 之chi 所sở 說thuyết 即tức 是thị 最tối 勝thắng 頂Đảnh 法Pháp 。 兼kiêm 應ưng 阿A 難Nan 無vô 上thượng 開khai 示thị 之chi 請thỉnh 。

二nhị 如Như 來Lai 現hiện 相tướng 證chứng 示thị 二nhị 。

一nhất 諸chư 佛Phật 現hiện 相tướng 。 二nhị 眾chúng 生sanh 聞văn 證chứng 示thị 。

初sơ 。

即tức 時thời 十thập 方phương 。 普phổ 佛Phật 世thế 界giới 。 六lục 種chủng 震chấn 動động 。 微vi 塵trần 如Như 來Lai 。 住trụ 世thế 界giới 者giả 。 各các 有hữu 寶bảo 光quang 。 從tùng 其kỳ 頂đảnh 出xuất 。 其kỳ 光quang 同đồng 時thời 。 於ư 彼bỉ 世thế 界giới 。 來lai 祇Kỳ 陀Đà 林Lâm 。 灌quán 如Như 來Lai 頂đảnh 。 是thị 諸chư 大đại 眾chúng 。 得đắc 未vị 曾tằng 有hữu 。

十thập 方phương 佛Phật 界giới 六lục 種chủng 震chấn 動động 者giả 。 表biểu 此thử 法pháp 既ký 行hành 。 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 六lục 結kết 俱câu 可khả 解giải 故cố 。 一nhất 一nhất 世thế 界giới 。 各các 各các 有hữu 佛Phật 。 統thống 論luận 其kỳ 數số 如như 大đại 地địa 塵trần 。 故cố 云vân 微vi 塵trần 如Như 來Lai 。 現hiện 坐tọa 道Đạo 場Tràng 。 揀giản 非phi 過quá 未vị 。 故cố 云vân 住trụ 世thế 界giới 者giả 。 各các 有hữu 寶bảo 光quang 。 從tùng 其kỳ 頂đảnh 出xuất 者giả 。 表biểu 諸chư 根căn 圓viên 拔bạt 。 內nội 瑩oánh 發phát 光quang 。 又hựu 表biểu 下hạ 之chi 所sở 說thuyết 即tức 是thị 最tối 勝thắng 最tối 妙diệu 法pháp 故cố 。 其kỳ 光quang 同đồng 時thời 。 於ư 彼bỉ 來lai 林lâm 者giả 。 表biểu 浮phù 塵trần 器khí 界giới 諸chư 變biến 化hóa 相tướng 。 應ứng 念niệm 化hóa 成thành 。 無vô 上thượng 覺giác 故cố 。 灌quán 如Như 來Lai 頂đảnh 者giả 。 表biểu 許hứa 為vi 作tác 證chứng 。 是thị 諸chư 大đại 眾chúng 。 等đẳng 慶khánh 當đương 有hữu 巨cự 益ích 。 以dĩ 此thử 瑞thụy 非phi 常thường 也dã 。

二nhị 眾chúng 聞văn 證chứng 示thị 。

於ư 是thị 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 俱câu 聞văn 十thập 方phương 。 微vi 塵trần 如Như 來Lai 。 異dị 口khẩu 同đồng 音âm 。 告cáo 阿A 難Nan 言ngôn 。 善thiện 哉tai 阿A 難Nan 。 汝nhữ 欲dục 識thức 知tri 。 俱câu 生sanh 無vô 明minh 。 使sử 汝nhữ 輪luân 轉chuyển 。 生sanh 死tử 結kết 根căn 。 惟duy 汝nhữ 六lục 根căn 。 更cánh 無vô 他tha 物vật 。 汝nhữ 復phục 欲dục 知tri 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 令linh 汝nhữ 速tốc 證chứng 。 安an 樂lạc 解giải 脫thoát 。 寂tịch 靜tĩnh 妙diệu 常thường 。 亦diệc 汝nhữ 六lục 根căn 。 更cánh 非phi 他tha 物vật 。

得đắc 未vị 曾tằng 有hữu 。 感cảm 佛Phật 加gia 被bị 。 故cố 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 俱câu 得đắc 遠viễn 聞văn 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 異dị 口khẩu 同đồng 音âm 者giả 。 顯hiển 道đạo 同đồng 。 明minh 可khả 信tín 故cố 。 華hoa 嚴nghiêm 十thập 方phương 共cộng 證chứng 。 法pháp 華hoa 諸chư 佛Phật 同đồng 示thị 。 彌di 陀đà 六lục 方phương 勸khuyến 信tín 。 皆giai 此thử 意ý 耳nhĩ 。 獨độc 告cáo 阿A 難Nan 者giả 是thị 請thỉnh 主chủ 故cố 。 善thiện 哉tai 者giả 讚tán 美mỹ 詞từ 。 以dĩ 其kỳ 所sở 問vấn 為vi 解giải 結kết 修tu 證chứng 之chi 關quan 鍵kiện 故cố 。 汝nhữ 欲dục 識thức 知tri 。 等đẳng 證chứng 以dĩ 結kết 惟duy 在tại 根căn 。 前tiền 阿A 難Nan 問vấn 以dĩ 云vân 何hà 是thị 結kết 。 則tắc 是thị 欲dục 知tri 耳nhĩ 。 俱câu 生sanh 無vô 明minh 。 即tức 本bổn 經kinh 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 之chi 妄vọng 明minh 。 無vô 始thỉ 與dữ 俱câu 故cố 云vân 俱câu 生sanh 。 前tiền 云vân 與dữ 諸chư 無vô 明minh 。 俱câu 滅diệt 俱câu 生sanh 是thị 也dã 。 此thử 妄vọng 一nhất 動động 。 三tam 細tế 六lục 麤thô 。 展triển 轉chuyển 生sanh 起khởi 。 故cố 曰viết 使sử 汝nhữ 輪luân 轉chuyển 生sanh 死tử 。 是thị 知tri 俱câu 生sanh 無vô 明minh 。 義nghĩa 當đương 初sơ 結kết 。 餘dư 之chi 五ngũ 結kết 依y 此thử 而nhi 生sanh 。 故cố 名danh 為vi 根căn 。 體thể 合hợp 於ư 八bát 識thức 之chi 中trung 。 用dụng 現hiện 於ư 六lục 根căn 之chi 內nội 。 離ly 根căn 問vấn 結kết 總tổng 無vô 是thị 處xứ 。 故cố 云vân 唯duy 汝nhữ 六lục 根căn 。 更cánh 無vô 他tha 物vật 。 此thử 證chứng 云vân 何hà 是thị 結kết 義nghĩa 也dã 。 汝nhữ 復phục 欲dục 知tri 。 等đẳng 證chứng 以dĩ 解giải 惟duy 從tùng 根căn 。 前tiền 阿A 難Nan 問vấn 以dĩ 從tùng 何hà 名danh 解giải 。 則tắc 是thị 復phục 欲dục 知tri 耳nhĩ 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 不bất 可khả 溺nịch 於ư 果quả 覺giác 。 且thả 約ước 因nhân 心tâm 言ngôn 之chi 。 葢# 以dĩ 因nhân 該cai 果quả 海hải 無vô 妨phương 以dĩ 無vô 上thượng 稱xưng 之chi 。 是thị 六lục 性tánh 之chi 真chân 體thể 同đồng 所sở 結kết 之chi 元nguyên 巾cân 。 用dụng 為vi 因nhân 心tâm 解giải 結kết 修tu 證chứng 。 不bất 歷lịch 三tam 祇kỳ 頓đốn 獲hoạch 二nhị 果quả 。 故cố 云vân 令linh 汝nhữ 速tốc 證chứng 等đẳng 。 安an 樂lạc 即tức 是thị 智trí 果quả 。 受thọ 用dụng 諸chư 法pháp 故cố 。 解giải 脫thoát 即tức 是thị 斷đoạn 果quả 。 遠viễn 離ly 眾chúng 苦khổ 故cố 。 此thử 二nhị 約ước 修tu 德đức 言ngôn 。 寂tịch 靜tĩnh 亦diệc 是thị 斷đoạn 果quả 。 謂vị 寂tịch 然nhiên 晏# 靜tĩnh 體thể 自tự 不bất 動động 故cố 。 妙diệu 常thường 亦diệc 是thị 智trí 果quả 。 謂vị 微vi 妙diệu 真chân 常thường 性tánh 自tự 無vô 礙ngại 故cố 。 此thử 二nhị 約ước 性tánh 德đức 言ngôn 。 然nhiên 既ký 曰viết 速tốc 證chứng 似tự 屬thuộc 修tu 德đức 。 必tất 兼kiêm 性tánh 德đức 言ngôn 者giả 以dĩ 果quả 徹triệt 因nhân 源nguyên 故cố 。 又hựu 真chân 性tánh 既ký 為vi 結kết 元nguyên 結kết 在tại 即tức 是thị 性tánh 在tại 。 解giải 雖tuy 順thuận 性tánh 仍nhưng 不bất 離ly 根căn 。 故cố 云vân 亦diệc 汝nhữ 六lục 根căn 。 更cánh 非phi 他tha 物vật 。 此thử 證chứng 從tùng 何hà 名danh 解giải 義nghĩa 也dã 。 諸chư 佛Phật 現hiện 相tướng 證chứng 示thị 竟cánh 。

三tam 阿A 難Nan 未vị 明minh 請thỉnh 益ích 。

阿A 難Nan 雖tuy 聞văn 如như 是thị 法Pháp 音âm 。 心tâm 猶do 未vị 明minh 。 稽khể 首thủ 白bạch 佛Phật 。 云vân 何hà 令linh 我ngã 生sanh 死tử 輪luân 迴hồi 。 安an 樂lạc 妙diệu 常thường 。 同đồng 是thị 六lục 根căn 。 更cánh 非phi 他tha 物vật 。

如như 是thị 法Pháp 音âm 。 指chỉ 上thượng 諸chư 佛Phật 所sở 說thuyết 。 雖tuy 聞văn 未vị 明minh 者giả 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 疑nghi 根căn 塵trần 識thức 三tam 共cộng 為vi 一nhất 聚tụ 。 何hà 故cố 結kết 解giải 唯duy 根căn 。 二nhị 疑nghi 結kết 解giải 唯duy 根căn 。 根căn 應ưng 是thị 元nguyên 何hà 故cố 取thủ 菩Bồ 提Đề 性tánh 。 至chí 下hạ 世Thế 尊Tôn 釋thích 疑nghi 處xứ 自tự 見kiến 。 云vân 何hà 令linh 我ngã 。 等đẳng 正chánh 持trì 疑nghi 以dĩ 問vấn 也dã 。 此thử 中trung 安an 樂lạc 妙diệu 常thường 。 與dữ 下hạ 科khoa 涅Niết 槃Bàn 真chân 淨tịnh 二nhị 果quả 各các 出xuất 者giả 。 以dĩ 理lý 智trí 一nhất 如như 可khả 互hỗ 攝nhiếp 故cố 。

四tứ 如Như 來Lai 解giải 釋thích 除trừ 疑nghi (# 謂vị 解giải 釋thích 諸chư 佛Phật 所sở 說thuyết 。 以dĩ 除trừ 阿A 難Nan 未vị 明minh 之chi 疑nghi )# 二nhị 。

一nhất 長trường/trưởng 行hành 。 二nhị 偈kệ 頌tụng 。

初sơ 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

根căn 塵trần 同đồng 源nguyên 。 縛phược 脫thoát 無vô 二nhị 。 識thức 性tánh 虗hư 妄vọng 。 猶do 如như 空không 華hoa 。

○# 阿A 難Nan 。 由do 塵trần 發phát 知tri 。 因nhân 根căn 有hữu 相tướng 。 相tương 見kiến 無vô 性tánh 。 同đồng 如như 交giao 蘆lô 。 是thị 故cố 汝nhữ 今kim 。 知tri 見kiến 立lập 知tri 。 即tức 無vô 明minh 本bổn 。 知tri 見kiến 無vô 見kiến 。 斯tư 即tức 涅Niết 槃Bàn 。 無vô 漏lậu 真chân 淨tịnh 。 云vân 何hà 是thị 中trung 。 更cánh 容dung 他tha 物vật 。

初sơ 釋thích 何hà 故cố 結kết 解giải 惟duy 根căn 疑nghi 。 文văn 中trung 縛phược 脫thoát 即tức 結kết 解giải 也dã 。 佛Phật 意ý 所sở 以dĩ 不bất 取thủ 。 塵trần 者giả 以dĩ 根căn 塵trần 雖tuy 內nội 外ngoại 有hữu 殊thù 。 而nhi 攝nhiếp 末mạt 歸quy 本bổn 同đồng 出xuất 一nhất 源nguyên 。 所sở 謂vị 相tương 見kiến 皆giai 依y 自tự 證chứng 起khởi 故cố 。 於ư 是thị 根căn 縛phược 則tắc 塵trần 亦diệc 成thành 縛phược 。 根căn 脫thoát 則tắc 塵trần 亦diệc 隨tùy 脫thoát 。 初sơ 無vô 有hữu 二nhị 。 故cố 惟duy 取thủ 有hữu 情tình 之chi 根căn 不bất 取thủ 無vô 情tình 之chi 塵trần 。 以dĩ 有hữu 情tình 有hữu 知tri 與dữ 性tánh 為vi 近cận 故cố 。 若nhược 爾nhĩ 則tắc 識thức 亦diệc 有hữu 情tình 。 何hà 不bất 并tinh 取thủ 。 以dĩ 識thức 乃nãi 前tiền 塵trần 虗hư 妄vọng 相tương/tướng 想tưởng 。 猶do 如như 空không 華hoa 。 起khởi 滅diệt 無vô 從tùng 。 無vô 可khả 縛phược 亦diệc 無vô 可khả 脫thoát 。 此thử 所sở 以dĩ 結kết 解giải 唯duy 根căn 也dã 。

○# 阿A 難Nan 下hạ 釋thích 何hà 故cố 結kết 元nguyên 取thủ 性tánh 疑nghi 。 佛Phật 意ý 以dĩ 由do 塵trần 發phát 知tri 。 無vô 塵trần 則tắc 知tri 見kiến 不bất 有hữu 。 因nhân 根căn 有hữu 相tướng 。 無vô 根căn 則tắc 塵trần 相tương/tướng 元nguyên 空không 。 是thị 則tắc 塵trần 相tương 知tri 見kiến 皆giai 無vô 實thật 性tánh 。 同đồng 於ư 交giao 蘆lô 。 互hỗ 相tương 依y 住trụ 。 (# 交giao 蘆lô 異dị 卉hủy 也dã 。 生sanh 必tất 二nhị 莖hành 相tương 依y 。 單đơn 一nhất 則tắc 不bất 能năng 自tự 立lập 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 唯duy 一nhất 自tự 性tánh 真chân 知tri 真chân 見kiến 獨độc 存tồn 。 無vô 容dung 更cánh 立lập 知tri 見kiến 。 若nhược 於ư 真chân 知tri 真chân 見kiến 上thượng 立lập 知tri 立lập 見kiến 。 其kỳ 猶do 性tánh 覺giác 必tất 明minh 。 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。 故cố 曰viết 即tức 無vô 明minh 本bổn 。 若nhược 了liễu 真chân 知tri 真chân 見kiến 無vô 復phục 更cánh 立lập 知tri 見kiến 。 其kỳ 猶do 伏phục 還hoàn 元nguyên 覺giác 。 得đắc 元nguyên 明minh 覺giác 。 故cố 曰viết 斯tư 即tức 涅Niết 槃Bàn 。 無vô 漏lậu 真chân 淨tịnh 。 此thử 所sở 以dĩ 結kết 元nguyên 取thủ 性tánh 也dã 。 涅Niết 槃Bàn 斷đoạn 果quả 總tổng 名danh 。 無vô 漏lậu 真chân 淨tịnh 。 斷đoạn 果quả 別biệt 相tướng 。 無vô 漏lậu 即tức 前tiền 解giải 脫thoát 。 修tu 德đức 也dã 。 真chân 淨tịnh 即tức 前tiền 寂tịch 靜tĩnh 。 性tánh 德đức 也dã 。 不bất 言ngôn 智trí 果quả 者giả 如như 上thượng 科khoa 說thuyết 。 云vân 何hà 句cú 乃nãi 結kết 示thị 速tốc 證chứng 之chi 語ngữ 。 言ngôn 結kết 元nguyên 既ký 唯duy 取thủ 性tánh 。 苟cẩu 得đắc 其kỳ 性tánh 則tắc 說thuyết 根căn 已dĩ 非phi 。 云vân 何hà 是thị 中trung 。 更cánh 容dung 他tha 物vật 。 而nhi 為vi 結kết 縛phược 。 知tri 此thử 義nghĩa 者giả 。 則tắc 安an 樂lạc 解giải 脫thoát 。 寂tịch 靜tĩnh 妙diệu 常thường 。 可khả 立lập 證chứng 矣hĩ 。

二nhị 偈kệ 頌tụng 二nhị 。

一nhất 標tiêu 頌tụng 。 二nhị 正chánh 頌tụng 。

初sơ 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 欲dục 重trùng 宣tuyên 此thử 義nghĩa 。 而nhi 說thuyết 偈kệ 言ngôn 。

重trùng 宣tuyên 者giả 長trường/trưởng 行hành 義nghĩa 未vị 周chu 故cố 。 說thuyết 偈kệ 者giả 貫quán 華hoa 易dị 憶ức 持trì 故cố 。 或hoặc 為vi 根căn 性tánh 稍sảo 鈍độn 者giả 設thiết 。

正chánh 頌tụng 分phần/phân 二nhị 。

一nhất 正chánh 頌tụng 長trường/trưởng 行hành 。 二nhị 結kết 示thị 法pháp 妙diệu 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 頌tụng 釋thích 初sơ 疑nghi 。 二nhị 頌tụng 釋thích 次thứ 疑nghi 。

初sơ (# 長trường/trưởng 行hành 初sơ 疑nghi 即tức 結kết 解giải 唯duy 根căn 疑nghi 也dã )# 。

真chân 性tánh 有hữu 為vi 空không 。 緣duyên 生sanh 故cố 如như 幻huyễn 。 無vô 為vi 無vô 起khởi 滅diệt 。 不bất 實thật 如như 空không 華hoa 。 言ngôn 妄vọng 顯hiển 諸chư 真chân 。 妄vọng 真chân 同đồng 二nhị 妄vọng 。

○# 猶do 非phi 真chân 非phi 真chân 。 云vân 何hà 見kiến 所sở 見kiến 。 中trung 間gian 無vô 實thật 性tánh 。 是thị 故cố 若nhược 交giao 蘆lô 。 結kết 解giải 同đồng 所sở 因nhân 。 聖thánh 凡phàm 無vô 二nhị 路lộ 。

初sơ 超siêu 頌tụng 識thức 性tánh 虗hư 妄vọng 。 識thức 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 有hữu 為vi 。 謂vị 凡phàm 夫phu 對đối 有hữu 起khởi 者giả 。 二nhị 無vô 為vi 。 謂vị 二nhị 乘thừa 對đối 空không 起khởi 者giả 。 偈kệ 中trung 首thủ 二nhị 句cú 先tiên 頌tụng 有hữu 為vi 。 真chân 性tánh 二nhị 字tự 總tổng 標tiêu 所sở 依y 之chi 真chân 。 以dĩ 下hạ 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 皆giai 依y 真chân 性tánh 起khởi 故cố 。 對đối 境cảnh 熾sí 然nhiên 名danh 有hữu 為vi 識thức 。 空không 謂vị 無vô 實thật 也dã 。 然nhiên 既ký 對đối 境cảnh 熾sí 然nhiên 而nhi 又hựu 云vân 空không 無vô 實thật 者giả 。 以dĩ 是thị 從tùng 緣duyên 而nhi 生sanh 如như 幻huyễn 法pháp 故cố 。 灌quán 頂đảnh 立lập 量lượng 云vân 。 真chân 性tánh 有hữu 為vi 是thị 有hữu 法pháp 。 空không 為vi 宗tông 。 因nhân 云vân 緣duyên 生sanh 故cố 。 同đồng 喻dụ 如như 幻huyễn 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 幻huyễn 法pháp 從tùng 緣duyên 生sanh 。 幻huyễn 法pháp 空không 無vô 性tánh 。 有hữu 為vi 從tùng 緣duyên 生sanh 。 有hữu 為vi 空không 無vô 性tánh 。 無vô 為vi 二nhị 句cú 次thứ 頌tụng 無vô 為vi 。 強cường/cưỡng 制chế 不bất 動động 名danh 無vô 為vi 識thức 。 無vô 動động 故cố 無vô 起khởi 。 以dĩ 動động 與dữ 起khởi 相tương/tướng 因nhân 故cố 。 無vô 起khởi 故cố 無vô 滅diệt 。 以dĩ 起khởi 與dữ 滅diệt 相tương 待đãi 故cố 。 無vô 起khởi 則tắc 無vô 所sở 從tùng 來lai 。 無vô 滅diệt 則tắc 無vô 所sở 從tùng 去khứ 。 徹triệt 體thể 虗hư 妄vọng 故cố 曰viết 不bất 實thật 。 不bất 實thật 即tức 空không 。 但đãn 遮già 詮thuyên 表biểu 詮thuyên 異dị 耳nhĩ 。 以dĩ 喻dụ 言ngôn 之chi 。 猶do 如như 空không 華hoa 。 若nhược 以dĩ 三tam 支chi 比tỉ 量lượng 宗tông 因nhân 顛điên 倒đảo 。 灌quán 頂đảnh 立lập 量lượng 云vân 。 真chân 性tánh 無vô 為vi 是thị 有hữu 法pháp 。 不bất 實thật 為vi 宗tông 。 因nhân 云vân 無vô 起khởi 滅diệt 故cố 。 同đồng 喻dụ 如như 空không 華hoa 。 良lương 以dĩ 空không 華hoa 無vô 起khởi 滅diệt 。 空không 華hoa 無vô 有hữu 實thật 。 無vô 為vi 亦diệc 爾nhĩ 。 葢# 比tỉ 量lượng 標tiêu 宗tông 出xuất 因nhân 。 經kinh 偈kệ 依y 因nhân 立lập 宗tông 。 義nghĩa 無vô 違vi 也dã 。 若nhược 不bất 置trí 真chân 性tánh 之chi 言ngôn 。 當đương 有hữu 何hà 過quá 。 以dĩ 濫lạm 彼bỉ 空không 宗tông 。 又hựu 失thất 惟duy 心tâm 義nghĩa 故cố 。 言ngôn 妄vọng 二nhị 句cú 預dự 防phòng 疑nghi 問vấn 。 (# 恐khủng 問vấn 云vân 。 權quyền 教giáo 小Tiểu 乘Thừa 率suất 以dĩ 有hữu 為vi 為vi 妄vọng 。 無vô 為vi 為vi 真chân 。 今kim 何hà 并tinh 無vô 為vi 亦diệc 斥xích 其kỳ 不bất 實thật 耶da 。 故cố 為vi 此thử 防phòng )# 按án 權quyền 小tiểu 言ngôn 有hữu 為vi 為vi 妄vọng 。 顯hiển 諸chư 無vô 為vi 為vi 真chân 。 明minh 是thị 待đãi 妄vọng 立lập 真chân 。 既ký 待đãi 妄vọng 立lập 真chân 真chân 固cố 非phi 真chân 。 是thị 則tắc 合hợp 妄vọng 與dữ 真chân 同đồng 為vi 二nhị 妄vọng 。 如như 掌chưởng 珍trân 論luận 云vân 。 若nhược 有hữu 有hữu 為vi 法pháp 。 則tắc 有hữu 無vô 為vi 法Pháp 。 中trung 論luận 云vân 。 若nhược 法pháp 為vi 待đãi 成thành 是thị 法pháp 還hoàn 成thành 待đãi 。 足túc 證chứng 此thử 義nghĩa 。

○# 猶do 非phi 下hạ 追truy 頌tụng 。 根căn 塵trần 同đồng 源nguyên 。 言ngôn 識thức 固cố 無vô 體thể 宜nghi 乎hồ 不bất 取thủ 。 塵trần 能năng 引dẫn 根căn 現hiện 有hữu 功công 用dụng 。 何hà 亦diệc 不bất 取thủ 。 以dĩ 根căn 之chi 與dữ 塵trần 同đồng 依y 賴lại 耶da 。 即tức 就tựu 賴lại 耶da 論luận 之chi 猶do 然nhiên 非phi 真chân 非phi 真chân 。 葢# 上thượng 一nhất 非phi 字tự 乃nãi 總tổng 遣khiển 之chi 詞từ 。 謂vị 總tổng 遣khiển 真chân 與dữ 非phi 真chân 。 以dĩ 是thị 真chân 妄vọng 和hòa 合hợp 。 不bất 可khả 言ngôn 真chân 不bất 可khả 言ngôn 非phi 真chân 故cố 。 既ký 真chân 與dữ 非phi 真chân 俱câu 不bất 可khả 言ngôn 。 是thị 賴lại 耶da 先tiên 無vô 定định 體thể 。 況huống 夫phu 見kiến 相tương/tướng 二nhị 分phần 。 益ích 無vô 有hữu 實thật 。 云vân 何hà 而nhi 分phần/phân 能năng 見kiến 之chi 根căn 所sở 見kiến 之chi 塵trần 。 據cứ 此thử 則tắc 根căn 塵trần 互hỗ 倚ỷ 中trung 間gian 都đô 無vô 實thật 性tánh 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 我ngã 前tiền 說thuyết 以dĩ 猶do 若nhược 交giao 蘆lô 。 既ký 若nhược 交giao 蘆lô 則tắc 同đồng 源nguyên 無vô 二nhị 。 故cố 結kết 解giải 同đồng 以dĩ 六lục 根căn 為vi 所sở 依y 因nhân 。 而nhi 成thành 聖thánh 成thành 凡phàm 皆giai 依y 六lục 根căn 而nhi 修tu 。 順thuận 修tu 成thành 聖thánh 逆nghịch 修tu 成thành 凡phàm 無vô 二nhị 路lộ 也dã 。 頌tụng 釋thích 初sơ 疑nghi 竟cánh 。

二nhị 頌tụng 釋thích 次thứ 疑nghi (# 長trường/trưởng 行hành 次thứ 疑nghi 即tức 結kết 元nguyên 取thủ 性tánh 疑nghi 也dã )# 。

汝nhữ 觀quán 交giao 中trung 性tánh 。 空không 有hữu 二nhị 俱câu 非phi 。 迷mê 晦hối 即tức 無vô 明minh 。 發phát 明minh 便tiện 解giải 脫thoát 。

汝nhữ 觀quán 交giao 中trung 性tánh 者giả 。 教giáo 以dĩ 向hướng 根căn 塵trần 相tương 交giao 之chi 中trung 著trước 力lực 參tham 究cứu 。 畢tất 竟cánh 云vân 何hà 是thị 我ngã 本bổn 元nguyên 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 心tâm 也dã 。 適thích 言ngôn 其kỳ 空không 萬vạn 有hữu 以dĩ 形hình 。 適thích 言ngôn 其kỳ 有hữu 。 一nhất 亦diệc 莫mạc 守thủ 。 故cố 曰viết 空không 有hữu 俱câu 非phi 。 空không 有hữu 俱câu 非phi 。 中Trung 道Đạo 純thuần 真chân 。 即tức 是thị 本bổn 元nguyên 自tự 性tánh 真chân 心tâm 。 一nhất 念niệm 纔tài 起khởi 便tiện 成thành 迷mê 晦hối 。 即tức 是thị 無vô 明minh 。 長trường/trưởng 行hành 所sở 謂vị 知tri 見kiến 立lập 知tri 。 即tức 無vô 明minh 本bổn 是thị 也dã 。 果quả 其kỳ 一nhất 念niệm 不bất 生sanh 。 自tự 然nhiên 發phát 明minh 便tiện 成thành 解giải 脫thoát 。 長trường/trưởng 行hành 所sở 謂vị 知tri 見kiến 無vô 見kiến 。 斯tư 即tức 涅Niết 槃Bàn 是thị 也dã 。 知tri 此thử 義nghĩa 者giả 。 則tắc 結kết 元nguyên 唯duy 取thủ 真chân 性tánh 無vô 庸dong 更cánh 疑nghi 矣hĩ 。 重trọng/trùng 頌tụng 長trường/trưởng 行hành 竟cánh 。

二nhị 結kết 示thị 法pháp 妙diệu 四tứ 。

一nhất 趣thú 果quả 妙diệu 。 二nhị 顯hiển 理lý 妙diệu 。 三tam 成thành 行hành 妙diệu 。 四tứ 立lập 教giáo 妙diệu 。

初sơ 。

解giải 結kết 因nhân 次thứ 第đệ 。 六lục 解giải 一nhất 亦diệc 亡vong 。 根căn 選tuyển 擇trạch 圓viên 通thông 。 入nhập 流lưu 成thành 正chánh 覺giác 。

上thượng 科khoa 已dĩ 示thị 結kết 元nguyên 。 今kim 當đương 進tiến 示thị 解giải 結kết 。 然nhiên 結kết 則tắc 從tùng 細tế 至chí 麤thô 如như 人nhân 著trước 衣y 。 解giải 乃nãi 從tùng 麤thô 向hướng 細tế 如như 人nhân 脫thoát 衣y 。 故cố 云vân 因nhân 次thứ 第đệ 也dã 。 對đối 結kết 之chi 六lục 說thuyết 元nguyên 是thị 一nhất 。 結kết 既ký 不bất 有hữu 元nguyên 復phục 何hà 名danh 。 故cố 云vân 六lục 解giải 一nhất 亦diệc 亡vong 。 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 純thuần 真chân 斯tư 現hiện 。 但đãn 六lục 根căn 有hữu 圓viên 不bất 圓viên 修tu 習tập 。 日nhật 劫kiếp 相tương 倍bội 。 故cố 須tu 於ư 根căn 中trung 揀giản 選tuyển 。 擇trạch 得đắc 圓viên 通thông 一nhất 根căn 依y 之chi 。 入nhập 流lưu 亡vong 所sở 。 便tiện 可khả 以dĩ 漸tiệm 次thứ 解giải 結kết 乃nãi 至chí 成thành 正chánh 覺giác 矣hĩ 。 其kỳ 所sở 趣thú 之chi 果quả 。 不bất 亦diệc 妙diệu 乎hồ 。

二nhị 顯hiển 理lý 妙diệu 。

陀đà 那na 微vi 細tế 識thức 。 習tập 氣khí 成thành 暴bạo 流lưu 。 真chân 非phi 真chân 恐khủng 迷mê 。 我ngã 常thường 不bất 開khai 演diễn 。

承thừa 上thượng 根căn 選tuyển 擇trạch 圓viên 即tức 許hứa 其kỳ 入nhập 流lưu 成thành 覺giác 者giả 。 以dĩ 根căn 中trung 之chi 性tánh 即tức 是thị 陀đà 那na 識thức 故cố 。 陀đà 那na 即tức 賴lại 耶da 異dị 名danh 。 具cụ 云vân 阿a 陀đà 那na 此thử 翻phiên 執chấp 持trì 。 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 執chấp 持trì 根căn 身thân 令linh 不bất 壞hoại 爛lạn 。 二nhị 執chấp 持trì 種chủng 子tử 。 令linh 不bất 散tán 失thất 。 三tam 執chấp 取thủ 結kết 生sanh 相tương 續tục 。 或hoặc 有hữu 翻phiên 為vi 無vô 垢cấu 識thức 者giả 非phi 今kim 經kinh 意ý 。 言ngôn 微vi 細tế 者giả 。 非phi 同đồng 前tiền 六lục 行hành 相tương/tướng 麤thô 顯hiển 。 凡phàm 小tiểu 皆giai 知tri 故cố 。 習tập 氣khí 即tức 指chỉ 無vô 明minh 。 無vô 明minh 稱xưng 習tập 者giả 無vô 始thỉ 與dữ 俱câu 故cố 。 正chánh 以dĩ 無vô 始thỉ 與dữ 俱câu 展triển 轉chuyển 熏huân 變biến 。 生sanh 滅diệt 不bất 停đình 。 漸tiệm 起khởi 諸chư 結kết 。 如như 暴bạo 流lưu 水thủy 。 故cố 云vân 成thành 也dã 。 然nhiên 成thành 結kết 既ký 由do 以dĩ 妄vọng 熏huân 真chân 。 而nhi 解giải 結kết 只chỉ 須tu 以dĩ 真chân 熏huân 妄vọng 。 真chân 妄vọng 同đồng 在tại 此thử 識thức 。 結kết 解giải 易dị 如như 翻phiên 掌chưởng 。 所sở 謂vị 入nhập 流lưu 成thành 正chánh 覺giác 信tín 矣hĩ 。 若nhược 爾nhĩ 尋tầm 常thường 經kinh 中trung 何hà 故cố 不bất 專chuyên 說thuyết 耶da 。 良lương 以dĩ 此thử 識thức 乃nãi 真chân 妄vọng 和hòa 合hợp 。 若nhược 非phi 時thời 而nhi 說thuyết 將tương 恐khủng 利lợi 根căn 眾chúng 生sanh 。 執chấp 妄vọng 為vi 真chân 而nhi 墮đọa 增tăng 上thượng 之chi 慢mạn 。 鈍độn 根căn 眾chúng 生sanh 。 迷mê 真chân 為vi 妄vọng 而nhi 起khởi 絕tuyệt 分phân 之chi # 。 以dĩ 是thị 之chi 故cố 。 我ngã 於ư 尋tầm 常thường 經kinh 中trung 曾tằng 不bất 開khai 演diễn 。 以dĩ 無vô 益ích 而nhi 有hữu 損tổn 也dã 。 今kim 以dĩ 時thời 節tiết 既ký 至chí 應ứng 機cơ 而nhi 說thuyết 。 滅diệt 妄vọng 復phục 真chân 端đoan 在tại 此thử 舉cử 。 其kỳ 所sở 顯hiển 之chi 理lý 不bất 益ích 妙diệu 乎hồ 。

三tam 成thành 行hành 妙diệu 。

自tự 心tâm 取thủ 自tự 心tâm 。 非phi 幻huyễn 成thành 幻huyễn 法pháp 。 不bất 取thủ 無vô 非phi 幻huyễn 。 非phi 幻huyễn 尚thượng 不bất 生sanh 。 幻huyễn 法pháp 云vân 何hà 立lập 。 是thị 名danh 妙diệu 蓮liên 華hoa 。 金kim 剛cang 王vương 寶bảo 覺giác 。 如như 幻huyễn 三tam 摩ma 提đề 。 彈đàn 指chỉ 超siêu 無Vô 學Học 。

承thừa 上thượng 所sở 謂vị 習tập 氣khí 成thành 暴bạo 流lưu 。 者giả 謂vị 以dĩ 無vô 明minh 熏huân 習tập 力lực 故cố 。 於ư 陀đà 那na 識thức 變biến 起khởi 見kiến 相tương/tướng 二nhị 分phần 。 同đồng 是thị 自tự 心tâm 而nhi 分phần/phân 能năng 取thủ 所sở 取thủ 。 故cố 曰viết 自tự 心tâm 取thủ 自tự 心tâm 也dã 。 既ký 同đồng 是thị 自tự 心tâm 元nguyên 無vô 能năng 所sở 。 故cố 非phi 幻huyễn 。 變biến 起khởi 見kiến 相tương/tướng 能năng 所sở 角giác 立lập 。 故cố 成thành 幻huyễn 。 是thị 知tri 非phi 幻huyễn 者giả 乃nãi 待đãi 成thành 幻huyễn 立lập 名danh 。 設thiết 若nhược 不bất 取thủ 則tắc 能năng 所sở 泯mẫn 同đồng 自tự 心tâm 。 失thất 待đãi 幻huyễn 之chi 名danh 故cố 無vô 非phi 幻huyễn 。 無vô 非phi 幻huyễn 故cố 陀đà 那na 不bất 生sanh 。 陀đà 那na 非phi 幻huyễn 。 尚thượng 自tự 不bất 生sanh 。 況huống 夫phu 見kiến 相tương/tướng 幻huyễn 法pháp 復phục 云vân 何hà 立lập 。 如như 是thị 則tắc 真chân 心tâm 獨độc 朗lãng 是thị 名danh 妙diệu 法Pháp 。 依y 此thử 為vi 因nhân 。 因nhân 該cai 果quả 海hải 故cố 喻dụ 以dĩ 蓮liên 華hoa 。 葢# 取thủ 其kỳ 方phương 華hoa 即tức 果quả 可khả 比tỉ 因nhân 該cai 果quả 海hải 義nghĩa 故cố 。 依y 此thử 斷đoạn 惑hoặc 無vô 惑hoặc 不bất 斷đoạn 。 故cố 喻dụ 以dĩ 金kim 剛cang 。 葢# 取thủ 其kỳ 擬nghĩ 之chi 即tức 壞hoại 。 可khả 比tỉ 無vô 惑hoặc 不bất 斷đoạn 義nghĩa 故cố 。 依y 此thử 降hàng 魔ma 無vô 魔ma 不bất 摧tồi 。 故cố 喻dụ 之chi 以dĩ 王vương 。 以dĩ 王vương 能năng 勝thắng 怨oán 到đáo 處xứ 咸hàm 服phục 也dã 。 依y 此thử 利lợi 生sanh 無vô 生sanh 不bất 利lợi 。 故cố 喻dụ 之chi 以dĩ 寶bảo 。 以dĩ 寶bảo 能năng 濟tế 物vật 有hữu 窘# 皆giai 周chu 也dã 。 依y 此thử 觀quán 法pháp 無vô 法pháp 不bất 了liễu 故cố 名danh 之chi 以dĩ 覺giác 。 以dĩ 覺giác 即tức 是thị 佛Phật 具cụ 一nhất 切thiết 智trí 也dã 。 依y 此thử 而nhi 修tu 修tu 即tức 無vô 修tu 。 故cố 曰viết 如như 幻huyễn 。 修tu 既ký 無vô 修tu 動động 元nguyên 不bất 動động 。 故cố 無vô 妨phương 以dĩ 三tam 摩ma 稱xưng 之chi 。 得đắc 此thử 三tam 摩ma 者giả 。 獲hoạch 二nhị 殊thù 勝thắng 。 發phát 三tam 妙diệu 用dụng 。 故cố 能năng 彈đàn 指chỉ 修tu 習tập 功công 超siêu 無Vô 學Học 。 其kỳ 成thành 行hành 何hà 其kỳ 妙diệu 哉tai 。

四tứ 立lập 教giáo 妙diệu 。

此thử 阿a 毗tỳ 達đạt 磨ma 。 十thập 方phương 薄Bạc 伽Già 梵Phạm 。 一nhất 路lộ 涅Niết 槃Bàn 門môn 。

此thử 指chỉ 上thượng 來lai 所sở 說thuyết 昔tích 教giáo 莫mạc 及cập 。 故cố 以dĩ 阿a 毗tỳ 達đạt 磨ma 稱xưng 之chi 。 以dĩ 阿a 毗tỳ 達đạt 磨ma 翻phiên 無vô 比tỉ 法pháp 故cố 。 薄Bạc 伽Già 梵Phạm 即tức 佛Phật 之chi 異dị 號hiệu 。 略lược 翻phiên 聖thánh 尊tôn 。 詳tường 具cụ 六lục 義nghĩa 。 謂vị 自tự 在tại 熾sí 盛thịnh 端đoan 嚴nghiêm 名danh 稱xưng 。 吉cát 祥tường 尊tôn 貴quý 。 五ngũ 不bất 翻phiên 中trung 多đa 義nghĩa 不bất 翻phiên 。 十thập 方phương 亦diệc 該cai 三tam 世thế 。 後hậu 揀giản 圓viên 偈kệ 云vân 。 過quá 去khứ 諸chư 如Như 來Lai 。 斯tư 門môn 已dĩ 成thành 就tựu 。 現hiện 在tại 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 今kim 各các 入nhập 圓viên 明minh 。 未vị 來lai 修tu 學học 人nhân 。 當đương 依y 如như 是thị 法pháp 。 是thị 知tri 十thập 方phương 薄Bạc 伽Già 梵Phạm 。 同đồng 依y 此thử 教giáo 而nhi 修tu 。 故cố 曰viết 一nhất 路lộ 。 無vô 餘dư 大đại 涅Niết 槃Bàn 。 無vô 越việt 此thử 教giáo 而nhi 證chứng 。 是thị 名danh 為vi 門môn 。 其kỳ 立lập 教giáo 又hựu 何hà 其kỳ 妙diệu 哉tai 。 如Như 來Lai 解giải 釋thích 除trừ 疑nghi 竟cánh 。

五ngũ 大đại 眾chúng 承thừa 示thị 開khai 悟ngộ 。

於ư 是thị 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 聞văn 佛Phật 如Như 來Lai 。 無vô 上thượng 慈từ 誨hối 。 祇kỳ 夜dạ 伽già 陀đà 。 雜tạp 糅nhữu 精tinh 瑩oánh 。 妙diệu 理lý 清thanh 徹triệt 。 心tâm 目mục 開khai 明minh 。 歎thán 未vị 曾tằng 有hữu 。

前tiền 此thử 阿A 難Nan 及cập 眾chúng 雨vũ 淚lệ 佇trữ 示thị 。 此thử 之chi 開khai 悟ngộ 亦diệc 然nhiên 。 是thị 知tri 前tiền 之chi 雨vũ 淚lệ 正chánh 此thử 之chi 開khai 悟ngộ 機cơ 也dã 。 佛Phật 指chỉ 諸chư 佛Phật 。 如Như 來Lai 指chỉ 本bổn 師sư 。 證chứng 示thị 無vô 他tha 。 解giải 釋thích 除trừ 疑nghi 皆giai 為vì 無vô 上thượng 慈từ 誨hối 。 祇kỳ 夜dạ 此thử 云vân 應ưng 頌tụng 。 應ưng 長trường/trưởng 行hành 義nghĩa 故cố 。 亦diệc 云vân 重trọng/trùng 頌tụng 重trọng/trùng 為vi 鈍độn 根căn 或hoặc 後hậu 來lai 眾chúng 故cố 。 伽già 陀đà 此thử 云vân 諷phúng 頌tụng 。 諷phúng 功công 誦tụng 德đức 故cố 。 亦diệc 云vân 直trực 頌tụng 徑kính 以dĩ 偈kệ 說thuyết 故cố 。 又hựu 名danh 孤cô 起khởi 頌tụng 不bất 應ưng 長trường/trưởng 行hành 故cố 。 祇kỳ 夜dạ 如như 真chân 性tánh 有hữu 為vi 空không 等đẳng 諸chư 偈kệ 。 伽già 陀đà 如như 解giải 結kết 因nhân 次thứ 第đệ 等đẳng 諸chư 偈kệ 。 雜tạp 糅nhữu 約ước 祇kỳ 夜dạ 言ngôn 。 雜tạp 謂vị 偈kệ 對đối 長trường/trưởng 行hành 前tiền 後hậu 交giao 錯thác 。 糅nhữu 謂vị 偈kệ 糅nhữu 長trường/trưởng 行hành 碎toái 為vi 段đoạn 章chương 故cố 。 精tinh 瑩oánh 約ước 伽già 陀đà 言ngôn 。 精tinh 謂vị 精tinh 純thuần 。 不bất 雜tạp 長trường/trưởng 行hành 。 瑩oánh 謂vị 瑩oánh 徹triệt 。 單đơn 偈kệ 即tức 明minh 透thấu 故cố 。 雜tạp 糅nhữu 故cố 詮thuyên 義nghĩa 玄huyền 微vi 。 精tinh 瑩oánh 故cố 顯hiển 法pháp 明minh 朗lãng 。 故cố 云vân 妙diệu 理lý 清thanh 徹triệt 。 長trường/trưởng 行hành 未vị 悟ngộ 者giả 因nhân 偈kệ 而nhi 悟ngộ 。 長trường/trưởng 行hành 已dĩ 悟ngộ 者giả 因nhân 偈kệ 轉chuyển 增tăng 。 故cố 曰viết 心tâm 目mục 開khai 明minh 。 心tâm 目mục 即tức 是thị 智trí 慧tuệ 。 依y 心tâm 運vận 用dụng 。 擇trạch 法pháp 辨biện 修tu 。 有hữu 目mục 義nghĩa 故cố 。 既ký 已dĩ 開khai 悟ngộ 增tăng 明minh 不bất 惟duy 兩lưỡng 疑nghi 并tinh 銷tiêu 。 且thả 喜hỷ 二nhị 果quả 有hữu 分phần/phân 。 所sở 以dĩ 自tự 歎thán 其kỳ 。 未vị 曾tằng 有hữu 也dã 。 驗nghiệm 證chứng 以dĩ 釋thích 二nhị 疑nghi 竟cánh 。

三tam 綰oản 巾cân 以dĩ 示thị 倫luân 次thứ 。

(# 上thượng 云vân 解giải 結kết 因nhân 次thứ 第đệ 。 六lục 解giải 一nhất 亦diệc 亡vong 。 阿A 難Nan 未vị 達đạt 故cố 如Như 來Lai 以dĩ 一nhất 巾cân 綰oản 成thành 六lục 結kết 示thị 之chi 。 令linh 其kỳ 以dĩ 綰oản 巾cân 次thứ 第đệ 。 知tri 根căn 中trung 成thành 結kết 次thứ 第đệ 。 既ký 知tri 成thành 結kết 次thứ 第đệ 。 又hựu 復phục 因nhân 之chi 以dĩ 示thị 解giải 結kết 次thứ 第đệ 。 其kỳ 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 之chi 義nghĩa 即tức 在tại 兩lưỡng 楹doanh 帶đái 言ngôn 。 故cố 科khoa 中trung 惟duy 標tiêu 示thị 倫luân 次thứ 也dã )# 。

(# ○# 正chánh 脈mạch 云vân 。 前tiền 人nhân 見kiến 其kỳ 結kết 數số 偶ngẫu 同đồng 於ư 根căn 數số 。 遂toại 謂vị 六lục 結kết 即tức 喻dụ 眼nhãn 耳nhĩ 等đẳng 六lục 。 以dĩ 致trí 喻dụ 中trung 六lục 結kết 實thật 有hữu 次thứ 第đệ 。 法pháp 中trung 六lục 根căn 本bổn 無vô 次thứ 第đệ 。 宛uyển 有hữu 法pháp 喻dụ 不bất 齊tề 之chi 過quá 卻khước 又hựu 不bất 敢cảm 歸quy 過quá 於ư 佛Phật 。 而nhi 強cường/cưỡng 教giáo 後hậu 人nhân 不bất 可khả 以dĩ 喻dụ 難nạn/nan 法pháp 。 是thị 何hà 言ngôn 歟# 。 佛Phật 號hiệu 一Nhất 切Thiết 智Trí 人nhân 。 而nhi 說thuyết 法Pháp 先tiên 已dĩ 帶đái 過quá 其kỳ 何hà 以dĩ 折chiết 伏phục 魔ma 外ngoại 。 而nhi 垂thùy 範phạm 人nhân 天thiên 哉tai 。 決quyết 不bất 然nhiên 也dã 。 葢# 佛Phật 說thuyết 六lục 結kết 本bổn 非phi 喻dụ 眼nhãn 等đẳng 橫hoạnh/hoành 列liệt 之chi 六lục 。 乃nãi 是thị 豎thụ 推thôi 其kỳ 由do 真chân 起khởi 妄vọng 從tùng 細tế 向hướng 麤thô 展triển 轉chuyển 六lục 層tằng 而nhi 後hậu 根căn 相tướng 備bị 著trước 。 及cập 其kỳ 反phản 妄vọng 歸quy 真chân 從tùng 麤thô 向hướng 細tế 亦diệc 展triển 轉chuyển 六lục 層tằng 而nhi 後hậu 根căn 相tướng 解giải 除trừ 。 且thả 經kinh 中trung 結kết 之chi 次thứ 第đệ 與dữ 解giải 之chi 次thứ 第đệ 皆giai 叮# 嚀# 俱câu 載tái 。 但đãn 文văn 詞từ 含hàm 攝nhiếp 不bất 甚thậm 開khai 顯hiển 。 至chí 後hậu 觀quán 音âm 圓viên 通thông 逆nghịch 次thứ 推thôi 之chi 。 六lục 結kết 宛uyển 然nhiên 。 取thủ 彼bỉ 釋thích 此thử 何hà 有hữu 法pháp 喻dụ 不bất 齊tề 之chi 過quá 。 智trí 者giả 詳tường 之chi )# 三tam 。

一nhất 阿A 難Nan 敘tự 聞văn 請thỉnh 益ích 。 二nhị 如Như 來Lai 法pháp 喻dụ 巧xảo 示thị 。 三tam 阿A 難Nan 蒙mông 示thị 無vô 疑nghi 。

初sơ 。

阿A 難Nan 合hợp 掌chưởng 。 頂đảnh 禮lễ 白bạch 佛Phật 。 我ngã 今kim 聞văn 佛Phật 。 無vô 遮già 大đại 悲bi 。 性tánh 淨tịnh 妙diệu 常thường 。 真chân 實thật 法Pháp 句cú 。

○# 心tâm 猶do 未vị 達đạt 。 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 舒thư 結kết 倫luân 次thứ 。 唯duy 垂thùy 大đại 慈từ 。 再tái 愍mẫn 斯tư 會hội 。 及cập 與dữ 將tương 來lai 。 施thí 以dĩ 法Pháp 音âm 。 洗tẩy 滌địch 沈trầm 垢cấu 。

初sơ 述thuật 聞văn 意ý 謝tạ 。 合hợp 掌chưởng 禮lễ 白bạch 者giả 謝tạ 前tiền 請thỉnh 後hậu 之chi 儀nghi 。 為vi 拔bạt 結kết 縛phược 之chi 苦khổ 。 普phổ 及cập 現hiện 未vị 之chi 眾chúng 故cố 云vân 。 無vô 遮già 大đại 悲bi 。 又hựu 無vô 遮già 有hữu 二nhị 。 一nhất 人nhân 無vô 遮già 。 不bất 擇trạch 勝thắng 劣liệt 普phổ 施thí 上thượng 法pháp 。 此thử 揀giản 非phi 機cơ 恐khủng 述thuật 。 二nhị 法pháp 無vô 遮già 。 不bất 悋lận 祕bí 妙diệu 合hợp 盤bàn 托thác 出xuất 。 此thử 揀giản 常thường 不bất 開khai 演diễn 。 大đại 悲bi 心tâm 中trung 具cụ 此thử 二nhị 義nghĩa 。 方phương 能năng 流lưu 出xuất 性tánh 淨tịnh 妙diệu 常thường 。 真chân 實thật 法Pháp 句cú 。 性tánh 淨tịnh 妙diệu 常thường 。 指chỉ 長trường/trưởng 行hành 所sở 說thuyết 。 說thuyết 結kết 元nguyên 則tắc 在tại 纏triền 不bất 染nhiễm 性tánh 本bổn 自tự 淨tịnh 。 說thuyết 結kết 解giải 則tắc 出xuất 纏triền 勝thắng 妙diệu 。 常thường 住trụ 不bất 壞hoại 。 乃nãi 偏thiên 約ước 所sở 詮thuyên 言ngôn 之chi 。 真chân 實thật 法Pháp 句cú 。 指chỉ 重trọng/trùng 演diễn 偈kệ 頌tụng 。 長trường/trưởng 行hành 已dĩ 說thuyết 偈kệ 頌tụng 又hựu 說thuyết 。 是thị 出xuất 自tự 如Như 來Lai 真chân 心tâm 實thật 心tâm 演diễn 斯tư 五ngũ 言ngôn 有hữu 法pháp 章chương 句cú 。 此thử 偏thiên 約ước 能năng 詮thuyên 言ngôn 之chi 。 要yếu 知tri 能năng 詮thuyên 所sở 詮thuyên 必tất 不bất 相tương 離ly 。 長trường/trưởng 行hành 偈kệ 頌tụng 互hỗ 攝nhiếp 無vô 礙ngại 。 按án 此thử 中trung 大đại 悲bi 而nhi 云vân 無vô 遮già 。 法pháp 句cú 而nhi 曰viết 真chân 實thật 。 雖tuy 不bất 言ngôn 謝tạ 而nhi 意ý 已dĩ 寓# 之chi 矣hĩ 。

○# 心tâm 猶do 下hạ 陳trần 闕khuyết 言ngôn 請thỉnh 。 言ngôn 如như 上thượng 所sở 聞văn 理lý 雖tuy 麤thô 領lãnh 而nhi 義nghĩa 尚thượng 闕khuyết 然nhiên 。 故cố 云vân 心tâm 猶do 未vị 達đạt 。 未vị 達đạt 之chi 義nghĩa 有hữu 二nhị 。 一nhất 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 二nhị 舒thư 結kết 倫luân 次thứ 。 至chí 下hạ 如Như 來Lai 答đáp 處xứ 自tự 見kiến 。 無vô 煩phiền 預dự 釋thích 。 既ký 未vị 深thâm 領lãnh 豈khởi 甘cam 自tự 棄khí 。 故cố 求cầu 佛Phật 垂thùy 慈từ 再tái 愍mẫn 。 斯tư 會hội 將tương 來lai 仍nhưng 前tiền 普phổ 為vi 現hiện 未vị 請thỉnh 也dã 。 良lương 以dĩ 倫luân 次thứ 不bất 明minh 則tắc 垢cấu 結kết 難nạn/nan 除trừ 。 對đối 六lục 立lập 一nhất 則tắc 更cánh 是thị 沈trầm 染nhiễm 。 故cố 請thỉnh 施thí 法Pháp 音âm 示thị 以dĩ 二nhị 義nghĩa 而nhi 洗tẩy 滌địch 之chi 。

二nhị 如Như 來Lai 法pháp 喻dụ 巧xảo 示thị 二nhị 。

一nhất 巧xảo 示thị 成thành 結kết 倫luân 次thứ 答đáp 。 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 二nhị 巧xảo 示thị 解giải 除trừ 方phương 便tiện 答đáp 。 舒thư 結kết 倫luân 次thứ 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 先tiên 示thị 成thành 結kết 倫luân 次thứ 。 二nhị 後hậu 答đáp 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。

初sơ 三tam 。

一nhất 從tùng 一nhất 成thành 六lục 。 二nhị 同đồng 名danh 為vi 結kết 。 三tam 倫luân 次thứ 不bất 亂loạn 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 攬lãm 几kỉ 取thủ 巾cân 。 二nhị 綰oản 結kết 問vấn 答đáp 。

初sơ 。

即tức 時thời 如Như 來Lai 。 於ư 師sư 子tử 座tòa 。 整chỉnh 涅Niết 槃Bàn 僧tăng 。 斂liểm 僧Tăng 伽già 黎lê 。 攬lãm 七thất 寶bảo 几kỉ 。 引dẫn 手thủ 於ư 几kỉ 。 取thủ 劫kiếp 波ba 羅la 天thiên 所sở 奉phụng 華hoa 巾cân 。

即tức 時thời 者giả 就tựu 於ư 阿A 難Nan 請thỉnh 益ích 之chi 時thời 。 顯hiển 有hữu 求cầu 便tiện 應ưng 故cố 。 涅Niết 槃Bàn 僧Tăng 具cụ 云vân 泥nê 縛phược 些# 那na 。 此thử 翻phiên 內nội 衣y 。 唐đường 言ngôn 裙quần 即tức 下hạ 裳thường 也dã 。 僧Tăng 伽già 黎lê 此thử 翻phiên 雜tạp 碎toái 衣y 。 即tức 大đại 衣y 也dã 。 坐tọa 久cửu 披phi 靡mĩ 故cố 整chỉnh 之chi 斂liểm 之chi 。 整chỉnh 謂vị 提đề 掩yểm 。 斂liểm 謂vị 收thu 攝nhiếp 。 葢# 將tương 欲dục 攬lãm 几kỉ 取thủ 巾cân 恐khủng 其kỳ 有hữu 礙ngại 也dã 。 七thất 寶bảo 几kỉ 即tức 座tòa 前tiền 案án 几kỉ 。 體thể 以dĩ 七thất 寶bảo 成thành 故cố 。 攬lãm 謂vị 取thủ 近cận 於ư 身thân 。 以dĩ 便tiện 凭bằng 藉tạ 。 引dẫn 伸thân 也dã 。 伸thân 手thủ 於ư 几kỉ 凭bằng 之chi 以dĩ 便tiện 取thủ 巾cân 綰oản 故cố 。 劫kiếp 波ba 羅la 或hoặc 云vân 夜dạ 摩ma 。 此thử 翻phiên 時thời 分phần/phân 。 欲dục 界giới 天thiên 之chi 第đệ 三tam 。 寶bảo 疊điệp 華hoa 巾cân 是thị 彼bỉ 天thiên 人nhân 之chi 所sở 奉phụng 故cố 。 佛Phật 取thủ 此thử 巾cân 以dĩ 喻dụ 純thuần 真chân 之chi 性tánh 。 前tiền 文văn 所sở 謂vị 結kết 元nguyên 是thị 也dã 。

二nhị 綰oản 結kết 問vấn 答đáp 。

於ư 大đại 眾chúng 前tiền 。 綰oản 成thành 一nhất 結kết 。 示thị 阿A 難Nan 言ngôn 。 此thử 名danh 何hà 等đẳng 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 俱câu 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 此thử 名danh 為vi 結kết 。

○# 於ư 是thị 如Như 來Lai 。 綰oản 疊điệp 華hoa 巾cân 。 又hựu 成thành 一nhất 結kết 。 重trùng 問vấn 阿A 難Nan 。 此thử 名danh 何hà 等đẳng 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 又hựu 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 此thử 亦diệc 名danh 結kết 。

○# 如như 是thị 倫luân 次thứ 。 綰oản 疊điệp 華hoa 巾cân 。 總tổng 成thành 六lục 結kết 。 一nhất 一nhất 結kết 成thành 。 皆giai 取thủ 手thủ 中trung 。 所sở 成thành 之chi 結kết 。 持trì 問vấn 阿A 難Nan 。 此thử 名danh 何hà 等đẳng 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 次thứ 第đệ 詶thù 佛Phật 。 此thử 名danh 為vi 結kết 。

初sơ 問vấn 答đáp 一nhất 成thành 。 交giao 錯thác 相tương/tướng 繫hệ 曰viết 綰oản 。 示thị 問vấn 名danh 何hà 者giả 。 教giáo 以dĩ 自tự 說thuyết 結kết 名danh 以dĩ 喻dụ 滅diệt 結kết 也dã 。 答đáp 以dĩ 此thử 名danh 為vi 結kết 者giả 。 已dĩ 知tri 有hữu 結kết 之chi 名danh 本bổn 巾cân 之chi 舒thư 相tương/tướng 隱ẩn 矣hĩ 。

○# 於ư 是thị 下hạ 問vấn 答đáp 二nhị 成thành 。 疊điệp 與dữ 氎điệp 同đồng 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 疊điệp 華hoa 西tây 域vực 之chi 帛bạch 。 價giá 值trị 無vô 量lượng 。 今kim 天thiên 獻hiến 猶do 為vi 尊tôn 貴quý 。 觀quán 下hạ 文văn 加gia 寶bảo 字tự 可khả 知tri 。 又hựu 成thành 一nhất 結kết 。 示thị 問vấn 名danh 何hà 者giả 。 令linh 其kỳ 自tự 說thuyết 第đệ 二nhị 結kết 名danh 以dĩ 喻dụ 空không 結kết 也dã 。 答đáp 以dĩ 亦diệc 名danh 為vi 結kết 者giả 。 已dĩ 知tri 二nhị 次thứ 於ư 一nhất 兩lưỡng 結kết 之chi 倫luân 次thứ 現hiện 矣hĩ 。

○# 如như 是thị 下hạ 問vấn 答đáp 六lục 成thành 。 如như 是thị 倫luân 次thứ 等đẳng 者giả 。 謂vị 照chiếu 上thượng 第đệ 一nhất 第đệ 二nhị 倫luân 次thứ 。 復phục 綰oản 四tứ 結kết 總tổng 成thành 六lục 箇cá 結kết 也dã 。 一nhất 一nhất 結kết 成thành 。 持trì 問vấn 名danh 何hà 者giả 。 令linh 說thuyết 三tam 四tứ 五ngũ 六lục 結kết 名danh 。 以dĩ 喻dụ 覺giác 根căn 靜tĩnh 動động 四tứ 結kết 。 相tương/tướng 隣lân 而nhi 起khởi 耳nhĩ 。 次thứ 第đệ 詶thù 佛Phật 。 此thử 名danh 為vi 結kết 者giả 。 已dĩ 知tri 三tam 四tứ 五ngũ 六lục 。 法pháp 爾nhĩ 之chi 前tiền 後hậu 具cụ 矣hĩ 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 如như 此thử 一nhất 一nhất 問vấn 名danh 答đáp 結kết 是thị 結kết 時thời 元nguyên 有hữu 倫luân 次thứ 。 足túc 知tri 非phi 喻dụ 眼nhãn 等đẳng 六lục 相tương/tướng 。 以dĩ 彼bỉ 乃nãi 同đồng 時thời 生sanh 起khởi 非phi 先tiên 眼nhãn 後hậu 耳nhĩ 等đẳng 故cố 。 從tùng 一nhất 成thành 六lục 竟cánh 。

二nhị 同đồng 名danh 為vi 結kết 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

我ngã 初sơ 綰oản 巾cân 。 汝nhữ 名danh 為vi 結kết 。 此thử 疊điệp 華hoa 巾cân 。 先tiên 實thật 一nhất 條điều 。 第đệ 二nhị 第đệ 三tam 。 云vân 何hà 汝nhữ 曹tào 。 復phục 名danh 為vi 結kết 。

○# 阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 此thử 寶bảo 疊điệp 華hoa 。 緝tập 績# 成thành 巾cân 。 雖tuy 本bổn 一nhất 體thể 。 如như 我ngã 思tư 惟duy 。 如Như 來Lai 一nhất 綰oản 。 得đắc 一nhất 結kết 名danh 。 若nhược 百bách 綰oản 成thành 。 終chung 名danh 百bách 結kết 。 何hà 況huống 此thử 巾cân 。 秪# 有hữu 六lục 結kết 。

○# 終chung 不bất 至chí 七thất 。 亦diệc 不bất 停đình 五ngũ 。 云vân 何hà 如Như 來Lai 。 秪# 許hứa 初sơ 時thời 。 第đệ 二nhị 第đệ 三tam 。 不bất 名danh 為vi 結kết 。

初sơ 如Như 來Lai 許hứa 初sơ 難nạn/nan 後hậu 。 初sơ 綰oản 名danh 結kết 理lý 在tại 可khả 許hứa 。 以dĩ 此thử 巾cân 先tiên 實thật 一nhất 條điều 。 一nhất 巾cân 一nhất 結kết 正chánh 相tương 當đương 故cố 。 然nhiên 一nhất 巾cân 既ký 已dĩ 成thành 結kết 已dĩ 失thất 巾cân 名danh 。 巾cân 既ký 不bất 復phục 名danh 巾cân 。 二nhị 綰oản 三tam 綰oản 亦diệc 應ưng 不bất 復phục 名danh 結kết 。 故cố 難nan 以dĩ 第đệ 二nhị 第đệ 三tam 。 云vân 何hà 汝nhữ 曹tào 。 復phục 名danh 為vi 結kết 。 曹tào 猶do 輩bối 也dã 。

○# 阿A 難Nan 下hạ 阿A 難Nan 答đáp 百bách 況huống 六lục 。 寶bảo 疊điệp 華hoa 或hoặc 是thị 天thiên 上thượng 之chi 華hoa 。 可khả 以dĩ 紡# 織chức 故cố 曰viết 緝tập 績# 成thành 巾cân 。 緝tập 績# 猶do 紡# 織chức 也dã 。 雖tuy 本bổn 一nhất 體thể 。 翻phiên 佛Phật 先tiên 實thật 一nhất 條điều 之chi 語ngữ 。 葢# 佛Phật 以dĩ 先tiên 實thật 一nhất 條điều 。 所sở 以dĩ 只chỉ 許hứa 一nhất 綰oản 名danh 結kết 。 二nhị 綰oản 三tam 綰oản 即tức 所sở 不bất 許hứa 。 阿A 難Nan 以dĩ 雖tuy 是thị 一nhất 體thể 不phủ 。 如như 佛Phật 之chi 所sở 說thuyết 。 但đãn 如như 我ngã 思tư 惟duy 。 亦diệc 似tự 可khả 採thải 。 以dĩ 如Như 來Lai 一nhất 綰oản 。 既ký 許hứa 得đắc 一nhất 結kết 名danh 。 例lệ 知tri 若nhược 百bách 綰oản 成thành 。 終chung 名danh 百bách 結kết 。 何hà 況huống 此thử 巾cân 。 秪# 有hữu 六lục 結kết 焉yên 得đắc 不bất 許hứa 耶da 。

○# 終chung 不bất 下hạ 固cố 諍tranh 不bất 許hứa 之chi 言ngôn 。 言ngôn 既ký 僅cận 有hữu 六lục 結kết 。 是thị 六lục 結kết 已dĩ 盡tận 巾cân 量lượng 。 五ngũ 結kết 巾cân 尚thượng 有hữu 餘dư 。 已dĩ 盡tận 巾cân 量lượng 無vô 容dung 再tái 綰oản 。 故cố 終chung 不bất 至chí 七thất 。 巾cân 尚thượng 有hữu 餘dư 。 勢thế 必tất 至chí 六lục 。 故cố 亦diệc 不bất 停đình 五ngũ 。 終chung 不bất 至chí 七thất 。 七thất 應ưng 不bất 名danh 為vi 結kết 。 亦diệc 不bất 停đình 五ngũ 。 六lục 應ưng 還hoàn 得đắc 結kết 名danh 。 是thị 則tắc 六lục 尚thượng 名danh 結kết 云vân 何hà 如Như 來Lai 。 秪# 許hứa 初sơ 時thời 。 第đệ 二nhị 第đệ 三tam 。 不bất 名danh 為vi 結kết 。 此thử 固cố 我ngã 所sở 不bất 知tri 想tưởng 必tất 有hữu 以dĩ 教giáo 之chi 耳nhĩ 。 按án 此thử 中trung 如Như 來Lai 故cố 為vi 致trí 難nạn/nan 。 阿A 難Nan 抗kháng 詞từ 以dĩ 諍tranh 。 不bất 為vi 無vô 故cố 。 準chuẩn 後hậu 文văn 耳nhĩ 根căn 圓viên 通thông 所sở 解giải 六lục 重trọng/trùng 結kết 相tương/tướng 。 約ước 生sanh 起khởi 則tắc 從tùng 細tế 向hướng 麤thô 。 約ước 還hoàn 滅diệt 則tắc 由do 麤thô 至chí 細tế 。 設thiết 不bất 說thuyết 麤thô 相tương/tướng 名danh 結kết 。 將tương 恐khủng 初sơ 心tâm 者giả 忽hốt 於ư 麤thô 而nhi 始thỉ 入nhập 無vô 門môn 。 設thiết 不bất 說thuyết 細tế 相tương/tướng 名danh 結kết 。 又hựu 恐khủng 深thâm 修tu 者giả 住trụ 於ư 細tế 而nhi 終chung 無vô 究cứu 竟cánh 。 故cố 假giả 阿A 難Nan 固cố 諍tranh 顯hiển 示thị 麤thô 細tế 同đồng 名danh 為vi 結kết 。 庶thứ 使sử 初sơ 心tâm 從tùng 麤thô 而nhi 無vô 躐# 等đẳng 之chi 弊tệ 。 深thâm 修tu 盡tận 細tế 而nhi 無vô 中trung 止chỉ 之chi 德đức 矣hĩ 。

三tam 倫luân 次thứ 不bất 亂loạn 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

此thử 寶bảo 華hoa 巾cân 。 汝nhữ 知tri 此thử 巾cân 。 元nguyên 止chỉ 一nhất 條điều 。 我ngã 六lục 綰oản 時thời 。 名danh 有hữu 六lục 結kết 。 汝nhữ 審thẩm 觀quán 察sát 。 巾cân 體thể 是thị 同đồng 。 因nhân 結kết 有hữu 異dị 。

○# 於ư 意ý 云vân 何hà 。 初sơ 綰oản 結kết 成thành 。 名danh 為vi 第đệ 一nhất 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 第đệ 六lục 結kết 生sanh 。 吾ngô 今kim 欲dục 將tương 。 第đệ 六lục 結kết 名danh 。 成thành 第đệ 一nhất 不phủ 。

○# 不phủ 也dã 世Thế 尊Tôn 。 六lục 結kết 若nhược 存tồn 。 斯tư 第đệ 六lục 名danh 。 終chung 非phi 第đệ 一nhất 。 縱túng 我ngã 歷lịch 生sanh 。 盡tận 其kỳ 明minh 辨biện 。 如như 何hà 令linh 是thị 。 六lục 結kết 亂loạn 名danh 。

○# 佛Phật 言ngôn 如như 是thị 。 六lục 結kết 不bất 同đồng 。 循tuần 顧cố 本bổn 因nhân 。 一nhất 巾cân 所sở 造tạo 。 令linh 其kỳ 雜tạp 亂loạn 。 終chung 不bất 能năng 得đắc 。

○# 則tắc 汝nhữ 六lục 根căn 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 畢tất 竟cánh 同đồng 中trung 。 生sanh 畢tất 竟cánh 異dị 。

初sơ 令linh 審thẩm 同đồng 異dị 。 結kết 未vị 綰oản 時thời 明minh 明minh 一nhất 巾cân 。 故cố 許hứa 其kỳ 已dĩ 知tri 。 及cập 乎hồ 六lục 綰oản 宛uyển 爾nhĩ 成thành 異dị 。 故cố 名danh 其kỳ 有hữu 六lục 。 一nhất 六lục 既ký 定định 同đồng 異dị 攸du 分phần/phân 。 而nhi 又hựu 教giáo 以dĩ 審thẩm 觀quán 等đẳng 者giả 。 令linh 知tri 由do 同đồng 成thành 異dị 滅diệt 異dị 還hoàn 同đồng 也dã 。

○# 於ư 意ý 下hạ 擬nghĩ 將tương 亂loạn 名danh 。 於ư 意ý 云vân 何hà 者giả 。 欲dục 將tương 第đệ 六lục 名danh 一nhất 先tiên 商thương 之chi 也dã 。 初sơ 綰oản 名danh 一nhất 如như 是thị 則tắc 次thứ 綰oản 名danh 二nhị 。 三tam 綰oản 名danh 三tam 。 若nhược 超siêu 略lược 言ngôn 之chi 乃nãi 至chí 六lục 綰oản 則tắc 。 第đệ 六lục 結kết 生sanh 。 顯hiển 倫luân 次thứ 一nhất 定định 也dã 。 倫luân 次thứ 一nhất 定định 而nhi 欲dục 將tương 六lục 名danh 一nhất 明minh 知tri 不bất 可khả 。 乃nãi 故cố 意ý 為vi 問vấn 令lệnh 阿A 難Nan 定định 之chi 耳nhĩ 。 一nhất 字tự 下hạ 文văn 稍sảo 未vị 備bị 。 若nhược 加gia 一nhất 得đắc 字tự 而nhi 問vấn 意ý 始thỉ 現hiện 。

○# 不phủ 也dã 下hạ 阿A 難Nan 不bất 許hứa 。 直trực 判phán 不bất 得đắc 故cố 以dĩ 不phủ 也dã 答đáp 之chi 。 六lục 結kết 若nhược 存tồn 。 等đẳng 乃nãi 申thân 明minh 其kỳ 不bất 得đắc 之chi 故cố 。 縱túng 我ngã 歷lịch 生sanh 。 等đẳng 者giả 又hựu 決quyết 言ngôn 其kỳ 不bất 可khả 亂loạn 名danh 意ý 也dã 。 意ý 謂vị 佛Phật 既ký 問vấn 我ngã 將tương 謂vị 我ngã 擅thiện 多đa 聞văn 。 必tất 能năng 名danh 六lục 為vi 一nhất 。 殊thù 不bất 知tri 如như 佛Phật 所sở 問vấn 縱túng/tung 我ngã 以dĩ 。 多đa 聞văn 之chi 力lực 。 從tùng 此thử 更canh 歷lịch 多đa 生sanh 窮cùng 盡tận 。 智trí 慧tuệ 之chi 明minh 。 口khẩu 才tài 之chi 辯biện 。 亦diệc 覺giác 無vô 理lý 可khả 申thân 。 如như 何hà 遽cự 能năng 令linh 是thị 。 六lục 結kết 亂loạn 名danh 。 誠thành 不bất 敢cảm 以dĩ 自tự 欺khi 也dã 。

○# 佛Phật 言ngôn 下hạ 如Như 來Lai 印ấn 定định 。 如như 是thị 者giả 如như 汝nhữ 所sở 說thuyết 是thị 矣hĩ 。 六lục 結kết 不bất 同đồng 。 者giả 現hiện 見kiến 彼bỉ 此thử 各các 異dị 。 雖tuy 彼bỉ 此thử 各các 異dị 若nhược 各các 是thị 一nhất 物vật 或hoặc 可khả 易dị 彼bỉ 為vi 此thử 。 乃nãi 循tuần 顧cố 本bổn 因nhân 。 一nhất 巾cân 所sở 造tạo 。 既ký 一nhất 巾cân 所sở 造tạo 。 先tiên 後hậu 次thứ 第đệ 莫mạc 可khả 改cải 移di 。 故cố 欲dục 令linh 其kỳ 雜tạp 亂loạn 。 終chung 不bất 得đắc 成thành 。

○# 則tắc 汝nhữ 下hạ 以dĩ 法pháp 結kết 合hợp 。 雖tuy 言ngôn 六lục 根căn 實thật 指chỉ 六lục 根căn 中trung 結kết 。 所sở 謂vị 動động 靜tĩnh 根căn 覺giác 空không 滅diệt 也dã 。 結kết 未vị 生sanh 時thời 畢tất 竟cánh 是thị 同đồng 。 合hợp 此thử 巾cân 元nguyên 止chỉ 一nhất 條điều 。 結kết 既ký 生sanh 已dĩ 畢tất 竟cánh 是thị 異dị 。 合hợp 一nhất 六lục 不bất 得đắc 亂loạn 名danh 。 然nhiên 既ký 知tri 由do 同đồng 成thành 異dị 。 自tự 信tín 滅diệt 異dị 還hoàn 同đồng 。 則tắc 解giải 結kết 之chi 功công 又hựu 烏ô 可khả 少thiểu 哉tai 。 先tiên 示thị 成thành 結kết 倫luân 次thứ 竟cánh 。

二nhị 後hậu 答đáp 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

汝nhữ 必tất 嫌hiềm 此thử 。 六lục 結kết 不bất 成thành 。 願nguyện 樂nhạo 一nhất 成thành 。 復phục 云vân 何hà 得đắc 。

○# 阿A 難Nan 言ngôn 。 此thử 結kết 若nhược 存tồn 。 是thị 非phi 鋒phong 起khởi 。 於ư 中trung 自tự 生sanh 。 此thử 結kết 非phi 彼bỉ 。 彼bỉ 結kết 非phi 此thử 。 如Như 來Lai 今kim 日nhật 。 若nhược 總tổng 解giải 除trừ 。 結kết 若nhược 不bất 生sanh 。 則tắc 無vô 彼bỉ 此thử 。 尚thượng 不bất 名danh 一nhất 。 六lục 云vân 何hà 成thành 。

○# 佛Phật 言ngôn 。 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

初sơ 就tựu 喻dụ 設thiết 問vấn 。 嫌hiềm 六lục 不bất 成thành 者giả 。 謂vị 憎tăng 嫌hiềm 六lục 結kết 各các 異dị 不bất 欲dục 其kỳ 成thành 。 願nguyện 樂nhạo 一nhất 成thành 者giả 。 謂vị 羨tiện 慕mộ 一nhất 巾cân 元nguyên 同đồng 還hoàn 欲dục 其kỳ 成thành 。 復phục 云vân 何hà 得đắc 者giả 。 明minh 知tri 須tu 解giải 乃nãi 故cố 意ý 設thiết 問vấn 。 令linh 自tự 薦tiến 法pháp 中trung 意ý 故cố 。

○# 阿A 難Nan 下hạ 依y 問vấn 裁tài 答đáp 。 此thử 結kết 若nhược 存tồn 。 謂vị 不bất 知tri 求cầu 解giải 也dã 。 不bất 知tri 求cầu 解giải 而nhi 欲dục 六lục 結kết 亂loạn 名danh 。 眾chúng 所sở 不bất 許hứa 。 故cố 曰viết 是thị 非phi 鋒phong 起khởi 。 謂vị 說thuyết 是thị 說thuyết 非phi 之chi 機cơ 已dĩ 動động 。 如như 兩lưỡng 軍quân 未vị 交giao 鋒phong 鋩mang 先tiên 起khởi 也dã 。 鋒phong 鋩mang 既ký 起khởi 兩lưỡng 軍quân 自tự 交giao 故cố 曰viết 於ư 中trung 自tự 生sanh 等đẳng 。 謂vị 於ư 六lục 結kết 之chi 中trung 自tự 生sanh 彼bỉ 此thử 相tương/tướng 非phi 之chi 辯biện 故cố 。 總tổng 解giải 除trừ 者giả 謂vị 由do 六lục 至chí 一nhất 次thứ 第đệ 解giải 盡tận 也dã 。 解giải 盡tận 不bất 生sanh 還hoàn 復phục 元nguyên 巾cân 故cố 云vân 。 則tắc 無vô 彼bỉ 此thử 。 無vô 彼bỉ 此thử 故cố 絕tuyệt 諸chư 對đối 待đãi 。 說thuyết 一nhất 亦diệc 是thị 強cường/cưỡng 名danh 故cố 曰viết 。 尚thượng 不bất 名danh 一nhất 。 以dĩ 一nhất 名danh 乃nãi 待đãi 六lục 立lập 故cố 。 六lục 云vân 何hà 成thành 者giả 。 謂vị 一nhất 尚thượng 不bất 立lập 何hà 況huống 於ư 六lục 。 自tự 然nhiên 不bất 得đắc 成thành 矣hĩ 。

○# 佛Phật 言ngôn 下hạ 指chỉ 法pháp 結kết 合hợp 。 葢# 阿A 難Nan 前tiền 此thử 喻dụ 屋ốc 求cầu 門môn 。 是thị 嫌hiềm 此thử 六lục 結kết 不bất 成thành 。 願nguyện 樂nhạo 一nhất 成thành 也dã 。 不bất 知tri 從tùng 根căn 解giải 結kết 。 凡phàm 小tiểu 各các 住trụ 自tự 位vị 。 是thị 此thử 結kết 若nhược 存tồn 。 彼bỉ 此thử 相tương/tướng 非phi 也dã 。 如Như 來Lai 六lục 結kết 盡tận 解giải 純thuần 真chân 絕tuyệt 待đãi 是thị 總tổng 以dĩ 解giải 除trừ 。 尚thượng 不bất 名danh 一nhất 也dã 。 如Như 來Lai 欲dục 令linh 。 阿A 難Nan 同đồng 佛Phật 解giải 盡tận 。 故cố 指chỉ 彼bỉ 所sở 問vấn 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 而nhi 結kết 合hợp 之chi 。 言ngôn 六lục 解giải 一nhất 亡vong 者giả 。 非phi 並tịnh 真chân 體thể 俱câu 失thất 但đãn 不bất 立lập 乎hồ 相tương 待đãi 之chi 名danh 而nhi 已dĩ 。 巧xảo 示thị 成thành 結kết 倫luân 次thứ 答đáp 六lục 解giải 一nhất 亡vong 竟cánh 。

二nhị 巧xảo 示thị 解giải 除trừ 方phương 便tiện 答đáp 舒thư 結kết 倫luân 次thứ 二nhị 。

一nhất 先tiên 示thị 解giải 除trừ 方phương 便tiện 。 二nhị 後hậu 答đáp 舒thư 結kết 倫luân 次thứ 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 舉cử 法pháp 發phát 起khởi 。 二nhị 就tựu 喻dụ 指chỉ 示thị 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 細tế 相tương/tướng 三tam 結kết 。 二nhị 麤thô 相tương/tướng 三tam 結kết 。

初sơ 。

由do 汝nhữ 無vô 始thỉ 。 心tâm 性tánh 狂cuồng 亂loạn 。 知tri 見kiến 妄vọng 發phát 。

欲dục 示thị 解giải 方phương 先tiên 出xuất 結kết 由do 。 故cố 云vân 由do 汝nhữ 無vô 始thỉ 等đẳng 也dã 。 心tâm 性tánh 指chỉ 所sở 依y 真chân 體thể 。 以dĩ 是thị 結kết 之chi 元nguyên 故cố 。 一nhất 念niệm 妄vọng 動động 曰viết 狂cuồng 。 即tức 初sơ 起khởi 無vô 明minh 義nghĩa 當đương 滅diệt 結kết 。 以dĩ 是thị 解giải 盡tận 相tương/tướng 故cố 。 真chân 妄vọng 和hòa 合hợp 曰viết 亂loạn 。 即tức 次thứ 成thành 業nghiệp 相tương/tướng 義nghĩa 當đương 空không 結kết 。 以dĩ 轉chuyển 現hiện 未vị 分phần/phân 故cố 。 知tri 見kiến 妄vọng 發phát 者giả 。 能năng 見kiến 所sở 見kiến 虗hư 妄vọng 發phát 起khởi 即tức 轉chuyển 現hiện 二nhị 相tương/tướng 。 義nghĩa 當đương 覺giác 結kết 。 以dĩ 覺giác 有hữu 能năng 所sở 相tương/tướng 故cố 。

二nhị 麤thô 相tương/tướng 三tam 結kết 。

發phát 妄vọng 不bất 息tức 。 勞lao 見kiến 發phát 塵trần 。

○# 如như 勞lao 目mục 睛tình 。 則tắc 有hữu 狂cuồng 華hoa 。 於ư 湛trạm 精tinh 明minh 。 無vô 因nhân 亂loạn 起khởi 。

○# 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 。 皆giai 即tức 狂cuồng 勞lao 。 顛điên 倒đảo 華hoa 相tướng 。

初sơ 法pháp 說thuyết 。 發phát 妄vọng 不bất 息tức 者giả 。 謂vị 依y 於ư 能năng 覺giác 所sở 覺giác 。 發phát 起khởi 虗hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 相tương 續tục 無vô 間gián 。 即tức 智trí 續tục 二nhị 相tương/tướng 。 仍nhưng 屬thuộc 覺giác 結kết 。 但đãn 行hành 相tương/tướng 稍sảo 顯hiển 著trứ 耳nhĩ 。 既ký 已dĩ 顯hiển 著trứ 必tất 至chí 勞lao 亂loạn 見kiến 分phần/phân 。 結kết 色sắc 成thành 根căn 。 即tức 執chấp 取thủ 相tương/tướng 。 義nghĩa 當đương 根căn 結kết 。 根căn 相tướng 始thỉ 著trước 故cố 。 根căn 相tướng 既ký 著trước 計kế 名danh 起khởi 業nghiệp 。 故cố 發phát 塵trần 勞lao 。 有hữu 世thế 間gian 業nghiệp 繫hệ 苦khổ 相tương/tướng 。 義nghĩa 當đương 動động 靜tĩnh 二nhị 結kết 。 以dĩ 有hữu 世thế 間gian 即tức 有hữu 動động 靜tĩnh 明minh 暗ám 等đẳng 諸chư 塵trần 相tương/tướng 故cố 。

○# 如như 勞lao 下hạ 喻dụ 明minh 。 勞lao 目mục 指chỉ 帶đái 勞lao 浮phù 根căn 。 喻dụ 帶đái 妄vọng 結kết 根căn 之chi 見kiến 以dĩ 妄vọng 即tức 見kiến 之chi 勞lao 故cố 。 湛trạm 精tinh 明minh 指chỉ 根căn 中trung 之chi 性tánh 。 喻dụ 清thanh 淨tịnh 本bổn 心tâm 。 葢# 喻dụ 中trung 勞lao 雖tuy 在tại 根căn 而nhi 華hoa 起khởi 卻khước 翳ế 於ư 見kiến 性tánh 。 法pháp 中trung 妄vọng 雖tuy 在tại 見kiến 而nhi 塵trần 起khởi 卻khước 障chướng 乎hồ 淨tịnh 心tâm 。 佛Phật 意ý 要yếu 以dĩ 狂cuồng 華hoa 無vô 因nhân 喻dụ 明minh 塵trần 結kết 是thị 妄vọng 。 知tri 妄vọng 不bất 循tuần 便tiện 是thị 初sơ 心tâm 入nhập 手thủ 解giải 結kết 處xứ 也dã 。

○# 一nhất 切thiết 下hạ 法pháp 合hợp 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 總tổng 該cai 三tam 世thế 間gian 也dã 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 別biệt 指chỉ 器khí 界giới 。 生sanh 死tử 別biệt 指chỉ 有hữu 情tình 。 涅Niết 槃Bàn 別biệt 指chỉ 正chánh 覺giác 。 均quân 為vi 塵trần 結kết 。 咸hàm 同đồng 華hoa 相tương/tướng 。 近cận 依y 智trí 續tục 勞lao 見kiến 顛điên 倒đảo 。 無vô 中trung 見kiến 有hữu 。 執chấp 取thủ 計kế 名danh 起khởi 業nghiệp 是thị 也dã )# 發phát 起khởi 。 遠viễn 依y 無vô 明minh 不bất 覺giác 業nghiệp 轉chuyển 現hiện 生sanh 。 故cố 云vân 皆giai 即tức 狂cuồng 勞lao 等đẳng 也dã 。 (# 問vấn 。 佛Phật 舉cử 細tế 相tương 反phản 略lược 。 麤thô 相tương/tướng 卻khước 詳tường 者giả 其kỳ 意ý 何hà 居cư 。 答đáp 。 初sơ 心tâm 入nhập 手thủ 。 雖tuy 麤thô 難nan 知tri 。 故cố 以dĩ 法pháp 喻dụ 詳tường 明minh 。 至chí 麤thô 相tương/tướng 既ký 解giải 便tiện 入nhập 深thâm 修tu 。 前tiền 途đồ 分phân 齊tề 自tự 能năng 比tỉ 量lượng 而nhi 知tri 。 無vô 庸dong 詳tường 辨biện )# 舉cử 法pháp 發phát 起khởi 竟cánh 。

二nhị 就tựu 喻dụ 指chỉ 示thị 二nhị 。

一nhất 左tả 右hữu 不bất 解giải 。 二nhị 中trung 心tâm 乃nãi 解giải 。

初sơ 。

阿A 難Nan 言ngôn 。 此thử 勞lao 同đồng 結kết 。 云vân 何hà 解giải 除trừ 。

○# 如Như 來Lai 以dĩ 手thủ 。 將tương 所sở 結kết 巾cân 偏thiên 掣xiết 其kỳ 左tả 。 問vấn 阿A 難Nan 言ngôn 。 如như 是thị 解giải 不phủ 。 不phủ 也dã 世Thế 尊Tôn 。 旋toàn 復phục 以dĩ 手thủ 偏thiên 牽khiên 右hữu 邊biên 。 又hựu 問vấn 阿A 難Nan 如như 是thị 解giải 不phủ 。 不phủ 也dã 世Thế 尊Tôn 。

初sơ 進tiến 問vấn 解giải 方phương 。 此thử 勞lao 同đồng 結kết 。 者giả 應ưng 云vân 此thử 則tắc 從tùng 狂cuồng 至chí 勞lao 。 及cập 與dữ 塵trần 相tương/tướng 同đồng 名danh 為vi 結kết 。 但đãn 譯dịch 語ngữ 傷thương 略lược 以dĩ 義nghĩa 會hội 之chi 可khả 耳nhĩ 。 既ký 同đồng 為vi 結kết 應ưng 須tu 解giải 除trừ 。 但đãn 不bất 知tri 解giải 除trừ 之chi 方phương 。 故cố 問vấn 以dĩ 云vân 何hà 。

○# 如Như 來Lai 下hạ 顯hiển 偏thiên 不bất 能năng 。 將tương 所sở 結kết 巾cân 偏thiên 掣xiết 其kỳ 左tả 者giả 。 喻dụ 凡phàm 夫phu 迷mê 性tánh 為vi 有hữu 偏thiên 住trụ 有hữu 為vi 。 偏thiên 住trụ 有hữu 為vi 明minh 知tri 不bất 能năng 解giải 除trừ 。 乃nãi 故cố 就tựu 喻dụ 問vấn 。 阿A 難Nan 於ư 喻dụ 中trung 已dĩ 知tri 直trực 以dĩ 不phủ 也dã 答đáp 之chi 。 旋toàn 遂toại 也dã 。 遂toại 復phục 以dĩ 手thủ 偏thiên 牽khiên 右hữu 邊biên 者giả 。 喻dụ 二nhị 乘thừa 執chấp 性tánh 為vi 無vô 偏thiên 住trụ 無vô 為vi 也dã 。 問vấn 答đáp 準chuẩn 上thượng 可khả 知tri 。

二nhị 中trung 心tâm 乃nãi 解giải 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

吾ngô 今kim 以dĩ 手thủ 。 左tả 右hữu 各các 牽khiên 。 竟cánh 不bất 能năng 解giải 。 汝nhữ 設thiết 方phương 便tiện 。 云vân 何hà 解giải 成thành 。

○# 阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 當đương 於ư 結kết 心tâm 。 解giải 即tức 分phân 散tán 。

○# 佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 如như 是thị 如như 是thị 。 若nhược 欲dục 除trừ 結kết 。 當đương 於ư 結kết 心tâm 。

初sơ 教giáo 以dĩ 另# 設thiết 方phương 便tiện 。 偏thiên 住trụ 有hữu 為vi 既ký 在tại 動động 而nhi 終chung 不bất 能năng 靜tĩnh 。 偏thiên 住trụ 無vô 為vi 雖tuy 離ly 動động 而nhi 亦diệc 非phi 真chân 離ly 。 是thị 則tắc 後hậu 結kết 尚thượng 不bất 能năng 解giải 何hà 況huống 於ư 前tiền 。 故cố 就tựu 喻dụ 示thị 以dĩ 左tả 右hữu 各các 牽khiên 。 竟cánh 不bất 能năng 解giải 。 汝nhữ 設thiết 二nhị 句cú 法pháp 中trung 正chánh 教giáo 以dĩ 離ly 卻khước 二nhị 邊biên 另# 尋tầm 方phương 便tiện 。 必tất 云vân 何hà 解giải 乃nãi 得đắc 成thành 。

○# 阿A 難Nan 下hạ 。 答đáp 以dĩ 當đương 於ư 結kết 心tâm 。 結kết 心tâm 者giả 元nguyên 巾cân 首thủ 露lộ 之chi 處xứ 。 喻dụ 自tự 性tánh 現hiện 前tiền 處xứ 也dã 。 自tự 性tánh 現hiện 前tiền 首thủ 在tại 於ư 境cảnh 。 但đãn 為vi 動động 塵trần 所sở 障chướng 。 故cố 須tu 入nhập 流lưu 亡vong 所sở 。 則tắc 動động 結kết 解giải 而nhi 靜tĩnh 性tánh 現hiện 矣hĩ 。 解giải 即tức 分phân 散tán 者giả 。 不bất 惟duy 動động 結kết 若nhược 如như 此thử 從tùng 中trung 解giải 去khứ 。 則tắc 靜tĩnh 等đẳng 五ngũ 結kết 亦diệc 與dữ 之chi 俱câu 散tán 。 佛Phật 令linh 自tự 說thuyết 良lương 有hữu 以dĩ 焉yên 。

○# 佛Phật 告cáo 下hạ 印ấn 定định 令linh 其kỳ 自tự 悟ngộ 。 如như 是thị 如như 是thị 。 者giả 重trọng/trùng 言ngôn 深thâm 許hứa 之chi 也dã 。 既ký 已dĩ 深thâm 許hứa 而nhi 又hựu 重trọng/trùng 印ấn 其kỳ 說thuyết 者giả 。 顯hiển 離ly 此thử 別biệt 無vô 方phương 便tiện 令linh 即tức 喻dụ 以dĩ 悟ngộ 法pháp 中trung 義nghĩa 故cố 。 先tiên 示thị 解giải 除trừ 方phương 便tiện 竟cánh 。

二nhị 後hậu 答đáp 舒thư 結kết 倫luân 次thứ 四tứ 。

一nhất 示thị 法pháp 可khả 信tín 。 二nhị 明minh 結kết 須tu 解giải 。 三tam 就tựu 喻dụ 辯biện 定định 。 四tứ 以dĩ 法pháp 結kết 合hợp 。

初sơ 。

阿A 難Nan 。 我ngã 說thuyết 佛Phật 法Pháp 從tùng 因nhân 緣duyên 生sanh 。 非phi 取thủ 世thế 間gian 。 和hòa 合hợp 麤thô 相tương/tướng 。

○# 如Như 來Lai 發phát 明minh 。 世thế 出xuất 世thế 法pháp 。 知tri 其kỳ 本bổn 因nhân 。 隨tùy 所sở 緣duyên 出xuất 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 恆Hằng 沙sa 界giới 外ngoại 一nhất 滴tích 之chi 雨vũ 。 亦diệc 知tri 頭đầu 數số 。 現hiện 前tiền 種chủng 種chủng 松tùng 直trực 棘cức 曲khúc 。 鵠hộc 白bạch 烏ô 玄huyền 。 皆giai 了liễu 元nguyên 由do 。

初sơ 防phòng 承thừa 前tiền 疑nghi 聞văn 。 (# 恐khủng 承thừa 前tiền 疑nghi 云vân 。 自tự 指chỉ 見kiến 是thị 心tâm 已dĩ 來lai 。 屢lũ 破phá 因nhân 緣duyên 。 今kim 聞văn 解giải 結kết 之chi 喻dụ 似tự 乎hồ 佛Phật 法Pháp 亦diệc 從tùng 緣duyên 生sanh 。 前tiền 後hậu 相tương 背bội 云vân 何hà 會hội 通thông 。 故cố 為vi 此thử 防phòng )# 佛Phật 意ý 以dĩ 我ngã 今kim 所sở 說thuyết 。 成thành 佛Phật 之chi 法pháp 固cố 亦diệc 從tùng 緣duyên 而nhi 生sanh 。 葢# 即tức 以dĩ 清thanh 淨tịnh 本bổn 心tâm 為vi 因nhân 。 解giải 結kết 修tu 證chứng 為vi 緣duyên 。 妙diệu 合hợp 中trung 道đạo 是thị 真chân 因nhân 緣duyên 。 至chí 若nhược 世thế 間gian 和hòa 合hợp 麤thô 相tương/tướng 。 如như 輪luân 繩thằng 水thủy 土thổ 因nhân 緣duyên 和hòa 合hợp 。 而nhi 成thành 瓦ngõa 器khí 。 精tinh 血huyết 業nghiệp 識thức 因nhân 緣duyên 和hòa 合hợp 而nhi 成thành 眾chúng 生sanh 。 凡phàm 夫phu 取thủ 以dĩ 為vi 有hữu 。 二nhị 乘thừa 取thủ 以dĩ 為vi 空không 。 妄vọng 計kế 非phi 真chân 是thị 曰viết 麤thô 相tương/tướng 。 類loại 此thử 宜nghi 破phá 。 今kim 非phi 彼bỉ 也dã 。

○# 如Như 來Lai 下hạ 顯hiển 佛Phật 語ngữ 無vô 妄vọng 。 世thế 間gian 法pháp 六lục 凡phàm 染nhiễm 法Pháp 界Giới 。 出xuất 世thế 法pháp 四tứ 聖thánh 淨tịnh 法Pháp 界Giới 。 世thế 間gian 法pháp 以dĩ 業nghiệp 識thức 中trung 本bổn 具cụ 染nhiễm 法pháp 種chủng 子tử 為vi 因nhân 。 宿túc 世thế 所sở 造tạo 善thiện 惡ác 。 不bất 動động 等đẳng 業nghiệp 為vi 緣duyên 。 出xuất 世thế 法pháp 以dĩ 自tự 性tánh 中trung 本bổn 具cụ 淨tịnh 法pháp 種chủng 子tử 為vi 因nhân 。 宿túc 世thế 所sở 修tu 諦đế 緣duyên 六Lục 度Độ 等đẳng 行hành 為vi 緣duyên 。 凡phàm 小tiểu 不bất 知tri 。 縱túng/tung 有hữu 發phát 明minh 皆giai 屬thuộc 妄vọng 計kế 。 無vô 可khả 憑bằng 據cứ 。 如Như 來Lai 凡phàm 有hữu 發phát 明minh 真chân 能năng 。 知tri 其kỳ 本bổn 因nhân 。 又hựu 能năng 知tri 其kỳ 。 隨tùy 所sở 緣duyên 出xuất 。 理lý 在tại 可khả 信tín 矣hĩ 。 不bất 惟duy 依y 正chánh 二nhị 報báo 中trung 之chi 麤thô 相tương/tướng 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 恆Hằng 沙sa 界giới 外ngoại 一nhất 滴tích 一nhất 滴tích 之chi 雨vũ 。 亦diệc 能năng 知tri 其kỳ 頭đầu 數số 。 至chí 於ư 現hiện 前tiền 法pháp 中trung 。 種chủng 種chủng 差sai 別biệt 。 如như 松tùng 生sanh 便tiện 直trực 。 棘cức 生sanh 便tiện 曲khúc 。 鵠hộc 生sanh 便tiện 白bạch 。 烏ô 生sanh 便tiện 元nguyên 。 亦diệc 皆giai 了liễu 其kỳ 元nguyên 由do 。 以dĩ 各các 有hữu 因nhân 緣duyên 故cố 也dã 。 據cứ 此thử 則tắc 依y 正chánh 二nhị 報báo 中trung 最tối 微vi 細tế 者giả 尚thượng 能năng 審thẩm 知tri 諦đế 說thuyết 。 況huống 夫phu 今kim 說thuyết 佛Phật 法Pháp 因nhân 緣duyên 豈khởi 不bất 益ích 可khả 信tín 哉tai 。

二nhị 明minh 結kết 須tu 解giải 。

是thị 故cố 阿A 難Nan 。 隨tùy 汝nhữ 心tâm 中trung 。 選tuyển 擇trạch 六lục 根căn 。 根căn 結kết 若nhược 除trừ 。 塵trần 相tướng 自tự 滅diệt 。 諸chư 妄vọng 銷tiêu 亡vong 。 不bất 真chân 何hà 待đãi 。

承thừa 上thượng 以dĩ 是thị 佛Phật 言ngôn 可khả 信tín 之chi 故cố 。 則tắc 根căn 結kết 須tu 解giải 。 但đãn 六lục 根căn 各các 當đương 其kỳ 機cơ 。 今kim 即tức 隨tùy 汝nhữ 心tâm 中trung 。 選tuyển 擇trạch 六lục 根căn 。 自tự 覺giác 何hà 根căn 可khả 入nhập 即tức 便tiện 依y 修tu 可khả 也dã 。 果quả 其kỳ 依y 修tu 根căn 中trung 之chi 六lục 結kết 自tự 除trừ 。 根căn 結kết 若nhược 除trừ 。 則tắc 動động 靜tĩnh 二nhị 塵trần 。 再tái 不bất 復phục 生sanh 。 根căn 覺giác 空không 滅diệt 諸chư 妄vọng 永vĩnh 以dĩ 銷tiêu 亡vong 。 此thử 若nhược 不bất 真chân 更cánh 何hà 所sở 待đãi 。 有hữu 志chí 復phục 真chân 者giả 其kỳ 勿vật 忽hốt 諸chư 。

三tam 就tựu 喻dụ 辨biện 定định 。

阿A 難Nan 。 吾ngô 今kim 問vấn 汝nhữ 。 此thử 劫kiếp 波ba 羅la 巾cân 。 六lục 結kết 現hiện 前tiền 。 同đồng 時thời 解giải 縈oanh 。 得đắc 同đồng 除trừ 不phủ 。

○# 不phủ 也dã 世Thế 尊Tôn 。 是thị 結kết 本bổn 以dĩ 。 次thứ 第đệ 綰oản 生sanh 。 今kim 日nhật 當đương 須tu 。 次thứ 第đệ 而nhi 解giải 。

○# 六lục 結kết 同đồng 體thể 。 結kết 不bất 同đồng 時thời 。 則tắc 解giải 結kết 時thời 。 云vân 何hà 同đồng 除trừ 。

初sơ 故cố 問vấn 同đồng 解giải 。 首thủ 舉cử 劫kiếp 波ba 羅la 巾cân 者giả 顯hiển 其kỳ 元nguyên 止chỉ 一nhất 條điều 。 喻dụ 清thanh 淨tịnh 本bổn 心tâm 。 次thứ 舉cử 六lục 結kết 現hiện 前tiền 。 者giả 顯hiển 其kỳ 業nghiệp 已dĩ 成thành 六lục 。 喻dụ 妄vọng 相tương/tướng 已dĩ 定định 。 縈oanh 繫hệ 縛phược 也dã 。 六lục 結kết 繫hệ 縛phược 明minh 知tri 不bất 能năng 頓đốn 解giải 。 乃nãi 故cố 問vấn 同đồng 時thời 得đắc 不phủ 。 令linh 其kỳ 自tự 詳tường 以dĩ 知tri 法pháp 中trung 義nghĩa 耳nhĩ 。

○# 不phủ 也dã 下hạ 判phán 其kỳ 不bất 能năng 。 阿A 難Nan 於ư 喻dụ 中trung 已dĩ 知tri 故cố 直trực 以dĩ 不phủ 也dã 判phán 之chi 。 既ký 已dĩ 判phán 定định 不phủ 也dã 仍nhưng 須tu 申thân 明minh 其kỳ 故cố 。 故cố 曰viết 本bổn 以dĩ 次thứ 第đệ 綰oản 生sanh 。 應ưng 當đương 次thứ 第đệ 而nhi 解giải 。

○# 六lục 結kết 下hạ 應ưng 問vấn 結kết 答đáp 。 言ngôn 設thiết 欲dục 同đồng 時thời 解giải 者giả 須tu 六lục 結kết 各các 是thị 一nhất 物vật 。 或hoặc 成thành 結kết 元nguyên 是thị 同đồng 時thời 庶thứ 乎hồ 可khả 耳nhĩ 。 其kỳ 奈nại 六lục 結kết 同đồng 體thể 。 而nhi 成thành 結kết 又hựu 不bất 同đồng 時thời 。 則tắc 解giải 結kết 之chi 時thời 云vân 何hà 便tiện 能năng 同đồng 除trừ 。 決quyết 不bất 然nhiên 也dã 。

四tứ 以dĩ 法pháp 結kết 合hợp 。

佛Phật 言ngôn 。

六lục 根căn 解giải 除trừ 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

○# 此thử 根căn 初sơ 解giải 。 先tiên 得đắc 人nhân 空không 。 空không 性tánh 圓viên 明minh 。 成thành 法Pháp 解giải 脫thoát 。 解giải 脫thoát 法pháp 已dĩ 。 俱câu 空không 不bất 生sanh 。

○# 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 從Tùng 三Tam 摩Ma 地Địa 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。

初sơ 總tổng 合hợp 。 由do 阿A 難Nan 於ư 喻dụ 中trung 已dĩ 知tri 故cố 先tiên 為vi 總tổng 合hợp 。 令linh 以dĩ 得đắc 其kỳ 要yếu 故cố 。 言ngôn 六lục 根căn 中trung 。 隨tùy 拔bạt 一nhất 根căn 。 解giải 除trừ 六lục 結kết 。 亦diệc 復phục 如như 彼bỉ 解giải 結kết 還hoàn 巾cân 是thị 也dã 。

○# 此thử 根căn 下hạ 別biệt 合hợp 。 既ký 已dĩ 總tổng 合hợp 。 復phục 恐khủng 其kỳ 迷mê 於ư 分phân 齊tề 故cố 次thứ 為vi 別biệt 合hợp 。 令linh 以dĩ 得đắc 其kỳ 詳tường 故cố 。 於ư 中trung 復phục 三tam 。 初sơ 先tiên 解giải 麤thô 結kết 。 按án 後hậu 圓viên 通thông 文văn 云vân 。 初sơ 於ư 聞văn 中trung 。 入nhập 流lưu 亡vong 所sở 。 即tức 解giải 動động 結kết 。 所sở 入nhập 既ký 寂tịch 。 動động 靜tĩnh 不bất 生sanh 即tức 解giải 靜tĩnh 結kết 。 如như 是thị 漸tiệm 增tăng 。 聞văn 所sở 聞văn 盡tận 。 即tức 解giải 根căn 結kết 。 今kim 云vân 此thử 根căn 初sơ 解giải 者giả 。 謂vị 依y 此thử 根căn 性tánh 初sơ 解giải 動động 結kết 靜tĩnh 結kết 及cập 根căn 結kết 也dã 。 塵trần 亡vong 根căn 盡tận 人nhân 無vô 所sở 依y 。 故cố 曰viết 先tiên 得đắc 人nhân 空không 。 空không 性tánh 下hạ 次thứ 解giải 細tế 結kết 中trung 覺giác 空không 二nhị 結kết 。 按án 後hậu 圓viên 通thông 文văn 云vân 。 盡tận 聞văn 不bất 住trụ 。 覺giác 所sở 覺giác 空không 。 即tức 解giải 覺giác 結kết 。 空không 覺giác 極cực 圓viên 。 空không 所sở 空không 滅diệt 。 即tức 解giải 空không 結kết 。 今kim 云vân 空không 性tánh 圓viên 明minh 者giả 。 即tức 後hậu 圓viên 通thông 中trung 覺giác 所sở 覺giác 空không 。 空không 所sở 空không 滅diệt 義nghĩa 也dã 。 謂vị 必tất 至chí 覺giác 所sở 覺giác 空không 。 空không 性tánh 始thỉ 圓viên 。 空không 所sở 空không 滅diệt 。 空không 性tánh 始thỉ 明minh 。 以dĩ 對đối 上thượng 但đãn 得đắc 人nhân 空không 為vi 偏thiên 空không 為vi 昧muội 空không 故cố 。 既ký 圓viên 且thả 明minh 不bất 惑hoặc 於ư 法pháp 故cố 云vân 。 成thành 法Pháp 解giải 脫thoát 。 解giải 脫thoát 二nhị 句cú 方phương 解giải 細tế 結kết 中trung 最tối 後hậu 滅diệt 結kết 。 按án 後hậu 圓viên 通thông 文văn 云vân 。 生sanh 滅diệt 既ký 滅diệt 。 寂tịch 滅diệt 現hiện 前tiền 。 即tức 解giải 滅diệt 結kết 。 今kim 云vân 解giải 脫thoát 法pháp 已dĩ 。 俱câu 空không 不bất 生sanh 者giả 。 即tức 後hậu 圓viên 通thông 中trung 生sanh 滅diệt 既ký 滅diệt 。 寂tịch 滅diệt 現hiện 前tiền 義nghĩa 也dã 。 謂vị 既ký 成thành 法pháp 脫thoát 法pháp 不bất 能năng 縛phược 。 名danh 為vi 解Giải 脫Thoát 法pháp 已dĩ 。 至chí 此thử 則tắc 人nhân 法pháp 雙song 空không 。 故cố 云vân 俱câu 空không 。 然nhiên 此thử 俱câu 空không 猶do 屬thuộc 待đãi 立lập 。 依y 然nhiên 生sanh 滅diệt 。 若nhược 知tri 有hữu 既ký 不bất 存tồn 空không 亦diệc 不bất 立lập 。 則tắc 是thị 俱câu 空không 不bất 生sanh 。 所sở 謂vị 生sanh 滅diệt 既ký 滅diệt 是thị 也dã 。 如như 是thị 則tắc 六lục 結kết 圓viên 銷tiêu 。 真Chân 如Như 孤cô 朗lãng 。 正chánh 是thị 圓viên 通thông 中trung 寂tịch 滅diệt 現hiện 前tiền 境cảnh 矣hĩ 。

○# 是thị 名danh 下hạ 結kết 證chứng 。 良lương 以dĩ 捨xả 此thử 而nhi 修tu 餘dư 門môn 非phi 。 真chân 三tam 摩ma 地địa 。 未vị 到đáo 俱câu 空không 不bất 生sanh 。 非phi 真chân 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 故cố 曰viết 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 也dã 。 (# 准chuẩn 古cổ 德đức 判phán 此thử 處xứ 位vị 屬thuộc 十thập 信tín 。 今kim 細tế 詳tường 其kỳ 義nghĩa 似tự 唯duy 齊tề 於ư 第đệ 三tam 漸tiệm 次thứ 。 如như 彼bỉ 文văn 云vân 。 塵trần 既ký 不bất 緣duyên 。 根căn 無vô 所sở 偶ngẫu 。 反phản 流lưu 全toàn 一nhất 。 六lục 用dụng 不bất 行hành 。 即tức 此thử 根căn 初sơ 解giải 。 先tiên 得đắc 人nhân 空không 也dã 。 次thứ 云vân 十thập 方phương 國quốc 土độ 。 皎hiệu 然nhiên 清thanh 淨tịnh 。 譬thí 如như 琉lưu 璃ly 。 內nội 懸huyền 明minh 月nguyệt 。 身thân 心tâm 妙diệu 圓viên 。 得đắc 大đại 安an 隱ẩn 。 即tức 空không 性tánh 圓viên 明minh 。 成thành 法Pháp 解giải 脫thoát 也dã 。 又hựu 云vân 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 密mật 圓viên 淨tịnh 妙diệu 。 皆giai 現hiện 其kỳ 中trung 。 即tức 解giải 脫thoát 法pháp 已dĩ 。 俱câu 空không 不bất 生sanh 也dã 。 況huống 彼bỉ 結kết 云vân 是thị 人nhân 即tức 獲hoạch 。 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 宛uyển 同đồng 今kim 之chi 結kết 證chứng 。 以dĩ 此thử 對đối 彼bỉ 分phân 齊tề 正chánh 等đẳng 。 是thị 知tri 此thử 中trung 得đắc 人nhân 空không 成thành 法pháp 脫thoát 得đắc 無vô 忍nhẫn 但đãn 是thị 悟ngộ 證chứng 。 非phi 是thị 修tu 證chứng 。 理lý 論luận 實thật 能năng 徹triệt 於ư 妙diệu 覺giác 。 事sự 說thuyết 尚thượng 不bất 及cập 於ư 乾can/kiền/càn 慧tuệ 。 若nhược 能năng 從tùng 是thị 漸tiệm 修tu 。 乃nãi 可khả 安an 立lập 聖thánh 位vị 。 以dĩ 悟ngộ 為vi 修tu 恐khủng 增tăng 上thượng 慢mạn 。 故cố 因nhân 古cổ 略lược 為vi 辨biện 析tích 如Như 來Lai 法Pháp 。 喻dụ 巧xảo 示thị 竟cánh 。

三tam 阿A 難Nan 蒙mông 示thị 無vô 疑nghi 。

阿A 難Nan 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 蒙mông 佛Phật 開khai 示thị 。 慧tuệ 覺giác 圓viên 通thông 。 得đắc 無vô 疑nghi 惑hoặc 。

蒙mông 示thị 者giả 蒙mông 佛Phật 開khai 導đạo 指chỉ 示thị 。 六lục 解giải 一nhất 亡vong 。 及cập 舒thư 結kết 倫luân 次thứ 義nghĩa 也dã 。 慧tuệ 覺giác 圓viên 通thông 者giả 。 以dĩ 聽thính 聞văn 慧tuệ 。 覺giác 得đắc 六lục 根căn 中trung 性tánh 本bổn 自tự 圓viên 通thông 。 如như 寶bảo 華hoa 巾cân 元nguyên 止chỉ 一nhất 條điều 也dã 。 法pháp 喻dụ 巧xảo 示thị 。 諦đế 解giải 分phân 明minh 。 故cố 曰viết 得đắc 無vô 疑nghi 惑hoặc 。 綰oản 巾cân 以dĩ 示thị 倫luân 次thứ 竟cánh 。

四tứ 冥minh 授thọ 以dĩ 選tuyển 本bổn 根căn 二nhị 。

一nhất 阿A 難Nan 請thỉnh 示thị 本bổn 根căn 。 二nhị 如Như 來Lai 冥minh 授thọ 耳nhĩ 門môn 。

初sơ 三tam 。

一nhất 述thuật 益ích 申thân 疑nghi 。 二nhị 慶khánh 遇ngộ 恐khủng 錯thác 。 三tam 三tam 業nghiệp 誠thành 請thỉnh 。

初sơ 。

一nhất 時thời 合hợp 掌chưởng 。 頂đảnh 禮lễ 雙song 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 等đẳng 今kim 日nhật 。 身thân 心tâm 皎hiệu 然nhiên 。 快khoái 得đắc 無vô 礙ngại 。

○# 雖tuy 復phục 悟ngộ 知tri 。 一nhất 六lục 亡vong 義nghĩa 。 然nhiên 猶do 未vị 達đạt 。 圓viên 通thông 本bổn 根căn 。

初sơ 禮lễ 謝tạ 述thuật 益ích 。 一nhất 時thời 者giả 會hội 眾chúng 同đồng 一nhất 時thời 也dã 。 合hợp 掌chưởng 者giả 秉bỉnh 其kỳ 心tâm 。 禮lễ 足túc 者giả 敬kính 之chi 至chí 。 葢# 以dĩ 其kỳ 慧tuệ 覺giác 圓viên 通thông 。 而nhi 謝tạ 佛Phật 開khai 示thị 也dã 。 內nội 不bất 執chấp 我ngã 故cố 。 身thân 心tâm 皎hiệu 然nhiên 。 皎hiệu 然nhiên 者giả 清thanh 淨tịnh 皎hiệu 潔khiết 。 離ly 煩phiền 惱não 障chướng 故cố 。 外ngoại 不bất 執chấp 法pháp 故cố 。 快khoái 得đắc 無vô 礙ngại 。 無vô 礙ngại 者giả 解giải 脫thoát 法pháp 縛phược 。 離ly 所sở 知tri 障chướng 故cố 。 此thử 亦diệc 由do 於ư 慧tuệ 覺giác 圓viên 通thông 。 暫tạm 得đắc 如như 是thị 耳nhĩ 。

○# 雖tuy 復phục 下hạ 因nhân 悟ngộ 申thân 疑nghi 。 前tiền 阿A 難Nan 答đáp 佛Phật 有hữu 云vân 。 此thử 結kết 若nhược 存tồn 。 是thị 非phi 鋒phong 起khởi 。 乃nãi 至chí 云vân 。 若nhược 總tổng 解giải 除trừ 。 則tắc 無vô 彼bỉ 此thử 。 尚thượng 不bất 名danh 一nhất 。 六lục 云vân 何hà 成thành 。 是thị 彼bỉ 已dĩ 能năng 悟ngộ 知tri 一nhất 六lục 俱câu 亡vong 義nghĩa 也dã 。 既ký 能năng 悟ngộ 知tri 而nhi 云vân 雖tuy 復phục 者giả 。 顯hiển 未vị 達đạt 圓viên 通thông 本bổn 根căn 。 雖tuy 知tri 無vô 益ích 故cố 。 言ngôn 本bổn 根căn 者giả 有hữu 二nhị 釋thích 。 一nhất 約ước 世thế 間gian 。 二nhị 約ước 機cơ 宜nghi 。 約ước 世thế 間gian 者giả 以dĩ 十thập 方phương 世thế 界giới 。 修tu 習tập 圓viên 通thông 各các 有hữu 其kỳ 根căn 。 今kim 指chỉ 娑sa 婆bà 本bổn 根căn 如như 後hậu 文Văn 殊Thù 揀giản 選tuyển 偈kệ 云vân 。 此thử 方phương 真chân 教giáo 體thể 。 清thanh 淨tịnh 在tại 音âm 聞văn 。 欲dục 取thủ 三tam 摩ma 提đề 。 實thật 以dĩ 聞văn 中trung 入nhập 。 是thị 知tri 耳nhĩ 根căn 圓viên 通thông 獨độc 為vi 娑sa 婆bà 本bổn 根căn 。 約ước 機cơ 宜nghi 者giả 。 以dĩ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 機cơ 宜nghi 不bất 同đồng 。 隨tùy 機cơ 修tu 證chứng 各các 據cứ 一nhất 根căn 。 今kim 指chỉ 阿A 難Nan 本bổn 根căn 如như 佛Phật 勅sắc 文Văn 殊Thù 云vân 。 我ngã 今kim 欲dục 令linh 。 阿A 難Nan 開khai 悟ngộ 。 二nhị 十thập 五ngũ 行hạnh 。 誰thùy 當đương 其kỳ 根căn 。 文Văn 殊Thù 揀giản 選tuyển 云vân 。 願nguyện 加gia 被bị 未vị 來lai 。 於ư 此thử 門môn 無vô 惑hoặc 。 方phương 便tiện 易dị 成thành 就tựu 。 堪kham 以dĩ 教giáo 阿A 難Nan 。 是thị 知tri 耳nhĩ 根căn 圓viên 通thông 又hựu 為vi 阿A 難Nan 本bổn 根căn 。 前tiền 如Như 來Lai 有hữu 云vân 。 我ngã 今kim 備bị 顯hiển 。 六lục 湛trạm 圓viên 明minh 。 本bổn 所sở 功công 德đức 。 數số 量lượng 如như 是thị 。 隨tùy 汝nhữ 詳tường 擇trạch 。 其kỳ 可khả 入nhập 者giả 。 吾ngô 當đương 發phát 明minh 。 令linh 汝nhữ 增tăng 進tiến 。 今kim 以dĩ 自tự 覺giác 無vô 智trí 不bất 能năng 辨biện 識thức 。 故cố 曰viết 然nhiên 猶do 未vị 達đạt 。

二nhị 慶khánh 遇ngộ 恐khủng 錯thác 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 輩bối 飄phiêu 零linh 。 積tích 劫kiếp 孤cô 露lộ 。 何hà 心tâm 何hà 慮lự 。 預dự 佛Phật 天thiên 倫luân 。 如như 失thất 乳nhũ 兒nhi 。 忽hốt 遇ngộ 慈từ 母mẫu 。

○# 若nhược 復phục 因nhân 此thử 。 際tế 會hội 道đạo 成thành 。 所sở 得đắc 密mật 言ngôn 。 還hoàn 同đồng 本bổn 悟ngộ 。 則tắc 與dữ 未vị 聞văn 。 無vô 有hữu 差sai 別biệt 。

初sơ 傷thương 昔tích 慶khánh 遇ngộ 。 我ngã 輩bối 飄phiêu 零linh 。 者giả 自tự 傷thương 往vãng 昔tích 飄phiêu 蕩đãng 生sanh 死tử 零linh 落lạc 諸chư 趣thú 也dã 。 零linh 落lạc 諸chư 趣thú 不bất 得đắc 聖thánh 眷quyến 濟tế 拔bạt 曰viết 孤cô 。 飄phiêu 蕩đãng 生sanh 死tử 無vô 有hữu 涅Niết 槃Bàn 依y 歸quy 曰viết 露lộ 。 言ngôn 積tích 劫kiếp 者giả 極cực 顯hiển 其kỳ 孤cô 露lộ 之chi 久cửu 。 孤cô 露lộ 之chi 久cửu 不bất 至chí 永vĩnh 沈trầm 惡ác 道đạo 則tắc 幸hạnh 甚thậm 矣hĩ 。 何hà 能năng 尚thượng 有hữu 心tâm 思tư 何hà 能năng 尚thượng 有hữu 智trí 慮lự 敢cảm 希hy 。 預dự 佛Phật 天thiên 倫luân 。 則tắc 今kim 之chi 預dự 佛Phật 天thiên 倫luân 。 者giả 誠thành 望vọng 外ngoại 也dã 。 望vọng 外ngoại 之chi 慶khánh 。 無vô 可khả 為ví 喻dụ 。 故cố 云vân 如như 失thất 乳nhũ 兒nhi 。 忽hốt 遇ngộ 慈từ 母mẫu 。 其kỳ 意ý 以dĩ 失thất 乳nhũ 將tương 死tử 喻dụ 昔tích 在tại 飄phiêu 零linh 。 慧tuệ 命mạng 懸huyền 危nguy 遇ngộ 母mẫu 還hoàn 生sanh 。 喻dụ 今kim 預dự 天thiên 倫luân 蒙mông 化hóa 再tái 甦tô 。 其kỳ 望vọng 外ngoại 之chi 慶khánh 已dĩ 自tự 可khả 見kiến 。 阿A 難Nan 與dữ 佛Phật 自tự 稱xưng 天thiên 倫luân 者giả 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 父phụ 子tử 兄huynh 弟đệ 。 以dĩ 天thiên 合hợp 者giả 為vi 天thiên 倫luân 。 君quân 臣thần 朋bằng 友hữu 。 以dĩ 義nghĩa 合hợp 者giả 為vi 人nhân 倫luân 。

○# 若nhược 復phục 下hạ 感cảm 今kim 恐khủng 錯thác 。 言ngôn 預dự 佛Phật 天thiên 倫luân 。 固cố 為vi 望vọng 外ngoại 之chi 慶khánh 。 若nhược 復phục 因nhân 此thử 。 者giả 番phiên 際tế 會hội 道Đạo 果Quả 得đắc 成thành 誠thành 為vi 不bất 負phụ 所sở 遇ngộ 矣hĩ 。 設thiết 於ư 今kim 日nhật 所sở 得đắc 密mật 言ngôn 。 全toàn 無vô 新tân 證chứng 。 還hoàn 同đồng 本bổn 以dĩ 文văn 字tự 會hội 悟ngộ 則tắc 與dữ 未vị 聞văn 。 無vô 有hữu 差sai 別biệt 。 恐khủng 錯thác 過quá 此thử 機cơ 再tái 會hội 不bất 知tri 為vi 何hà 如như 耳nhĩ 。

三tam 三tam 業nghiệp 誠thành 請thỉnh 。

唯duy 垂thùy 大đại 悲bi 。 惠huệ 我ngã 秘bí 嚴nghiêm 。 成thành 就tựu 如Như 來Lai 。 最tối 後hậu 開khai 示thị 。 作tác 是thị 語ngữ 已dĩ 。 五ngũ 體thể 投đầu 地địa 。 退thoái 藏tạng 密mật 機cơ 。 冀ký 佛Phật 冥minh 授thọ 。

此thử 機cơ 錯thác 過quá 仍nhưng 前tiền 飄phiêu 零linh 。 故cố 惟duy 願nguyện 如Như 來Lai 。 乘thừa 大đại 悲bi 心tâm 也dã 。 欲dục 截tiệt 飄phiêu 零linh 須tu 假giả 秘bí 嚴nghiêm 。 故cố 並tịnh 求cầu 慈từ 惠huệ 。 秘bí 嚴nghiêm 二nhị 字tự 密mật 指chỉ 耳nhĩ 門môn 。 以dĩ 是thị 秘bí 密mật 深thâm 奧áo 微vi 妙diệu 。 嚴nghiêm 淨tịnh 法pháp 故cố 。 成thành 就tựu 如Như 來Lai 等đẳng 者giả 。 其kỳ 意ý 以dĩ 果quả 其kỳ 惠huệ 我ngã 不bất 惟duy 現hiện 會hội 受thọ 益ích 亦diệc 能năng 成thành 就tựu 。 如Như 來Lai 為vi 最tối 後hậu 際tế 眾chúng 生sanh 而nhi 作tác 開khai 示thị 。 譬thí 之chi 慈từ 父phụ 。 本bổn 為vi 現hiện 前tiền 子tử 孫tôn 製chế 作tác 家gia 訓huấn 。 及cập 其kỳ 傳truyền 之chi 後hậu 世thế 雖tuy 遠viễn 裔duệ 殘tàn 枝chi 尚thượng 如như 面diện 命mạng 。 是thị 不bất 期kỳ 成thành 就tựu 後hậu 世thế 而nhi 自tự 然nhiên 成thành 就tựu 也dã 。 此thử 上thượng 皆giai 屬thuộc 口khẩu 請thỉnh 。 作tác 是thị 語ngữ 已dĩ 。 五ngũ 體thể 投đầu 地địa 者giả 。 俯phủ 伏phục 虔kiền 誠thành 以dĩ 身thân 業nghiệp 請thỉnh 故cố 。 密mật 機cơ 者giả 祕bí 密mật 之chi 機cơ 。 唯duy 佛Phật 能năng 知tri 。 非phi 機cơ 不bất 授thọ 。 阿A 難Nan 微vi 諭dụ 其kỳ 旨chỉ 。 不bất 敢cảm 當đương 場tràng 洩duệ 露lộ 惟duy 是thị 避tị 而nhi 復phục 位vị 。 隱ẩn 而nhi 不bất 發phát 故cố 曰viết 。 退thoái 藏tạng 密mật 機cơ 。 冀ký 望vọng 也dã 。 望vọng 佛Phật 不bất 須tu 顯hiển 說thuyết 恐khủng 障chướng 悟ngộ 門môn 。 但đãn 令linh 二nhị 十thập 五ngũ 聖thánh 各các 陳trần 悟ngộ 由do 。 則tắc 聽thính 者giả 自tự 能năng 默mặc 契khế 是thị 曰viết 冥minh 授thọ 。 此thử 意ý 請thỉnh 也dã 。 阿A 難Nan 請thỉnh 示thị 本bổn 根căn 竟cánh 。

二nhị 如Như 來Lai 冥minh 授thọ 耳nhĩ 門môn 三tam 。

一nhất 佛Phật 問vấn 眾chúng 聖thánh 。 二nhị 眾chúng 說thuyết 本bổn 因nhân 。 三tam 文Văn 殊Thù 揀giản 選tuyển 。

初sơ 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 普phổ 告cáo 眾chúng 中trung 。 諸chư 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 諸chư 漏lậu 盡tận 。 大đại 阿A 羅La 漢Hán 。

○# 汝nhữ 等đẳng 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 阿A 羅La 漢Hán 。 生sanh 我ngã 法Pháp 中trung 。 得đắc 成thành 無Vô 學Học 。

○# 吾ngô 今kim 問vấn 汝nhữ 。 最tối 初sơ 發phát 心tâm 。 悟ngộ 十thập 八bát 界giới 。 誰thùy 為vi 圓viên 通thông 。 從tùng 何hà 方phương 便tiện 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。

初sơ 標tiêu 所sở 告cáo 眾chúng 。 按án 後hậu 文văn 佛Phật 言ngôn 彼bỉ 等đẳng 修tu 行hành 。 實thật 無vô 優ưu 劣liệt 。 是thị 知tri 此thử 中trung 諸chư 聖thánh 名danh 位vị 大đại 小tiểu 法Pháp 門môn 偏thiên 圓viên 皆giai 同đồng 一nhất 味vị 圓viên 實thật 。 正chánh 脈mạch 灌quán 頂đảnh 咸hàm 同đồng 此thử 說thuyết 。

○# 汝nhữ 等đẳng 下hạ 按án 定định 現hiện 果quả 。 菩Bồ 薩Tát 大Đại 乘Thừa 分phần/phân 果quả 。 羅La 漢Hán 小Tiểu 乘Thừa 滿mãn 果quả 。 生sanh 我ngã 二nhị 句cú 有hữu 分phần/phân 不bất 分phân 。 分phần/phân 則tắc 生sanh 我ngã 法Pháp 中trung 。 指chỉ 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 。 以dĩ 彼bỉ 乃nãi 從tùng 佛Phật 口khẩu 生sanh 。 從tùng 法Pháp 化hóa 生sanh 。 得đắc 佛Phật 法Pháp 分phần 故cố 。 得đắc 成thành 無Vô 學Học 。 指chỉ 羅La 漢Hán 言ngôn 。 以dĩ 彼bỉ 乃nãi 小Tiểu 乘Thừa 法pháp 中trung 真chân 窮cùng 惑hoặc 盡tận 故cố 。 若nhược 不bất 分phân 者giả 二nhị 句cú 亦diệc 可khả 通thông 指chỉ 。 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 雖tuy 屬thuộc 分phần/phân 果quả 。 例lệ 觀quán 音âm 普phổ 賢hiền 等đẳng 亦diệc 皆giai 帶đái 果quả 行hành 因nhân 。 羅La 漢Hán 雖tuy 屬thuộc 小Tiểu 乘Thừa 。 例lệ 滿mãn 慈từ 陳trần 那na 等đẳng 亦diệc 皆giai 內nội 祕bí 外ngoại 現hiện 。 或hoặc 分phần/phân 不bất 分phân 本bổn 迹tích 無vô 礙ngại 。

○# 吾ngô 今kim 下hạ 詢tuân 其kỳ 初sơ 因nhân 。 吾ngô 今kim 問vấn 汝nhữ 。 句cú 意ý 有hữu 兩lưỡng 向hướng 。 一nhất 問vấn 圓viên 通thông 。 二nhị 問vấn 方phương 便tiện 。 問vấn 圓viên 通thông 中trung 佛Phật 意ý 以dĩ 聖thánh 性tánh 互hỗ 通thông 十thập 八bát 界giới 中trung 。 門môn 門môn 可khả 入nhập 。 但đãn 圓viên 與dữ 不bất 圓viên 。 日nhật 劫kiếp 相tương 倍bội 。 吾ngô 今kim 問vấn 汝nhữ 。 當đương 最tối 初sơ 發phát 心tâm 。 悟ngộ 得đắc 十thập 八bát 界giới 中trung 。 誰thùy 為vi 圓viên 通thông 法Pháp 門môn 耶da 。 問vấn 方phương 便tiện 中trung 佛Phật 意ý 以dĩ 圓viên 通thông 法Pháp 門môn 。 非phi 可khả 遽cự 修tu 。 必tất 有hữu 方phương 便tiện 。 吾ngô 今kim 問vấn 汝nhữ 。 最tối 初sơ 從tùng 何hà 方phương 便tiện 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 耶da 。 依y 正chánh 脈mạch 問vấn 含hàm 二nhị 意ý 。 一nhất 顯hiển 二nhị 十thập 五ngũ 門môn 徧biến 該cai 諸chư 法Pháp 門môn 門môn 可khả 入nhập 。 非phi 謂vị 聖thánh 性tánh 惟duy 通thông 一nhất 門môn 。 二nhị 取thủ 諸chư 聖thánh 各các 門môn 。 並tịnh 皆giai 親thân 修tu 實thật 證chứng 。 非phi 空không 談đàm 無vô 驗nghiệm 之chi 法pháp 。 今kim 疏sớ/sơ 亦diệc 二nhị 意ý 。 一nhất 證chứng 佛Phật 說thuyết 無vô 虗hư 。 謂vị 前tiền 文văn 佛Phật 說thuyết 四tứ 科khoa 七thất 大đại 。 皆giai 如Như 來Lai 藏tạng 。 阿A 難Nan 雖tuy 隨tùy 語ngữ 生sanh 信tín 終chung 非phi 現hiện 量lượng 。 今kim 問vấn 諸chư 聖thánh 令linh 其kỳ 各các 陳trần 悟ngộ 處xứ 。 則tắc 皆giai 如Như 來Lai 藏tạng 。 不bất 待đãi 辨biện 而nhi 明minh 矣hĩ 。 二nhị 順thuận 阿A 難Nan 所sở 請thỉnh 。 謂vị 上thượng 文văn 阿A 難Nan 意ý 請thỉnh 。 退thoái 藏tạng 密mật 機cơ 。 冀ký 佛Phật 冥minh 授thọ 。 設thiết 佛Phật 直trực 言ngôn 顯hiển 示thị 反phản 障chướng 悟ngộ 門môn 。 今kim 問vấn 諸chư 聖thánh 令linh 其kỳ 各các 陳trần 悟ngộ 處xứ 。 則tắc 觸xúc 類loại 旁bàng 通thông 當đương 自tự 有hữu 神thần 會hội 者giả 矣hĩ 。

二nhị 眾chúng 說thuyết 本bổn 因nhân 二nhị 。

一nhất 諸chư 聖thánh 略lược 說thuyết 。 二nhị 觀quán 音âm 廣quảng 陳trần 。

初sơ (# 灌quán 頂đảnh 云vân 。 以dĩ 其kỳ 不bất 當đương 此thử 方phương 根căn 性tánh 不bất 欲dục 行hành 人nhân 亂loạn 修tu 故cố 但đãn 略lược 說thuyết 。 均quân 是thị 入nhập 圓viên 方phương 便tiện 擴# 人nhân 圓viên 融dung 見kiến 解giải 何hà 礙ngại 眾chúng 陳trần )# 四tứ 。

一nhất 六lục 塵trần 圓viên 通thông 。 二nhị 五ngũ 根căn 圓viên 通thông 。 三tam 六lục 識thức 圓viên 通thông 。 四tứ 七thất 大đại 圓viên 通thông 。

初sơ (# 正chánh 脈mạch 云vân 。 相tương/tướng 宗tông 謂vị 塵trần 是thị 賴lại 耶da 相tương/tướng 分phần/phân 。 斯tư 經Kinh 謂vị 是thị 如Như 來Lai 藏tạng 心tâm 。 行hành 人nhân 能năng 於ư 一nhất 塵trần 發phát 悟ngộ 則tắc 塵trần 塵trần 皆giai 圓viên 通thông 矣hĩ )# 六lục 。

一nhất 陳trần 那na 聲thanh 塵trần 。 二nhị 優ưu 波ba 色sắc 塵trần 。 三tam 香hương 嚴nghiêm 香hương 塵trần 。 四tứ 藥dược 王vương 味vị 塵trần 。 五ngũ 跋bạt 陀đà 觸xúc 塵trần 。 六lục 迦Ca 葉Diếp 法pháp 塵trần 。

初sơ (# 六lục 塵trần 以dĩ 色sắc 為vi 首thủ 。 今kim 先tiên 聲thanh 。 塵trần 者giả 以dĩ 陳trần 那na 年niên 臘lạp 俱câu 高cao 。 佛Phật 初sơ 度độ 先tiên 稱xưng 解giải 故cố 。 又hựu 此thử 方phương 真chân 教giáo 體thể 。 清thanh 淨tịnh 在tại 音âm 聞văn 故cố )# 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

憍Kiều 陳Trần 那Na 五ngũ 比Bỉ 丘Khâu 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

憍Kiều 陳Trần 那Na 此thử 云vân 火hỏa 器khí 。 姓tánh 也dã 。 以dĩ 事sự 火hỏa 命mạng 族tộc 。 名danh 阿A 若Nhã 多Đa 。 此thử 翻phiên 最tối 初sơ 解giải 。 或hoặc 云vân 已dĩ 知tri 。 詳tường 見kiến 初sơ 卷quyển 顯hiển 見kiến 不bất 動động 科khoa 中trung 。 五ngũ 比Bỉ 丘Khâu 者giả 。 佛Phật 初sơ 棄khí 國quốc 。 入nhập 山sơn 修tu 道Đạo 。 父phụ 王vương 淨Tịnh 飯Phạn 。 乃nãi 命mạng 五ngũ 人nhân 伴bạn 修tu 。 一nhất 阿a 濕thấp 婆bà 此thử 云vân 馬mã 師sư 。 二nhị 跋bạt 提đề 此thử 云vân 賢hiền 。 三tam 摩ma 訶ha 男nam 拘câu 力lực 。 此thử 是thị 本bổn 族tộc 三tam 人nhân 。 又hựu 舅cữu 氏thị 二nhị 人nhân 一nhất 憍Kiều 陳Trần 那Na 。 二nhị 十thập 力lực 迦Ca 葉Diếp 。 後hậu 以dĩ 不bất 耐nại 苦khổ 行hạnh 自tự 奔bôn 鹿lộc 苑uyển 。 各các 修tu 異dị 道đạo 。 佛Phật 成thành 道Đạo 三tam 七thất 日nhật 後hậu 前tiền 往vãng 度độ 之chi 。 陳trần 那na 先tiên 解giải 為vi 五ngũ 人nhân 首thủ 。 今kim 舉cử 首thủ 標tiêu 總tổng 故cố 云vân 憍Kiều 陳Trần 那Na 五ngũ 比Bỉ 丘Khâu 。 座tòa 起khởi 意ý 敬kính 。 禮lễ 足túc 身thân 敬kính 。 白bạch 佛Phật 口khẩu 敬kính 。 世Thế 尊Tôn 詢tuân 問vấn 。 理lý 應ưng 肅túc 儀nghi 也dã 。

二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 。

我ngã 在tại 鹿lộc 苑uyển 。 及cập 與dữ 鷄kê 園viên 。 觀quán 見kiến 如Như 來Lai 。 最tối 初sơ 成thành 道Đạo 。 於ư 佛Phật 音âm 聲thanh 。 悟ngộ 明minh 四Tứ 諦Đế 。

○# 佛Phật 問vấn 比Bỉ 丘Khâu 。 我ngã 初sơ 稱xưng 解giải 。 如Như 來Lai 印ấn 我ngã 。 名danh 阿A 若Nhã 多Đa 。 妙diệu 音âm 密mật 圓viên 。 我ngã 於ư 音âm 聲thanh 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。

初sơ 述thuật 悟ngộ 證chứng 。 鹿lộc 苑uyển 鷄kê 園viên 皆giai 古cổ 王vương 養dưỡng 畜súc 之chi 地địa 。 鹿lộc 苑uyển 亦diệc 名danh 仙tiên 苑uyển 。 五ngũ 仙tiên 居cư 修tu 處xứ 也dã 。 鷄kê 園viên 亦diệc 名danh 鷄kê 林lâm 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 昔tích 有hữu 野dã 火hỏa 燒thiêu 林lâm 。 雉trĩ 鷄kê 入nhập 水thủy 漬tí 羽vũ 以dĩ 救cứu 其kỳ 焚phần 。 故cố 名danh 。 按án 諸chư 經kinh 論luận 皆giai 言ngôn 憍Kiều 陳Trần 那Na 等đẳng 在tại 鹿lộc 苑uyển 聞văn 四Tứ 諦Đế 法pháp 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 今kim 云vân 及cập 與dữ 鷄kê 園viên 者giả 。 或hoặc 五ngũ 人nhân 根căn 有hữu 利lợi 鈍độn 。 聞văn 法Pháp 同đồng 在tại 鹿lộc 苑uyển 。 悟ngộ 證chứng 有hữu 在tại 鷄kê 園viên 者giả 故cố 。 去khứ 佛Phật 成thành 道Đạo 不bất 遠viễn 故cố 無vô 妨phương 說thuyết 觀quán 見kiến 初sơ 成thành 。 於ư 佛Phật 音âm 聲thanh 者giả 。 謂vị 三tam 轉chuyển 四Tứ 諦Đế 法Pháp 輪luân 聲thanh 也dã 。 悟ngộ 明minh 四Tứ 諦Đế 者giả 。 悟ngộ 得đắc 苦khổ 是thị 逼bức 迫bách 性tánh 。 集tập 是thị 招chiêu 感cảm 性tánh 。 道đạo 是thị 可khả 修tu 性tánh 。 滅diệt 是thị 可khả 證chứng 性tánh 故cố 。 乘thừa 悟ngộ 併tinh 銷tiêu 見kiến 思tư 雖tuy 道đạo 符phù 四Tứ 果Quả 未vị 涉thiệp 事sự 修tu 故cố 判phán 悟ngộ 證chứng 。

○# 佛Phật 問vấn 下hạ 述thuật 修tu 證chứng 。 佛Phật 問vấn 比Bỉ 丘Khâu 。 者giả 詢tuân 其kỳ 所sở 解giải 。 我ngã 初sơ 稱xưng 解giải 。 者giả 述thuật 其kỳ 所sở 悟ngộ 。 所sở 悟ngộ 審thẩm 實thật 故cố 蒙mông 佛Phật 印ấn 。 阿A 若Nhã 多Đa 名danh 已dĩ 於ư 上thượng 釋thích 。 妙diệu 音âm 密mật 圓viên 者giả 。 進tiến 觀quán 聲thanh 性tánh 從tùng 緣duyên 緣duyên 滅diệt 聲thanh 銷tiêu 。 銷tiêu 無vô 所sở 銷tiêu 融dung 歸quy 藏tạng 性tánh 。 自tự 是thị 悟ngộ 得đắc 藏tạng 性tánh 真chân 心tâm 本bổn 具cụ 。 微vi 妙diệu 之chi 聲thanh 。 收thu 來lai 則tắc 密mật 。 放phóng 去khứ 即tức 圓viên 。 乘thừa 此thử 妙diệu 悟ngộ 歷lịch 事sự 造tạo 修tu 。 永vĩnh 斷đoạn 見kiến 思tư 實thật 證chứng 四Tứ 果Quả 。 故cố 曰viết 我ngã 於ư 音âm 聲thanh 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 此thử 約ước 現hiện 前tiền 修tu 證chứng 言ngôn 之chi 。 然nhiên 所sở 悟ngộ 既ký 深thâm 前tiền 途đồ 不bất 止chỉ 此thử 耳nhĩ 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 音âm 聲thanh 為vi 上thượng 。

陳trần 那na 意ý 以dĩ 佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 餘dư 門môn 非phi 我ngã 所sở 知tri 。 若nhược 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 者giả 惟duy 以dĩ 音âm 聲thanh 為vi 上thượng 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 音âm 聲thanh 為vi 上thượng 者giả 。 此thử 方phương 真chân 教giáo 體thể 。 清thanh 淨tịnh 在tại 音âm 聞văn 。 是thị 音âm 聞văn 皆giai 為vi 教giáo 體thể 。 今kim 陳trần 那na 於ư 音âm 聲thanh 得đắc 力lực 也dã 。 陳trần 那na 聲thanh 塵trần 竟cánh 。

二nhị 優ưu 波ba 色sắc 塵trần 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

優ưu 波ba 泥nê 沙sa 陀đà 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

優ưu 波ba 泥nê 沙sa 陀đà 或hoặc 云vân 鄔ổ 波ba 泥nê 沙sa 曇đàm 。 此thử 翻phiên 近cận 少thiểu 。 謂vị 諦đế 觀quán 微vi 塵trần 近cận 於ư 虗hư 空không 。 餘dư 有hữu 少thiểu 分phần 色sắc 性tánh 析tích 則tắc 成thành 無vô 。 以dĩ 此thử 心tâm 開khai 故cố 名danh 也dã 。 詳tường 於ư 敘tự 分phần/phân 中trung 釋thích 。

二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 。

我ngã 亦diệc 觀quán 佛Phật 。 最tối 初sơ 成thành 道Đạo 。 觀quán 不bất 淨tịnh 相tướng 。 生sanh 大đại 厭yếm 離ly 。 悟ngộ 諸chư 色sắc 性tánh 。 以dĩ 從tùng 不bất 淨tịnh 。 白bạch 骨cốt 微vi 塵trần 。 歸quy 於ư 虗hư 空không 。 空không 色sắc 二nhị 無vô 。 成thành 無Vô 學Học 道Đạo 。

○# 如Như 來Lai 印ấn 我ngã 。 名danh 泥nê 沙sa 陀đà 。 塵trần 色sắc 既ký 盡tận 。 妙diệu 色sắc 密mật 圓viên 。 我ngã 從tùng 色sắc 相tướng 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。

初sơ 述thuật 悟ngộ 證chứng 。 自tự 述thuật 遇ngộ 佛Phật 之chi 時thời 同đồng 於ư 陳trần 那na 。 故cố 云vân 我ngã 亦diệc 觀quán 佛Phật 。 最tối 初sơ 成thành 道Đạo 。 觀quán 不bất 淨tịnh 相tướng 。 者giả 五ngũ 停đình 心tâm 中trung 不bất 淨tịnh 觀quán 也dã 。 以dĩ 其kỳ 初sơ 見kiến 佛Phật 時thời 。 性tánh 多đa 貪tham 欲dục 。 佛Phật 令linh 觀quán 身thân 不bất 淨tịnh 。 始thỉ 而nhi 於ư 男nam 女nữ 身thân 分phần/phân 。 生sanh 大đại 厭yếm 離ly 。 究cứu 極cực 而nhi 至chí 於ư 悟ngộ 諸chư 色sắc 性tánh 。 終chung 歸quy 於ư 盡tận 。 此thử 約ước 大đại 略lược 言ngôn 之chi 。 若nhược 詳tường 明minh 其kỳ 法pháp 應ưng 俱câu 九cửu 想tưởng 。 一nhất 肨# 脹trướng 想tưởng 。 二nhị 青thanh 瘀ứ 想tưởng 。 三tam 壞hoại 想tưởng 。 四tứ 血huyết 塗đồ 想tưởng 。 五ngũ 膿nùng 爛lạn 想tưởng 。 六lục 蟲trùng 噉đạm 想tưởng 。 七thất 分phần 散tán 想tưởng 。 八bát 白bạch 骨cốt 想tưởng 。 九cửu 燒thiêu 想tưởng 。 九cửu 中trung 前tiền 七thất 皆giai 屬thuộc 不bất 淨tịnh 之chi 相tướng 。 初sơ 起khởi 觀quán 之chi 。 故cố 云vân 以dĩ 從tùng 不bất 淨tịnh 。 所sở 謂vị 生sanh 大đại 厭yếm 離ly 。 者giả 由do 觀quán 此thử 故cố 。 後hậu 二nhị 想tưởng 末mạt 後hậu 觀quán 之chi 。 故cố 云vân 白bạch 骨cốt 微vi 塵trần 。 葢# 微vi 塵trần 即tức 是thị 燒thiêu 想tưởng 。 謂vị 燒thiêu 已dĩ 成thành 灰hôi 析tích 為vi 微vi 塵trần 故cố 。 微vi 塵trần 近cận 於ư 虗hư 空không 進tiến 析tích 成thành 無vô 。 故cố 云vân 歸quy 於ư 虗hư 空không 。 所sở 謂vị 悟ngộ 諸chư 色sắc 性tánh 。 者giả 由do 觀quán 此thử 故cố 。 空không 色sắc 二nhị 無vô 者giả 。 又hựu 觀quán 此thử 空không 待đãi 色sắc 而nhi 立lập 。 色sắc 既ký 不bất 有hữu 空không 復phục 何hà 存tồn 。 由do 此thử 空không 之chi 與dữ 色sắc 二nhị 者giả 俱câu 無vô 。 體thể 達đạt 我ngã 我ngã 所sở 空không 故cố 云vân 。 成thành 無Vô 學Học 道Đạo 。 然nhiên 亦diệc 惟duy 是thị 悟ngộ 證chứng 非phi 修tu 得đắc 也dã 。

○# 如Như 來Lai 下hạ 述thuật 修tu 證chứng 。 印ấn 以dĩ 泥nê 沙sa 陀đà 名danh 者giả 。 以dĩ 其kỳ 觀quán 塵trần 性tánh 空không 而nhi 得đắc 道Đạo 故cố 。 塵trần 色sắc 既ký 盡tận 。 乃nãi 牒điệp 上thượng 空không 色sắc 二nhị 無vô 。 以dĩ 空không 色sắc 皆giai 名danh 塵trần 色sắc 。 二nhị 無vô 即tức 是thị 既ký 盡tận 故cố 。 妙diệu 色sắc 密mật 圓viên 者giả 。 盡tận 無vô 所sở 盡tận 融dung 歸quy 藏tạng 性tánh 。 自tự 是thị 悟ngộ 得đắc 藏tạng 性tánh 真chân 心tâm 本bổn 具cụ 。 微vi 妙diệu 之chi 色sắc 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 曰viết 密mật 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 曰viết 圓viên 也dã 。 乘thừa 此thử 妙diệu 悟ngộ 歷lịch 事sự 造tạo 修tu 。 見kiến 思tư 二nhị 惑hoặc 先tiên 已dĩ 永vĩnh 斷đoạn 。 故cố 云vân 我ngã 從tùng 色sắc 相tướng 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 此thử 亦diệc 且thả 約ước 現hiện 證chứng 言ngôn 之chi 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 色sắc 因nhân 為vi 上thượng 。

首thủ 句cú 牒điệp 問vấn 。 如như 我ngã 下hạ 述thuật 答đáp 。 色sắc 因nhân 者giả 色sắc 塵trần 為vi 二nhị 證chứng 之chi 因nhân 自tự 覺giác 得đắc 力lực 於ư 此thử 故cố 為vi 上thượng 也dã 。 優ưu 波ba 色sắc 塵trần 竟cánh 。

三tam 香hương 嚴nghiêm 香hương 塵trần 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

香Hương 嚴Nghiêm 童Đồng 子Tử 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

由do 悟ngộ 香hương 塵trần 嚴nghiêm 淨tịnh 心tâm 地địa 故cố 以dĩ 香hương 嚴nghiêm 為vi 號hiệu 。 下hạ 云vân 由do 是thị 意ý 銷tiêu 。 發phát 明minh 無vô 漏lậu 是thị 也dã 。 童đồng 子tử 者giả 不bất 取thủ 稚trĩ 齒xỉ 。 以dĩ 其kỳ 不bất 壞hoại 童đồng 真chân 堪kham 進tiến 道đạo 故cố 。 餘dư 可khả 知tri 。

二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 二nhị 。

一nhất 述thuật 悟ngộ 證chứng 。 二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

初sơ 。

我ngã 聞văn 如Như 來Lai 。 教giáo 我ngã 諦đế 觀quán 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 我ngã 時thời 辭từ 佛Phật 。 晏# 晦hối 清thanh 齋trai 。

○# 見kiến 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 燒thiêu 沈trầm 水thủy 香hương 。 香hương 氣khí 寂tịch 然nhiên 。 來lai 入nhập 鼻tị 中trung 。 我ngã 觀quán 此thử 氣khí 。 非phi 木mộc 非phi 空không 。 非phi 煙yên 非phi 火hỏa 。 去khứ 無vô 所sở 著trước 。 來lai 無vô 所sở 從tùng 。

○# 由do 是thị 意ý 銷tiêu 。 發phát 明minh 無vô 漏lậu 。

初sơ 蒙mông 教giáo 退thoái 修tu 。 一nhất 切thiết 有hữu 為vi 法pháp 。 如như 夢mộng 幻huyễn 泡bào 影ảnh 。 非phi 諦đế 觀quán 不bất 能năng 體thể 悟ngộ 。 故cố 如Như 來Lai 教giáo 以dĩ 諦đế 觀quán 。 辭từ 佛Phật 者giả 承thừa 教giáo 退thoái 修tu 也dã 。 退thoái 修tu 須tu 避tị 諠huyên 韜# 光quang 。 故cố 曰viết 晏# 晦hối 。 晏# 者giả 晏# 靜tĩnh 。 即tức 避tị 諠huyên 義nghĩa 。 晦hối 者giả 晦hối 迹tích 。 即tức 韜# 光quang 義nghĩa 。 清thanh 齋trai 者giả 清thanh 淨tịnh 齋trai 室thất 。 即tức 退thoái 修tu 之chi 處xứ 。 不bất 云vân 室thất 而nhi 云vân 齋trai 者giả 齋trai 之chi 為vi 言ngôn 齊tề 也dã 。 意ý 取thủ 其kỳ 清thanh 淨tịnh 嚴nghiêm 潔khiết 。 可khả 以dĩ 齊tề 思tư 慮lự 修tu 觀quán 行hành 故cố 。 今kim 人nhân 名danh 晏# 居cư 之chi 室thất 為vi 齋trai 者giả 以dĩ 此thử 。

○# 見kiến 諸chư 下hạ 遇ngộ 境cảnh 成thành 觀quán 。 比Bỉ 丘Khâu 燒thiêu 香hương 者giả 以dĩ 香hương 塵trần 為vi 佛Phật 事sự 故cố 。 梵Phạn 語ngữ 阿a 伽già 嚧rô 此thử 翻phiên 沈trầm 香hương 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 有hữu 等đẳng 香hương 樹thụ 。 斫chước 著trước 地địa 久cửu 。 外ngoại 朽hủ 心tâm 堅kiên 置trí 水thủy 則tắc 沈trầm 。 名danh 曰viết 沈trầm 水thủy 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 阿A 耨Nậu 達Đạt 池Trì 。 邊biên 出xuất 沈trầm 香hương 。 名danh 蓮Liên 華Hoa 藏Tạng 。 若nhược 燒thiêu 一nhất 丸hoàn 普phổ 熏huân 閻Diêm 浮Phù 。 據cứ 此thử 則tắc 鼻tị 不bất 蒙mông 煙yên 可khả 知tri 。 香hương 氣khí 寂tịch 然nhiên 。 者giả 無vô 形hình 無vô 聲thanh 。 既ký 無vô 形hình 無vô 聲thanh 。 而nhi 言ngôn 來lai 入nhập 者giả 。 但đãn 鼻tị 中trung 覺giác 有hữu 香hương 氣khí 。 非phi 比tỉ 常thường 香hương 必tất 蒙mông 煙yên 也dã 。 我ngã 觀quán 此thử 氣khí 。 者giả 以dĩ 香hương 氣khí 為vi 觀quán 境cảnh 。 欲dục 假giả 一nhất 相tương/tướng 以dĩ 通thông 一nhất 切thiết 有hữu 為vi 相tương/tướng 故cố 。 非phi 木mộc 者giả 徒đồ 木mộc 不bất 遠viễn 達đạt 故cố 。 非phi 空không 者giả 香hương 氣khí 不bất 常thường 生sanh 故cố 。 非phi 煙yên 者giả 寂tịch 然nhiên 無vô 形hình 聲thanh 故cố 。 非phi 火hỏa 者giả 餘dư 火hỏa 無vô 香hương 氣khí 故cố 。 不bất 聞văn 香hương 時thời 不bất 見kiến 。 去khứ 至chí 何hà 所sở 。 故cố 曰viết 去khứ 無vô 所sở 著trước 。 既ký 聞văn 香hương 時thời 不bất 知tri 來lai 自tự 誰thùy 方phương 。 故cố 云vân 來lai 無vô 所sở 從tùng 。 此thử 言ngôn 香hương 氣khí 本bổn 無vô 所sở 有hữu 耳nhĩ 。

○# 由do 是thị 下hạ 解giải 通thông 四Tứ 果Quả 。 香hương 既ký 不bất 緣duyên 。 鼻tị 無vô 所sở 偶ngẫu 。 自tự 無vô 影ảnh 相tương/tướng 落lạc 於ư 意ý 識thức 。 故cố 並tịnh 意ý 識thức 亦diệc 銷tiêu 。 意ý 識thức 既ký 銷tiêu 頓đốn 覺giác 煩phiền 惱não 無vô 所sở 由do 起khởi 。 故cố 云vân 發phát 明minh 無vô 漏lậu 。 雖tuy 發phát 明minh 無vô 漏lậu 。 但đãn 是thị 乘thừa 悟ngộ 併tinh 銷tiêu 。 非phi 次thứ 第đệ 盡tận 也dã 。

二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

如Như 來Lai 印ấn 我ngã 。 得đắc 香hương 嚴nghiêm 號hiệu 。 塵trần 氣khí 倐thúc 滅diệt 。 妙diệu 香hương 密mật 圓viên 。 我ngã 從tùng 香hương 嚴nghiêm 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。

印ấn 以dĩ 香hương 嚴nghiêm 之chi 號hiệu 。 自tự 信tín 所sở 悟ngộ 非phi 虗hư 。 雖tuy 依y 舊cựu 聞văn 香hương 而nhi 不bất 成thành 障chướng 垢cấu 。 故cố 云vân 塵trần 氣khí 倐thúc 滅diệt 。 滅diệt 無vô 所sở 滅diệt 融dung 歸quy 藏tạng 性tánh 。 自tự 是thị 悟ngộ 得đắc 藏tạng 性tánh 真chân 心tâm 本bổn 具cụ 。 微vi 妙diệu 之chi 香hương 。 體thể 備bị 於ư 中trung 曰viết 密mật 。 用dụng 現hiện 於ư 外ngoại 曰viết 圓viên 。 乘thừa 此thử 妙diệu 悟ngộ 。 漸tiệm 除trừ 我ngã 執chấp 。 功công 由do 香hương 觀quán 嚴nghiêm 淨tịnh 心tâm 地địa 。 故cố 曰viết 我ngã 從tùng 香hương 嚴nghiêm 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 設thiết 能năng 不bất 住trụ 亦diệc 可khả 進tiến 斷đoạn 法pháp 執chấp 而nhi 入nhập 菩Bồ 薩Tát 位vị 矣hĩ 。 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 香hương 嚴nghiêm 為vi 上thượng 。

首thủ 句cú 牒điệp 前tiền 如Như 來Lai 所sở 問vấn 悟ngộ 十thập 八bát 界giới 。 誰thùy 為vi 圓viên 通thông 也dã 。 次thứ 句cú 揀giản 非phi 他tha 證chứng 。 以dĩ 非phi 自tự 境cảnh 界giới 未vị 敢cảm 品phẩm 評bình 。 故cố 唯duy 約ước 自tự 證chứng 言ngôn 之chi 。 香hương 嚴nghiêm 為vi 上thượng 者giả 。 惟duy 以dĩ 香hương 觀quán 嚴nghiêm 淨tịnh 心tâm 地địa 勝thắng 餘dư 門môn 也dã 。 香hương 嚴nghiêm 香hương 塵trần 竟cánh 。

四tứ 藥dược 王vương 味vị 塵trần 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

藥Dược 王Vương 藥Dược 上Thượng 二nhị 法Pháp 王Vương 子Tử 。 并tinh 在tại 會hội 中trung 。 五ngũ 百bách 梵Phạm 天Thiên 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

藥Dược 王Vương 藥Dược 上Thượng 經Kinh 云vân 。 過quá 去khứ 有hữu 佛Phật 。 號hiệu 瑠lưu 璃ly 光quang 。 比Bỉ 丘Khâu 日nhật 藏tạng 宣tuyên 布bố 正Chánh 法Pháp 。

時thời 有hữu 長trưởng 者giả 。 名danh 星Tinh 宿Tú 光Quang 。 聞văn 說thuyết 法Pháp 故cố 。 將tương 訶ha 黎lê 勒lặc 諸chư 藥dược 奉phụng 日nhật 藏tạng 大đại 眾chúng 。 願nguyện 我ngã 來lai 世thế 。 能năng 治trị 眾chúng 生sanh 。 身thân 心tâm 兩lưỡng 病bệnh 。 舉cử 世thế 歡hoan 喜hỷ 立lập 名danh 藥dược 王vương 。 其kỳ 弟đệ 名danh 電điện 光quang 明minh 。 以dĩ 醍đề 醐hồ 上thượng 妙diệu 之chi 藥dược 供cúng 養dường 佛Phật 僧Tăng 。 立lập 名danh 藥dược 上thượng 。 此thử 二nhị 士sĩ 得đắc 名danh 之chi 深thâm 因nhân 也dã 。 下hạ 文văn 自tự 陳trần 云vân 。 我ngã 無vô 始thỉ 劫kiếp 。 為vi 世thế 良lương 醫y 。 是thị 其kỳ 得đắc 名danh 之chi 由do 又hựu 不bất 必tất 以dĩ 琉lưu 璃ly 光quang 王vương 始thỉ 耳nhĩ 。 法Pháp 王Vương 子Tử 者giả 。 佛Phật 為vi 法Pháp 王Vương 。 菩Bồ 薩Tát 稱xưng 子tử 。 以dĩ 能năng 住trụ 法Pháp 王Vương 家gia 習tập 法Pháp 王Vương 業nghiệp 紹thiệu 法Pháp 王Vương 位vị 故cố 。 昆côn 季quý 皆giai 然nhiên 故cố 云vân 二nhị 也dã 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 五ngũ 百bách 梵Phạm 天Thiên 。 乃nãi 是thị 同đồng 行hành 法pháp 道đạo 眷quyến 屬thuộc 。

二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 二nhị 。

一nhất 述thuật 悟ngộ 證chứng 。 二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 口khẩu 嘗thường 世thế 藥dược 。 二nhị 心tâm 悟ngộ 法pháp 藥dược 。

初sơ 。

我ngã 無vô 始thỉ 劫kiếp 。 為vi 世thế 良lương 醫y 。 口khẩu 中trung 嘗thường 此thử 娑Sa 婆Bà 世Thế 界Giới 。 草thảo 木mộc 金kim 石thạch 。 名danh 數số 凡phàm 有hữu 。 十thập 萬vạn 八bát 千thiên 。 如như 是thị 悉tất 知tri 。 苦khổ 酢tạc 醎hàm 淡đạm 。 甘cam 辛tân 等đẳng 味vị 。 并tinh 諸chư 和hòa 合hợp 。 俱câu 生sanh 變biến 異dị 。 是thị 冷lãnh 是thị 熱nhiệt 。 有hữu 毒độc 無vô 毒độc 。 悉tất 能năng 徧biến 知tri 。

無vô 始thỉ 者giả 遠viễn 敘tự 多đa 劫kiếp 。 謂vị 世thế 智trí 莫mạc 能năng 究cứu 其kỳ 始thỉ 故cố 。 自tự 爾nhĩ 已dĩ 來lai 。 便tiện 為vi 良lương 醫y 。 則tắc 乘thừa 願nguyện 普phổ 濟tế 經kinh 劫kiếp 忘vong 疲bì 可khả 見kiến 。 準chuẩn 阿a 含hàm 經kinh 良lương 醫y 有hữu 四tứ 。 一nhất 善thiện 知tri 病bệnh 相tương/tướng 。 二nhị 知tri 病bệnh 因nhân 起khởi 。 三tam 善thiện 知tri 方phương 治trị 。 四tứ 畢tất 竟cánh 不bất 發phát 。 一nhất 有hữu 不bất 能năng 即tức 非phi 良lương 醫y 。 口khẩu 中trung 嘗thường 此thử 等đẳng 者giả 如như 上thượng 古cổ 神thần 農nông 之chi 類loại 。 特đặc 言ngôn 娑Sa 婆Bà 世Thế 界Giới 者giả 。 顯hiển 嘗thường 藥dược 濟tế 世thế 即tức 在tại 此thử 土thổ 。 故cố 偏thiên 於ư 此thử 土thổ 有hữu 緣duyên 。 草thảo 木mộc 金kim 石thạch 者giả 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 草thảo 如như 菖xương 蒲bồ 紫tử 蘇tô 。 木mộc 如như 桑tang 皮bì 松tùng 節tiết 。 金kim 如như 金kim 箔# 水thủy 銀ngân 。 石thạch 如như 雄hùng 黃hoàng 滑hoạt 石thạch 。 凡phàm 總tổng 括quát 也dã 。 十thập 萬vạn 八bát 千thiên 。 者giả 以dĩ 類loại 相tương/tướng 攝nhiếp 合hợp 名danh 與dữ 數số 總tổng 統thống 該cai 括quát 言ngôn 之chi 。 如như 是thị 悉tất 知tri 等đẳng 者giả 。 謂vị 於ư 如như 是thị 。 等đẳng 藥dược 悉tất 知tri 其kỳ 何hà 者giả 為vi 苦khổ 。 何hà 者giả 為vi 酢tạc 。 乃nãi 至chí 何hà 者giả 為vi 甘cam 。 何hà 者giả 為vi 辛tân 等đẳng 故cố 。 并tinh 諸chư 和hòa 合hợp 等đẳng 者giả 。 言ngôn 不bất 惟duy 知tri 其kỳ 為vi 何hà 等đẳng 味vị 。 又hựu 復phục 能năng 知tri 孰thục 為vi 和hòa 合hợp 性tánh 如như 多đa 藥dược 共cộng 治trị 一nhất 病bệnh 。 孰thục 為vi 俱câu 生sanh 性tánh 如như 一nhất 藥dược 單đơn 治trị 一nhất 病bệnh 。 不bất 須tu 和hòa 合hợp 修tu 治trị 。 孰thục 為vi 變biến 異dị 性tánh 如như 修tu 煉luyện 炮bào 炙chích 方phương 有hữu 對đối 治trị 之chi 功công 。 孰thục 為vi 冷lãnh 性tánh 能năng 治trị 溫ôn 熱nhiệt 。 孰thục 為vi 熱nhiệt 性tánh 能năng 治trị 寒hàn 涼lương 。 孰thục 為vi 有hữu 毒độc 無vô 毒độc 。 可khả 用dụng 不bất 可khả 用dụng 須tu 解giải 不bất 須tu 解giải 如như 是thị 一nhất 一nhất 悉tất 能năng 徧biến 知tri 故cố 。 既ký 悉tất 能năng 徧biến 知tri 則tắc 世thế 無vô 難nạn/nan 療liệu 之chi 疾tật 。 手thủ 無vô 不bất 活hoạt 之chi 命mạng 。 所sở 謂vị 能năng 治trị 身thân 病bệnh 是thị 也dã 。

二nhị 心tâm 悟ngộ 法pháp 藥dược 。

承thừa 事sự 如Như 來Lai 。 了liễu 知tri 味vị 性tánh 。 非phi 空không 非phi 有hữu 。 非phi 即tức 身thân 心tâm 。 非phi 離ly 身thân 心tâm 。 分phân 別biệt 味vị 因nhân 。 從tùng 是thị 開khai 悟ngộ 。

承thừa 事sự 如Như 來Lai 。 或hoặc 即tức 釋Thích 迦Ca 。 以dĩ 釋Thích 迦Ca 無vô 始thỉ 於ư 此thử 界giới 成thành 佛Phật 。 如như 梵Phạm 網võng 寶bảo 積tích 等đẳng 明minh 。 菩Bồ 薩Tát 無vô 始thỉ 於ư 此thử 界giới 修tu 因nhân 因nhân 得đắc 承thừa 事sự 。 由do 承thừa 事sự 故cố 。 蒙mông 佛Phật 開khai 示thị 。 即tức 味vị 明minh 理lý 故cố 云vân 。 了liễu 知tri 味vị 性tánh 。 非phi 空không 非phi 有hữu 等đẳng 者giả 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 舌thiệt 與dữ 藥dược 觸xúc 熾sí 然nhiên 味vị 現hiện 故cố 非phi 空không 。 雖tuy 熾sí 然nhiên 味vị 現hiện 實thật 無vô 體thể 性tánh 故cố 非phi 有hữu 。 又hựu 味vị 之chi 為vi 塵trần 乃nãi 不bất 可khả 見kiến 有hữu 對đối 色sắc 。 以dĩ 有hữu 對đối 故cố 非phi 空không 。 以dĩ 不bất 見kiến 故cố 非phi 有hữu 。 此thử 初sơ 起khởi 覺giác 心tâm 了liễu 其kỳ 無vô 體thể 。 身thân 心tâm 即tức 舌thiệt 與dữ 舌thiệt 識thức 。 非phi 即tức 非phi 離ly 者giả 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 諸chư 藥dược 不bất 來lai 舌thiệt 與dữ 識thức 不bất 自tự 現hiện 於ư 苦khổ 等đẳng 。 故cố 非phi 即tức 身thân 心tâm 。 舌thiệt 識thức 不bất 嘗thường 諸chư 藥dược 豈khởi 能năng 自tự 現hiện 苦khổ 等đẳng 。 故cố 非phi 離ly 身thân 心tâm 。 此thử 後hậu 念niệm 觀quán 察sát 知tri 其kỳ 無vô 從tùng 。 又hựu 非phi 即tức 身thân 心tâm 。 者giả 不bất 從tùng 根căn 生sanh 。 非phi 離ly 身thân 心tâm 。 者giả 不bất 從tùng 藥dược 生sanh 。 如như 是thị 分phân 別biệt 。 味vị 因nhân 來lai 無vô 所sở 從tùng 。 去khứ 無vô 所sở 著trước 。 當đương 體thể 全toàn 空không 。 空không 亦diệc 不bất 立lập 。 分phân 別biệt 都đô 無vô 。 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 朗lãng 然nhiên 現hiện 前tiền 。 故cố 曰viết 從tùng 是thị 開khai 悟ngộ 。 又hựu 開khai 悟ngộ 非phi 空không 破phá 斷đoạn 見kiến 。 開khai 悟ngộ 非phi 有hữu 破phá 常thường 見kiến 。 開khai 悟ngộ 非phi 即tức 身thân 心tâm 。 破phá 權quyền 宗tông 因nhân 緣duyên 之chi 計kế 。 開khai 悟ngộ 非phi 離ly 身thân 心tâm 。 破phá 外ngoại 計kế 自tự 然nhiên 之chi 宗tông 。 所sở 謂vị 能năng 治trị 心tâm 病bệnh 是thị 也dã 。 述thuật 悟ngộ 證chứng 竟cánh 。

二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

蒙mông 佛Phật 如Như 來Lai 。 印ấn 我ngã 昆côn 季quý 。 藥Dược 王Vương 藥Dược 上Thượng 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 名danh 。 今kim 於ư 會hội 中trung 。 為vi 法Pháp 王Vương 子Tử 。 因nhân 味vị 覺giác 明minh 。 位vị 登đăng 菩Bồ 薩Tát 。

蒙mông 印ấn 仍nhưng 指chỉ 過quá 去khứ 。 以dĩ 下hạ 云vân 今kim 於ư 會hội 中trung 。 乃nãi 指chỉ 現hiện 在tại 也dã 。 昆côn 季quý 即tức 是thị 兄huynh 弟đệ 。 以dĩ 其kỳ 能năng 治trị 身thân 心tâm 二nhị 病bệnh 故cố 印ấn 以dĩ 藥dược 王vương 藥dược 上thượng 之chi 名danh 。 亦diệc 為vi 酬thù 其kỳ 宿túc 願nguyện 力lực 。 故cố 雖tuy 蒙mông 佛Phật 印ấn 不bất 肯khẳng 。 得đắc 少thiểu 為vi 足túc 。 利lợi 生sanh 嚴nghiêm 土thổ 進tiến 學học 法Pháp 王Vương 之chi 行hành 。 故cố 今kim 示thị 於ư 佛Phật 會hội 。 為vi 法Pháp 王Vương 子Tử 。 增tăng 修tu 前tiền 觀quán 仍nhưng 復phục 。 因nhân 味vị 覺giác 明minh 。 謂vị 前tiền 此thử 分phân 別biệt 味vị 因nhân 。 但đãn 惟duy 開khai 悟ngộ 一nhất 切thiết 叵phả 得đắc 。 此thử 則tắc 因nhân 於ư 味vị 塵trần 兼kiêm 復phục 覺giác 得đắc 自tự 性tánh 圓viên 明minh 。 自tự 是thị 任nhậm 運vận 度độ 生sanh 永vĩnh 無vô 退thoái 轉chuyển 。 故cố 云vân 位vị 登đăng 菩Bồ 薩Tát 。 言ngôn 位vị 登đăng 者giả 顯hiển 是thị 真chân 修tu 實thật 證chứng 。 非phi 同đồng 初sơ 悟ngộ 但đãn 憑bằng 如Như 來Lai 印ấn 記ký 已dĩ 也dã 。 按án 前tiền 陳trần 那na 等đẳng 三tam 人nhân 悟ngộ 處xứ 雖tuy 通thông 大Đại 乘Thừa 。 修tu 證chứng 暫tạm 齊tề 小tiểu 果quả 。 今kim 藥Dược 王Vương 藥Dược 上Thượng 。 二nhị 證chứng 俱câu 大đại 。 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 味vị 因nhân 為vi 上thượng 。

最tối 初sơ 以dĩ 藥dược 供cúng 養dường 佛Phật 僧Tăng 。 願nguyện 當đương 來lai 治trị 眾chúng 生sanh 身thân 心tâm 兩lưỡng 病bệnh 。 行hạnh 願nguyện 俱câu 在tại 味vị 塵trần 。 以dĩ 味vị 為vi 因nhân 正chánh 當đương 其kỳ 機cơ 。 故cố 自tự 以dĩ 為vi 上thượng 。 藥dược 王vương 味vị 塵trần 竟cánh 。

五ngũ 跋bạt 陀đà 觸xúc 塵trần 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

跋Bạt 陀Đà 婆Bà 羅La 。 并tinh 其kỳ 同đồng 伴bạn 。 十thập 六lục 開Khai 士Sĩ 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

跋Bạt 陀Đà 婆Bà 羅La 。 此thử 云vân 善thiện 守thủ 。 或hoặc 云vân 善thiện 護hộ 。 謂vị 能năng 以dĩ 善thiện 法Pháp 自tự 守thủ 。 又hựu 能năng 以dĩ 善thiện 法Pháp 護hộ 他tha 。 或hoặc 守thủ 自tự 護hộ 他tha 各các 有hữu 方phương 便tiện 。 故cố 二nhị 俱câu 名danh 善thiện 。 亦diệc 翻phiên 賢hiền 首thủ 。 以dĩ 位vị 居cư 等đẳng 覺giác 為vi 眾chúng 賢hiền 之chi 首thủ 故cố 。 同đồng 伴bạn 者giả 同đồng 行hành 道Đạo 伴bạn 。 開Khai 士Sĩ 者giả 菩Bồ 薩Tát 異dị 名danh 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 自tự 能năng 開khai 悟ngộ 兼kiêm 能năng 開khai 悟ngộ 眾chúng 生sanh 者giả 之chi 號hiệu 。

二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 二nhị 。

一nhất 述thuật 悟ngộ 證chứng 。 二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

初sơ 。

我ngã 等đẳng 先tiên 於ư 。 威Uy 音Âm 王Vương 佛Phật 。 聞văn 法Pháp 出xuất 家gia 。 於ư 浴dục 僧tăng 時thời 。 隨tùy 例lệ 入nhập 室thất 。 忽hốt 悟ngộ 水thủy 因nhân 。 既ký 不bất 洗tẩy 塵trần 。 亦diệc 不bất 洗tẩy 體thể 。 中trung 間gian 安an 然nhiên 。 得đắc 無vô 所sở 有hữu 。

我ngã 指chỉ 自tự 己kỷ 。 等đẳng 指chỉ 同đồng 伴bạn 。 皆giai 威uy 音âm 慢mạn 眾chúng 後hậu 遇ngộ 不bất 輕khinh 教giáo 化hóa 者giả 也dã 。 先tiên 即tức 過quá 去khứ 謂vị 過quá 去khứ 於ư 威Uy 音Âm 王Vương 佛Phật 時thời 也dã 。 佛Phật 稱xưng 威uy 音âm 王vương 者giả 。 法pháp 華hoa 云vân 。 神thần 智trí 無vô 量lượng 。 將tương 導đạo 一nhất 切thiết 。 要yếu 解giải 云vân 。 以dĩ 大đại 音âm 聲thanh 。 普phổ 徧biến 世thế 界giới 。 為vi 諸chư 法pháp 王vương 。 說thuyết 法Pháp 無vô 畏úy 故cố 也dã 。 準chuẩn 法pháp 華hoa 威Uy 音Âm 王Vương 佛Phật 。 相tương 繼kế 有hữu 二nhị 萬vạn 億ức 數số 。 跋Bạt 陀Đà 婆Bà 羅La 。 當đương 在tại 初sơ 佛Phật 像tượng 法pháp 之chi 中trung 以dĩ 與dữ 不bất 輕khinh 同đồng 時thời 。 如như 彼bỉ 經kinh 佛Phật 結kết 會hội 云vân 。

爾nhĩ 時thời 常Thường 不Bất 輕Khinh 菩Bồ 薩Tát 。 者giả 則tắc 我ngã 身thân 是thị 。

爾nhĩ 時thời 四tứ 眾chúng 。 常thường 輕khinh 是thị 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 今kim 此thử 會hội 中trung 。 跋Bạt 陀Đà 婆Bà 羅La 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 是thị 。 初sơ 為vi 慢mạn 眾chúng 後hậu 見kiến 不bất 輕khinh 神thần 力lực 又hựu 復phục 信tín 服phục 隨tùy 從tùng 。 故cố 得đắc 聞văn 法Pháp 出xuất 家gia 。 葢# 是thị 從tùng 不bất 輕khinh 邊biên 聞văn 佛Phật 遺di 法pháp 出xuất 世thế 俗tục 家gia 也dã 。 今kim 文văn 中trung 直trực 言ngôn 於ư 威Uy 音Âm 王Vương 佛Phật 。 聞văn 法Pháp 出xuất 家gia 者giả 。 以dĩ 是thị 略lược 述thuật 往vãng 事sự 不bất 詳tường 盡tận 故cố 。 浴dục 僧Tăng 時thời 即tức 半bán 月nguyệt 眾chúng 僧Tăng 用dụng 浴dục 時thời 也dã 。 隨tùy 例lệ 入nhập 室thất 。 者giả 隨tùy 眾chúng 僧Tăng 例lệ 。 入nhập 室thất 受thọ 浴dục 。 以dĩ 佛Phật 制chế 七thất 眾chúng 淨tịnh 浴dục 律luật 儀nghi 應ưng 遵tuân 從tùng 故cố 。 忽hốt 悟ngộ 水thủy 因nhân 者giả 。 謂vị 忽hốt 悟ngộ 澁sáp 滑hoạt 等đẳng 觸xúc 惟duy 是thị 以dĩ 水thủy 為vi 因nhân 。 無vô 實thật 性tánh 也dã 。 即tức 如như 初sơ 洗tẩy 塵trần 時thời 覺giác 有hữu 澁sáp 觸xúc 。 後hậu 洗tẩy 體thể 時thời 覺giác 有hữu 滑hoạt 觸xúc 。 若nhược 既ký 不bất 洗tẩy 塵trần 。 又hựu 不bất 洗tẩy 體thể 。 而nhi 根căn 塵trần 中trung 間gian 唯duy 是thị 平bình 常thường 安an 然nhiên 。 得đắc 無vô 所sở 有hữu 。 自tự 是thị 分phân 別biệt 不bất 起khởi 。 論luận 悟ngộ 證chứng 已dĩ 齊tề 無Vô 學Học 。 非phi 修tu 得đắc 也dã 。

二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

宿túc 習tập 無vô 忘vong 。 乃nãi 至chí 今kim 時thời 。 從tùng 佛Phật 出xuất 家gia 。 令linh 得đắc 無Vô 學Học 。 彼bỉ 佛Phật 名danh 我ngã 。 跋Bạt 陀Đà 婆Bà 羅La 。 妙diệu 觸xúc 宣tuyên 明minh 。 成thành 佛Phật 子tử 住trụ 。

宿túc 習tập 無vô 忘vong 者giả 。 謂vị 宿túc 世thế 悟ngộ 證chứng 習tập 氣khí 中trung 間gian 猶do 未vị 忘vong 也dã 。 按án 法pháp 華hoa 從tùng 初sơ 威uy 音âm 相tương 繼kế 二nhị 萬vạn 億ức 同đồng 名danh 諸chư 佛Phật 。

復phục 有hữu 日nhật 月nguyệt 燈đăng 雲vân 自tự 在tại 王vương 等đẳng 。 方phương 值trị 今kim 佛Phật 出xuất 世thế 。 超siêu 略lược 言ngôn 之chi 故cố 云vân 。 乃nãi 至chí 今kim 時thời 。 親thân 為vi 及cập 門môn 之chi 徒đồ 故cố 云vân 。 從tùng 佛Phật 出xuất 家gia 。 承thừa 教giáo 斷đoạn 惑hoặc 實thật 證chứng 羅La 漢Hán 。 故cố 云vân 令linh 得đắc 無Vô 學Học 。 然nhiên 既ký 曰viết 宿túc 習tập 無vô 忘vong 。 則tắc 是thị 悟ngộ 證chứng 猶do 在tại 。 及cập 今kim 佛Phật 出xuất 世thế 。 乃nãi 曰viết 令linh 得đắc 。 明minh 是thị 修tu 證chứng 無vô 疑nghi 。 彼bỉ 謂vị 彼bỉ 時thời 即tức 指chỉ 令linh 得đắc 無Vô 學Học 時thời 說thuyết 。 准chuẩn 法pháp 華hoa 慢mạn 眾chúng 以dĩ 瞋sân 恚khuể 意ý 。 輕khinh 賤tiện 不bất 輕khinh 。 二nhị 百bách 億ức 劫kiếp 常thường 不bất 值trị 佛Phật 。 不bất 聞văn 法Pháp 。 不bất 見kiến 僧Tăng 。 千thiên 劫kiếp 於ư 阿A 鼻Tỳ 地Địa 獄Ngục 。 受thọ 大đại 苦khổ 惱não 。 如như 是thị 猶do 能năng 宿túc 習tập 無vô 忘vong 。 守thủ 護hộ 善thiện 根căn 。 故cố 佛Phật 以dĩ 跋Bạt 陀Đà 婆Bà 羅La 名danh 之chi 。 雖tuy 蒙mông 佛Phật 印ấn 不bất 住trụ 小tiểu 道đạo 。 進tiến 觀quán 佛Phật 果quả 微vi 妙diệu 觸xúc 塵trần 本bổn 自tự 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 發phát 現hiện 故cố 曰viết 宣tuyên 明minh 。 以dĩ 宣tuyên 明minh 即tức 發phát 現hiện 義nghĩa 故cố 。 自tự 是thị 任nhậm 運vận 度độ 生sanh 。 隨tùy 緣duyên 住trụ 世thế 。 故cố 云vân 成thành 佛Phật 子tử 住trụ 。 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 觸xúc 因nhân 為vi 上thượng 。

觀quán 觸xúc 入nhập 道đạo 。 宿túc 習tập 無vô 忘vong 。 今kim 復phục 以dĩ 觸xúc 為vi 因nhân 自tự 覺giác 易dị 入nhập 故cố 曰viết 為vi 上thượng 。 言ngôn 如như 我ngã 所sở 證chứng 者giả 。 但đãn 就tựu 己kỷ 為vi 論luận 非phi 強cường/cưỡng 他tha 同đồng 己kỷ 也dã 。 跋bạt 陀đà 觸xúc 塵trần 竟cánh 。

六lục 迦Ca 葉Diếp 法pháp 塵trần 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

摩Ma 訶Ha 迦Ca 葉Diếp 。 及cập 紫Tử 金Kim 光Quang 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 等đẳng 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

摩Ma 訶Ha 迦Ca 葉Diếp 。 此thử 云vân 大đại 龜quy 氏thị 。 姓tánh 也dã 。 以dĩ 其kỳ 先tiên 人nhân 修tu 道Đạo 感cảm 靈linh 龜quy 負phụ 圖đồ 而nhi 應ưng 。 遂toại 以dĩ 為vi 姓tánh 。 名danh 畢tất 鉢bát 羅la 。 以dĩ 其kỳ 父phụ 母mẫu 無vô 子tử 禱đảo 此thử 樹thụ 神thần 生sanh 故cố 。 又hựu 翻phiên 飲ẩm 光quang 。 以dĩ 尊tôn 者giả 身thân 光quang 蔽tế 餘dư 光quang 故cố 。 紫tử 金kim 光quang 尼ni 即tức 其kỳ 婦phụ 也dã 。 夫phu 婦phụ 因nhân 緣duyên 至chí 下hạ 詳tường 明minh 。 等đẳng 謂vị 等đẳng 其kỳ 徒đồ 眾chúng 。 下hạ 自tự 述thuật 云vân 。 即tức 我ngã 眷quyến 屬thuộc 。 同đồng 時thời 發phát 心tâm 。 葢# 相tương 隨tùy 出xuất 家gia 者giả 也dã 。

二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 二nhị 。

一nhất 述thuật 悟ngộ 證chứng 。 二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 隨tùy 因nhân 感cảm 報báo 。 二nhị 觀quán 法pháp 得đắc 果quả 。

初sơ 。

我ngã 於ư 往vãng 劫kiếp 。 於ư 此thử 界giới 中trung 。 有hữu 佛Phật 出xuất 世thế 。 名danh 日Nhật 月Nguyệt 燈Đăng 。 我ngã 得đắc 親thân 近cận 。 聞văn 法Pháp 修tu 學học 。 佛Phật 滅diệt 度độ 後hậu 。 供cúng 養dường 舍xá 利lợi 。 然nhiên 燈đăng 續tục 明minh 。 以dĩ 紫tử 光quang 金kim 。 塗đồ 佛Phật 形hình 像tượng 。 自tự 爾nhĩ 以dĩ 來lai 。 世thế 世thế 生sanh 生sanh 。 身thân 常thường 圓viên 滿mãn 。 紫tử 金kim 光quang 聚tụ 。 此thử 紫Tử 金Kim 光Quang 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 等đẳng 。 即tức 我ngã 眷quyến 屬thuộc 。 同đồng 時thời 發phát 心tâm 。

往vãng 劫kiếp 者giả 。 準chuẩn 法pháp 華hoa 即tức 過quá 去khứ 無vô 量lượng 。 無vô 邊biên 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 於ư 此thử 世thế 界giới 。 者giả 顯hiển 非phi 他tha 土thổ 。 佛Phật 號hiệu 日nhật 月nguyệt 燈đăng 者giả 。 日nhật 照chiếu 晝trú 令linh 人nhân 作tác 務vụ 。 喻dụ 俗tục 智trí 照chiếu 事sự 。 月nguyệt 照chiếu 夜dạ 令linh 人nhân 清thanh 涼lương 。 喻dụ 真chân 智trí 照chiếu 理lý 。 燈đăng 接tiếp 日nhật 月nguyệt 喻dụ 無Vô 礙Ngại 智Trí 。 理lý 事sự 雙song 照chiếu 。 不bất 異dị 不bất 一nhất 。 乃nãi 三tam 智trí 圓viên 明minh 之chi 號hiệu 。 准chuẩn 彼bỉ 經kinh 日Nhật 月Nguyệt 燈Đăng 明Minh 佛Phật 。 相tương 繼kế 二nhị 萬vạn 。 今kim 迦Ca 葉Diếp 所sở 引dẫn 似tự 當đương 最tối 後hậu 一nhất 佛Phật 。 以dĩ 直trực 言ngôn 佛Phật 滅diệt 後hậu 事sự 則tắc 已dĩ 。 不bất 言ngôn 餘dư 故cố 。 若nhược 更cánh 直trực 餘dư 佛Phật 應ưng 略lược 說thuyết 故cố 。 我ngã 得đắc 親thân 近cận 。 者giả 初sơ 遇ngộ 燈đăng 明minh 。 聞văn 法Pháp 修tu 學học 。 者giả 方phương 始thỉ 發phát 心tâm 。 舍xá 利lợi 此thử 翻phiên 靈linh 骨cốt 。 滅diệt 後hậu 供cúng 養dường 者giả 受thọ 化hóa 感cảm 恩ân 。 如như 佛Phật 在tại 故cố 。 然nhiên 燈đăng 續tục 明minh 。 紫tử 金kim 塗đồ 像tượng 皆giai 供cúng 養dường 事sự 也dã 。 灌quán 頂đảnh 引dẫn 付phó 法Pháp 藏tạng 云vân 。 毗Tỳ 婆Bà 尸Thi 佛Phật 滅diệt 後hậu 。 塔tháp 像tượng 金kim 色sắc 缺khuyết 壞hoại 。

時thời 有hữu 貧bần 女nữ 丐cái 得đắc 金kim 錢tiền 。 倩thiến 匠tượng 為vi 薄bạc 。 金kim 師sư 歡hoan 喜hỷ 。 治trị 瑩oánh 佛Phật 畢tất 誓thệ 為vi 夫phu 婦phụ 。 九cửu 十thập 一nhất 劫kiếp 。 人nhân 中trung 天thiên 上thượng 。 身thân 恆hằng 金kim 色sắc 。 心tâm 恆hằng 受thọ 樂lạc 。 據cứ 此thử 則tắc 紫tử 金kim 塗đồ 像tượng 乃nãi 後hậu 時thời 事sự 。 或hoặc 翻phiên 譯dịch 脫thoát 漏lậu 毗Tỳ 婆Bà 尸Thi 世thế 之chi 文văn 。 不bất 然nhiên 則tắc 向hướng 下hạ 便tiện 云vân 自tự 爾nhĩ 以dĩ 來lai 等đẳng 。 無vô 時thời 可khả 容dung 貧bần 女nữ 金kim 師sư 事sự 故cố 。 亦diệc 可khả 本bổn 地địa 難nan 思tư 各các 說thuyết 異dị 見kiến 。 但đãn 取thủ 成thành 益ích 亦diệc 無vô 妨phương 礙ngại 。 自tự 爾nhĩ 以dĩ 來lai 者giả 。 自tự 然nhiên 燈đăng 塗đồ 像tượng 以dĩ 來lai 迄hất 於ư 今kim 也dã 。 身thân 常thường 圓viên 滿mãn 。 紫tử 金kim 光quang 聚tụ 者giả 。 隨tùy 因nhân 感cảm 果quả 果quả 必tất 類loại 因nhân 故cố 。 紫tử 金kim 光quang 尼ni 即tức 昔tích 之chi 貧bần 女nữ 。 彼bỉ 金kim 師sư 者giả 即tức 今kim 之chi 迦Ca 葉Diếp 。 由do 昔tích 誓thệ 故cố 。 今kim 為vi 夫phu 婦phụ 。 故cố 云vân 即tức 我ngã 眷quyến 屬thuộc 。 等đẳng 字tự 如như 前tiền 所sở 釋thích 。 同đồng 時thời 發phát 心tâm 。 者giả 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 指chỉ 過quá 去khứ 謂vị 同đồng 時thời 發phát 心tâm 塗đồ 像tượng 。 二nhị 指chỉ 現hiện 在tại 謂vị 同đồng 時thời 發phát 心tâm 出xuất 家gia 。 二nhị 義nghĩa 之chi 中trung 後hậu 義nghĩa 理lý 長trường/trưởng 。

二nhị 觀quán 法pháp 得đắc 果quả 。

我ngã 觀quán 世thế 間gian 。 六lục 塵trần 變biến 壞hoại 。 唯duy 以dĩ 空không 寂tịch 。 修tu 於ư 滅diệt 盡tận 。 身thân 心tâm 乃nãi 能năng 。 度độ 百bách 千thiên 劫kiếp 。 猶do 如như 彈đàn 指chỉ 。

正chánh 觀quán 法pháp 塵trần 而nhi 言ngôn 六lục 塵trần 者giả 。 兼kiêm 前tiền 五ngũ 說thuyết 故cố 。 良lương 以dĩ 法pháp 無vô 別biệt 體thể 惟duy 是thị 前tiền 五ngũ 落lạc 謝tạ 之chi 影ảnh 。 倘thảng 外ngoại 之chi 五ngũ 塵trần 不bất 滅diệt 則tắc 內nội 之chi 影ảnh 事sự 終chung 未vị 全toàn 銷tiêu 。 故cố 觀quán 者giả 須tu 於ư 前tiền 五ngũ 塵trần 起khởi 。 謂vị 先tiên 觀quán 五ngũ 塵trần 遷thiên 變biến 不bất 常thường 。 當đương 下hạ 離ly 念niệm 。 自tự 無vô 影ảnh 事sự 落lạc 於ư 意ý 識thức 。 再tái 觀quán 法pháp 塵trần 自tự 然nhiên 一nhất 時thời 壞hoại 滅diệt 。 惟duy 以dĩ 空không 寂tịch 等đẳng 者giả 。 所sở 緣duyên 既ký 滅diệt 。 能năng 緣duyên 亦diệc 銷tiêu 。 自tự 是thị 六lục 識thức 不bất 行hành 名danh 無vô 心tâm 定định 。 定định 久cửu 功công 深thâm 進tiến 滅diệt 第đệ 七thất 末mạt 那na 麤thô 分phần/phân 。 名danh 滅diệt 盡tận 定định 。 修tu 此thử 定định 時thời 偏thiên 厭yếm 受thọ 想tưởng 。 亦diệc 名danh 滅diệt 受thọ 想tưởng 定định 。 此thử 定định 成thành 時thời 惟duy 留lưu 第đệ 八bát 賴lại 耶da 持trì 身thân 。 及cập 第đệ 七thất 末mạt 那na 微vi 細tế 思tư 量lượng 。 不bất 受thọ 業nghiệp 牽khiên 故cố 能năng 。 度độ 百bách 千thiên 劫kiếp 。 無vô 所sở 勞lao 慮lự 故cố 覺giác 。 如như 彈đàn 指chỉ 頃khoảnh 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 今kim 持trì 金kim 襴# 袈ca 裟sa 在tại 鷄kê 足túc 山sơn 待đãi 彌Di 勒Lặc 下hạ 生sanh 。 即tức 此thử 定định 也dã 。 然nhiên 此thử 定định 即tức 四Tứ 果Quả 所sở 住trụ 。 但đãn 由do 悟ngộ 心tâm 猛mãnh 利lợi 所sở 得đắc 。 非phi 關quan 修tu 證chứng 。 至chí 定định 壞hoại 時thời 仍nhưng 須tu 強cường/cưỡng 持trì 。 述thuật 悟ngộ 證chứng 竟cánh 。

二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

我ngã 以dĩ 空không 法pháp 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 世Thế 尊Tôn 說thuyết 我ngã 。 頭đầu 陀đà 為vi 最tối 。 妙diệu 法Pháp 開khai 明minh 。 銷tiêu 滅diệt 諸chư 漏lậu 。

承thừa 上thượng 雖tuy 住trụ 滅diệt 定định 。 但đãn 我ngã 唯duy 以dĩ 悟ngộ 得đắc 空không 法pháp 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 非phi 修tu 證chứng 也dã 。 欲dục 屆giới 修tu 證chứng 堪kham 忍nhẫn 苦khổ 行hạnh 。 故cố 蒙mông 世Thế 尊Tôn 印ấn 許hứa 說thuyết 我ngã 。 頭đầu 陀đà 為vi 最tối 。 頭đầu 陀đà 或hoặc 云vân 杜đỗ 多đa 此thử 翻phiên 抖đẩu 擻tẩu 。 增tăng 一nhất 云vân 。 佛Phật 言ngôn 汝nhữ 年niên 老lão 大đại 可khả 捨xả 。 十thập 二nhị 頭đầu 陀đà 。 迦Ca 葉Diếp 不bất 捨xả 。 佛Phật 言ngôn 善thiện 哉tai 。 我ngã 佛Phật 法Pháp 中trung 。 頭đầu 陀đà 苦khổ 行hạnh 。 大Đại 迦Ca 葉Diếp 為vi 第đệ 一nhất 。 言ngôn 十thập 二nhị 者giả 大đại 品phẩm 云vân 。 一nhất 阿a 蘭lan 若nhã 。 二nhị 塚trủng 間gian 坐tọa 。 三tam 樹thụ 下hạ 宿túc 。 四tứ 露lộ 地địa 坐tọa 。 五ngũ 常thường 坐tọa 。 六lục 常thường 乞khất 食thực 。 七thất 一nhất 坐tọa 食thực 。 八bát 節tiết 量lượng 食thực 。 九cửu 中trung 後hậu 不bất 飲ẩm 漿tương 。 十thập 次thứ 第đệ 乞khất 。 十thập 一nhất 糞phẩn 掃tảo 衣y 。 十thập 二nhị 但đãn 三tam 衣y 。 以dĩ 堪kham 忍nhẫn 行hành 此thử 便tiện 足túc 抖đẩu 擻tẩu 塵trần 勞lao 。 故cố 稱xưng 頭đầu 陀đà 行hành 也dã 。 塵trần 勞lao 既ký 淨tịnh 。 進tiến 觀quán 佛Phật 果quả 微vi 妙diệu 法Pháp 塵trần 。 如Như 來Lai 藏tạng 中trung 。 開khai 明minh 顯hiển 現hiện 。 論luận 悟ngộ 證chứng 懸huyền 契khế 佛Phật 果Quả 。 覈# 修tu 斷đoạn 唯duy 齊tề 二nhị 乘thừa 。 故cố 云vân 銷tiêu 滅diệt 諸chư 漏lậu 。 謂vị 欲dục 漏lậu 有hữu 漏lậu 見kiến 漏lậu 無vô 明minh 漏lậu 永vĩnh 以dĩ 盡tận 故cố 。 是thị 知tri 此thử 中trung 修tu 證chứng 惟duy 同đồng 陳trần 那na 等đẳng 三tam 人nhân 。 不bất 同đồng 藥dược 王vương 等đẳng 三tam 士sĩ 。 以dĩ 三tam 士sĩ 二nhị 證chứng 皆giai 大đại 。 故cố 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 法Pháp 因nhân 為vi 上thượng 。

准chuẩn 增tăng 一nhất 。 其kỳ 家gia 巨cự 富phú 。 千thiên 倍bội 瓶bình 沙sa 。 然nhiên 竟cánh 能năng 捨xả 而nhi 出xuất 家gia 。 是thị 其kỳ 宿túc 根căn 已dĩ 能năng 空không 諸chư 所sở 有hữu 。 觀quán 法pháp 變biến 壞hoại 為vi 因nhân 。 自tự 應ưng 易dị 入nhập 故cố 以dĩ 為vi 上thượng 。 六lục 塵trần 圓viên 通thông 竟cánh 。

二nhị 五ngũ 根căn 圓viên 通thông (# 正chánh 脈mạch 云vân 。 六lục 根căn 缺khuyết 一nhất 者giả 。 留lưu 耳nhĩ 根căn 為vi 殿điện 後hậu 以dĩ 當đương 此thử 方phương 機cơ 故cố 。 參tham 詳tường 五ngũ 根căn 四tứ 中trung 俱câu 有hữu 旋toàn 反phản 字tự 面diện 。 以dĩ 根căn 性tánh 法Pháp 門môn 均quân 是thị 旋toàn 根căn 脫thoát 塵trần 。 塵trần 識thức 不bất 爾nhĩ 。 細tế 玩ngoạn 可khả 見kiến )# 五ngũ 。

一nhất 那na 律luật 眼nhãn 根căn 。 二nhị 周chu 利lợi 鼻tị 根căn 。 三tam 憍kiêu 梵Phạm 舌thiệt 根căn 。 四tứ 畢tất 陵lăng 身thân 根căn 。 五ngũ 空không 生sanh 意ý 根căn 。

初sơ 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 合hợp 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

阿A 那Na 律Luật 陀Đà 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

阿A 那Na 律Luật 陀Đà 。 亦diệc 云vân 阿a 㝹nậu 樓lâu 陀đà 或hoặc 阿a 泥nê 樓lâu 豆đậu 此thử 翻phiên 無vô 貧bần 。 亦diệc 云vân 如như 意ý 。 亦diệc 云vân 無vô 滅diệt 。 由do 往vãng 昔tích 以dĩ 稗bại 飯phạn 供cung 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 自tự 爾nhĩ 以dĩ 來lai 。 九cửu 十thập 一nhất 劫kiếp 。 不bất 受thọ 貧bần 窮cùng 。 常thường 得đắc 如như 意ý 受thọ 福phước 無vô 滅diệt 故cố 。 今kim 為vi 白Bạch 飯Phạn 王Vương 子tử 。 佛Phật 之chi 堂đường 弟đệ 。 阿A 難Nan 之chi 從tùng 兄huynh 也dã 。

二nhị 歷lịch 述thuật 合hợp 證chứng 精tinh 進tấn 猛mãnh 利lợi 悟ngộ 證chứng 即tức 兼kiêm 修tu 證chứng 。 故cố 不bất 分phân 說thuyết 。 惟duy 合hợp 而nhi 明minh 之chi 也dã )# 。

我ngã 初sơ 出xuất 家gia 。 常thường 樂nhạo 睡thụy 眠miên 。 如Như 來Lai 訶ha 我ngã 。 為vi 畜súc 生sanh 類loại 。 我ngã 聞văn 佛Phật 訶ha 。 啼đề 泣khấp 自tự 責trách 。 七thất 日nhật 不bất 眠miên 。 失thất 其kỳ 雙song 目mục 。

○# 世Thế 尊Tôn 示thị 我ngã 。 樂nhạo 見kiến 照chiếu 明minh 。 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 。 我ngã 不bất 因nhân 眼nhãn 。 觀quán 見kiến 十thập 方phương 。 精tinh 真chân 洞đỗng 然nhiên 。 如như 觀quán 掌chưởng 果quả 。 如Như 來Lai 印ấn 我ngã 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。

初sơ 自tự 述thuật 被bị 訶ha 失thất 目mục 。 最tối 初sơ 出xuất 家gia 。 聞văn 法Pháp 不bất 解giải 。 故cố 常thường 樂nhạo 睡thụy 眠miên 。 訶ha 為vi 畜súc 生sanh 者giả 。 見kiến 其kỳ 愚ngu 癡si 之chi 甚thậm 深thâm 激kích 之chi 也dã 。 聞văn 訶ha 愧quý 甚thậm 故cố 。 啼đề 泣khấp 自tự 責trách 。 責trách 不bất 徒đồ 責trách 痛thống 發phát 精tinh 進tấn 。 故cố 七thất 日nhật 不bất 眠miên 。 精tinh 進tấn 過quá 度độ 。 浮phù 根căn 見kiến 傷thương 。 故cố 失thất 其kỳ 雙song 目mục 。 增tăng 一nhất 云vân 。 佛Phật 在tại 給Cấp 孤Cô 園Viên 。 為vì 眾chúng 說thuyết 法Pháp 。 那na 律luật 於ư 中trung 眠miên 睡thụy 佛Phật 說thuyết 偈kệ 訶ha 云vân 。 咄đốt 咄đốt 何hà 為vi 睡thụy 。 螺loa 螄# 蚌# 蛤# 類loại 。 一nhất 睡thụy 一nhất 千thiên 年niên 。 不bất 聞văn 佛Phật 名danh 字tự 。 那na 律luật 精tinh 進tấn 。 七thất 日nhật 七thất 夜dạ 。 眼nhãn 不bất 交giao 睫tiệp 。 肉nhục 根căn 隨tùy 壞hoại 。 今kim 那na 律luật 自tự 述thuật 略lược 也dã 。

○# 世Thế 尊Tôn 下hạ 自tự 述thuật 蒙mông 教giáo 得đắc 果quả 。 世Thế 尊Tôn 愍mẫn 其kỳ 失thất 明minh 故cố 示thị 以dĩ 三tam 昧muội 。 三tam 昧muội 名danh 樂nhạo 見kiến 照chiếu 明minh 金kim 剛cang 者giả 。 謂vị 初sơ 起khởi 觀quán 時thời 只chỉ 須tu 樂nhạo 見kiến 照chiếu 明minh 之chi 性tánh 。 亦diệc 入nhập 流lưu 亡vong 所sở 也dã 。 若nhược 所sở 入nhập 既ký 寂tịch 。 明minh 暗ám 不bất 生sanh 。 如như 是thị 漸tiệm 增tăng 。 見kiến 所sở 見kiến 盡tận 。 則tắc 受thọ 金kim 剛cang 之chi 名danh 。 謂vị 依y 此thử 盡tận 根căn 之chi 力lực 進tiến 破phá 深thâm 惑hoặc 。 通thông 解giải 餘dư 結kết 如như 金kim 剛cang 之chi 利lợi 。 亦diệc 同đồng 耳nhĩ 門môn 三tam 昧muội 。 名danh 金Kim 剛Cang 王vương 寶bảo 覺giác 義nghĩa 也dã 。 三tam 昧muội 既ký 成thành 。 發phát 本bổn 明minh 耀diệu 。 故cố 不bất 因nhân 眼nhãn 觀quán 見kiến 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 十thập 方phương 者giả 大Đại 千Thiên 界Giới 中trung 之chi 十thập 方phương 也dã 。 逈huýnh 脫thoát 根căn 塵trần 故cố 曰viết 。 精tinh 真chân 洞đỗng 然nhiên 。 謂vị 見kiến 精tinh 真chân 性tánh 洞đỗng 然nhiên 無vô 礙ngại 。 若nhược 以dĩ 喻dụ 言ngôn 之chi 。 如như 觀quán 掌chưởng 果quả 。 據cứ 此thử 則tắc 天thiên 人nhân 報báo 得đắc 天thiên 眼nhãn 。 恐khủng 未vị 能năng 與dữ 尊tôn 者giả 較giảo 左tả 右hữu 比tỉ 勝thắng 劣liệt 耳nhĩ 。 印ấn 成thành 羅La 漢Hán 者giả 。 以dĩ 其kỳ 精tinh 進tấn 猛mãnh 利lợi 二nhị 證chứng 俱câu 發phát 。 非phi 比tỉ 陳trần 那na 等đẳng 悟ngộ 證chứng 之chi 後hậu 仍nhưng 須tu 修tu 證chứng 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 旋toàn 見kiến 循tuần 元nguyên 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

旋toàn 見kiến 者giả 。 旋toàn 彼bỉ 緣duyên 塵trần 之chi 見kiến 外ngoại 脫thoát 塵trần 累lụy 。 循tuần 元nguyên 者giả 循tuần 其kỳ 元nguyên 有hữu 真chân 見kiến 。 內nội 脫thoát 根căn 結kết 。 按án 後hậu 耳nhĩ 根căn 圓viên 通thông 。 義nghĩa 齊tề 聞văn 所sở 聞văn 盡tận 。 准chuẩn 前tiền 舒thư 結kết 倫luân 次thứ 。 義nghĩa 當đương 此thử 根căn 初sơ 解giải 。 三tam 昧muội 名danh 樂nhạo 見kiến 照chiếu 明minh 是thị 也dã 。 乘thừa 此thử 勝thắng 進tiến 。 則tắc 後hậu 之chi 諸chư 結kết 可khả 立lập 而nhi 解giải 。 三tam 昧muội 名danh 金Kim 剛Cang 是thị 也dã 。 然nhiên 那na 律luật 正chánh 患hoạn 迷mê 塵trần 世Thế 尊Tôn 教giáo 以dĩ 旋toàn 見kiến 忘vong 塵trần 。 那na 律luật 正chánh 憂ưu 根căn 壞hoại 世Thế 尊Tôn 教giáo 以dĩ 循tuần 元nguyên 離ly 根căn 。 正chánh 對đối 其kỳ 機cơ 自tự 然nhiên 易dị 入nhập 。 故cố 云vân 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。 那na 律luật 眼nhãn 根căn 竟cánh 。

二nhị 周chu 利lợi 鼻tị 根căn 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

周chu 利lợi 槃bàn 特đặc 迦ca 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

周chu 利lợi 法pháp 華hoa 云vân 周chu 陀đà 。 此thử 翻phiên 路lộ 邊biên 。 兄huynh 名danh 也dã 。 槃bàn 特đặc 迦ca 法pháp 華hoa 云vân 莎Sa 伽Già 陀Đà 。 此thử 翻phiên 為vi 小tiểu 。 合hợp 云vân 路lộ 邊biên 小tiểu 。 若nhược 順thuận 義nghĩa 迴hồi 文văn 當đương 云vân 小tiểu 路lộ 邊biên 。 弟đệ 名danh 也dã 。 或hoặc 云vân 繼kế 道đạo 。 謂vị 其kỳ 母mẫu 隨tùy 夫phu 他tha 國quốc 。 兩lưỡng 度độ 垂thùy 產sản 歸quy 家gia 路lộ 邊biên 生sanh 子tử 。 兄huynh 名danh 道đạo 生sanh 。 其kỳ 弟đệ 以dĩ 繼kế 別biệt 之chi 二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 二nhị 。

一nhất 述thuật 悟ngộ 證chứng 。 二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 根căn 鈍độn 蒙mông 教giáo 。 二nhị 觀quán 息tức 悟ngộ 證chứng 。

初sơ 。

我ngã 闕khuyết 誦tụng 持trì 。 無vô 多đa 聞văn 性tánh 。 最tối 初sơ 值trị 佛Phật 。 聞văn 法Pháp 出xuất 家gia 。 憶ức 持trì 如Như 來Lai 。 一nhất 句cú 伽già 陀đà 。 於ư 一nhất 百bách 日nhật 。 得đắc 前tiền 遺di 後hậu 。 得đắc 後hậu 遺di 前tiền 。

○# 佛Phật 愍mẫn 我ngã 愚ngu 。 教giáo 我ngã 安an 居cư 。 調điều 出xuất 入nhập 息tức 。

初sơ 述thuật 昔tích 根căn 鈍độn 。 我ngã 闕khuyết 誦tụng 持trì 等đẳng 者giả 。 謂vị 自tự 述thuật 根căn 鈍độn 闕khuyết 念niệm 誦tụng 憶ức 持trì 無vô 廣quảng 多đa 聽thính 聞văn 性tánh 故cố 。 最tối 初sơ 值trị 佛Phật 。 等đẳng 正chánh 詳tường 引dẫn 闕khuyết 無vô 之chi 事sự 。 增tăng 一nhất 云vân 。 其kỳ 兄huynh 先tiên 入nhập 佛Phật 道Đạo 。 怪quái 弟đệ 無vô 知tri 遺di 令linh 還hoàn 俗tục 。 槃bàn 特đặc 詣nghệ 祇kỳ 桓hoàn 門môn 泣khấp 淚lệ 。 佛Phật 回hồi 憐lân 愍mẫn 牽khiên 詣nghệ 靜tĩnh 室thất 。 教giáo 執chấp 掃tảo 箒trửu 誦tụng 之chi 。 今kim 云vân 最tối 初sơ 值trị 佛Phật 。 聞văn 法Pháp 出xuất 家gia 。 憶ức 持trì 如Như 來Lai 。 一nhất 句cú 伽già 陀đà 是thị 也dã 。 又hựu 云vân 誦tụng 掃tảo 忘vong 箒trửu 。 誦tụng 箒trửu 忘vong 掃tảo 。 今kim 云vân 於ư 一nhất 百bách 日nhật 。 得đắc 前tiền 遺di 後hậu 。 得đắc 後hậu 遺di 前tiền 是thị 也dã 。 又hựu 一nhất 句cú 伽già 陀đà 者giả 。 准chuẩn 大đại 論luận 佛Phật 愍mẫn 槃bàn 特đặc 教giáo 一nhất 偈kệ 云vân 。 守thủ 口khẩu 攝nhiếp 意ý 身thân 莫mạc 犯phạm 。 如như 是thị 修tu 行hành 得đắc 度độ 世thế 。 又hựu 法pháp 句cú 經Kinh 云vân 。 槃bàn 特đặc 出xuất 家gia 稟bẩm 性tánh 暗ám 塞tắc 。 佛Phật 令lệnh 五ngũ 百bách 羅La 漢Hán 。 日nhật 日nhật 教giáo 之chi 。 三tam 年niên 不bất 得đắc 一nhất 偈kệ 。 又hựu 譬thí 喻dụ 經Kinh 云vân 。 槃bàn 特đặc 於ư 迦Ca 葉Diếp 佛Phật 。 時thời 作tác 三Tam 藏Tạng 沙Sa 門Môn 。 有hữu 五ngũ 弟đệ 子tử 。 三Tam 藏Tạng 悋lận 惜tích 經Kinh 義nghĩa 。 不bất 肯khẳng 訓huấn 導đạo 。 從tùng 昔tích 至chí 今kim 。 諸chư 根căn 暗ám 鈍độn 。 然nhiên 諸chư 經kinh 論luận 。 雖tuy 因nhân 緣duyên 稍sảo 異dị 。 大đại 意ý 皆giai 為vi 顯hiển 其kỳ 根căn 鈍độn 故cố 并tinh 引dẫn 之chi 。 以dĩ 備bị 參tham 考khảo 。

○# 佛Phật 愍mẫn 下hạ 蒙mông 教giáo 調điều 息tức 。 佛Phật 愍mẫn 我ngã 愚ngu 等đẳng 者giả 。 自tự 述thuật 如Như 來Lai 愍mẫn 其kỳ 愚ngu 暗ám 。 苦khổ 於ư 誦tụng 習tập 。 且thả 教giáo 以dĩ 晏# 安an 靜tĩnh 室thất 調điều 息tức 攝nhiếp 心tâm 也dã 。 息tức 謂vị 鼻tị 中trung 氣khí 息tức 。 而nhi 有hữu 四tứ 相tương/tướng 。 謂vị 有hữu 聲thanh 曰viết 風phong 。 結kết 滯trệ 曰viết 氣khí 。 出xuất 入nhập 不bất 盡tận 曰viết 喘suyễn 。 不bất 聲thanh 不bất 滯trệ 出xuất 入nhập 俱câu 盡tận 曰viết 息tức 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 經kinh 雖tuy 云vân 調điều 即tức 兼kiêm 於ư 數số 。 調điều 者giả 按án 天thiên 台thai 止Chỉ 觀Quán 。 當đương 離ly 風phong 氣khí 喘suyễn 等đẳng 。 而nhi 幽u 綿miên 自tự 在tại 也dã 。 數số 則tắc 從tùng 一nhất 至chí 十thập 。 或hoặc 至chí 百bách 。 而nhi 後hậu 逆nghịch 數số 至chí 一nhất 。 良lương 以dĩ 暗ám 鈍độn 遠viễn 因nhân 雖tuy 本bổn 愚ngu 癡si 。 近cận 緣duyên 亦diệc 由do 散tán 亂loạn 故cố 。 令linh 數sổ 息tức 攝nhiếp 心tâm 。 亦diệc 對đối 症# 施thí 藥dược 耳nhĩ 。

二nhị 觀quán 息tức 悟ngộ 證chứng 。

我ngã 時thời 觀quán 息tức 。 微vi 細tế 窮cùng 盡tận 。 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 諸chư 行hành 剎sát 那na 。 其kỳ 心tâm 豁hoát 然nhiên 。 得đắc 大đại 無vô 礙ngại 。

我ngã 時thời 觀quán 息tức 者giả 。 謂vị 正chánh 數số 正chánh 調điều 之chi 時thời 諦đế 觀quán 此thử 息tức 。 來lai 何hà 所sở 從tùng 。 去khứ 何hà 所sở 至chí 也dã 。 微vi 細tế 窮cùng 盡tận 等đẳng 者giả 。 謂vị 精tinh 心tâm 研nghiên 究cứu 生sanh 無vô 生sanh 相tướng 。 住trụ 無vô 住trụ 相tương/tướng 。 異dị 無vô 異dị 相tướng 。 滅diệt 無vô 滅diệt 相tướng 。 以dĩ 此thử 諸chư 行hành 唯duy 在tại 剎sát 那na 。 剎sát 那na 無vô 體thể 惟duy 在tại 一nhất 念niệm 。 念niệm 性tánh 不bất 實thật 唯duy 是thị 一nhất 心tâm 。 研nghiên 究cứu 至chí 此thử 頓đốn 覺giác 全toàn 息tức 全toàn 性tánh 。 故cố 曰viết 其kỳ 心tâm 豁hoát 然nhiên 。 豁hoát 然nhiên 者giả 貫quán 通thông 義nghĩa 。 既ký 已dĩ 貫quán 通thông 。 則tắc 根căn 身thân 器khí 界giới 應ứng 念niệm 化hóa 成thành 。 無vô 上thượng 知tri 覺giác 。 故cố 云vân 得đắc 大đại 無vô 礙ngại 。 是thị 悟ngộ 證chứng 已dĩ 齊tề 佛Phật 境cảnh 界giới 矣hĩ 。 述thuật 悟ngộ 證chứng 竟cánh 。

二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

乃nãi 至chí 漏lậu 盡tận 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 住trụ 佛Phật 座tòa 下hạ 。 印ấn 成thành 無Vô 學Học 。

既ký 悟ngộ 證chứng 已dĩ 齊tề 佛Phật 境cảnh 似tự 應ưng 無vô 惑hoặc 可khả 斷đoạn 。 但đãn 理lý 由do 頓đốn 悟ngộ 乘thừa 悟ngộ 併tinh 銷tiêu 。 事sự 非phi 頓đốn 除trừ 。 因nhân 次thứ 第đệ 盡tận 。 故cố 云vân 乃nãi 至chí 漏lậu 盡tận 等đẳng 。 謂vị 不bất 以dĩ 悟ngộ 證chứng 為vi 足túc 仍nhưng 復phục 歷lịch 事sự 修tu 斷đoạn 。 乃nãi 至chí 諸chư 漏lậu 永vĩnh 盡tận 等đẳng 。 是thị 修tu 證chứng 唯duy 齊tề 小tiểu 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 既ký 惟duy 齊tề 小tiểu 尚thượng 須tu 依y 佛Phật 。 故cố 云vân 住trụ 佛Phật 座tòa 下hạ 。 恐khủng 墮đọa 增tăng 慢mạn 不bất 復phục 進tiến 求cầu 。 姑cô 且thả 印ấn 成thành 小tiểu 果quả 。 令linh 知tri 前tiền 途đồ 更cánh 有hữu 事sự 故cố 。 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 反phản 息tức 循tuần 空không 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

反phản 息tức 者giả 不bất 緣duyên 外ngoại 塵trần 。 反phản 觀quán 息tức 相tương/tướng 。 循tuần 空không 者giả 窮cùng 諸chư 行hành 空không 。 循tuần 順thuận 空không 理lý 。 良lương 以dĩ 齅khứu 性tánh 本bổn 圓viên 。 香hương 塵trần 元nguyên 空không 。 都đô 緣duyên 出xuất 息tức 吐thổ 故cố 入nhập 息tức 納nạp 新tân 以dĩ 致trí 齅khứu 性tánh 局cục 於ư 香hương 塵trần 。 香hương 塵trần 雜tạp 乎hồ 齅khứu 性tánh 。 今kim 既ký 反phản 息tức 循tuần 空không 。 則tắc 出xuất 息tức 不bất 涉thiệp 眾chúng 緣duyên 。 入nhập 息tức 不bất 住trụ 陰ấm 界giới 。 常thường 轉chuyển 如như 是thị 經Kinh 百bách 千thiên 萬vạn 億ức 卷quyển 。 回hồi 視thị 前tiền 後hậu 互hỗ 遺di 分phần/phân 若nhược 天thiên 淵uyên 。 故cố 自tự 稱xưng 第đệ 一nhất 。 周chu 利lợi 鼻tị 根căn 竟cánh 。

三tam 憍kiêu 梵Phạm 舌thiệt 根căn 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

憍kiêu 梵Phạm 鉢bát 提đề 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

憍kiêu 梵Phạm 鉢bát 提đề 此thử 云vân 牛ngưu 呞tư 。 謂vị 食thực 後hậu 虗hư 哨# 如như 牛ngưu 呞tư 故cố 。 准chuẩn 下hạ 自tự 敘tự 。 乃nãi 輕khinh 弄lộng 沙Sa 門Môn 之chi 報báo 。 增tăng 一nhất 云vân 牛ngưu 跡tích 。 因nhân 過quá 去khứ 作tác 比Bỉ 丘Khâu 摘trích 他tha 粟túc 田điền 。 後hậu 五ngũ 百bách 歲tuế 。 作tác 牛ngưu 償thường 之chi 。 今kim 雖tuy 證chứng 無Vô 學Học 猶do 有hữu 餘dư 跡tích 也dã 。

二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 二nhị 。

一nhất 述thuật 悟ngộ 證chứng 。 二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

初sơ 。

我ngã 有hữu 口khẩu 業nghiệp 。 於ư 過quá 去khứ 劫kiếp 。 輕khinh 弄lộng 沙Sa 門Môn 。 世thế 世thế 生sanh 生sanh 。 有hữu 牛ngưu 呞tư 病bệnh 。 如Như 來Lai 示thị 我ngã 。 一nhất 味vị 清thanh 淨tịnh 。 心tâm 地địa 法Pháp 門môn 。

○# 我ngã 得đắc 滅diệt 心tâm 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。 觀quán 味vị 之chi 知tri 。 非phi 體thể 非phi 物vật 。 應ứng 念niệm 得đắc 超siêu 。 世thế 間gian 諸chư 漏lậu 。

初sơ 因nhân 病bệnh 蒙mông 教giáo 。 我ngã 有hữu 口khẩu 業nghiệp 。 者giả 自tự 述thuật 往vãng 昔tích 有hữu 因nhân 口khẩu 所sở 造tạo 業nghiệp 也dã 。 於ư 過quá 去khứ 劫kiếp 。 等đẳng 正chánh 明minh 其kỳ 因nhân 口khẩu 造tạo 業nghiệp 事sự 故cố 。 弄lộng 謂vị 戲hí 弄lộng 。 即tức 譏cơ 誚tiếu 義nghĩa 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 昔tích 見kiến 老lão 僧Tăng 無vô 齒xỉ 而nhi 食thực 。 誚tiếu 其kỳ 如như 牛ngưu 轉chuyển 哨# 。 世thế 世thế 感cảm 生sanh 牛ngưu 舌thiệt 。 常thường 如như 牛ngưu 呞tư 。 故cố 云vân 有hữu 牛ngưu 呞tư 病bệnh 。 (# 均quân 提đề 往vãng 昔tích 為vi 。 三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 。 見kiến 老lão 比Bỉ 丘Khâu 音âm 聲thanh 鈍độn 重trọng/trùng 。 毀hủy 其kỳ 如như 狗cẩu 吠phệ 。 後hậu 感cảm 五ngũ 百bách 世thế 為vi 狗cẩu 。 噫# 。 口khẩu 業nghiệp 既ký 有hữu 如như 是thị 過quá 患hoạn 。 可khả 不bất 慎thận 哉tai 。 一nhất 味vị 清thanh 淨tịnh 法Pháp 門môn 。 或hoặc 指chỉ 念niệm 佛Phật 。 如như 溫ôn 陵lăng 云vân 。 佛Phật 為vi 遮già 謗báng 賜tứ 以dĩ 數sổ 珠châu 。 令linh 常thường 念niệm 佛Phật 是thị 也dã 。 愚ngu 謂vị 文văn 既ký 不bất 顯hiển 念niệm 佛Phật 不bất 必tất 定định 指chỉ 。 或hoặc 可khả 因nhân 其kỳ 報báo 感cảm 牛ngưu 舌thiệt 不bất 得đắc 飲ẩm 食thực 正chánh 味vị 。 佛Phật 令linh 忘vong 諸chư 塵trần 味vị 反phản 觀quán 舌thiệt 根căn 。 一nhất 味vị 清thanh 淨tịnh 。 即tức 是thị 本bổn 元nguyên 心tâm 地địa 。 依y 之chi 修tu 習tập 可khả 成thành 三tam 昧muội 。 故cố 曰viết 法Pháp 門môn 。

○# 我ngã 得đắc 下hạ 觀quán 知tri 悟ngộ 證chứng 。 我ngã 得đắc 滅diệt 心tâm 。 者giả 滅diệt 緣duyên 味vị 心tâm 。 忘vong 諸chư 塵trần 味vị 也dã 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 者giả 。 反phản 觀quán 舌thiệt 根căn 工công 夫phu 綿miên 密mật 也dã 。 於ư 綿miên 密mật 中trung 精tinh 研nghiên 嘗thường 性tánh 。 故cố 曰viết 觀quán 味vị 之chi 知tri 。 謂vị 諦đế 觀quán 嘗thường 味vị 之chi 知tri 來lai 自tự 何hà 所sở 也dã 。 非phi 體thể 者giả 非phi 根căn 體thể 生sanh 。 非phi 物vật 者giả 非phi 塵trần 物vật 現hiện 。 以dĩ 唯duy 根căn 唯duy 物vật 皆giai 不bất 能năng 有hữu 知tri 故cố 。 准chuẩn 四tứ 卷quyển 末mạt 結kết 示thị 真chân 常thường 因nhân 果quả 文văn 云vân 。 若nhược 棄khí 生sanh 滅diệt 。 守thủ 於ư 真chân 常thường 。 常thường 光quang 現hiện 前tiền 。 根căn 塵trần 識thức 心tâm 。 應ứng 時thời 銷tiêu 落lạc 。 今kim 此thử 中trung 我ngã 得đắc 滅diệt 心tâm 。 即tức 棄khí 生sanh 滅diệt 也dã 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。 即tức 守thủ 真chân 常thường 也dã 。 觀quán 味vị 之chi 知tri 。 非phi 體thể 非phi 物vật 。 即tức 常thường 光quang 現hiện 前tiền 也dã 。 若nhược 爾nhĩ 則tắc 根căn 塵trần 識thức 心tâm 。 應ứng 時thời 銷tiêu 落lạc 。 故cố 曰viết 應ứng 念niệm 得đắc 超siêu 。 世thế 間gian 諸chư 漏lậu 。 良lương 以dĩ 世thế 間gian 諸chư 漏lậu 。 發phát 起khởi 皆giai 由do 於ư 根căn 塵trần 識thức 故cố 。 而nhi 言ngôn 應ưng 念niệm 得đắc 者giả 顯hiển 是thị 乘thừa 悟ngộ 併tinh 銷tiêu 。 非phi 次thứ 第đệ 盡tận 故cố 。

二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

內nội 脫thoát 身thân 心tâm 。 外ngoại 遺di 世thế 界giới 。 遠viễn 離ly 三tam 有hữu 。 如như 鳥điểu 出xuất 籠lung 。

○# 離ly 垢cấu 銷tiêu 塵trần 。 法Pháp 眼nhãn 清thanh 淨tịnh 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 如Như 來Lai 親thân 印ấn 。 登đăng 無Vô 學Học 道Đạo 。

初sơ 牒điệp 前tiền 悟ngộ 證chứng 。 謂vị 由do 非phi 體thể 故cố 悟ngộ 得đắc 此thử 性tánh 。 不bất 屬thuộc 根căn 結kết 故cố 云vân 。 內nội 脫thoát 身thân 心tâm 。 由do 非phi 物vật 故cố 。 悟ngộ 得đắc 此thử 性tánh 不bất 為vi 塵trần 縛phược 故cố 云vân 。 外ngoại 遺di 世thế 界giới 。 由do 超siêu 漏lậu 故cố 。 悟ngộ 得đắc 此thử 性tánh 永vĩnh 脫thoát 輪luân 迴hồi 不bất 受thọ 界giới 繫hệ 故cố 曰viết 。 遠viễn 離ly 三tam 有hữu 。 如như 鳥điểu 出xuất 籠lung 。

○# 離ly 垢cấu 下hạ 成thành 後hậu 修tu 證chứng 。 識thức 由do 悟ngộ 證chứng 力lực 故cố 歷lịch 事sự 漸tiệm 修tu 。 不bất 惟duy 內nội 脫thoát 身thân 心tâm 。 并tinh 能năng 脫thoát 之chi 根căn 性tánh 亦diệc 亡vong 。 不bất 惟duy 外ngoại 遺di 世thế 界giới 。 并tinh 所sở 遺di 之chi 塵trần 習tập 亦diệc 盡tận 。 故cố 曰viết 離ly 垢cấu 銷tiêu 塵trần 。 如như 前tiền 云vân 想tưởng 相tướng 為vi 塵trần 。 識thức 情tình 為vi 垢cấu 。 二nhị 俱câu 遠viễn 離ly 是thị 也dã 。 二nhị 俱câu 遠viễn 離ly 。 正chánh 見kiến 豁hoát 開khai 。 故cố 云vân 法Pháp 眼nhãn 清thanh 淨tịnh 。 如như 前tiền 云vân 。 則tắc 汝nhữ 法pháp 眼nhãn 。 應ứng 時thời 清thanh 明minh 是thị 也dã 。 乘thừa 此thử 法Pháp 眼nhãn 清thanh 明minh 進tiến 斷đoạn 見kiến 思tư 得đắc 證chứng 四Tứ 果Quả 。 故cố 云vân 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 是thị 上thượng 之chi 所sở 謂vị 應ưng 念niệm 超siêu 漏lậu 者giả 至chí 此thử 乃nãi 次thứ 第đệ 盡tận 矣hĩ 。 如Như 來Lai 親thân 印ấn 。 者giả 即tức 就tựu 現hiện 證chứng 印ấn 之chi 。 登đăng 無Vô 學Học 道Đạo 。 者giả 謂vị 印ấn 其kỳ 權quyền 果quả 已dĩ 極cực 。 令linh 發phát 進tiến 求cầu 佛Phật 道Đạo 心tâm 故cố 。 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 還hoàn 味vị 旋toàn 知tri 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

還hoàn 味vị 者giả 還hoàn 滅diệt 味vị 塵trần 。 旋toàn 知tri 者giả 反phản 觀quán 知tri 性tánh 。 正chánh 對đối 舌thiệt 病bệnh 之chi 機cơ 故cố 自tự 稱xưng 第đệ 一nhất 。 憍kiêu 梵Phạm 舌thiệt 根căn 竟cánh 。

四tứ 畢tất 陵lăng 身thân 根căn 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

畢Tất 陵Lăng 伽Già 婆Bà 蹉Sa 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

畢Tất 陵Lăng 伽Già 婆Bà 蹉Sa 。 此thử 云vân 餘dư 習tập 。 因nhân 過quá 去khứ 五ngũ 百bách 世thế 。 為vì 婆Bà 羅La 門Môn 。 性tánh 多đa 憍kiêu 慢mạn 。 今kim 雖tuy 證chứng 果Quả 猶do 有hữu 餘dư 習tập 故cố 。 如như 每mỗi 過quá 恆Hằng 河Hà 便tiện 呼hô 河hà 神thần 云vân 。 小tiểu 婢tỳ 斷đoạn 流lưu 。 神thần 雖tuy 為vi 斷đoạn 懷hoài 瞋sân 白bạch 佛Phật 。 佛Phật 令linh 向hướng 神thần 求cầu 懺sám 。 遂toại 合hợp 掌chưởng 向hướng 神thần 曰viết 小tiểu 婢tỳ 莫mạc 瞋sân 。 大đại 眾chúng 皆giai 笑tiếu 。 佛Phật 言ngôn 實thật 無vô 慢mạn 心tâm 。 乃nãi 餘dư 習tập 耳nhĩ 。

二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 二nhị 。

一nhất 述thuật 悟ngộ 證chứng 。 二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

初sơ 。

我ngã 初sơ 發phát 心tâm 。 從tùng 佛Phật 入nhập 道Đạo 。 數số 聞văn 如Như 來Lai 。 說thuyết 諸chư 世thế 間gian 。 不bất 可khả 樂nhạo 事sự 。

○# 乞khất 食thực 城thành 中trung 。 心tâm 思tư 法Pháp 門môn 。 不bất 覺giác 路lộ 中trung 。 毒độc 刺thứ 傷thương 足túc 。 舉cử 身thân 疼đông 痛thống 。

○# 我ngã 念niệm 有hữu 知tri 。 知tri 此thử 深thâm 痛thống 。 雖tuy 覺giác 覺giác 痛thống 。 覺giác 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 無vô 痛thống 痛thống 覺giác 。

○# 我ngã 又hựu 思tư 惟duy 。 如như 是thị 一nhất 身thân 。 寧ninh 有hữu 雙song 覺giác 。 攝nhiếp 念niệm 未vị 久cửu 。 身thân 心tâm 忽hốt 空không 。

初sơ 發phát 心tâm 蒙mông 教giáo 。 發phát 心tâm 者giả 發phát 小Tiểu 乘Thừa 心tâm 。 從tùng 佛Phật 者giả 從tùng 佛Phật 剃thế 落lạc 。 入nhập 道đạo 者giả 入nhập 出xuất 世thế 道đạo 。 此thử 自tự 述thuật 機cơ 在tại 小Tiểu 乘Thừa 也dã 。 聲Thanh 聞Văn 入nhập 道đạo 以dĩ 苦Khổ 諦Đế 為vi 初sơ 門môn 。 如Như 來Lai 鑑giám 機cơ 時thời 常thường 為vi 說thuyết 苦Khổ 諦Đế 。 故cố 得đắc 數số 聞văn 也dã 。 世thế 間gian 不bất 可khả 樂nhạo 事sự 。 即tức 是thị 苦Khổ 諦Đế 。 如như 三tam 苦khổ 八bát 苦khổ 等đẳng 是thị 也dã 。

○# 乞khất 食thực 下hạ 思tư 法pháp 遇ngộ 苦khổ 。 乞khất 食thực 猶do 思tư 法Pháp 門môn 者giả 。 顯hiển 時thời 時thời 處xứ 處xứ 不bất 忘vong 苦Khổ 諦Đế 境cảnh 也dã 。 只chỉ 顧cố 思tư 法pháp 忘vong 其kỳ 有hữu 身thân 。 故cố 不bất 覺giác 毒độc 刺thứ 傷thương 足túc 。 雖tuy 一nhất 時thời 不bất 覺giác 而nhi 毒độc 發phát 難nạn/nan 當đương 。 故cố 致trí 舉cử 身thân 疼đông 痛thống 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 奉phụng 教giáo 思tư 苦khổ 而nhi 適thích 遇ngộ 苦khổ 事sự 亦diệc 發phát 悟ngộ 之chi 機cơ 也dã 。

○# 我ngã 念niệm 下hạ 念niệm 知tri 會hội 覺giác 。 我ngã 念niệm 有hữu 知tri 。 知tri 此thử 深thâm 痛thống 者giả 。 謂vị 正chánh 當đương 疼đông 痛thống 時thời 。 自tự 念niệm 身thân 中trung 宛uyển 爾nhĩ 有hữu 箇cá 能năng 知tri 之chi 性tánh 及cập 所sở 知tri 之chi 痛thống 也dã 。 雖tuy 覺giác 覺giác 痛thống 。 句cú 二nhị 覺giác 字tự 即tức 是thị 上thượng 之chi 知tri 字tự 。 以dĩ 知tri 覺giác 同đồng 體thể 變biến 文văn 互hỗ 用dụng 故cố 。 覺giác 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 無vô 痛thống 痛thống 覺giác 者giả 。 謂vị 承thừa 上thượng 雖tuy 有hữu 能năng 覺giác 之chi 性tánh 及cập 所sở 覺giác 之chi 痛thống 。 而nhi 正chánh 當đương 能năng 所sở 歷lịch 然nhiên 時thời 又hựu 分phân 明minh 有hữu 箇cá 。 覺giác 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 其kỳ 間gian 亦diệc 無vô 所sở 覺giác 。 之chi 痛thống 及cập 覺giác 痛thống 之chi 覺giác 。 是thị 又hựu 於ư 妄vọng 覺giác 之chi 中trung 會hội 得đắc 真chân 覺giác 清thanh 淨tịnh 心tâm 矣hĩ 。

○# 我ngã 又hựu 下hạ 深thâm 思tư 悟ngộ 證chứng 。 二nhị 覺giác 縈oanh 懷hoài 轉chuyển 復phục 深thâm 思tư 故cố 曰viết 。 我ngã 又hựu 思tư 惟duy 。 如như 是thị 一nhất 身thân 。 寧ninh 有hữu 雙song 覺giác 者giả 。 謂vị 一nhất 身thân 一nhất 覺giác 自tự 他tha 共cộng 許hứa 。 今kim 有hữu 雙song 覺giác 自tự 亦diệc 難nan 信tín 。 故cố 曰viết 寧ninh 有hữu 。 葢# 深thâm 疑nghi 之chi 耳nhĩ 。 攝nhiếp 念niệm 者giả 澄trừng 心tâm 觀quán 察sát 。 未vị 久cửu 者giả 少thiểu 時thời 便tiện 悟ngộ 。 身thân 心tâm 忽hốt 空không 。 者giả 常thường 光quang 現hiện 前tiền 。 根căn 塵trần 識thức 心tâm 。 應ứng 時thời 脫thoát 落lạc 也dã 。

二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

三tam 七thất 日nhật 中trung 。 諸chư 漏lậu 虗hư 盡tận 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 得đắc 親thân 印ấn 記ký 。 發phát 明minh 無Vô 學Học 。

上thượng 云vân 身thân 心tâm 忽hốt 空không 。 固cố 已dĩ 無vô 惑hoặc 可khả 斷đoạn 。 但đãn 是thị 乘thừa 悟ngộ 併tinh 銷tiêu 非phi 次thứ 第đệ 盡tận 故cố 。 復phục 於ư 三tam 七thất 日nhật 中trung 。 而nhi 研nghiên 斷đoạn 之chi 。 諸chư 漏lậu 者giả 。 謂vị 見kiến 漏lậu 欲dục 漏lậu 有hữu 漏lậu 無vô 明minh 漏lậu 也dã 。 既ký 斷đoạn 現hiện 行hành 曰viết 虗hư 。 無vô 發phát 業nghiệp 用dụng 故cố 。 又hựu 斷đoạn 種chủng 子tử 曰viết 盡tận 。 窮cùng 眠miên 伏phục 體thể 故cố 。 惑hoặc 盡tận 真chân 窮cùng 道đạo 證chứng 四Tứ 果Quả 故cố 曰viết 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 得đắc 親thân 印ấn 記ký 。 許hứa 以dĩ 發phát 明minh 無Vô 學Học 道đạo 者giả 。 顯hiển 小tiểu 果quả 已dĩ 圓viên 當đương 進tiến 求cầu 大Đại 乘Thừa 故cố 。 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 純thuần 覺giác 遺di 身thân 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

思tư 惟duy 寧ninh 有hữu 雙song 覺giác 。 悟ngộ 得đắc 純thuần 覺giác 。 未vị 久cửu 身thân 心tâm 忽hốt 空không 。 便tiện 能năng 遺di 身thân 。 遺di 身thân 故cố 三tam 七thất 可khả 證chứng 小tiểu 果quả 。 純thuần 覺giác 故cố 回hồi 心tâm 便tiện 入nhập 佛Phật 乘thừa 。 故cố 曰viết 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。 畢tất 陵lăng 身thân 根căn 竟cánh 。

五ngũ 空không 生sanh 意ý 根căn 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 或hoặc 云vân 蘇tô 部bộ 底để 。 什thập 公công 云vân 。 秦tần 言ngôn 善thiện 業nghiệp 。 稟bẩm 性tánh 慈từ 善thiện 。 將tương 護hộ 物vật 心tâm 不bất 令linh 起khởi 礙ngại 。 嫌hiềm 行hành 即tức 住trụ 。 嫌hiềm 住trụ 即tức 行hành 。 故cố 稱xưng 無vô 諍tranh 第đệ 一nhất 。 餘dư 如như 序tự 分phần/phân 中trung 釋thích 。

二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 二nhị 。

一nhất 述thuật 悟ngộ 證chứng 。 二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

初sơ 。

我ngã 曠khoáng 劫kiếp 來lai 。 心tâm 得đắc 無vô 礙ngại 。 自tự 憶ức 受thọ 生sanh 。 如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 。 初sơ 在tại 母mẫu 胎thai 。 即tức 知tri 空không 寂tịch 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 十thập 方phương 成thành 空không 。 亦diệc 令linh 眾chúng 生sanh 。 證chứng 得đắc 空không 性tánh 。

我ngã 曠khoáng 劫kiếp 來lai 。 者giả 自tự 敘tự 遠viễn 本bổn 也dã 。 心tâm 指chỉ 意ý 根căn 。 無vô 礙ngại 者giả 正chánh 脈mạch 云vân 。 無vô 隔cách 陰ấm 之chi 昏hôn 。 處xử 胎thai 之chi 昧muội 也dã 。 自tự 憶ức 受thọ 生sanh 。 者giả 謂vị 自tự 能năng 記ký 憶ức 曠khoáng 劫kiếp 受thọ 生sanh 事sự 故cố 。 曠khoáng 劫kiếp 受thọ 生sanh 捨xả 身thân 受thọ 身thân 。 算toán 數số 莫mạc 及cập 。 強cường/cưỡng 以dĩ 喻dụ 明minh 故cố 曰viết 如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 所sở 積tích 身thân 骨cốt 。 如như 毗tỳ 富phú 羅la 山sơn 。 所sở 飲ẩm 母mẫu 乳nhũ 。 如như 四tứ 大đại 海hải 水thủy 。 可khả 證chứng 此thử 義nghĩa 。 初sơ 在tại 母mẫu 胎thai 。 即tức 知tri 空không 寂tịch 者giả 。 自tự 憶ức 恆Hằng 沙sa 身thân 命mạng 次thứ 第đệ 銷tiêu 亡vong 。 比tỉ 知tri 母mẫu 胎thai 之chi 身thân 。 亦diệc 復phục 不bất 有hữu 。 當đương 體thể 空không 寂tịch 喚hoán 誰thùy 為vi 我ngã 。 此thử 述thuật 在tại 母mẫu 胎thai 時thời 。 已dĩ 悟ngộ 人nhân 無vô 我ngã 理lý 也dã 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 者giả 。 謂vị 如như 是thị 念niệm 念niệm 。 在tại 空không 乃nãi 至chí 出xuất 胎thai 亦diệc 然nhiên 。 我ngã 既ký 不bất 有hữu 界giới 復phục 誰thùy 名danh 。 故cố 云vân 十thập 方phương 成thành 空không 。 此thử 又hựu 以dĩ 人nhân 無vô 我ngã 比tỉ 知tri 法pháp 無vô 我ngã 理lý 耳nhĩ 。 厥quyết 後hậu 助trợ 佛Phật 揚dương 化hóa 。 常thường 以dĩ 二nhị 無vô 我ngã 理lý 。 開khai 示thị 眾chúng 生sanh 。 故cố 云vân 亦diệc 令linh 眾chúng 生sanh 。 證chứng 得đắc 空không 性tánh 。 此thử 又hựu 以dĩ 自tự 悟ngộ 二nhị 無vô 我ngã 理lý 轉chuyển 復phục 為vì 人nhân 。 演diễn 說thuyết 二nhị 無vô 我ngã 理lý 也dã 。

二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

蒙mông 如Như 來Lai 發phát 。 性tánh 覺giác 真chân 空không 。 空không 性tánh 圓viên 明minh 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 頓đốn 入nhập 如Như 來Lai 。 寶bảo 明minh 空không 海hải 。 同đồng 佛Phật 知tri 見kiến 。 印ấn 成thành 無Vô 學Học 。 解giải 脫thoát 性tánh 空không 。 我ngã 為vi 無vô 上thượng 。

上thượng 雖tuy 悟ngộ 空không 說thuyết 空không 。 不bất 達đạt 全toàn 空không 全toàn 性tánh 。 由do 此thử 蒙mông 佛Phật 如Như 來Lai 。 發phát 明minh 此thử 空không 。 非phi 離ly 色sắc 非phi 析tích 色sắc 乃nãi 全toàn 體thể 即tức 性tánh 即tức 覺giác 故cố 曰viết 性tánh 覺giác 。 雖tuy 即tức 性tánh 即tức 覺giác 不bất 妨phương 性tánh 覺giác 雙song 寂tịch 故cố 曰viết 真chân 空không 。 然nhiên 上thượng 云vân 母mẫu 胎thai 知tri 空không 我ngã 空không 也dã 。 十thập 方phương 成thành 空không 法pháp 空không 也dã 。 令linh 眾chúng 證chứng 空không 以dĩ 空không 為vi 是thị 也dã 。 性tánh 覺giác 真chân 空không 。 遣khiển 以dĩ 空không 為vi 是thị 之chi 執chấp 顯hiển 空không 性tánh 圓viên 明minh 之chi 體thể 也dã 。 圓viên 則tắc 顯hiển 其kỳ 非phi 偏thiên 。 明minh 則tắc 顯hiển 其kỳ 非phi 斷đoạn 。 乘thừa 此thử 妙diệu 悟ngộ 先tiên 斷đoạn 見kiến 思tư 。 故cố 曰viết 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 雖tuy 得đắc 羅La 漢Hán 。 不bất 以dĩ 小tiểu 果quả 自tự 足túc 。 又hựu 復phục 重trùng 觀quán 性tánh 空không 空không 亦diệc 不bất 立lập 。 故cố 能năng 頓đốn 入nhập 如Như 來Lai 。 寶bảo 明minh 空không 海hải 。 言ngôn 寶bảo 即tức 是thị 體thể 。 明minh 即tức 是thị 用dụng 。 同đồng 一nhất 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 空không 。 甚thậm 深thâm 廣quảng 大đại 。 猶do 如như 大đại 海hải 。 故cố 易dị 名danh 空không 海hải 。 言ngôn 頓đốn 入nhập 者giả 。 謂vị 佛Phật 發phát 性tánh 覺giác 真chân 空không 。 原nguyên 為vi 遣khiển 執chấp 。 縱túng/tung 使sử 空không 性tánh 圓viên 明minh 。 亦diệc 屬thuộc 待đãi 立lập 。 今kim 以dĩ 重trọng/trùng 觀quán 性tánh 空không 並tịnh 此thử 空không 性tánh 亦diệc 亡vong 。 故cố 得đắc 頓đốn 入nhập 佛Phật 空không 。 既ký 頓đốn 入nhập 佛Phật 空không 其kỳ 知tri 見kiến 亦diệc 自tự 廣quảng 大đại 無vô 際tế 。 故cố 云vân 同đồng 佛Phật 。 印ấn 成thành 無Vô 學Học 。 者giả 按án 漸tiệm 修tu 已dĩ 屆giới 四Tứ 果Quả 。 解giải 脫thoát 性tánh 空không 。 者giả 就tựu 圓viên 解giải 可khả 同đồng 佛Phật 證chứng 。 超siêu 前tiền 諸chư 聖thánh 故cố 為vi 無vô 上thượng 。 此thử 大đại 小tiểu 雙song 印ấn 。 異dị 前tiền 印ấn 小tiểu 不bất 印ấn 大đại 也dã 。 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 諸chư 相tướng 入nhập 非phi 。 非phi 所sở 非phi 盡tận 。 旋toàn 法pháp 歸quy 無vô 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

始thỉ 而nhi 人nhân 法pháp 雙song 空không 故cố 云vân 。 諸chư 相tướng 入nhập 非phi 。 非phi 即tức 空không 也dã 。 繼kế 而nhi 空không 執chấp 亦diệc 除trừ 故cố 云vân 。 非phi 所sở 非phi 盡tận 。 謂vị 能năng 空không 之chi 執chấp 與dữ 所sở 空không 之chi 相tướng 二nhị 俱câu 盡tận 也dã 。 此thử 乃nãi 以dĩ 意ý 旋toàn 法pháp 歸quy 於ư 。 空không 性tánh 圓viên 明minh 。 若nhược 於ư 此thử 不bất 住trụ 小tiểu 聖thánh 自tự 然nhiên 進tiến 入nhập 佛Phật 空không 。 故cố 云vân 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。 五ngũ 根căn 圓viên 通thông 竟cánh 。

三tam 六lục 識thức 圓viên 通thông (# 問vấn 。 經kinh 初sơ 破phá 識thức 呵ha 為vi 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 眾chúng 生sanh 誤ngộ 認nhận 枉uổng 入nhập 輪luân 迴hồi 。 權quyền 小tiểu 依y 修tu 竟cánh 無vô 實thật 果quả 。 今kim 何hà 菩Bồ 薩Tát 聲Thanh 聞Văn 。 依y 之chi 入nhập 圓viên 通thông 乎hồ 。 答đáp 。 識thức 雖tuy 至chí 妄vọng 離ly 真chân 無vô 別biệt 自tự 體thể 。 如như 依y 水thủy 現hiện 影ảnh 全toàn 影ảnh 全toàn 水thủy 。 凡phàm 夫phu 認nhận 識thức 忘vong 真chân 隨tùy 識thức 流lưu 轉chuyển 。 如như 癡si 人nhân 認nhận 影ảnh 忘vong 水thủy 逐trục 影ảnh 漂phiêu 泊bạc 。 二nhị 乘thừa 制chế 識thức 昧muội 真chân 永vĩnh 沈trầm 斷đoạn 滅diệt 。 如như 癡si 人nhân 止chỉ 影ảnh 棄khí 水thủy 并tinh 水thủy 俱câu 失thất 。 此thử 經Kinh 初sơ 所sở 以dĩ 畢tất 竟cánh 破phá 也dã 。 若nhược 果quả 能năng 了liễu 識thức 無vô 體thể 即tức 識thức 見kiến 真chân 。 亦diệc 如như 智trí 人nhân 悟ngộ 影ảnh 無vô 實thật 全toàn 影ảnh 全toàn 水thủy 不bất 復phục 逐trục 影ảnh 漂phiêu 泊bạc 。 且thả 能năng 因nhân 影ảnh 得đắc 水thủy 。 此thử 四tứ 科khoa 七thất 大đại 中trung 所sở 以dĩ 不bất 畢tất 竟cánh 破phá 。 而nhi 此thử 中trung 菩Bồ 薩Tát 聲Thanh 聞Văn 。 所sở 以dĩ 依y 之chi 入nhập 圓viên 通thông 也dã )# 六lục 。

一nhất 身thân 子tử 眼nhãn 識thức 。 二nhị 普phổ 賢hiền 耳nhĩ 識thức 。 三tam 孫tôn 陀đà 鼻tị 識thức 。 四tứ 滿mãn 慈từ 舌thiệt 識thức 。 五ngũ 波ba 離ly 身thân 識thức 。 六lục 目Mục 連Liên 意ý 識thức 。

初sơ (# 準chuẩn 正chánh 脈mạch 意ý 前tiền 五ngũ 識thức 有hữu 二nhị 似tự 難nạn/nan 辨biện 。 一nhất 似tự 根căn 難nạn/nan 辨biện 。 言ngôn 前tiền 五ngũ 識thức 雖tuy 有hữu 分phân 別biệt 。 而nhi 是thị 隨tùy 念niệm 麤thô 略lược 。 頗phả 似tự 無vô 分phân 別biệt 之chi 根căn 性tánh 。 二nhị 者giả 似tự 意ý 難nạn/nan 辨biện 。 言ngôn 前tiền 五ngũ 識thức 。 雖tuy 是thị 麤thô 略lược 。 而nhi 有hữu 隨tùy 念niệm 分phân 別biệt 頗phả 似tự 有hữu 計kế 度độ 之chi 意ý 識thức 。 今kim 欲dục 辨biện 之chi 者giả 如như 前tiền 識thức 大đại 文văn 云vân 。 汝nhữ 今kim 徧biến 觀quán 。 此thử 會hội 聖thánh 眾chúng 。 但đãn 如như 鏡kính 中trung 。 無vô 別biệt 分phân 析tích 。 此thử 眼nhãn 根căn 也dã 。 次thứ 云vân 汝nhữ 識thức 於ư 中trung 。 次thứ 第đệ 標tiêu 指chỉ 。 此thử 眼nhãn 識thức 也dã 。 以dĩ 是thị 隨tùy 念niệm 分phân 別biệt 但đãn 對đối 性tánh 境cảnh 。 初sơ 起khởi 一nhất 念niệm 不bất 帶đái 名danh 言ngôn 故cố 。 及cập 云vân 此thử 是thị 文Văn 殊Thù 。 此thử 富Phú 樓Lâu 那Na 等đẳng 。 則tắc 屬thuộc 五ngũ 俱câu 意ý 識thức 。 以dĩ 與dữ 眼nhãn 等đẳng 識thức 同đồng 時thời 起khởi 故cố 。 亦diệc 云vân 明minh 了liễu 識thức 。 乃nãi 計kế 度độ 分phân 別biệt 以dĩ 對đối 性tánh 境cảnh 。 起khởi 第đệ 二nhị 念niệm 計kế 執chấp 名danh 言ngôn 故cố 。 至chí 若nhược 獨độc 頭đầu 意ý 識thức 離ly 眼nhãn 等đẳng 識thức 獨độc 自tự 現hiện 起khởi 。 緣duyên 獨độc 影ảnh 境cảnh 屬thuộc 周chu 徧biến 計kế 度độ 。 謂vị 於ư 落lạc 謝tạ 塵trần 影ảnh 周chu 徧biến 追truy 究cứu 計kế 度độ 思tư 慮lự 也dã 。 今kim 惟duy 取thủ 於ư 眼nhãn 識thức 不bất 可khả 混hỗn 亂loạn 。 下hạ 四tứ 准chuẩn 知tri )# 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 此thử 云vân 鶖thu 子tử 。 或hoặc 身thân 子tử 。 釋thích 見kiến 敘tự 分phần/phân 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 師sư 事sự 梵Phạm 志Chí 沙sa 然nhiên 。 道đạo 術thuật 盡tận 得đắc 。 然nhiên 有hữu 弟đệ 子tử 悉tất 付phó 與dữ 之chi 。 及cập 出xuất 家gia 七thất 日nhật 佛Phật 法Pháp 皆giai 通thông 。 佛Phật 說thuyết 一nhất 句cú 為vi 本bổn 。 過quá 七thất 日nhật 已dĩ 。 更cánh 出xuất 異dị 句cú 異dị 味vị 宣tuyên 無vô 窮cùng 盡tận 。 增tăng 一nhất 稱xưng 為vi 。 智trí 慧tuệ 第đệ 一nhất 。 葢# 以dĩ 眼nhãn 識thức 明minh 利lợi 。 一nhất 見kiến 則tắc 通thông 。 故cố 成thành 大đại 智trí 也dã 。

二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 二nhị 。

一nhất 述thuật 悟ngộ 證chứng 。 二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

初sơ 。

我ngã 曠khoáng 劫kiếp 來lai 。 心tâm 見kiến 清thanh 淨tịnh 。 如như 是thị 受thọ 生sanh 。 如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 。 世thế 出xuất 世thế 間gian 種chủng 種chủng 變biến 化hóa 。 一nhất 見kiến 則tắc 通thông 。 獲hoạch 無vô 障chướng 礙ngại 。

○# 我ngã 於ư 中trung 路lộ 。 逢phùng 迦Ca 葉Diếp 波Ba 。 兄huynh 弟đệ 相tương 逐trục 。 宣tuyên 說thuyết 因nhân 緣duyên 。 悟ngộ 心tâm 無vô 際tế 。

初sơ 眼nhãn 識thức 本bổn 利lợi 。 曠khoáng 劫kiếp 者giả 遠viễn 敘tự 多đa 生sanh 。 心tâm 即tức 眼nhãn 識thức 。 見kiến 即tức 隨tùy 念niệm 分phân 別biệt 。 以dĩ 似tự 根căn 難nạn/nan 辨biện 故cố 亦diệc 名danh 見kiến 。 清thanh 淨tịnh 者giả 境cảnh 不bất 能năng 擾nhiễu 正chánh 以dĩ 如như 是thị 。 故cố 雖tuy 受thọ 生sanh 如như 恆Hằng 沙sa 而nhi 無vô 隔cách 陰ấm 之chi 昏hôn 及cập 處xứ 胎thai 之chi 昧muội 也dã 。 世thế 間gian 六lục 凡phàm 法Pháp 界Giới 。 出xuất 世thế 四tứ 聖thánh 法Pháp 界Giới 。 六lục 凡phàm 法Pháp 界Giới 隨tùy 善thiện 惡ác 以dĩ 升thăng 沈trầm 。 四tứ 聖thánh 法Pháp 界Giới 由do 勤cần 惰nọa 而nhi 進tiến 退thoái 。 故cố 云vân 種chủng 種chủng 變biến 化hóa 。 此thử 約ước 因nhân 果quả 釋thích 之chi 。 若nhược 約ước 法Pháp 門môn 釋thích 者giả 。 謂vị 法pháp 無vô 定định 相tướng 施thi 設thiết 隨tùy 機cơ 。 機cơ 既ký 始thỉ 終chung 殊thù 根căn 。 法pháp 亦diệc 前tiền 後hậu 異dị 說thuyết 。 亦diệc 變biến 化hóa 義nghĩa 也dã 。 一nhất 見kiến 則tắc 通thông 者giả 。 一nhất 念niệm 初sơ 起khởi 本bổn 末mạt 洞đỗng 然nhiên 。 不bất 似tự 眼nhãn 識thức 昏hôn 昧muội 者giả 必tất 待đãi 五ngũ 俱câu 及cập 獨độc 頭đầu 識thức 故cố 。 獲hoạch 無vô 障chướng 礙ngại 。 者giả 塵trần 不bất 能năng 障chướng 。 根căn 不bất 能năng 礙ngại 。 所sở 謂vị 心tâm 見kiến 清thanh 淨tịnh 者giả 此thử 耳nhĩ 。

○# 我ngã 於ư 下hạ 逢phùng 教giáo 增tăng 悟ngộ 。 中trung 路lộ 者giả 半bán 路lộ 途đồ 中trung 。 逢phùng 值trị 遇ngộ 也dã 。 迦Ca 葉Diếp 波ba 此thử 云vân 龜quy 氏thị 。 以dĩ 龜quy 為vi 姓tánh 。 緣duyên 見kiến 前tiền 疏sớ/sơ 。 佛Phật 弟đệ 子tử 中trung 同đồng 姓tánh 甚thậm 多đa 。 今kim 是thị 優Ưu 樓Lâu 頻Tần 螺Loa 。 兄huynh 弟đệ 兼kiêm 伽già 耶da 那na 提đề 也dã 。 三tam 人nhân 追truy 隨tùy 而nhi 行hành 故cố 云vân 相tương/tướng 逐trục 。 宣tuyên 說thuyết 因nhân 緣duyên 。 者giả 準chuẩn 增tăng 一nhất 云vân 。 舍xá 利lợi 目Mục 連Liên 同đồng 師sư 沙sa 然nhiên 梵Phạm 志Chí 。 盡tận 得đắc 其kỳ 術thuật 。 更cánh 求cầu 勝thắng 法Pháp 。 無vô 師sư 可khả 事sự 。 後hậu 遇ngộ 額ngạch 鞞bệ (# 即tức 是thị 馬mã 勝thắng )# 見kiến 其kỳ 。 威uy 儀nghi 庠tường 序tự 。 問vấn 以dĩ 師sư 為vi 是thị 誰thùy 。 所sở 說thuyết 何hà 法pháp 。 答đáp 云vân 。 諸chư 法pháp 從tùng 緣duyên 生sanh 。 諸chư 法pháp 從tùng 緣duyên 滅diệt 。 如như 是thị 滅diệt 與dữ 生sanh 。 我ngã 師sư 如như 是thị 說thuyết 。 舍xá 利lợi 聞văn 已dĩ 即tức 得đắc 初sơ 果quả 。 今kim 云vân 逢phùng 迦Ca 葉Diếp 波Ba 。 等đẳng 者giả 長trường/trưởng 水thủy 云vân 。 同đồng 時thời 所sở 遇ngộ 。 非phi 獨độc 一nhất 人nhân 。 經kinh 互hỗ 舉cử 耳nhĩ 。 則tắc 師sư 亦diệc 云vân 。 宣tuyên 非phi 一nhất 人nhân 。 彼bỉ 此thử 互hỗ 出xuất 。 悟ngộ 心tâm 無vô 際tế 。 者giả 悟ngộ 得đắc 從tùng 緣duyên 無vô 性tánh 。 舉cử 識thức 全toàn 真chân 。 真chân 既ký 無vô 際tế 識thức 心tâm 豈khởi 有hữu 際tế 乎hồ 。 此thử 約ước 融dung 事sự 歸quy 理lý 言ngôn 之chi 。 又hựu 悟ngộ 心tâm 無vô 際tế 者giả 。 悟ngộ 得đắc 藏tạng 海hải 不bất 動động 識thức 浪lãng 從tùng 緣duyên 。 緣duyên 起khởi 無vô 際tế 識thức 心tâm 自tự 應ưng 無vô 際tế 。 此thử 約ước 依y 理lý 成thành 事sự 言ngôn 之chi 。 又hựu 悟ngộ 得đắc 依y 理lý 成thành 事sự 則tắc 理lý 隨tùy 事sự 變biến 。 一nhất 多đa 緣duyên 起khởi 無vô 際tế 屬thuộc 理lý 事sự 無vô 礙ngại 。 悟ngộ 得đắc 融dung 事sự 歸quy 理lý 則tắc 事sự 得đắc 理lý 融dung 。 千thiên 差sai 涉thiệp 入nhập 無vô 際tế 屬thuộc 事sự 事sự 無vô 礙ngại 。 是thị 知tri 身thân 子tử 雖tuy 跡tích 居cư 小Tiểu 乘Thừa 論luận 悟ngộ 證chứng 已dĩ 齊tề 四tứ 法Pháp 界Giới 矣hĩ 。

二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

從tùng 佛Phật 出xuất 家gia 。 見kiến 覺giác 明minh 圓viên 。 得đắc 大đại 無vô 畏úy 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 為vi 佛Phật 長trưởng 子tử 。 從tùng 佛Phật 口khẩu 生sanh 。 從tùng 法Pháp 化hóa 生sanh 。

聞văn 法Pháp 開khai 悟ngộ 知tri 師sư 非phi 常thường 。 故cố 亦diệc 從tùng 佛Phật 出xuất 家gia 。 蒙mông 佛Phật 開khai 示thị 。 轉chuyển 更cánh 增tăng 明minh 。 隨tùy 見kiến 即tức 覺giác 。 無vô 障chướng 無vô 礙ngại 。 故cố 云vân 見kiến 覺giác 明minh 圓viên 。 是thị 又hựu 於ư 眼nhãn 家gia 識thức 性tánh 成thành 就tựu 無vô 障chướng 礙ngại 智trí 也dã 。 智trí 無vô 障chướng 礙ngại 故cố 。 千thiên 難nạn/nan 殊thù 對đối 而nhi 不bất 滯trệ 。 萬vạn 機cơ 感cảm 應ứng 而nhi 無vô 違vi 。 故cố 云vân 得đắc 大đại 無vô 畏úy 。 為vi 接tiếp 樂nhạo/nhạc/lạc 小tiểu 之chi 儔trù 權quyền 取thủ 四Tứ 果Quả 。 故cố 云vân 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 欲dục 彰chương 幹cán 蠱cổ 之chi 力lực 跡tích 示thị 智trí 魁khôi 。 故cố 云vân 為vi 佛Phật 長trưởng 子tử 。 親thân 蒙mông 印ấn 記ký 故cố 云vân 。 從tùng 佛Phật 口khẩu 生sanh 。 慧tuệ 依y 教giáo 成thành 故cố 云vân 。 從tùng 法Pháp 化hóa 生sanh 。 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 所sở 證chứng 。 心tâm 見kiến 發phát 光quang 。 光quang 極cực 知tri 見kiến 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

即tức 眼nhãn 識thức 而nhi 成thành 無vô 障chướng 礙ngại 智trí 。 故cố 云vân 心tâm 見kiến 發phát 光quang 。 光quang 即tức 智trí 也dã 。 雖tuy 權quyền 在tại 小Tiểu 乘Thừa 。 若nhược 究cứu 而nhi 極cực 之chi 則tắc 是thị 佛Phật 知tri 佛Phật 見kiến 。 依y 此thử 修tu 習tập 。 決quyết 定định 成thành 佛Phật 。 故cố 云vân 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。 身thân 子tử 眼nhãn 識thức 竟cánh 。

二nhị 普phổ 賢hiền 耳nhĩ 識thức 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 位vị 行hành 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

普Phổ 賢Hiền 菩Bồ 薩Tát 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

梵Phạn 語ngữ 邲# 輸du 跋bạt 陀đà 。 此thử 云vân 普phổ 賢hiền 。 古cổ 德đức 釋thích 云vân 。 起khởi 大đại 悲bi 願nguyện 曰viết 普phổ 。 廣quảng 度độ 眾chúng 生sanh 曰viết 賢hiền 。 此thử 約ước 地địa 前tiền 資tư 加gia 二nhị 位vị 所sở 謂vị 位vị 前tiền 普phổ 賢hiền 是thị 也dã 。 又hựu 云vân 行hành 彌di 法Pháp 界Giới 曰viết 普phổ 。 位vị 隣lân 極cực 聖thánh 曰viết 賢hiền 。 此thử 約ước 十Thập 地Địa 等đẳng 覺giác 所sở 謂vị 當đương 位vị 普phổ 賢hiền 是thị 也dã 。 又hựu 云vân 果quả 無vô 不bất 極cực 曰viết 普phổ 。 不bất 捨xả 因nhân 門môn 曰viết 賢hiền 。 此thử 約ước 帶đái 果quả 行hành 因nhân 所sở 謂vị 位vị 後hậu 普phổ 賢hiền 是thị 也dã 。 此thử 下hạ 自tự 敘tự 為vi 法Pháp 王Vương 子Tử 。 正chánh 是thị 當đương 位vị 普phổ 賢hiền 。

二nhị 歷lịch 述thuật 位vị 行hành (# 當đương 位vị 普phổ 賢hiền 非phi 初sơ 心tâm 從tùng 悟ngộ 而nhi 修tu 。 故cố 惟duy 述thuật 已dĩ 證chứng 之chi 位vị 及cập 現hiện 前tiền 之chi 行hành 也dã )# 二nhị 。 一nhất 述thuật 已dĩ 證chứng 之chi 位vị 。 二nhị 述thuật 現hiện 前tiền 之chi 行hành 。

初sơ 。

我ngã 已dĩ 曾tằng 與dữ 。 恆Hằng 沙sa 如Như 來Lai 為vi 法Pháp 王Vương 子Tử 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 教giáo 其kỳ 弟đệ 子tử 。 菩Bồ 薩Tát 根căn 者giả 。 修tu 普Phổ 賢Hiền 行Hạnh 。 從tùng 我ngã 立lập 名danh 。

恆Hằng 沙sa 如Như 來Lai 者giả 顯hiển 事sự 佛Phật 之chi 多đa 。 為vi 法Pháp 王Vương 子Tử 。 者giả 顯hiển 入nhập 位vị 之chi 深thâm 。 所sở 謂vị 位vị 隣lân 極cực 聖thánh 是thị 也dã 。 華Hoa 嚴Nghiêm 三Tam 昧Muội 。 品phẩm 諸chư 菩Bồ 薩Tát 讚tán 云vân 。 佛Phật 子tử 我ngã 曹tào 常thường 見kiến 汝nhữ 。 諸chư 如Như 來Lai 所sở 悉tất 親thân 近cận 。 又hựu 行hạnh 願nguyện 品phẩm 云vân 。 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 有hữu 長trưởng 子tử 。 彼bỉ 名danh 號hiệu 曰viết 普Phổ 賢Hiền 尊Tôn 。 此thử 二nhị 偈kệ 可khả 證chứng 此thử 語ngữ 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 深thâm 知tri 普Phổ 賢Hiền 之chi 行hạnh 。 徧biến 於ư 法Pháp 界Giới 。 窮cùng 乎hồ 盡tận 際tế 。 故cố 教giáo 其kỳ 弟đệ 子tử 。 中trung 菩Bồ 薩Tát 根căn 者giả 。 倣# 效hiệu 修tu 習tập 。 名danh 普phổ 賢hiền 行hành 。 故cố 自tự 敘tự 從tùng 我ngã 立lập 名danh 。 必tất 從tùng 普phổ 賢hiền 立lập 名danh 者giả 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 為vi 令linh 行hành 人nhân 知tri 所sở 宗tông 襲tập 故cố 。 二nhị 者giả 為vi 令linh 普phổ 賢hiền 有hữu 所sở 如như 被bị 故cố 。

二nhị 述thuật 現hiện 前tiền 之chi 行hành 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 用dụng 心tâm 聞văn 。 分phân 別biệt 眾chúng 生sanh 。 所sở 有hữu 知tri 見kiến 。 若nhược 於ư 他tha 方phương 。 恆Hằng 沙sa 界giới 外ngoại 。 有hữu 一nhất 眾chúng 生sanh 。 心tâm 中trung 發phát 明minh 。 普Phổ 賢Hiền 行hạnh 者giả 。 我ngã 於ư 爾nhĩ 時thời 。 乘thừa 六lục 牙nha 象tượng 。 分phân 身thân 百bách 千thiên 。 皆giai 至chí 其kỳ 處xứ 。 縱túng 彼bỉ 障chướng 深thâm 。 未vị 得đắc 見kiến 我ngã 。 我ngã 與dữ 其kỳ 人nhân 。 暗ám 中trung 摩ma 頂đảnh 。 擁ủng 護hộ 安an 慰úy 。 令linh 其kỳ 成thành 就tựu 。

我ngã 用dụng 心tâm 聞văn 者giả 。 惟duy 用dụng 耳nhĩ 識thức 心tâm 聞văn 不bất 假giả 五ngũ 俱câu 及cập 獨độc 頭đầu 識thức 故cố 。 眾chúng 生sanh 知tri 見kiến 有hữu 邪tà 有hữu 正chánh 。 有hữu 大đại 有hữu 小tiểu 。 有hữu 權quyền 有hữu 實thật 。 是thị 等đẳng 尋tầm 常thường 必tất 假giả 明minh 了liễu 及cập 與dữ 獨độc 頭đầu 方phương 能năng 分phân 別biệt 。 今kim 則tắc 不bất 爾nhĩ 。 葢# 由do 多đa 劫kiếp 修tu 習tập 耳nhĩ 識thức 圓viên 通thông 。 如như 後hậu 云vân 。 心tâm 聞văn 洞đỗng 十thập 方phương 。 生sanh 於ư 大đại 因nhân 力lực 是thị 也dã 。 若nhược 於ư 他tha 方phương 。 者giả 指chỉ 娑sa 婆bà 之chi 外ngoại 。 至chí 云vân 恆Hằng 沙sa 界giới 外ngoại 又hựu 他tha 方phương 之chi 最tối 遠viễn 者giả 也dã 。 一nhất 生sanh 修tu 行hành 似tự 應ưng 無vô 足túc 加gia 被bị 。 乃nãi 必tất 為vi 現hiện 身thân 者giả 統thống 上thượng 有hữu 三tam 重trọng/trùng 況huống 顯hiển 。 一nhất 者giả 他tha 方phương 尚thượng 加gia 況huống 於ư 娑sa 婆bà 。 二nhị 者giả 恆Hằng 沙sa 界giới 外ngoại 尚thượng 加gia 況huống 於ư 近cận 者giả 。 三tam 者giả 一nhất 生sanh 尚thượng 加gia 況huống 於ư 多đa 生sanh 。 自tự 應ưng 無vô 不bất 加gia 矣hĩ 。 發phát 明minh 普Phổ 賢Hiền 行hạnh 者giả 。 謂vị 先tiên 悟ngộ 毗tỳ 盧lô 性tánh 海hải 。 後hậu 入nhập 普phổ 賢hiền 行hành 門môn 。 所sở 謂vị 稱xưng 性tánh 起khởi 修tu 。 徧biến 法Pháp 界Giới 窮cùng 盡tận 際tế 故cố 。 我ngã 於ư 爾nhĩ 時thời 。 者giả 及cập 時thời 而nhi 應ưng 。 乘thừa 六lục 牙nha 象tượng 。 等đẳng 現hiện 相tướng 以dĩ 加gia 。 象tượng 必tất 六lục 牙nha 者giả 。 準chuẩn 法pháp 華hoa 象tượng 是thị 白bạch 象tượng 。 總tổng 表biểu 梵Phạm 行hạnh 清thanh 白bạch 。 象tượng 具cụ 六lục 牙nha 別biệt 表biểu 六Lục 度Độ 施thi 設thiết 。 乘thừa 之chi 者giả 表biểu 以dĩ 此thử 為vi 因nhân 到đáo 如Như 來Lai 地địa 也dã 。 法pháp 華hoa 云vân 。 其kỳ 有hữu 讀đọc 誦tụng 。 法Pháp 華Hoa 經Kinh 者giả 。 我ngã 爾nhĩ 時thời 乘thừa 。 六lục 牙nha 白bạch 象tượng 。 現hiện 其kỳ 人nhân 前tiền 。 守thủ 護hộ 安an 慰úy 等đẳng 。 大đại 同đồng 此thử 意ý 。 分phân 身thân 百bách 千thiên 者giả 。 雖tuy 一nhất 界giới 一nhất 生sanh 。 若nhược 多đa 界giới 則tắc 有hữu 多đa 生sanh 。 一nhất 一nhất 分phân 身thân 徧biến 應ưng 。 或hoặc 現hiện 百bách 身thân 。 或hoặc 現hiện 千thiên 身thân 。 非phi 定định 言ngôn 一nhất 百bách 千thiên 也dã 。 一nhất 身thân 一nhất 機cơ 故cố 云vân 。 皆giai 至chí 其kỳ 處xứ 。 此thử 明minh 中trung 現hiện 相tướng 也dã 。 下hạ 乃nãi 暗ám 中trung 摩ma 頂đảnh 。 障chướng 深thâm 者giả 惑hoặc 重trọng 業nghiệp 強cường/cưỡng 報báo 劣liệt 。 由do 此thử 能năng 障chướng 遇ngộ 聖thánh 善thiện 根căn 。 故cố 云vân 未vị 得đắc 見kiến 我ngã 。 而nhi 言ngôn 縱túng/tung 彼bỉ 者giả 。 謂vị 縱túng/tung 彼bỉ 如như 此thử 我ngã 亦diệc 不bất 忍nhẫn 遽cự 捨xả 。 仍nhưng 於ư 暗ám 中trung 摩ma 頂đảnh 。 而nhi 加gia 被bị 之chi 。 擁ủng 護hộ 二nhị 字tự 承thừa 上thượng 摩ma 頂đảnh 。 葢# 為vi 擁ủng 護hộ 加gia 持trì 令linh 其kỳ 內nội 障chướng 外ngoại 障chướng 以dĩ 潛tiềm 消tiêu 故cố 。 安an 慰úy 二nhị 字tự 承thừa 上thượng 現hiện 身thân 。 葢# 謂vị 安an 慰úy 提đề 獎tưởng 令linh 其kỳ 若nhược 身thân 若nhược 心tâm 。 而nhi 俱câu 進tiến 故cố 。 身thân 心tâm 俱câu 進tiến 則tắc 深thâm 位vị 可khả 階giai 。 內nội 外ngoại 障chướng 銷tiêu 而nhi 前tiền 途đồ 有hữu 望vọng 。 故cố 曰viết 成thành 就tựu 。 謂vị 能năng 成thành 就tựu 普phổ 賢hiền 廣quảng 大đại 行hạnh 願nguyện 心tâm 故cố 。 歷lịch 述thuật 位vị 行hành 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 說thuyết 本bổn 因nhân 。 心tâm 聞văn 發phát 明minh 。 分phân 別biệt 自tự 性tánh 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

答đáp 意ý 謂vị 佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 如như 我ngã 上thượng 來lai 所sở 說thuyết 是thị 也dã 。 若nhược 欲dục 令linh 我ngã 說thuyết 其kỳ 本bổn 因nhân 亦diệc 由do 心tâm 識thức 能năng 聞văn 。 發phát 起khởi 智trí 慧tuệ 之chi 明minh 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 分phân 別biệt 自tự 在tại 。 即tức 今kim 現hiện 前tiền 位vị 行hành 莫mạc 不bất 資tư 始thỉ 乎hồ 此thử 。 故cố 曰viết 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。 普phổ 賢hiền 耳nhĩ 識thức 竟cánh 。

三tam 孫tôn 陀đà 鼻tị 識thức 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

孫Tôn 陀Đà 羅La 難Nan 陀Đà 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

孫tôn 陀đà 羅la 亦diệc 云vân 孫Tôn 陀Đà 利Lợi 。 此thử 云vân 極cực 端đoan 正chánh 。 妻thê 名danh 也dã 。 難Nan 陀Đà 此thử 云vân 歡hoan 喜hỷ 。 佛Phật 之chi 親thân 弟đệ 。 為vi 揀giản 牧mục 牛ngưu 難Nan 陀Đà 及cập 阿A 難Nan 陀Đà 。 故cố 連liên 妻thê 為vi 名danh 。 慈từ 恩ân 譯dịch 為vi 豔diễm 喜hỷ 。 以dĩ 其kỳ 妻thê 為vi 豔diễm 色sắc 。 自tự 名danh 歡hoan 喜hỷ 。 合hợp 而nhi 稱xưng 之chi 約ước 義nghĩa 略lược 翻phiên 也dã 。 四tứ 月nguyệt 九cửu 日nhật 生sanh 。 短đoản 佛Phật 四tứ 指chỉ 。 容dung 儀nghi 挺đĩnh 特đặc 。 與dữ 世thế 殊thù 異dị 。 若nhược 入nhập 眾chúng 中trung 有hữu 不bất 識thức 者giả 謂vị 是thị 佛Phật 來lai 。 功công 德đức 論luận 云vân 。 阿A 難Nan 二nhị 十thập 相tướng 銀ngân 色sắc 。 難Nan 陀Đà 三tam 十thập 相tướng 金kim 色sắc 。 佛Phật 度độ 出xuất 家gia 。 詳tường 如như 雜tạp 寶bảo 藏tạng 說thuyết 。 茲tư 不bất 繁phồn 引dẫn 。

二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 二nhị 。

一nhất 述thuật 悟ngộ 證chứng 。 二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

初sơ 。

我ngã 初sơ 出xuất 家gia 。 從tùng 佛Phật 入nhập 道Đạo 。 雖tuy 具cụ 戒giới 律luật 。 於ư 三tam 摩ma 地địa 。 心tâm 常thường 散tán 動động 。 未vị 獲hoạch 無vô 漏lậu 。 世Thế 尊Tôn 教giáo 我ngã 。 及cập 俱câu 絺hy 羅la 。 觀quán 鼻tị 端đoan 白bạch 。

○# 我ngã 初sơ 諦đế 觀quán 。 經kinh 三tam 七thất 日nhật 。 見kiến 鼻tị 中trung 氣khí 。 出xuất 入nhập 如như 煙yên 。 身thân 心tâm 內nội 明minh 。 圓viên 洞đỗng 世thế 界giới 。 徧biến 成thành 虗hư 淨tịnh 。 猶do 如như 琉lưu 璃ly 。

初sơ 因nhân 機cơ 蒙mông 教giáo 。 我ngã 初sơ 出xuất 家gia 。 者giả 出xuất 世thế 間gian 家gia 。 從tùng 佛Phật 入nhập 道Đạo 。 者giả 入nhập 出xuất 世thế 道đạo 。 雖tuy 具cụ 戒giới 律luật 。 者giả 但đãn 能năng 以dĩ 事sự 制chế 身thân 。 三tam 摩ma 常thường 散tán 者giả 未vị 能năng 以dĩ 理lý 澄trừng 心tâm 。 由do 此thử 雖tuy 能năng 防phòng 非phi 不bất 能năng 斷đoạn 惑hoặc 故cố 曰viết 。 未vị 獲hoạch 無vô 漏lậu 。 俱câu 絺hy 羅la 身thân 子tử 之chi 舅cữu 。 俱câu 云vân 摩Ma 訶Ha 俱Câu 絺Hy 羅La 。 此thử 云vân 大đại 膝tất 。 雖tuy 觸xúc 問vấn 能năng 答đáp 而nhi 三tam 摩ma 常thường 散tán 。 與dữ 難Nan 陀Đà 同đồng 。 故cố 於ư 教giáo 難Nan 陀Đà 時thời 亦diệc 及cập 之chi 也dã 。 觀quán 鼻tị 端đoan 白bạch 。 者giả 致trí 心tâm 一nhất 境cảnh 對đối 治trị 散tán 亂loạn 心tâm 故cố 。 良lương 以dĩ 修tu 三tam 摩ma 時thời 色sắc 聲thanh 味vị 觸xúc 俱câu 可khả 迴hồi 避tị 。 唯duy 是thị 香hương 氣khí 寂tịch 然nhiên 。 來lai 入nhập 鼻tị 中trung 。 鼻tị 識thức 首thủ 起khởi 明minh 了liễu 隨tùy 之chi 。 展triển 轉chuyển 引dẫn 生sanh 餘dư 識thức 故cố 致trí 。 心tâm 常thường 散tán 動động 。 若nhược 依y 教giáo 諦đế 觀quán 於ư 白bạch 。 自tự 能năng 忘vong 情tình 於ư 香hương 而nhi 致trí 心tâm 一nhất 境cảnh 矣hĩ 。 古cổ 德đức 云vân 。 鼻tị 端đoan 白bạch 氣khí 息tức 相tương/tướng 也dã 。 愚ngu 謂vị 非phi 氣khí 息tức 相tương/tướng 。 即tức 垂thùy 目mục 自tự 視thị 鼻tị 尖tiêm 微vi 有hữu 白bạch 色sắc 。 至chí 下hạ 見kiến 鼻tị 中trung 氣khí 。 又hựu 定định 深thâm 別biệt 境cảnh 耳nhĩ 。

○# 我ngã 初sơ 下hạ 觀quán 鼻tị 悟ngộ 證chứng 。 諦đế 觀quán 者giả 諦đế 觀quán 白bạch 相tương/tướng 。 三tam 七thất 者giả 尅khắc 期kỳ 攝nhiếp 心tâm 。 攝nhiếp 心tâm 既ký 久cửu 定định 力lực 轉chuyển 深thâm 故cố 得đắc 見kiến 鼻tị 中trung 氣khí 。 以dĩ 尋tầm 常thường 散tán 心tâm 不bất 見kiến 今kim 乃nãi 見kiến 之chi 如như 煙yên 。 視thị 微vi 若nhược 著trước 其kỳ 定định 力lực 轉chuyển 深thâm 可khả 知tri 。 身thân 心tâm 即tức 指chỉ 鼻tị 識thức 。 以dĩ 肉nhục 形hình 同đồng 身thân 故cố 無vô 妨phương 借tá 稱xưng 。 內nội 明minh 者giả 內nội 自tự 發phát 明minh 。 全toàn 識thức 全toàn 性tánh 也dã 。 全toàn 識thức 全toàn 性tánh 徹triệt 照chiếu 無vô 遺di 故cố 能năng 。 圓viên 洞đỗng 世thế 界giới 。 然nhiên 世thế 界giới 本bổn 自tự 虗hư 淨tịnh 。 皆giai 由do 眾chúng 生sanh 。 分phân 別biệt 執chấp 有hữu 遂toại 成thành 礙ngại 染nhiễm 。 今kim 以dĩ 內nội 明minh 離ly 於ư 分phân 別biệt 。 故cố 不bất 惟duy 圓viên 洞đỗng 。 且thả 徧biến 成thành 虗hư 淨tịnh 也dã 。 虗hư 淨tịnh 莫mạc 狀trạng 取thủ 喻dụ 琉lưu 璃ly 。 以dĩ 琉lưu 璃ly 內nội 外ngoại 明minh 徹triệt 。 淨tịnh 無vô 瑕hà 穢uế 。 當đương 世thế 界giới 虗hư 淨tịnh 時thời 有hữu 類loại 乎hồ 此thử 。 可khả 以dĩ 意ý 會hội 耳nhĩ 。 暫tạm 得đắc 如như 是thị 。 尚thượng 屬thuộc 悟ngộ 證chứng 。 至chí 下hạ 自tự 見kiến 。

二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

煙yên 相tương 漸tiệm 銷tiêu 。 鼻tị 息tức 成thành 白bạch 。 心tâm 開khai 漏lậu 盡tận 。 諸chư 出xuất 入nhập 息tức 。 化hóa 為vi 光quang 明minh 。 照chiếu 十thập 方phương 界giới 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 世Thế 尊Tôn 記ký 我ngã 。 當đương 得đắc 菩Bồ 提Đề 。

不bất 住trụ 悟ngộ 證chứng 仍nhưng 依y 本bổn 修tu 。 定định 益ích 深thâm 氣khí 方phương 靜tĩnh 故cố 得đắc 。 煙yên 相tương 漸tiệm 銷tiêu 。 轉chuyển 氣khí 成thành 息tức 。 化hóa 濁trược 為vi 清thanh 。 故cố 曰viết 鼻tị 息tức 成thành 白bạch 。 自tự 是thị 不bất 唯duy 內nội 明minh 外ngoại 洞đỗng 兼kiêm 復phục 內nội 外ngoại 一nhất 體thể 。 故cố 曰viết 心tâm 開khai 。 謂vị 如Như 來Lai 藏tạng 心tâm 全toàn 體thể 開khai 現hiện 也dã 。 全toàn 體thể 開khai 現hiện 無vô 復phục 能năng 所sở 對đối 待đãi 。 見kiến 思tư 二nhị 惑hoặc 無vô 所sở 從tùng 起khởi 。 故cố 曰viết 漏lậu 盡tận 。 謂vị 諸chư 漏lậu 永vĩnh 盡tận 也dã 。 心tâm 開khai 故cố 鼻tị 息tức 稱xưng 性tánh 。 化hóa 為vi 光quang 照chiếu 十thập 方phương 。 漏lậu 盡tận 故cố 永vĩnh 以dĩ 不bất 生sanh 得đắc 成thành 。 大đại 阿A 羅La 漢Hán 。 世Thế 尊Tôn 知tri 其kỳ 不bất 甘cam 小Tiểu 乘Thừa 故cố 記ký 以dĩ 。 當đương 得đắc 菩Bồ 提Đề 。 今kim 自tự 述thuật 也dã 。 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 銷tiêu 息tức 。 息tức 久cửu 發phát 明minh 。 明minh 圓viên 滅diệt 漏lậu 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

始thỉ 而nhi 觀quán 鼻tị 攝nhiếp 心tâm 見kiến 氣khí 如như 煙yên 。 繼kế 而nhi 煙yên 相tương 漸tiệm 銷tiêu 。 鼻tị 息tức 成thành 白bạch 。 故cố 曰viết 銷tiêu 息tức 。 銷tiêu 息tức 謂vị 銷tiêu 氣khí 成thành 息tức 。 非phi 并tinh 息tức 全toàn 銷tiêu 。 以dĩ 并tinh 息tức 全toàn 銷tiêu 自tự 屬thuộc 下hạ 句cú 故cố 。 息tức 久cửu 發phát 明minh 者giả 。 謂vị 鼻tị 息tức 久cửu 靜tĩnh 稱xưng 性tánh 化hóa 光quang 也dã 。 光quang 照chiếu 十thập 方phương 。 故cố 曰viết 明minh 圓viên 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 故cố 曰viết 滅diệt 漏lậu 。 佛Phật 記ký 當đương 得đắc 菩Bồ 提Đề 。 亦diệc 權quyền 輿dư 於ư 斯tư 門môn 。 故cố 稱xưng 第đệ 一nhất 。 孫tôn 陀đà 鼻tị 識thức 竟cánh 。

四tứ 滿mãn 慈từ 舌thiệt 識thức 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

富Phú 樓Lâu 那Na 彌Di 多Đa 羅La 尼Ni 子Tử 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

富Phú 樓Lâu 那Na 亦diệc 名danh 布bố 喇lặt 那na 。 此thử 云vân 滿mãn 願nguyện 。 彌di 多đa 羅la 尼ni 亦diệc 名danh 梅mai 呾đát 麗lệ 衍diễn 尼ni 。 此thử 云vân 慈từ 女nữ 。 梵Phạn 語ngữ 弗phất 呾đát 羅la 此thử 云vân 子tử 。 從tùng 略lược 合hợp 稱xưng 云vân 滿mãn 慈từ 子tử 。 釋thích 見kiến 敘tự 分phần/phân 。 然nhiên 舌thiệt 識thức 功công 能năng 有hữu 二nhị 。 一nhất 別biệt 味vị 。 二nhị 流lưu 辨biện 。 滿mãn 慈từ 於ư 曠khoáng 劫kiếp 已dĩ 來lai 不bất 循tuần 味vị 而nhi 復phục 性tánh 。 故cố 能năng 令linh 舌thiệt 識thức 稱xưng 性tánh 。 流lưu 演diễn 洪hồng 辯biện 而nhi 無vô 礙ngại 也dã 。

二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 二nhị 。

一nhất 述thuật 悟ngộ 證chứng 。 二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

初sơ 。

我ngã 曠khoáng 劫kiếp 來lai 。 辯biện 才tài 無vô 礙ngại 。 宣tuyên 說thuyết 苦khổ 空không 。 深thâm 達đạt 實thật 相tướng 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 恆Hằng 沙sa 如Như 來Lai 祕bí 密mật 法Pháp 門môn 。 我ngã 於ư 眾chúng 中trung 。 微vi 妙diệu 開khai 示thị 。 得đắc 無vô 所sở 畏úy 。

準chuẩn 法pháp 華hoa 佛Phật 稱xưng 滿mãn 慈từ 於ư 過quá 去khứ 九cửu 十thập 億ức 諸chư 佛Phật 所sở 。 護hộ 持trì 助trợ 宣tuyên 。 佛Phật 之chi 正Chánh 法Pháp 。 故cố 自tự 述thuật 我ngã 曠khoáng 劫kiếp 來lai 。 辯biện 才tài 無vô 礙ngại 。 至chí 究cứu 其kỳ 所sở 以dĩ 得đắc 辨biện 之chi 故cố 。 文văn 雖tuy 不bất 顯hiển 殆đãi 亦diệc 由do 於ư 不bất 染nhiễm 味vị 塵trần 諦đế 觀quán 識thức 性tánh 無vô 我ngã 遂toại 能năng 流lưu 辨biện 演diễn 說thuyết 苦khổ 空không 。 等đẳng 諸chư 小Tiểu 乘Thừa 法pháp 也dã 。 深thâm 達đạt 實thật 相tướng 者giả 。 謂vị 於ư 正chánh 說thuyết 苦khổ 空không 等đẳng 諸chư 小Tiểu 乘Thừa 法pháp 時thời 。 進tiến 觀quán 識thức 性tánh 虗hư 妄vọng 舉cử 體thể 全toàn 真chân 。 所sở 謂vị 即tức 識thức 性tánh 而nhi 。 深thâm 達đạt 實thật 相tướng 。 非phi 別biệt 有hữu 也dã 。 如như 是thị 者giả 謂vị 深thâm 達đạt 實thật 相tướng 如như 是thị 。 不bất 惟duy 宣tuyên 說thuyết 一nhất 佛Phật 之chi 法pháp 。 乃nãi 至chí 恆Hằng 沙sa 。 如Như 來Lai 之chi 法Pháp 。 不bất 惟duy 宣tuyên 說thuyết 小Tiểu 乘Thừa 苦khổ 空không 等đẳng 法pháp 。 乃nãi 至chí 大Đại 乘Thừa 。 祕bí 密mật 深thâm 奧áo 法Pháp 門môn 皆giai 能năng 宣tuyên 說thuyết 。 故cố 云vân 我ngã 於ư 眾chúng 中trung 。 微vi 妙diệu 開khai 示thị 。 然nhiên 既ký 曰viết 眾chúng 中trung 則tắc 根căn 器khí 不bất 齊tề 。 既ký 曰viết 微vi 妙diệu 則tắc 高cao 低đê 普phổ 應ưng 。 根căn 器khí 不bất 齊tề 故cố 未vị 免miễn 奇kỳ 攻công 異dị 難nạn/nan 。 高cao 低đê 普phổ 應ưng 故cố 頓đốn 令linh 屈khuất 於ư 言ngôn 下hạ 。 魔ma 外ngoại 捲quyển 舌thiệt 人nhân 天thiên 歸quy 心tâm 故cố 云vân 。 得đắc 無vô 所sở 畏úy 。

二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

世Thế 尊Tôn 知tri 我ngã 。 有hữu 大đại 辨biện 才tài 。 以dĩ 音âm 聲thanh 輪luân 。 教giáo 我ngã 發phát 揚dương 。 我ngã 於ư 佛Phật 前tiền 。 助trợ 佛Phật 轉chuyển 輪luân 。 因nhân 師sư 子tử 吼hống 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 世Thế 尊Tôn 印ấn 我ngã 。 說thuyết 法Pháp 無vô 上thượng 。

悟ngộ 證chứng 事sự 在tại 過quá 去khứ 故cố 上thượng 云vân 。 我ngã 曠khoáng 劫kiếp 來lai 。 修tu 證chứng 事sự 在tại 今kim 生sanh 故cố 此thử 云vân 。 世Thế 尊Tôn 知tri 我ngã 。 世Thế 尊Tôn 即tức 指chỉ 今kim 佛Phật 。 以dĩ 今kim 佛Phật 而nhi 知tri 過quá 去khứ 之chi 辯biện 者giả 。 為vi 有hữu 宿túc 命mạng 。 及cập 他Tha 心Tâm 智Trí 故cố 。 佛Phật 以dĩ 說thuyết 法Pháp 音âm 聲thanh 。 轉chuyển 入nhập 機cơ 心tâm 。 名danh 音âm 聲thanh 輪luân 。 又hựu 輪luân 有hữu 運vận 載tái 摧tồi 碾niễn 二nhị 義nghĩa 。 如Như 來Lai 說thuyết 法Pháp 。 音âm 聲thanh 能năng 運vận 載tải 眾chúng 生sanh 。 從tùng 因nhân 至chí 果quả 。 能năng 摧tồi 碾niễn 眾chúng 生sanh 麤thô 惑hoặc 細tế 障chướng 。 故cố 借tá 以dĩ 為ví 喻dụ 。 令linh 其kỳ 如như 佛Phật 所sở 說thuyết 。 開khai 敷phu 展triển 演diễn 即tức 是thị 教giáo 以dĩ 發phát 揚dương 。 自tự 是thị 當đương 隨tùy 於ư 佛Phật 遵tuân 教giáo 宣tuyên 揚dương 。 名danh 為vi 助trợ 佛Phật 轉chuyển 輪luân 。 因nhân 說thuyết 法Pháp 無vô 畏úy 。 降hàng 魔ma 制chế 外ngoại 同đồng 獅sư 子tử 之chi 善thiện 吼hống 。 借tá 眾chúng 生sanh 砥chỉ 石thạch 磨ma 盡tận 殘tàn 思tư 成thành 羅La 漢Hán 之chi 正chánh 果quả 。 智trí 冠quan 餘dư 眾chúng 辨biện 勝thắng 羣quần 賢hiền 故cố 世Thế 尊Tôn 印ấn 其kỳ 。 說thuyết 法Pháp 無vô 上thượng 。 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 法Pháp 音âm 。 降hàng 伏phục 魔ma 怨oán 。 銷tiêu 滅diệt 諸chư 漏lậu 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

法Pháp 音âm 降hàng 魔ma 者giả 準chuẩn 法pháp 華hoa 魔ma 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 煩phiền 惱não 。 二nhị 五ngũ 陰ấm 。 三tam 死tử 。 四tứ 天thiên 。 惱não 亂loạn 自tự 他tha 。 故cố 稱xưng 為vi 怨oán 。 滿mãn 慈từ 以dĩ 說thuyết 法Pháp 無vô 畏úy 。 二nhị 利lợi 俱câu 成thành 。 故cố 能năng 降hàng 伏phục 。 四tứ 魔ma 既ký 降giáng/hàng 諸chư 漏lậu 永vĩnh 殄điễn 。 故cố 云vân 銷tiêu 滅diệt 。 然nhiên 說thuyết 法Pháp 本bổn 為vi 化hóa 他tha 。 盡tận 漏lậu 反phản 成thành 己kỷ 利lợi 。 一nhất 點điểm 水thủy 墨mặc 兩lưỡng 處xứ 成thành 龍long 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。 誠thành 哉tai 是thị 言ngôn 。 慕mộ 斯tư 門môn 者giả 只chỉ 須tu 諦đế 觀quán 此thử 識thức 。 於ư 諸chư 味vị 未vị 來lai 之chi 前tiền 體thể 何hà 所sở 潛tiềm 。 諸chư 味vị 正chánh 來lai 之chi 際tế 用dụng 自tự 何hà 起khởi 。 諸chư 味vị 既ký 去khứ 之chi 後hậu 滅diệt 向hướng 何hà 去khứ 。 於ư 此thử 一nhất 一nhất 參tham 詳tường 。 識thức 得đắc 潛tiềm 處xứ 起khởi 處xứ 滅diệt 處xứ 。 則tắc 滿mãn 慈từ 妙diệu 辨biện 即tức 在tại 吾ngô 人nhân 舌thiệt 端đoan 上thượng 現hiện 矣hĩ 。 滿mãn 慈từ 舌thiệt 識thức 竟cánh 。

五ngũ 波ba 離ly 身thân 識thức 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

優Ưu 波Ba 離Ly 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

優Ưu 波Ba 離Ly 此thử 翻phiên 近cận 執chấp 。 以dĩ 佛Phật 為vì 太thái 子tử 。 時thời 彼bỉ 為vi 親thân 近cận 執chấp 事sự 臣thần 故cố 。 或hoặc 翻phiên 上thượng 首thủ 。 以dĩ 其kỳ 持trì 律luật 為vi 眾chúng 綱cương 紀kỷ 故cố 。 正chánh 音âm 鄔Ổ 波Ba 離Ly 今kim 云vân 優ưu 者giả 譌# 耳nhĩ 。 據cứ 下hạ 自tự 敘tự 乃nãi 相tương 隨tùy 太thái 子tử 伴bạn 修tu 者giả 也dã 。 然nhiên 身thân 識thức 功công 用dụng 亦diệc 二nhị 。 一nhất 別biệt 觸xúc 。 二nhị 持trì 戒giới 。 吾ngô 人nhân 若nhược 能năng 於ư 別biệt 觸xúc 之chi 際tế 。 離ly 諸chư 分phân 別biệt 。 則tắc 全toàn 識thức 全toàn 性tánh 。 全toàn 性tánh 全toàn 識thức 。 以dĩ 斯tư 治trị 身thân 而nhi 身thân 無vô 不bất 治trị 。 以dĩ 斯tư 調điều 心tâm 而nhi 心tâm 無vô 不bất 調điều 。 是thị 為vi 轉chuyển 別biệt 觸xúc 之chi 功công 成thành 持trì 戒giới 之chi 用dụng 。 波ba 離ly 圓viên 通thông 如như 是thị 而nhi 已dĩ 。

二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 二nhị 。

一nhất 述thuật 悟ngộ 證chứng 。 二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

初sơ 。

我ngã 親thân 隨tùy 佛Phật 。 逾du 城thành 出xuất 家gia 。 親thân 觀quán 如Như 來Lai 。 六lục 年niên 勤cần 苦khổ 。 親thân 見kiến 如Như 來Lai 。 降hàng 伏phục 諸chư 魔ma 。 制chế 諸chư 外ngoại 道đạo 。 解giải 脫thoát 世thế 間gian 。 貪tham 欲dục 諸chư 漏lậu 。

逾du 越việt 也dã 。 逾du 城thành 出xuất 家gia 者giả 。 準chuẩn 普phổ 曜diệu 經kinh 佛Phật 為vì 太thái 子tử 時thời 。 於ư 十thập 九cửu 歲tuế 願nguyện 求cầu 出xuất 家gia 。 父phụ 王vương 嚴nghiêm 兵binh 防phòng 守thủ 。 夜dạ 令linh 車Xa 匿Nặc 鞁bị 犍kiền 陟trắc 。 (# 馬mã 名danh 也dã 從tùng 北bắc 門môn 出xuất 。 行hành 三tam 由do 旬tuần 。 至chí 閑nhàn 靜tĩnh 林lâm 以dĩ 劍kiếm 。 自tự 剃thế 鬚tu 髮phát 。 身thân 服phục 袈ca 裟sa 。 波ba 離ly 既ký 為vi 近cận 侍thị 之chi 臣thần 自tự 應ưng 相tương 隨tùy 。 彼bỉ 經kinh 不bất 出xuất 者giả 非phi 所sở 急cấp 故cố 。 彼bỉ 言ngôn 從tùng 北bắc 門môn 出xuất 。 今kim 言ngôn 逾du 者giả 或hoặc 是thị 從tùng 北bắc 門môn 上thượng 故cố 。 六lục 年niên 勤cần 苦khổ 者giả 。 準chuẩn 普phổ 曜diệu 經kinh 。 既ký 出xuất 家gia 已dĩ 。 進tiến 伽già 闍xà 山sơn 苦khổ 行hạnh 林lâm 。 天thiên 獻hiến 麻ma 米mễ 日nhật 食thực 一nhất 粒lạp 等đẳng 。 波ba 離ly 伴bạn 修tu 。 故cố 應ưng 親thân 觀quán 。 降hàng 伏phục 諸chư 魔ma 者giả 。 準chuẩn 處xứ 胎thai 。 經kinh 菩Bồ 薩Tát 坐tọa 閻diêm 浮phù 樹thụ 四tứ 十thập 八bát 日nhật 。 波Ba 旬Tuần 夢mộng 見kiến 三tam 十thập 二nhị 變biến 。 從tùng 覺giác 恐khủng 怖bố 。 告cáo 四tứ 魔ma 女nữ 先tiên 往vãng 令linh 壞hoại 。 現hiện 三tam 十thập 二nhị 媚mị 相tương/tướng 。 佛Phật 令linh 變biến 為vi 老lão 母mẫu 。 又hựu 準chuẩn 觀quán 佛Phật 三tam 昧muội 經kinh 。 三tam 女nữ 粧# 飾sức 盻# 目mục 妖yêu 冶dã 。 菩Bồ 薩Tát 身thân 心tâm 寂tịch 然nhiên 不bất 動động 。 白bạch 毫hào 擬nghĩ 之chi 。 女nữ 身thân 九cửu 孔khổng 二nhị 藏tạng 八bát 萬vạn 蟲trùng 戶hộ 自tự 見kiến 厭yếm 惡ác 嘔# 吐thổ 而nhi 去khứ 。 魔ma 怒nộ 興hưng 兵binh 並tịnh 不bất 得đắc 近cận 。 此thử 亦diệc 波ba 離ly 目mục 覩đổ 之chi 事sự 故cố 曰viết 親thân 見kiến 。 此thử 下hạ 應ưng 有hữu 成thành 道Đạo 之chi 語ngữ 。 以dĩ 魔ma 降giáng/hàng 道đạo 成thành 不bất 言ngôn 可khả 知tri 。 故cố 略lược 之chi 也dã 。 制chế 諸chư 外ngoại 道đạo 。 乃nãi 成thành 道Đạo 以dĩ 後hậu 之chi 事sự 。 如như 三tam 迦Ca 葉Diếp 波Ba 。 等đẳng 向hướng 屬thuộc 外ngoại 道đạo 。 俱câu 蒙mông 如Như 來Lai 制chế 伏phục 攝nhiếp 歸quy 正Chánh 法Pháp 。 然nhiên 此thử 中trung 曰viết 親thân 隨tùy 。 曰viết 親thân 觀quán 。 曰viết 親thân 見kiến 者giả 。 意ý 顯hiển 悟ngộ 證chứng 有hữu 由do 。 葢# 以dĩ 從tùng 始thỉ 至chí 終chung 。 目mục 覩đổ 親thân 見kiến 。 信tín 出xuất 世thế 之chi 有hữu 益ích 厭yếm 世thế 間gian 之chi 無vô 常thường 。 深thâm 知tri 貪tham 欲dục 為vi 諸chư 漏lậu 之chi 本bổn 。 狂cuồng 心tâm 頓đốn 歇hiết 。 歇hiết 即tức 菩Bồ 提Đề 。 故cố 能năng 解giải 脫thoát 世thế 間gian 。 貪tham 欲dục 諸chư 漏lậu 。 貪tham 欲dục 諸chư 漏lậu 。 而nhi 言ngôn 世thế 間gian 者giả 。 且thả 約ước 見kiến 思tư 二nhị 惑hoặc 言ngôn 之chi 。 然nhiên 亦diệc 但đãn 是thị 乘thừa 悟ngộ 併tinh 銷tiêu 非phi 次thứ 第đệ 盡tận 也dã 。

二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

承thừa 佛Phật 教giáo 戒giới 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 三tam 千thiên 威uy 儀nghi 。 八bát 萬vạn 微vi 細tế 。 性tánh 業nghiệp 遮già 業nghiệp 。 悉tất 皆giai 清thanh 淨tịnh 。 身thân 心tâm 寂tịch 滅diệt 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。

○# 我ngã 是thị 如Như 來Lai 。 眾chúng 中trung 綱cương 紀kỷ 。 親thân 印ấn 我ngã 心tâm 。 持trì 戒giới 修tu 身thân 。 眾chúng 推thôi 為vi 上thượng 。

初sơ 持trì 戒giới 證chứng 果Quả 將tương 謂vị 頓đốn 悟ngộ 即tức 是thị 。 不bất 知tri 漸tiệm 修tu 故cố 承thừa 佛Phật 教giáo 以dĩ 持trì 戒giới 。 教giáo 以dĩ 持trì 戒giới 正chánh 令linh 其kỳ 漸tiệm 修tu 意ý 也dã 。 如như 是thị 者giả 遵tuân 佛Phật 所sở 教giáo 如như 是thị 修tu 持trì 。 不bất 唯duy 篇thiên 聚tụ 無vô 虧khuy 乃nãi 至chí 三tam 千thiên 威uy 儀nghi 。 八bát 萬vạn 微vi 細tế 。 亦diệc 所sở 不bất 遺di 。 葢# 言ngôn 其kỳ 防phòng 之chi 嚴nghiêm 守thủ 之chi 密mật 耳nhĩ 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 。 行hành 住trụ 坐tọa 臥ngọa 。 律luật 儀nghi 各các 二nhị 百bách 五ngũ 十thập 。 對đối 三tam 聚tụ 成thành 三tam 千thiên 。 是thị 為vi 三tam 。 千thiên 威uy 儀nghi )# 復phục 以dĩ 三tam 千thiên 配phối 身thân 口khẩu 七thất 支chi 成thành 二nhị 萬vạn 一nhất 千thiên 。 復phục 配phối 貪tham 瞋sân 癡si 等đẳng 。 四tứ 分phần/phân 煩phiền 惱não 成thành 。 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 。 (# 經kinh 文văn 略lược 零linh 只chỉ 言ngôn 八bát 萬vạn 微vi 細tế 。 按án 法pháp 數số 所sở 載tái 。 及cập 灌quán 頂đảnh 所sở 說thuyết 。 與dữ 此thử 亦diệc 未vị 全toàn 同đồng 。 大đại 約ước 皆giai 以dĩ 兩lưỡng 乘thừa 戒giới 相tương/tướng 展triển 轉chuyển 配phối 對đối 。 雖tuy 已dĩ 凑# 合hợp 數số 目mục 於ư 理lý 似tự 有hữu 未vị 妥# 。 愚ngu 以dĩ 寡quả 聞văn 未vị 閱duyệt 律luật 藏tạng 。 不bất 敢cảm 輒triếp 為vi 定định 評bình 。 但đãn 既ký 曰viết 威uy 儀nghi 似tự 惟duy 持trì 身thân 。 或hoặc 是thị 小Tiểu 乘Thừa 戒giới 外ngoại 細tế 行hành 。 既ký 曰viết 微vi 細tế 似tự 兼kiêm 持trì 心tâm 。 或hoặc 是thị 大Đại 乘Thừa 戒giới 外ngoại 細tế 行hành 。 姑cô 令linh 闕khuyết 疑nghi 再tái 俟sĩ 參tham 考khảo 。 性tánh 業nghiệp 遮già 業nghiệp 。 總tổng 該cai 兩lưỡng 乘thừa 戒giới 品phẩm 。 性tánh 業nghiệp 者giả 。 性tánh 元nguyên 是thị 罪tội 。 不bất 待đãi 佛Phật 制chế 。 持trì 即tức 是thị 善thiện 。 犯phạm 即tức 是thị 惡ác 。 犯phạm 之chi 得đắc 兩lưỡng 重trọng 罪tội 。 一nhất 業nghiệp 道đạo 。 二nhị 違vi 制chế 。 如như 殺sát 盜đạo 淫dâm 妄vọng 等đẳng 。 遮già 業nghiệp 者giả 制chế 前tiền 無vô 犯phạm 。 制chế 後hậu 犯phạm 罪tội 。 犯phạm 之chi 者giả 但đãn 結kết 違vi 制chế 。 如như 飲ẩm 酒tửu 墾khẩn 土thổ 等đẳng 。 悉tất 皆giai 清thanh 淨tịnh 。 者giả 言ngôn 如như 上thượng 所sở 說thuyết 。 細tế 行hành 尚thượng 然nhiên 不bất 遺di 。 況huống 夫phu 性tánh 業nghiệp 遮già 業nghiệp 。 自tự 應ưng 如như 水thủy 去khứ 泥nê 如như 玉ngọc 絕tuyệt 瑕hà 也dã 。 身thân 心tâm 寂tịch 滅diệt 。 者giả 小Tiểu 乘Thừa 制chế 身thân 故cố 身thân 識thức 。 寂tịch 然nhiên 不bất 動động 。 大Đại 乘Thừa 制chế 心tâm 故cố 心tâm 意ý 滅diệt 而nhi 不bất 生sanh 。 見kiến 思tư 二nhị 惑hoặc 。 自tự 此thử 永vĩnh 盡tận 。 故cố 曰viết 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。

○# 我ngã 是thị 下hạ 首thủ 眾chúng 蒙mông 印ấn 。 總tổng 統thống 曰viết 綱cương 。 維duy 持trì 曰viết 紀kỷ 。 以dĩ 波ba 離ly 能năng 持trì 戒giới 故cố 。 佛Phật 令linh 稽khể 察sát 持trì 犯phạm 。 處xử 斷đoạn 重trọng/trùng 輕khinh 。 總tổng 統thống 佛Phật 眾chúng 維duy 持trì 律luật 學học 故cố 自tự 云vân 我ngã 是thị 等đẳng 也dã 。 大Đại 乘Thừa 制chế 心tâm 之chi 學học 唯duy 佛Phật 能năng 知tri 。 故cố 親thân 蒙mông 印ấn 許hứa 。 小Tiểu 乘Thừa 持trì 戒giới 修tu 身thân 。 眾chúng 所sở 同đồng 許hứa 故cố 眾chúng 推thôi 為vi 上thượng 。 如như 智trí 度độ 論luận 云vân 。 長trưởng 老lão 優Ưu 波Ba 離Ly 。 於ư 五ngũ 百bách 羅La 漢Hán 。 中trung 持trì 律luật 第đệ 一nhất 。 據cứ 此thử 則tắc 大Đại 乘Thừa 制chế 心tâm 是thị 其kỳ 密mật 行hành 。 小Tiểu 乘Thừa 制chế 身thân 是thị 其kỳ 顯hiển 跡tích 。 今kim 以dĩ 落lạc 草thảo 槃bàn 桓hoàn 乃nãi 真chân 贓# 畢tất 露lộ 耳nhĩ 。 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 執chấp 身thân 。 身thân 得đắc 自tự 在tại 。 次thứ 第đệ 執chấp 心tâm 。 心tâm 得đắc 通thông 達đạt 。 然nhiên 後hậu 身thân 心tâm 。 一nhất 切thiết 通thông 利lợi 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

先tiên 以dĩ 小Tiểu 乘Thừa 執chấp 身thân 身thân 識thức 不bất 行hành 。 於ư 觸xúc 塵trần 中trung 。 得đắc 大đại 自tự 在tại 。 次thứ 第đệ 以dĩ 大Đại 乘Thừa 執chấp 心tâm 意ý 識thức 無vô 別biệt 。 於ư 法pháp 塵trần 中trung 獲hoạch 妙diệu 通thông 達đạt 。 然nhiên 後hậu 身thân 心tâm 。 互hỗ 用dụng 乃nãi 至chí 眼nhãn 耳nhĩ 。 等đẳng 識thức 一nhất 切thiết 皆giai 能năng 通thông 利lợi 。 據cứ 此thử 則tắc 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 句cú 。 語ngữ 雖tuy 似tự 通thông 。 意ý 實thật 別biệt 指chỉ 執chấp 身thân 。 以dĩ 是thị 最tối 初sơ 入nhập 手thủ 方phương 便tiện 。 又hựu 此thử 科khoa 亦diệc 特đặc 為vi 標tiêu 顯hiển 身thân 識thức 故cố 也dã 。 波ba 離ly 身thân 識thức 竟cánh 。

六lục 目Mục 連Liên 意ý 識thức 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

大Đại 目Mục 犍Kiền 連Liên 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

目Mục 犍Kiền 連Liên 此thử 云vân 采thải 菽# 氏thị 。 姓tánh 也dã 。 大đại 揀giản 同đồng 族tộc 。 又hựu 以dĩ 其kỳ 神thần 通thông 大đại 故cố 。 詳tường 見kiến 敘tự 分phần/phân 。 然nhiên 人nhân 皆giai 知tri 目Mục 連Liên 神thần 通thông 不bất 知tri 其kỳ 得đắc 通thông 之chi 由do 。 今kim 自tự 敘tự 由do 於ư 旋toàn 識thức 復phục 湛trạm 。 心tâm 光quang 發phát 宣tuyên 。

二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 二nhị 。

一nhất 述thuật 悟ngộ 證chứng 。 二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

初sơ 。

我ngã 初sơ 於ư 路lộ 乞khất 食thực 。 逢phùng 遇ngộ 優Ưu 樓Lâu 頻Tần 螺Loa 。 伽già 耶da 那na 提đề 。 三tam 迦Ca 葉Diếp 波Ba 。 宣tuyên 說thuyết 如Như 來Lai 。 因nhân 緣duyên 深thâm 義nghĩa 。 我ngã 頓đốn 發phát 心tâm 。 得đắc 大đại 通thông 達đạt 。

初sơ 指chỉ 未vị 出xuất 家gia 時thời 。 準chuẩn 增tăng 一nhất 舍xá 利lợi 目Mục 連Liên 同đồng 師sư 沙sa 然nhiên 梵Phạm 志Chí 。 盡tận 得đắc 其kỳ 術thuật 。 然nhiên 臨lâm 終chung 微vi 笑tiếu 。 問vấn 其kỳ 故cố 。 乃nãi 曰viết 。 我ngã 見kiến 金kim 地địa 國quốc 王vương 沒một 夫phu 人nhân 投đầu 火hỏa 。 願nguyện 共cộng 生sanh 一nhất 處xứ 。 後hậu 見kiến 金kim 地địa 商thương 人nhân 問vấn 之chi 果quả 然nhiên 。 二nhị 人nhân 追truy 悔hối 未vị 盡tận 其kỳ 術thuật 。 更cánh 求cầu 勝thắng 法Pháp 無vô 師sư 可khả 事sự 。 一nhất 日nhật 路lộ 遇ngộ 頞át 鞞bệ 聞văn 說thuyết 因nhân 緣duyên 。 隨tùy 至chí 佛Phật 所sở 得đắc 度độ 出xuất 家gia 。 今kim 云vân 路lộ 逢phùng 三tam 迦Ca 葉Diếp 波Ba 。 者giả 已dĩ 於ư 舍xá 利lợi 圓viên 通thông 中trung 辨biện 。 優Ưu 樓Lâu 頻Tần 螺Loa 。 此thử 云vân 木mộc 瓜qua 林lâm 。 依y 林lâm 住trụ 故cố 。 亦diệc 云vân 木mộc 瓜qua 癃lung 。 胸hung 前tiền 有hữu 癃lung 如như 木mộc 瓜qua 故cố 。 伽già 耶da 山sơn 名danh 。 那na 提đề 河hà 名danh 。 為vi 揀giản 同đồng 族tộc 。 各các 以dĩ 住trú 處xứ 立lập 號hiệu 。 皆giai 佛Phật 之chi 弟đệ 子tử 。 依y 佛Phật 所sở 說thuyết 為vi 彼bỉ 敷phu 揚dương 。 故cố 云vân 宣tuyên 說thuyết 如Như 來Lai 。 因nhân 緣duyên 深thâm 義nghĩa 。 然nhiên 因nhân 緣duyên 之chi 義nghĩa 。 一nhất 往vãng 而nhi 論luận 似tự 唯duy 對đối 治trị 無vô 因nhân 及cập 與dữ 邪tà 因nhân 。 若nhược 究cứu 極cực 而nhi 言ngôn 實thật 能năng 導đạo 達đạt 佛Phật 乘thừa 。 如như 中trung 觀quán 論luận 云vân 。 因nhân 緣duyên 所sở 生sanh 法pháp 。 我ngã 說thuyết 即tức 是thị 空không 。 是thị 亦diệc 名danh 為vi 。 假giả 亦diệc 名danh 中trung 道đạo 義nghĩa 。 夫phu 既ký 三tam 觀quán 齊tề 舉cử 。 三tam 諦đế 並tịnh 照chiếu 。 何hà 教giáo 不bất 收thu 。 何hà 道đạo 不bất 致trí 。 非phi 局cục 小tiểu 道đạo 權quyền 宗tông 故cố 義nghĩa 言ngôn 深thâm 也dã 。 我ngã 頓đốn 發phát 心tâm 。 者giả 頓đốn 發phát 改cải 邪tà 歸quy 正chánh 之chi 心tâm 。 得đắc 大đại 通thông 達đạt 。 者giả 圓viên 悟ngộ 即tức 空không 即tức 假giả 即tức 中trung 之chi 義nghĩa 。 自tự 是thị 旋toàn 分phân 別biệt 虗hư 妄vọng 之chi 識thức 。 復phục 湛trạm 然nhiên 不bất 動động 之chi 性tánh 。 論luận 悟ngộ 證chứng 可khả 齊tề 佛Phật 境cảnh 界giới 矣hĩ 。

二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

如Như 來Lai 惠huệ 我ngã 。 袈ca 裟sa 著trước 身thân 。 鬚tu 髮phát 自tự 落lạc 。 我ngã 遊du 十thập 方phương 。 得đắc 無vô 罣quái 礙ngại 。 神thần 通thông 發phát 明minh 。 推thôi 為vi 無vô 上thượng 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 寧ninh 唯dụy 世Thế 尊Tôn 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 歎thán 我ngã 神thần 力lực 。 圓viên 明minh 清thanh 淨tịnh 。 自tự 在tại 無vô 畏úy 。

一nhất 見kiến 佛Phật 時thời 即tức 蒙mông 如Như 來Lai 慈từ 惠huệ 。 但đãn 呼hô 善thiện 來lai 比Bỉ 丘Khâu 。 即tức 具cụ 僧Tăng 相tương/tướng 。 故cố 云vân 袈ca 裟sa 著trước 身thân 。 鬚tu 髮phát 自tự 落lạc 。 自tự 是thị 心tâm 光quang 發phát 宣tuyên 。 故cố 得đắc 遊du 方phương 無vô 礙ngại 。 良lương 以dĩ 神thần 通thông 發phát 自tự 性tánh 明minh 眾chúng 中trung 。 推thôi 為vi 無vô 上thượng 。 涉thiệp 世thế 既ký 久cửu 見kiến 思tư 永vĩnh 寂tịch 故cố 曰viết 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 是thị 修tu 證chứng 先tiên 且thả 獲hoạch 效hiệu 於ư 四Tứ 果Quả 也dã 。 寧ninh 唯dụy 世Thế 尊Tôn 者giả 。 言ngôn 我ngã 之chi 神thần 力lực 。 豈khởi 獨độc 為vi 世Thế 尊Tôn 心tâm 許hứa 。 即tức 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 亦diệc 皆giai 歎thán 我ngã 神thần 力lực 。 徧biến 遊du 十thập 方phương 作tác 諸chư 佛Phật 事sự 。 故cố 曰viết 圓viên 明minh 。 一nhất 真chân 不bất 動động 纖tiêm 塵trần 無vô 干can 故cố 曰viết 清thanh 淨tịnh 。 此thử 嘆thán 其kỳ 涉thiệp 世thế 無vô 礙ngại 德đức 也dã 。 任nhậm 運vận 施thí 為vi 不bất 假giả 作tác 意ý 故cố 曰viết 自tự 在tại 。 是thị 魔ma 皆giai 降giáng/hàng 有hữu 怨oán 皆giai 摧tồi 故cố 曰viết 無vô 畏úy 。 此thử 歎thán 以dĩ 任nhậm 運vận 折chiết 伏phục 德đức 也dã 。 如như 降giáng/hàng 龍long 經kinh 佛Phật 昇thăng 兜Đâu 率Suất 。 毒độc 龍long 為vi 障chướng 。 目Mục 連Liên 化hóa 身thân 大đại 小tiểu 。 龍long 懼cụ 鑽toàn 齧niết 遂toại 服phục 。 又hựu 志chí 心tâm 經kinh 外ngoại 道đạo 移di 山sơn 制chế 之chi 不bất 動động 。 目Mục 連Liên 平bình 為vi 大đại 地địa 。 與dữ 民dân 除trừ 患hoạn 等đẳng 皆giai 自tự 在tại 無vô 畏úy 之chi 驗nghiệm 。 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 旋toàn 湛trạm 。 心tâm 光quang 發phát 宣tuyên 。 如như 澄trừng 濁trược 流lưu 。 久cửu 成thành 清thanh 瑩oánh 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

首thủ 句cú 牒điệp 問vấn 。 我ngã 以dĩ 下hạ 結kết 答đáp 。 旋toàn 湛trạm 者giả 圓viên 悟ngộ 因nhân 緣duyên 無vô 所sở 用dụng 其kỳ 分phân 別biệt 。 旋toàn 意ý 識thức 而nhi 復phục 湛trạm 然nhiên 性tánh 故cố 。 但đãn 前tiền 以dĩ 意ý 含hàm 此thử 方phương 說thuyết 出xuất 。 心tâm 光quang 發phát 宣tuyên 者giả 。 見kiến 佛Phật 出xuất 家gia 旋toàn 湛trạm 既ký 久cửu 即tức 分phân 別biệt 而nhi 化hóa 心tâm 地địa 光quang 故cố 。 由do 此thử 發phát 宣tuyên 運vận 用dụng 故cố 有hữu 神thần 通thông 。 亦diệc 前tiền 以dĩ 意ý 含hàm 此thử 方phương 說thuyết 出xuất 也dã 。 如như 澄trừng 濁trược 流lưu 者giả 。 謂vị 旋toàn 識thức 復phục 湛trạm 。 如như 澄trừng 濁trược 流lưu 。 還hoàn 復phục 湛trạm 水thủy 也dã 。 久cửu 澄trừng 清thanh 瑩oánh 者giả 。 謂vị 旋toàn 湛trạm 既ký 久cửu 心tâm 光quang 發phát 宣tuyên 。 故cố 有hữu 神thần 通thông 。 如như 水thủy 久cửu 澄trừng 便tiện 成thành 清thanh 瑩oánh 之chi 水thủy 有hữu 像tượng 斯tư 鑑giám 也dã 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。 句cú 語ngữ 雖tuy 似tự 通thông 。 意ý 實thật 偏thiên 指chỉ 旋toàn 湛trạm 。 良lương 以dĩ 圓viên 悟ngộ 因nhân 緣duyên 為vi 旋toàn 湛trạm 之chi 前tiền 導đạo 。 心tâm 光quang 發phát 宣tuyên 。 為vi 旋toàn 湛trạm 之chi 後hậu 功công 。 是thị 知tri 不bất 有hữu 旋toàn 湛trạm 則tắc 圓viên 悟ngộ 徒đồ 成thành 狂cuồng 解giải 。 心tâm 光quang 惟duy 許hứa 性tánh 有hữu 。 既ký 不bất 能năng 涉thiệp 塵trần 勞lao 而nhi 漸tiệm 修tu 。 又hựu 何hà 由do 斷đoạn 見kiến 思tư 而nhi 實thật 證chứng 。 宜nghi 乎hồ 其kỳ 以dĩ 旋toàn 湛trạm 。 為vi 第đệ 一nhất 也dã 。 若nhược 依y 古cổ 德đức 前tiền 無vô 意ý 含hàm 之chi 義nghĩa 。 則tắc 此thử 中trung 旋toàn 湛trạm 等đẳng 語ngữ 無vô 所sở 從tùng 矣hĩ 。 六lục 識thức 圓viên 通thông 竟cánh 。

四tứ 七thất 大đại 圓viên 通thông 。 (# 正chánh 脈mạch 云vân 。 前tiền 五ngũ 大đại 即tức 塵trần 。 後hậu 二nhị 大đại 即tức 識thức 與dữ 根căn 。 雖tuy 不bất 出xuất 前tiền 根căn 塵trần 識thức 三tam 而nhi 特đặc 具cụ 周chu 徧biến 廣quảng 大đại 之chi 象tượng 。 故cố 別biệt 得đắc 大đại 名danh )# 七thất 。

一nhất 烏ô 芻sô 火hỏa 大đại 。 二nhị 持trì 地địa 地địa 大đại 。 三tam 月nguyệt 光quang 水thủy 大đại 。 四tứ 琉lưu 璃ly 風phong 大đại 。 五ngũ 空không 藏tạng 空không 大đại 。 六lục 彌Di 勒Lặc 識thức 大đại 。 七thất 勢thế 至chí 根căn 大đại 。

初sơ 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

烏Ô 芻Sô 瑟Sắt 摩Ma 。 於ư 如Như 來Lai 前tiền 。 合hợp 掌chưởng 頂đảnh 禮lễ 。 佛Phật 之chi 雙song 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

溫ôn 陵lăng 曰viết 。 烏Ô 芻Sô 瑟Sắt 摩Ma 。 此thử 云vân 火hỏa 頭đầu 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 即tức 火hỏa 首thủ 金kim 剛cang 神thần 也dã 。 示thị 為vi 護hộ 法Pháp 法pháp 不bất 應ưng 坐tọa 。 故cố 不bất 言ngôn 座tòa 起khởi 而nhi 直trực 云vân 於ư 前tiền 。 特đặc 標tiêu 合hợp 掌chưởng 者giả 。 以dĩ 先tiên 是thị 擎kình 拳quyền 持trì 杵xử 不bất 合hợp 掌chưởng 故cố 。 又hựu 特đặc 標tiêu 禮lễ 佛Phật 雙song 足túc 者giả 。 以dĩ 較giảo 之chi 諸chư 聖thánh 禮lễ 佛Phật 分phần/phân 外ngoại 加gia 敬kính 故cố 。

二nhị 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 二nhị 。

一nhất 述thuật 悟ngộ 證chứng 。 二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

初sơ 。

我ngã 常thường 先tiên 憶ức 。 久cửu 遠viễn 劫kiếp 前tiền 。 性tánh 多đa 貪tham 欲dục 。

○# 有hữu 佛Phật 出xuất 世thế 。 名danh 曰viết 空Không 王Vương 。 說thuyết 多đa 淫dâm 人nhân 。 成thành 猛mãnh 火hỏa 聚tụ 。 教giáo 我ngã 徧biến 觀quán 百bách 骸hài 四tứ 支chi 。 諸chư 冷lãnh 煖noãn 氣khí 。

○# 神thần 光quang 內nội 凝ngưng 。 化hóa 多đa 淫dâm 心tâm 。 成thành 智trí 慧tuệ 火hỏa 。 從tùng 是thị 諸chư 佛Phật 。 皆giai 呼hô 召triệu 我ngã 。 名danh 為vi 火Hỏa 頭Đầu 。

初sơ 昔tích 性tánh 多đa 淫dâm 。 常thường 與dữ 嘗thường 同đồng 。 猶do 曾tằng 也dã 。 我ngã 常thường 先tiên 憶ức 久cửu 遠viễn 者giả 。 自tự 述thuật 曾tằng 於ư 先tiên 世thế 記ký 的đích 久cửu 遠viễn 劫kiếp 前tiền 事sự 故cố 。 性tánh 多đa 貪tham 欲dục 者giả 。 謂vị 歷lịch 世thế 著trước 婬dâm 積tích 習tập 成thành 性tánh 。 生sanh 來lai 即tức 多đa 貪tham 欲dục 。 如như 普phổ 門môn 品phẩm 多đa 於ư 淫dâm 欲dục 者giả 是thị 也dã 。

○# 有hữu 佛Phật 下hạ 佛Phật 教giáo 觀quán 火hỏa 。 佛Phật 名danh 空không 王vương 者giả 。 深thâm 證chứng 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 空không 。 於ư 諸chư 法pháp 中trung 。 得đắc 自tự 在tại 故cố 。 法pháp 華hoa 經kinh 佛Phật 顯hiển 阿A 難Nan 本bổn 云vân 。 我ngã 與dữ 阿A 難Nan 。 同đồng 於ư 空Không 王Vương 佛Phật 所sở 發phát 心tâm 。 是thị 知tri 烏Ô 芻Sô 瑟Sắt 摩Ma 。 亦diệc 與dữ 佛Phật 同đồng 時thời 發phát 心tâm 。 但đãn 為vi 護hộ 法Pháp 現hiện 力lực 士sĩ 之chi 迹tích 。 遠viễn 究cứu 深thâm 本bổn 實thật 難nan 思tư 議nghị 。 說thuyết 多đa 淫dâm 人nhân 成thành 猛mãnh 火hỏa 聚tụ 者giả 。 令linh 其kỳ 知tri 懼cụ 息tức 多đa 淫dâm 心tâm 。 亦diệc 對đối 症# 施thí 藥dược 也dã 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 淫dâm 本bổn 暖noãn 觸xúc 迫bách 發phát 。 多đa 淫dâm 即tức 成thành 多đa 火hỏa 故cố 云vân 火hỏa 聚tụ 。 火hỏa 者giả 以dĩ 焚phần 燒thiêu 為vi 義nghĩa 。 然nhiên 欲dục 火hỏa 不bất 唯duy 燒thiêu 諸chư 善thiện 根căn 。 而nhi 內nội 外ngoại 相tướng 感cảm 。 實thật 能năng 燒thiêu 諸chư 形hình 命mạng 。 天thiên 祠từ 焚phần 身thân 火hỏa 床sàng 等đẳng 報báo 可khả 為vi 明minh 證chứng 。 教giáo 以dĩ 徧biến 觀quán 冷lãnh 煖noãn 氣khí 者giả 令linh 其kỳ 自tự 驗nghiệm 之chi 意ý 。 言ngôn 百bách 骸hài 四tứ 支chi 於ư 淫dâm 心tâm 未vị 動động 之chi 時thời 本bổn 自tự 清thanh 冷lãnh 。 及cập 欲dục 念niệm 一nhất 交giao 則tắc 舉cử 體thể 燥táo 熱nhiệt 。 以dĩ 冷lãnh 形hình 煖noãn 自tự 信tín 火hỏa 聚tụ 之chi 言ngôn 非phi 虗hư 妄vọng 矣hĩ 。

○# 神thần 光quang 下hạ 成thành 觀quán 得đắc 名danh 。 火hỏa 觀quán 既ký 成thành 淫dâm 心tâm 頓đốn 息tức 。 火hỏa 氣khí 不bất 能năng 外ngoại 洩duệ 反phản 以dĩ 資tư 益ích 精tinh 神thần 。 故cố 稱xưng 神thần 光quang 。 內nội 凝ngưng 者giả 。 凝ngưng 聚tụ 於ư 內nội 不bất 洩duệ 於ư 外ngoại 。 如như 世thế 少thiểu 欲dục 之chi 人nhân 。 多đa 身thân 輕khinh 體thể 徤# 。 即tức 神thần 光quang 內nội 凝ngưng 之chi 驗nghiệm 。 諺ngạn 云vân 。 精tinh 滿mãn 不bất 思tư 欲dục 。 今kim 既ký 神thần 光quang 內nội 凝ngưng 。 自tự 應ưng 欲dục 念niệm 永vĩnh 銷tiêu 。 故cố 云vân 化hóa 多đa 淫dâm 心tâm 。 然nhiên 婬dâm 心tâm 熾sí 盛thịnh 必tất 至chí 癡si 迷mê 燥táo 熱nhiệt 。 淫dâm 心tâm 既ký 化hóa 自tự 應ưng 轉chuyển 癡si 迷mê 作tác 智trí 明minh 。 變biến 燥táo 熱nhiệt 為vi 慧tuệ 燄diệm 。 照chiếu 耀diệu 性tánh 地địa 焚phần 燒thiêu 惑hoặc 薪tân 故cố 云vân 。 成thành 智trí 慧tuệ 火hỏa 。 從tùng 是thị 上thượng 契khế 佛Phật 乘thừa 。 與dữ 諸chư 佛Phật 心tâm 印ấn 懸huyền 通thông 。 故cố 蒙mông 諸chư 佛Phật 召triệu 以dĩ 火hỏa 頭đầu 之chi 名danh 。 火hỏa 頭đầu 云vân 者giả 。 正chánh 印ấn 其kỳ 由do 火hỏa 觀quán 而nhi 入nhập 為vi 圓viên 通thông 之chi 首thủ 也dã 。

二nhị 述thuật 修tu 證chứng 。

我ngã 以dĩ 火hỏa 光quang 。 三tam 昧muội 力lực 故cố 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 心tâm 發phát 大đại 願nguyện 。 諸chư 佛Phật 成thành 道Đạo 。 我ngã 為vi 力lực 士sĩ 。 親thân 伏phục 魔ma 怨oán 。

觀quán 火hỏa 成thành 定định 故cố 稱xưng 。 火Hỏa 光Quang 三Tam 昧Muội 。 以dĩ 此thử 定định 力lực 先tiên 斷đoạn 見kiến 思tư 故cố 。 得đắc 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 云vân 心tâm 發phát 大đại 願nguyện 。 者giả 不bất 住trụ 小Tiểu 乘Thừa 法pháp 故cố 。 大Đại 乘Thừa 之chi 願nguyện 。 應ưng 有hữu 多đa 門môn 。 今kim 以dĩ 護hộ 法Pháp 為vi 門môn 。 故cố 云vân 諸chư 佛Phật 成thành 道Đạo 。 我ngã 為vi 力lực 士sĩ 。 力lực 士sĩ 即tức 金kim 剛cang 神thần 也dã 。 親thân 伏phục 魔ma 怨oán 。 者giả 正Chánh 法Pháp 念niệm 經Kinh 云vân 。 昔tích 有hữu 國quốc 王vương 。 第đệ 一nhất 夫phu 人nhân 生sanh 千thiên 子tử 。 欲dục 試thí 當đương 來lai 成thành 佛Phật 次thứ 第đệ 。 俱Câu 留Lưu 孫Tôn 探thám 第đệ 一nhất 籌trù 。 釋Thích 迦Ca 當đương 第đệ 四tứ 籌trù 。 乃nãi 至chí 樓Lâu 至Chí 當đương 千thiên 籌trù 。 第đệ 二nhị 夫phu 人nhân 生sanh 二nhị 子tử 。 一nhất 願nguyện 為vi 梵Phạm 王Vương 請thỉnh 千thiên 兄huynh 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。 一nhất 願nguyện 為vi 密mật 跡tích 金kim 剛cang 神thần 護hộ 千thiên 兄huynh 教giáo 法pháp 。 今kim 云vân 諸chư 佛Phật 成thành 道Đạo 。 或hoặc 指chỉ 賢Hiền 劫Kiếp 千thiên 佛Phật 。 我ngã 為vi 力lực 士sĩ 。 或hoặc 即tức 密mật 跡tích 金kim 剛cang 。 良lương 以dĩ 道đạo 重trọng/trùng 魔ma 高cao 行hành 芳phương 見kiến 嫉tật 。 故cố 凡phàm 諸chư 佛Phật 成thành 道Đạo 。 說thuyết 法Pháp 多đa 有hữu 天thiên 魔ma 橫hoạnh 生sanh 留lưu 礙ngại 。 誓thệ 願nguyện 親thân 伏phục 決quyết 不bất 姑cô 容dung 。 意ý 以dĩ 借tá 此thử 嚴nghiêm 土thổ 利lợi 生sanh 圓viên 滿mãn 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 也dã 。 歷lịch 述thuật 二nhị 證chứng 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 諦đế 觀quán 。 身thân 心tâm 煖noãn 觸xúc 。 無vô 礙ngại 流lưu 通thông 。 諸chư 漏lậu 既ký 銷tiêu 。 生sanh 大đại 寶bảo 燄diệm 。 登đăng 無vô 上thượng 覺giác 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

身thân 熱nhiệt 心tâm 燥táo 皆giai 為vi 煖noãn 觸xúc 。 由do 身thân 及cập 心tâm 乃nãi 名danh 諦đế 觀quán 。 故cố 前tiền 約ước 初sơ 起khởi 但đãn 教giáo 觀quán 身thân 。 此thử 兼kiêm 深thâm 修tu 并tinh 言ngôn 觀quán 心tâm 。 必tất 至chí 身thân 心tâm 並tịnh 觀quán 乃nãi 成thành 三tam 昧muội 。 無vô 礙ngại 流lưu 通thông 者giả 。 三tam 昧muội 既ký 成thành 兼kiêm 身thân 與dữ 心tâm 無vô 能năng 礙ngại 於ư 煖noãn 觸xúc 。 自tự 上thượng 而nhi 下hạ 時thời 覺giác 流lưu 轉chuyển 通thông 融dung 。 所sở 謂vị 神thần 光quang 內nội 凝ngưng 是thị 也dã 。 化hóa 多đa 淫dâm 心tâm 因nhân 而nhi 。 諸chư 漏lậu 永vĩnh 盡tận 。 成thành 智trí 慧tuệ 火hỏa 。 故cố 云vân 生sanh 大đại 寶bảo 燄diệm 。 降hàng 伏phục 魔ma 怨oán 名danh 大đại 。 護hộ 法Pháp 利lợi 生sanh 名danh 寶bảo 。 爍thước 惑hoặc 照chiếu 真chân 名danh 燄diệm 。 所sở 謂vị 火Hỏa 光Quang 三Tam 昧Muội 是thị 也dã 。 迹tích 為vi 力lực 士sĩ 本bổn 契khế 佛Phật 乘thừa 故cố 云vân 。 登đăng 無vô 上thượng 覺giác 。 然nhiên 貪tham 為vi 惱não 本bổn 。 婬dâm 稱xưng 罪tội 魁khôi 。 一nhất 火hỏa 觀quán 而nhi 俱câu 盡tận 故cố 曰viết 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。 烏ô 芻sô 火hỏa 大đại 竟cánh 。

二nhị 持trì 地địa 地địa 大đại 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 修tu 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

持Trì 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

菩Bồ 薩Tát 名danh 持trì 地địa 者giả 準chuẩn 寶bảo 雲vân 經kinh 。 地địa 有hữu 十thập 義nghĩa 。 一nhất 廣quảng 大đại 。 二nhị 眾chúng 生sanh 依y 。 三tam 無vô 好hảo 惡ác 。 四tứ 受thọ 大đại 雨vũ 。 五ngũ 生sanh 草thảo 木mộc 。 六lục 種chủng 子tử 所sở 依y 。 七thất 生sanh 眾chúng 寶bảo 。 八bát 生sanh 眾chúng 藥dược 。 九cửu 風phong 不bất 動động 。 十thập 師sư 子tử 吼hống 不bất 驚kinh 。 菩Bồ 薩Tát 持trì 心tâm 如như 之chi 。 若nhược 別biệt 合hợp 者giả 能năng 發phát 廣quảng 大đại 菩Bồ 提Đề 心tâm 故cố 。 能năng 與dữ 生sanh 死tử 眾chúng 生sanh 。 作tác 依y 止chỉ 故cố 。 於ư 諸chư 眾chúng 生sanh 。 無vô 揀giản 擇trạch 故cố 。 承thừa 受thọ 諸chư 佛Phật 大đại 法Pháp 雨vũ 故cố 。 生sanh 長trưởng 一nhất 切thiết 諸chư 功công 德đức 故cố 。 菩Bồ 提Đề 種chủng 子tử 所sở 依y 托thác 故cố 。 出xuất 生sanh 利lợi 益ích 。 眾chúng 生sanh 法pháp 故cố 。 出xuất 生sanh 對đối 治trị 煩phiền 惱não 法pháp 故cố 。 世thế 間gian 八bát 風phong 。 所sở 不bất 動động 故cố 。 聞văn 說thuyết 深thâm 法Pháp 不bất 驚kinh 疑nghi 故cố 。 依y 本bổn 經kinh 則tắc 外ngoại 平bình 界giới 地địa 。 內nội 平bình 心tâm 地địa 。 持trì 此thử 為vi 因nhân 用dụng 求cầu 佛Phật 果Quả 。 故cố 名danh 也dã 二nhị 歷lịch 述thuật 修tu 證chứng 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 初sơ 修tu 即tức 依y 事sự 行hành 。 非phi 同đồng 前tiền 之chi 諸chư 聖thánh 先tiên 悟ngộ 後hậu 修tu 。 故cố 直trực 言ngôn 修tu 證chứng )# 二nhị 一nhất 歷lịch 修tu 事sự 行hành 。 二nhị 因nhân 悟ngộ 證chứng 果Quả 。

初sơ 三tam 。

一nhất 初sơ 修tu 唯duy 事sự 平bình 地địa 。 二nhị 中trung 間gian 兼kiêm 事sự 代đại 持trì 。 三tam 後hậu 修tu 更cánh 兼kiêm 濟tế 溺nịch 。

初sơ 。

我ngã 念niệm 往vãng 昔tích 。 普Phổ 光Quang 如Như 來Lai 。 出xuất 現hiện 於ư 世thế 。 我ngã 為vi 比Bỉ 丘Khâu 。 常thường 於ư 一nhất 切thiết 。 要yếu 路lộ 津tân 口khẩu 。 田điền 地địa 險hiểm 隘ải 。 有hữu 不bất 如như 法Pháp 。 妨phương 損tổn 車xa 馬mã 。 我ngã 皆giai 平bình 填điền 。 或hoặc 作tác 橋kiều 梁lương 。 或hoặc 負phụ 沙sa 土thổ 。

往vãng 昔tích 者giả 亦diệc 約ước 過quá 去khứ 世thế 言ngôn 。 佛Phật 名danh 普phổ 光quang 者giả 身thân 光quang 智trí 光quang 二nhị 俱câu 周chu 普phổ 。 乃nãi 五ngũ 十thập 三tam 佛Phật 之chi 首thủ 也dã 。 見kiến 佛Phật 發phát 心tâm 出xuất 家gia 。 具cụ 戒giới 故cố 云vân 。 我ngã 為vi 比Bỉ 丘Khâu 。 要yếu 路lộ 者giả 陸lục 行hành 緊khẩn 要yếu 之chi 路lộ 。 往vãng 來lai 所sở 必tất 由do 故cố 。 津tân 口khẩu 者giả 水thủy 陸lục 交giao 接tiếp 之chi 口khẩu 。 津tân 濟tế 所sở 必tất 經kinh 故cố 。 田điền 地địa 者giả 田điền 間gian 種chúng 植thực 之chi 地địa 耕canh 穫hoạch 所sở 便tiện 行hành 故cố 。 高cao 下hạ 不bất 平bình 曰viết 險hiểm 。 溝câu 岸ngạn 迫bách 陜# 曰viết 隘ải 。 葢# 要yếu 路lộ 津tân 口khẩu 。 田điền 地địa 皆giai 有hữu 此thử 等đẳng 處xứ 也dã 。 不bất 惟duy 此thử 等đẳng 。 但đãn 有hữu 不bất 如như 法Pháp 。 處xử 必tất 至chí 妨phương 損tổn 車xa 馬mã 。 如như 車xa 有hữu 失thất 轄hạt 。 折chiết 軸trục 之chi 憂ưu 。 馬mã 有hữu 陷hãm 脛hĩnh 失thất 足túc 之chi 苦khổ 。 車xa 馬mã 尚thượng 損tổn 餘dư 可khả 知tri 矣hĩ 。 我ngã 皆giai 平bình 填điền 。 者giả 平bình 高cao 填điền 下hạ 因nhân 其kỳ 勢thế 而nhi 夷di 之chi 。 或hoặc 作tác 橋kiều 梁lương 。 者giả 架# 木mộc 負phụ 石thạch 掠lược 其kỳ 勢thế 而nhi 避tị 之chi 。 或hoặc 負phụ 沙sa 土thổ 。 者giả 掩yểm 水thủy 覆phú 泥nê 逆nghịch 其kỳ 勢thế 而nhi 治trị 之chi 。 務vụ 使sử 險hiểm 者giả 坦thản 。 隘ải 者giả 博bác 。 車xa 無vô 妨phương 。 馬mã 無vô 損tổn 也dã 。

二nhị 中trung 間gian 兼kiêm 事sự 代đại 持trì 。

如như 是thị 勤cần 苦khổ 。 經kinh 無vô 量lượng 佛Phật 。 出xuất 現hiện 於ư 世thế 。 或hoặc 有hữu 眾chúng 生sanh 。 於ư 闤hoàn 闠hội 處xứ 。 要yếu 人nhân 擎kình 物vật 。 我ngã 先tiên 為vi 擎kình 。 至chí 其kỳ 所sở 詣nghệ 。 放phóng 物vật 即tức 行hành 。 不bất 取thủ 其kỳ 直trực 。

如như 是thị 勤cần 苦khổ 者giả 。 謂vị 如như 是thị 平bình 填điền 道đạo 路lộ 架# 橋kiều 負phụ 河hà 可khả 謂vị 極cực 其kỳ 勤cần 勞lao 極cực 其kỳ 辛tân 苦khổ 矣hĩ 。 經kinh 無vô 量lượng 佛Phật 。 出xuất 現hiện 於ư 世thế 者giả 。 顯hiển 常thường 行hành 不bất 輟chuyết 。 是thị 知tri 菩Bồ 薩Tát 漸tiệm 修tu 之chi 行hành 已dĩ 非phi 羣quần 賢hiền 可khả 及cập 。 此thử 是thị 結kết 前tiền 平bình 地địa 。 下hạ 乃nãi 兼kiêm 明minh 代đại 持trì 。 或hoặc 有hữu 眾chúng 生sanh 者giả 。 謂vị 正chánh 修tu 前tiền 行hành 之chi 時thời 設thiết 或hoặc 遇ngộ 有hữu 眾chúng 生sanh 。 指chỉ 劣liệt 弱nhược 少thiểu 力lực 者giả 言ngôn 。 於ư 闤hoàn 闠hội 處xứ 。 要yếu 人nhân 擎kình 物vật 者giả 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 市thị 垣viên 曰viết 闤hoàn 。 市thị 門môn 曰viết 闠hội 。 愚ngu 謂vị 二nhị 皆giai 貿mậu 易dị 之chi 處xứ 。 要yếu 人nhân 擎kình 物vật 者giả 。 謂vị 貿mậu 得đắc 之chi 物vật 自tự 力lực 所sở 不bất 能năng 勝thắng 故cố 。 我ngã 先tiên 為vi 擎kình 者giả 。 人nhân 且thả 索sách 直trực 菩Bồ 薩Tát 倡xướng 先tiên 為vi 擎kình 。 即tức 攝nhiếp 三tam 施thí 。 一nhất 身thân 擎kình 財tài 施thí 以dĩ 身thân 為vi 內nội 財tài 故cố 。 二nhị 索sách 者giả 感cảm 化hóa 法Pháp 施thí 。 三tam 物vật 主chủ 無vô 畏úy 即tức 無vô 畏úy 施thí 。 詣nghệ 猶do 往vãng 也dã 。 謂vị 至chí 其kỳ 所sở 往vãng 處xứ 也dã 。 放phóng 物vật 即tức 行hành 。 者giả 不bất 索sách 其kỳ 直trực 。 不bất 取thủ 其kỳ 直trực 。 者giả 與dữ 亦diệc 不bất 取thủ 此thử 。 又hựu 於ư 財tài 施thí 中trung 足túc 外ngoại 財tài 義nghĩa 故cố 。

三tam 後hậu 修tu 更cánh 兼kiêm 濟tế 溺nịch 。

毗tỳ 舍xá 浮phù 佛Phật 現hiện 在tại 世thế 時thời 。 世thế 多đa 饑cơ 荒hoang 。 我ngã 為vi 負phụ 人nhân 。 無vô 問vấn 遠viễn 近cận 。 唯duy 取thủ 一nhất 錢tiền 。 或hoặc 有hữu 車xa 牛ngưu 。 被bị 於ư 泥nê 溺nịch 。 我ngã 有hữu 神thần 力lực 。 為vi 其kỳ 推thôi 輪luân 。 拔bạt 其kỳ 苦khổ 惱não 。

佛Phật 名danh 毗tỳ 舍xá 浮phù 梵Phạm 言ngôn 也dã 。 此thử 云vân 徧biến 一nhất 切thiết 自tự 在tại 。 謂vị 於ư 諸chư 法pháp 中trung 。 得đắc 自tự 在tại 故cố 。 乃nãi 過quá 去khứ 莊Trang 嚴Nghiêm 劫Kiếp 。 最tối 後hậu 佛Phật 也dã 。 據cứ 此thử 則tắc 持Trì 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 始thỉ 從tùng 普Phổ 光Quang 佛Phật 所sở 發phát 心tâm 。 中trung 間gian 經kinh 歷lịch 五ngũ 十thập 三tam 佛Phật 。 及cập 莊trang 嚴nghiêm 劫kiếp 九cửu 百bách 九cửu 十thập 九cửu 。 佛Phật 至chí 最tối 後hậu 毗tỳ 舍xá 浮phù 。 佛Phật 出xuất 世thế 時thời 。 常thường 行hành 平bình 地địa 及cập 代đại 持trì 之chi 行hành 。 是thị 知tri 上thượng 云vân 經kinh 無vô 量lượng 佛Phật 。 者giả 乃nãi 大đại 略lược 言ngôn 之chi 。 或hoặc 可khả 千thiên 佛Phật 之chi 上thượng 。 更cánh 有hữu 別biệt 佛Phật 足túc 成thành 無vô 量lượng 。 亦diệc 未vị 可khả 定định 。 現hiện 在tại 世thế 時thời 。 揀giản 非phi 佛Phật 滅diệt 已dĩ 後hậu 事sự 故cố 。 世thế 多đa 饑cơ 荒hoang 者giả 。 穀cốc 不bất 熟thục 食thực 不bất 給cấp 也dã 。 上thượng 云vân 擎kình 此thử 云vân 負phụ 者giả 。 謂vị 輕khinh 則tắc 手thủ 擎kình 。 重trọng/trùng 則tắc 背bối/bội 負phụ 。 前tiền 後hậu 各các 出xuất 。 其kỳ 實thật 互hỗ 具cụ 。 總tổng 一nhất 代đại 持trì 之chi 行hành 。 遠viễn 近cận 有hữu 二nhị 。 一nhất 路lộ 徑kính 遠viễn 近cận 。 二nhị 人nhân 情tình 遠viễn 近cận 。 二nhị 俱câu 無vô 問vấn 者giả 一nhất 顯hiển 難nạn/nan 易dị 不bất 較giảo 。 一nhất 明minh 怨oán 親thân 平bình 等đẳng 。 總tổng 一nhất 無vô 分phân 別biệt 心tâm 。 惟duy 取thủ 一nhất 錢tiền 者giả 。 以dĩ 時thời 世thế 饑cơ 荒hoang 。 乞khất 食thực 難nan 得đắc 。 略lược 取thủ 資tư 身thân 無vô 多đa 貪tham 故cố 。 此thử 上thượng 皆giai 屬thuộc 舊cựu 行hành 。 下hạ 乃nãi 更cánh 兼kiêm 濟tế 溺nịch 。 或hoặc 有hữu 車xa 牛ngưu 。 被bị 於ư 泥nê 溺nịch 者giả 。 車xa 以dĩ 牛ngưu 駕giá 非phi 同đồng 馬mã 之chi 利lợi 便tiện 。 兼kiêm 以dĩ 泥nê 溺nịch 則tắc 執chấp 御ngự 者giả 並tịnh 受thọ 其kỳ 累lũy/lụy/luy 。 我ngã 有hữu 神thần 力lực 。 者giả 積tích 劫kiếp 願nguyện 行hành 所sở 致trí 。 福phước 報báo 所sở 感cảm 。 為vi 其kỳ 推thôi 輪luân 。 者giả 助trợ 牛ngưu 出xuất 車xa 。 拔bạt 其kỳ 苦khổ 惱não 。 者giả 不bất 唯duy 牛ngưu 脫thoát 泥nê 溺nịch 。 并tinh 執chấp 銜hàm 者giả 亦diệc 令linh 免miễn 其kỳ 累lũy/lụy/luy 焉yên 。 歷lịch 修tu 事sự 行hành 竟cánh 。

二nhị 因nhân 悟ngộ 證chứng 果Quả 二nhị 。

一nhất 蒙mông 教giáo 開khai 悟ngộ 。 二nhị 漸tiệm 次thứ 證chứng 入nhập 。

初sơ 。

時thời 大đại 國quốc 王vương 。 延diên 佛Phật 設thiết 齋trai 。 我ngã 於ư 爾nhĩ 時thời 。 平bình 地địa 待đãi 佛Phật 。

○# 毗tỳ 舍xá 如Như 來Lai 。 摩ma 頂đảnh 謂vị 我ngã 。 當đương 平bình 心tâm 地địa 。 則tắc 世thế 界giới 地địa 。 一nhất 切thiết 皆giai 平bình 。

○# 我ngã 即tức 心tâm 開khai 。 見kiến 身thân 微vi 塵trần 。 與dữ 造tạo 世thế 界giới 。 所sở 有hữu 微vi 塵trần 。 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。 微vi 塵trần 自tự 性tánh 。 不bất 相tương 觸xúc 摩ma 。 乃nãi 至chí 刀đao 兵binh 。 亦diệc 無vô 所sở 觸xúc 。

初sơ 仍nhưng 修tu 本bổn 行hạnh 。 延diên 請thỉnh 也dã 。 國quốc 王vương 請thỉnh 佛Phật 者giả 。 為vi 國quốc 修tu 福phước 屈khuất 九cửu 五ngũ 之chi 尊tôn 。 迓# 萬vạn 德đức 之chi 聖thánh 故cố 。 廣quảng 列liệt 珍trân 羞tu 無vô 上thượng 妙diệu 味vị 。 故cố 曰viết 設thiết 齋trai 。 平bình 地địa 是thị 其kỳ 本bổn 行hạnh 。 且thả 又hựu 知tri 佛Phật 降giáng/hàng 臨lâm 。 故cố 即tức 於ư 爾nhĩ 時thời 待đãi 之chi 。

○# 毗tỳ 舍xá 下hạ 佛Phật 教giáo 平bình 心tâm 。 摩ma 頂đảnh 者giả 愍mẫn 其kỳ 事sự 行hành 久cửu 勞lao 。 攝nhiếp 授thọ 加gia 持trì 令linh 其kỳ 以dĩ 理lý 融dung 事sự 故cố 。 當đương 平bình 心tâm 地địa 者giả 。 如Như 來Lai 藏tạng 心tâm 本bổn 無vô 高cao 下hạ 。 一nhất 念niệm 瞥miết 起khởi 淨tịnh 染nhiễm 繁phồn 興hưng 。 若nhược 果quả 能năng 離ly 於ư 念niệm 相tương/tướng 則tắc 內nội 心tâm 平bình 矣hĩ 。 內nội 心tâm 既ký 平bình 外ngoại 相tướng 斯tư 夷di 。 雖tuy 陵lăng 谷cốc 變biến 遷thiên 而nhi 常thường 自tự 如như 如như 。 滄thương 棄khí 更cánh 易dị 而nhi 由do 來lai 坦thản 坦thản 。 故cố 曰viết 則tắc 世thế 界giới 地địa 。 一nhất 切thiết 皆giai 平bình 。 維duy 摩ma 云vân 。 欲dục 得đắc 淨tịnh 土độ 當đương 淨tịnh 其kỳ 心tâm 。 隨tùy 其kỳ 心tâm 淨tịnh 。 則tắc 佛Phật 土độ 淨tịnh 。 天thiên 台thai 云vân 。 娑sa 婆bà 心tâm 險hiểm 感cảm 陵lăng 谷cốc 之chi 高cao 深thâm 。 極cực 樂lạc 心tâm 平bình 致trí 平bình 地địa 之chi 如như 掌chưởng 。 皆giai 斯tư 義nghĩa 也dã 。

○# 我ngã 即tức 下hạ 得đắc 大đại 開khai 悟ngộ 。 我ngã 即tức 心tâm 開khai 者giả 。 聞văn 佛Phật 平bình 心tâm 之chi 教giáo 念niệm 相tương 離ly 而nhi 藏tạng 心tâm 開khai 現hiện 也dã 。 藏tạng 心tâm 開khai 現hiện 無vô 分phân 別biệt 智trí 湛trạm 然nhiên 。 根căn 身thân 器khí 界giới 應ứng 念niệm 化hóa 成thành 。 無vô 上thượng 知tri 覺giác 。 故cố 曰viết 見kiến 身thân 微vi 塵trần 。 與dữ 造tạo 世thế 界giới 。 所sở 有hữu 微vi 塵trần 。 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。 既ký 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。 則tắc 世thế 界giới 地địa 。 一nhất 切thiết 皆giai 平bình 矣hĩ 。 然nhiên 身thân 界giới 俱câu 以dĩ 微vi 塵trần 稱xưng 者giả 以dĩ 同đồng 是thị 微vi 塵trần 所sở 造tạo 。 依y 所sở 造tạo 彰chương 能năng 造tạo 。 亦diệc 欲dục 顯hiển 示thị 同đồng 為vi 大đại 地địa 故cố 也dã 。 微vi 塵trần 自tự 性tánh 者giả 。 由do 上thượng 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。 進tiến 觀quán 身thân 界giới 二nhị 塵trần 。 同đồng 一nhất 自tự 性tánh 。 既ký 同đồng 一nhất 自tự 性tánh 於ư 中trung 實thật 無vô 。 能năng 觸xúc 所sở 觸xúc 能năng 摩ma 所sở 摩ma 故cố 曰viết 。 不bất 相tương 觸xúc 摩ma 。 豈khởi 唯duy 身thân 之chi 與dữ 界giới 。 不bất 相tương 觸xúc 摩ma 。 乃nãi 至chí 身thân 臨lâm 刀đao 兵binh 。 亦diệc 無vô 所sở 觸xúc 。 如như 六lục 祖tổ 延diên 頸cảnh 。 刺thứ 客khách 三tam 揮huy 利lợi 刃nhận 俱câu 如như 斬trảm 影ảnh 。 即tức 其kỳ 證chứng 也dã 。 又hựu 此thử 以dĩ 上thượng 通thông 以dĩ 四tứ 法Pháp 界Giới 會hội 之chi 其kỳ 義nghĩa 更cánh 明minh 。 如như 前tiền 但đãn 平bình 外ngoại 地địa 專chuyên 務vụ 事sự 修tu 即tức 事sự 法Pháp 界Giới 。 蒙mông 教giáo 平bình 心tâm 以dĩ 理lý 奪đoạt 事sự 即tức 理lý 法Pháp 界Giới 。 心tâm 開khai 見kiến 塵trần 則tắc 理lý 不bất 礙ngại 事sự 。 身thân 界giới 無vô 差sai 則tắc 事sự 不bất 礙ngại 理lý 。 即tức 理lý 事sự 無vô 礙ngại 法Pháp 界Giới 。 至chí 於ư 微vi 塵trần 法Pháp 界Giới 不bất 相tương 觸xúc 摩ma 。 則tắc 互hỗ 相tương 容dung 即tức 。 刀đao 兵binh 臨lâm 身thân 無vô 所sở 觸xúc 傷thương 則tắc 。 互hỗ 相tương 涉thiệp 入nhập 。 即tức 事sự 事sự 無vô 礙ngại 法Pháp 界Giới 。 但đãn 此thử 且thả 約ước 見kiến 處xứ 言ngôn 之chi 。 所sở 謂vị 得đắc 大đại 開khai 悟ngộ 者giả 以dĩ 此thử 。

二nhị 漸tiệm 次thứ 證chứng 入nhập 。

我ngã 於ư 法Pháp 性tánh 。 悟ngộ 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 迴hồi 心tâm 今kim 入nhập 。 菩Bồ 薩Tát 位vị 中trung 。 聞văn 諸chư 如Như 來Lai 。 宣tuyên 妙diệu 蓮liên 華hoa 。 佛Phật 知tri 見kiến 地địa 。 我ngã 先tiên 證chứng 明minh 。 而nhi 為vi 上thượng 首thủ 。

身thân 界giới 二nhị 塵trần 。 該cai 一nhất 切thiết 法pháp 。 彼bỉ 既ký 同đồng 一nhất 自tự 性tánh 則tắc 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 同đồng 一nhất 自tự 性tánh 。 誰thùy 為vi 能năng 生sanh 。 誰thùy 為vi 所sở 生sanh 。 由do 此thử 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 性tánh 悟ngộ 無vô 生sanh 理lý 。 忍nhẫn 信tín 不bất 疑nghi 。 按án 悟ngộ 處xứ 已dĩ 齊tề 八bát 地địa 。 但đãn 以dĩ 伏phục 斷đoạn 分phân 齊tề 方phương 盡tận 見kiến 思tư 。 故cố 云vân 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 悟ngộ 處xứ 既ký 深thâm 不bất 住trụ 淺thiển 證chứng 故cố 於ư 賢Hiền 劫Kiếp 迴hồi 心tâm 。 至chí 今kim 永vĩnh 入nhập 菩Bồ 薩Tát 位vị 中trung 。 諸chư 如Như 來Lai 指chỉ 賢Hiền 劫Kiếp 前tiền 三tam 佛Phật 。 兼kiêm 他tha 方phương 諸chư 佛Phật 言ngôn 之chi 。 妙diệu 蓮liên 華hoa 即tức 指chỉ 楞lăng 嚴nghiêm 。 以dĩ 此thử 經Kinh 亦diệc 名danh 大đại 方Phương 廣Quảng 妙diệu 蓮liên 華hoa 王vương 故cố 。 佛Phật 知tri 見kiến 即tức 經kinh 中trung 所sở 顯hiển 如Như 來Lai 藏tạng 心tâm 。 在tại 眼nhãn 名danh 見kiến 。 在tại 意ý 名danh 知tri 。 六lục 用dụng 舉cử 二nhị 以dĩ 攝nhiếp 其kỳ 餘dư 。 以dĩ 同đồng 一nhất 體thể 故cố 。 我ngã 先tiên 證chứng 明minh 者giả 。 倡xướng 先tiên 領lãnh 修tu 引dẫn 攝nhiếp 後hậu 進tiến 故cố 。 既ký 為vi 引dẫn 攝nhiếp 後hậu 進tiến 眾chúng 皆giai 推thôi 崇sùng 故cố 曰viết 。 而nhi 為vi 上thượng 首thủ 。 此thử 約ước 其kỳ 從tùng 賢Hiền 劫Kiếp 迴hồi 心tâm 已dĩ 來lai 說thuyết 也dã 。 歷lịch 述thuật 修tu 證chứng 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 諦đế 觀quán 。 身thân 界giới 二nhị 塵trần 。 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 虗hư 妄vọng 發phát 塵trần 。 塵trần 銷tiêu 智trí 圓viên 。 成thành 無vô 上thượng 道Đạo 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

正chánh 脈mạch 云vân 。 此thử 備bị 述thuật 前tiền 悟ngộ 而nhi 已dĩ 。 諦đế 觀quán 二nhị 字tự 即tức 前tiền 蒙mông 教giáo 心tâm 開khai 。 以dĩ 無vô 分phân 別biệt 。 智trí 諦đế 審thẩm 觀quán 察sát 也dã 。 因nhân 了liễu 二nhị 塵trần 無vô 差sai 知tri 其kỳ 本bổn 於ư 藏tạng 性tánh 。 依y 本bổn 求cầu 末mạt 無vô 別biệt 自tự 體thể 。 故cố 云vân 虗hư 妄vọng 發phát 塵trần 。 然nhiên 發phát 塵trần 雖tuy 屬thuộc 虗hư 妄vọng 。 而nhi 動động 念niệm 即tức 成thành 違vi 礙ngại 。 若nhược 能năng 奮phấn 起khởi 精tinh 進tấn 永vĩnh 離ly 念niệm 相tương/tướng 。 妄vọng 塵trần 既ký 銷tiêu 真chân 智trí 斯tư 圓viên 。 無vô 上thượng 覺giác 道Đạo 。 不bất 成thành 何hà 待đãi 。 是thị 據cứ 持trì 地địa 修tu 證chứng 惟duy 以dĩ 平bình 地địa 為vi 門môn 。 故cố 云vân 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。 持trì 地địa 地địa 大đại 竟cánh 。

三tam 月nguyệt 光quang 水thủy 大đại 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 修tu 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

月Nguyệt 光Quang 童Đồng 子Tử 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

菩Bồ 薩Tát 名danh 月nguyệt 光quang 者giả 月nguyệt 為vi 水thủy 大đại 之chi 精tinh 。 故cố 前tiền 云vân 諸chư 婆Bà 羅La 門Môn 。 和hòa 合hợp 幻huyễn 藥dược 。 手thủ 執chấp 方phương 諸chư 。 承thừa 月nguyệt 中trung 水thủy 。 由do 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 觀quán 水thủy 入nhập 圓viên 得đắc 水thủy 之chi 精tinh 。 承thừa 此thử 精tinh 華hoa 照chiếu 臨lâm 法Pháp 界Giới 。 與dữ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 而nhi 作tác 利lợi 益ích 。 若nhược 彼bỉ 月nguyệt 光quang 故cố 以dĩ 為vi 名danh 。 此thử 約ước 本bổn 經kinh 義nghĩa 釋thích 。 若nhược 依y 華hoa 嚴nghiêm 月nguyệt 有hữu 四tứ 種chủng 奇kỳ 特đặc 。 一nhất 映ánh 蔽tế 星tinh 宿tú 。 二nhị 示thị 現hiện 虧khuy 盈doanh 。 三tam 有hữu 水thủy 現hiện 影ảnh 。 四tứ 見kiến 皆giai 對đối 目mục 。 菩Bồ 薩Tát 映ánh 蔽tế 二nhị 乘thừa 。 示thị 有hữu 智trí 斷đoạn 。 有hữu 感cảm 必tất 應ưng 。 眾chúng 生sanh 各các 見kiến 對đối 我ngã 。 與dữ 彼bỉ 月nguyệt 光quang 義nghĩa 相tương 似tự 也dã 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 童đồng 子tử 乃nãi 菩Bồ 薩Tát 別biệt 名danh 。 表biểu 童đồng 真chân 德đức 也dã 。 亦diệc 可khả 童đồng 子tử 即tức 。 法Pháp 王Vương 之chi 子tử 。 如như 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 亦diệc 有hữu 以dĩ 童đồng 子tử 稱xưng 者giả 。

二nhị 歷lịch 述thuật 修tu 證chứng 菩Bồ 薩Tát 自tự 云vân 。 我ngã 今kim 已dĩ 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 道đạo 。 久cửu 離ly 病bệnh 緣duyên 。 據cứ 此thử 則tắc 是thị 迴hồi 小tiểu 向hướng 大đại 。 理lý 事sự 雙song 修tu 。 非phi 同đồng 諸chư 聖thánh 先tiên 悟ngộ 後hậu 修tu 。 故cố 亦diệc 直trực 言ngôn 修tu 證chứng )# 二nhị 。

一nhất 遇ngộ 佛Phật 教giáo 觀quán 。 二nhị 依y 教giáo 修tu 證chứng 。

初sơ 。

我ngã 憶ức 往vãng 昔tích 。 恆Hằng 河Hà 沙sa 劫kiếp 。 有hữu 佛Phật 出xuất 世thế 。 名danh 為vi 水Thủy 天Thiên 。 教giáo 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 修tu 習tập 水thủy 觀quán 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。

○# 觀quán 於ư 身thân 中trung 。 水thủy 性tánh 無vô 奪đoạt 。 初sơ 從tùng 涕thế 唾thóa 。 如như 是thị 窮cùng 盡tận 。 津tân 液dịch 精tinh 血huyết 。 大đại 小tiểu 便tiện 利lợi 。 身thân 中trung 旋toàn 復phục 。 水thủy 性tánh 一nhất 同đồng 。 見kiến 水thủy 身thân 中trung 。 與dữ 世thế 界giới 外ngoại 。 浮phù 幢tràng 王vương 剎sát 。 諸chư 香hương 水thủy 海hải 。 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。

初sơ 教giáo 以dĩ 觀quán 水thủy 。 事sự 在tại 過quá 去khứ 故cố 云vân 往vãng 昔tích 。

時thời 經kinh 多đa 世thế 故cố 云vân 沙sa 劫kiếp 。 謂vị 逆nghịch 推thôi 從tùng 此thử 至chí 彼bỉ 所sở 過quá 劫kiếp 數số 如như 恆Hằng 河Hà 中trung 沙sa 也dã 。 佛Phật 名danh 水thủy 天thiên 者giả 。 因nhân 觀quán 水thủy 性tánh 徹triệt 證chứng 。 第đệ 一nhất 義nghĩa 天thiên 。 乃nãi 三tam 十thập 五ngũ 佛Phật 之chi 一nhất 。 如như 決quyết 定định 毗Tỳ 尼Ni 經kinh 明minh 。 教giáo 諸chư 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 非phi 特đặc 為vì 一nhất 人nhân 說thuyết 故cố 。 如như 其kỳ 所sở 證chứng 以dĩ 度độ 一nhất 類loại 之chi 機cơ 。 故cố 唯duy 教giáo 修tu 習tập 水thủy 觀quán 。 觀quán 成thành 得đắc 忍nhẫn 故cố 云vân 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。

○# 觀quán 於ư 下hạ 詳tường 示thị 修tu 法pháp 。

復phục 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 先tiên 觀quán 內nội 水thủy 。 外ngoại 水thủy 懸huyền 遠viễn 難nan 以dĩ 攝nhiếp 心tâm 。 故cố 先tiên 教giáo 觀quán 於ư 身thân 中trung 。 水thủy 性tánh 無vô 奪đoạt 者giả 。 水thủy 性tánh 在tại 身thân 餘dư 大đại 無vô 能năng 奪đoạt 故cố 。 初sơ 從tùng 涕thế 唾thóa 。 等đẳng 轉chuyển 釋thích 無vô 奪đoạt 之chi 義nghĩa 。 在tại 鼻tị 曰viết 涕thế 。 在tại 口khẩu 曰viết 唾thóa 。 此thử 水thủy 之chi 近cận 於ư 外ngoại 顯hiển 然nhiên 而nhi 易dị 見kiến 者giả 。 在tại 咽yến/ế/yết 下hạ 嚥# 曰viết 津tân 。 在tại 喉hầu 外ngoại 溢dật 曰viết 液dịch 。 此thử 水thủy 之chi 近cận 於ư 內nội 隱ẩn 然nhiên 而nhi 可khả 覺giác 者giả 。 在tại 骨cốt 在tại 髓tủy 者giả 曰viết 精tinh 。 在tại 筋cân 在tại 肉nhục 者giả 曰viết 血huyết 。 此thử 水thủy 之chi 寓# 於ư 內nội 幽u 微vi 而nhi 難nan 見kiến 難nan 覺giác 者giả 。 飲ẩm 食thực 變biến 退thoái 曰viết 。 大đại 小tiểu 便tiện 利lợi 。 此thử 又hựu 水thủy 之chi 入nhập 於ư 上thượng 運vận 轉chuyển 而nhi 注chú 於ư 下hạ 者giả 。 如như 是thị 從tùng 外ngoại 向hướng 內nội 由do 上thượng 至chí 下hạ 一nhất 一nhất 推thôi 窮cùng 極cực 盡tận 無vô 非phi 徧biến 體thể 流lưu 動động 。 故cố 云vân 身thân 中trung 旋toàn 復phục 。 旋toàn 復phục 即tức 流lưu 動động 義nghĩa 也dã 。 水thủy 性tánh 一nhất 同đồng 者giả 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 涕thế 唾thóa 津tân 液dịch 水thủy 之chi 清thanh 相tương/tướng 。 精tinh 血huyết 便tiện 利lợi 水thủy 之chi 濁trược 相tương/tướng 。 清thanh 濁trược 雖tuy 異dị 水thủy 性tánh 無vô 別biệt 。 愚ngu 謂vị 一nhất 同đồng 者giả 。 一nhất 體thể 通thông 同đồng 地địa 火hỏa 風phong 等đẳng 不bất 能năng 陵lăng 滅diệt 。 上thượng 云vân 水thủy 性tánh 無vô 奪đoạt 是thị 也dã 。 見kiến 水thủy 下hạ 次thứ 觀quán 外ngoại 水thủy 。 言ngôn 雖tuy 一nhất 體thể 通thông 同đồng 未vị 免miễn 為vi 身thân 所sở 礙ngại 。 是thị 須tu 引dẫn 伸thân 外ngoại 觀quán 故cố 曰viết 見kiến 水thủy 身thân 中trung 等đẳng 。 謂vị 一nhất 向hướng 見kiến 水thủy 之chi 。 在tại 身thân 中trung 者giả 。 又hựu 觀quán 其kỳ 與dữ 世thế 界giới 外ngoại 。 香hương 水thủy 通thông 也dã 。 乳nhũ 峰phong 摘trích 脈mạch 云vân 。 按án 華hoa 藏tạng 莊trang 嚴nghiêm 世thế 界giới 。 海hải 下hạ 有hữu 大đại 蓮liên 華hoa 。 名danh 種chủng 種chủng 光quang 明minh 蕊nhị 香hương 幢tràng 。 此thử 華hoa 生sanh 於ư 普phổ 光quang 摩ma 尼ni 香hương 水thủy 海hải 中trung 。 此thử 華hoa 內nội 有hữu 十thập 佛Phật 剎sát 微vi 塵trần 數số 香hương 水thủy 海hải 。 一nhất 一nhất 海hải 中trung 各các 有hữu 一nhất 剎sát 種chủng 。 每mỗi 一nhất 剎sát 種chủng 皆giai 有hữu 二nhị 十thập 重trọng/trùng 佛Phật 剎sát 。 累lũy/lụy/luy 高cao 如như 幢tràng 。 愚ngu 又hựu 補bổ 之chi 曰viết 。 超siêu 出xuất 如như 王vương 合hợp 名danh 幢tràng 王vương 剎sát 也dã 。 今kim 此thử 中trung 世thế 界giới 外ngoại 指chỉ 總tổng 香hương 水thủy 海hải 。 所sở 謂vị 普phổ 光quang 摩ma 尼ni 。 以dĩ 此thử 海hải 在tại 蕊nhị 香hương 幢tràng 大đại 蓮liên 華hoa 下hạ 屬thuộc 世thế 界giới 之chi 外ngoại 故cố 。 浮phù 幢tràng 王vương 剎sát 。 指chỉ 別biệt 香hương 水thủy 海hải 。 所sở 謂vị 十thập 佛Phật 剎sát 微vi 塵trần 數số 。 以dĩ 此thử 海hải 在tại 蕊nhị 香hương 幢tràng 大đại 蓮liên 華hoa 內nội 。 如như 幢tràng 如như 王vương 之chi 佛Phật 剎sát 於ư 中trung 浮phù 故cố 。 總tổng 別biệt 合hợp 論luận 故cố 云vân 。 諸chư 香hương 水thủy 海hải 。 若nhược 分phân 別biệt 論luận 之chi 。 應ưng 云vân 與dữ 世thế 界giới 外ngoại 。 總tổng 香hương 水thủy 海hải 及cập 浮phù 幢tràng 王vương 剎sát 。 別biệt 香hương 水thủy 海hải 也dã 。 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。 者giả 一nhất 體thể 通thông 同đồng 故cố 。 既ký 內nội 外ngoại 一nhất 體thể 通thông 同đồng 則tắc 不bất 見kiến 有hữu 身thân 為vi 礙ngại 。 若nhược 進tiến 能năng 亡vong 界giới 則tắc 性tánh 合hợp 真chân 空không 耳nhĩ 。 然nhiên 此thử 上thượng 自tự 觀quán 於ư 身thân 中trung 。 下hạ 古cổ 德đức 直trực 作tác 領lãnh 旨chỉ 修tu 觀quán 解giải 釋thích 。 今kim 細tế 詳tường 其kỳ 文văn 並tịnh 無vô 領lãnh 旨chỉ 之chi 義nghĩa 。 葢# 是thị 水thủy 天thiên 如Như 來Lai 既ký 教giáo 。 修tu 習tập 水thủy 觀quán 。 復phục 為vi 詳tường 示thị 修tu 習tập 法pháp 也dã 。 遇ngộ 佛Phật 教giáo 觀quán 竟cánh 。

二nhị 依y 教giáo 修tu 證chứng 三tam 。

一nhất 初sơ 成thành 內nội 觀quán 。 二nhị 次thứ 修tu 外ngoại 觀quán 。 三tam 證chứng 水thủy 合hợp 空không 。

初sơ 。

我ngã 於ư 是thị 時thời 。 初sơ 成thành 此thử 觀quán 。 但đãn 見kiến 其kỳ 水thủy 。 未vị 得đắc 無vô 身thân 。

○# 當đương 為vì 比Bỉ 丘Khâu 。 室thất 中trung 安an 禪thiền 。 我ngã 有hữu 弟đệ 子tử 。 窺khuy 窻# 觀quán 室thất 。 唯duy 見kiến 清thanh 水thủy 。 徧biến 在tại 室thất 中trung 。 了liễu 無vô 所sở 見kiến 。 童đồng 稚trĩ 無vô 知tri 。 取thủ 一nhất 瓦ngõa 礫lịch 。 投đầu 於ư 水thủy 內nội 。 激kích 水thủy 作tác 聲thanh 。 顧cố 盻# 而nhi 去khứ 。 我ngã 出xuất 定định 後hậu 。 頓đốn 覺giác 心tâm 痛thống 。 如như 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 遭tao 違vi 害hại 鬼quỷ 。

○# 我ngã 自tự 思tư 惟duy 。 今kim 我ngã 已dĩ 得đắc 。 阿A 羅La 漢Hán 道Đạo 。 久cửu 離ly 病bệnh 緣duyên 。 云vân 何hà 今kim 日nhật 。 忽hốt 生sanh 心tâm 痛thống 。 將tương 無vô 退thoái 失thất 。

○# 爾nhĩ 時thời 童đồng 子tử 。 捷tiệp 來lai 我ngã 前tiền 。 說thuyết 如như 上thượng 事sự 。 我ngã 則tắc 告cáo 言ngôn 。 汝nhữ 更cánh 見kiến 水thủy 。 可khả 即tức 開khai 門môn 。 入nhập 此thử 水thủy 中trung 。 除trừ 去khứ 瓦ngõa 礫lịch 。 童đồng 子tử 奉phụng 教giáo 。 後hậu 入nhập 定định 時thời 。 還hoàn 復phục 見kiến 水thủy 。 瓦ngõa 礫lịch 宛uyển 然nhiên 。 開khai 門môn 除trừ 出xuất 。 我ngã 後hậu 出xuất 定định 。 身thân 質chất 如như 初sơ 。

初sơ 證chứng 水thủy 局cục 身thân 。 是thị 時thời 者giả 依y 教giáo 修tu 習tập 時thời 也dã 。 境cảnh 智trí 相tương 應ứng 是thị 曰viết 。 初sơ 成thành 此thử 觀quán 。 證chứng 得đắc 水thủy 性tánh 一nhất 同đồng 。 餘dư 大đại 無vô 能năng 奪đoạt 滅diệt 故cố 云vân 。 但đãn 見kiến 其kỳ 水thủy 。 雖tuy 但đãn 見kiến 其kỳ 水thủy 。 依y 然nhiên 在tại 身thân 中trung 旋toàn 復phục 。 故cố 曰viết 未vị 得đắc 無vô 身thân 。 是thị 雖tuy 知tri 身thân 中trung 無vô 我ngã 尚thượng 未vị 了liễu 五ngũ 蘊uẩn 皆giai 空không 也dã 。

○# 當đương 為vi 下hạ 顯hiển 身thân 為vi 礙ngại 。 言ngôn 既ký 未vị 得đắc 無vô 身thân 。 仍nhưng 是thị 小Tiểu 乘Thừa 。 故cố 云vân 當đương 為vì 比Bỉ 丘Khâu 。 謂vị 當đương 時thời 尚thượng 在tại 比Bỉ 丘Khâu 位vị 故cố 。 室thất 中trung 安an 禪thiền 。 者giả 仍nhưng 是thị 修tu 習tập 前tiền 觀quán 。 禪thiền 而nhi 云vân 安an 者giả 。 以dĩ 境cảnh 智trí 相tương 應ứng 不bất 勉miễn 而nhi 中trung 故cố 。 弟đệ 子tử 者giả 執chấp 侍thị 巾cân 瓶bình 之chi 人nhân 。 見kiến 其kỳ 久cửu 在tại 室thất 中trung 不bất 敢cảm 直trực 入nhập 。 故cố 惟duy 窺khuy 窗song 觀quán 室thất 。 意ý 為vi 探thám 其kỳ 動động 與dữ 靜tĩnh 也dã 。 唯duy 者giả 揀giản 餘dư 。 言ngôn 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 咸hàm 同đồng 一nhất 性tánh 。 無vô 緣duyên 不bất 興hưng 興hưng 必tất 待đãi 緣duyên 。 今kim 以dĩ 水thủy 觀quán 為vi 緣duyên 餘dư 緣duyên 不bất 復phục 興hưng 起khởi 。 故cố 唯duy 見kiến 清thanh 水thủy 。 徧biến 室thất 餘dư 則tắc 。 了liễu 無vô 所sở 見kiến 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 此thử 即tức 實thật 定định 果quả 色sắc 。 後hậu 梁lương 法pháp 聰thông 禪thiền 師sư 。 漢hán 州châu 水thủy 觀quán 和hòa 尚thượng 。 室thất 為vi 水thủy 淹yêm 可khả 證chứng 此thử 義nghĩa 。 童đồng 稚trĩ 即tức 指chỉ 童đồng 子tử 。 凡phàm 八bát 歲tuế 以dĩ 上thượng 十thập 五ngũ 以dĩ 下hạ 者giả 皆giai 可khả 稱xưng 之chi 。 事sự 理lý 未vị 諳am 故cố 曰viết 無vô 知tri 。 由do 無vô 知tri 故cố 起khởi 二nhị 種chủng 疑nghi 。 一nhất 疑nghi 明minh 知tri 比Bỉ 丘Khâu 安an 禪thiền 何hà 得đắc 室thất 中trung 無vô 人nhân 。 二nhị 疑nghi 明minh 知tri 室thất 是thị 觀quán 堂đường 何hà 得đắc 惟duy 見kiến 於ư 水thủy 。 二nhị 疑nghi 交giao 懷hoài 故cố 取thủ 瓦ngõa 礫lịch 投đầu 水thủy 。 葢# 為vi 試thí 其kỳ 有hữu 人nhân 無vô 人nhân 是thị 水thủy 非phi 水thủy 耳nhĩ 。 激kích 振chấn 起khởi 也dã 。 水thủy 既ký 作tác 聲thanh 信tín 知tri 是thị 水thủy 。 雖tuy 信tín 知tri 是thị 水thủy 。 猶do 唯duy 恐khủng 有hữu 人nhân 。 且thả 看khán 且thả 走tẩu 故cố 云vân 顧cố 盻# 而nhi 去khứ 。 出xuất 定định 心tâm 痛thống 者giả 。 雖tuy 是thị 瓦ngõa 礫lịch 在tại 中trung 。 以dĩ 未vị 得đắc 無vô 身thân 。 為vi 身thân 所sở 礙ngại 故cố 也dã 。 如như 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 遭tao 違vi 害hại 鬼quỷ 者giả 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 身thân 子tử 於ư 恆Hằng 河Hà 岸ngạn 居cư 蘭lan 若nhã 中trung 入nhập 定định 。 被bị 違vi 害hại 鬼quỷ 以dĩ 手thủ 掌chưởng 之chi 出xuất 定định 頭đầu 痛thống 。 今kim 出xuất 定định 心tâm 痛thống 同đồng 一nhất 為vi 身thân 礙ngại 故cố 。

○# 我ngã 自tự 下hạ 不bất 知tri 反phản 疑nghi 。 思tư 惟duy 者giả 自tự 疑nghi 自tự 怪quái 意ý 也dã 。 今kim 我ngã 已dĩ 得đắc 等đẳng 者giả 。 自tự 謂vị 阿A 羅La 漢Hán 。 道đạo 不bất 惟duy 今kim 日nhật 始thỉ 得đắc 亦diệc 早tảo 已dĩ 得đắc 故cố 。 病bệnh 緣duyên 有hữu 二nhị 。 一nhất 宿túc 業nghiệp 所sở 感cảm 。 二nhị 現hiện 業nghiệp 所sở 招chiêu 。 言ngôn 久cửu 離ly 者giả 以dĩ 既ký 得đắc 羅La 漢Hán 自tự 應ưng 無vô 有hữu 現hiện 業nghiệp 。 早tảo 已dĩ 便tiện 得đắc 亦diệc 應ưng 無vô 有hữu 宿túc 業nghiệp 。 如như 是thị 則tắc 不bất 應ưng 有hữu 痛thống 故cố 自tự 疑nghi 。 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 自tự 怪quái 將tương 無vô 退thoái 失thất 。 不bất 知tri 但đãn 是thị 未vị 能năng 亡vong 身thân 為vi 身thân 所sở 礙ngại 耳nhĩ 。

○# 爾nhĩ 時thời 下hạ 以dĩ 除trừ 為vi 驗nghiệm 。

爾nhĩ 時thời 者giả 正chánh 當đương 自tự 疑nghi 自tự 怪quái 時thời 也dã 。 童đồng 子tử 捷tiệp 來lai 者giả 欲dục 釋thích 其kỳ 疑nghi 怪quái 意ý 故cố 。 捷tiệp 猶do 速tốc 也dã 。 說thuyết 如như 上thượng 事sự 者giả 。 謂vị 如như 上thượng 見kiến 水thủy 徧biến 室thất 投đầu 礫lịch 於ư 中trung 等đẳng 事sự 一nhất 一nhất 詳tường 報báo 故cố 。 我ngã 則tắc 告cáo 言ngôn 等đẳng 者giả 。 謂vị 自tự 覺giác 由do 於ư 身thân 礙ngại 。 教giáo 以dĩ 汝nhữ 更cánh 見kiến 水thủy 。 開khai 門môn 除trừ 礫lịch 。 為vi 試thí 其kỳ 猶do 痛thống 否phủ/bĩ 耶da 。 童đồng 子tử 奉phụng 教giáo 。 等đẳng 亦diệc 但đãn 解giải 遵tuân 諭dụ 除trừ 礫lịch 。 其kỳ 教giáo 以dĩ 除trừ 礫lịch 之chi 意ý 依y 然nhiên 不bất 知tri 耳nhĩ 。 我ngã 後hậu 出xuất 定định 。 等đẳng 乃nãi 自tự 驗nghiệm 知tri 。 所sở 以dĩ 心tâm 痛thống 者giả 為vi 有hữu 身thân 故cố 。

二nhị 次thứ 修tu 外ngoại 觀quán 。

逢phùng 無vô 量lượng 佛Phật 。 如như 是thị 至chí 於ư 。 山Sơn 海Hải 自Tự 在Tại 通Thông 王Vương 如Như 來Lai 。 方phương 得đắc 亡vong 身thân 。

自tự 知tri 心tâm 痛thống 由do 於ư 身thân 礙ngại 。 擬nghĩ 欲dục 引dẫn 伸thân 外ngoại 觀quán 求cầu 佛Phật 攝nhiếp 受thọ 。 故cố 又hựu 逢phùng 無vô 量lượng 佛Phật 。 如như 是thị 於ư 無vô 量lượng 佛Phật 所sở 。 引dẫn 伸thân 外ngoại 觀quán 至chí 於ư 山Sơn 海Hải 自Tự 在Tại 通Thông 王Vương 如Như 來Lai 。 外ngoại 觀quán 始thỉ 成thành 也dã 。 如Như 來Lai 名danh 山sơn 海hải 自tự 在tại 通thông 王vương 者giả 亦diệc 水thủy 大đại 圓viên 通thông 之chi 號hiệu 。 言ngôn 水thủy 本bổn 流lưu 通thông 遇ngộ 山sơn 成thành 礙ngại 。 佛Phật 以dĩ 水thủy 性tánh 圓viên 通thông 融dung 山sơn 成thành 水thủy 。 故cố 於ư 若nhược 山sơn 若nhược 海hải 同đồng 一nhất 自tự 在tại 流lưu 通thông 。 然nhiên 山sơn 屬thuộc 地địa 大đại 。 地địa 大đại 既ký 融dung 而nhi 為vi 水thủy 餘dư 大đại 可khả 知tri 。 是thị 知tri 此thử 佛Phật 惟duy 以dĩ 水thủy 大đại 圓viên 通thông 。 逈huýnh 超siêu 餘dư 門môn 故cố 稱xưng 為vi 王vương 。 而nhi 月nguyệt 光quang 進tiến 修tu 外ngoại 觀quán 必tất 至chí 此thử 佛Phật 乃nãi 成thành 者giả 。 亦diệc 同đồng 氣khí 相tương 求cầu 同đồng 聲thanh 相tương 應ứng 義nghĩa 也dã 。 外ngoại 觀quán 既ký 成thành 則tắc 見kiến 水thủy 身thân 中trung 。 與dữ 世thế 界giới 外ngoại 。 浮phù 幢tràng 王vương 剎sát 。 諸chư 香hương 水thủy 海hải 。 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。 故cố 曰viết 方phương 得đắc 亡vong 身thân 。

三tam 證chứng 水thủy 合hợp 空không 。

與dữ 十thập 方phương 界giới 。 諸chư 香hương 水thủy 海hải 。 性tánh 合hợp 真chân 空không 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 今kim 於ư 如Như 來Lai 。 得đắc 童đồng 真chân 名danh 。 預dự 菩Bồ 薩Tát 會hội 。

上thượng 科khoa 雖tuy 引dẫn 伸thân 外ngoại 觀quán 。 惟duy 約ước 一nhất 華hoa 藏tạng 界giới 。 諸chư 香hương 水thủy 海hải 。 是thị 雖tuy 得đắc 亡vong 身thân 未vị 能năng 亡vong 界giới 。 以dĩ 界giới 相tương/tướng 未vị 空không 故cố 。 今kim 於ư 亡vong 身thân 之chi 後hậu 更cánh 以dĩ 深thâm 觀quán 之chi 力lực 擴# 充sung 外ngoại 水thủy 。 與dữ 十thập 方phương 華hoa 藏tạng 莊trang 嚴nghiêm 世thế 界giới 。 諸chư 香hương 水thủy 海hải 。 一nhất 體thể 通thông 同đồng 。 外ngoại 此thử 則tắc 無vô 界giới 可khả 融dung 。 無vô 水thủy 可khả 觀quán 。 但đãn 見kiến 其kỳ 依y 於ư 真chân 空không 。 與dữ 真chân 空không 合hợp 其kỳ 體thể 故cố 曰viết 。 性tánh 合hợp 真chân 空không 。 既ký 性tánh 合hợp 真chân 空không 。 則tắc 空không 水thủy 融dung 即tức 故cố 曰viết 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 前tiền 文văn 所sở 謂vị 性tánh 水thủy 真chân 空không 。 性tánh 空không 真chân 水thủy 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 者giả 此thử 則tắc 極cực 證chứng 之chi 矣hĩ 。 今kim 於ư 如Như 來Lai 。 者giả 如Như 來Lai 即tức 指chỉ 今kim 佛Phật 言ngôn 。 前tiền 此thử 雖tuy 得đắc 亡vong 身thân 未vị 能năng 亡vong 界giới 。 名danh 跡tích 猶do 是thị 羅La 漢Hán 。 今kim 於ư 如Như 來Lai 。 出xuất 世thế 方phương 得đắc 童đồng 真chân 之chi 名danh 。 參tham 預dự 菩Bồ 薩Tát 之chi 會hội 。 以dĩ 我ngã 證chứng 得đắc 水thủy 性tánh 合hợp 空không 。 已dĩ 到đáo 法pháp 空không 地địa 故cố 。 歷lịch 述thuật 修tu 證chứng 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 水thủy 性tánh 。 一nhất 味vị 流lưu 通thông 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 圓viên 滿mãn 菩Bồ 提Đề 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

味vị 氣khí 分phần/phân 也dã 。 答đáp 意ý 謂vị 我ngã 以dĩ 觀quán 於ư 內nội 外ngoại 水thủy 性tánh 同đồng 一nhất 氣khí 分phần/phân 。 不bất 過quá 流lưu 動động 通thông 融dung 尚thượng 未vị 亡vong 水thủy 。 及cập 至chí 性tánh 合hợp 真chân 空không 。 並tịnh 水thủy 亦diệc 亡vong 。 由do 此thử 證chứng 得đắc 。 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 法Pháp 忍Nhẫn 既ký 成thành 菩Bồ 提Đề 不bất 遠viễn 。 若nhược 欲dục 取thủ 證chứng 。 不bất 須tu 更cánh 求cầu 餘dư 門môn 故cố 曰viết 。 圓viên 滿mãn 菩Bồ 提Đề 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。 月nguyệt 光quang 水thủy 大đại 竟cánh 。

四tứ 琉lưu 璃ly 風phong 大đại 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 修tu 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

琉Lưu 璃Ly 光Quang 法Pháp 王Vương 子Tử 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

琉lưu 璃ly 內nội 外ngoại 明minh 徹triệt 。 淨tịnh 無vô 瑕hà 穢uế 。 下hạ 文văn 菩Bồ 薩Tát 自tự 敘tự 身thân 心tâm 發phát 光quang 。 洞đỗng 徹triệt 無vô 礙ngại 。 即tức 得đắc 名danh 之chi 由do 。 故cố 正chánh 脈mạch 云vân 。 取thủ 後hậu 所sở 悟ngộ 洞đỗng 徹triệt 得đắc 琉lưu 璃ly 號hiệu 。 又hựu 梵Phạn 語ngữ 吠phệ 琉lưu 璃ly 此thử 云vân 青thanh 色sắc 寶bảo 。 由do 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 常thường 放phóng 青thanh 色sắc 光quang 明minh 。 同đồng 彼bỉ 琉lưu 璃ly 故cố 取thủ 以dĩ 為vi 名danh 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 此thử 即tức 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 中trung 琉lưu 璃ly 光quang 菩Bồ 薩Tát 放phóng 青thanh 色sắc 光quang 至chí 釋Thích 迦Ca 座tòa 前tiền 者giả 也dã 。

二nhị 歷lịch 述thuật 修tu 證chứng 菩Bồ 薩Tát 自tự 敘tự 云vân 。 逢phùng 佛Phật 未vị 幾kỷ 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 義nghĩa 同đồng 善thiện 財tài 一nhất 生sanh 圓viên 證chứng 。 不bất 可khả 以dĩ 先tiên 悟ngộ 後hậu 修tu 論luận 之chi 。 故cố 亦diệc 直trực 言ngôn 修tu 證chứng )# 二nhị 。

一nhất 遇ngộ 佛Phật 教giáo 觀quán 。 二nhị 依y 教giáo 修tu 證chứng 。

初sơ 。

我ngã 憶ức 往vãng 昔tích 。 經kinh 恆Hằng 沙sa 劫kiếp 。 有hữu 佛Phật 出xuất 世thế 。 名danh 無Vô 量Lượng 聲Thanh 。 開khai 示thị 菩Bồ 薩Tát 。 本bổn 覺giác 妙diệu 明minh 。 觀quán 此thử 世thế 界giới 。 及cập 眾chúng 生sanh 身thân 。 皆giai 是thị 妄vọng 緣duyên 。 風phong 方phương 所sở 轉chuyển 。

佛Phật 名danh 無Vô 量Lượng 聲Thanh 。 者giả 以dĩ 修tu 習tập 風phong 觀quán 為vi 號hiệu 。 言ngôn 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 莫mạc 不bất 有hữu 聲thanh 。 聲thanh 不bất 自tự 聲thanh 因nhân 風phong 而nhi 有hữu 。 若nhược 直trực 觀quán 於ư 風phong 。 恐khủng 隱ẩn 顯hiển 不bất 常thường 難nan 以dĩ 成thành 觀quán 。 是thị 須tu 以dĩ 聲thanh 觀quán 風phong 。 然nhiên 聲thanh 既ký 無vô 量lượng 則tắc 風phong 亦diệc 無vô 量lượng 。 如như 是thị 而nhi 觀quán 則tắc 在tại 在tại 皆giai 成thành 觀quán 境cảnh 。 故cố 佛Phật 以dĩ 之chi 名danh 。 俾tỉ 修tu 習tập 風phong 觀quán 者giả 知tri 所sở 從tùng 也dã 。 又hựu 觀quán 成thành 之chi 時thời 融dung 風phong 歸quy 性tánh 。 然nhiên 後hậu 依y 於ư 性tánh 風phong 發phát 而nhi 為vi 。 無vô 量lượng 音âm 聲thanh 。 應ứng 機cơ 說thuyết 法Pháp 故cố 佛Phật 以dĩ 之chi 名danh 。 俾tỉ 成thành 就tựu 風phong 觀quán 者giả 知tri 所sở 用dụng 也dã 。 開khai 謂vị 開khai 顯hiển 理lý 性tánh 。 示thị 謂vị 指chỉ 示thị 觀quán 法pháp 。 菩Bồ 薩Tát 即tức 所sở 被bị 機cơ 也dã 。 本bổn 覺giác 妙diệu 明minh 。 句cú 正chánh 明minh 所sở 開khai 之chi 理lý 。 由do 來lai 靈linh 鑑giám 曰viết 本bổn 覺giác 。 無vô 始thỉ 不bất 昏hôn 曰viết 妙diệu 明minh 。 前tiền 文văn 所sở 謂vị 性tánh 覺giác 妙diệu 明minh 。 本bổn 覺giác 明minh 妙diệu 是thị 也dã 。 觀quán 此thử 世thế 界giới 。 等đẳng 正chánh 明minh 所sở 示thị 之chi 觀quán 。 觀quán 字tự 指chỉ 能năng 觀quán 智trí 。 世thế 界giới 眾chúng 生sanh 。 即tức 所sở 觀quán 境cảnh 。 妄vọng 即tức 一nhất 念niệm 妄vọng 動động 。 世thế 界giới 眾chúng 生sanh 。 依y 此thử 而nhi 有hữu 。 故cố 名danh 為vi 緣duyên 。 而nhi 又hựu 言ngôn 風phong 力lực 者giả 。 以dĩ 妄vọng 動động 屬thuộc 風phong 能năng 與dữ 身thân 器khí 為vi 緣duyên 。 即tức 名danh 為vi 力lực 。 轉chuyển 猶do 變biến 也dã 。 謂vị 初sơ 依y 本bổn 覺giác 妙diệu 明minh 。 一nhất 念niệm 妄vọng 緣duyên 風phong 力lực 而nhi 有hữu 業nghiệp 相tương/tướng 。 由do 業nghiệp 故cố 轉chuyển 成thành 能năng 見kiến 而nhi 有hữu 轉chuyển 相tương/tướng 。 由do 能năng 見kiến 故cố 有hữu 境cảnh 界giới 妄vọng 現hiện 而nhi 成thành 現hiện 相tướng 。 是thị 世thế 界giới 眾chúng 生sanh 。 之chi 細tế 相tương/tướng 現hiện 矣hĩ 。 至chí 於ư 智trí 續tục 執chấp 計kế 起khởi 業nghiệp 。 由do 此thử 而nhi 有hữu 業nghiệp 繫hệ 苦khổ 相tương/tướng 。 則tắc 世thế 界giới 眾chúng 生sanh 。 之chi 麤thô 相tương/tướng 著trước 焉yên 。 是thị 知tri 世thế 界giới 眾chúng 生sanh 。 始thỉ 於ư 一nhất 念niệm 妄vọng 緣duyên 風phong 力lực 展triển 轉chuyển 變biến 起khởi 。 故cố 云vân 皆giai 是thị 等đẳng 也dã 。 然nhiên 彼bỉ 佛Phật 為vi 顯hiển 本bổn 覺giác 妙diệu 明minh 。 而nhi 卻khước 示thị 以dĩ 此thử 觀quán 者giả 。 葢# 以dĩ 覺giác 雖tuy 本bổn 具cụ 。 明minh 雖tuy 妙diệu 成thành 。 奈nại 為vi 一nhất 念niệm 妄vọng 緣duyên 風phong 力lực 展triển 轉chuyển 變biến 起khởi 根căn 身thân 器khí 界giới 。 內nội 封phong 我ngã 執chấp 。 外ngoại 結kết 法pháp 縛phược 。 流lưu 蕩đãng 忘vong 返phản 。 愈dũ 趣thú 愈dũ 下hạ 。 則tắc 本bổn 覺giác 反phản 成thành 不bất 覺giác 。 妙diệu 明minh 永vĩnh 沈trầm 無vô 明minh 。 佛Phật 示thị 此thử 觀quán 。 令linh 知tri 風phong 力lực 無vô 依y 。 身thân 器khí 元nguyên 空không 。 內nội 不bất 執chấp 我ngã 而nhi 分phân 段đoạn 無vô 因nhân 。 外ngoại 不bất 縛phược 法pháp 而nhi 變biến 易dị 絕tuyệt 絆bán 。 即tức 本bổn 覺giác 而nhi 頓đốn 成thành 妙diệu 覺giác 。 緣duyên 妙diệu 明minh 而nhi 轉chuyển 入nhập 圓viên 明minh 。 圓viên 通thông 極cực 致trí 盡tận 於ư 是thị 矣hĩ 。

二nhị 依y 教giáo 修tu 證chứng 四tứ 。

一nhất 觀quán 風phong 體thể 同đồng 。 二nhị 了liễu 風phong 性tánh 虗hư 。 三tam 觀quán 成thành 得đắc 忍nhẫn 。 四tứ 心tâm 開khai 證chứng 果Quả 。

初sơ 。

我ngã 於ư 爾nhĩ 時thời 。 觀quán 界giới 安an 立lập 。 觀quán 世thế 動động 時thời 。 觀quán 身thân 動động 止chỉ 。 觀quán 心tâm 動động 念niệm 。 諸chư 動động 無vô 二nhị 。 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。

我ngã 於ư 爾nhĩ 時thời 者giả 。 即tức 於ư 彼bỉ 佛Phật 開khai 顯hiển 理lý 性tánh 指chỉ 示thị 觀quán 門môn 時thời 也dã 。 為vi 資tư 風phong 觀quán 以dĩ 復phục 。 本bổn 覺giác 妙diệu 明minh 。 故cố 於ư 世thế 界giới 身thân 心tâm 周chu 徧biến 觀quán 察sát 。 觀quán 界giới 安an 立lập 者giả 。 謂vị 先tiên 觀quán 東đông 西tây 南nam 北bắc 。 四tứ 維duy 上thượng 下hạ 。 必tất 由do 動động 而nhi 安an 立lập 。 設thiết 無vô 有hữu 動động 誰thùy 為vi 安an 立lập 。 觀quán 世thế 動động 時thời 者giả 。 謂vị 次thứ 觀quán 過quá 去khứ 現hiện 在tại 未vị 來lai 。 必tất 由do 動động 而nhi 成thành 時thời 。 設thiết 無vô 有hữu 動động 誰thùy 為vi 遷thiên 流lưu 。 觀quán 身thân 動động 止chỉ 者giả 。 謂vị 更cánh 觀quán 前tiền 後hậu 左tả 右hữu 。 必tất 由do 動động 而nhi 成thành 止chỉ 。 (# 止chỉ 定định 相tương/tướng 成thành )# 設thiết 無vô 有hữu 動động 定định 相tương/tướng 誰thùy 分phần/phân 。 觀quán 心tâm 動động 念niệm 者giả 。 謂vị 又hựu 觀quán 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 必tất 由do 動động 而nhi 成thành 念niệm 。 設thiết 無vô 有hữu 動động 念niệm 相tương/tướng 誰thùy 立lập 。 如như 是thị 次thứ 第đệ 徧biến 觀quán 。 情tình 器khí 各các 二nhị 。 故cố 云vân 諸chư 動động 。 所sở 動động 之chi 法pháp 雖tuy 異dị 能năng 動động 之chi 體thể 不bất 分phân 故cố 曰viết 無vô 二nhị 。 唯duy 一nhất 風phong 性tánh 故cố 云vân 。 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。 此thử 觀quán 異dị 歸quy 同đồng 約ước 初sơ 心tâm 入nhập 手thủ 言ngôn 也dã 。

二nhị 了liễu 風phong 性tánh 虗hư 。

我ngã 時thời 覺giác 了liễu 。 此thử 羣quần 動động 性tánh 。 來lai 無vô 所sở 從tùng 。 去khứ 無vô 所sở 至chí 。 十thập 方phương 微vi 塵trần 。 顛điên 倒đảo 眾chúng 生sanh 。 同đồng 一nhất 虗hư 妄vọng 。

前tiền 觀quán 既ký 成thành 又hựu 復phục 細tế 心tâm 體thể 察sát 故cố 云vân 。 我ngã 時thời 覺giác 了liễu 。 此thử 羣quần 動động 性tánh 即tức 指chỉ 風phong 言ngôn 。 來lai 無vô 從tùng 去khứ 無vô 至chí 者giả 。 顯hiển 當đương 處xứ 出xuất 生sanh 。 隨tùy 處xứ 滅diệt 盡tận 。 徹triệt 體thể 虗hư 妄vọng 杳# 無vô 實thật 體thể 可khả 跟cân 究cứu 耳nhĩ 。 十thập 方phương 微vi 塵trần 。 即tức 指chỉ 器khí 界giới 。 以dĩ 是thị 聚tụ 微vi 成thành 故cố 。 顛điên 倒đảo 眾chúng 生sanh 。 即tức 指chỉ 根căn 身thân 。 以dĩ 因nhân 迷mê 倒đảo 有hữu 故cố 。 然nhiên 迷mê 倒đảo 固cố 為vi 業nghiệp 緣duyên 聚tụ 微vi 亦diệc 屬thuộc 風phong 力lực 。 咸hàm 為vi 動động 性tánh 但đãn 內nội 外ngoại 異dị 耳nhĩ 。 彼bỉ 且thả 來lai 無vô 所sở 從tùng 。 去khứ 無vô 所sở 至chí 。 況huống 夫phu 聚tụ 微vi 而nhi 成thành 。 十thập 方phương 世thế 界giới 。 迷mê 倒đảo 而nhi 有hữu 異dị 類loại 眾chúng 生sanh 。 若nhược 狂cuồng 華hoa 起khởi 於ư 翳ế 睛tình 。 類loại 幻huyễn 人nhân 成thành 於ư 術thuật 力lực 故cố 曰viết 同đồng 一nhất 虗hư 妄vọng 。 此thử 體thể 一nhất 歸quy 盡tận 約ước 深thâm 修tu 增tăng 進tiến 言ngôn 也dã 。

三tam 觀quán 成thành 得đắc 忍nhẫn 。

如như 是thị 乃nãi 至chí 。 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 。 一nhất 世thế 界giới 內nội 。 所sở 有hữu 眾chúng 生sanh 。 如như 一nhất 器khí 中trung 。 貯trữ 百bách 蚊văn 蚋nhuế 。 啾thu 啾thu 亂loạn 鳴minh 。 於ư 分phân 寸thốn 中trung 。 鼓cổ 發phát 狂cuồng 閙náo 。 逢phùng 佛Phật 未vị 幾kỷ 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。

承thừa 上thượng 多đa 界giới 眾chúng 生sanh 既ký 已dĩ 虗hư 妄vọng 如như 是thị 。 況huống 夫phu 少thiểu 界giới 眾chúng 生sanh 乃nãi 至chí 。 一nhất 界giới 眾chúng 生sanh 其kỳ 益ích 為vi 虗hư 妄vọng 可khả 知tri 。 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 。 等đẳng 即tức 近cận 指chỉ 一nhất 世thế 界giới 內nội 。 所sở 有hữu 異dị 類loại 。 諸chư 眾chúng 生sanh 也dã 。 然nhiên 體thể 察sát 虗hư 妄vọng 必tất 由do 遠viễn 而nhi 至chí 近cận 者giả 。 以dĩ 遠viễn 境cảnh 邈mạc 茫mang 易dị 信tín 其kỳ 虗hư 。 近cận 境cảnh 現hiện 在tại 難nan 知tri 其kỳ 妄vọng 。 葢# 是thị 以dĩ 易dị 信tín 例lệ 難nan 知tri 耳nhĩ 。 雖tuy 已dĩ 例lệ 明minh 猶do 恐khủng 難nạn 知tri 。 故cố 又hựu 以dĩ 器khí 貯trữ 蚊văn 蚋nhuế 喻dụ 之chi 。 一nhất 器khí 者giả 或hoặc 瓶bình 或hoặc 鉢bát 之chi 類loại 。 方phương 言ngôn 楚sở 曰viết 蚊văn 。 秦tần 曰viết 蚋nhuế 。 其kỳ 嘴chủy 如như 針châm 。 刺thứ 人nhân 作tác 癢dạng 。 而nhi 夜dạ 間gian 尤vưu 甚thậm 。 乃nãi 飛phi 蟲trùng 之chi 最tối 小tiểu 者giả 。 啾thu 啾thu 微vi 小tiểu 聲thanh 也dã 。 喻dụ 意ý 以dĩ 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 。 隨tùy 風phong 飄phiêu 皷cổ 。 如như 一nhất 瓶bình 鉢bát 小tiểu 器khí 隨tùy 手thủ 運vận 轉chuyển 。 其kỳ 中trung 眾chúng 生sanh 。 種chủng 類loại 各các 別biệt 。 如như 撲phác 捉tróc 百bách 頭đầu 蚊văn 蚋nhuế 貯trữ 放phóng 器khí 中trung 。 各các 以dĩ 妄vọng 緣duyên 風phong 力lực 諍tranh 人nhân 競cạnh 我ngã 。 如như 啾thu 啾thu 亂loạn 鳴minh 。 至chí 於ư 諍tranh 王vương 圖đồ 覇phách 。 開khai 疆cương 展triển 土thổ 。 建kiến 功công 立lập 業nghiệp 等đẳng 事sự 。 亦diệc 不bất 過quá 如như 在tại 分phần/phân 寸thốn 之chi 中trung 皷cổ 發phát 狂cuồng 閙náo 。 皷cổ 動động 也dã 。 狂cuồng 亂loạn 也dã 。 上thượng 云vân 亂loạn 鳴minh 此thử 言ngôn 狂cuồng 閙náo 者giả 。 形hình 聲thanh 異dị 故cố 。 要yếu 知tri 一nhất 器khí 非phi 久cửu 長trường 之chi 物vật 。 蚊văn 蚋nhuế 非phi 大đại 年niên 之chi 生sanh 。 一nhất 朝triêu 器khí 壞hoại 而nhi 蚊văn 蚋nhuế 撲phác 滅diệt 。 彼bỉ 啾thu 啾thu 亂loạn 鳴minh 。 皷cổ 發phát 狂cuồng 閙náo 者giả 。 竟cánh 何hà 所sở 有hữu 。 用dụng 此thử 為ví 喻dụ 。 則tắc 根căn 身thân 器khí 界giới 同đồng 一nhất 虗hư 妄vọng 之chi 旨chỉ 益ích 昭chiêu 昭chiêu 矣hĩ 。 逢phùng 佛Phật 未vị 幾kỷ 。 者giả 謂vị 總tổng 計kế 逢phùng 佛Phật 教giáo 觀quán 。 依y 教giáo 修tu 習tập 未vị 經kinh 幾kỷ 多đa 時thời 也dã 。 由do 遠viễn 而nhi 近cận 。 體thể 觀quán 身thân 器khí 虗hư 妄vọng 。 當đương 下hạ 離ly 念niệm 。 於ư 三tam 界giới 內nội 不bất 見kiến 有hữu 少thiểu 法pháp 生sanh 滅diệt 。 名danh 為vi 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 此thử 體thể 似tự 歸quy 真chân 。 約ước 觀quán 成thành 悟ngộ 證chứng 言ngôn 也dã 。

四tứ 心tâm 開khai 證chứng 果Quả 。

爾nhĩ 時thời 心tâm 開khai 。 乃nãi 見kiến 東đông 方phương 。 不Bất 動Động 佛Phật 國quốc 。 為vi 法Pháp 王Vương 子Tử 。 事sự 十thập 方phương 佛Phật 。 身thân 心tâm 發phát 光quang 。 洞đỗng 徹triệt 無vô 礙ngại 。

無vô 生sanh 理lý 顯hiển 本bổn 覺giác 妙diệu 明minh 自tự 現hiện 。 故cố 曰viết 爾nhĩ 時thời 心tâm 開khai 。 梵Phạn 語ngữ 阿a 閦súc 鞞bệ 此thử 云vân 不bất 動động 。 五ngũ 十thập 三tam 佛Phật 中trung 一nhất 也dã 。 國quốc 名danh 歡hoan 喜hỷ 。 亦diệc 名danh 妙diệu 樂lạc 。 或hoặc 名danh 妙diệu 喜hỷ 。 異dị 譯dịch 不bất 同đồng 故cố 。 夫phu 東đông 方phương 為vi 羣quần 動động 之chi 首thủ 佛Phật 名danh 不bất 動động 者giả 。 表biểu 即tức 動động 而nhi 證chứng 不bất 動động 之chi 理lý 。 菩Bồ 薩Tát 觀quán 風phong 得đắc 忍nhẫn 與dữ 彼bỉ 心tâm 印ấn 懸huyền 通thông 。 故cố 曰viết 乃nãi 見kiến 。 顯hiển 未vị 契khế 此thử 理lý 者giả 。 不bất 能năng 見kiến 故cố 。 法Pháp 王Vương 即tức 指chỉ 彼bỉ 佛Phật 。 菩Bồ 薩Tát 所sở 證chứng 克khắc 肖tiếu 於ư 彼bỉ 能năng 傳truyền 其kỳ 道đạo 故cố 為vi 子tử 也dã 。 雖tuy 為vi 彼bỉ 佛Phật 之chi 子tử 。 亦diệc 能năng 徧biến 事sự 。 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 以dĩ 所sở 證chứng 之chi 理lý 圓viên 通thông 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 法Pháp 故cố 。 下hạ 文văn 所sở 謂vị 合hợp 十thập 方phương 佛Phật 。 傳truyền 一nhất 妙diệu 心tâm 者giả 以dĩ 此thử 。 即tức 幻huyễn 身thân 而nhi 證chứng 法Pháp 身thân 。 即tức 妄vọng 心tâm 而nhi 證chứng 真chân 心tâm 。 故cố 身thân 心tâm 皆giai 能năng 發phát 光quang 。 由do 發phát 光quang 故cố 。 表biểu 裏lý 洞đỗng 徹triệt 。 猶do 如như 琉lưu 璃ly 。 映ánh 現hiện 諸chư 法pháp 。 而nhi 無vô 障chướng 礙ngại 。 如như 法Pháp 華hoa 身thân 根căn 清thanh 淨tịnh 文văn 云vân 。 雖tuy 未vị 得đắc 無vô 漏lậu 。 法Pháp 性tánh 之chi 妙diệu 身thân 。 以dĩ 清thanh 淨tịnh 常thường 體thể 。 一nhất 切thiết 於ư 中trung 現hiện 。 菩Bồ 薩Tát 所sở 以dĩ 。 名danh 琉lưu 璃ly 光quang 也dã 。 歷lịch 述thuật 修tu 證chứng 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 觀quán 察sát 。 風phong 力lực 無vô 依y 。 悟ngộ 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。 合hợp 十thập 方phương 佛Phật 。 傳truyền 一nhất 妙diệu 心tâm 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

來lai 無vô 所sở 從tùng 。 去khứ 無vô 所sở 至chí 。 故cố 曰viết 風phong 力lực 無vô 依y 。 然nhiên 根căn 身thân 器khí 界giới 皆giai 以dĩ 妄vọng 緣duyên 。 風phong 力lực 所sở 轉chuyển 。 風phong 既ký 無vô 依y 則tắc 根căn 身thân 器khí 界giới 。 一nhất 切thiết 皆giai 空không 。 所sở 謂vị 諸chư 妄vọng 銷tiêu 亡vong 是thị 也dã 。 諸chư 妄vọng 既ký 銷tiêu 本bổn 覺giác 妙diệu 明minh 。 自tự 然nhiên 現hiện 前tiền 。 故cố 曰viết 悟ngộ 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 所sở 謂vị 不bất 真chân 何hà 待đãi 是thị 也dã 。 從tùng 此thử 不bất 見kiến 有hữu 法pháp 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 即tức 動động 而nhi 證chứng 不bất 動động 之chi 理lý 故cố 云vân 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。 所sở 謂vị 那na 伽già 常thường 定định 是thị 也dã 。 以dĩ 自tự 所sở 證chứng 質chất 之chi 。 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 而nhi 彼bỉ 諸chư 佛Phật 。 遞đệ 代đại 相tương/tướng 傳truyền 之chi 妙diệu 心tâm 不bất 越việt 乎hồ 此thử 。 故cố 云vân 合hợp 十thập 方phương 佛Phật 等đẳng 。 是thị 知tri 斯tư 門môn 為vi 真chân 實thật 圓viên 通thông 。 故cố 稱xưng 第đệ 一nhất 。 琉lưu 璃ly 風phong 大đại 竟cánh 。

五ngũ 空không 藏tạng 空không 大đại 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 體thể 用dụng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

虗hư 空không 藏tạng 菩Bồ 薩Tát 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

因nhân 觀quán 四tứ 大đại 無vô 依y 。 銷tiêu 礙ngại 入nhập 空không 。 得đắc 無vô 邊biên 身thân 。 故cố 以dĩ 虗hư 空không 為vi 名danh 。 依y 此thử 出xuất 生sanh 無vô 礙ngại 神thần 力lực 。 故cố 名danh 為vi 藏tạng 。 前tiền 云vân 虗hư 空không 體thể 非phi 羣quần 相tương/tướng 不bất 拒cự 。 諸chư 相tướng 發phát 揮huy 。 菩Bồ 薩Tát 之chi 身thân 。 體thể 用dụng 同đồng 此thử 。 至chí 下hạ 經kinh 文văn 自tự 見kiến 。

二nhị 歷lịch 述thuật 體thể 用dụng 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 批# 空không 便tiện 說thuyết 體thể 用dụng 。 至chí 於ư 修tu 證chứng 唯duy 末mạt 後hậu 略lược 顯hiển 耳nhĩ )# 四tứ 。

一nhất 以dĩ 理lý 奪đoạt 事sự 。 二nhị 理lý 事sự 無vô 礙ngại 。 三tam 事sự 事sự 無vô 礙ngại 。 四tứ 結kết 由do 原nguyên 證chứng 。

初sơ (# 身thân 界giới 為vi 事sự 。 虗hư 空không 為vi 理lý 。 唯duy 顯hiển 虗hư 空không 不bất 留lưu 身thân 界giới 故cố 為vi 以dĩ 理lý 奪đoạt 事sự )# 。

我ngã 與dữ 如Như 來Lai 。 定Định 光Quang 佛Phật 所sở 。 得đắc 無vô 邊biên 身thân 。

○# 爾nhĩ 時thời 手thủ 執chấp 。 四tứ 大đại 寶bảo 珠châu 。 照chiếu 明minh 十thập 方phương 。 微vi 塵trần 佛Phật 剎sát 。 化hóa 成thành 虗hư 空không 。

初sơ 先tiên 空không 內nội 身thân 。 我ngã 與dữ 如Như 來Lai 。 者giả 如Như 來Lai 即tức 指chỉ 釋Thích 迦Ca 。 顯hiển 同đồng 佛Phật 一nhất 時thời 修tu 因nhân 也dã 。 定Định 光Quang 佛Phật 乃nãi 指chỉ 因nhân 中trung 所sở 事sự 之chi 佛Phật 。 梵Phạn 語ngữ 提đề 洹hoàn 竭kiệt 。 瑞thụy 應ứng 經kinh 翻phiên 為vi 定định 光quang 。 無Vô 量Lượng 壽Thọ 經Kinh 。 翻phiên 為vi 錠đĩnh 光quang 。 法pháp 華hoa 經kinh 翻phiên 為vi 然nhiên 燈đăng 。 大đại 論luận 云vân 。 太thái 子tử 生sanh 時thời 。 身thân 光quang 如như 燈đăng 。 直trực 至chí 成thành 佛Phật 亦diệc 名danh 然nhiên 燈đăng 。 是thị 釋Thích 迦Ca 如Như 來Lai 。 第đệ 二nhị 僧Tăng 祇kỳ 授thọ 記ký 本bổn 師sư 故cố 得đắc 與dữ 同đồng 事sự 也dã 。 得đắc 無vô 邊biên 身thân 。 句cú 乃nãi 菩Bồ 薩Tát 自tự 述thuật 所sở 證chứng 。 未vị 必tất 與dữ 如Như 來Lai 同đồng 得đắc 。 但đãn 譯dịch 者giả 略lược 欠khiếm 眉mi 目mục 。 若nhược 於ư 得đắc 字tự 上thượng 加gia 時thời 我ngã 二nhị 字tự 則tắc 分phân 明minh 矣hĩ 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 無vô 邊biên 身thân 。 即tức 佛Phật 十thập 身thân 中trung 虗hư 空không 身thân 也dã 。 清thanh 涼lương 云vân 。 混hỗn 虗hư 空không 為vi 體thể 性tánh 。 大đại 集tập 會hội 中trung 。 菩Bồ 薩Tát 來lai 時thời 純thuần 現hiện 虗hư 空không 相tướng 。 謂vị 阿A 難Nan 言ngôn 。 我ngã 身thân 即tức 是thị 虗hư 空không 。 以dĩ 虗hư 空không 證chứng 。 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 為vi 虗hư 空không 所sở 印ấn 。 又hựu 菩Bồ 薩Tát 言ngôn 。 我ngã 以dĩ 虗hư 空không 為vi 庫khố 藏tạng 雨vũ 十thập 方phương 無vô 量lượng 。 阿a 僧tăng 祇kỳ 世thế 界giới 。 所sở 有hữu 寶bảo 物vật 。 衣y 服phục 飲ẩm 食thực 。 偈kệ 云vân 。 虗hư 空không 無vô 邊biên 量lượng 。 亦diệc 無vô 有hữu 高cao 下hạ 。 故cố 知tri 無vô 邊biên 身thân 即tức 虗hư 空không 身thân 焉yên 。 而nhi 不bất 言ngôn 云vân 何hà 得đắc 者giả 留lưu 待đãi 後hậu 文văn 中trung 出xuất 故cố 。 如như 後hậu 云vân 。 由do 我ngã 諦đế 觀quán 。 四tứ 大đại 無vô 依y 。 妄vọng 想tưởng 生sanh 滅diệt 。 虗hư 空không 無vô 二nhị 。 既ký 四tứ 大đại 無vô 依y 。 妄vọng 想tưởng 生sanh 滅diệt 。 自tự 不bất 以dĩ 色sắc 心tâm 和hòa 合hợp 為vi 身thân 。 既ký 虗hư 空không 無vô 二nhị 即tức 惟duy 以dĩ 虗hư 空không 為vi 身thân 。 此thử 其kỳ 所sở 以dĩ 得đắc 無vô 邊biên 身thân 也dã 。

○# 爾nhĩ 時thời 下hạ 。 次thứ 空không 外ngoại 器khí 。 言ngôn 當đương 爾nhĩ 之chi 時thời 。 雖tuy 得đắc 無vô 邊biên 之chi 身thân 。 若nhược 外ngoại 器khí 不bất 空không 有hữu 二nhị 不bất 便tiện 。 一nhất 者giả 身thân 相tướng 不bất 純thuần 以dĩ 有hữu 世thế 界giới 礙ngại 故cố 。 二nhị 者giả 界giới 不bất 我ngã 用dụng 以dĩ 不bất 能năng 隨tùy 空không 轉chuyển 故cố 。 故cố 須tu 并tinh 外ngoại 器khí 亦diệc 空không 。 手thủ 指chỉ 空không 慧tuệ 。 言ngôn 菩Bồ 薩Tát 既ký 以dĩ 空không 性tánh 為vi 身thân 即tức 應ưng 以dĩ 空không 慧tuệ 為vi 手thủ 故cố 。 以dĩ 空không 慧tuệ 手thủ 保bảo 任nhậm 前tiền 之chi 四tứ 大đại 空không 性tánh 。 不bất 令linh 有hữu 失thất 。 即tức 是thị 執chấp 持trì 。 四tứ 大đại 寶bảo 珠châu 。 四tứ 大đại 空không 性tánh 稱xưng 為vi 寶bảo 珠châu 者giả 。 可khả 珍trân 重trọng 故cố 。 能năng 轉chuyển 照chiếu 故cố 。 保bảo 任nhậm 既ký 久cửu 四tứ 大đại 空không 性tánh 不bất 失thất 。 仍nhưng 復phục 以dĩ 內nội 例lệ 外ngoại 即tức 是thị 。 照chiếu 明minh 十thập 方phương 。 內nội 之chi 四tứ 大đại 既ký 空không 例lệ 知tri 外ngoại 之chi 四tứ 大đại 。 亦diệc 復phục 不bất 有hữu 。 故cố 云vân 微vi 塵trần 佛Phật 剎sát 。 化hóa 成thành 虗hư 空không 。 後hậu 云vân 佛Phật 國quốc 本bổn 同đồng 。 葢# 以dĩ 外ngoại 之chi 四tứ 大đại 本bổn 同đồng 內nội 之chi 四tứ 大đại 。 以dĩ 內nội 例lệ 外ngoại 。 二nhị 俱câu 成thành 空không 。 不bất 見kiến 有hữu 少thiểu 法pháp 生sanh 滅diệt 。 故cố 後hậu 云vân 於ư 同đồng 發phát 明minh 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。

二nhị 理lý 事sự 無vô 礙ngại (# 自tự 心tâm 理lý 也dã 。 現hiện 鏡kính 放phóng 光quang 流lưu 灌quán 不bất 礙ngại 事sự 也dã 。 幢tràng 剎sát 事sự 也dã 。 來lai 鏡kính 入nhập 身thân 同đồng 空không 不bất 礙ngại 理lý 也dã )# 。

又hựu 於ư 自tự 心tâm 。 現hiện 大đại 圓viên 鏡kính 。 內nội 放phóng 十thập 種chủng 。 微vi 妙diệu 寶bảo 光quang 。 流lưu 灌quán 十thập 方phương 。 盡tận 虗hư 空không 際tế 。

○# 諸chư 幢tràng 王vương 剎sát 。 來lai 入nhập 鏡kính 內nội 。 涉thiệp 入nhập 我ngã 身thân 。 身thân 同đồng 虗hư 空không 。 不bất 相tương 妨phương 礙ngại 。

初sơ 理lý 不bất 礙ngại 事sự 。 上thượng 科khoa 身thân 界giới 俱câu 空không 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 即tức 是thị 自tự 性tánh 真chân 心tâm 現hiện 前tiền 時thời 也dã 。 但đãn 已dĩ 得đắc 其kỳ 體thể 未vị 獲hoạch 其kỳ 用dụng 。 恐khủng 墮đọa 理lý 障chướng 。 終chung 礙ngại 事sự 修tu 。 故cố 又hựu 於ư 自tự 心tâm 。 現hiện 大đại 圓viên 鏡kính 。 大đại 圓viên 鏡kính 即tức 是thị 無vô 障chướng 礙ngại 智trí 也dã 。 依y 自tự 心tâm 現hiện 理lý 事sự 並tịnh 照chiếu 。 如như 大đại 圓viên 鏡kính 。 色sắc 空không 俱câu 現hiện 故cố 。 內nội 放phóng 十thập 種chủng 。 微vi 妙diệu 寶bảo 光quang 者giả 。 即tức 是thị 依y 於ư 無vô 障chướng 礙ngại 智trí 。 對đối 十thập 法Pháp 界Giới 機cơ 現hiện 起khởi 十thập 種chủng 差sai 別biệt 智trí 也dã 。 流lưu 灌quán 十thập 方phương 。 盡tận 虗hư 空không 際tế 者giả 。 即tức 是thị 依y 於ư 十thập 種chủng 差sai 別biệt 之chi 智trí 演diễn 出xuất 十thập 種chủng 。 差sai 別biệt 法Pháp 門môn 。 展triển 轉chuyển 流lưu 通thông 十thập 方phương 空không 際tế 。 所sở 謂vị 無vô 不bất 從tùng 此thử 法Pháp 界Giới 流lưu 也dã 。

○# 諸chư 幢tràng 下hạ 事sự 不bất 礙ngại 理lý 。 諸chư 幢tràng 王vương 剎sát 。 略lược 於ư 水thủy 大đại 中trung 釋thích 。 今kim 依y 灌quán 頂đảnh 引dẫn 華hoa 藏tạng 圖đồ 說thuyết 更cánh 詳tường 釋thích 之chi 。 彼bỉ 云vân 世thế 界giới 最tối 下hạ 有hữu 十thập 層tằng 須Tu 彌Di 山Sơn 微vi 塵trần 數số 風phong 輪luân 。 持trì 上thượng 普phổ 光quang 摩ma 尼ni 香hương 水thủy 海hải 。 海hải 中trung 出xuất 生sanh 一nhất 大đại 蓮liên 華hoa 。 名danh 種chủng 種chủng 光quang 明minh 蕊nhị 香hương 幢tràng 。 此thử 華hoa 內nội 有hữu 無vô 量lượng 香hương 水thủy 海hải 。 海hải 有hữu 無vô 量lượng 剎sát 種chủng 。 每mỗi 一nhất 剎sát 種chủng 皆giai 有hữu 二nhị 十thập 層tằng 佛Phật 剎sát 。 累lũy/lụy/luy 起khởi 如như 幢tràng 高cao 大đại 稱xưng 王vương 今kim 云vân 。 諸chư 幢tràng 王vương 剎sát 。 即tức 無vô 量lượng 香hương 水thủy 海hải 中trung 諸chư 剎sát 種chủng 也dã 。 而nhi 云vân 來lai 入nhập 鏡kính 內nội 。 者giả 且thả 約ước 觀quán 想tưởng 之chi 力lực 致trí 故cố 。 言ngôn 說thuyết 法Pháp 善thiện 巧xảo 如như 上thượng 已dĩ 明minh 。 欲dục 彰chương 嚴nghiêm 土thổ 方phương 便tiện 故cố 運vận 想tưởng 。 諸chư 幢tràng 王vương 剎sát 。 (# 即tức 照chiếu 華hoa 嚴nghiêm 華hoa 藏tạng 世thế 界giới 品phẩm 義nghĩa 想tưởng 也dã )# 想tưởng 久cửu 觀quán 成thành 。 則tắc 諸chư 幢tràng 王vương 剎sát 。 時thời 時thời 顯hiển 現hiện 於ư 無vô 障chướng 礙ngại 智trí 中trung 。 故cố 云vân 來lai 入nhập 鏡kính 內nội 。 又hựu 觀quán 智trí 從tùng 心tâm 現hiện 故cố 帶đái 剎sát 從tùng 心tâm 而nhi 涉thiệp 入nhập 身thân 內nội 。 雖tuy 涉thiệp 入nhập 身thân 內nội 。 由do 前tiền 已dĩ 得đắc 無vô 邊biên 之chi 身thân 。 同đồng 於ư 虗hư 空không 。 不bất 相tương 妨phương 礙ngại 。 所sở 謂vị 無vô 不bất 還hoàn 歸quy 此thử 法Pháp 界Giới 也dã 。 據cứ 此thử 則tắc 智trí 流lưu 光quang 徧biến 。 度độ 盡tận 十thập 方phương 眾chúng 生sanh 。 唯duy 依y 自tự 心tâm 。 剎sát 入nhập 我ngã 身thân 嚴nghiêm 淨tịnh 。 無vô 邊biên 佛Phật 土độ 。 不bất 須tu 遠viễn 到đáo 。 是thị 且thả 以dĩ 理lý 事sự 無vô 礙ngại 而nhi 為vi 度độ 生sanh 嚴nghiêm 土thổ 之chi 大đại 善thiện 巧xảo 大đại 方phương 便tiện 也dã 。

三tam 事sự 事sự 無vô 礙ngại 。

身thân 能năng 善thiện 入nhập 。 微vi 塵trần 國quốc 土độ 。 廣quảng 行hành 佛Phật 事sự 得đắc 大đại 隨tùy 順thuận 。

上thượng 科khoa 理lý 事sự 無vô 礙ngại 猶do 資tư 觀quán 照chiếu 融dung 通thông 。 此thử 則tắc 不bất 假giả 觀quán 照chiếu 任nhậm 運vận 現hiện 起khởi 。 不bất 離ly 本bổn 處xứ 而nhi 徧biến 應ưng 塵trần 國quốc 。 故cố 云vân 身thân 能năng 善thiện 入nhập 。 於ư 一nhất 塵trần 中trung 而nhi 轉chuyển 大đại 法Pháp 輪luân 。 故cố 云vân 廣quảng 行hành 佛Phật 事sự 。 無vô 機cơ 不bất 應ưng 有hữu 感cảm 即tức 通thông 故cố 云vân 。 得đắc 大đại 隨tùy 順thuận 。 據cứ 此thử 則tắc 妙diệu 用dụng 等đẳng 佛Phật 。 非phi 心tâm 思tư 所sở 能năng 到đáo 。 惟duy 證chứng 乃nãi 知tri 。 豈khởi 言ngôn 語ngữ 之chi 可khả 及cập 。 此thử 乃nãi 以dĩ 事sự 事sự 無vô 礙ngại 而nhi 為vi 嚴nghiêm 土thổ 利lợi 生sanh 之chi 真chân 功công 德đức 真chân 妙diệu 用dụng 也dã 。

四tứ 結kết 由do 原nguyên 證chứng 。

此thử 大đại 神thần 力lực 。 由do 我ngã 諦đế 觀quán 。 四tứ 大đại 無vô 依y 。 妄vọng 想tưởng 生sanh 滅diệt 。 虗hư 空không 無vô 二nhị 。 佛Phật 國quốc 本bổn 同đồng 。 於ư 同đồng 發phát 明minh 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。

此thử 大đại 神thần 力lực 。 指chỉ 上thượng 理lý 事sự 無vô 礙ngại 事sự 事sự 無vô 礙ngại 二nhị 科khoa 。 以dĩ 是thị 從tùng 體thể 起khởi 用dụng 。 非phi 跛bả 驢lư 所sở 能năng 為vi 故cố 。 由do 我ngã 諦đế 觀quán 。 等đẳng 先tiên 空không 內nội 身thân 也dã 。 言ngôn 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 妄vọng 認nhận 四tứ 大đại 。 為vi 自tự 身thân 相tướng 。 妄vọng 認nhận 六lục 塵trần 緣duyên 影ảnh 。 為vi 自tự 心tâm 相tướng 。 執chấp 我ngã 我ngã 所sở 妄vọng 受thọ 生sanh 死tử 。 菩Bồ 薩Tát 為vi 出xuất 生sanh 死tử 先tiên 觀quán 內nội 身thân 。 言ngôn 諦đế 觀quán 者giả 。 謂vị 離ly 於ư 分phân 別biệt 。 驀# 直trực 看khán 去khứ 也dã 。 看khán 得đắc 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 從tùng 因nhân 緣duyên 有hữu 。 妄vọng 想tưởng 分phân 別biệt 。 依y 塵trần 境cảnh 生sanh 。 因nhân 緣duyên 別biệt 離ly 。 則tắc 四tứ 大đại 無vô 依y 。 塵trần 境cảnh 變biến 壞hoại 則tắc 妄vọng 想tưởng 亦diệc 滅diệt 。 心tâm 色sắc 俱câu 空không 幻huyễn 身thân 不bất 有hữu 。 故cố 與dữ 虗hư 空không 無vô 二nhị 。 所sở 謂vị 得đắc 無vô 邊biên 身thân 。 者giả 即tức 在tại 此thử 時thời 。 佛Phật 國quốc 本bổn 同đồng 。 句cú 次thứ 空không 外ngoại 器khí 也dã 。 言ngôn 佛Phật 國quốc 亦diệc 是thị 。 四tứ 大đại 所sở 成thành 。 本bổn 同đồng 內nội 之chi 四tứ 大đại 。 內nội 之chi 四tứ 大đại 既ký 空không 以dĩ 內nội 例lệ 外ngoại 則tắc 外ngoại 之chi 四tứ 大đại 亦diệc 空không 。 所sở 謂vị 微vi 塵trần 佛Phật 剎sát 。 化hóa 成thành 虗hư 空không 者giả 即tức 在tại 此thử 時thời 。 於ư 同đồng 發phát 明minh 者giả 。 謂vị 於ư 此thử 內nội 外ngoại 同đồng 空không 之chi 理lý 既ký 已dĩ 發phát 明minh 。 自tự 不bất 見kiến 有hữu 少thiểu 法pháp 生sanh 滅diệt 故cố 曰viết 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 已dĩ 得đắc 全toàn 體thể 當đương 起khởi 大đại 用dụng 。 是thị 知tri 理lý 事sự 無vô 礙ngại 事sự 事sự 無vô 礙ngại 皆giai 發phát 端đoan 於ư 此thử 。 歷lịch 述thuật 體thể 用dụng 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 觀quán 察sát 。 虗hư 空không 無vô 邊biên 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。 妙diệu 力lực 圓viên 明minh 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

身thân 剎sát 俱câu 空không 故cố 無vô 邊biên 際tế 。 住trụ 忍nhẫn 不bất 動động 即tức 是thị 三tam 摩ma 。 由do 理lý 事sự 無vô 礙ngại 而nhi 至chí 事sự 事sự 無vô 礙ngại 故cố 曰viết 。 妙diệu 力lực 圓viên 明minh 。 謂vị 微vi 妙diệu 神thần 力lực 。 圓viên 徧biến 而nhi 明minh 照chiếu 也dã 。 空không 藏tạng 得đắc 力lực 於ư 此thử 故cố 曰viết 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。 空không 藏tạng 空không 大đại 竟cánh 。

六lục 彌Di 勒Lặc 識thức 大đại 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 修tu 證chứng 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 此thử 菩Bồ 薩Tát 先tiên 言ngôn 修tu 。 後hậu 言ngôn 證chứng 。 雖tuy 有hữu 神thần 用dụng 攝nhiếp 在tại 證chứng 果Quả 中trung 故cố )# 。

彌Di 勒Lặc 菩Bồ 薩Tát 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

彌Di 勒Lặc 。 清thanh 涼lương 云vân 。 具cụ 曰viết 迷mê 帝đế 隷lệ 。 西tây 域vực 記ký 名danh 梅mai 怛đát 麗lệ 耶da 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 。 正chánh 音âm 梅mai 怛đát 利lợi 曳duệ 那na 。 此thử 翻phiên 慈Từ 氏Thị 。 姓tánh 也dã 。 名danh 阿A 逸Dật 多Đa 此thử 云vân 無vô 能năng 勝thắng 。 謂vị 依y 惟duy 識thức 觀quán 起khởi 同đồng 體thể 慈từ 力lực 最tối 強cường/cưỡng 故cố 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 慈từ 隆long 即tức 世thế 。 悲bi 臻trăn 後hậu 劫kiếp 。 愍mẫn 物vật 迷mê 識thức 示thị 迹tích 發phát 明minh 也dã 二nhị 歷lịch 述thuật 修tu 證chứng 三tam 。

一nhất 遇ngộ 佛Phật 教giáo 觀quán 。 二nhị 修tu 習tập 證chứng 果Quả 。 三tam 果quả 後hậu 勝thắng 用dụng 。

初sơ 。

我ngã 憶ức 往vãng 昔tích 。 經kinh 微vi 塵trần 劫kiếp 。 有hữu 佛Phật 出xuất 世thế 。 名danh 日Nhật 月Nguyệt 燈Đăng 明Minh 。 我ngã 從tùng 彼bỉ 佛Phật 。 而nhi 得đắc 出xuất 家gia 。 心tâm 重trọng 世thế 名danh 。 好hiếu 遊du 族tộc 姓tánh 。

○# 爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 教giáo 我ngã 修tu 習tập 。 唯duy 心tâm 識thức 定định 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。

初sơ 自tự 述thuật 好hảo 名danh 。 法pháp 華hoa 云vân 。 如như 過quá 去khứ 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。

爾nhĩ 時thời 有hữu 佛Phật 。 號hiệu 日Nhật 月Nguyệt 燈Đăng 明Minh 。 如như 是thị 相tương 繼kế 。 有hữu 萬vạn 佛Phật 皆giai 號hiệu 日Nhật 月Nguyệt 燈Đăng 明Minh 。 彌Di 勒Lặc 埀thùy 跡tích 乃nãi 在tại 最tối 後hậu 佛Phật 時thời 。 去khứ 前tiền 所sở 過quá 之chi 劫kiếp 。 惟duy 取thủ 後hậu 佛Phật 至chí 今kim 僅cận 可khả 以dĩ 塵trần 數số 計kế 之chi 。 故cố 云vân 經kinh 微vi 塵trần 劫kiếp 。 佛Phật 號hiệu 日Nhật 月Nguyệt 燈Đăng 明Minh 。 者giả 日nhật 有hữu 導đạo 至chí 成thành 熟thục 二nhị 義nghĩa 。 月nguyệt 有hữu 除trừ 熱nhiệt 得đắc 涼lương 二nhị 義nghĩa 。 燈đăng 有hữu 破phá 暗ám 傳truyền 照chiếu 二nhị 義nghĩa 。 故cố 玄huyền 贊tán 云vân 。 佛Phật 能năng 導đạo 迷mê 至chí 覺giác 成thành 器khí 熟thục 根căn 日nhật 也dã 。 除trừ 煩phiền 惱não 熱nhiệt 得đắc 涅Niết 槃Bàn 涼lương 月nguyệt 也dã 。 永vĩnh 破phá 愚ngu 癡si 化hóa 生sanh 傳truyền 法pháp 燈đăng 也dã 。 亦diệc 可khả 以dĩ 識thức 性tánh 圓viên 明minh 無vô 微vi 不bất 燭chúc 如như 日nhật 月nguyệt 燈đăng 故cố 。 又hựu 法pháp 華hoa 文Văn 殊Thù 謂vị 其kỳ 是thị 妙diệu 光quang 弟đệ 子tử 。 今kim 云vân 從tùng 佛Phật 出xuất 家gia 者giả 。 或hoặc 出xuất 家gia 後hậu 轉chuyển 師sư 妙diệu 光quang 。 如như 明minh 燈đăng 八bát 子tử 事sự 例lệ 。 名danh 與dữ 利lợi 相tương/tướng 因nhân 。 既ký 心tâm 重trọng 世thế 名danh 。 則tắc 身thân 為vi 利lợi 役dịch 可khả 知tri 。 既ký 身thân 為vi 利lợi 役dịch 必tất 將tương 奔bôn 走tẩu 豪hào 門môn 趨xu 逐trục 權quyền 勢thế 故cố 曰viết 。 好hiếu 遊du 族tộc 姓tánh 。 法pháp 華hoa 云vân 。 貪tham 著trước 於ư 名danh 利lợi 。 求cầu 名danh 利lợi 無vô 厭yếm 。 多đa 遊du 族tộc 姓tánh 家gia 。 棄khí 捨xả 所sở 習tập 誦tụng 是thị 也dã 。

○# 爾nhĩ 時thời 下hạ 佛Phật 示thị 唯duy 識thức 。 世Thế 尊Tôn 因nhân 其kỳ 貪tham 名danh 著trước 利lợi 向hướng 外ngoại 馳trì 求cầu 。 令linh 知tri 三tam 界giới 惟duy 心tâm 萬vạn 法pháp 唯duy 識thức 。 故cố 教giáo 以dĩ 修tu 習tập 。 唯duy 心tâm 識thức 定định 。 依y 修tu 故cố 名danh 利lợi 所sở 不bất 能năng 牽khiên 。 族tộc 姓tánh 所sở 不bất 能năng 屈khuất 。 其kỳ 心tâm 常thường 澹đạm 泊bạc 。 未vị 曾tằng 有hữu 散tán 亂loạn 。 身thân 體thể 及cập 手thủ 足túc 。 靜tĩnh 然nhiên 安an 不bất 動động 。 故cố 曰viết 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。

二nhị 修tu 習tập 證chứng 果Quả 。

歷lịch 劫kiếp 以dĩ 來lai 。 以dĩ 此thử 三tam 昧muội 。 事sự 恆Hằng 沙sa 佛Phật 。 求cầu 世thế 名danh 心tâm 。 歇hiết 滅diệt 無vô 有hữu 。

○# 至chí 然Nhiên 燈Đăng 佛Phật 。 出xuất 現hiện 於ư 世thế 。 我ngã 乃nãi 得đắc 成thành 。 無Vô 上Thượng 妙Diệu 圓Viên 識Thức 心Tâm 三Tam 昧Muội 。 乃nãi 至chí 盡tận 空không 。

初sơ 以dĩ 藥dược 除trừ 病bệnh 。 歷lịch 劫kiếp 以dĩ 來lai 者giả 。 從tùng 昔tích 至chí 今kim 。 經kinh 歷lịch 塵trần 劫kiếp 以dĩ 來lai 。 以dĩ 此thử 三tam 昧muội 者giả 。 用dụng 此thử 攝nhiếp 心tâm 轉chuyển 馳trì 名danh 逐trục 利lợi 之chi 役dịch 。 成thành 嚴nghiêm 土thổ 利lợi 生sanh 之chi 因nhân 。 隨tùy 順thuận 諸chư 佛Phật 行hạnh 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 故cố 云vân 事sự 恆Hằng 沙sa 佛Phật 。 法pháp 華hoa 云vân 亦diệc 行hành 眾chúng 善thiện 業nghiệp 。 得đắc 見kiến 無vô 數số 佛Phật 。 供cúng 養dường 於ư 諸chư 佛Phật 。 隨tùy 順thuận 行hành 大Đại 道Đạo 是thị 也dã 。 惟duy 識thức 定định 深thâm 。 萬vạn 境cảnh 如như 電điện 。 視thị 虗hư 名danh 若nhược 谷cốc 響hưởng 。 鄙bỉ 微vi 利lợi 為vi 蠅dăng 摶đoàn 。 故cố 將tương 從tùng 前tiền 求cầu 世thế 名danh 心tâm 。 歇hiết 滅diệt 無vô 有hữu 。

○# 至chí 然nhiên 下hạ 藥dược 病bệnh 雙song 亡vong 。 然nhiên 燈đăng 即tức 是thị 定định 光quang 。 從tùng 什thập 譯dịch 故cố 。 準chuẩn 法pháp 華hoa 燈đăng 明minh 八bát 子tử 相tương 繼kế 成thành 佛Phật 。 最tối 後hậu 者giả 號hiệu 曰viết 然Nhiên 燈Đăng 。 今kim 云vân 至chí 然nhiên 燈đăng 。 則tắc 彌Di 勒Lặc 初sơ 於ư 燈đăng 明minh 佛Phật 所sở 出xuất 家gia 。 至chí 第đệ 八bát 子tử 成thành 佛Phật 時thời 猶do 在tại 菩Bồ 薩Tát 地địa 故cố 。 雖tuy 在tại 菩Bồ 薩Tát 之chi 地địa 。 而nhi 內nội 證chứng 漸tiệm 深thâm 。 故cố 曰viết 我ngã 乃nãi 得đắc 成thành 。 無Vô 上Thượng 妙Diệu 圓Viên 識Thức 心Tâm 三Tam 昧Muội 。 然nhiên 識thức 心tâm 三tam 昧muội 仍nhưng 前tiền 。 唯duy 心tâm 識thức 定định 。 而nhi 無vô 上thượng 妙diệu 圓viên 乃nãi 寓# 有hữu 淺thiển 深thâm 之chi 義nghĩa 。 言ngôn 歷lịch 劫kiếp 以dĩ 來lai 。 修tu 習tập 此thử 三tam 昧muội 時thời 。 先tiên 觀Quán 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 唯duy 依y 賴lại 耶da 變biến 現hiện 。 賴lại 耶da 具cụ 足túc 一nhất 切thiết 。 諸chư 法pháp 名danh 圓viên 識thức 心tâm 。 以dĩ 此thử 事sự 恆Hằng 沙sa 佛Phật 求cầu 世thế 名danh 心tâm 。 歇hiết 滅diệt 無vô 有hữu 。 次thứ 觀quán 賴lại 耶da 唯duy 依y 真Chân 如Như 隨tùy 緣duyên 成thành 立lập 。 雖tuy 隨tùy 緣duyên 而nhi 不bất 變biến 名danh 妙diệu 識thức 心tâm 。 如như 是thị 至chí 於ư 。 然Nhiên 燈Đăng 佛Phật 時thời 。 又hựu 觀quán 真Chân 如Như 乃nãi 待đãi 妄vọng 而nhi 立lập 。 待đãi 妄vọng 立lập 真chân 妄vọng 真chân 同đồng 妄vọng 。 唯duy 依y 一nhất 心tâm 而nhi 為vi 本bổn 源nguyên 名danh 無vô 上thượng 識thức 心tâm 。 今kim 云vân 無vô 上thượng 妙diệu 圓viên 等đẳng 乃nãi 原nguyên 始thỉ 要yếu 終chung 言ngôn 之chi 。 葢# 初sơ 得đắc 圓viên 識thức 心tâm 時thời 惟duy 是thị 以dĩ 識thức 遣khiển 法pháp 。 次thứ 得đắc 妙diệu 識thức 心tâm 時thời 又hựu 復phục 以dĩ 性tánh 遣khiển 相tương/tướng 。 後hậu 得đắc 無vô 上thượng 識thức 心tâm 時thời 乃nãi 是thị 以dĩ 一nhất 遣khiển 待đãi 。 要yếu 知tri 待đãi 既ký 不bất 立lập 說thuyết 一nhất 亦diệc 是thị 強cường/cưỡng 名danh 。 況huống 復phục 三tam 昧muội 又hựu 從tùng 誰thùy 立lập 。 故cố 曰viết 乃nãi 至chí 盡tận 空không 。 是thị 知tri 三tam 昧muội 方phương 也dã 。 立lập 法pháp 立lập 相tương/tướng 立lập 性tánh 病bệnh 也dã 。 無vô 上thượng 妙diệu 圓viên 皆giai 對đối 症# 之chi 藥dược 也dã 。 及cập 乎hồ 病bệnh 盡tận 藥dược 除trừ 并tinh 方phương 亦diệc 無vô 所sở 用dụng 。 夫phu 是thị 之chi 謂vị 。 言ngôn 語ngữ 道đạo 斷đoạn 。 心tâm 行hành 處xứ 滅diệt 。 乃nãi 究cứu 竟cánh 真chân 唯duy 識thức 性tánh 也dã 。

三tam 果quả 後hậu 勝thắng 用dụng 。

如Như 來Lai 國quốc 土độ 。 淨tịnh 穢uế 有hữu 無vô 。 皆giai 是thị 我ngã 心tâm 。 變biến 化hóa 所sở 現hiện 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 了liễu 如như 是thị 。 唯duy 心tâm 識thức 故cố 。 識thức 性tánh 流lưu 出xuất 。 無vô 量lượng 如Như 來Lai 。 今kim 得đắc 授thọ 記ký 。 次thứ 補bổ 佛Phật 處xứ 。

已dĩ 得đắc 其kỳ 體thể 當đương 現hiện 其kỳ 用dụng 。 如Như 來Lai 國quốc 土độ 。 等đẳng 先tiên 現hiện 國quốc 土độ 為vi 所sở 依y 之chi 處xứ 。 國quốc 土độ 有hữu 三tam 。 一nhất 法pháp 性tánh 土thổ 無vô 淨tịnh 無vô 穢uế 。 二nhị 受thọ 用dụng 土thổ 有hữu 淨tịnh 無vô 穢uế 。 三tam 變biến 化hóa 土thổ 有hữu 淨tịnh 有hữu 穢uế 。 故cố 統thống 言ngôn 淨tịnh 穢uế 有hữu 無vô 。 並tịnh 非phi 惑hoặc 現hiện 及cập 與dữ 業nghiệp 招chiêu 故cố 云vân 皆giai 是thị 我ngã 心tâm 等đẳng 。 葢# 由do 菩Bồ 薩Tát 乘Thừa 本bổn 願nguyện 力lực 。 從tùng 於ư 一nhất 切thiết 盡tận 空không 之chi 清thanh 淨tịnh 心tâm 中trung 。 神thần 通thông 變biến 化hóa 。 之chi 所sở 示thị 現hiện 。 謂vị 雖tuy 空không 而nhi 不bất 礙ngại 於ư 有hữu 也dã 。 又hựu 既ký 云vân 變biến 化hóa 即tức 非phi 實thật 有hữu 。 又hựu 雖tuy 有hữu 而nhi 不bất 礙ngại 於ư 空không 也dã 。 世Thế 尊Tôn 我ngã 了liễu 等đẳng 次thứ 現hiện 如Như 來Lai 為vi 教giáo 化hóa 之chi 主chủ 。 言ngôn 如Như 來Lai 國quốc 土độ 。 淨tịnh 穢uế 有hữu 無vô 。 本bổn 惟duy 心tâm 變biến 。 眾chúng 生sanh 不bất 知tri 謂vị 是thị 實thật 有hữu 。 唯duy 菩Bồ 薩Tát 能năng 了liễu 能năng 知tri 。 以dĩ 是thị 之chi 故cố 。 例lệ 知tri 佛Phật 亦diệc 唯duy 心tâm 。 故cố 又hựu 於ư 識thức 性tánh 流lưu 出xuất 。 無vô 量lượng 如Như 來Lai 。 是thị 彼bỉ 時thời 雖tuy 未vị 成thành 佛Phật 。 已dĩ 能năng 現hiện 土thổ 現hiện 佛Phật 成thành 辨biện 諸chư 佛Phật 。 所sở 應ứng 作tác 事sự 。 今kim 佛Phật 知tri 此thử 乃nãi 與dữ 授thọ 記ký 補bổ 處xứ 。 故cố 云vân 得đắc 也dã 。 歷lịch 述thuật 修tu 證chứng 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 以dĩ 諦đế 觀quán 。 十thập 方phương 唯duy 識thức 。 識thức 心tâm 圓viên 明minh 。 入nhập 圓viên 成thành 實thật 。 遠viễn 離ly 依y 他tha 。 及cập 徧biến 計kế 執chấp 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

我ngã 以dĩ 諦đế 觀quán 。 等đẳng 者giả 謂vị 初sơ 修tu 此thử 觀quán 時thời 。 先tiên 觀quán 十thập 方phương 所sở 有hữu 。 根căn 身thân 器khí 界giới 唯duy 是thị 識thức 心tâm 。 之chi 所sở 變biến 現hiện 。 此thử 觀quán 成thành 時thời 則tắc 識thức 心tâm 。 具cụ 一nhất 切thiết 法pháp 。 照chiếu 一nhất 切thiết 法pháp 。 故cố 曰viết 圓viên 明minh 。 若nhược 更cánh 觀quán 識thức 心tâm 從tùng 緣duyên 。 真Chân 如Như 有hữu 待đãi 。 唯duy 是thị 一nhất 心tâm 。 乃nãi 至chí 盡tận 空không 。 一nhất 切thiết 是thị 為vi 圓viên 滿mãn 成thành 就tựu 。 真chân 實thật 之chi 性tánh 。 故cố 曰viết 入nhập 圓viên 成thành 實thật 。 從tùng 此thử 名danh 相tướng 依y 他tha 妄vọng 想tưởng 徧biến 計kế 二nhị 俱câu 不bất 立lập 。 故cố 曰viết 遠viễn 離ly 依y 他tha 。 及cập 徧biến 計kế 執chấp 。 清thanh 涼lương 引dẫn 護hộ 法Pháp 釋thích 三tam 性tánh 云vân 。 一nhất 切thiết 心tâm 及cập 心tâm 所sở 由do 熏huân 習tập 力lực 所sở 變biến 見kiến 相tương/tướng 二nhị 分phần 從tùng 緣duyên 生sanh 故cố 皆giai 依y 他tha 起khởi 。 以dĩ 斯tư 妄vọng 執chấp 定định 實thật 有hữu 無vô 一nhất 異dị 俱câu 不bất 俱câu 等đẳng 此thử 二nhị 方phương 名danh 徧biến 計kế 所sở 執chấp 。 二nhị 空không 所sở 顯hiển 。 圓viên 滿mãn 成thành 就tựu 。 諸chư 法pháp 實thật 性tánh 。 名danh 圓viên 成thành 實thật 。 徧biến 計kế 如như 蛇xà 有hữu 名danh 無vô 體thể 故cố 。 依y 他tha 如như 繩thằng 有hữu 相tương/tướng 無vô 性tánh 故cố 。 圓viên 成thành 如như 蔴# 是thị 彼bỉ 體thể 性tánh 故cố 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 離ly 徧biến 計kế 執chấp 無vô 我ngã 也dã 。 遠viễn 離ly 依y 他tha 無vô 法pháp 也dã 。 入nhập 圓viên 成thành 實thật 。 即tức 得đắc 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 也dã 。 彌Di 勒Lặc 以dĩ 此thử 修tu 證chứng 故cố 曰viết 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。 彌Di 勒Lặc 識thức 大đại 竟cánh 。

七thất 勢thế 至chí 根căn 大đại 三tam 。

一nhất 作tác 禮lễ 陳trần 白bạch 。 二nhị 歷lịch 述thuật 教giáo 修tu 。 三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

初sơ 。

大Đại 勢Thế 至Chí 法Pháp 王Vương 子Tử 。 與dữ 其kỳ 同đồng 倫luân 。 五ngũ 十thập 二nhị 菩Bồ 薩Tát 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

灌quán 頂đảnh 云vân 。 梵Phạn 語ngữ 摩ma 訶ha 那na 鉢bát 此thử 云vân 大Đại 勢Thế 至Chí 。 觀quán 經Kinh 云vân 。 以dĩ 智trí 慧tuệ 光quang 。 普phổ 照chiếu 一nhất 切thiết 。 令linh 離ly 二nhị 途đồ 得đắc 無vô 上thượng 力lực 。 是thị 故cố 名danh 大Đại 勢Thế 至Chí 。 思tư 益ích 云vân 。 我ngã 投đầu 足túc 處xứ 震chấn 動động 大Đại 千Thiên 。 及cập 魔ma 宮cung 殿điện 故cố 。 名danh 大Đại 勢Thế 至Chí 。 悲bi 華hoa 經kinh 寶Bảo 藏Tạng 佛Phật 言ngôn 。 由do 汝nhữ 願nguyện 取thủ 。 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。 今kim 當đương 字tự 汝nhữ 。 為vi 大Đại 勢Thế 至Chí 。 法pháp 華hoa 列liệt 眾chúng 中trung 名danh 得đắc 大đại 勢thế 。 以dĩ 其kỳ 能năng 成thành 辨biện 一nhất 切thiết 所sở 應ứng 作tác 事sự 故cố 。 若nhược 依y 本bổn 經kinh 釋thích 者giả 。 謂vị 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 念niệm 佛Phật 心tâm 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 大đại 勢thế 力lực 故cố 。 攝nhiếp 念niệm 佛Phật 人nhân 。 不bất 勞lao 而nhi 化hóa 。 故cố 益ích 以dĩ 至chí 言ngôn 。 同đồng 倫luân 有hữu 二nhị 。 一nhất 同đồng 修tu 。 二nhị 同đồng 化hóa 。 同đồng 修tu 者giả 謂vị 恆Hằng 河Hà 沙sa 劫kiếp 同đồng 修tu 。 念Niệm 佛Phật 三Tam 昧Muội 。 同đồng 化hóa 者giả 謂vị 今kim 在tại 娑sa 婆bà 。 同đồng 攝nhiếp 念niệm 佛Phật 眾chúng 生sanh 。 同đồng 修tu 淺thiển 深thâm 不bất 同đồng 。 有hữu 住trụ 乾can/kiền/càn 慧tuệ 者giả 。 有hữu 住trụ 信tín 位vị 住trụ 位vị 乃nãi 至chí 等đẳng 覺giác 位vị 者giả 。 同đồng 化hóa 示thị 現hiện 不bất 同đồng 。 有hữu 示thị 乾can/kiền/càn 慧tuệ 者giả 。 有hữu 示thị 信tín 位vị 住trụ 位vị 乃nãi 至chí 等đẳng 覺giác 位vị 者giả 。 故cố 總tổng 以dĩ 五ngũ 十thập 二nhị 數số 計kế 之chi 。

二nhị 歷lịch 述thuật 教giáo 修tu 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 述thuật 先tiên 佛Phật 教giáo 示thị 意ý 多đa 。 自tự 己kỷ 修tu 證chứng 意ý 少thiểu 。 故cố 標tiêu 教giáo 帶đái 修tu 。 以dĩ 攝nhiếp 於ư 證chứng 也dã )# 二nhị 。

一nhất 詳tường 述thuật 佛Phật 教giáo 。 二nhị 略lược 述thuật 依y 修tu 。

初sơ 三tam 。

一nhất 總tổng 教giáo 念niệm 佛Phật 。 二nhị 別biệt 詳tường 念niệm 法pháp 。 三tam 結kết 示thị 利lợi 益ích 。

初sơ 。

我ngã 憶ức 往vãng 昔tích 。 恆Hằng 河Hà 沙sa 劫kiếp 。 有hữu 佛Phật 出xuất 世thế 。 名danh 無Vô 量Lượng 光Quang 。 十thập 二nhị 如Như 來Lai 。 相tương 繼kế 一nhất 劫kiếp 。 其kỳ 最tối 後hậu 佛Phật 。 名danh 超Siêu 日Nhật 月Nguyệt 光Quang 。 彼bỉ 佛Phật 教giáo 我ngã 。 念Niệm 佛Phật 三Tam 昧Muội 。

梵Phạn 語ngữ 阿A 彌Di 陀Đà 。 此thử 翻phiên 無vô 量lượng 光quang 。 或hoặc 翻phiên 無vô 量lượng 壽thọ 。 葢# 名danh 含hàm 二nhị 義nghĩa 翻phiên 譯dịch 互hỗ 出xuất 。 但đãn 既ký 云vân 往vãng 昔tích 且thả 言ngôn 恆Hằng 河Hà 沙sa 劫kiếp 。 似tự 非phi 現hiện 在tại 彌di 陀đà 。 乃nãi 古cổ 彌di 陀đà 也dã 。 十thập 二nhị 如Như 來Lai 者giả 。 準chuẩn 大đại 本bổn 彌di 陀đà 經kinh 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 自tự 具cụ 十thập 三tam 號hiệu 。 謂vị 無vô 量lượng 光quang 。 無vô 邊biên 光quang 。 無vô 礙ngại 光quang 。 無vô 對đối 光quang 。 燄diệm 王vương 光quang 。 清thanh 淨tịnh 光quang 。 歡hoan 喜hỷ 光quang 。 智trí 慧tuệ 光quang 。 不bất 斷đoạn 光quang 。 難nan 思tư 光quang 。 無vô 稱xưng 光quang 。 超siêu 日nhật 月nguyệt 光quang 。 合hợp 本bổn 號hiệu 為vi 十thập 三tam 。 今kim 始thỉ 終chung 二nhị 號hiệu 既ký 同đồng 或hoặc 中trung 間gian 亦diệc 同đồng 。 以dĩ 佛Phật 道Đạo 通thông 同đồng 古cổ 今kim 無vô 異dị 故cố 。 言ngôn 相tương 繼kế 一nhất 劫kiếp 者giả 。 似tự 是thị 前tiền 前tiền 後hậu 後hậu 轉chuyển 相tương/tướng 補bổ 處xứ 。 未vị 必tất 即tức 是thị 一nhất 佛Phật 異dị 名danh 。 然nhiên 諸chư 佛Phật 境cảnh 界giới 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 但đãn 能năng 成thành 就tựu 利lợi 益ích 無vô 所sở 不bất 可khả 。 是thị 一nhất 是thị 異dị 是thị 古cổ 是thị 今kim 勿vật 甚thậm 拘câu 泥nê 。 教giáo 其kỳ 念niệm 佛Phật 者giả 或hoặc 亦diệc 因nhân 其kỳ 多đa 障chướng 緣duyên 故cố 。 念Niệm 佛Phật 三Tam 昧Muội 。 有hữu 事sự 有hữu 理lý 。 事sự 念niệm 則tắc 專chuyên 注chú 一nhất 佛Phật 念niệm 念niệm 相tương 繼kế 。 念niệm 久cửu 成thành 定định 名danh 曰viết 三tam 昧muội 。 理lý 念niệm 則tắc 正chánh 念niệm 佛Phật 時thời 反phản 觀quán 自tự 心tâm 。 觀quán 久cửu 心tâm 開khai 名danh 曰viết 三tam 昧muội 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 念niệm 佛Phật 法Pháp 門môn 有hữu 四tứ 。 一nhất 持trì 名danh 。 二nhị 觀quán 像tượng 。 三tam 觀quán 想tưởng 。 四tứ 實thật 相tướng 。 前tiền 三tam 後hậu 一nhất 。 事sự 理lý 對đối 論luận 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 據cứ 下hạ 文văn 即tức 都đô 攝nhiếp 六lục 根căn 。 淨tịnh 念niệm 相tương 繼kế 也dã 。

二nhị 別biệt 詳tường 念niệm 法pháp 。

譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 一nhất 專chuyên 為vi 憶ức 。 一nhất 人nhân 專chuyên 忘vong 。 如như 是thị 二nhị 人nhân 。 若nhược 逢phùng 不bất 逢phùng 。 或hoặc 見kiến 非phi 見kiến 。 二nhị 人nhân 相tương 憶ức 。 二nhị 憶ức 念niệm 深thâm 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 從tùng 生sanh 至chí 生sanh 。 同đồng 於ư 形hình 影ảnh 。 不bất 相tương 乖quai 異dị 。

○# 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 憐lân 念niệm 眾chúng 生sanh 。 如như 母mẫu 憶ức 子tử 。 若nhược 子tử 逃đào 逝thệ 。 雖tuy 憶ức 何hà 為vi 。 子tử 若nhược 憶ức 母mẫu 。 如như 母mẫu 憶ức 時thời 。 母mẫu 子tử 歷lịch 生sanh 。 不bất 相tương 違vi 遠viễn 。

初sơ 如như 同đồng 人nhân 相tương/tướng 憶ức 。 生sanh 佛Phật 雖tuy 異dị 心tâm 性tánh 無vô 殊thù 。 故cố 總tổng 以dĩ 人nhân 喻dụ 。 如như 法Pháp 華hoa 經kinh 喻dụ 以dĩ 親thân 友hữu 之chi 類loại 。 一nhất 專chuyên 為vi 憶ức 者giả 。 喻dụ 佛Phật 生sanh 生sanh 世thế 世thế 。 常thường 念niệm 眾chúng 生sanh 。 心tâm 性tánh 同đồng 佛Phật 皆giai 應ưng 成thành 佛Phật 也dã 。 一nhất 人nhân 專chuyên 忘vong 者giả 。 喻dụ 眾chúng 生sanh 展triển 轉chuyển 。 流lưu 浪lãng 不bất 知tri 念niệm 佛Phật 求cầu 佛Phật 攝nhiếp 授thọ 接tiếp 引dẫn 往vãng 生sanh 也dã 。 若nhược 與dữ 或hoặc 同đồng 。 不bất 期kỳ 而nhi 遇ngộ 曰viết 逢phùng 。 有hữu 意ý 而nhi 會hội 曰viết 見kiến 。 若nhược 逢phùng 不bất 逢phùng 者giả 。 喻dụ 眾chúng 生sanh 生sanh 值trị 佛Phật 世thế 不bất 知tri 念niệm 佛Phật 。 依y 舊cựu 沈trầm 淪luân 也dã 。 或hoặc 見kiến 非phi 見kiến 者giả 。 喻dụ 諸chư 佛Phật 現hiện 相tướng 人nhân 中trung 人nhân 不bất 念niệm 佛Phật 佛Phật 亦diệc 難nan 度độ 也dã 。 二nhị 人nhân 相tương 憶ức 者giả 。 謂vị 彼bỉ 此thử 互hỗ 相tương 憶ức 念niệm 。 喻dụ 佛Phật 念niệm 眾chúng 生sanh 眾chúng 生sanh 亦diệc 念niệm 佛Phật 也dã 。 二nhị 憶ức 念niệm 深thâm 者giả 。 喻dụ 眾chúng 生sanh 念niệm 佛Phật 悲bi 感cảm 情tình 切thiết 。 佛Phật 念niệm 眾chúng 生sanh 慈từ 應ưng 恩ân 深thâm 。 如như 是thị 則tắc 感cảm 應ứng 道đạo 交giao 。 不bất 惟duy 現hiện 前tiền 成thành 益ích 。 乃nãi 至chí 生sanh 生sanh 世thế 世thế 。 佛Phật 常thường 護hộ 念niệm 眾chúng 生sanh 。 眾chúng 生sanh 常thường 近cận 諸chư 佛Phật 。 故cố 又hựu 喻dụ 以dĩ 。 同đồng 於ư 形hình 影ảnh 。 不bất 相tương 乖quai 異dị 。 既ký 爾nhĩ 常thường 護hộ 常thường 近cận 則tắc 緣duyên 勝thắng 因nhân 深thâm 。 生sanh 可khả 成thành 佛Phật 而nhi 佛Phật 可khả 如như 願nguyện 矣hĩ 。

○# 十thập 方phương 下hạ 如như 母mẫu 子tử 相tương/tướng 憶ức 。 (# 上thượng 以dĩ 同đồng 人nhân 相tương/tướng 憶ức 為ví 喻dụ 。 猶do 恐khủng 其kỳ 憶ức 念niệm 不bất 切thiết 。 故cố 又hựu 舉cử 母mẫu 子tử 相tương/tướng 憶ức 喻dụ 之chi 。 以dĩ 同đồng 人nhân 較giảo 之chi 母mẫu 子tử 其kỳ 情tình 稍sảo 疎sơ 故cố )# 眾chúng 生sanh 久cửu 沈trầm 生sanh 死tử 故cố 為vi 如Như 來Lai 所sở 憐lân 。 雖tuy 久cửu 沈trầm 生sanh 死tử 而nhi 佛Phật 性tánh 不bất 失thất 。 故cố 又hựu 為vi 如Như 來Lai 所sở 念niệm 。 既ký 憐lân 且thả 念niệm 無vô 時thời 能năng 已dĩ 。 故cố 喻dụ 云vân 如như 母mẫu 憶ức 子tử 。 諺ngạn 云vân 。 兒nhi 行hành 千thiên 里lý 母mẫu 擔đảm 憂ưu 。 則tắc 母mẫu 之chi 憶ức 子tử 無vô 時thời 能năng 忘vong 可khả 知tri 。 若nhược 子tử 逃đào 逝thệ 者giả 。 喻dụ 眾chúng 生sanh 不bất 知tri 念niệm 佛Phật 。 流lưu 浪lãng 生sanh 死tử 。 雖tuy 憶ức 何hà 為vi 者giả 。 喻dụ 佛Phật 雖tuy 憐lân 念niệm 亦diệc 無vô 如như 之chi 何hà 矣hĩ 。 子tử 若nhược 憶ức 母mẫu 。 如như 母mẫu 憶ức 時thời 者giả 。 喻dụ 眾chúng 生sanh 設thiết 若nhược 念niệm 佛Phật 亦diệc 如như 佛Phật 念niệm 眾chúng 生sanh 時thời 之chi 諄# 切thiết 。 如như 是thị 則tắc 感cảm 應ứng 道đạo 交giao 自tự 然nhiên 生sanh 生sanh 世thế 世thế 。 常thường 得đắc 見kiến 佛Phật 。 故cố 喻dụ 以dĩ 母mẫu 子tử 歷lịch 生sanh 。 不bất 想tưởng 違vi 遠viễn 。 然nhiên 彼bỉ 佛Phật 既ký 教giáo 念niệm 佛Phật 而nhi 又hựu 連liên 舉cử 二nhị 喻dụ 者giả 。 葢# 欲dục 念niệm 佛Phật 眾chúng 生sanh 。 始thỉ 而nhi 如như 同đồng 人nhân 相tương/tướng 憶ức 。 久cửu 則tắc 如như 母mẫu 子tử 相tương/tướng 憶ức 。 庶thứ 念niệm 佛Phật 之chi 功công 日nhật 親thân 日nhật 近cận 。 當đương 必tất 獲hoạch 其kỳ 效hiệu 矣hĩ 。

三tam 結kết 示thị 利lợi 益ích 。

若nhược 眾chúng 生sanh 心tâm 。 憶ức 佛Phật 念niệm 佛Phật 。 現hiện 前tiền 當đương 來lai 。 必tất 定định 見kiến 佛Phật 。

○# 去khứ 佛Phật 不bất 遠viễn 。 不bất 假giả 方phương 便tiện 。 自tự 得đắc 心tâm 開khai 。 如như 染nhiễm 香hương 人nhân 。 身thân 有hữu 香hương 氣khí 。 此thử 則tắc 名danh 曰viết 。 香Hương 光Quang 莊Trang 嚴Nghiêm 。

初sơ 示thị 決quyết 定định 見kiến 佛Phật 。 若nhược 眾chúng 生sanh 心tâm 者giả 。 謂vị 設thiết 若nhược 眾chúng 生sanh 心tâm 。 信tín 我ngã 說thuyết 也dã 。 心tâm 信tín 我ngã 說thuyết 自tự 然nhiên 。 憶ức 佛Phật 念niệm 佛Phật 。 憶ức 佛Phật 者giả 繫hệ 心tâm 佛Phật 境cảnh 。 如như 觀quán 像tượng 觀quán 想tưởng 之chi 類loại 。 念niệm 佛Phật 者giả 事sự 理lý 一nhất 心tâm 。 如như 持trì 名danh 實thật 相tướng 之chi 類loại 。 又hựu 憶ức 念niệm 雖tuy 各các 分phần/phân 二nhị 種chủng 。 四tứ 者giả 亦diệc 互hỗ 用dụng 無vô 礙ngại 。 現hiện 前tiền 見kiến 佛Phật 者giả 。 如như 禪thiền 觀quán 之chi 中trung 夢mộng 寐mị 之chi 際tế 得đắc 見kiến 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 金kim 色sắc 之chi 身thân 。 得đắc 歷lịch 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 寶bảo 嚴nghiêm 之chi 土thổ 。 當đương 來lai 見kiến 佛Phật 者giả 。 如như 臨lâm 命mạng 終chung 時thời 。 捨xả 報báo 安an 詳tường 生sanh 極Cực 樂Lạc 國Quốc 。 華hoa 開khai 見kiến 佛Phật 。 而nhi 言ngôn 必tất 定định 者giả 。 確xác 許hứa 其kỳ 決quyết 無vô 不bất 見kiến 用dụng 以dĩ 堅kiên 行hành 人nhân 之chi 心tâm 故cố 。

○# 去khứ 佛Phật 下hạ 示thị 。 自tự 然nhiên 心tâm 開khai 。 承thừa 上thượng 既ký 必tất 定định 見kiến 佛Phật 。 則tắc 是thị 去khứ 佛Phật 不bất 遠viễn 。 既ký 去khứ 佛Phật 不bất 遠viễn 。 則tắc 護hộ 念niệm 緣duyên 勝thắng 。 故cố 不bất 假giả 方phương 便tiện 。 自tự 得đắc 心tâm 開khai 。 謂vị 不bất 假giả 餘dư 門môn 為vi 方phương 便tiện 只chỉ 此thử 念niệm 佛Phật 。 便tiện 得đắc 心tâm 開khai 。 所sở 以dĩ 華hoa 嚴nghiêm 妙diệu 嚴nghiêm 品phẩm 。 謂vị 念niệm 佛Phật 三tam 昧muội 名danh 無vô 邊biên 海hải 藏tạng 門môn 。 以dĩ 能năng 總tổng 攝nhiếp 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 門môn 故cố 。 染nhiễm 襲tập 近cận 也dã 。 襲tập 近cận 於ư 香hương 被bị 香hương 所sở 熏huân 自tự 然nhiên 。 身thân 有hữu 香hương 氣khí 。 與dữ 彼bỉ 去khứ 佛Phật 不bất 遠viễn 。 蒙mông 佛Phật 護hộ 念niệm 自tự 然nhiên 心tâm 開khai 見kiến 佛Phật 。 事sự 理lý 相tương/tướng 類loại 故cố 以dĩ 為ví 喻dụ 。 據cứ 此thử 則tắc 念Niệm 佛Phật 三Tam 昧Muội 。 亦diệc 可khả 名danh 香Hương 光Quang 莊Trang 嚴Nghiêm 。 以dĩ 念niệm 佛Phật 者giả 去khứ 佛Phật 不bất 遠viễn 。 蒙mông 佛Phật 光quang 莊trang 嚴nghiêm 其kỳ 心tâm 。 亦diệc 如như 樂nhạo/nhạc/lạc 香hương 者giả 襲tập 近cận 於ư 香hương 被bị 香Hương 光Quang 莊Trang 嚴Nghiêm 其kỳ 身thân 故cố 。 詳tường 述thuật 佛Phật 教giáo 竟cánh 。

二nhị 略lược 述thuật 依y 修tu 。

我ngã 本bổn 因Nhân 地Địa 。 以dĩ 念niệm 佛Phật 心tâm 。 入nhập 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 今kim 於ư 此thử 界giới 。 攝nhiếp 念niệm 佛Phật 人nhân 。 歸quy 於ư 淨tịnh 土độ 。

我ngã 本bổn 因Nhân 地Địa 。 即tức 指chỉ 昔tích 在tại 超Siêu 日Nhật 月Nguyệt 光Quang 佛Phật 時thời 也dã 。 蒙mông 佛Phật 所sở 教giáo 如như 法Pháp 憶ức 念niệm 不bất 假giả 方phương 便tiện 。 自tự 得đắc 心tâm 開khai 。 故cố 曰viết 入nhập 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 謂vị 正chánh 當đương 心tâm 開khai 之chi 時thời 。 一nhất 念niệm 不bất 動động 萬vạn 有hữu 皆giai 空không 。 不bất 見kiến 生sanh 滅diệt 法pháp 也dã 。 因nhân 中trung 以dĩ 念niệm 佛Phật 得đắc 益ích 。 果quả 上thượng 以dĩ 念niệm 佛Phật 度độ 生sanh 。 故cố 今kim 於ư 此thử 界giới 。 攝nhiếp 念niệm 佛Phật 人nhân 。 此thử 界giới 即tức 指chỉ 娑sa 婆bà 。 或hoặc 亦diệc 分phân 身thân 他tha 土thổ 。 今kim 對đối 釋Thích 迦Ca 且thả 約ước 此thử 界giới 言ngôn 之chi 。 淨tịnh 土độ 即tức 指chỉ 安an 養dưỡng 。 不bất 歸quy 他tha 土thổ 唯duy 歸quy 安an 養dưỡng 者giả 。 略lược 明minh 五ngũ 義nghĩa 。 一nhất 勢thế 至chí 菩Bồ 薩Tát 本bổn 修tu 因nhân 處xứ 故cố 。 二nhị 諸chư 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 尚thượng 願nguyện 生sanh 彼bỉ 故cố 。 三tam 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 願nguyện 力lực 深thâm 重trọng 故cố 。 四tứ 三tam 輩bối 九cửu 品phẩm 皆giai 得đắc 往vãng 生sanh 故cố 。 五ngũ 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 同đồng 讚tán 西tây 方phương 故cố 。 此thử 皆giai 事sự 論luận 。 若nhược 以dĩ 理lý 論luận 者giả 。 自tự 心tâm 即tức 是thị 彌di 陀đà 。 法pháp 性tánh 即tức 是thị 淨tịnh 土độ 。 違vi 真chân 逐trục 妄vọng 背bội 覺giác 合hợp 塵trần 。 即tức 是thị 捨xả 安an 養dưỡng 而nhi 生sanh 娑sa 婆bà 。 反phản 妄vọng 歸quy 真chân 背bối/bội 塵trần 合hợp 覺giác 是thị 其kỳ 所sở 宜nghi 。 故cố 惟duy 攝nhiếp 歸quy 淨tịnh 土độ 。 歷lịch 述thuật 教giáo 修tu 竟cánh 。

三tam 結kết 答đáp 圓viên 通thông 。

佛Phật 問vấn 圓viên 通thông 。 我ngã 無vô 選tuyển 擇trạch 。 都đô 攝nhiếp 六lục 根căn 。 淨tịnh 念niệm 相tương 繼kế 。 得đắc 三tam 摩ma 地địa 。 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。

那na 律luật 選tuyển 眼nhãn 空không 生sanh 擇trạch 意ý 等đẳng 。 各các 有hữu 選tuyển 擇trạch 。 勢thế 至chí 不bất 爾nhĩ 。 故cố 云vân 無vô 也dã 。 都đô 攝nhiếp 六lục 根căn 者giả 。 謂vị 眼nhãn 不bất 觀quán 色sắc 耳nhĩ 不bất 聽thính 聲thanh 等đẳng 。 攝nhiếp 六lục 和hòa 合hợp 歸quy 一nhất 精tinh 明minh 也dã 。 一nhất 精tinh 明minh 心tâm 。 離ly 於ư 分phân 別biệt 。 如như 是thị 念niệm 佛Phật 名danh 曰viết 淨tịnh 念niệm 。 常thường 念niệm 常thường 淨tịnh 。 常thường 淨tịnh 常thường 念niệm 名danh 曰viết 相tương 繼kế 。 入nhập 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 證chứng 不bất 退thoái 轉chuyển 。 名danh 曰viết 得đắc 三tam 摩ma 地địa 。 較giảo 之chi 餘dư 門môn 獨độc 為vi 直trực 捷tiệp 簡giản 易dị 。 故cố 曰viết 斯tư 為vi 第đệ 一nhất 。 (# 此thử 七thất 大đại 中trung 以dĩ 火hỏa 大đại 為vi 首thủ 者giả 。 貪tham 欲dục 為vi 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 宜nghi 先tiên 治trị 故cố 。 以dĩ 勢thế 至chí 殿điện 後hậu 者giả 。 隣lân 於ư 觀quán 音âm 耳nhĩ 根căn 。 娑sa 婆bà 眾chúng 生sanh 不bất 能năng 。 修tu 彼bỉ 者giả 便tiện 修tu 此thử 故cố )# 總tổng 結kết 諸chư 聖thánh 略lược 說thuyết 竟cánh 。

楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 指Chỉ 掌Chưởng 疏Sớ/sơ 卷Quyển 五Ngũ

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.