Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 指Chỉ 掌Chưởng 疏Sớ
Quyển 0001
清Thanh 通Thông 理Lý 述Thuật

余dư 先tiên 註chú 法pháp 華hoa 指chỉ 掌chưởng 。 肇triệu 始thỉ 於ư 雍ung 正chánh 二nhị 年niên 甲giáp 辰thần 。 脫thoát 槀# 於ư 乾can/kiền/càn 隆long 十thập 一nhất 年niên 丙bính 寅# 。 及cập 欲dục 就tựu 梓# 。 苦khổ 力lực 有hữu 未vị 充sung 不bất 果quả 。 後hậu 於ư 辛tân 未vị 冬đông 。 荷hà 蒙mông 。

和hòa 碩# 莊trang 親thân 王vương

奏tấu 放phóng 香hương 界giới 寺tự 住trụ 持trì 。 閱duyệt 明minh 年niên 。 有hữu 徧biến 空không 元nguyên 等đẳng 由do 岫# 雲vân 來lai 參tham 。 請thỉnh 為vi 過quá 講giảng 楞lăng 嚴nghiêm 正chánh 脈mạch 。 初sơ 講giảng 十thập 門môn 。 即tức 嫌hiềm 其kỳ 駮# 辨biện 太thái 甚thậm 。 且thả 前tiền 後hậu 次thứ 第đệ 。 與dữ 清thanh 涼lương 大đại 有hữu 徑kính 庭đình 。 不bất 合hợp 賢hiền 宗tông 家gia 法pháp 。 至chí 題đề 中trung 繁phồn 言ngôn 亂loạn 心tâm 。 如như 洪hồng 闊khoát 等đẳng 八bát 義nghĩa 之chi 類loại 。 亦diệc 私tư 意ý 之chi 所sở 不bất 取thủ 。 因nhân 不bất 揣đoàn 鄙bỉ 陋lậu 。 輙triếp 為vi 籤# 釋thích 。 學học 眾chúng 喜hỷ 其kỳ 易dị 明minh 。 請thỉnh 製chế 新tân 疏sớ/sơ 。 於ư 是thị 研nghiên 精tinh 竭kiệt 思tư 。 三tam 越việt 寒hàn 暑thử 。 草thảo 本bổn 雖tuy 創sáng/sang 。 未vị 及cập 再tái 修tu 。 又hựu 蒙mông 。

莊trang 親thân 王vương 。 舉cử 授thọ 僧Tăng 錄lục 司ty 副phó 印ấn 。 兼kiêm 經kinh 咒chú 館quán 供cung 職chức 。 嗣tự 是thị 協hiệp 辦biện 印ấn 務vụ 。 對đối 讀đọc 咒chú 經kinh 。 仍nhưng 復phục 募mộ 梓# 前tiền 疏sớ/sơ 。 遂toại 於ư 是thị 經Kinh 新tân 疏sớ/sơ 。 無vô 遑hoàng 問vấn 矣hĩ 。 癸quý 未vị 夏hạ 。 館quán 事sự 少thiểu 停đình 。 避tị 暑thử 山sơn 菴am 。 即tức 今kim 三tam 山sơn 庵am 也dã 。 舊cựu 名danh 蔴# 家gia 庵am 。 歲tuế 久cửu 傾khuynh 圮bĩ 。 不bất 蔽tế 風phong 雨vũ 。 拓thác 其kỳ 基cơ 而nhi 新tân 之chi 。 易dị 以dĩ 今kim 名danh 。 督# 工công 之chi 餘dư 。 為vi 興hưng 懷hoài 二nhị 子tử 。 過quá 講giảng 是thị 經Kinh 。 重trọng/trùng 訂# 新tân 疏sớ/sơ 。 甫phủ 一nhất 過quá 又hựu 為vi 二nhị 子tử 。 過quá 講giảng 金kim 剛cang 般Bát 若Nhã 。 知tri 無vô 著trước 菩Bồ 薩Tát 。 昔tích 於ư 覩Đổ 史Sử 多Đa 天Thiên 。 慈Từ 氏Thị 尊tôn 處xứ 。 親thân 授thọ 八bát 十thập 行hành 偈kệ 。 於ư 是thị 有hữu 新tân 眼nhãn 疏sớ/sơ 經kinh 偈kệ 合hợp 釋thích 之chi 作tác 。 稿# 成thành 之chi 日nhật 。 適thích 萬vạn 壽thọ 戒giới 壇đàn 寺tự 。 度độ 博bác 彚# 公công 過quá 訪phỏng 。 力lực 任nhậm 刊# 行hành 。 紀kỷ 其kỳ 事sự 在tại 乾can/kiền/càn 隆long 三tam 十thập 年niên 也dã 。 三tam 十thập 一nhất 年niên 丙bính 戌tuất 。 正chánh 印ấn 秀tú 翁ông 逝thệ 世thế 。 又hựu 蒙mông 。

莊trang 親thân 王vương 。 陞thăng 授thọ 僧Tăng 錄lục 司ty 正chánh 印ấn 。 未vị 幾kỷ 才tài 不bất 勝thắng 任nhậm 。 致trí 干can 舊cựu 疾tật 。 四tứ 支chi 不bất 仁nhân 。 難nan 以dĩ 任nhậm 事sự 。 無vô 何hà 乞khất 假giả 還hoàn 山sơn 。 靜tĩnh 心tâm 調điều 養dưỡng 。 丁đinh 亥hợi 疾tật 稍sảo 可khả 。 戊# 子tử 取thủ 草thảo 本bổn 練luyện 覆phú 。 聊liêu 可khả 自tự 信tín 。 擬nghĩ 將tương 募mộ 梓# 旋toàn 蒙mông 。

總tổng 管quản 僧Tăng 道đạo 錄lục 司ty

皇hoàng 六lục 子tử 。 諭dụ 令linh 銷tiêu 假giả 復phục 印ấn 。 兼kiêm 。

奏tấu 放phóng 拈niêm 華hoa 寺tự 住trụ 持trì 。 嗣tự 是thị 留lưu 興hưng 子tử 在tại 山sơn 庵am 謄# 清thanh 。 偕giai 懷hoài 子tử 隨tùy 拈niêm 華hoa 校giáo 字tự 。 陸lục 續tục 募mộ 資tư 。 料liệu 理lý 壽thọ 棗táo 。 庚canh 寅# 奉phụng 。

旨chỉ 照chiếu 例lệ 於ư

圓viên 明minh 園viên 佛Phật 樓lâu 行hành 走tẩu 。 三tam 十thập 六lục 年niên 辛tân 卯mão 。 恭cung 逢phùng 。

皇hoàng 太thái 后hậu 萬vạn 壽thọ 盛thịnh 典điển

賜tứ 紫tử 於ư 皇hoàng 壇đàn 供cung 事sự 。 自tự 惟duy 理lý 以dĩ 貧bần 子tử 出xuất 家gia 。 何hà 當đương 際tế 斯tư 。

隆long 恩ân 。 深thâm 生sanh 愧quý 慚tàm 。 無vô 能năng 仰ngưỡng 報báo 。 訖ngật 今kim 乾can/kiền/càn 隆long 四tứ 十thập 一nhất 年niên 丙bính 申thân 。 刊# 刻khắc 工công 竣# 。 辭từ 印ấn 潛tiềm 修tu 。 祝chúc 延diên 。

聖thánh 壽thọ 答đáp 報báo

國quốc 恩ân 。 了liễu 此thử 餘dư 年niên 。 實thật 所sở 願nguyện 也dã 。 余dư 先tiên 於ư 法pháp 華hoa 指chỉ 掌chưởng 編biên 敘tự 始thỉ 末mạt 有hữu 云vân 。 二nhị 十thập 餘dư 年niên 。 自tự 視thị 若nhược 夢mộng 期kỳ 也dã 。 住trụ 此thử 住trụ 彼bỉ 。 迴hồi 想tưởng 若nhược 夢mộng 中trung 人nhân 也dã 。 幾kỷ 踰du 四tứ 十thập 萬vạn 言ngôn 。 皆giai 夢mộng 中trung 寱nghệ 語ngữ 。 其kỳ 間gian 或hoặc 逆nghịch 或hoặc 順thuận 。 皆giai 夢mộng 中trung 境cảnh 界giới 。 即tức 今kim 編biên 序tự 始thỉ 末mạt 。 依y 然nhiên 夢mộng 中trung 說thuyết 夢mộng 。 然nhiên 既ký 云vân 夢mộng 中trung 說thuyết 夢mộng 。 則tắc 是thị 一nhất 夢mộng 猶do 未vị 醒tỉnh 耳nhĩ 。 今kim 又hựu 以dĩ 二nhị 十thập 餘dư 年niên 之chi 工công 。 製chế 斯tư 楞lăng 嚴nghiêm 新tân 疏sớ/sơ 。 豈khởi 不bất 是thị 一nhất 夢mộng 未vị 醒tỉnh 。 又hựu 續tục 一nhất 夢mộng 也dã 。 且thả 思tư 如Như 來Lai 說thuyết 法Pháp 。 四tứ 十thập 九cửu 年niên 。 尚thượng 不bất 曾tằng 道đạo 著trước 一nhất 字tự 。 況huống 是thị 經Kinh 是thị 疏sớ/sơ 。 不bất 足túc 六lục 十thập 萬vạn 言ngôn 。 又hựu 豈khởi 能năng 道đạo 著trước 一nhất 字tự 乎hồ 。 伏phục 望vọng 後hậu 之chi 讀đọc 是thị 經Kinh 閱duyệt 是thị 疏sớ/sơ 者giả 。 幸hạnh 勿vật 於ư 中trung 說thuyết 是thị 說thuyết 非phi 。 又hựu 作tác 實thật 法Pháp 會hội 也dã 。

旹# 乾can/kiền/càn 隆long 四tứ 十thập 一nhất 年niên 歲tuế 次thứ 丙bính 申thân 。 僧Tăng 自Tự 恣Tứ 日nhật

賜tứ 紫tử 沙Sa 門Môn 賢hiền 宗tông 後hậu 學học 通thông 理lý 謹cẩn 識thức

閱duyệt 疏sớ/sơ 凡phàm 例lệ

是thị 經Kinh 流lưu 傳truyền 震chấn 旦đán 。 疏sớ/sơ 記ký 論luận 解giải 甚thậm 夥# 。 採thải 金kim 集tập 玉ngọc 。 誠thành 讓nhượng 會hội 解giải 。 辨biện 脈mạch 尋tầm 源nguyên 。 無vô 偕giai 交giao 光quang 。 今kim 為vi 接tiếp 引dẫn 初sơ 機cơ 。 漸tiệm 入nhập 堂đường 奧áo 。 異dị 彼bỉ 舊cựu 說thuyết 。 恐khủng 駭hãi 新tân 聞văn 。 宜nghi 強cường/cưỡng 周chu 覽lãm 。 勿vật 輕khinh 間gian 然nhiên 。

-# 是thị 疏sớ/sơ 自tự 名danh 指chỉ 掌chưởng 。 取thủ 其kỳ 明minh 而nhi 且thả 易dị 。 不bất 避tị 訓huấn 詁# 。 或hoặc 涉thiệp 繁phồn 蔓mạn 。 智trí 果quả 超siêu 方phương 。 以dĩ 任nhậm 捨xả 繁phồn 從tùng 要yếu 。 立lập 尚thượng 扶phù 壁bích 。 且thả 須tu 由do 粗thô 入nhập 微vi 。 勿vật 嫌hiềm 摘trích 葉diệp 尋tầm 枝chi 。 莫mạc 便tiện 掛quải 一nhất 漏lậu 十thập 。

-(# 通thông 理lý )# 資tư 愧quý 學học 知tri 。 智trí 無vô 兼kiêm 人nhân 。 未vị 能năng 徧biến 扣khấu 高cao 明minh 。 博bác 覽lãm 古cổ 著trước 。 疏sớ/sơ 中trung 一nhất 言ngôn 一nhất 句cú 。 多đa 自tự 胸hung 襟khâm 流lưu 出xuất 。 不bất 善thiện 他tha 文văn 。 未vị 敢cảm 輙triếp 入nhập 。 非phi 有hữu 揀giản 棄khí 。 勿vật 強cường/cưỡng 是thị 非phi 。

-# 全toàn 經kinh 脈mạch 絡lạc 。 有hữu 綱cương 有hữu 目mục 。 目mục 中trung 復phục 有hữu 綱cương 目mục 。 如như 世thế 祖tổ 父phụ 子tử 孫tôn 。 展triển 轉chuyển 相tương 生sanh 。 曾tằng 無vô 少thiểu 紊# 。 若nhược 綱cương 之chi 與dữ 綱cương 。 目mục 之chi 與dữ 目mục 。 則tắc 如như 兄huynh 弟đệ 相tương 次thứ 。 先tiên 後hậu 適thích 宜nghi 。 依y 此thử 分phần/phân 科khoa 。 自tự 有hữu 層tằng 次thứ 。 楞lăng 嚴nghiêm 正chánh 脈mạch 。 頗phả 得đắc 此thử 訣quyết 。 今kim 疏sớ/sơ 倣# 之chi 。 但đãn 交giao 師sư 分phân 析tích 過quá 甚thậm 。 多đa 於ư 應ưng 續tục 反phản 斷đoạn 。 初sơ 學học 不bất 察sát 。 致trí 義nghĩa 失thất 貫quán 。 今kim 疏sớ/sơ 別biệt 之chi 。

-# 是thị 疏sớ/sơ 為vi 避tị 繁phồn 分phần/phân 。 間gian 有hữu 一nhất 科khoa 之chi 中trung 。 含hàm 攝nhiếp 三tam 二nhị 意ý 者giả 。 若nhược 不bất 眉mi 目mục 。 莫mạc 決quyết 斷đoán 連liên 。 因nhân 於ư 本bổn 文văn 用dụng ○# 斷đoạn 之chi 。 至chí 疏sớ/sơ 中trung 各các 標tiêu 其kỳ 意ý 。 如như 起khởi 首thủ 則tắc 曰viết 初sơ 某mỗ 意ý 。 釋thích 竟cánh 又hựu 曰viết 某mỗ 某mỗ 下hạ 某mỗ 意ý 等đẳng 。 庶thứ 不bất 至chí 繁phồn 分phần/phân 而nhi 節tiết 旨chỉ 判phán 然nhiên 。

-# 古cổ 疏sớ/sơ 隨tùy 文văn 科khoa 目mục 。 多đa 不bất 俱câu 提đề 。 如như 一nhất 科khoa 分phần/phân 三tam 。 但đãn 標tiêu 初sơ 科khoa 。 即tức 復phục 曲khúc 分phần/phân 。 或hoặc 入nhập 文văn 。 殊thù 令linh 初sơ 學học 艱gian 於ư 檢kiểm 對đối 。 今kim 遵tuân 彌di 陀đà 疏sớ/sơ 鈔sao 科khoa 式thức 。 分phần/phân 已dĩ 俱câu 標tiêu 。 標tiêu 已dĩ 取thủ 次thứ 會hội 文văn 。 疏sớ/sơ 訖ngật 仍nhưng 結kết 某mỗ 某mỗ 科khoa 竟cánh 。 若nhược 相tương/tướng 鄰lân 甚thậm 近cận 者giả 則tắc 不bất 復phục 結kết 。 為vi 便tiện 觀quán 覽lãm 。 不bất 至chí 翻phiên 前tiền 揭yết 後hậu 。

-# 楞lăng 嚴nghiêm 正chánh 脈mạch 。 交giao 師sư 用dụng 甲giáp 乙ất 等đẳng 字tự 以dĩ 別biệt 科khoa 目mục 層tằng 次thứ 。 伯bá 亭đình 老lão 人nhân 。 亦diệc 多đa 承thừa 用dụng 。 今kim 疏sớ/sơ 全toàn 標tiêu 科khoa 目mục 。 且thả 疏sớ/sơ 竟cánh 仍nhưng 結kết 。 前tiền 後hậu 次thứ 第đệ 。 顯hiển 然nhiên 可khả 見kiến 。 故cố 不bất 更cánh 置trí 甲giáp 乙ất 等đẳng 字tự 。

-# 一nhất 音âm 圓viên 被bị 。 異dị 解giải 各các 呈trình 。 杵xử 臼cữu 繩thằng 箕ki 。 共cộng 說thuyết 象tượng 身thân 之chi 似tự 。 鵠hộc 雪tuyết 貝bối 稻đạo 。 孰thục 明minh 乳nhũ 色sắc 之chi 真chân 。 因nhân 枝chi 尋tầm 本bổn 。 各các 選tuyển 其kỳ 由do 。 入nhập 道đạo 從tùng 緣duyên 。 不bất 一nhất 而nhi 足túc 。 勿vật 謂vị 本bổn 疏sớ/sơ 多đa 事sự 。 有hữu 礙ngại 此thử 經Kinh 廣quảng 傳truyền 。

-# 古cổ 德đức 著trước 疏sớ/sơ 。 間gian 有hữu 與dữ 私tư 意ý 相tương/tướng 符phù 者giả 。 亦diệc 微vi 有hữu 採thải 掇xuyết 。 若nhược 全toàn 用dụng 其kỳ 語ngữ 。 則tắc 標tiêu 以dĩ 名danh 字tự 。 如như 言ngôn 正chánh 脈mạch 云vân 等đẳng 。 若nhược 少thiểu 有hữu 更cánh 換hoán 。 則tắc 標tiêu 唯duy 義nghĩa 取thủ 。 如như 言ngôn 正chánh 脈mạch 義nghĩa 云vân 等đẳng 。 蓋cái 不bất 敢cảm 掩yểm 古cổ 之chi 善thiện 也dã 。

-# 金kim 鍮thâu 並tịnh 列liệt 。 玉ngọc 石thạch 互hỗ 陳trần 。 具cụ 眼nhãn 者giả 自tự 能năng 辨biện 識thức 。 不bất 在tại 抑ức 揚dương 。 按án 正chánh 脈mạch 立lập 義nghĩa 雖tuy 精tinh 。 駮# 古cổ 太thái 甚thậm 。 致trí 令linh 後hậu 學học 。 一nhất 味vị 在tại 是thị 非phi 裏lý 卜bốc 度độ 。 不bất 知tri 向hướng 關quan 節tiết 處xứ 跟cân 尋tầm 。 迷mê 本bổn 昧muội 源nguyên 。 其kỳ 失thất 非phi 細tế 。 故cố 今kim 疏sớ/sơ 惟duy 竊thiết 取thủ 其kỳ 義nghĩa 。 而nhi 執chấp 戈qua 欲dục 鬬đấu 之chi 詞từ 槩# 不bất 敢cảm 用dụng 。 又hựu 正chánh 脈mạch 於ư 難nạn 處xứ 過quá 詳tường 。 於ư 易dị 處xứ 過quá 略lược 。 唯duy 逗đậu 利lợi 智trí 。 不bất 接tiếp 鈍độn 根căn 。 今kim 疏sớ/sơ 於ư 難nạn 處xứ 不bất 過quá 指chỉ 授thọ 分phân 明minh 。 於ư 易dị 處xứ 亦diệc 必tất 略lược 用dụng 敷phu 演diễn 。 為vi 令linh 三tam 根căn 俱câu 被bị 。 利lợi 鈍độn 咸hàm 宜nghi 。

No.308#

楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 指Chỉ 掌Chưởng 疏Sớ/sơ 卷Quyển 一Nhất

京kinh 都đô 拈niêm 華hoa 寺tự 賢hiền 宗tông 後hậu 學học 達đạt 天thiên 通thông 理lý 敬kính 述thuật

嗣tự 法Pháp 門môn 人nhân (# 興hưng 宗tông 祖tổ 旺# 謄# 清thanh 懷hoài 仁nhân 祖tổ 毓# 較giảo 字tự )#

第đệ 九cửu 總tổng 釋thích 名danh 題đề 者giả 。 謂vị 名danh 者giả 實thật 之chi 賓tân 。 題đề 者giả 經kinh 之chi 綱cương 。 一nhất 經kinh 大đại 義nghĩa 。 萃tụy 在tại 名danh 題đề 。 故cố 言ngôn 總tổng 釋thích 。 謂vị 總tổng 釋thích 一nhất 經kinh 大đại 義nghĩa 於ư 名danh 題đề 中trung 也dã 。 又hựu 名danh 謂vị 能năng 譯dịch 人nhân 名danh 。 題đề 謂vị 所sở 譯dịch 經kinh 題đề 。 而nhi 言ngôn 總tổng 釋thích 者giả 。 謂vị 人nhân 名danh 經kinh 題đề 以dĩ 總tổng 釋thích 之chi 也dã 。 即tức 分phân 為vi 二nhị 。

一nhất 經kinh 題đề 二nhị 譯dịch 人nhân 。

初sơ 。

大Đại 佛Phật 頂Đảnh 如Như 來Lai 密Mật 因Nhân 修Tu 證Chứng 了Liễu 義Nghĩa 諸Chư 菩Bồ 薩Tát 萬Vạn 行Hạnh 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 卷quyển 第đệ 一nhất

釋thích 此thử 經Kinh 題đề 。 略lược 作tác 五ngũ 義nghĩa 。 一nhất 先tiên 會hội 五ngũ 名danh 。 二nhị 正chánh 釋thích 現hiện 題đề 。 三tam 略lược 備bị 古cổ 法pháp 。 四tứ 重trọng/trùng 申thân 西tây 名danh 。 五ngũ 附phụ 釋thích 卷quyển 次thứ 。

初sơ 。

按án 經kinh 中trung 佛Phật 自tự 所sở 說thuyết 。 有hữu 五ngũ 種chủng 題đề 名danh 。 一nhất 曰viết 大đại 佛Phật 頂đảnh 悉tất 怛đát 多đa 般bát 怛đát 羅la 無vô 上thượng 寶bảo 印ấn 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 清thanh 淨tịnh 海hải 眼nhãn 。 (# 正chánh 脈mạch 云vân 。 境cảnh 智trí 為vi 名danh 。 謂vị 大đại 等đẳng 是thị 境cảnh 。 十thập 方phương 下hạ 屬thuộc 智trí )# 二nhị 曰viết 救cứu 護hộ 親thân 因nhân 。 度độ 脫thoát 阿A 難Nan 。 及cập 此thử 會hội 中trung 。 性tánh 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 。 得đắc 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 入nhập 徧biến 知tri 海hải 。 (# 正chánh 脈mạch 云vân 。 機cơ 益ích 為vi 名danh 。 謂vị 阿A 難Nan 性tánh 尼ni 為vi 機cơ 。 得đắc 菩Bồ 提Đề 等đẳng 是thị 益ích )# 三tam 曰viết 如Như 來Lai 密mật 因nhân 。 修tu 證chứng 了liễu 義nghĩa 。 (# 正chánh 脈mạch 云vân 。 性tánh 修tu 為vi 名danh 。 以dĩ 如Như 來Lai 密mật 因nhân 屬thuộc 性tánh 具cụ 。 修tu 證chứng 了liễu 義nghĩa 屬thuộc 修tu 得đắc )# 四tứ 曰viết 大đại 方Phương 廣Quảng 妙diệu 蓮liên 華hoa 王vương 。 十thập 方phương 佛Phật 母mẫu 陀đà 羅la 尼ni 咒chú 。 (# 正chánh 脈mạch 云vân 。 要yếu 妙diệu 為vi 名danh 。 蓋cái 上thượng 七thất 字tự 為vi 顯hiển 為vi 最tối 妙diệu 。 下hạ 八bát 字tự 為vi 密mật 為vi 最tối 要yếu )# 五ngũ 曰viết 灌quán 頂đảnh 章chương 句cú 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 萬vạn 行hạnh 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 。 (# 正chánh 脈mạch 云vân 。 因nhân 果quả 為vi 名danh 。 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 萬vạn 行hạnh 為vi 因nhân 。 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 即tức 果quả 也dã )# 今kim 此thử 題đề 者giả 。 於ư 五ngũ 名danh 中trung 略lược 取thủ 十thập 九cửu 字tự 。 擇trạch 要yếu 該cai 廣quảng 。 次thứ 第đệ 攝nhiếp 經kinh 。 乃nãi 結kết 集tập 者giả 善thiện 巧xảo 所sở 成thành 。

二nhị 正chánh 釋thích 現hiện 題đề 四tứ 。 一nhất 指chỉ 法pháp 宗tông 體thể 。 即tức 大đại 之chi 一nhất 字tự 也dã 。 所sở 言ngôn 大đại 者giả 。 即tức 眾chúng 生sanh 心tâm 。 是thị 心tâm 則tắc 攝nhiếp 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 出xuất 世thế 間gian 法Pháp 。 故cố 稱xưng 為vi 大đại 。 在tại 華hoa 嚴nghiêm 即tức 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 。 而nhi 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 。 該cai 四tứ 法Pháp 界Giới 。 統thống 攝nhiếp 乎hồ 因nhân 因nhân 果quả 果quả 。 無vô 量lượng 妙diệu 門môn 。 無vô 邊biên 妙diệu 義nghĩa 。 不bất 其kỳ 大đại 乎hồ 。 諸chư 經kinh 或hoặc 目mục 為vi 實thật 相tướng 。 或hoặc 目mục 為vi 佛Phật 性tánh 。 或hoặc 目mục 為vi 圓viên 覺giác 。 或hoặc 目mục 為vi 真Chân 如Như 等đẳng 。 其kỳ 實thật 皆giai 一nhất 心tâm 也dã 。 在tại 本bổn 經kinh 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 心tâm 。 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 心tâm 。 非phi 一nhất 切thiết 法pháp 。 一nhất 切thiết 法pháp 莫mạc 能năng 收thu 攝nhiếp 。 即tức 一nhất 切thiết 法pháp 。 一nhất 切thiết 法pháp 莫mạc 能năng 逃đào 遁độn 。 離ly 即tức 離ly 非phi 。 是thị 即tức 非phi 即tức 。 言ngôn 語ngữ 道đạo 斷đoạn 。 心tâm 行hành 處xứ 滅diệt 。 不bất 得đắc 已dĩ 強cường/cưỡng 名danh 為vi 大đại 。 非phi 對đối 小tiểu 言ngôn 大đại 。 以dĩ 對đối 小tiểu 言ngôn 大đại 。 則tắc 大đại 有hữu 分phần/phân 限hạn 。 非phi 真chân 大đại 故cố 。 亦diệc 非phi 先tiên 小tiểu 後hậu 大đại 。 以dĩ 先tiên 小tiểu 後hậu 大đại 。 則tắc 大đại 有hữu 始thỉ 終chung 。 非phi 本bổn 大đại 故cố 。 是thị 知tri 此thử 大đại 。 十thập 方phương 無vô 盡tận 。 三tam 際tế 莫mạc 窮cùng 。 在tại 迷mê 為vi 如Như 來Lai 密mật 因nhân 。 在tại 悟ngộ 為vi 修tu 證chứng 了liễu 義nghĩa 。 在tại 因nhân 為vi 菩Bồ 薩Tát 萬vạn 行hạnh 。 在tại 果quả 為vi 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 王vương 。 一nhất 經kinh 要yếu 妙diệu 。 不bất 出xuất 此thử 宗tông 。 十thập 界giới 紐nữu 樞xu 。 無vô 踰du 茲tư 體thể 。 以dĩ 之chi 冠quan 首thủ 。 良lương 有hữu 以dĩ 焉yên 。

二nhị 顯hiển 法pháp 勝thắng 妙diệu 。 即tức 佛Phật 頂đảnh 二nhị 字tự 。 所sở 言ngôn 佛Phật 頂đảnh 者giả 。 即tức 肉nhục 髻kế 相tương/tướng 上thượng 無vô 見kiến 頂đảnh 也dã 。 肉nhục 髻kế 相tương/tướng 。 為vi 三tam 十thập 二nhị 相tương/tướng 之chi 一nhất 。 在tại 青thanh 螺loa 紺cám 髮phát 正chánh 中trung 。 如như 春xuân 山sơn 吐thổ 日nhật 。 而nhi 頂đảnh 不bất 可khả 見kiến 。 如như 佛Phật 初sơ 降giáng 生sanh 。 嵐lam 毗Tỳ 尼Ni 林lâm 神thần 。 為vi 佛Phật 乳nhũ 母mẫu 。 捧phủng 持trì 諦đế 觀quán 。 不bất 見kiến 其kỳ 頂đảnh 。 又hựu 佛Phật 成thành 道Đạo 後hậu 。 遊du 波Ba 羅La 奈Nại 。 東đông 方phương 應ưng 持trì 菩Bồ 薩Tát 。 欲dục 窮cùng 佛Phật 頂đảnh 。 上thượng 歷lịch 沙sa 界giới 。 終chung 不bất 能năng 見kiến 。 乃nãi 八bát 十thập 隨tùy 好hảo 之chi 一nhất 。 無vô 見kiến 頂đảnh 好hảo 也dã 。 用dụng 斯tư 顯hiển 法pháp 者giả 。 略lược 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 佛Phật 頂đảnh 最tối 勝thắng 無vô 上thượng 。 顯hiển 此thử 法pháp 最tối 勝thắng 。 依y 之chi 修tu 習tập 。 直trực 趣thú 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 故cố 。 二nhị 佛Phật 頂đảnh 最tối 妙diệu 無vô 見kiến 。 顯hiển 此thử 法pháp 至chí 妙diệu 。 唯duy 佛Phật 究cứu 盡tận 。 一nhất 切thiết 所sở 不bất 能năng 了liễu 故cố 。 又hựu 上thượng 但đãn 顯hiển 大đại 。 此thử 復phục 顯hiển 其kỳ 勝thắng 妙diệu 。 蓋cái 直trực 指chỉ 法pháp 體thể 為vi 大đại 為vi 佛Phật 頂đảnh 耳nhĩ 。 又hựu 佛Phật 頂đảnh 亦diệc 可khả 作tác 喻dụ 。 但đãn 不bất 如như 直trực 指chỉ 之chi 為vi 親thân 也dã 。

三tam 別biệt 出xuất 義nghĩa 相tương/tướng 曲khúc 分phần/phân 四tứ 。

一nhất 正chánh 因nhân 密mật 熏huân 。 即tức 如Như 來Lai 密mật 因nhân 句cú 也dã 。 如Như 來Lai 者giả 。 十thập 號hiệu 之chi 一nhất 。 倣# 同đồng 先tiên 德đức 號hiệu 。 釋thích 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 隨tùy 相tương/tướng 釋thích 。 謂vị 佛Phật 佛Phật 道Đạo 同đồng 。 後hậu 佛Phật 出xuất 世thế 。 宛uyển 同đồng 先tiên 佛Phật 再tái 來lai 。 故cố 名danh 如Như 來Lai 。 二nhị 入nhập 理lý 釋thích 。 隨tùy 教giáo 淺thiển 深thâm 。 難nan 盡tận 多đa 種chủng 。 今kim 據cứ 終chung 實thật 。 謂vị 如như 為vi 本bổn 覺giác 。 來lai 為vi 始thỉ 覺giác 。 始thỉ 覺giác 究cứu 竟cánh 。 即tức 同đồng 本bổn 故cố 。 亦diệc 倣# 同đồng 先tiên 德đức 義nghĩa 也dã 。 對đối 下hạ 菩Bồ 薩Tát 。 即tức 是thị 果quả 人nhân 。 乃nãi 諸chư 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 後hậu 之chi 號hiệu 。 密mật 因nhân 者giả 。 即tức 正chánh 因nhân 佛Phật 性tánh 。 眾chúng 生sanh 等đẳng 有hữu 。 迷mê 而nhi 不bất 知tri 。 雖tuy 迷mê 而nhi 不bất 知tri 。 由do 內nội 熏huân 力lực 故cố 。 遇ngộ 緣duyên 信tín 發phát 。 究cứu 竟cánh 可khả 以dĩ 成thành 佛Phật 。 正chánh 以dĩ 可khả 成thành 佛Phật 故cố 。 名danh 如Như 來Lai 因nhân 。 在tại 迷mê 不bất 知tri 故cố 。 復phục 名danh 為vi 密mật 。 又hựu 因nhân 稱xưng 如Như 來Lai 。 復phục 名danh 為vi 密mật 者giả 。 為vi 遣khiển 兩lưỡng 種chủng 人nhân 過quá 。 一nhất 如Như 來Lai 二nhị 字tự 。 遣khiển 小tiểu 教giáo 二nhị 乘thừa 。 抱bão 迷mê 絕tuyệt 分phân 之chi 過quá 。 以dĩ 彼bỉ 不bất 達đạt 。 即tức 心tâm 即tức 佛Phật 。 自tự 甘cam 絕tuyệt 分phần/phân 。 一nhất 向hướng 沈trầm 空không 。 今kim 聞văn 因nhân 即tức 如Như 來Lai 。 頓đốn 然nhiên 夢mộng 覺giác 醉túy 醒tỉnh 。 迴hồi 小tiểu 向hướng 大đại 。 成thành 佛Phật 有hữu 分phần/phân 。 二nhị 密mật 之chi 一nhất 字tự 。 遣khiển 圓viên 教giáo 狂cuồng 慧tuệ 廢phế 置trí 進tiến 修tu 之chi 過quá 。 以dĩ 彼bỉ 纔tài 信tín 自tự 心tâm 。 便tiện 謂vị 是thị 佛Phật 。 一nhất 向hướng 廢phế 修tu 。 今kim 聞văn 但đãn 是thị 密mật 具cụ 。 自tự 知tri 非phi 是thị 已dĩ 成thành 。 從tùng 性tánh 起khởi 修tu 。 冀ký 果quả 方phương 能năng 。 然nhiên 此thử 即tức 是thị 二nhị 根căn 本bổn 中trung 真chân 本bổn 。 所sở 謂vị 識thức 精tinh 元nguyên 明minh 。 能năng 生sanh 諸chư 緣duyên 。 緣duyên 所sở 遺di 者giả 。 至chí 文văn 中trung 十thập 番phiên 顯hiển 見kiến 。 且thả 從tùng 眼nhãn 根căn 指chỉ 出xuất 。 以dĩ 一nhất 例lệ 五ngũ 。 六lục 根căn 皆giai 具cụ 。 若nhược 擴# 而nhi 充sung 之chi 。 不bất 唯duy 近cận 具cụ 根căn 中trung 。 實thật 為vi 遠viễn 該cai 萬vạn 法pháp 。 迨đãi 後hậu 會hội 四tứ 科khoa 。 融dung 七thất 大đại 。 明minh 生sanh 續tục 之chi 因nhân 。 示thị 圓viên 融dung 之chi 故cố 。 全toàn 彰chương 三Tam 藏Tạng 。 不bất 離ly 一nhất 心tâm 。 如Như 來Lai 密mật 因nhân 之chi 旨chỉ 。 顯hiển 發phát 無vô 餘dư 蘊uẩn 矣hĩ 。 經kinh 文văn 首thủ 從tùng 請thỉnh 定định 。 至chí 四tứ 卷quyển 前tiền 半bán 。 身thân 意ý 輕khinh 安an 。 得đắc 未vị 曾tằng 有hữu 。 如Như 來Lai 重trùng 重trùng 開khai 示thị 。 令linh 修tu 奢xa 摩ma 。 當đương 機cơ 方phương 以dĩ 信tín 順thuận 。 四tứ 分phần/phân 中trung 開khai 示thị 奢xa 摩ma 成thành 信tín 分phần/phân 。 義nghĩa 齊tề 於ư 此thử 。

二nhị 了liễu 因nhân 顯hiển 發phát 。 即tức 修tu 證chứng 了liễu 義nghĩa 句cú 也dã 。 因nhân 信tín 起khởi 觀quán 曰viết 修tu 。 蓋cái 即tức 以dĩ 觀quán 行hành 為vi 修tu 。 非phi 歷lịch 事sự 造tạo 修tu 也dã 。 由do 行hành 成thành 解giải 曰viết 證chứng 。 蓋cái 即tức 以dĩ 解giải 悟ngộ 為vi 證chứng 。 非phi 歷lịch 位vị 取thủ 證chứng 也dã 。 良lương 以dĩ 圓viên 頓đốn 行hành 人nhân 。 信tín 時thời 即tức 兼kiêm 解giải 悟ngộ 。 解giải 時thời 已dĩ 有hữu 證chứng 入nhập 。 故cố 前tiền 分phần/phân 末mạt 即tức 許hứa 阿A 難Nan 等đẳng 。 心tâm 悟ngộ 實thật 相tướng 。 而nhi 此thử 段đoạn 即tức 云vân 修tu 證chứng 了liễu 義nghĩa 。 其kỳ 實thật 前tiền 方phương 是thị 信tín 。 此thử 方phương 是thị 解giải 。 蓋cái 以dĩ 行hành 布bố 不bất 礙ngại 圓viên 融dung 。 取thủ 勝thắng 為vi 言ngôn 。 然nhiên 謂vị 之chi 了liễu 義nghĩa 者giả 。 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 了liễu 悟ngộ 前tiền 義nghĩa 。 二nhị 者giả 了liễu 無vô 餘dư 義nghĩa 。 了liễu 悟ngộ 前tiền 義nghĩa 者giả 。 由do 前tiền 段đoạn 當đương 機cơ 信tín 順thuận 。 雖tuy 知tri 有hữu 如Như 來Lai 密mật 因nhân 。 猶do 未vị 能năng 現hiện 量lượng 體thể 悟ngộ 。 故cố 自tự 喻dụ 云vân 。 我ngã 今kim 猶do 如như 。 旅lữ 泊bạc 之chi 人nhân 。 忽hốt 蒙mông 天thiên 王vương 。 賜tứ 與dữ 華hoa 屋ốc 。 雖tuy 獲hoạch 大đại 宅trạch 。 要yếu 因nhân 門môn 入nhập 。 (# 請thỉnh 觀quán 門môn 。 求cầu 悟ngộ 入nhập 也dã 如như 是thị 如Như 來Lai 。 為vi 之chi 分phần 門môn 以dĩ 定định 二nhị 義nghĩa 。 驗nghiệm 證chứng 以dĩ 釋thích 二nhị 疑nghi 。 綰oản 巾cân 以dĩ 示thị 倫luân 次thứ 。 冥minh 授thọ 以dĩ 選tuyển 本bổn 根căn 。 蓋cái 即tức 令linh 其kỳ 以dĩ 耳nhĩ 門môn 三tam 昧muội 。 修tu 習tập 證chứng 入nhập 。 了liễu 悟ngộ 前tiền 段đoạn 。 如Như 來Lai 密mật 因nhân 義nghĩa 也dã 。 了liễu 無vô 餘dư 義nghĩa 者giả 。 謂vị 耳nhĩ 根căn 圓viên 通thông 。 超siêu 二nhị 十thập 四tứ 聖thánh 而nhi 獨độc 妙diệu 。 依y 此thử 修tu 證chứng 。 則tắc 因nhân 該cai 果quả 海hải 。 果quả 徹triệt 因nhân 源nguyên 。 一nhất 修tu 一nhất 切thiết 修tu 。 一nhất 證chứng 一nhất 切thiết 證chứng 。 了liễu 無vô 餘dư 義nghĩa 可khả 修tu 可khả 證chứng 。 至chí 下hạ 菩Bồ 薩Tát 萬vạn 行hạnh 。 亦diệc 不bất 過quá 圓viên 融dung 中trung 略lược 示thị 行hành 布bố 之chi 義nghĩa 。 經kinh 文văn 義nghĩa 分phần/phân 兩lưỡng 段đoạn 。 首thủ 從tùng 四tứ 卷quyển 後hậu 半bán 。 請thỉnh 華hoa 屋ốc 之chi 門môn 。 至chí 六lục 卷quyển 中trung 十thập 恆Hằng 沙sa 眾chúng 。 皆giai 得đắc 本bổn 心tâm 。 遠viễn 塵trần 離ly 垢cấu 。 獲hoạch 法Pháp 眼nhãn 淨tịnh 等đẳng 。 為vi 開khai 示thị 理lý 觀quán 。 次thứ 從tùng 六lục 卷quyển 後hậu 半bán 請thỉnh 。 安an 立lập 道Đạo 場Tràng 。 至chí 七thất 卷quyển 中trung 頂đảnh 光quang 說thuyết 咒chú 。 顯hiển 示thị 利lợi 益ích 。 兩lưỡng 眾chúng 願nguyện 護hộ 等đẳng 。 為vi 開khai 示thị 事sự 儀nghi 。 總tổng 為vi 令linh 修tu 三tam 摩ma 。 四tứ 分phần/phân 中trung 開khai 示thị 三tam 摩ma 成thành 解giải 分phần/phân 。 義nghĩa 齊tề 於ư 此thử 。

三tam 緣duyên 因nhân 助trợ 修tu 。 即tức 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 萬vạn 行hạnh 句cú 也dã 。 菩Bồ 薩Tát 略lược 梵Phạn 語ngữ 。 具cụ 云vân 菩Bồ 提Đề 薩Tát 埵Đóa 。 此thử 云vân 覺giác 有hữu 情tình 。 釋thích 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 約ước 自tự 利lợi 。 謂vị 覺giác 雖tuy 分phần/phân 證chứng 。 尚thượng 有hữu 情tình 識thức 故cố 。 二nhị 約ước 利lợi 他tha 。 謂vị 覺giác 彼bỉ 有hữu 情tình 。 令linh 他tha 同đồng 己kỷ 故cố 。 三tam 約ước 兩lưỡng 利lợi 。 謂vị 上thượng 求cầu 大đại 覺giác 。 下hạ 化hóa 有hữu 情tình 故cố 。 對đối 上thượng 如Như 來Lai 。 即tức 是thị 因nhân 人nhân 。 乃nãi 如Như 來Lai 道đạo 前tiền 之chi 號hiệu 。 而nhi 言ngôn 諸chư 者giả 。 通thông 指chỉ 禪thiền 那na 中trung 分phần/phân 證chứng 諸chư 聖thánh 。 五ngũ 十thập 五ngũ 位vị 之chi 數số 。 歷lịch 位vị 所sở 修tu 。 行hành 應ưng 無vô 量lượng 。 如như 十thập 信tín 全toàn 根căn 力lực 而nhi 植thực 佛Phật 種chủng 。 十thập 住trụ 生sanh 佛Phật 家gia 而nhi 成thành 佛Phật 子tử 。 十thập 行hành 廣quảng 六Lục 度Độ 而nhi 行hành 佛Phật 事sự 。 十thập 迴hồi 向hướng 迴hồi 佛Phật 事sự 而nhi 向hướng 佛Phật 心tâm 。 四tứ 加gia 行hành 泯mẫn 心tâm 佛Phật 而nhi 滅diệt 數số 量lượng 。 十Thập 地Địa 契khế 真Chân 如Như 而nhi 覆phú 涅Niết 槃Bàn 。 等đẳng 覺giác 齊tề 佛Phật 際tế 而nhi 破phá 生sanh 相tương/tướng 。 一nhất 具cụ 一nhất 切thiết 。 主chủ 伴bạn 重trùng 重trùng 。 緣duyên 起khởi 無vô 礙ngại 。 猶do 如như 帝đế 網võng 。 今kim 言ngôn 萬vạn 明minh 多đa 。 非phi 局cục 定định 數số 也dã 。 準chuẩn 前tiền 釋thích 了liễu 義nghĩa 云vân 。 一nhất 修tu 一nhất 切thiết 修tu 。 一nhất 證chứng 一nhất 切thiết 證chứng 。 了liễu 無vô 餘dư 義nghĩa 。 可khả 修tu 可khả 證chứng 。 今kim 又hựu 言ngôn 萬vạn 行hạnh 者giả 。 良lương 以dĩ 行hành 布bố 既ký 不bất 礙ngại 於ư 圓viên 融dung 。 圓viên 融dung 又hựu 何hà 嫌hiềm 於ư 行hành 布bố 。 前tiền 為vi 推thôi 重trọng/trùng 初sơ 心tâm 。 解giải 時thời 即tức 言ngôn 證chứng 入nhập 。 令linh 知tri 理lý 由do 頓đốn 悟ngộ 。 此thử 為vi 對đối 治trị 狂cuồng 慧tuệ 。 悟ngộ 後hậu 仍nhưng 分phần/phân 階giai 差sai 。 令linh 知tri 事sự 必tất 漸tiệm 修tu 。 但đãn 悟ngộ 後hậu 之chi 修tu 。 無vô 勞lao 肯khẳng 綮khính/khể 。 如như 彼bỉ 鵬# 飛phi 萬vạn 里lý 。 培bồi 風phong 於ư 未vị 徙tỉ 之chi 先tiên 。 龍long 驟sậu 千thiên 江giang 。 奮phấn 力lực 在tại 將tương 行hành 之chi 際tế 。 是thị 知tri 圓viên 頓đốn 行hành 人nhân 。 功công 業nghiệp 惟duy 在tại 初sơ 心tâm 。 乾can/kiền/càn 慧tuệ 以dĩ 後hậu 。 即tức 屬thuộc 任nhậm 運vận 流lưu 入nhập 。 故cố 後hậu 識thức 陰ấm 文văn 云vân 。 從tùng 互hỗ 用dụng 中trung 。 能năng 入nhập 菩Bồ 薩Tát 。 金kim 剛cang 乾can 慧tuệ 。 於ư 是thị 乃nãi 超siêu 十thập 信tín 十thập 住trụ 十thập 行hành 十thập 迴hồi 向hướng 四tứ 加gia 行hành 十Thập 地Địa 等đẳng 覺giác 圓viên 明minh 。 入nhập 於ư 如Như 來Lai 。 妙diệu 莊trang 嚴nghiêm 海hải 。 然nhiên 既ký 曰viết 超siêu 入nhập 。 自tự 非phi 蟻nghĩ 山sơn 蠖# 樹thụ 可khả 比tỉ 。 (# 蟻nghĩ 子tử 登đăng 山sơn 。 尺xích 蠖# 上thượng 樹thụ 。 皆giai 用dụng 力lực 難nạn/nan 到đáo 者giả )# 經kinh 文văn 自tự 七thất 卷quyển 後hậu 半bán 。 阿A 難Nan 請thỉnh 位vị 。 至chí 八bát 卷quyển 結kết 示thị 五ngũ 名danh 。 中trung 間gian 歷lịch 談đàm 位vị 行hành 。 皆giai 為vi 令linh 修tu 禪thiền 那na 。 四tứ 分phần/phân 中trung 開khai 示thị 禪thiền 那na 成thành 行hành 分phần/phân 。 義nghĩa 齊tề 於ư 此thử 。

四tứ 妙diệu 果Quả 究cứu 證chứng 。 即tức 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 三tam 字tự 也dã 。 梵Phạn 語ngữ 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 。 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 佛Phật 自tự 釋thích 云vân 。 首thủ 楞lăng 者giả 。 名danh 一nhất 切thiết 事sự 畢tất 竟cánh 。 嚴nghiêm 者giả 名danh 堅kiên 。 一nhất 切thiết 畢tất 竟cánh 而nhi 得đắc 堅kiên 固cố 。 名danh 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 。 古cổ 德đức 依y 此thử 。 遂toại 明minh 其kỳ 為vi 徹triệt 法pháp 底để 源nguyên 。 不bất 動động 不bất 壞hoại 。 據cứ 古cổ 德đức 意ý 。 言ngôn 一nhất 切thiết 事sự 畢tất 竟cánh 者giả 。 即tức 是thị 窮cùng 徹triệt 諸chư 法pháp 根căn 底để 本bổn 源nguyên 。 如như 法Pháp 華hoa 究cứu 竟cánh 諸chư 法pháp 。 實thật 相tướng 之chi 義nghĩa 。 或hoặc 有hữu 翻phiên 為vi 健kiện 相tương/tướng 三tam 昧muội 者giả 。 亦diệc 以dĩ 能năng 究cứu 竟cánh 諸chư 法pháp 。 實thật 相tướng 故cố 也dã 。 而nhi 得đắc 堅kiên 固cố 者giả 。 謂vị 事sự 到đáo 畢tất 竟cánh 。 即tức 性tánh 常thường 住trụ 。 故cố 即tức 明minh 其kỳ 為vi 不bất 動động 不bất 壞hoại 。 以dĩ 既ký 能năng 窮cùng 徹triệt 諸chư 法pháp 根căn 底để 本bổn 源nguyên 。 法pháp 法pháp 無vô 非phi 實thật 相tướng 。 求cầu 於ư 去khứ 來lai 。 生sanh 滅diệt 了liễu 不bất 可khả 得đắc 。 有hữu 何hà 動động 壞hoại 。 如như 法Pháp 華hoa 所sở 謂vị 世thế 間gian 。 相tương/tướng 常thường 住trụ 是thị 也dã 。 承thừa 上thượng 即tức 是thị 歷lịch 前tiền 諸chư 位vị 。 修tu 練luyện 治trị 習tập 。 至chí 斯tư 乃nãi 窮cùng 徹triệt 諸chư 法pháp 。 根căn 底để 本bổn 源nguyên 。 不bất 動động 不bất 壞hoại 。 證chứng 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 而nhi 成thành 常thường 住trụ 果quả 矣hĩ 。 若nhược 以dĩ 本bổn 經kinh 現hiện 文văn 釋thích 之chi 。 與dữ 上thượng 稍sảo 異dị 。 謂vị 凡phàm 一nhất 切thiết 事sự 畢tất 竟cánh 堅kiên 固cố 。 即tức 名danh 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 。 故cố 古cổ 德đức 亦diệc 有hữu 直trực 翻phiên 為vi 究cứu 竟cánh 堅kiên 固cố 者giả 。 良lương 以dĩ 如Như 來Lai 密mật 因nhân 。 久cửu 淪luân 七thất 趣thú 。 修tu 證chứng 了liễu 義nghĩa 。 動động 招chiêu 五ngũ 魔ma 。 菩Bồ 薩Tát 萬vạn 行hạnh 。 多đa 緣duyên 理lý 障chướng 。 由do 是thị 如Như 來Lai 。 精tinh 研nghiên 七thất 趣thú 。 而nhi 明minh 其kỳ 原nguyên 無vô 。 詳tường 辨biện 五ngũ 魔ma 。 而nhi 教giáo 以dĩ 預dự 識thức 。 重trọng/trùng 明minh 五ngũ 陰ấm 。 而nhi 示thị 以dĩ 漸tiệm 修tu 。 知tri 此thử 則tắc 七thất 趣thú 不bất 淪luân 。 五ngũ 魔ma 不bất 擾nhiễu 。 理lý 障chướng 不bất 蔽tế 。 奢xa 摩ma 三tam 摩ma 禪thiền 那na 。 始thỉ 終chung 不bất 壞hoại 。 故cố 直trực 目mục 之chi 曰viết 究cứu 竟cánh 堅kiên 固cố 。 所sở 謂vị 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 是thị 也dã 。 是thị 知tri 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 義nghĩa 。 通thông 乎hồ 前tiền 之chi 三tam 分phần/phân 。 以dĩ 從tùng 前tiền 三tam 離ly 障chướng 得đắc 名danh 。 故cố 初sơ 卷quyển 中trung 阿A 難Nan 所sở 請thỉnh 者giả 。 乃nãi 妙diệu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 三tam 摩ma 禪thiền 那na 。 而nhi 如Như 來Lai 所sở 許hứa 者giả 。 乃nãi 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 王vương 。 經kinh 文văn 自tự 八bát 卷quyển 半bán 請thỉnh 談đàm 七thất 趣thú 。 至chí 正chánh 宗tông 分phần/phân 盡tận 。 無vô 非phi 令linh 其kỳ 成thành 就tựu 乎hồ 此thử 。 四tứ 分phần/phân 中trung 當đương 開khai 示thị 楞lăng 嚴nghiêm 成thành 證chứng 分phần/phân 也dã 。 已dĩ 上thượng 別biệt 出xuất 義nghĩa 相tương/tướng 竟cánh 。

四tứ 結kết 示thị 詮thuyên 體thể 。 即tức 經kinh 之chi 一nhất 字tự 也dã 。 華hoa 梵Phạm 名danh 義nghĩa 。 略lược 見kiến 於ư 藏tạng 乘thừa 分phần/phân 攝nhiếp 門môn 中trung 。 雜tạp 心tâm 論luận 出xuất 五ngũ 義nghĩa 。 一nhất 涌dũng 泉tuyền 。 義nghĩa 味vị 無vô 盡tận 故cố 。 二nhị 出xuất 生sanh 。 出xuất 生sanh 諸chư 法pháp 故cố 。 三tam 顯hiển 示thị 。 顯hiển 示thị 教giáo 理lý 故cố 。 四tứ 繩thằng 墨mặc 。 辨biện 析tích 邪tà 正chánh 故cố 。 五ngũ 結kết 鬘man 。 結kết 成thành 文văn 相tương/tướng 故cố 。 佛Phật 地địa 論luận 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 貫quán 穿xuyên 。 謂vị 貫quán 穿xuyên 所sở 說thuyết 法Pháp 義nghĩa 。 二nhị 攝nhiếp 持trì 。 謂vị 攝nhiếp 持trì 所sở 化hóa 眾chúng 生sanh 。 此thử 方phương 訓huấn 釋thích 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 常thường 。 三tam 世thế 不bất 易dị 故cố 。 二nhị 法pháp 。 十thập 方phương 同đồng 遵tuân 故cố 。 昭chiêu 明minh 太thái 子tử 意ý 也dã 。 三tam 徑kính 。 修tu 行hành 徑kính 路lộ 故cố 。 四tứ 典điển 。 攝nhiếp 生sanh 定định 典điển 故cố 。 隱ẩn 士sĩ 劉lưu 虬cầu 意ý 也dã 。 此thử 屬thuộc 能năng 詮thuyên 。 以dĩ 大đại 佛Phật 頂đảnh 等đẳng 是thị 所sở 詮thuyên 故cố 。 通thông 收thu 聲thanh 名danh 句cú 文văn 。 故cố 為vi 體thể 也dã 。 已dĩ 上thượng 正chánh 釋thích 現hiện 題đề 竟cánh 。

三tam 略lược 備bị 古cổ 法pháp 二nhị 。

一nhất 立lập 題đề 法pháp 。 謂vị 諸chư 經kinh 立lập 題đề 。 人nhân 法pháp 喻dụ 單đơn 複phức 具cụ 足túc 。 例lệ 有hữu 七thất 種chủng 。 一nhất 單đơn 人nhân 。 如như 淨tịnh 名danh 。 二nhị 單đơn 法pháp 。 如như 涅Niết 槃Bàn 。 三tam 單đơn 喻dụ 。 如như 寶bảo 積tích 。 四tứ 法pháp 喻dụ 複phức 。 如như 妙diệu 法Pháp 蓮liên 華hoa 。 五ngũ 人nhân 法pháp 複phức 。 如như 勝thắng 天thiên 王vương 般Bát 若Nhã 。 六lục 人nhân 喻dụ 複phức 。 如như 佛Phật 說thuyết 梵Phạm 網võng 。 七thất 具cụ 足túc 三tam 。 如như 大đại 方Phương 廣Quảng 佛Phật 華hoa 嚴nghiêm 。 今kim 例lệ 華hoa 嚴nghiêm 。 謂vị 佛Phật 頂đảnh 亦diệc 可khả 作tác 喻dụ 。 如Như 來Lai 菩Bồ 薩Tát 為vi 人nhân 。 餘dư 皆giai 是thị 法pháp 。 然nhiên 既ký 法pháp 喻dụ 合hợp 明minh 。 足túc 顯hiển 幽u 深thâm 。 況huống 是thị 如Như 來Lai 菩Bồ 薩Tát 境cảnh 界giới 。 自tự 非phi 權quyền 小tiểu 諸chư 經kinh 可khả 比tỉ 。

二nhị 釋thích 題đề 法pháp 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 古cổ 式thức 有hữu 二nhị 。 一nhất 作tác 對đối 釋thích 。 二nhị 離ly 合hợp 釋thích 。 今kim 作tác 對đối 有hữu 五ngũ 。 一nhất 法pháp 喻dụ 對đối 。 謂vị 大đại 字tự 是thị 法pháp 。 佛Phật 頂đảnh 是thị 喻dụ 。 二nhị 體thể 用dụng 對đối 。 謂vị 大đại 佛Phật 頂đảnh 是thị 體thể 。 如Như 來Lai 密mật 因nhân 等đẳng 是thị 用dụng 。 以dĩ 有hữu 生sanh 信tín 發phát 解giải 成thành 行hành 致trí 果quả 等đẳng 用dụng 故cố 。 三tam 性tánh 修tu 對đối 。 謂vị 如Như 來Lai 密mật 因nhân 屬thuộc 性tánh 。 修tu 證chứng 了liễu 義nghĩa 屬thuộc 修tu 。 四tứ 因nhân 果quả 對đối 。 謂vị 萬vạn 行hạnh 是thị 因nhân 。 楞lăng 嚴nghiêm 為vi 果quả 。 亦diệc 動động 靜tĩnh 對đối 。 可khả 知tri 。 五ngũ 通thông 別biệt 對đối 。 謂vị 經kinh 是thị 通thông 題đề 。 以dĩ 修Tu 多Đa 羅La 藏tạng 。 皆giai 名danh 經kinh 故cố 。 上thượng 屬thuộc 別biệt 題đề 。 以dĩ 大đại 佛Phật 頂đảnh 等đẳng 。 非phi 餘dư 經kinh 故cố 。 又hựu 諸chư 經kinh 通thông 五ngũ 人nhân 說thuyết 。 故cố 名danh 為vi 通thông 。 大đại 佛Phật 頂đảnh 等đẳng 。 局cục 在tại 佛Phật 說thuyết 。 故cố 名danh 為vi 別biệt 。

離ly 合hợp 亦diệc 五ngũ 。 一nhất 大đại 字tự 是thị 法pháp 。 約ước 理lý 故cố 勝thắng 。 佛Phật 頂đảnh 是thị 喻dụ 。 約ước 相tương/tướng 故cố 劣liệt 。 佛Phật 頂đảnh 上thượng 加gia 之chi 字tự 。 依y 主chủ 釋thích 也dã 。 二nhị 如Như 來Lai 密mật 因nhân 屬thuộc 性tánh 。 修tu 證chứng 了liễu 義nghĩa 屬thuộc 修tu 。 兩lưỡng 別biệt 雙song 舉cử 相tương 違vi 釋thích 也dã 。 下hạ 二nhị 句cú 因nhân 果quả 相tương 違vi 可khả 知tri 。 三tam 萬vạn 字tự 是thị 數số 。 行hành 字tự 是thị 體thể 。 萬vạn 下hạ 加gia 即tức 字tự 。 體thể 挾hiệp 數số 量lượng 帶đái 數số 釋thích 也dã 。 四tứ 經Kinh 字tự 是thị 體thể 。 如Như 來Lai 密mật 因nhân 等đẳng 是thị 用dụng 。 經kinh 上thượng 加gia 即tức 字tự 。 體thể 持trì 業nghiệp 用dụng 持trì 業nghiệp 釋thích 也dã 。 五ngũ 大đại 佛Phật 頂đảnh 等đẳng 是thị 經Kinh 之chi 所sở 有hữu 。 經kinh 上thượng 加gia 非phi 字tự 。 分phần/phân 取thủ 他tha 名danh 有hữu 財tài 釋thích 也dã 。 隣lân 近cận 一nhất 釋thích 。 文văn 不bất 明minh 顯hiển 。 必tất 欲dục 作tác 者giả 。 應ưng 云vân 。 大đại 佛Phật 頂đảnh 等đẳng 是thị 修Tu 多Đa 羅La 藏tạng 。 故cố 稱xưng 為vi 經kinh 。 即tức 居cư 近cận 隣lân 強cường/cưỡng 隣lân 近cận 釋thích 也dã 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 此thử 不bất 廢phế 古cổ 釋thích 。 略lược 備bị 參tham 考khảo 。 餘dư 不bất 悉tất 。

四tứ 重trọng/trùng 申thân 西tây 名danh 。 謂vị 此thử 經Kinh 。 亦diệc 名danh 中trung 印ấn 土thổ 那na 爛lạn 陀đà 大Đại 道Đạo 場tràng 經kinh 。 於ư 灌quán 頂đảnh 部bộ 錄lục 出xuất 別biệt 行hành 。 釋thích 曰viết 此thử 別biệt 行hành 題đề 目mục 也dã 。 印ấn 土thổ 即tức 是thị 天Thiên 竺Trúc 。 於ư 下hạ 譯dịch 人nhân 中trung 釋thích 。 那na 爛lạn 陀đà 。 此thử 云vân 施thí 無vô 厭yếm 。 西tây 域vực 記ký 云vân 。 此thử 伽già 藍lam 南nam 。 菴am 沒một 羅la 林lâm 有hữu 池trì 。 其kỳ 龍long 名danh 那na 爛lạn 陀đà 。 據cứ 此thử 乃nãi 是thị 以dĩ 龍long 名danh 池trì 。 依y 池trì 名danh 伽già 藍lam 。 以dĩ 其kỳ 近cận 彼bỉ 池trì 故cố 。 佛Phật 滅diệt 度độ 後hậu 。 六lục 帝đế 緝tập 興hưng 。 園viên 林lâm 紺cám 宇vũ 。 都đô 建kiến 一nhất 門môn 。 主chủ 客khách 萬vạn 僧Tăng 。 住trụ 持trì 高cao 俊# 。 印ấn 土thổ 名danh 藍lam 。 無vô 過quá 此thử 者giả 。 故cố 以dĩ 大Đại 道Đạo 場tràng 稱xưng 之chi 。 經kinh 依y 道Đạo 場Tràng 。 故cố 即tức 以dĩ 道Đạo 場Tràng 名danh 經kinh 。 灌quán 頂đảnh 部bộ 者giả 。 彼bỉ 經kinh 五ngũ 部bộ 之chi 一nhất 。 此thử 一nhất 部bộ 中trung 。 仍nhưng 該cai 多đa 經kinh 。 今kim 此thử 經Kinh 者giả 。 乃nãi 於ư 中trung 錄lục 出xuất 。 各các 別biệt 行hành 持trì 。 尤vưu 見kiến 其kỳ 為vi 至chí 精tinh 至chí 要yếu 法pháp 也dã 。

五ngũ 附phụ 釋thích 卷quyển 次thứ 。 卷quyển 者giả 。 對đối 舒thư 而nhi 言ngôn 。 謂vị 舒thư 之chi 以dĩ 便tiện 誦tụng 持trì 。 卷quyển 之chi 以dĩ 便tiện 供cung 奉phụng 也dã 。 又hựu 古cổ 經kinh 書thư 。 多đa 以dĩ 軸trục 為vi 卷quyển 。 今kim 易dị 制chế 未vị 易dị 其kỳ 名danh 耳nhĩ 。 第đệ 謂vị 次thứ 第đệ 。 一nhất 者giả 數số 之chi 始thỉ 也dã 。 此thử 經Kinh 文văn 有hữu 十thập 卷quyển 。 以dĩ 次thứ 第đệ 論luận 。 此thử 卷quyển 為vi 始thỉ 。 故cố 云vân 第đệ 一nhất 。 (# 後hậu 卷quyển 次thứ 例lệ 知tri )# 經kinh 題đề 竟cánh 。 二nhị 譯dịch 人nhân 四tứ 。

一nhất 主chủ 譯dịch 人nhân 。 二nhị 譯dịch 語ngữ 人nhân 。 三tam 證chứng 譯dịch 人nhân 。 四tứ 筆bút 受thọ 人nhân 。

初sơ 。

唐đường 中trung 天Thiên 竺Trúc 沙Sa 門Môn 般Bát 剌Lạt 密Mật 諦Đế 譯dịch

首thủ 言ngôn 唐đường 者giả 。 紀kỷ 譯dịch 經kinh 時thời 也dã 。 按án 譯dịch 經kinh 圖đồ 記ký 。 此thử 經Kinh 翻phiên 譯dịch 在tại 則tắc 天thiên 罷bãi 政chánh 。 中trung 宗tông 嗣tự 位vị 。 神Thần 龍Long 元nguyên 年niên 時thời 故cố 。 中trung 天Thiên 竺Trúc 。 標tiêu 譯dịch 人nhân 處xứ 也dã 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 天Thiên 竺Trúc 。 或hoặc 云vân 乾can/kiền/càn 竺trúc 乾can/kiền/càn 豆đậu 身thân 毒độc 印ấn 度độ 等đẳng 。 皆giai 梵Phạm 音âm 輕khinh 重trọng 耳nhĩ 。 此thử 云vân 月nguyệt 邦bang 。 以dĩ 其kỳ 有hữu 聖thánh 賢hiền 繼kế 軌quỹ 。 導đạo 凡phàm 御ngự 物vật 。 如như 月nguyệt 照chiếu 臨lâm 故cố 。 又hựu 以dĩ 此thử 大đại 國quốc 。 形hình 諸chư 小tiểu 國quốc 。 如như 星tinh 中trung 月nguyệt 故cố 。 或hoặc 云vân 三tam 垂thùy 大đại 海hải 。 北bắc 背bối/bội 雪Tuyết 山Sơn 。 北bắc 廣quảng 南nam 狹hiệp 。 如như 半bán 月nguyệt 形hình 故cố 。 地địa 當đương 閻Diêm 浮Phù 中trung 心tâm 。 周chu 九cửu 萬vạn 餘dư 里lý 。 東đông 西tây 南nam 北bắc 。 及cập 中trung 皆giai 名danh 天Thiên 竺Trúc 。 譯dịch 主chủ 乃nãi 中trung 天Thiên 竺Trúc 人nhân 也dã 。 沙Sa 門Môn 者giả 。 釋Thích 子tử 通thông 稱xưng 。 此thử 云vân 勤cần 息tức 。 謂vị 勤cần 修tu 戒giới 定định 慧tuệ 。 息tức 滅diệt 貪tham 瞋sân 癡si 故cố 。 般Bát 剌Lạt 密Mật 諦Đế 者giả 。 譯dịch 主chủ 別biệt 名danh 。 此thử 云vân 極cực 量lượng 。 謂vị 自tự 行hành 化hóa 他tha 。 皆giai 極cực 盡tận 其kỳ 量lượng 故cố 。 或hoặc 云vân 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 或hoặc 云vân 成thành 辦biện 究cứu 竟cánh 。 皆giai 極cực 盡tận 其kỳ 量lượng 之chi 義nghĩa 。 末mạt 言ngôn 譯dịch 者giả 。 紀kỷ 譯dịch 經kinh 之chi 事sự 也dã 。 譯dịch 謂vị 翻phiên 易dị 。 謂vị 翻phiên 易dị 西tây 梵Phạm 之chi 語ngữ 。 而nhi 為vi 東đông 華hoa 語ngữ 故cố 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 特đặc 科khoa 為vi 主chủ 譯dịch 者giả 。 以dĩ 此thử 經Kinh 未vị 來lai 。 盛thịnh 名danh 先tiên 至chí 。 天thiên 台thai 西tây 向hướng 拜bái 求cầu 。 一nhất 十thập 八bát 年niên 。 竟cánh 未vị 諧hài 願nguyện 。 彼bỉ 國quốc 禁cấm 為vi 國quốc 寶bảo 。 師sư 潛tiềm 匿nặc 航# 海hải 賷# 來lai 。 於ư 唐đường 中trung 宗tông 初sơ 年niên 。 達đạt 廣quảng 州châu 。 適thích 遇ngộ 房phòng 相tương/tướng 。 請thỉnh 於ư 制chế 止chỉ 寺tự 譯dịch 成thành 。 速tốc 回hồi 以dĩ 解giải 責trách 邊biên 之chi 難nạn/nan 。 (# 國quốc 王vương 因nhân 師sư 潛tiềm 過quá 。 罪tội 責trách 守thủ 邊biên 官quan 吏lại 故cố 也dã )# 夫phu 大đại 師sư 冒mạo 禁cấm 艱gian 苦khổ 。 志chí 益ích 此thử 方phương 。 且thả 具cụ 通thông 方phương 智trí 辯biện 。 總tổng 統thống 譯dịch 場tràng 。 雖tuy 功công 成thành 身thân 退thoái 。 而nhi 名danh 不bất 可khả 泯mẫn 。 故cố 首thủ 標tiêu 主chủ 譯dịch 。 以dĩ 重trọng/trùng 元nguyên 勳huân 也dã 。

二nhị 譯dịch 語ngữ 人nhân 。

烏ô 萇# 國quốc 沙Sa 門Môn 彌di 伽già 釋Thích 迦Ca 譯dịch 語ngữ

烏ô 萇# 。 奘tráng 傳truyền 名danh 烏ô 仗trượng 那na 。 唐đường 言ngôn 苑uyển 。 阿a 輸du 迦ca 王vương 之chi 苑uyển 囿# 也dã 。 舊cựu 曰viết 烏ô 場tràng 。 或hoặc 烏ô 茶trà 。 在tại 北bắc 天Thiên 竺Trúc 境cảnh 。 彌di 伽già 釋Thích 迦Ca 。 此thử 云vân 能năng 降hàng 伏phục 。 以dĩ 於ư 內nội 外ngoại 魔ma 怨oán 。 皆giai 能năng 降giáng/hàng 故cố 。 譯dịch 語ngữ 即tức 是thị 翻phiên 音âm 言ngôn 。 西tây 梵Phạn 語ngữ 字tự 。 與dữ 此thử 全toàn 殊thù 。 若nhược 觀quán 梵Phạm 本bổn 。 非phi 唯duy 不bất 知tri 其kỳ 語ngữ 。 兼kiêm 亦diệc 不bất 識thức 其kỳ 字tự 。 須tu 先tiên 隨tùy 其kỳ 梵Phạm 音âm 。 以dĩ 此thử 方phương 之chi 字tự 易dị 之chi 。 名danh 為vi 翻phiên 字tự 。 翻phiên 字tự 之chi 後hậu 。 方phương 可khả 讀đọc 之chi 。 然nhiên 同đồng 於ư 咒chú 語ngữ 。 卻khước 須tu 兼kiêm 通thông 兩lưỡng 國quốc 言ngôn 音âm 者giả 。 變biến 梵Phạn 語ngữ 為vi 華hoa 言ngôn 。 名danh 為vi 翻phiên 音âm 。 今kim 云vân 譯dịch 語ngữ 是thị 也dã 。 亦diệc 云vân 度độ 語ngữ 。 謂vị 酌chước 度độ 兩lưỡng 國quốc 言ngôn 音âm 。 務vụ 使sử 彼bỉ 此thử 相tương 當đương 定định 言ngôn 詞từ 成thành 章chương 句cú 故cố 。 不bất 先tiên 列liệt 翻phiên 字tự 人nhân 者giả 。 以dĩ 私tư 譯dịch 不bất 備bị 員# 。 亦diệc 此thử 師sư 代đại 之chi 耳nhĩ 。

三tam 證chứng 譯dịch 人nhân 。

羅la 浮phù 山sơn 南nam 樓lâu 寺tự 沙Sa 門Môn 懷hoài 廸# 證chứng 譯dịch

摸mạc 象tượng 云vân 。 古cổ 本bổn 並tịnh 有hữu 第đệ 三tam 羅la 浮phù 沙Sa 門Môn 懷hoài 廸# 證chứng 譯dịch 一nhất 行hành 。 不bất 知tri 今kim 本bổn 何hà 以dĩ 不bất 載tái 。 後hậu 刻khắc 經kinh 者giả 。 宜nghi 增tăng 入nhập 之chi 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 廸# 師sư 循tuần 州châu 人nhân 。 因nhân 住trụ 羅la 浮phù 山sơn 南nam 樓lâu 寺tự 。 故cố 山sơn 寺tự 俱câu 稱xưng 。 令linh 遠viễn 近cận 皆giai 知tri 故cố 。 廸# 者giả 進tiến 也dã 。 循tuần 也dã 。 沙Sa 門Môn 名danh 懷hoài 廸# 者giả 。 取thủ 其kỳ 常thường 懷hoài 精tinh 進tấn 。 循tuần 道đạo 而nhi 行hành 之chi 意ý 。 證chứng 譯dịch 者giả 。 謂vị 於ư 翻phiên 字tự 翻phiên 音âm 二nhị 中trung 。 總tổng 為vi 參tham 詳tường 較giảo 正chánh 。 以dĩ 師sư 久cửu 習tập 經kinh 論luận 。 備bị 諳am 五ngũ 梵Phạm 。 故cố 於ư 譯dịch 場tràng 之chi 中trung 。 獨độc 充sung 此thử 職chức 。 然nhiên 前tiền 二nhị 師sư 。 身thân 生sanh 西tây 國quốc 。 語ngữ 精tinh 梵Phạm 言ngôn 。 雖tuy 亦diệc 兼kiêm 美mỹ 唐đường 文văn 。 乍sạ 來lai 恐khủng 未vị 盡tận 善thiện 。 經kinh 師sư 參tham 詳tường 較giảo 正chánh 。 不bất 唯duy 不bất 謬mậu 佛Phật 意ý 。 兼kiêm 亦diệc 善thiện 合hợp 機cơ 心tâm 。 佛Phật 法Pháp 流lưu 通thông 。 厥quyết 功công 非phi 細tế 。 願nguyện 諸chư 後hậu 賢hiền 。 各các 思tư 報báo 本bổn 。

四tứ 筆bút 受thọ 人nhân 。

菩Bồ 薩Tát 戒giới 弟đệ 子tử 前tiền 正chánh 議nghị 大đại 夫phu 同đồng 中trung 書thư 門môn 下hạ 平bình 章chương 事sự 清thanh 河hà 房phòng 融dung 筆bút 受thọ

菩Bồ 薩Tát 戒giới 。 大Đại 乘Thừa 戒giới 也dã 。 梵Phạm 網võng 經Kinh 云vân 。 欲dục 受thọ 國quốc 王vương 位vị 時thời 。 百bá 官quan 受thọ 位vị 時thời 。 應ưng 先tiên 受thọ 菩Bồ 薩Tát 戒giới 。 一nhất 切thiết 鬼quỷ 神thần 。 救cứu 護hộ 王vương 身thân 。 百bá 官quan 之chi 身thân 。 房phòng 相tương/tướng 遵tuân 此thử 受thọ 此thử 。 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 為vi 兄huynh 。 以dĩ 佛Phật 為vi 父phụ 。 故cố 自tự 以dĩ 弟đệ 子tử 稱xưng 之chi 。 此thử 法pháp 銜hàm 也dã 。 次thứ 下hạ 明minh 世thế 職chức 。 前tiền 者giả 先tiên 也dã 。 以dĩ 下hạ 官quan 名danh 。 皆giai 其kỳ 先tiên 任nhậm 舊cựu 職chức 故cố 。 正chánh 議nghị 史sử 稱xưng 正chánh 諫gián 。 言ngôn 官quan 之chi 名danh 。 大đại 夫phu 者giả 。 大đại 正chánh 風phong 化hóa 。 扶phù 樹thụ 人nhân 才tài 。 有hữu 維duy 持trì 世thế 道đạo 之chi 任nhậm 。 舉cử 薦tiến 賢hiền 能năng 之chi 責trách 也dã 。 同đồng 者giả 兼kiêm 同đồng 協hiệp 理lý 之chi 義nghĩa 。 中trung 書thư 門môn 下hạ 。 二nhị 俱câu 內nội 省tỉnh 。 左tả 右hữu 相tương/tướng 府phủ 之chi 名danh 。 中trung 書thư 省tỉnh 。 多đa 掌chưởng 王vương 言ngôn 。 門môn 下hạ 省tỉnh 。 多đa 出xuất 政chánh 事sự 。 融dung 乃nãi 權quyền 兼kiêm 兩lưỡng 省tỉnh 。 故cố 並tịnh 書thư 之chi 。 平bình 章chương 者giả 。 書thư 曰viết 平bình 章chương 百bá 姓tánh 。 平bình 均quân 也dã 。 章chương 顯hiển 也dã 。 謂vị 均quân 理lý 政chánh 務vụ 。 章chương 顯hiển 法pháp 度độ 也dã 。 事sự 即tức 政chánh 務vụ 法pháp 度độ 之chi 事sự 。 不bất 言ngôn 現hiện 職chức 者giả 。 為vi 諱húy 被bị 謫# 事sự 故cố 。 清thanh 河hà 地địa 名danh 。 房phòng 相tương/tướng 之chi 梓# 里lý 也dã 。 房phòng 相tương/tướng 名danh 融dung 。 其kỳ 子tử 名danh 琯# 。 父phụ 子tử 俱câu 相tương/tướng 。 而nhi 融dung 事sự 略lược 出xuất 琯# 之chi 傳truyền 文văn 。 筆bút 受thọ 者giả 。 謂vị 前tiền 三tam 師sư 已dĩ 成thành 草thảo 本bổn 。 房phòng 相tương/tướng 受thọ 之chi 。 秉bỉnh 筆bút 潤nhuận 色sắc 。 務vụ 使sử 文văn 質chất 相tương 當đương 。 雅nhã 俗tục 兼kiêm 利lợi 。 故cố 正chánh 脈mạch 以dĩ 潤nhuận 文văn 科khoa 之chi 。 夫phu 如Như 來Lai 滅diệt 度độ 。 佛Phật 法Pháp 付phó 囑chúc 王vương 臣thần 。 因nhân 緣duyên 會hội 遇ngộ 。 遭tao 際tế 各các 殊thù 。 詳tường 融dung 事sự 。 為vi 相tương/tướng 於ư 武võ 后hậu 末mạt 年niên 。 被bị 謫# 於ư 中trung 宗tông 元nguyên 年niên 。 纔tài 至chí 廣quảng 州châu 。 便tiện 遇ngộ 斯tư 典điển 。 請thỉnh 譯dịch 筆bút 受thọ 。 成thành 此thử 莫mạc 大đại 功công 德đức 。 以dĩ 世thế 情tình 觀quán 之chi 。 似tự 可khả 悲bi 。 以dĩ 佛Phật 法Pháp 觀quán 之chi 。 則tắc 慶khánh 甚thậm 矣hĩ 。 總tổng 釋thích 名danh 題đề 竟cánh 。

第đệ 十thập 別biệt 解giải 文văn 義nghĩa 者giả 。 謂vị 文văn 分phần/phân 十thập 卷quyển 。 義nghĩa 派phái 干can 差sai 。 若nhược 不bất 解giải 千thiên 差sai 之chi 義nghĩa 。 難nan 以dĩ 銷tiêu 十thập 卷quyển 之chi 文văn 。 空không 說thuyết 名danh 題đề 。 徒đồ 誦tụng 詞từ 句cú 。 信tín 解giải 無vô 以dĩ 。 行hành 果quả 安an 成thành 。 為vi 此thử 別biệt 解giải 。 不bất 避tị 煩phiền 分phần/phân 。 然nhiên 道đạo 安an 雄hùng 判phán 。 既ký 雅nhã 合hợp 於ư 親thân 光quang 。 而nhi 指chỉ 掌chưởng 新tân 疏sớ/sơ 。 亦diệc 承thừa 用dụng 乎hồ 三tam 分phần/phân 。 一nhất 敘tự 分phần/phân 。 二nhị 正chánh 宗tông 分phần/phân 。 三tam 流lưu 通thông 分phần/phân 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 六lục 成thành 證chứng 信tín 敘tự 。 二nhị 二nhị 緣duyên 發phát 起khởi 敘tự 。

初sơ (# 六lục 成thành 者giả 。 六lục 種chủng 成thành 就tựu 。 謂vị 信tín 聞văn 時thời 主chủ 處xứ 眾chúng 也dã 。 六lục 種chủng 闕khuyết 一nhất 。 大đại 教giáo 不bất 興hưng 。 故cố 云vân 成thành 就tựu 。 言ngôn 證chứng 信tín 者giả 。 謂vị 標tiêu 記ký 主chủ 伴bạn 。 指chỉ 說thuyết 時thời 方phương 。 證chứng 法pháp 有hữu 所sở 授thọ 。 令linh 人nhân 生sanh 信tín 故cố )# 二nhị 。

一nhất 總tổng 標tiêu 五ngũ 成thành 。 二nhị 別biệt 列liệt 聽thính 眾chúng 。

初sơ 。

如như 是thị 我ngã 聞văn 。

一nhất 時thời 佛Phật 在tại 室Thất 羅La 筏Phiệt 城Thành 。 祇Kỳ 桓Hoàn 精Tinh 舍Xá 。

如như 是thị 者giả 。 信tín 成thành 就tựu 。 為vi 順thuận 此thử 義nghĩa 。 作tác 信tín 順thuận 之chi 詞từ 。 以dĩ 信tín 者giả 言ngôn 如như 是thị 。 不bất 信tín 者giả 則tắc 言ngôn 不bất 如như 是thị 故cố 。 此thử 隨tùy 相tương/tướng 釋thích 也dã 。 又hựu 一nhất 切thiết 事sự 究cứu 竟cánh 堅kiên 固cố 名danh 如như 。 離ly 生sanh 滅diệt 去khứ 來lai 。 等đẳng 見kiến 名danh 是thị 。 此thử 入nhập 理lý 釋thích 也dã 。 又hựu 無vô 上thượng 法Pháp 王Vương 。 是thị 真chân 實thật 語ngữ 。 如như 所sở 如như 說thuyết 名danh 如như 。 不bất 誑cuống 不bất 妄vọng 名danh 是thị 。 此thử 據cứ 文văn 釋thích 也dã 。 又hựu 如như 佛Phật 所sở 說thuyết 。 無vô 有hữu 不bất 是thị 。 亦diệc 信tín 順thuận 義nghĩa 。 智trí 論luận 云vân 。 佛Phật 法Pháp 大đại 海hải 。 信tín 為vi 能năng 入nhập 。 故cố 為vi 第đệ 一nhất 。 若nhược 對đối 下hạ 文văn 。 應ưng 作tác 指chỉ 法pháp 之chi 詞từ 。 即tức 指chỉ 者giả 一nhất 部bộ 經kinh 說thuyết 。

我ngã 聞văn 者giả 。 聞văn 成thành 就tựu 。 亦diệc 結kết 集tập 者giả 自tự 述thuật 法pháp 有hữu 所sở 授thọ 故cố 。 夫phu 聖thánh 人nhân 無vô 我ngã 。 而nhi 云vân 我ngã 聞văn 者giả 。 蓋cái 是thị 隨tùy 世thế 假giả 我ngã 。 亦diệc 法Pháp 身thân 真chân 我ngã 。 揀giản 非phi 妄vọng 我ngã 。 及cập 於ư 邪tà 我ngã 。 聞văn 謂vị 親thân 聞văn 。 非phi 私tư 淑thục 讀đọc 古cổ 者giả 可khả 比tỉ 。 下hạ 云vân 。 此thử 方phương 真chân 教giáo 體thể 。 清thanh 淨tịnh 在tại 音âm 聞văn 。 故cố 為vi 第đệ 二nhị 。 若nhược 連liên 上thượng 為vi 句cú 。 應ưng 云vân 如như 是thị 一nhất 經kinh 。 我ngã 從tùng 佛Phật 聞văn 。

一nhất 時thời 者giả 。

時thời 成thành 就tựu 。 不bất 紀kỷ 年niên 月nguyệt 。 但đãn 云vân 一nhất 時thời 者giả 。 以dĩ 如Như 來Lai 說thuyết 法Pháp 。 處xử 無vô 定định 方phương 。 滅diệt 後hậu 結kết 集tập 。 傳truyền 通thông 異dị 域vực 。 約ước 東đông 西tây 正chánh 建kiến 不bất 同đồng 。 約ước 上thượng 下hạ 延diên 促xúc 不bất 等đẳng 。 彼bỉ 此thử 差sai 互hỗ 。 難nan 以dĩ 考khảo 稽khể 。 故cố 總tổng 言ngôn 之chi 。 蓋cái 取thủ 師sư 資tư 合hợp 會hội 。 說thuyết 聽thính 究cứu 竟cánh 。 為vi 一nhất 時thời 也dã 。 古cổ 德đức 云vân 。 欲dục 識thức 佛Phật 性tánh 義nghĩa 。 當đương 觀quán 時thời 節tiết 因nhân 緣duyên 。

時thời 節tiết 若nhược 至chí 。 其kỳ 理lý 自tự 彰chương 。 故cố 為vi 第đệ 三tam 。 若nhược 對đối 上thượng 句cú 。 應ưng 是thị 追truy 憶ức 昔tích 聞văn 。 漫mạn 言ngôn 彼bỉ 一nhất 時thời 也dã 。

佛Phật 者giả 主chủ 成thành 就tựu 。 梵Phạn 語ngữ 佛Phật 陀Đà 。 此thử 云vân 覺giác 者giả 。 十thập 種chủng 通thông 號hiệu 之chi 一nhất 。 覺giác 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 自tự 覺giác 。 揀giản 凡phàm 夫phu 。 二nhị 覺giác 他tha 。 揀giản 二nhị 乘thừa 。 三tam 覺giác 滿mãn 。 揀giản 菩Bồ 薩Tát 。 者giả 字tự 訓huấn 人nhân 。 通thông 指chỉ 能năng 覺giác 人nhân 說thuyết 。 若nhược 就tựu 今kim 經kinh 。 別biệt 指chỉ 釋Thích 迦Ca 。 以dĩ 楞lăng 嚴nghiêm 會hội 主chủ 。 非phi 餘dư 佛Phật 故cố 。 法pháp 華hoa 云vân 。 唯duy 有hữu 如Như 來Lai 。 我ngã 等đẳng 所sở 歸quy 。 故cố 為vi 第đệ 四tứ 。

在tại 室thất 下hạ 處xứ 成thành 就tựu 。 室Thất 羅La 筏Phiệt 。 具cụ 云vân 室Thất 羅La 筏Phiệt 悉tất 底để 。 舊cựu 云vân 舍Xá 衛Vệ 。 或hoặc 云vân 舍xá 婆bà 提đề 。 此thử 翻phiên 豐phong 德đức 。 或hoặc 翻phiên 聞văn 物vật 。 謂vị 國quốc 豐phong 四tứ 德đức 。 (# 財tài 寶bảo 五ngũ 欲dục 多đa 聞văn 解giải 脫thoát )# 為vi 物vật 所sở 聞văn 故cố 。 祇Kỳ 桓Hoàn 精Tinh 舍Xá 。 在tại 室thất 羅la 近cận 境cảnh 。 祇kỳ 即tức 祇kỳ 陀đà 。 亦diệc 云vân 逝thệ 多đa 。 匿nặc 王vương 太thái 子tử 也dã 。 此thử 翻phiên 戰chiến 勝thắng 。 以dĩ 太thái 子tử 生sanh 時thời 。 匿nặc 王vương 凱# 旋toàn 故cố 名danh 桓hoàn 林lâm 也dã 。 是thị 其kỳ 所sở 施thí 故cố 。 精tinh 舍xá 給cấp 孤cô 園viên 也dã 。 園viên 中trung 置trí 舍xá 。 最tối 極cực 精tinh 奇kỳ 。 捨xả 園viên 從tùng 舍xá 稱xưng 故cố 。 原nguyên 園viên 林lâm 俱câu 屬thuộc 太thái 子tử 。 給Cấp 孤Cô 長Trưởng 者Giả 。 買mãi 園viên 建kiến 舍xá 。 請thỉnh 佛Phật 說thuyết 法Pháp 。 不bất 辭từ 布bố 金kim 之chi 費phí 。 遂toại 感cảm 太thái 子tử 并tinh 林lâm 施thí 之chi 。 君quân 尊tôn 臣thần 卑ty 。 故cố 桓hoàn 先tiên 舍xá 次thứ 。 諸chư 經kinh 多đa 言ngôn 祇Kỳ 樹Thụ 給cấp 園viên 。 此thử 稱xưng 校giáo 雅nhã 。 下hạ 云vân 屬thuộc 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 休hưu 夏hạ 自Tự 恣Tứ 。 佛Phật 僧Tăng 安an 居cư 。 非phi 此thử 不bất 可khả 。 故cố 為vi 第đệ 五ngũ 。 長trưởng 者giả 買mãi 園viên 。 事sự 詳tường 涅Niết 槃Bàn 阿a 含hàm 賢hiền 愚ngu 等đẳng 經kinh 。 非phi 急cấp 不bất 載tái )# 總tổng 標tiêu 五ngũ 成thành 竟cánh 二nhị 別biệt 列liệt 聽thính 眾chúng 二nhị 。

一nhất 聲Thanh 聞Văn 眾chúng 。 二nhị 辟Bích 支Chi 眾chúng 。

初sơ 三tam 。

一nhất 舉cử 類loại 標tiêu 數số 。 二nhị 明minh 位vị 歎thán 德đức 。 三tam 略lược 出xuất 上thượng 首thủ 。

初sơ 。

與dữ 大đại 比Bỉ 丘Khâu 眾chúng 。

○# 千thiên 二nhị 百bách 五ngũ 十thập 人nhân 俱câu 。

初sơ 舉cử 類loại 顯hiển 勝thắng 。 與dữ 者giả 并tinh 與dữ 。 兼kiêm 及cập 義nghĩa 也dã 。 大đại 者giả 揀giản 小tiểu 。 非phi 有hữu 學học 故cố 。 又hựu 三tam 義nghĩa 名danh 大đại 。 謂vị 大đại 多đa 勝thắng 。 大đại 者giả 天thiên 王vương 大đại 人nhân 。 所sở 共cộng 敬kính 仰ngưỡng 。 非phi 小tiểu 德đức 故cố 。 多đa 者giả 內nội 外ngoại 典điển 籍tịch 。 無vô 不bất 博bác 通thông 。 非phi 寡quả 解giải 故cố 。 勝thắng 者giả 超siêu 出xuất 九cửu 十thập 六lục 種chủng 外ngoại 道đạo 。 非phi 劣liệt 器khí 故cố 。 比Bỉ 丘Khâu 名danh 含hàm 三tam 義nghĩa 。 一nhất 乞khất 士sĩ 。 謂vị 乞khất 食thực 乞khất 法pháp 。 資tư 益ích 身thân 心tâm 故cố 。 二nhị 破phá 惡ác 。 謂vị 破phá 見kiến 破phá 思tư 。 滌địch 除trừ 諸chư 惡ác 故cố 。 三tam 怖bố 魔ma 。 謂vị 出xuất 家gia 出xuất 界giới 。 魔ma 怖bố 失thất 黨đảng 故cố 。 眾chúng 者giả 梵Phạn 語ngữ 僧Tăng 伽già 。 此thử 云vân 和hòa 合hợp 眾chúng 。 和hòa 合hợp 有hữu 二nhị 。 一nhất 事sự 和hòa 。 謂vị 戒giới 見kiến 利lợi 身thân 口khẩu 意ý 六lục 事sự 俱câu 和hòa 故cố 。 二nhị 理lý 和hòa 。 謂vị 同đồng 證chứng 擇trạch 滅diệt 無vô 為vi 法pháp 故cố 。 今kim 但đãn 言ngôn 眾chúng 。 不bất 言ngôn 和hòa 合hợp 者giả 。 以dĩ 眾chúng 則tắc 必tất 和hòa 。 不bất 和hòa 非phi 眾chúng 也dã 。

○# 下hạ 句cú 。 標tiêu 數số 顯hiển 同đồng 。 報báo 恩ân 經Kinh 云vân 。 初sơ 度độ 陳trần 如như 五ngũ 人nhân 。 次thứ 度độ 耶da 舍xá 門môn 徒đồ 五ngũ 十thập 人nhân 。 次thứ 度độ 優Ưu 樓Lâu 頻Tần 螺Loa 。 門môn 徒đồ 五ngũ 百bách 。 次thứ 度độ 伽già 耶da 門môn 徒đồ 三tam 百bách 。 次thứ 度độ 那na 提đề 門môn 徒đồ 二nhị 百bách 。 次thứ 度độ 身thân 子tử 門môn 徒đồ 一nhất 百bách 。 次thứ 度độ 目Mục 連Liên 門môn 徒đồ 一nhất 百bách 。 共cộng 計kế 一nhất 千thiên 二nhị 百bách 五ngũ 十thập 五ngũ 人nhân 。 今kim 減giảm 五ngũ 人nhân 者giả 。 略lược 零linh 數số 故cố 。 俱câu 猶do 同đồng 也dã 。 此thử 等đẳng 皆giai 久cửu 修tu 異dị 道đạo 。 空không 無vô 所sở 獲hoạch 。 遇ngộ 佛Phật 得đắc 益ích 。 感cảm 恩ân 常thường 隨tùy 。 今kim 亦diệc 同đồng 聽thính 。 故cố 云vân 與dữ 俱câu 。 舉cử 類loại 標tiêu 數số 竟cánh 。

二nhị 明minh 位vị 歎thán 德đức 。

皆giai 是thị 無vô 漏lậu 大đại 阿A 羅La 漢Hán 。

○# 佛Phật 子tử 住trụ 持trì 。 善thiện 超siêu 諸chư 有hữu 。 能năng 於ư 國quốc 土độ 。 成thành 就tựu 威uy 儀nghi 。 從tùng 佛Phật 轉chuyển 輪luân 。 妙diệu 堪kham 遺di 囑chúc 。 嚴nghiêm 淨tịnh 毗Tỳ 尼Ni 。 弘hoằng 範phạm 三tam 界giới 。 應ứng 身thân 無vô 量lượng 。 度độ 脫thoát 眾chúng 生sanh 。 拔bạt 濟tế 未vị 來lai 。 越việt 諸chư 塵trần 累lụy 。

初sơ 據cứ 迹tích 明minh 位vị 。 皆giai 是thị 者giả 。 無vô 異dị 眾chúng 故cố 。 漏lậu 謂vị 三tam 漏lậu 。 謂vị 欲dục 漏lậu 。 欲dục 界giới 煩phiền 惱não )# 有hữu 漏lậu (# 上thượng 二nhị 界giới 煩phiền 惱não 無vô 。 明minh 漏lậu (# 三tam 界giới 無vô 明minh )# 也dã 。 具cụ 此thử 者giả 。 如như 漏lậu 器khí 不bất 堪kham 用dụng 故cố 。 又hựu 於ư 生sanh 死tử 中trung 。 有hữu 漏lậu 落lạc 故cố 。 此thử 眾chúng 已dĩ 斷đoạn 。 故cố 云vân 無vô 也dã 。 大đại 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 揀giản 定định 性tánh 。 能năng 回hồi 心tâm 故cố 。 二nhị 揀giản 實thật 行hạnh 。 是thị 權quyền 現hiện 故cố 。 三tam 揀giản 同đồng 類loại 。 稱xưng 上thượng 首thủ 故cố 。 阿A 羅La 漢Hán 。 亦diệc 三tam 義nghĩa 。 一nhất 應Ứng 供Cúng 。 堪kham 為vi 福phước 田điền 故cố 。 即tức 乞khất 士sĩ 果quả 。 二nhị 殺sát 賊tặc 。 殺sát 煩phiền 惱não 賊tặc 故cố 。 即tức 破phá 惡ác 果quả 。 三tam 無vô 生sanh 。 永vĩnh 絕tuyệt 後hậu 有hữu 故cố 。 即tức 怖bố 魔ma 果quả 。 小Tiểu 乘Thừa 久cửu 擅thiện 斯tư 名danh 。 故cố 為vi 迹tích 也dã 。

○# 佛Phật 子tử 下hạ 約ước 本bổn 歎thán 德đức 。 明minh 位vị 據cứ 迹tích 。 歎thán 德đức 約ước 本bổn 者giả 。 引dẫn 小Tiểu 乘Thừa 向hướng 大Đại 乘Thừa 故cố 。 外ngoại 現hiện 聲Thanh 聞Văn 。 內nội 祕bí 菩Bồ 薩Tát 。 故cố 稱xưng 佛Phật 子tử 。 既ký 稱xưng 佛Phật 子tử 。 不bất 屑tiết 逃đào 形hình 自tự 守thủ 。 故cố 云vân 住trụ 持trì 。 謂vị 住trụ 世thế 間gian 持trì 佛Phật 法Pháp 。 化hóa 眾chúng 生sanh 故cố 。 雖tuy 住trụ 世thế 間gian 。 不bất 為vi 諸chư 有hữu 所sở 繫hệ 。 故cố 曰viết 善thiện 超siêu 。 若nhược 一nhất 向hướng 沈trầm 空không 滯trệ 寂tịch 者giả 。 縱túng/tung 超siêu 非phi 善thiện 。 諸chư 有hữu 者giả 。 略lược 明minh 有hữu 三tam 。 處xử 中trung 說thuyết 九cửu 。 廣quảng 演diễn 成thành 二nhị 十thập 五ngũ 。 其kỳ 中trung 因nhân 果quả 不bất 亡vong 。 故cố 稱xưng 為vi 有hữu 。 國quốc 土độ 王vương 都đô 也dã 。 繁phồn 華hoa 射xạ 眼nhãn 。 勝thắng 欲dục 牽khiên 心tâm 。 具cụ 威uy 具cụ 儀nghi 。 不bất 易dị 可khả 得đắc 。 曰viết 能năng 於ư 曰viết 成thành 就tựu 者giả 。 自tự 是thị 塵trần 中trung 作tác 主chủ 。 非phi 彼bỉ 勉miễn 強cường/cưỡng 詐trá 飾sức 者giả 可khả 比tỉ 。 從tùng 隨tùy 也dã 。 佛Phật 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。 教giáo 化hóa 眾chúng 生sanh 。 此thử 眾chúng 常thường 隨tùy 引dẫn 攝nhiếp 同đồng 類loại 故cố 。 超siêu 有hữu 則tắc 不bất 著trước 於ư 有hữu 。 具cụ 儀nghi 則tắc 不bất 淪luân 於ư 空không 。 空không 有hữu 不bất 覊# 。 故cố 以dĩ 妙diệu 稱xưng 。 又hựu 以dĩ 其kỳ 從tùng 佛Phật 轉chuyển 輪luân 。 緣duyên 結kết 有hữu 素tố 。 故cố 堪kham 遺di 囑chúc 。 謂vị 遺di 命mạng 成thành 佛Phật 。 囑chúc 累lụy 度độ 生sanh 。 二nhị 俱câu 堪kham 故cố 。 此thử 上thượng 歎thán 自tự 利lợi 之chi 德đức 。 雖tuy 兼kiêm 利lợi 他tha 。 乃nãi 借tá 物vật 成thành 已dĩ 。 仍nhưng 屬thuộc 自tự 利lợi 。 毗Tỳ 尼Ni 者giả 。 戒giới 律luật 之chi 總tổng 名danh 。 治trị 身thân 曰viết 嚴nghiêm 。 治trị 心tâm 曰viết 淨tịnh 。 又hựu 事sự 戒giới 則tắc 嚴nghiêm 。 理lý 戒giới 則tắc 淨tịnh 。 今kim 顯hiển 理lý 事sự 雙song 持trì 。 身thân 心tâm 并tinh 治trị 。 故cố 曰viết 嚴nghiêm 曰viết 淨tịnh 。 然nhiên 亦diệc 非phi 徒đồ 自tự 利lợi 。 故cố 曰viết 弘hoằng 範phạm 三tam 界giới 。 謂vị 弘hoằng 開khai 法pháp 範phạm 於ư 三tam 界giới 中trung 也dã 。 應ưng 身thân 者giả 。 隨tùy 機cơ 應ưng 現hiện 。 無vô 量lượng 者giả 。 機cơ 有hữu 無vô 量lượng 。 應ưng 身thân 亦diệc 無vô 量lượng 故cố 。 度độ 脫thoát 眾chúng 生sanh 者giả 。 不bất 惟duy 現hiện 身thân 。 亦diệc 兼kiêm 說thuyết 法Pháp 。 如như 法Pháp 華hoa 妙diệu 音âm 觀quán 音âm 之chi 類loại 。 未vị 來lai 者giả 。 總tổng 該cai 盡tận 際tế 。 塵trần 累lụy 者giả 。 通thông 攝nhiếp 塵trần 勞lao 。 言ngôn 眾chúng 生sanh 塵trần 勞lao 累lũy/lụy/luy 墜trụy 。 輪luân 轉chuyển 生sanh 死tử 。 如như 墮đọa 深thâm 淵uyên 。 如như 沈trầm 巨cự 溺nịch 。 此thử 眾chúng 能năng 挽vãn 之chi 令linh 起khởi 。 渡độ 之chi 令linh 過quá 。 故cố 曰viết 拔bạt 曰viết 濟tế 。 此thử 上thượng 歎thán 化hóa 他tha 之chi 德đức 。 雖tuy 兼kiêm 自tự 利lợi 。 乃nãi 以dĩ 己kỷ 成thành 物vật 。 仍nhưng 屬thuộc 化hóa 他tha 。 此thử 化hóa 他tha 德đức 中trung 。 初sơ 云vân 弘hoằng 範phạm 三tam 界giới 。 似tự 局cục 一nhất 土thổ 。 次thứ 云vân 應ứng 身thân 無vô 量lượng 。 則tắc 該cai 十thập 方phương 。 末mạt 云vân 拔bạt 濟tế 未vị 來lai 。 乃nãi 通thông 盡tận 際tế 。 則tắc 橫hoạnh/hoành 竪thụ 無vô 不bất 可khả 化hóa 之chi 生sanh 矣hĩ 。 (# 問vấn 。 法pháp 華hoa 歎thán 德đức 。 顯hiển 然nhiên 聲Thanh 聞Văn 。 此thử 經Kinh 歎thán 德đức 。 明minh 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 古cổ 德đức 據cứ 此thử 。 判phán 楞lăng 嚴nghiêm 在tại 法pháp 華hoa 之chi 後hậu 。 似tự 為vi 當đương 理lý 。 若nhược 在tại 前tiền 者giả 。 此thử 云vân 何hà 通thông 答đáp 。 結kết 集tập 善thiện 權quyền 。 本bổn 迹tích 互hỗ 影ảnh 。 法pháp 華hoa 處xứ 處xứ 顯hiển 本bổn 。 故cố 歎thán 德đức 惟duy 迹tích 。 楞lăng 嚴nghiêm 在tại 在tại 皆giai 迹tích 。 故cố 歎thán 德đức 惟duy 本bổn 。 本bổn 迹tích 原nguyên 自tự 無vô 礙ngại 。 互hỗ 影ảnh 方phương 顯hiển 不bất 遺di 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 。 則tắc 法pháp 華hoa 惟duy 本bổn 。 不bất 顯hiển 攝nhiếp 生sanh 之chi 權quyền 。 楞lăng 嚴nghiêm 惟duy 迹tích 。 全toàn 迷mê 實thật 證chứng 之chi 深thâm 。 豈khởi 盡tận 善thiện 哉tai 。 諸chư 經kinh 亦diệc 有hữu 不bất 爾nhĩ 。 或hoặc 但đãn 為vi 一nhất 類loại 機cơ 故cố )# 明minh 位vị 歎thán 德đức 竟cánh 。

三tam 略lược 出xuất 上thượng 首thủ 。

其kỳ 名danh 曰viết 大Đại 智trí 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 摩Ma 訶Ha 目Mục 犍Kiền 連Liên 。 摩Ma 訶Ha 拘Câu 絺Hy 羅La 。 富Phú 樓Lâu 那Na 彌Di 多Đa 羅La 尼Ni 子Tử 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 優Ưu 波Ba 尼Ni 沙Sa 陀Đà 。 等đẳng 而nhi 為vi 上thượng 首thủ 。

舍xá 利lợi 尊tôn 者giả 母mẫu 也dã 。 此thử 云vân 鶖thu 鷺lộ 。 以dĩ 其kỳ 母mẫu 眼nhãn 淨tịnh 口khẩu 利lợi 。 可khả 比tỉ 此thử 鳥điểu 。 故cố 以dĩ 為vi 名danh 。 弗phất 翻phiên 為vi 子tử 。 尊tôn 者giả 是thị 其kỳ 所sở 生sanh 。 連liên 母mẫu 為vi 號hiệu 。 亦diệc 云vân 身thân 子tử 。 以dĩ 其kỳ 母mẫu 身thân 形hình 端đoan 正chánh 。 猶do 云vân 端đoan 正chánh 身thân 者giả 之chi 子tử 故cố 。 阿a 含hàm 云vân 。 我ngã 佛Phật 法Pháp 中trung 。 智trí 慧tuệ 無vô 窮cùng 。 決quyết 了liễu 諸chư 疑nghi 者giả 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 為vi 第đệ 一nhất 。 故cố 今kim 以dĩ 大đại 智trí 稱xưng 之chi 。

目Mục 犍Kiền 連Liên 。 此thử 云vân 採thải 菽# 氏thị 。 姓tánh 也dã 。 上thượng 古cổ 有hữu 仙tiên 。 居cư 山sơn 採thải 菽# 而nhi 食thực 。 因nhân 以dĩ 為vi 姓tánh 。 尊tôn 者giả 其kỳ 苗miêu 裔duệ 耳nhĩ 。 名danh 尼ni 拘câu 律luật 陀đà 。 此thử 云vân 無vô 節tiết 樹thụ 。 以dĩ 父phụ 母mẫu 無vô 子tử 。 禱đảo 樹thụ 神thần 而nhi 生sanh 。 即tức 以dĩ 名danh 焉yên 。 阿a 含hàm 云vân 。 我ngã 佛Phật 法Pháp 中trung 。 神thần 通thông 輕khinh 舉cử 。 飛phi 到đáo 十thập 方phương 者giả 。 目Mục 犍Kiền 連Liên 為vi 第đệ 一nhất 。 以dĩ 其kỳ 有hữu 大đại 神thần 化hóa 。 故cố 不bất 名danh 其kỳ 名danh 。 惟duy 姓tánh 上thượng 以dĩ 摩ma 訶ha 揀giản 之chi 。

摩Ma 訶Ha 拘Câu 絺Hy 羅La 。 此thử 云vân 大đại 膝tất 。 身thân 子tử 舅cữu 也dã 。 往vãng 論luận 勝thắng 姉# 。 姊tỷ 孕dựng 身thân 子tử 。 則tắc 不bất 能năng 及cập 。 知tri 其kỳ 所sở 懷hoài 智trí 人nhân 。 生sanh 必tất 勝thắng 我ngã 。 因nhân 而nhi 發phát 憤phẫn 。 遊du 學học 南nam 竺trúc 。 讀đọc 十thập 八bát 種chủng 經kinh 。 無vô 暇hạ 剪tiễn 爪trảo 。 世thế 稱xưng 長trường 爪trảo 梵Phạm 志Chí 。 學học 優ưu 還hoàn 家gia 。 詣nghệ 佛Phật 索sách 甥# 。 佛Phật 令linh 立lập 論luận 。 乃nãi 曰viết 我ngã 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 不bất 受thọ 為vi 宗tông 。 佛Phật 曰viết 還hoàn 受thọ 是thị 見kiến 否phủ/bĩ 。 自tự 思tư 若nhược 受thọ 是thị 見kiến 。 自tự 宗tông 相tương 違vi 。 (# 以dĩ 立lập 不bất 受thọ 宗tông 故cố )# 若nhược 不bất 受thọ 是thị 見kiến 。 自tự 宗tông 則tắc 壞hoại 。 以dĩ 不bất 受thọ 故cố 。 還hoàn 同đồng 眾chúng 見kiến 。 不bất 應ưng 立lập 是thị 宗tông 故cố )# 義nghĩa 墮đọa 詞từ 屈khuất 。 向hướng 佛Phật 謝tạ 罪tội 。 佛Phật 令linh 出xuất 家gia 。 證chứng 無Vô 學Học 果Quả 。 阿a 含hàm 云vân 。 我ngã 佛Phật 法Pháp 中trung 。 得đắc 四tứ 辯biện 才tài 。 觸xúc 問vấn 能năng 答đáp 者giả 。 拘Câu 絺Hy 羅La 為vi 第đệ 一nhất 。

富Phú 樓Lâu 那Na 。 此thử 云vân 滿mãn 願nguyện 。 尊tôn 者giả 父phụ 也dã 。 彌di 多đa 羅la 尼ni 。 此thử 云vân 慈từ 女nữ 。 尊tôn 者giả 母mẫu 也dã 。 尊tôn 者giả 是thị 其kỳ 所sở 生sanh 。 稱xưng 謂vị 從tùng 略lược 。 故cố 但đãn 云vân 滿mãn 慈từ 子tử 。 阿a 含hàm 云vân 。 我ngã 佛Phật 法Pháp 中trung 。 善thiện 能năng 廣quảng 說thuyết 。 分phân 別biệt 義nghĩa 理lý 者giả 。 滿mãn 慈từ 子tử 為vi 第đệ 一nhất 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 此thử 云vân 空không 生sanh 。 以dĩ 尊tôn 者giả 生sanh 時thời 。 其kỳ 家gia 庫khố 藏tạng 皆giai 空không 。 父phụ 母mẫu 疑nghi 之chi 。 庫khố 藏tạng 復phục 現hiện 。 故cố 又hựu 名danh 善thiện 現hiện 。 相tướng 師sư 占chiêm 曰viết 。 既ký 善thiện 且thả 吉cát 。 故cố 亦diệc 名danh 善thiện 吉cát 。 常thường 修tu 無Vô 諍Tranh 三Tam 昧Muội 。 佛Phật 弟đệ 子tử 中trung 。 解giải 空không 第đệ 一nhất 。

優Ưu 波Ba 尼Ni 沙Sa 陀Đà 。 此thử 云vân 塵trần 性tánh 。 觀quán 塵trần 性tánh 空không 而nhi 得đắc 道Đạo 故cố 。 又hựu 云vân 近cận 少thiểu 。 白bạch 骨cốt 微vi 塵trần 。 色sắc 將tương 盡tận 故cố 。 自tự 陳trần 圓viên 通thông 文văn 云vân 。 以dĩ 從tùng 不bất 淨tịnh 。 白bạch 骨cốt 微vi 塵trần 。 歸quy 於ư 虗hư 空không 。 空không 色sắc 二nhị 無vô 。 成thành 無Vô 學Học 道Đạo 。 如Như 來Lai 印ấn 我ngã 。 名danh 尼Ni 沙Sa 陀Đà 。 餘dư 眾chúng 不bất 能năng 俱câu 列liệt 。 故cố 置trí 等đẳng 言ngôn 。 並tịnh 是thị 法Pháp 門môn 頭đầu 角giác 。 大đại 眾chúng 綱cương 領lãnh 。 故cố 云vân 而nhi 為vi 上thượng 首thủ 。 聲Thanh 聞Văn 眾chúng 竟cánh 。

二nhị 辟Bích 支Chi 眾chúng 。

復phục 有hữu 無vô 量lượng 辟Bích 支Chi 無Vô 學Học 。

○# 并tinh 其kỳ 初sơ 心tâm 。 同đồng 來lai 佛Phật 所sở 。

○# 屬thuộc 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 休hưu 夏hạ 自Tự 恣Tứ 。

初sơ 正chánh 敘tự 無Vô 學Học 。 楞lăng 嚴nghiêm 聽thính 眾chúng 。 非phi 止chỉ 聲Thanh 聞Văn 一nhất 類loại 。 故cố 云vân 復phục 有hữu 。 數số 稱xưng 無vô 量lượng 者giả 。 極cực 言ngôn 其kỳ 多đa 故cố 。 辟Bích 支Chi 。 具cụ 云vân 辟Bích 支Chi 迦ca 羅la 。 名danh 含hàm 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 獨Độc 覺Giác 。 出xuất 無vô 佛Phật 世thế 。 隨tùy 時thời 觀quán 變biến 。 體thể 物vật 自tự 覺giác 者giả 。 二nhị 緣Duyên 覺Giác 。 出xuất 有hữu 佛Phật 世thế 。 稟bẩm 教giáo 觀quán 緣duyên 。 緣duyên 斷đoạn 證chứng 真chân 者giả 。 慈từ 恩ân 云vân 。 釋thích 尊tôn 出xuất 世thế 。 五ngũ 百bách 獨Độc 覺Giác 。 從tùng 山sơn 中trung 來lai 。 (# 出xuất 無vô 佛Phật 世thế 。 住trụ 山sơn 待đãi 佛Phật 者giả )# 仁nhân 王vương 云vân 。 八bát 百bách 萬vạn 億ức 緣Duyên 覺Giác 大đại 仙tiên 。 皆giai 來lai 集tập 會hội 。 今kim 二nhị 類loại 俱câu 有hữu 。 故cố 存tồn 梵Phạm 言ngôn 。 無Vô 學Học 者giả 。 真chân 窮cùng 惑hoặc 盡tận 。 於ư 自tự 類loại 中trung 無vô 所sở 學học 故cố 。

○# 并tinh 其kỳ 下hạ 兼kiêm 明minh 有hữu 學học 。 師sư 偕giai 其kỳ 資tư 。 故cố 云vân 并tinh 也dã 。 初sơ 心tâm 即tức 是thị 有hữu 學học 。 謂vị 初sơ 發phát 取thủ 證chứng 辟Bích 支Chi 心tâm 故cố 。 同đồng 來lai 者giả 。 資tư 隨tùy 其kỳ 師sư 。 亦diệc 風phong 行hành 草thảo 偃yển 義nghĩa 也dã 。

○# 屬thuộc 諸chư 下hạ 總tổng 陳trần 來lai 意ý 。 屬thuộc 附phụ 也dã 。 言ngôn 此thử 眾chúng 既ký 非phi 常thường 隨tùy 。 許hứa 於ư 異dị 處xứ 安an 居cư 。 今kim 相tương 將tương 而nhi 來lai 。 意ý 為vi 附phụ 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 作tác 自tự 恣tứ 法pháp 耳nhĩ 。 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 指chỉ 常thường 隨tùy 眾chúng 。 以dĩ 是thị 聲Thanh 聞Văn 律luật 儀nghi 僧Tăng 故cố 。 休hưu 竟cánh 也dã 。 佛Phật 制chế 比Bỉ 丘Khâu 。 夏hạ 月nguyệt 安an 居cư 。 一nhất 為vi 結kết 制chế 辦biện 道đạo 。 一nhất 為vi 護hộ 生sanh 避tị 嫌hiềm 。 今kim 當đương 竟cánh 夏hạ 之chi 日nhật 。 即tức 九cửu 旬tuần 解giải 制chế 時thời 也dã 。 佛Phật 制chế 於ư 七thất 月nguyệt 十thập 五ngũ 或hoặc 十thập 四tứ 十thập 六lục 日nhật 解giải 制chế 。 考khảo 劾# 九cửu 旬tuần 德đức 業nghiệp 。 自tự 知tri 己kỷ 過quá 者giả 。 自tự 己kỷ 陳trần 說thuyết 。 自tự 不bất 知tri 過quá 者giả 。 恣tứ 任nhậm 僧Tăng 舉cử 。 故cố 曰viết 自tự 恣tứ 。 葢# 恐khủng 稍sảo 有hữu 瑕hà 玼# 。 即tức 玷điếm 清thanh 眾chúng 故cố 也dã 。 然nhiên 此thử 中trung 辟Bích 支Chi 。 與dữ 上thượng 科khoa 聲Thanh 聞Văn 。 俱câu 屬thuộc 當đương 機cơ 。 以dĩ 此thử 經Kinh 原nguyên 為vi 融dung 其kỳ 小tiểu 心tâm 。 成thành 就tựu 大đại 志chí 。 古cổ 德đức 云vân 。 子tử 期kỳ 不bất 遇ngộ 。 伯bá 牙nha 絕tuyệt 絃huyền 。 法pháp 若nhược 無vô 人nhân 。 說thuyết 將tương 誰thùy 聽thính 。 故cố 為vi 第đệ 六lục 。 (# 此thử 上thượng 六lục 種chủng 成thành 就tựu 。 亦diệc 名danh 通thông 序tự 。 通thông 於ư 諸chư 經kinh 故cố 。 亦diệc 名danh 經kinh 後hậu 序tự 。 結kết 集tập 建kiến 立lập 故cố 。 結kết 集tập 建kiến 立lập 。 有hữu 因nhân 有hữu 意ý 。 繁phồn 見kiến 諸chư 疏sớ/sơ 解giải 中trung 不bất 錄lục )# 六lục 成thành 證chứng 信tín 敘tự 竟cánh 。

二nhị 二nhị 緣duyên 發phát 起khởi 敘tự (# 諸chư 教giáo 興hưng 起khởi 。 各các 有hữu 感cảm 發phát 之chi 緣duyên 。 或hoặc 多đa 或hoặc 少thiểu 。 各các 有hữu 取thủ 意ý 。 今kim 具cụ 二nhị 緣duyên )# 二nhị 。

一nhất 菩Bồ 薩Tát 發phát 起khởi 二nhị 聲Thanh 聞Văn 發phát 起khởi 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 略lược 示thị 類loại 引dẫn 。 二nhị 新tân 舊cựu 機cơ 發phát 。

初sơ 咨tư 決quyết 心tâm 疑nghi 。 引dẫn 發phát 戒giới 學học 。 敷phu 座tòa 晏# 安an 引dẫn 發phát 定định 學học 。 宣tuyên 示thị 深thâm 奧áo 。 引dẫn 發phát 慧tuệ 學học 。 葢# 如Như 來Lai 將tương 示thị 真chân 戒giới 定định 慧tuệ 。 先tiên 以dĩ 一nhất 類loại 之chi 緣duyên 。 引dẫn 動động 本bổn 機cơ 。 至chí 正chánh 說thuyết 時thời 。 自tự 如như 時thời 雨vũ 之chi 化hóa 矣hĩ )# 。

十thập 方phương 菩Bồ 薩Tát 。 咨tư 決quyết 心tâm 疑nghi 。 欽khâm 奉phụng 慈Từ 嚴Nghiêm 。 將tương 求cầu 密mật 義nghĩa 。

○# 即tức 時thời 如Như 來Lai 。 敷phu 座tòa 晏# 安an 。 為vì 諸chư 會hội 中trung 。 宣tuyên 示thị 深thâm 奧áo 。

初sơ 妙diệu 機cơ 冥minh 啐# 。 菩Bồ 薩Tát 奉phụng 命mệnh 度độ 生sanh 。 各các 據cứ 一nhất 域vực 。 故cố 以dĩ 十thập 方phương 稱xưng 之chi 。 離ly 佛Phật 既ký 久cửu 。 就tựu 正chánh 無vô 緣duyên 。 於ư 諸chư 大Đại 乘Thừa 律luật 儀nghi 。 未vị 能năng 心tâm 無vô 疑nghi 懼cụ 。 今kim 當đương 休hưu 夏hạ 。 歸quy 來lai 自tự 恣tứ 。 故cố 云vân 咨tư 決quyết 。 謂vị 咨tư 問vấn 於ư 佛Phật 。 請thỉnh 求cầu 決quyết 斷đoán 也dã 。 欽khâm 敬kính 承thừa 。 奉phụng 遵tuân 依y 也dã 。 佛Phật 具cụ 折chiết 攝nhiếp 二nhị 門môn 。 於ư 所sở 咨tư 決quyết 。 應ưng 析tích 伏phục 者giả 。 則tắc 如như 父phụ 之chi 嚴nghiêm 。 應ưng 攝nhiếp 授thọ 者giả 。 則tắc 如như 母mẫu 之chi 慈từ 。 而nhi 菩Bồ 薩Tát 敬kính 承thừa 遵tuân 依y 。 無vô 敢cảm 違vi 越việt 。 以dĩ 本bổn 為vi 自tự 恣tứ 來lai 故cố 。 自tự 恣tứ 已dĩ 畢tất 。 妙diệu 機cơ 冥minh 動động 。 故cố 曰viết 將tương 求cầu 。 將tương 求cầu 者giả 。 存tồn 諸chư 心tâm 未vị 及cập 言ngôn 也dã 。 密mật 義nghĩa 者giả 。 定định 慧tuệ 均quân 等đẳng 之chi 義nghĩa 。 良lương 以dĩ 二Nhị 乘Thừa 人nhân 等đẳng 。 不bất 達đạt 自tự 性tánh 本bổn 定định 。 縱túng/tung 修tu 禪thiền 寂tịch 。 俱câu 墮đọa 偏thiên 枯khô 。 及cập 乎hồ 般Bát 若Nhã 。 卻khước 又hựu 惟duy 尚thượng 虗hư 慧tuệ 。 遂toại 令linh 定định 慧tuệ 均quân 等đẳng 之chi 學học 。 轉chuyển 成thành 密mật 義nghĩa 。 菩Bồ 薩Tát 知tri 此thử 。 欲dục 為vi 引dẫn 發phát 。 口khẩu 雖tuy 未vị 形hình 。 而nhi 意ý 已dĩ 彰chương 著trước 。 故cố 直trực 記ký 之chi 曰viết 。 將tương 求cầu 密mật 義nghĩa 。

○# 即tức 時thời 下hạ 深thâm 應ứng 時thời 啄trác 。 佛Phật 智trí 鑑giám 機cơ 。 應ưng 不bất 失thất 候hậu 。 故cố 云vân 即tức 時thời 。 真chân 啐# 啄trác 無vô 違vi 也dã 。 敷phu 座tòa 者giả 。 敷phu 具cụ 而nhi 坐tọa 。 晏# 安an 者giả 。 晏# 靜tĩnh 而nhi 安an 。 葢# 將tương 有hữu 所sở 說thuyết 。 少thiểu 時thời 入nhập 定định 。 審thẩm 機cơ 觀quán 法pháp 。 為vi 物vật 示thị 軌quỹ 耳nhĩ 。 又hựu 晏# 而nhi 云vân 安an 者giả 。 從tùng 容dung 自tự 然nhiên 。 不bất 假giả 造tạo 作tác 。 即tức 天thiên 然nhiên 本bổn 具cụ 之chi 定định 也dã 。 出xuất 定định 酬thù 機cơ 。 故cố 云vân 為vì 諸chư 會hội 中trung 。 會hội 中trung 亦diệc 兼kiêm 聲Thanh 聞Văn 。 謂vị 能năng 引dẫn 所sở 引dẫn 兩lưỡng 俱câu 為vi 故cố 。 宣tuyên 示thị 者giả 宣tuyên 演diễn 指chỉ 示thị 。 深thâm 奧áo 者giả 。 深thâm 微vi 奧áo 妙diệu 。 即tức 應ưng 前tiền 密mật 義nghĩa 之chi 求cầu 。 而nhi 說thuyết 定định 慧tuệ 均quân 等đẳng 法pháp 故cố 。 準chuẩn 法pháp 華hoa 發phát 起khởi 敘tự 初sơ 。 先tiên 說thuyết 無Vô 量Lượng 義Nghĩa 經Kinh 。 次thứ 入nhập 無vô 量lượng 義nghĩa 定định 。 而nhi 為vi 正chánh 說thuyết 類loại 引dẫn 。 今kim 經kinh 先tiên 定định 後hậu 說thuyết 。 但đãn 未vị 出xuất 經kinh 定định 名danh 目mục 。 以dĩ 義nghĩa 揆quỹ 之chi 。 必tất 是thị 楞lăng 嚴nghiêm 一nhất 類loại 。 所sở 謂vị 先tiên 以dĩ 定định 動động 。 後hậu 以dĩ 智trí 發phát 也dã 。 略lược 示thị 類loại 引dẫn 竟cánh 。

二nhị 新tân 舊cựu 機cơ 發phát 。

法Pháp 筵diên 清thanh 眾chúng 。 得đắc 未vị 曾tằng 有hữu 。 迦ca 陵lăng 仙Tiên 音âm 。 徧biến 十thập 方phương 界giới 。

○# 恆Hằng 沙sa 菩Bồ 薩Tát 。 來lai 聚tụ 道Đạo 場Tràng 。 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 而nhi 為vi 上thượng 首thủ 。

初sơ 舊cựu 住trụ 機cơ 發phát 。 敷phu 座tòa 設thiết 筵diên 。 為vì 眾chúng 說thuyết 法Pháp 。 故cố 曰viết 法pháp 筵diên 。 清thanh 眾chúng 者giả 。 常thường 隨tùy 眾chúng 及cập 先tiên 來lai 眾chúng 也dã 。 已dĩ 經kinh 自tự 恣tứ 。 故cố 曰viết 清thanh 眾chúng 。 對đối 下hạ 新tân 來lai 。 因nhân 稱xưng 舊cựu 住trụ 。 密mật 義nghĩa 深thâm 奧áo 。 向hướng 所sở 不bất 說thuyết 。 故cố 曰viết 未vị 有hữu 。 菩Bồ 薩Tát 極cực 領lãnh 妙diệu 旨chỉ 。 二nhị 乘thừa 方phương 聞văn 絕tuyệt 唱xướng 。 故cố 云vân 得đắc 也dã 。 迦ca 陵lăng 。 具cụ 云vân 迦ca 陵lăng 頻tần 伽già 。 此thử 翻phiên 妙diệu 聲thanh 。 鳥điểu 名danh 也dã 。 音âm 聲thanh 微vi 妙diệu 。 和hòa 雅nhã 不bất 倫luân 。 故cố 以dĩ 仙tiên 音âm 稱xưng 之chi 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 在tại # 發phát 聲thanh 。 已dĩ 踰du 眾chúng 鳥điểu 。 知tri 非phi 凡phàm 鳥điểu 可khả 比tỉ 。 取thủ 喻dụ 佛Phật 音âm 者giả 。 以dĩ 佛Phật 音âm 之chi 形hình 眾chúng 聲thanh 。 與dữ 迦ca 陵lăng 之chi 比tỉ 凡phàm 鳥điểu 。 略lược 相tương 似tự 耳nhĩ 。 其kỳ 實thật 佛Phật 音âm 圓viên 徧biến 。 豈khởi 迦ca 陵lăng 可khả 及cập 哉tai 。 如như 寶bảo 積tích 第đệ 十thập 。 目Mục 連Liên 試thí 佛Phật 音âm 聲thanh 。 以dĩ 神thần 足túc 力lực 。 飛phi 過quá 西tây 方phương 恆Hằng 沙sa 國quốc 土độ 。 還hoàn 同đồng 近cận 聞văn 。 今kim 云vân 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 可khả 以dĩ 例lệ 知tri 。

○# 恆Hằng 沙sa 下hạ 新tân 來lai 機cơ 發phát 。 恆hằng 即tức 恆Hằng 河Hà 。 正chánh 音âm 殑Căng 伽Già 河Hà 。 此thử 云vân 天thiên 堂đường 來lai 。 源nguyên 自tự 雪Tuyết 山Sơn 頂đảnh 阿A 耨Nậu 達Đạt 池Trì 流lưu 出xuất 。 狀trạng 其kỳ 來lai 處xứ 最tối 高cao 故cố 。 河hà 中trung 沙sa 細tế 如như 麵miến 。 用dụng 計kế 菩Bồ 薩Tát 。 極cực 顯hiển 其kỳ 數số 之chi 多đa 也dã 。 道Đạo 場Tràng 即tức 指chỉ 桓hoàn 舍xá 。 以dĩ 是thị 佛Phật 僧Tăng 辦biện 道đạo 處xứ 故cố 。 來lai 聚tụ 者giả 。 聞văn 音âm 而nhi 來lai 。 會hội 聚tụ 於ư 此thử 。 乃nãi 不bất 約ước 而nhi 同đồng 也dã 。 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 亦diệc 云vân 曼Mạn 殊Thù 室Thất 利Lợi 。 此thử 翻phiên 妙Diệu 吉Cát 祥Tường 。 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 生sanh 時thời 。 有hữu 祥tường 光quang 滿mãn 室thất 之chi 兆triệu 故cố 。 或hoặc 云vân 妙diệu 德đức 。 或hoặc 云vân 妙diệu 首thủ 。 以dĩ 其kỳ 具cụ 勝thắng 妙diệu 德đức 。 為vi 羣quần 賢hiền 首thủ 故cố 。 古cổ 德đức 云vân 。 過quá 去khứ 成thành 佛Phật 。 號hiệu 龍long 種chủng 尊tôn 王vương 。 現Hiện 在Tại 北Bắc 方Phương 。 為vi 歡hoan 喜hỷ 摩ma 尼ni 寶bảo 積tích 。 當đương 來lai 成thành 佛Phật 。 名danh 曰viết 普phổ 現hiện 。 葢# 為vi 影ảnh 嚮hướng 大đại 化hóa 。 示thị 居cư 因nhân 門môn 。 華hoa 嚴nghiêm 表biểu 根căn 本bổn 智trí 。 今kim 經kinh 作tác 擇trạch 法Pháp 眼nhãn 。 且thả 為vi 發phát 起khởi 性tánh 定định 。 率suất 眾chúng 來lai 茲tư 。 故cố 以dĩ 上thượng 首thủ 稱xưng 之chi 。 然nhiên 舊cựu 住trụ 之chi 眾chúng 。 既ký 得đắc 略lược 教giáo 。 自tự 應ưng 進tiến 希hy 廣quảng 談đàm 。 新tân 來lai 菩Bồ 薩Tát 。 聞văn 音âm 而nhi 聚tụ 。 明minh 是thị 要yếu 聆linh 深thâm 法Pháp 。 機cơ 發phát 之chi 義nghĩa 。 可khả 以dĩ 意ý 會hội 。 (# 此thử 上thượng 兩lưỡng 科khoa 。 雖tuy 為vi 引dẫn 發phát 正chánh 說thuyết 。 而nhi 亦diệc 為vi 顯hiển 楞lăng 嚴nghiêm 會hội 上thượng 。 眾chúng 有hữu 菩Bồ 薩Tát 。 列liệt 眾chúng 中trung 。 不bất 敘tự 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 以dĩ 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 發phát 起khởi 竟cánh 二nhị 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 起khởi 三tam 。

一nhất 王vương 臣thần 齋trai 供cung 。 二nhị 阿A 難Nan 誤ngộ 墮đọa 。 三tam 如Như 來Lai 救cứu 度độ 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 匿nặc 王vương 齋trai 佛Phật 。 二nhị 臣thần 民dân 供cung 僧Tăng 。

初sơ 。

時thời 波Ba 斯Tư 匿Nặc 王Vương 。 為vì 其kỳ 父phụ 王vương 諱húy 日nhật 。 營doanh 齋trai 請thỉnh 佛Phật 。 宮cung 掖dịch 自tự 迎nghênh 如Như 來Lai 。 廣quảng 設thiết 珍trân 羞tu 。 無vô 上thượng 妙diệu 味vị 。

○# 兼kiêm 復phục 親thân 延diên 。 諸chư 大đại 菩Bồ 薩Tát 。

初sơ 正chánh 請thỉnh 如Như 來Lai 。

時thời 即tức 眾chúng 僧Tăng 自tự 恣tứ 之chi 時thời 。 諸chư 佛Phật 歡hoan 喜hỷ 之chi 日nhật 。 此thử 日nhật 薦tiến 親thân 。 功công 倍bội 尋tầm 常thường 。 如như 盂vu 蘭lan 經kinh 俱câu 悉tất 。 波Ba 斯Tư 匿Nặc 。 本bổn 國quốc 王vương 名danh 。 此thử 翻phiên 勝thắng 軍quân 。 謂vị 軍quân 旅lữ 最tối 勝thắng 。 諸chư 國quốc 無vô 能năng 敵địch 故cố 。 為vi 其kỳ 下hạ 尋tầm 常thường 作tác 句cú 欠khiếm 妥# 。 當đương 於ư 諱húy 日nhật 下hạ 作tác 句cú 。 請thỉnh 佛Phật 下hạ 作tác 句cú 。 如Như 來Lai 下hạ 作tác 句cú 。 於ư 詞từ 既ký 通thông 。 於ư 理lý 亦diệc 順thuận 。 諱húy 日nhật 者giả 。 親thân 喪táng 之chi 日nhật 。 諱húy 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 忌kỵ 諱húy 。 謂vị 忌kỵ 舉cử 吉cát 事sự 。 哀ai 切thiết 不bất 勝thắng 故cố 。 二nhị 隱ẩn 諱húy 。 謂vị 隱ẩn 而nhi 不bất 言ngôn 。 言ngôn 之chi 即tức 慟đỗng 故cố 。 世thế 禮lễ 如như 是thị 。 佛Phật 教giáo 則tắc 令linh 修tu 冥minh 福phước 。 以dĩ 資tư 神thần 道đạo 。 匿nặc 王vương 遵tuân 此thử 。 故cố 云vân 為vi 其kỳ 云vân 云vân 。 營doanh 齋trai 者giả 。 營doanh 辦biện 齋trai 供cung 。 請thỉnh 佛Phật 者giả 。 祈kỳ 資tư 冥minh 福phước 。 以dĩ 佛Phật 具cụ 大đại 神thần 力lực 。 有hữu 大đại 慈từ 悲bi 。 能năng 追truy 異dị 世thế 之chi 魂hồn 。 與dữ 當đương 來lai 之chi 樂lạc 故cố 。 宮cung 掖dịch 者giả 。 內nội 庭đình 左tả 右hữu 門môn 也dã 。 佛Phật 由do 中trung 門môn 。 王vương 不bất 敢cảm 並tịnh 。 故cố 但đãn 於ư 左tả 右hữu 迎nghênh 之chi 。 言ngôn 自tự 迎nghênh 者giả 。 為vi 迓# 萬vạn 德đức 之chi 尊tôn 。 自tự 屈khuất 萬vạn 乘thừa 之chi 貴quý 故cố 。 珍trân 羞tu 者giả 。 貴quý 重trọng 食thực 品phẩm 。 廣quảng 設thiết 者giả 。 諸chư 般bát 俱câu 備bị 。 盡tận 世thế 所sở 有hữu 。 以dĩ 供cung 甘cam 旨chỉ 。 故cố 稱xưng 無vô 上thượng 妙diệu 味vị 。

○# 兼kiêm 復phục 下hạ 兼kiêm 延diên 菩Bồ 薩Tát 。 既ký 已dĩ 隨tùy 佛Phật 。 而nhi 重trọng/trùng 標tiêu 親thân 延diên 者giả 。 但đãn 是thị 神thần 顧cố 語ngữ 及cập 。 非phi 另# 迎nghênh 也dã 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 請thỉnh 佛Phật 以dĩ 下hạ 有hữu 六lục 重trọng/trùng 見kiến 敬kính 之chi 至chí 。 謂vị 其kỳ 處xứ 則tắc 內nội 。 其kỳ 迎nghênh 則tắc 親thân 。 其kỳ 設thiết 則tắc 廣quảng 。 其kỳ 羞tu 則tắc 珍trân 。 其kỳ 味vị 則tắc 妙diệu 。 其kỳ 伴bạn 則tắc 同đồng 。 愚ngu 謂vị 。 非phi 世Thế 尊Tôn 無vô 以dĩ 成thành 匿nặc 王vương 之chi 信tín 。 非phi 匿nặc 王vương 無vô 以dĩ 見kiến 世Thế 尊Tôn 之chi 德đức 。 請thỉnh 者giả 受thọ 者giả 。 均quân 為vi 典điển 型# 。 匿nặc 王vương 齋trai 佛Phật 竟cánh 。

二nhị 臣thần 民dân 供cung 僧Tăng 。

城thành 中trung 復phục 有hữu 。 長trưởng 者giả 居cư 士sĩ 。 同đồng 時thời 飯phạn 僧Tăng 。 佇trữ 佛Phật 來lai 應ứng 。

○# 佛Phật 勅sắc 文Văn 殊Thù 分phân 領lãnh 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 阿A 羅La 漢Hán 。 應ứng 諸chư 齋trai 主chủ 。

初sơ 延diên 僧Tăng 佇trữ 佛Phật 。 盂vu 蘭lan 儀nghi 範phạm 。 上thượng 行hành 下hạ 效hiệu 。 故cố 云vân 城thành 中trung 復phục 有hữu 等đẳng 。 長trưởng 者giả 齒xỉ 高cao 德đức 隆long 。 居cư 士sĩ 守thủ 道đạo 居cư 正chánh 。 二nhị 皆giai 有hữu 臣thần 有hữu 民dân 。 如như 須tu 達đạt 東đông 坡# 。 耶da 闍xà 龐# 公công 之chi 類loại 。 (# 須tu 達đạt 有hữu 位vị 長trưởng 者giả 。 東đông 坡# 有hữu 位vị 居cư 士sĩ 。 耶da 闍xà 無vô 位vị 長trưởng 者giả 。 龐# 公công 無vô 位vị 居cư 士sĩ )# 同đồng 時thời 者giả 。 不bất 惟duy 眾chúng 同đồng 。 亦diệc 與dữ 王vương 同đồng 。 葢# 以dĩ 僧Tăng 自Tự 恣Tứ 日nhật 。 佛Phật 歡Hoan 喜Hỷ 日nhật 。 乃nãi 合hợp 正chánh 制chế 故cố 。 飯phạn 僧Tăng 者giả 。 以dĩ 飯phạn 供cung 僧Tăng 。 佇trữ 佛Phật 者giả 。 引dẫn 領lãnh 望vọng 佛Phật 。 然nhiên 飯phạn 僧Tăng 必tất 佇trữ 佛Phật 者giả 。 以dĩ 佛Phật 來lai 僧Tăng 方phương 至chí 故cố 。 又hựu 分phần/phân 應ưng 須tu 佛Phật 勅sắc 故cố 。

○# 佛Phật 勅sắc 下hạ 佛Phật 勅sắc 分phần/phân 應ưng 。 文Văn 殊Thù 身thân 兼kiêm 賓tân 主chủ 。 且thả 為vi 上thượng 首thủ 。 故cố 獨độc 勅sắc 之chi 。 又hựu 佛Phật 勅sắc 分phân 領lãnh 者giả 。 非phi 勅sắc 文Văn 殊Thù 自tự 領lãnh 。 葢# 令linh 其kỳ 分phần/phân 派phái 兩lưỡng 乘thừa 上thượng 首thủ 。 各các 領lãnh 大đại 眾chúng 。 依y 次thứ 赴phó 請thỉnh 。 如như 今kim 主chủ 叢tùng 林lâm 者giả 。 命mạng 執chấp 事sự 次thứ 第đệ 差sai 僧Tăng 之chi 類loại 。 隨tùy 請thỉnh 者giả 意ý 。 分phần/phân 眾chúng 多đa 少thiểu 。 故cố 云vân 應ứng 諸chư 齋trai 主chủ 。 (# 此thử 上thượng 兩lưỡng 科khoa 。 雖tuy 為vi 引dẫn 敘tự 阿A 難Nan 墮đọa 事sự 。 而nhi 亦diệc 為vi 顯hiển 楞lăng 嚴nghiêm 會hội 上thượng 。 眾chúng 有hữu 王vương 臣thần 。 列liệt 眾chúng 中trung 。 不bất 敘tự 人nhân 天thiên 者giả 。 以dĩ 此thử )# 王vương 臣thần 齋trai 供cung 竟cánh 二nhị 阿A 難Nan 誤ngộ 墮đọa 二nhị 。

一nhất 誤ngộ 墮đọa 之chi 由do 。 二nhị 誤ngộ 墮đọa 之chi 事sự 。

初sơ 三tam 。

一nhất 不bất 矜căng 小tiểu 制chế 。 二nhị 妄vọng 擬nghĩ 大Đại 乘Thừa 。 三tam 臨lâm 事sự 假giả 飾sức 。

初sơ 。

唯duy 有hữu 阿A 難Nan 。 先tiên 受thọ 別biệt 請thỉnh 。

○# 遠viễn 遊du 未vị 還hoàn 。 不bất 遑hoàng 僧Tăng 次thứ 。

○# 既ký 無vô 上thượng 座tọa 。 及cập 阿a 闍xà 黎lê 。 途đồ 中trung 獨độc 歸quy 。

初sơ 離ly 眾chúng 受thọ 請thỉnh 。 唯duy 有hữu 二nhị 字tự 。 直trực 聲thanh 其kỳ 過quá 。 言ngôn 眾chúng 皆giai 不bất 爾nhĩ 。 唯duy 有hữu 阿A 難Nan 如như 此thử 。 豈khởi 得đắc 無vô 過quá 。 別biệt 請thỉnh 者giả 。 別biệt 種chủng 事sự 緣duyên 所sở 請thỉnh 。 如như 懺sám 罪tội 施thí 物vật 等đẳng 。 言ngôn 先tiên 受thọ 者giả 。 受thọ 請thỉnh 在tại 先tiên 。 似tự 應ưng 無vô 過quá 。 但đãn 自tự 恣tứ 在tại 邇nhĩ 。 海hải 眾chúng 咸hàm 集tập 。 縱túng/tung 遇ngộ 別biệt 請thỉnh 。 亦diệc 不bất 應ưng 受thọ 。 此thử 其kỳ 不bất 矜căng 小tiểu 制chế 者giả 一nhất 也dã 。

○# 遠viễn 遊du 下hạ 故cố 意ý 愆khiên 期kỳ 。 遠viễn 遊du 二nhị 字tự 。 亦diệc 直trực 聲thanh 其kỳ 過quá 。 言ngôn 縱túng/tung 受thọ 別biệt 請thỉnh 。 事sự 畢tất 即tức 宜nghi 速tốc 歸quy 。 乃nãi 乘thừa 便tiện 遠viễn 遊du 。 屆giới 期kỳ 未vị 還hoàn 。 豈khởi 得đắc 無vô 過quá 。 遑hoàng 暇hạ 也dã 。 不bất 遑hoàng 僧Tăng 次thứ 者giả 。 謂vị 自tự 恣tứ 赴phó 齋trai 。 俱câu 不bất 暇hạ 及cập 眾chúng 僧Tăng 班ban 次thứ 。 此thử 其kỳ 不bất 矜căng 小tiểu 制chế 者giả 二nhị 也dã 。

○# 既ký 無vô 下hạ 不bất 依y 常thường 度độ 。 上thượng 座tòa 者giả 坐tọa 次thứ 居cư 上thượng 。 或hoặc 齒xỉ 尊tôn 。 或hoặc 戒giới 先tiên 。 或hoặc 智trí 廣quảng 。 或hoặc 德đức 重trọng/trùng 。 為vi 眾chúng 所sở 推thôi 。 皆giai 可khả 稱xưng 之chi 。 論luận 明minh 三tam 種chủng 。 一nhất 生sanh 年niên 。 (# 即tức 齒xỉ 尊tôn )# 二nhị 福phước 德đức 。 (# 即tức 德đức 重trọng/trùng )# 三tam 法pháp 性tánh 。 (# 兼kiêm 智trí 廣quảng 戒giới 先tiên 。 阿A 闍Xà 黎Lê 。 唐đường 翻phiên 軌quỹ 範phạm 。 隋tùy 言ngôn 正chánh 行hạnh 。 謂vị 能năng 行hành 軌quỹ 範phạm 。 糾# 正chánh 弟đệ 子tử 行hành 故cố 。 四tứ 分phần/phân 開khai 五ngũ 。 一nhất 出xuất 家gia 。 (# 即tức 剃thế 度độ 師sư )# 二nhị 教giáo 授thọ 。 (# 即tức 受thọ 具cụ 教giáo 儀nghi )# 三tam 羯yết 磨ma 。 (# 即tức 稟bẩm 白bạch 羯yết 磨ma )# 四tứ 受thọ 經kinh 。 (# 即tức 依y 之chi 受thọ 經kinh )# 五ngũ 依y 止chỉ 。 (# 依y 住trụ 乃nãi 至chí 一nhất 宿túc )# 首thủ 言ngôn 既ký 無vô 者giả 。 亦diệc 直trực 聲thanh 其kỳ 過quá 。 言ngôn 律luật 制chế 一nhất 僧Tăng 遠viễn 出xuất 。 必tất 以dĩ 二nhị 師sư 翊dực 從tùng 。 所sở 以dĩ 嚴nghiêm 行hành 止chỉ 也dã 。 今kim 言ngôn 俱câu 無vô 。 豈khởi 得đắc 無vô 過quá 。 途đồ 中trung 獨độc 歸quy 者giả 。 顯hiển 信tín 意ý 無vô 拘câu 。 違vi 越việt 毗Tỳ 尼Ni 。 致trí 非phi 招chiêu 難nạn/nan 。 此thử 其kỳ 不bất 矜căng 小tiểu 制chế 者giả 三tam 也dã 。 如như 此thử 行hành 履lý 。 深thâm 位vị 猶do 難nạn/nan 。 方phương 證chứng 初sơ 果quả 。 便tiện 爾nhĩ 無vô 忌kỵ 。 則tắc 下hạ 之chi 誤ngộ 墮đọa 婬dâm 室thất 者giả 。 非phi 無vô 故cố 也dã 。

二nhị 妄vọng 擬nghĩ 大Đại 乘Thừa 三tam 。 一nhất 無vô 供cung 循tuần 乞khất 。 二nhị 展triển 轉chuyển 釋thích 意ý 。 三tam 總tổng 出xuất 其kỳ 由do 。

初sơ 。

其kỳ 日nhật 無vô 供cúng 。 即tức 時thời 阿A 難Nan 。 執chấp 持trì 應ứng 器khí 。 於ư 所sở 遊du 城thành 。 次thứ 第đệ 循tuần 乞khất 。

其kỳ 日nhật 無vô 供cúng 者giả 。 謂vị 歸quy 來lai 之chi 日nhật 。 無vô 人nhân 供cung 齋trai 。 此thử 有hữu 二nhị 因nhân 。 一nhất 無vô 侶lữ 獨độc 歸quy 。 人nhân 不bất 知tri 故cố 。 二nhị 佛Phật 勅sắc 分phần/phân 應ưng 。 數số 各các 備bị 故cố 。 即tức 時thời 者giả 。 即tức 於ư 食thực 時thời 。 應ứng 器khí 者giả 。 受thọ 食thực 之chi 具cụ 。 梵Phạn 語ngữ 鉢bát 多đa 羅la 。 此thử 翻phiên 應ưng 量lượng 器khí 。 應ưng 己kỷ 食thực 量lượng 而nhi 為vi 大đại 小tiểu 故cố 。 又hựu 體thể 色sắc 量lượng 三tam 。 皆giai 應ưng 法pháp 故cố 。 執chấp 而nhi 持trì 之chi 者giả 。 用dụng 以dĩ 乞khất 食thực 。 翼dực 三Tam 寶Bảo 備bị 六lục 德đức 也dã 。 聞văn 物vật 之chi 國quốc 。 地địa 廣quảng 人nhân 稠trù 。 一nhất 人nhân 乞khất 食thực 。 豈khởi 能năng 徧biến 歷lịch 。 故cố 但đãn 云vân 於ư 所sở 遊du 城thành 。 顯hiển 經kinh 遊du 不bất 到đáo 處xứ 。 則tắc 不bất 乞khất 故cố 。 次thứ 第đệ 者giả 。 從tùng 外ngoại 向hướng 內nội 。 循tuần 乞khất 者giả 。 順thuận 序tự 而nhi 乞khất 。 順thuận 序tự 而nhi 乞khất 。 則tắc 持trì 心tâm 平bình 等đẳng 。 從tùng 外ngoại 向hướng 內nội 。 則tắc 不bất 揀giản 種chủng 族tộc 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 行hành 履lý 。 而nhi 阿A 難Nan 擬nghĩ 之chi 。 將tương 必tất 有hữu 畫họa 鵠hộc 類loại 烏ô 之chi 羞tu 矣hĩ 。

二nhị 展triển 轉chuyển 釋thích 意ý 。

心tâm 中trung 初sơ 求cầu 。 最tối 後hậu 檀đàn 越việt 。 以dĩ 為vi 齋trai 主chủ 。 無vô 問vấn 淨tịnh 穢uế 。 剎sát 利lợi 尊tôn 姓tánh 。 及cập 旃chiên 陀đà 羅la 。

○# 方phương 行hành 等đẳng 慈từ 。 不bất 擇trạch 微vi 賤tiện 。

○# 發phát 意ý 圓viên 成thành 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 無vô 量lượng 功công 德đức 。

初sơ 釋thích 循tuần 乞khất 意ý 。 言ngôn 小Tiểu 乘Thừa 乞khất 食thực 。 向hướng 揀giản 五ngũ 家gia 。 (# 官quan 唱xướng 屠đồ 沽cô 婬dâm )# 今kim 一nhất 旦đán 。 次thứ 第đệ 循tuần 乞khất 。 其kỳ 意ý 何hà 居cư 。 故cố 以dĩ 心tâm 中trung 初sơ 求cầu 等đẳng 釋thích 之chi 。 檀đàn 越việt 。 此thử 翻phiên 施thí 主chủ 。 或hoặc 云vân 檀đàn 翻phiên 為vi 施thí 。 越việt 是thị 華hoa 言ngôn 。 謂vị 以dĩ 施thí 福phước 越việt 貧bần 窮cùng 海hải 故cố 。 言ngôn 最tối 後hậu 者giả 。 指chỉ 至chí 穢uế 至chí 賤tiện 之chi 家gia 。 雖tuy 至chí 穢uế 至chí 賤tiện 。 若nhược 等đẳng 心tâm 觀quán 之chi 。 皆giai 為vi 檀đàn 越việt 。 但đãn 向hướng 所sở 不bất 乞khất 。 今kim 始thỉ 發phát 是thị 心tâm 。 欲dục 得đắc 彼bỉ 供cung 。 以dĩ 為vi 齋trai 主chủ 。 故cố 曰viết 。 心tâm 中trung 初sơ 求cầu 。 穢uế 賤tiện 尚thượng 求cầu 。 何hà 況huống 淨tịnh 貴quý 。 故cố 總tổng 以dĩ 無vô 問vấn 。 剎sát 利lợi 者giả 。 具cụ 云vân 剎sát 帝đế 利lợi 。 此thử 翻phiên 王vương 種chủng 。 或hoặc 翻phiên 田điền 主chủ 。 謂vị 帝đế 王vương 種chủng 族tộc 。 奕dịch 世thế 相tương/tướng 承thừa 主chủ 國quốc 田điền 者giả 。 四tứ 姓tánh 中trung 尊tôn 。 故cố 曰viết 尊tôn 姓tánh 。 此thử 淨tịnh 而nhi 貴quý 者giả 也dã 。 旃chiên 陀đà 羅la 。 此thử 翻phiên 屠đồ 者giả 。 亦diệc 名danh 嚴nghiêm 幟xí 。 謂vị 屠đồ 殺sát 為vi 業nghiệp 。 不bất 許hứa 與dữ 良lương 民dân 共cộng 處xứ 。 行hành 則tắc 持trì 幟xí 為vi 嚴nghiêm 。 見kiến 者giả 避tị 之chi 。 此thử 穢uế 而nhi 賤tiện 者giả 也dã 。

○# 方phương 行hành 下hạ 釋thích 初sơ 求cầu 意ý 。 言ngôn 初sơ 果quả 力lực 微vi 。 乞khất 食thực 應ưng 遵tuân 常thường 法pháp 。 初sơ 求cầu 最tối 後hậu 檀đàn 越việt 。 何hà 所sở 為vi 乎hồ 。 故cố 以dĩ 方phương 行hành 等đẳng 釋thích 之chi 。 方phương 行hành 等đẳng 慈từ 者giả 。 謂vị 倣# 效hiệu 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 平bình 等đẳng 慈từ 也dã 。 行hành 平bình 等đẳng 慈từ 。 自tự 應ưng 無vô 所sở 揀giản 棄khí 。 故cố 曰viết 不bất 擇trạch 微vi 賤tiện 。

○# 發phát 意ý 句cú 釋thích 方phương 行hành 意ý 。 言ngôn 小tiểu 貴quý 安an 小tiểu 。 必tất 欲dục 方phương 行hành 菩Bồ 薩Tát 。 取thủ 何hà 益ích 耶da 。 故cố 以dĩ 發phát 意ý 等đẳng 釋thích 之chi 。 發phát 意ý 者giả 。 發phát 大Đại 乘Thừa 意ý 。 圓viên 成thành 者giả 。 圓viên 滿mãn 成thành 就tựu 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 總tổng 該cai 淨tịnh 穢uế 貴quý 賤tiện 。 言ngôn 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 慈từ 而nhi 乞khất 。 眾chúng 生sanh 隨tùy 意ý 而nhi 施thí 。 各các 得đắc 無vô 量lượng 功công 德đức 。 若nhược 乞khất 者giả 揀giản 擇trạch 。 則tắc 令linh 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 有hữu 得đắc 圓viên 成thành 。 有hữu 不bất 得đắc 者giả 。 阿A 難Nan 不bất 屑tiết 於ư 此thử 。 所sở 以dĩ 方phương 行hành 菩Bồ 薩Tát 。 然nhiên 善thiện 則tắc 善thiện 矣hĩ 。 第đệ 恐khủng 從tùng 井tỉnh 救cứu 人nhân 。 非phi 智trí 者giả 之chi 所sở 為vi 耳nhĩ 。 展triển 轉chuyển 釋thích 意ý 竟cánh 。

三tam 總tổng 出xuất 其kỳ 由do 。

阿A 難Nan 已dĩ 知tri 。 如Như 來Lai 世Thế 尊Tôn 。 訶ha 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 及cập 大Đại 迦Ca 葉Diếp 。 為vi 阿A 羅La 漢Hán 。 心tâm 不bất 均quân 平bình 。

○# 欽khâm 仰ngưỡng 如Như 來Lai 。 開khai 闡xiển 無vô 遮già 。 度độ 諸chư 疑nghi 謗báng 。

初sơ 曾tằng 見kiến 被bị 訶ha 。 言ngôn 如như 上thượng 所sở 說thuyết 。 已dĩ 知tri 次thứ 第đệ 循tuần 乞khất 意ý 矣hĩ 。 但đãn 意ý 不bất 自tự 興hưng 。 感cảm 發phát 有hữu 由do 。 故cố 云vân 阿A 難Nan 已dĩ 知tri 等đẳng 也dã 。 訶ha 二nhị 聖thánh 事sự 。 古cổ 德đức 指chỉ 在tại 淨tịnh 名danh 。 又hựu 自tự 會hội 云vân 。 淨tịnh 名danh 訶ha 。 即tức 知tri 如Như 來Lai 亦diệc 訶ha 。 又hựu 云vân 。 彼bỉ 是thị 金kim 粟túc 如Như 來Lai 。 與dữ 釋Thích 迦Ca 何hà 別biệt 。 此thử 說thuyết 雖tuy 亦diệc 可khả 通thông 。 終chung 不bất 穩ổn 順thuận 。 愚ngu 謂vị 。 不bất 必tất 定định 指chỉ 。 良lương 以dĩ 三Tam 藏Tạng 聖thánh 教giáo 。 未vị 來lai 此thử 土thổ 者giả 尚thượng 多đa 。 即tức 已dĩ 來lai 此thử 土thổ 目mục 所sở 不bất 及cập 者giả 亦diệc 有hữu 。 安an 知tri 餘dư 經kinh 餘dư 論luận 。 別biệt 無vô 訶ha 責trách 二nhị 聖thánh 之chi 處xứ 。 再tái 俟sĩ 參tham 考khảo 。 如Như 來Lai 者giả 。 十thập 號hiệu 之chi 首thủ 。 世Thế 尊Tôn 者giả 。 十thập 號hiệu 之chi 末mạt 。 為vi 攝nhiếp 中trung 間gian 。 故cố 爾nhĩ 雙song 稱xưng 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 捨xả 貧bần 乞khất 富phú 。 意ý 在tại 與dữ 續tục 善thiện 根căn 。 恐khủng 將tương 墮đọa 落lạc 。 且thả 無vô 減giảm 尅khắc 之chi 難nạn/nan 。 大Đại 迦Ca 葉Diếp 。 捨xả 富phú 乞khất 貧bần 。 意ý 在tại 憐lân 其kỳ 久cửu 苦khổ 。 與dữ 植thực 樂nhạo/nhạc/lạc 因nhân 。 且thả 無vô 趨xu 富phú 之chi 議nghị 。 是thị 以dĩ 無Vô 學Học 尊tôn 位vị 。 而nhi 為vi 此thử 不bất 平bình 之chi 事sự 。 故cố 佛Phật 訶ha 責trách 其kỳ 非phi 也dã 。

○# 欽khâm 仰ngưỡng 下hạ 欽khâm 仰ngưỡng 改cải 轍triệt 。 如Như 來Lai 訶ha 彼bỉ 二nhị 聖thánh 。 言ngôn 猶do 在tại 耳nhĩ 。 敢cảm 不bất 欽khâm 敬kính 。 佛Phật 為vi 銷tiêu 其kỳ 偏thiên 私tư 。 融dung 歸quy 平bình 等đẳng 。 可khả 不bất 仰ngưỡng 慕mộ 。 正chánh 由do 欽khâm 敬kính 仰ngưỡng 慕mộ 。 所sở 以dĩ 頓đốn 興hưng 大đại 意ý 。 一nhất 則tắc 開khai 啟khải 闡xiển 揚dương 無vô 遮già 限hạn 之chi 普phổ 心tâm 。 一nhất 則tắc 度độ 諸chư 世thế 間gian 難nạn/nan 聲thanh 明minh 之chi 疑nghi 謗báng 。 葢# 以dĩ 心tâm 有hữu 遮già 限hạn 則tắc 疑nghi 謗báng 難nạn/nan 免miễn 。 謂vị 偏thiên 貧bần 多đa 致trí 疑nghi 。 偏thiên 富phú 多đa 致trí 謗báng 也dã 。 妄vọng 擬nghĩ 大Đại 乘Thừa 竟cánh 。

三tam 臨lâm 事sự 假giả 飾sức 。

經kinh 彼bỉ 城thành 隍hoàng 。 徐từ 走tẩu 郭quách 門môn 。

○# 嚴nghiêm 整chỉnh 威uy 儀nghi 。 肅túc 恭cung 齋trai 法Pháp 。

初sơ 入nhập 城thành 之chi 儀nghi 。 城thành 隍hoàng 者giả 。 城thành 外ngoại 濠# 壍tiệm 。 有hữu 水thủy 為vi 池trì 。 無vô 水thủy 為vi 隍hoàng 。 從tùng 外ngoại 而nhi 入nhập 。 故cố 先tiên 經kinh 此thử 。 郭quách 門môn 者giả 。 門môn 外ngoại 護hộ 門môn 。 即tức 今kim 甕úng 城thành 門môn 也dã 。 將tương 入nhập 城thành 內nội 。 略lược 加gia 矜căng 持trì 。 故cố 曰viết 徐từ 步bộ 。 謂vị 安an 詳tường 徐từ 徐từ 而nhi 步bộ 履lý 也dã 。

○# 嚴nghiêm 整chỉnh 下hạ 正chánh 乞khất 之chi 儀nghi 。 嚴nghiêm 者giả 慎thận 其kỳ 容dung 。 整chỉnh 者giả 斂liểm 其kỳ 服phục 。 慎thận 其kỳ 容dung 。 則tắc 有hữu 威uy 可khả 畏úy 。 斂liểm 其kỳ 服phục 。 則tắc 有hữu 儀nghi 可khả 仰ngưỡng 。 故cố 曰viết 威uy 儀nghi 。 肅túc 謂vị 嚴nghiêm 其kỳ 心tâm 。 恭cung 謂vị 敬kính 其kỳ 事sự 。 嚴nghiêm 其kỳ 心tâm 則tắc 齋trai 誠thành 不bất 亂loạn 。 敬kính 其kỳ 事sự 則tắc 法pháp 則tắc 不bất 失thất 。 故cố 曰viết 齋trai 法pháp 。 戒giới 經Kinh 云vân 。 此thử 丘khâu 入nhập 聚tụ 落lạc 。 無vô 違vi 戾lệ 他tha 事sự 。 但đãn 自tự 觀quan 身thân 行hành 。 若nhược 正chánh 若nhược 不bất 正chánh 。 楞lăng 伽già 云vân 。 乞khất 食thực 出xuất 遊du 行hành 。 前tiền 視thị 一nhất 尋tầm 地địa 。 攝nhiếp 念niệm 而nhi 行hành 乞khất 。 猶do 如như 蜂phong 採thải 華hoa 。 今kim 阿A 難Nan 非phi 不bất 符phù 式thức 。 但đãn 此thử 要yếu 習tập 之chi 有hữu 素tố 。 用dụng 於ư 臨lâm 期kỳ 。 自tự 然nhiên 從tùng 容dung 中trung 道đạo 。 不bất 思tư 不bất 勉miễn 。 看khán 他tha 般Bát 若Nhã 經kinh 中trung 。 世Thế 尊Tôn 臨lâm 乞khất 食thực 時thời 。 着trước 衣y 持trì 鉢bát 。 便tiện 入nhập 舍Xá 衛Vệ 。 何hà 曾tằng 有hữu 絲ti 毫hào 加gia 意ý 。 而nhi 此thử 中trung 曰viết 經kinh 彼bỉ 。 曰viết 徐từ 步bộ 。 曰viết 嚴nghiêm 整chỉnh 。 曰viết 肅túc 恭cung 。 一nhất 味vị 有hữu 心tâm 。 全toàn 屬thuộc 假giả 飾sức 。 安an 得đắc 不bất 令linh 。 摩Ma 登Đăng 伽Già 女nữ 。 伺tứ 得đắc 其kỳ 便tiện 哉tai 。 此thử 論luận 實thật 行hạnh 。 若nhược 就tựu 權quyền 現hiện 者giả 。 阿A 難Nan 實thật 不bất 如như 是thị 。 葢# 為vi 詐trá 現hiện 威uy 儀nghi 已dĩ 向hướng 不bất 矜căng 者giả 。 作tác 覆phú 轍triệt 耳nhĩ 。 誤ngộ 墮đọa 之chi 由do 竟cánh 。

二nhị 誤ngộ 墮đọa 之chi 事sự 。

爾nhĩ 時thời 阿A 難Nan 。 因nhân 乞khất 食thực 次thứ 。 經kinh 歷lịch 婬dâm 室thất 。 遭tao 大đại 幻huyễn 術thuật 。 摩Ma 登Đăng 伽Già 女nữ 。 以dĩ 娑sa 畏úy 迦ca 羅la 先tiên 梵Phạm 天Thiên 咒chú 攝nhiếp 入nhập 淫dâm 席tịch 。 淫dâm 躬cung 撫phủ 摩ma 。 將tương 毀hủy 戒giới 體thể 。

爾nhĩ 時thời 即tức 加gia 意ý 嚴nghiêm 肅túc 時thời 也dã 。 次thứ 謂vị 鱗lân 次thứ 。 不bất 相tương 越việt 踰du 之chi 義nghĩa 。 因nhân 乞khất 食thực 不bất 相tương 越việt 踰du 。 淨tịnh 穢uế 無vô 問vấn 。 所sở 以dĩ 經kinh 歷lịch 淫dâm 室thất 。 遭tao 遇ngộ 也dã 。 墮đọa 也dã 。 謂vị 不bất 期kỳ 而nhi 遇ngộ 。 墮đọa 落lạc 其kỳ 中trung 也dã 。 幻huyễn 術thuật 者giả 。 虗hư 幻huyễn 咒chú 術thuật 。 眩huyễn 惑hoặc 心tâm 目mục 。 登đăng 伽già 經Kinh 云vân 。 有hữu 摩ma 登đăng 伽già 。 神thần 語ngữ 符phù 咒chú 。 能năng 移di 日nhật 月nguyệt 墮đọa 地địa 。 亦diệc 能năng 咒chú 梵Phạm 天Thiên 使sử 下hạ 。 況huống 沙Sa 門Môn 阿A 難Nan 耶da 。 據cứ 此thử 知tri 非phi 尋tầm 常thường 幻huyễn 術thuật 。 故cố 以dĩ 大đại 稱xưng 。 依y 戒giới 因nhân 緣duyên 經kinh 。 摩ma 登đăng 伽già 。 翻phiên 小tiểu 家gia 種chủng 。 亦diệc 下hạ 賤tiện 種chủng 。 是thị 其kỳ 母mẫu 名danh 。 女nữ 名danh 鉢bát 吉cát 蹄đề 。 此thử 翻phiên 本bổn 性tánh 。 謂vị 雖tuy 墮đọa 淫dâm 女nữ 。 本bổn 性tánh 不bất 失thất 故cố 。 或hoặc 翻phiên 石thạch 性tánh 。 謂vị 其kỳ 性tánh 如như 石thạch 。 不bất 可khả 轉chuyển 移di 故cố 。 在tại 俗tục 名danh 性tánh 女nữ 。 出xuất 家gia 名danh 性tánh 尼ni 。 今kim 云vân 摩Ma 登Đăng 伽Già 女nữ 者giả 。 依y 母mẫu 彰chương 名danh 故cố 。 以dĩ 用dụng 也dã 。 上thượng 為vi 能năng 用dụng 人nhân 。 下hạ 為vi 所sở 用dụng 術thuật 故cố 。 娑sa 毗tỳ 迦ca 羅la 。 冥minh 性tánh 外ngoại 道đạo 也dã 。 此thử 云vân 黃hoàng 髮phát 。 亦diệc 云vân 金kim 頭đầu 。 謂vị 頭đầu 髮phát 黃hoàng 如như 金kim 色sắc 故cố 。 先tiên 梵Phạm 天Thiên 。 指chỉ 過quá 去khứ 梵Phạm 天Thiên 。 咒chú 祝chúc 詞từ 也dã 。 本bổn 是thị 邪tà 咒chú 。 偽ngụy 稱xưng 過quá 去khứ 梵Phạm 天Thiên 所sở 說thuyết 。 金kim 頭đầu 傳truyền 。 登đăng 伽già 用dụng 。 故cố 逆nghịch 次thứ 標tiêu 之chi 。 攝nhiếp 入nhập 者giả 。 準chuẩn 戒giới 因nhân 緣duyên 經kinh 。 鉢bát 吉cát 蹄đề 白bạch 母mẫu 。 願nguyện 以dĩ 阿A 難Nan 為vi 婿tế 。 其kỳ 母mẫu 。 即tức 以dĩ 牛ngưu 糞phẩn 塗đồ 地địa 。 結kết 綵thải 然nhiên 燈đăng 。 燒thiêu 香hương 誦tụng 咒chú 。 阿A 難Nan 意ý 便tiện 恍hoảng 惚hốt 。 隨tùy 其kỳ 咒chú 術thuật 。 竟cánh 至chí 其kỳ 家gia 。 婬dâm 席tịch 者giả 。 登đăng 伽già 寢tẩm 席tịch 。 淫dâm 躬cung 者giả 。 登đăng 伽già 欲dục 身thân 。 撫phủ 摩ma 者giả 。 撫phủ 揉nhu 摩ma 按án 。 言ngôn 阿A 難Nan 既ký 入nhập 席tịch 臨lâm 身thân 。 登đăng 伽già 自tự 欲dục 燄diệm 飛phi 揚dương 。 其kỳ 撫phủ 揉nhu 摩ma 按án 之chi 態thái 。 勢thế 所sở 不bất 免miễn 。 但đãn 如như 扶phù 醉túy 抱bão 屍thi 。 莫mạc 可khả 如như 何hà 耳nhĩ 。 戒giới 體thể 者giả 。 律luật 儀nghi 戒giới 無vô 作tác 體thể 也dã 。 謂vị 於ư 受thọ 戒giới 時thời 。 心tâm 力lực 巨cự 大đại 。 能năng 生sanh 妙diệu 善thiện 無vô 漏lậu 色sắc 法pháp 。 由do 此thử 從tùng 思tư 種chủng 上thượng 。 便tiện 有hữu 一nhất 分phần/phân 防phòng 發phát 功công 能năng 。 名danh 無vô 表biểu 色sắc 。 故cố 曰viết 戒giới 體thể 。 是thị 非phi 色sắc 非phi 心tâm 聚tụ 。 持trì 之chi 則tắc 肥phì 。 犯phạm 之chi 則tắc 羸luy 。 若nhược 破phá 根căn 本bổn 。 則tắc 戒giới 體thể 毀hủy 矣hĩ 。 下hạ 云vân 。 心tâm 雖tuy 明minh 了liễu 。 力lực 不bất 自tự 由do 。 又hựu 云vân 。 心tâm 清thanh 淨tịnh 故cố 。 尚thượng 未vị 淪luân 溺nịch 。 故cố 知tri 阿A 難Nan 戒giới 體thể 。 雖tuy 曰viết 未vị 毀hủy 。 然nhiên 已dĩ 至chí 危nguy 。 故cố 曰viết 將tương 也dã 。 (# 問vấn 。 聲Thanh 聞Văn 眾chúng 中trung 。 僧Tăng 尼ni 甚thậm 多đa 。 發phát 起khởi 此thử 經Kinh 。 必tất 以dĩ 阿A 難Nan 及cập 登đăng 伽già 者giả 何hà 也dã 。 答đáp 。 各các 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 阿A 難Nan 二nhị 義nghĩa 者giả 。 一nhất 顯hiển 聞văn 不bất 足túc 恃thị 。 二nhị 顯hiển 他tha 不bất 足túc 恃thị 。 聞văn 不bất 足túc 恃thị 者giả 。 謂vị 阿a 難nan 多đa 聞văn 第đệ 一nhất 。 一nhất 遭tao 幻huyễn 術thuật 。 便tiện 不bất 能năng 免miễn 況huống 夫phu 纔tài 登đăng 講giảng 肆tứ 。 方phương 學học 讀đọc 文văn 。 遇ngộ 境cảnh 逢phùng 緣duyên 。 寧ninh 不bất 懼cụ 乎hồ 。 他tha 不bất 足túc 恃thị 者giả 。 謂vị 阿A 難Nan 是thị 佛Phật 堂đường 弟đệ 。 從tùng 佛Phật 出xuất 家gia 。 彼bỉ 此thử 身thân 心tâm 。 尚thượng 不bất 相tương 代đại 。 況huống 夫phu 師sư 非phi 聖thánh 賢hiền 。 遇ngộ 若nhược 萍bình 水thủy 。 恃thị 而nhi 不bất 修tu 。 豈khởi 不bất 誤ngộ 哉tai 。 登đăng 伽già 二nhị 義nghĩa 者giả 。 一nhất 謂vị 策sách 發phát 初sơ 心tâm 。 二nhị 謂vị 勉miễn 勵lệ 久cửu 修tu 。 策sách 發phát 初sơ 心tâm 者giả 。 以dĩ 登đăng 伽già 破phá 他tha 淨tịnh 戒giới 。 無vô 自tự 修tu 心tâm 。 一nhất 蒙mông 咒chú 力lực 。 便tiện 證chứng 三tam 果quả 。 欲dục 愛ái 乾can 枯khô 。 成thành 精tinh 進tấn 林lâm 。 何hà 況huống 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 求cầu 佛Phật 利lợi 生sanh 。 若nhược 更cánh 加gia 持trì 咒chú 。 則tắc 風phong 帆phàm 順thuận 水thủy 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 海hải 。 不bất 患hoạn 其kỳ 不bất 至chí 矣hĩ 。 勉miễn 勵lệ 久cửu 修tu 者giả 。 以dĩ 登đăng 伽già 宿túc 為vi 淫dâm 女nữ 。 業nghiệp 障chướng 最tối 深thâm 。 一nhất 念niệm 熏huân 修tu 。 無vô 漏lậu 善thiện 故cố 。 或hoặc 得đắc 出xuất 纏triền 。 或hoặc 蒙mông 授thọ 記ký 。 況huống 夫phu 久cửu 修tu 淨tịnh 行hạnh 。 惑hoặc 習tập 已dĩ 薄bạc 。 若nhược 奮phấn 起khởi 精tinh 進tấn 。 則tắc 斬trảm 絲ti 染nhiễm 色sắc 。 生sanh 死tử 苦khổ 輪luân 。 誰thùy 謂vị 其kỳ 不bất 出xuất 乎hồ 阿A 難Nan 誤ngộ 墮đọa 竟cánh 。

三tam 如Như 來Lai 救cứu 度độ 三tam 。

一nhất 佛Phật 歸quy 眾chúng 隨tùy 。 二nhị 化hóa 佛Phật 說thuyết 咒chú 。 三tam 勅sắc 救cứu 歸quy 來lai 。

初sơ 。

如Như 來Lai 知tri 彼bỉ 。 淫dâm 術thuật 所sở 加gia 。 齋trai 畢tất 旋toàn 歸quy 。

○# 王vương 及cập 大đại 臣thần 。 長trưởng 者giả 居cư 士sĩ 。 俱câu 來lai 隨tùy 佛Phật 。 願nguyện 聞văn 法Pháp 要yếu 。

初sơ 佛Phật 知tri 速tốc 歸quy 。 彼bỉ 指chỉ 阿A 難Nan 。 如Như 來Lai 法Pháp 眼nhãn 鑑giám 徹triệt 。 故cố 能năng 知tri 也dã 。 淫dâm 術thuật 所sở 加gia 事sự 在tại 危nguy 急cấp 。 戒giới 體thể 將tương 毀hủy 。 救cứu 不bất 容dung 緩hoãn 。 故cố 齋trai 畢tất 旋toàn 歸quy 。 謂vị 事sự 訖ngật 作tác 速tốc 轉chuyển 來lai 也dã 。

○# 王vương 及cập 下hạ 眾chúng 隨tùy 希hy 益ích 。 資tư 中trung 云vân 。 如Như 來Lai 常thường 儀nghi 。 受thọ 請thỉnh 齋trai 了liễu 。 皆giai 為vi 說thuyết 法Pháp 。 今kim 日nhật 速tốc 歸quy 。 必tất 有hữu 所sở 為vi 。 故cố 王vương 臣thần 等đẳng 。 俱câu 來lai 隨tùy 佛Phật 。 其kỳ 意ý 以dĩ 佛Phật 頓đốn 越việt 常thường 儀nghi 。 必tất 談đàm 最tối 勝thắng 之chi 法pháp 。 心tâm 要yếu 之chi 義nghĩa 。 各các 皆giai 仰ngưỡng 望vọng 。 故cố 曰viết 願nguyện 聞văn 法Pháp 要yếu 。 正chánh 大đại 機cơ 冥minh 動động 也dã 。

二nhị 化hóa 佛Phật 說thuyết 咒chú 。

於ư 時thời 世Thế 尊Tôn 。 頂đảnh 放phóng 百bách 寶bảo 。 無vô 畏úy 光quang 明minh 。 光quang 中trung 出xuất 生sanh 。 千thiên 葉diệp 寶bảo 蓮liên 。 有hữu 佛Phật 化hóa 身thân 。 結kết 跏già 趺phu 坐tọa 。 宣tuyên 說thuyết 神thần 咒chú 。

阿A 難Nan 被bị 術thuật 。 王vương 等đẳng 機cơ 動động 。 救cứu 應ưng 無vô 違vi 。 故cố 即tức 於ư 此thử 時thời 放phóng 光quang 。 光quang 從tùng 頂đảnh 放phóng 者giả 。 亦diệc 表biểu 所sở 說thuyết 神thần 咒chú 。 最tối 勝thắng 無vô 上thượng 。 最tối 妙diệu 無vô 見kiến 之chi 意ý 。 光quang 具cụ 百bách 寶bảo 利lợi 益ích 之chi 色sắc 。 表biểu 咒chú 具cụ 攝nhiếp 授thọ 之chi 慈từ 。 無vô 善thiện 不bất 成thành 。 光quang 具cụ 無vô 畏úy 威uy 烈liệt 之chi 相tướng 。 表biểu 咒chú 具cụ 折chiết 伏phục 之chi 嚴nghiêm 。 無vô 惡ác 不bất 摧tồi 。 光quang 明minh 有hữu 破phá 暗ám 照chiếu 物vật 之chi 功công 。 表biểu 神thần 咒chú 有hữu 破phá 惑hoặc 照chiếu 真chân 之chi 用dụng 。 既ký 有hữu 破phá 惑hoặc 照chiếu 真chân 之chi 用dụng 。 自tự 能năng 出xuất 生sanh 無vô 礙ngại 圓viên 因nhân 。 以dĩ 千thiên 葉diệp 蓮liên 華hoa 。 表biểu 圓viên 因nhân 無vô 礙ngại 。 一nhất 具cụ 一nhất 切thiết 。 一nhất 切thiết 即tức 一nhất 故cố 也dã 。 既ký 能năng 出xuất 生sanh 無vô 礙ngại 圓viên 因nhân 。 自tự 能năng 成thành 就tựu 無vô 為vi 妙diệu 果Quả 。 以dĩ 有hữu 佛Phật 化hóa 身thân 。 表biểu 妙diệu 果Quả 無vô 為vi 。 非phi 空không 非phi 有hữu 。 有hữu 佛Phật 非phi 空không 。 化hóa 身thân 非phi 有hữu )# 空không 有hữu 無vô 礙ngại 故cố 也dã 。 結kết 跏già 趺phu 坐tọa 者giả 。 雙song 疊điệp 其kỳ 足túc 。 如như 龍long 盤bàn 結kết 。 諸chư 坐tọa 法pháp 中trung 最tối 安an 隱ẩn 。 不bất 疲bì 極cực 。 攝nhiếp 手thủ 足túc 。 心tâm 不bất 散tán 故cố 。 佛Phật 如như 此thử 坐tọa 。 化hóa 佛Phật 亦diệc 然nhiên 。 表biểu 此thử 咒chú 即tức 是thị 權quyền 實thật 同đồng 歸quy 。 不bất 動động 法pháp 故cố 。 能năng 表biểu 既ký 備bị 。 所sở 表biểu 斯tư 彰chương 。 故cố 以dĩ 化hóa 佛Phật 無vô 障chướng 礙ngại 心tâm 。 而nhi 宣tuyên 說thuyết 之chi 。 咒chú 而nhi 言ngôn 神thần 者giả 。 力lực 用dụng 難nan 思tư 。 至chí 下hạ 自tự 見kiến 。

三tam 勅sắc 救cứu 歸quy 來lai 。

勅sắc 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 將tương 咒chú 往vãng 護hộ 。 惡ác 咒chú 銷tiêu 滅diệt 。 提đề 獎tưởng 阿A 難Nan 。 及cập 摩Ma 登Đăng 伽Già 。 歸quy 來lai 佛Phật 所sở 。

上thượng 命mạng 曰viết 勅sắc 。 人nhân 王vương 法Pháp 王Vương 。 皆giai 可khả 稱xưng 之chi 。 文Văn 殊Thù 所sở 勅sắc 人nhân 也dã 。 佛Phật 不bất 自tự 救cứu 者giả 。 足túc 三Tam 寶Bảo 。 作tác 將tương 來lai 式thức 故cố 。 如Như 來Lai 佛Phật 寶bảo 。 神thần 咒chú 法Pháp 寶bảo 。 文Văn 殊Thù 僧Tăng 寶bảo 。 法pháp 雖tuy 佛Phật 說thuyết 。 非phi 僧Tăng 不bất 傳truyền 。 僧Tăng 寶bảo 所sở 係hệ 。 亦diệc 大đại 矣hĩ 哉tai 。 必tất 勅sắc 文Văn 殊Thù 者giả 。 以dĩ 阿A 難Nan 邪tà 術thuật 魘yểm 。 非phi 大đại 智trí 莫mạc 能năng 醒tỉnh 。 登đăng 伽già 淫dâm 癡si 縛phược 。 非phi 大đại 智trí 莫mạc 能năng 解giải 故cố 。 將tương 猶do 持trì 也dã 。 義nghĩa 通thông 口khẩu 意ý 。 謂vị 口khẩu 誦tụng 演diễn 。 意ý 觀quán 念niệm 也dã 。 若nhược 兼kiêm 身thân 往vãng 。 則tắc 三tam 業nghiệp 俱câu 持trì 。 護hộ 謂vị 遮già 護hộ 。 遮già 邪tà 術thuật 。 護hộ 正chánh 心tâm 故cố 。 真chân 法pháp 幻huyễn 術thuật 。 力lực 用dụng 霄tiêu 壤nhưỡng 。 故cố 神thần 咒chú 纔tài 及cập 。 惡ác 咒chú 便tiện 銷tiêu 。 湯thang 雪tuyết 日nhật 暗ám 。 可khả 為vi 譬thí 矣hĩ 。 所sở 謂vị 力lực 用dụng 難nan 思tư 者giả 以dĩ 此thử 。 提đề 謂vị 提đề 擕# 。 獎tưởng 謂vị 獎tưởng 勸khuyến 。 言ngôn 阿A 難Nan 如như 醉túy 初sơ 醒tỉnh 。 不bất 能năng 自tự 歸quy 。 故cố 須tu 提đề 擕# 。 登đăng 伽già 知tri 非phi 含hàm 羞tu 。 未vị 便tiện 肯khẳng 來lai 。 故cố 須tu 獎tưởng 勸khuyến 。 總tổng 以dĩ 大đại 權quyền 示thị 現hiện 。 引dẫn 發phát 實thật 行hạnh 。 曲khúc 盡tận 其kỳ 情tình 耳nhĩ 。 (# 此thử 上thượng 二nhị 緣duyên 發phát 起khởi 。 亦diệc 名danh 別biệt 序tự 。 別biệt 在tại 當đương 經kinh 故cố 。 亦diệc 名danh 經kinh 前tiền 序tự 。 經kinh 前tiền 發phát 起khởi 故cố )# 敘tự 分phần/phân 竟cánh 二nhị 正chánh 宗tông 分phần/phân (# 正chánh 說thuyết 本bổn 經kinh 性tánh 定định 宗tông 旨chỉ )# 二nhị 。

一nhất 阿A 難Nan 哀ai 求cầu 成thành 佛Phật 妙diệu 定định 。 二nhị 如Như 來Lai 委ủy 示thị 始thỉ 終chung 因nhân 果quả 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 阿A 難Nan 悲bi 悔hối 誠thành 請thỉnh 。 二nhị 大đại 眾chúng 普phổ 同đồng 希hy 益ích 。

初sơ 。

阿A 難Nan 見kiến 佛Phật 。 頂đảnh 禮lễ 悲bi 泣khấp 。 恨hận 無vô 始thỉ 來lai 。 一nhất 向hướng 多đa 聞văn 。 未vị 全toàn 道Đạo 力lực 。

○# 慇ân 勤cần 啟khải 請thỉnh 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 得đắc 成thành 菩Bồ 提Đề 。 妙diệu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 三tam 摩ma 禪thiền 那na 。 最tối 初sơ 方phương 便tiện 。

初sơ 悲bi 悔hối 前tiền 非phi 。 特đặc 標tiêu 見kiến 佛Phật 者giả 。 幸hạnh 得đắc 復phục 面diện 故cố 。 頂đảnh 禮lễ 者giả 頭đầu 面diện 接tiếp 足túc 。 雖tuy 是thị 常thường 儀nghi 。 亦diệc 感cảm 謝tạ 佛Phật 恩ân 。 悲bi 泣khấp 者giả 哀ai 切thiết 涕thế 泗# 。 雖tuy 是thị 慚tàm 惶hoàng 。 亦diệc 感cảm 傷thương 自tự 失thất 。 感cảm 傷thương 不bất 已dĩ 。 轉chuyển 成thành 怨oán 悔hối 。 故cố 曰viết 恨hận 也dã 。 恨hận 者giả 隨tùy 惑hoặc 之chi 一nhất 。 障chướng 慈từ 助trợ 瞋sân 。 似tự 不bất 應ưng 有hữu 。 若nhược 今kim 日nhật 之chi 恨hận 。 誠thành 不bất 可khả 少thiểu 。 以dĩ 阿A 難Nan 回hồi 小tiểu 向hướng 大đại 。 反phản 妄vọng 歸quy 真chân 。 乃nãi 至chí 當đương 來lai 成thành 佛Phật 。 皆giai 由do 此thử 恨hận 以dĩ 為vi 前tiền 驅khu 。 無vô 始thỉ 一nhất 向hướng 等đẳng 。 正chánh 敘tự 所sở 恨hận 。 不bất 得đắc 其kỳ 始thỉ 。 故cố 曰viết 無vô 始thỉ 。 極cực 言ngôn 其kỳ 迷mê 之chi 遠viễn 故cố 。 一nhất 向hướng 者giả 。 一nhất 味vị 趣thú 向hướng 。 多đa 聞văn 者giả 。 多đa 於ư 聞văn 持trì 。 要yếu 知tri 多đa 聞văn 無vô 過quá 。 唯duy 無vô 始thỉ 一nhất 味vị 趣thú 向hướng 。 有hữu 誤ngộ 真chân 修tu 。 四Tứ 果Quả 道Đạo 力lực 。 尚thượng 未vị 成thành 全toàn 。 固cố 可khả 恨hận 也dã 。

○# 慇ân 勤cần 下hạ 誠thành 請thỉnh 妙diệu 定định 。 慇ân 勤cần 諄# 切thiết 也dã 。 啟khải 白bạch 請thỉnh 求cầu 也dã 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 等đẳng 。 正chánh 敘tự 所sở 求cầu 。 言ngôn 阿A 難Nan 已dĩ 覺giác 前tiền 非phi 。 重trọng/trùng 發phát 深thâm 醒tỉnh 。 縱túng/tung 全toàn 四Tứ 果Quả 。 亦diệc 非phi 所sở 願nguyện 。 故cố 求cầu 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 得đắc 成thành 菩Bồ 提Đề 之chi 法pháp 。 此thử 處xứ 有hữu 兩lưỡng 重trọng/trùng 揀giản 別biệt 。 一nhất 得đắc 成thành 菩Bồ 提Đề 。 揀giản 小tiểu 教giáo 二nhị 乘thừa 。 以dĩ 彼bỉ 所sở 修tu 。 縱túng/tung 得đắc 滅diệt 盡tận 。 不bất 成thành 菩Bồ 提Đề 故cố 。 二nhị 妙diệu 之chi 一nhất 字tự 。 揀giản 權quyền 教giáo 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 彼bỉ 所sở 修tu 。 縱túng/tung 入nhập 唯duy 識thức 。 不bất 成thành 圓viên 妙diệu 故cố 。 良lương 以dĩ 奢xa 摩ma 等đẳng 三tam 。 諸chư 乘thừa 共cộng 有hữu 。 錯thác 亂loạn 修tu 習tập 。 毫hào 釐li 千thiên 里lý 。 故cố 須tu 揀giản 也dã 。 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 此thử 云vân 止chỉ 。 以dĩ 寂tịch 靜tĩnh 為vi 義nghĩa 謂vị 止chỉ 散tán 亂loạn 入nhập 寂tịch 靜tĩnh 故cố 。 若nhược 依y 今kim 經kinh 。 則tắc 了liễu 識thức 非phi 心tâm 名danh 止chỉ 。 以dĩ 了liễu 識thức 非phi 心tâm 。 不bất 須tu 強cường/cưỡng 制chế 。 自tự 然nhiên 不bất 隨tùy 。 乃nãi 真chân 止chỉ 故cố 。 識thức 法pháp 皆giai 性tánh 名danh 寂tịch 。 以dĩ 識thức 法pháp 皆giai 性tánh 。 不bất 須tu 強cường/cưỡng 離ly 。 自tự 然nhiên 不bất 動động 。 乃nãi 真chân 寂tịch 故cố 。 是thị 知tri 此thử 之chi 奢xa 摩ma 。 與dữ 彼bỉ 強cường/cưỡng 制chế 識thức 心tâm 。 閉bế 目mục 想tưởng 空không 者giả 。 大đại 不bất 同đồng 也dã 。 三tam 摩ma 。 具cụ 云vân 三Tam 摩Ma 提Đề 。 或hoặc 三tam 摩ma 地địa 。 或hoặc 三tam 摩ma 波ba 提đề 。 三Tam 摩Ma 鉢Bát 底Để 等đẳng 。 皆giai 梵Phạm 音âm 賒xa 切thiết 耳nhĩ 。 此thử 云vân 等đẳng 至chí 。 以dĩ 銷tiêu 幻huyễn 為vi 義nghĩa 。 謂vị 平bình 等đẳng 至chí 定định 。 銷tiêu 幻huyễn 妄vọng 故cố 。 若nhược 依y 今kim 經kinh 。 則tắc 動động 靜tĩnh 根căn 解giải 名danh 等đẳng 至chí 。 以dĩ 動động 解giải 不bất 有hữu 。 靜tĩnh 解giải 不bất 無vô 。 根căn 解giải 定định 深thâm 。 乃nãi 真chân 等đẳng 至chí 故cố 。 覺giác 空không 滅diệt 解giải 名danh 銷tiêu 幻huyễn 。 以dĩ 覺giác 解giải 離ly 照chiếu 。 空không 解giải 離ly 寂tịch 。 滅diệt 解giải 性tánh 現hiện 。 乃nãi 真chân 銷tiêu 幻huyễn 故cố 。 是thị 知tri 此thử 之chi 三tam 摩ma 。 與dữ 彼bỉ 暫tạm 住trụ 似tự 定định 。 (# 根căn 不bất 盡tận 。 名danh 似tự 定định )# 竟cánh 守thủ 似tự 真chân 者giả 。 (# 滅diệt 不bất 解giải 。 名danh 似tự 真chân )# 大đại 不bất 同đồng 也dã 。 禪thiền 那na 。 此thử 云vân 靜tĩnh 慮lự 。 以dĩ 寂tịch 滅diệt 為vi 義nghĩa 。 謂vị 由do 靜tĩnh 起khởi 慮lự 。 思tư 惟duy 修tu 習tập 。 至chí 寂tịch 滅diệt (# 即tức 涅Niết 槃Bàn 也dã )# 故cố 。 若nhược 依y 今kim 經kinh 。 則tắc 止Chỉ 觀Quán 平bình 等đẳng 名danh 靜tĩnh 慮lự 。 以dĩ 金kim 剛cang 觀quán 察sát 。 十thập 種chủng 深thâm 喻dụ 。 奢Xa 摩Ma 他Tha 中trung 。 毘Tỳ 婆Bà 舍Xá 那Na 。 乃nãi 真chân 靜tĩnh 慮lự 故cố 。 從tùng 因nhân 至chí 果quả 名danh 寂tịch 滅diệt 。 以dĩ 到đáo 茶trà 無vô 字tự 可khả 說thuyết 。 乃nãi 真chân 寂tịch 滅diệt 故cố 。 是thị 知tri 此thử 之chi 禪thiền 那na 。 與dữ 彼bỉ 以dĩ 悟ngộ 為vi 修tu 。 以dĩ 分phân 為vi 滿mãn 者giả 。 大đại 不bất 同đồng 也dã 。 然nhiên 成thành 佛Phật 妙diệu 定định 。 修tu 之chi 誠thành 難nạn/nan 。 須tu 知tri 漸tiệm 進tiến 之chi 由do 。 乃nãi 無vô 躐# 等đẳng 之chi 弊tệ 。 故cố 繫hệ 之chi 以dĩ 。 最tối 初sơ 方phương 便tiện 。 葢# 欲dục 借tá 方phương 便tiện 以dĩ 造tạo 正chánh 修tu 故cố 。 古cổ 有hữu 多đa 釋thích 。 莫mạc 決quyết 從tùng 違vi 。 繁phồn 言ngôn 亂loạn 心tâm 。 一nhất 槩# 不bất 錄lục 。 今kim 以dĩ 三tam 名danh 所sở 屬thuộc 之chi 文văn 。 各các 開khai 為vi 四tứ 。 一nhất 最tối 初sơ 方phương 便tiện 。 二nhị 初sơ 方phương 便tiện 。 三tam 正chánh 修tu 。 四tứ 究cứu 竟cánh 。 如như 奢xa 摩ma 中trung 以dĩ 了liễu 識thức 非phi 心tâm 為vi 。 最tối 初sơ 方phương 便tiện 。 領lãnh 見kiến 是thị 心tâm 為vi 初sơ 方phương 便tiện 。 會hội 四tứ 科khoa 。 融dung 七thất 大đại 。 究cứu 生sanh 續tục 之chi 因nhân 。 辨biện 圓viên 融dung 之chi 故cố 。 為vi 正chánh 修tu 。 備bị 顯hiển 一nhất 心tâm 三Tam 藏Tạng 。 無vô 礙ngại 圓viên 融dung 。 為vi 究cứu 竟cánh 。 三tam 摩ma 中trung 以dĩ 嚴nghiêm 持trì 禁cấm 戒giới 為vi 。 最tối 初sơ 方phương 便tiện 。 建kiến 立lập 道Đạo 場Tràng 。 為vi 初sơ 方phương 便tiện 。 解giải 六lục 結kết 而nhi 越việt 三tam 空không 為vi 正chánh 修tu 。 獲hoạch 二nhị 勝thắng 而nhi 發phát 三tam 用dụng 為vi 究cứu 竟cánh 。 禪thiền 那na 中trung 除trừ 亂loạn 想tưởng 而nhi 修tu 三tam 漸tiệm 為vi 。 最tối 初sơ 方phương 便tiện 。 由do 乾can/kiền/càn 慧tuệ 而nhi 發phát 十thập 心tâm 為vi 初sơ 方phương 便tiện 。 三tam 賢hiền 加gia 地địa 為vi 正chánh 修tu 。 由do 等đẳng 趣thú 妙diệu 為vi 究cứu 竟cánh 。 至chí 下hạ 自tự 見kiến 。 阿A 難Nan 悲bi 悔hối 誠thành 請thỉnh 竟cánh 。

二nhị 大đại 眾chúng 普phổ 同đồng 希hy 益ích 。

於ư 時thời 復phục 有hữu 。 恆Hằng 沙sa 菩Bồ 薩Tát 及cập 諸chư 十thập 方phương 。 大đại 阿A 羅La 漢Hán 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 等đẳng 。 俱câu 願nguyện 樂nhạo 聞văn 。 退thoái 坐tọa 默mặc 然nhiên 。 承thừa 受thọ 聖thánh 旨chỉ 。

於ư 時thời 者giả 即tức 於ư 阿A 難Nan 啟khải 請thỉnh 時thời 也dã 。 成thành 佛Phật 之chi 法pháp 。 海hải 眾chúng 共cộng 仰ngưỡng 。 故cố 云vân 復phục 有hữu 等đẳng 。 恆Hằng 沙sa 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 音âm 感cảm 後hậu 至chí 眾chúng 。 及cập 諸chư 十thập 方phương 者giả 。 咨tư 決quyết 先tiên 來lai 眾chúng 。 十thập 方phương 下hạ 應ưng 有hữu 菩Bồ 薩Tát 二nhị 字tự 。 或hoặc 譯dịch 者giả 脫thoát 耳nhĩ 。 羅La 漢Hán 者giả 。 常thường 隨tùy 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 者giả 。 雲vân 集tập 二nhị 覺giác 。 等đẳng 該cai 初sơ 心tâm 及cập 與dữ 人nhân 天thiên 。 二nhị 序tự 互hỗ 影ảnh 之chi 眾chúng 。 此thử 則tắc 全toàn 出xuất 。 菩Bồ 薩Tát 隨tùy 位vị 增tăng 進tiến 。 二nhị 乘thừa 厭yếm 小tiểu 求cầu 大đại 。 人nhân 天thiên 隨tùy 喜hỷ 。 故cố 俱câu 願nguyện 樂nhạo 聞văn 。 退thoái 坐tọa 默mặc 然nhiên 者giả 。 凝ngưng 神thần 息tức 慮lự 。 承thừa 受thọ 聖thánh 旨chỉ 者giả 。 敬kính 候hậu 佛Phật 音âm 。 樂nhạo 聞văn 之chi 意ý 。 於ư 此thử 可khả 見kiến 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 如như 病bệnh 思tư 良lương 藥dược 。 如như 饑cơ 思tư 美mỹ 食thực 。 如như 渴khát 思tư 冷lãnh 水thủy 。 如như 眾chúng 蜂phong 依y 蜜mật 。 我ngã 等đẳng 亦diệc 如như 是thị 。 願nguyện 聞văn 甘cam 露lộ 法pháp 。 智trí 論luận 云vân 。 聽thính 者giả 端đoan 視thị 如như 渴khát 飲ẩm 。 一nhất 心tâm 入nhập 於ư 語ngữ 義nghĩa 中trung 。 皆giai 此thử 義nghĩa 也dã 。 阿A 難Nan 哀ai 求cầu 成thành 佛Phật 妙diệu 定định 竟cánh 。

二nhị 如Như 來Lai 委ủy 示thị 始thỉ 終chung 因nhân 果quả 四tứ 。

一nhất 開khai 示thị 奢xa 摩ma 成thành 信tín 分phần/phân 。 二nhị 開khai 示thị 三tam 摩ma 成thành 解giải 分phần/phân 。 三tam 開khai 示thị 禪thiền 那na 成thành 修tu 分phần/phân 。 四tứ 開khai 示thị 楞lăng 嚴nghiêm 成thành 證chứng 分phần/phân 。

初sơ 三tam 。

一nhất 為vi 銷tiêu 倒đảo 想tưởng 說thuyết 空không 藏tạng 。 二nhị 為vi 除trừ 細tế 惑hoặc 說thuyết 二nhị 藏tạng 。 三tam 為vi 發phát 圓viên 信tín 說thuyết 三Tam 藏Tạng 。

初sơ (# 銷tiêu 倒đảo 想tưởng 者giả 。 取thủ 阿A 難Nan 謝tạ 佛Phật 語ngữ 也dã 。 認nhận 妄vọng 為vi 真chân 。 以dĩ 真chân 為vi 妄vọng 。 皆giai 為vi 倒đảo 想tưởng 。 此thử 想tưởng 不bất 銷tiêu 。 何hà 以dĩ 捨xả 妄vọng 心tâm 而nhi 取thủ 真chân 心tâm 乎hồ 。 空không 如Như 來Lai 藏tạng 。 即tức 是thị 真chân 心tâm 。 葢# 以dĩ 一nhất 心tâm 有hữu 真Chân 如Như 生sanh 滅diệt 二nhị 門môn 。 今kim 約ước 真Chân 如Như 門môn 說thuyết 空không 藏tạng 也dã 。 然nhiên 此thử 空không 非phi 斷đoạn 。 非phi 滅diệt 色sắc 。 非phi 相tướng 外ngoại 等đẳng 空không 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 不bất 動động 不bất 壞hoại 。 當đương 體thể 即tức 真chân 。 更cánh 無vô 絲ti 毫hào 外ngoại 法pháp 。 如như 金kim 獅sư 子tử 。 不bất 鎔dong 不bất 毀hủy 。 全toàn 相tương/tướng 皆giai 金kim 。 更cánh 無vô 雜tạp 質chất 。 所sở 謂vị 彌di 滿mãn 清thanh 淨tịnh 。 中trung 不bất 容dung 他tha 。 即tức 是thị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 空không 。 今kim 以dĩ 四tứ 科khoa 七thất 大đại 俱câu 有hữu 如Như 來Lai 藏tạng 名danh 。 故cố 科khoa 為vi 空không 藏tạng 也dã )# 二nhị 。

一nhất 斥xích 破phá 所sở 執chấp 妄vọng 心tâm 以dĩ 開khai 。 奢Xa 摩Ma 他Tha 路lộ 。 二nhị 顯hiển 示thị 所sở 遺di 真chân 性tánh 令linh 見kiến 如Như 來Lai 藏tạng 體thể 。

初sơ (# 認nhận 見kiến 為vi 心tâm 。 即tức 是thị 奢Xa 摩Ma 他Tha 路lộ 。 以dĩ 三tam 如Như 來Lai 藏tạng 。 皆giai 由do 此thử 而nhi 進tiến 故cố 。 向hướng 以dĩ 執chấp 識thức 為vi 心tâm 。 錯thác 亂loạn 修tu 習tập 。 則tắc 奢Xa 摩Ma 他Tha 路lộ 。 茅mao 塞tắc 之chi 矣hĩ 。 今kim 令linh 了liễu 識thức 非phi 心tâm 。 將tương 必tất 認nhận 見kiến 為vi 是thị 。 故cố 云vân 開khai 也dã )# 三tam 。

一nhất 取thủ 心tâm 顯hiển 錯thác 。 二nhị 備bị 破phá 三tam 迷mê 。 三tam 結kết 斥xích 誤ngộ 認nhận 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 探thám 取thủ 所sở 用dụng 之chi 心tâm 。 二nhị 形hình 顯hiển 所sở 用dụng 之chi 錯thác 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 敘tự 情tình 探thám 問vấn 。 二nhị 據cứ 實thật 酬thù 答đáp 。

初sơ 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

汝nhữ 我ngã 同đồng 氣khí 。 情tình 均quân 天thiên 倫luân 。

○# 當đương 初sơ 發phát 心tâm 。 於ư 我ngã 法Pháp 中trung 。 見kiến 何hà 勝thắng 相tướng 。 頓đốn 捨xả 世thế 間gian 。 深thâm 重trọng 恩ân 愛ái 。

初sơ 敘tự 情tình 安an 慰úy 。 佛Phật 與dữ 阿A 難Nan 。 不bất 同đồng 父phụ 而nhi 同đồng 祖tổ 。 故cố 曰viết 同đồng 氣khí 。 謂vị 同đồng 一nhất 祖tổ 宗tông 氣khí 分phần/phân 來lai 故cố 。 父phụ 子tử 兄huynh 弟đệ 。 皆giai 稱xưng 天thiên 倫luân 。 以dĩ 是thị 天thiên 合hợp 之chi 倫luân 次thứ 故cố 。 情tình 眷quyến 愛ái 也dã 。 言ngôn 不bất 但đãn 同đồng 氣khí 。 其kỳ 眷quyến 愛ái 之chi 私tư 。 實thật 與dữ 孫tôn 陀đà 羅la 等đẳng 無vô 有hữu 異dị 視thị 。 故cố 置trí 均quân 言ngôn 。 是thị 先tiên 以dĩ 世thế 情tình 。 而nhi 安an 慰úy 之chi 。 其kỳ 意ý 有hữu 二nhị 。 一nhất 者giả 憐lân 其kỳ 悲bi 哀ai 。 安an 慰úy 令linh 息tức 。 此thử 承thừa 上thượng 也dã 。 二nhị 者giả 令linh 其kỳ 無vô 懼cụ 。 據cứ 實thật 答đáp 問vấn 。 此thử 起khởi 下hạ 也dã 。

○# 當đương 初sơ 下hạ 。 探thám 問vấn 發phát 心tâm 。 心tâm 分phần/phân 真chân 妄vọng 。 定định 別biệt 實thật 虗hư 。 故cố 問vấn 當đương 初sơ 發phát 心tâm 。 乃nãi 欲dục 得đắc 其kỳ 所sở 用dụng 之chi 心tâm 而nhi 破phá 斥xích 之chi 。 如như 探thám 病bệnh 施thí 藥dược 也dã 。 見kiến 何hà 勝thắng 相tướng 者giả 。 雖tuy 問vấn 所sở 見kiến 。 實thật 為vi 探thám 其kỳ 見kiến 後hậu 作tác 麼ma 生sanh 會hội 故cố 。 深thâm 重trọng 恩ân 愛ái 。 應ưng 云vân 深thâm 恩ân 重trọng/trùng 愛ái 。 葢# 世thế 間gian 恩ân 之chi 最tối 深thâm 。 莫mạc 過quá 父phụ 母mẫu 。 愛ái 之chi 最tối 重trọng 。 莫mạc 過quá 妻thê 子tử 。 頓đốn 然nhiên 俱câu 捨xả 。 發phát 心tâm 出xuất 家gia 。 非phi 於ư 佛Phật 法Pháp 中trung 。 的đích 有hữu 所sở 見kiến 者giả 不bất 能năng 。 故cố 為vi 此thử 問vấn 。

二nhị 據cứ 實thật 酬thù 答đáp 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 。 我ngã 見kiến 如Như 來Lai 三tam 十thập 二nhị 相tướng 。 勝thắng 妙diệu 殊thù 絕tuyệt 。 形hình 體thể 映ánh 徹triệt 。 猶do 如như 琉lưu 璃ly 。

○# 常thường 自tự 思tư 惟duy 。 此thử 相tướng 非phi 是thị 。 欲dục 愛ái 所sở 生sanh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 欲dục 氣khí 麤thô 濁trược 。 腥tinh 臊tao 交giao 遘cấu 。 膿nùng 血huyết 雜tạp 亂loạn 。 不bất 能năng 發phát 生sanh 。 勝thắng 淨tịnh 妙diệu 明minh 。 紫tử 金kim 光quang 聚tụ 。

○# 是thị 以dĩ 渴khát 仰ngưỡng 。 從tùng 佛Phật 剃thế 落lạc 。

初sơ 答đáp 所sở 見kiến 之chi 相tướng 。 能năng 見kiến 之chi 性tánh 。 即tức 是thị 真chân 心tâm 。 所sở 謂vị 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 元nguyên 清thanh 淨tịnh 體thể 。 阿A 難Nan 習tập 矣hĩ 不bất 察sát 。 空không 言ngôn 我ngã 見kiến 三tam 十thập 二nhị 相tướng 者giả 。 始thỉ 於ư 頂đảnh 上thượng 肉nhục 髻kế 。 終chung 至chí 足túc 下hạ 平bình 滿mãn 。 皆giai 因nhân 修tu 百bách 福phước 所sở 感cảm 。 相tương/tướng 必tất 具cụ 好hảo 。 故cố 不bất 更cánh 言ngôn 。 輪Luân 王Vương 不bất 及cập 曰viết 勝thắng 。 菩Bồ 薩Tát 莫mạc 比tỉ 曰viết 妙diệu 。 殊thù 者giả 勝thắng 之chi 至chí 。 絕tuyệt 者giả 妙diệu 之chi 極cực 也dã 。 長trường 短đoản 大đại 小tiểu 曰viết 形hình 。 百bách 骸hài 四tứ 肢chi 曰viết 體thể 。 一nhất 一nhất 皆giai 能năng 。 外ngoại 照chiếu 內nội 現hiện 。 故cố 曰viết 映ánh 徹triệt 。 琉lưu 璃ly 青thanh 色sắc 寶bảo 也dã 。 內nội 映ánh 外ngoại 徹triệt 。 同đồng 佛Phật 形hình 體thể 。 故cố 以dĩ 為ví 喻dụ 。

○# 常thường 自tự 下hạ 。 明minh 見kiến 後hậu 思tư 惟duy 。 即tức 思tư 惟duy 體thể 。 便tiện 是thị 妄vọng 心tâm 。 所sở 謂vị 無vô 始thỉ 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 阿A 難Nan 一nhất 向hướng 誤ngộ 認nhận 。 故cố 曰viết 常thường 自tự 。 此thử 相tương/tướng 亦diệc 兼kiêm 形hình 體thể 。 定định 慧tuệ 熏huân 修tu 。 故cố 曰viết 非phi 欲dục 愛ái 生sanh 。 徵trưng 起khởi 可khả 知tri 。 釋thích 中trung 欲dục 氣khí 者giả 。 淫dâm 欲dục 之chi 氣khí 。 猥ổi 褻tiết 混hỗn 淆# 。 故cố 曰viết 麤thô 濁trược 。 此thử 總tổng 釋thích 也dã 。 母mẫu 血huyết 父phụ 精tinh 。 會hội 合hợp 成thành 孕dựng 。 故cố 曰viết 腥tinh 臊tao 交giao 遘cấu 。 此thử 別biệt 釋thích 麤thô 義nghĩa 。 羯yết 羅la 藍lam 位vị 。 凝ngưng 結kết 滑hoạt 膩nị 。 故cố 曰viết 膿nùng 血huyết 雜tạp 亂loạn 。 此thử 別biệt 釋thích 濁trược 義nghĩa 。 然nhiên 麤thô 則tắc 不bất 淨tịnh 。 濁trược 則tắc 不bất 明minh 。 況huống 云vân 勝thắng 妙diệu 。 故cố 直trực 斷đoạn 以dĩ 不bất 能năng 發phát 生sanh 。 紫tử 金kim 光quang 聚tụ 。 總tổng 指chỉ 佛Phật 身thân 。 以dĩ 佛Phật 身thân 如như 紫tử 金kim 光quang 聚tụ 故cố 。 又hựu 此thử 中trung 思tư 惟duy 。 略lược 具cụ 二nhị 識thức 。 此thử 相tương/tướng 非phi 欲dục 愛ái 生sanh 。 乃nãi 隨tùy 念niệm 分phân 別biệt 。 尚thượng 屬thuộc 明minh 了liễu 。 至chí 云vân 欲dục 氣khí 麤thô 濁trược 等đẳng 。 則tắc 是thị 計kế 度độ 分phân 別biệt 。 仍nhưng 落lạc 獨độc 頭đầu 。 是thị 阿A 難Nan 無vô 始thỉ 病bệnh 源nguyên 。 而nhi 世Thế 尊Tôn 已dĩ 得đắc 其kỳ 脈mạch 矣hĩ 。

○# 末mạt 二nhị 句cú 結kết 出xuất 家gia 所sở 以dĩ 。 佛Phật 身thân 生sanh 身thân 。 淨tịnh 穢uế 懸huyền 殊thù 。 既ký 常thường 思tư 惟duy 。 寧ninh 不bất 傾khuynh 慕mộ 。 故cố 云vân 是thị 以dĩ 渴khát 仰ngưỡng 。 欲dục 以dĩ 生sanh 身thân 而nhi 易dị 佛Phật 身thân 。 學học 出xuất 家gia 法pháp 。 故cố 云vân 從tùng 佛Phật 剃thế 落lạc 。 圓viên 覺giác 云vân 。 棄khí 愛ái 樂nhạo 捨xả 。 還hoàn 滋tư 愛ái 本bổn 。 阿A 難Nan 以dĩ 愛ái 捨xả 愛ái 。 發phát 心tâm 豈khởi 盡tận 善thiện 哉tai 。 探thám 取thủ 所sở 用dụng 之chi 心tâm 竟cánh 二nhị 形hình 顯hiển 所sở 用dụng 之chi 錯thác 。

佛Phật 言ngôn 。

善thiện 哉tai 阿A 難Nan 。 汝nhữ 等đẳng 當đương 知tri 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 生sanh 死tử 相tương 續tục 。

○# 皆giai 由do 不bất 知tri 。 常thường 住trụ 真chân 心tâm 。 性tánh 淨tịnh 明minh 體thể 。 用dụng 諸chư 妄vọng 想tưởng 。

○# 此thử 想tưởng 不bất 真chân 。 故cố 有hữu 輪luân 轉chuyển 。

初sơ 警cảnh 指chỉ 輪luân 轉chuyển 。 佛Phật 言ngôn 善thiện 哉tai 者giả 。 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 者giả 似tự 讚tán 實thật 怪quái 。 意ý 言ngôn 汝nhữ 竟cánh 用dụng 如như 是thị 心tâm 耶da 。 二nhị 者giả 讚tán 善thiện 自tự 喜hỷ 。 意ý 以dĩ 得đắc 其kỳ 心tâm 可khả 施thí 教giáo 矣hĩ 。 三tam 者giả 善thiện 言ngôn 安an 慰úy 。 意ý 以dĩ 安an 其kỳ 心tâm 好hiếu 施thí 破phá 矣hĩ 。 遺di 真chân 認nhận 妄vọng 。 已dĩ 向hướng 不bất 覺giác 。 今kim 將tương 次thứ 破phá 顯hiển 。 故cố 教giáo 以dĩ 汝nhữ 等đẳng 當đương 知tri 。 葢# 深thâm 警cảnh 之chi 也dã 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 總tổng 該cai 凡phàm 外ngoại 權quyền 小tiểu 。 至chí 下hạ 普phổ 示thị 二nhị 本bổn 中trung 自tự 見kiến 。 無vô 始thỉ 來lai 者giả 。 謂vị 自tự 有hữu 無vô 明minh 以dĩ 來lai 。 無vô 明minh 初sơ 相tương/tướng 叵phả 得đắc 。 故cố 云vân 無vô 始thỉ 。 生sanh 死tử 相tương 續tục 者giả 。 輪luân 轉chuyển 不bất 息tức 之chi 義nghĩa 。

○# 皆giai 由do 下hạ 。 出xuất 其kỳ 深thâm 故cố 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 常thường 住trụ 則tắc 非phi 生sanh 滅diệt 。 真chân 心tâm 則tắc 非phi 妄vọng 心tâm 。 性tánh 淨tịnh 者giả 。 本bổn 自tự 無vô 染nhiễm 。 明minh 體thể 者giả 。 本bổn 自tự 不bất 昏hôn 。 即tức 後hậu 文văn 根căn 中trung 指chỉ 出xuất 漸tiệm 次thứ 開khai 顯hiển 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 此thử 其kỳ 所sở 迷mê 之chi 真chân 。 故cố 曰viết 不bất 知tri 。 妄vọng 想tưởng 者giả 。 識thức 心tâm 分phân 別biệt 。 即tức 上thượng 文văn 所sở 取thủ 思tư 惟duy 。 下hạ 文văn 所sở 破phá 緣duyên 塵trần 。 此thử 其kỳ 所sở 執chấp 之chi 妄vọng 。 故cố 曰viết 用dụng 諸chư 。 諸chư 助trợ 語ngữ 詞từ 也dã 。

○# 末mạt 二nhị 句cú 結kết 示thị 令linh 知tri 。 良lương 以dĩ 此thử 想tưởng 。 本bổn 非phi 真chân 實thật 。 故cố 眾chúng 生sanh 一nhất 向hướng 錯thác 認nhận 。 遭tao 其kỳ 誤ngộ 賺# 。 輪luân 轉chuyển 生sanh 死tử 。 浩hạo 劫kiếp 漩tuyền 澓phục 。 汝nhữ 等đẳng 其kỳ 知tri 之chi 哉tai 。 取thủ 心tâm 顯hiển 錯thác 竟cánh 。

二nhị 備bị 破phá 三tam 迷mê (# 正chánh 脈mạch 云vân 。 此thử 妄vọng 識thức 有hữu 三tam 種chủng 非phi 真chân 。 一nhất 者giả 本bổn 非phi 是thị 心tâm 。 而nhi 似tự 是thị 心tâm 。 眾chúng 生sanh 迷mê 執chấp 以dĩ 為vi 是thị 心tâm 。 二nhị 者giả 本bổn 非phi 有hữu 體thể 。 而nhi 似tự 有hữu 體thể 。 眾chúng 生sanh 迷mê 執chấp 以dĩ 為vi 有hữu 體thể 。 三tam 者giả 本bổn 非phi 有hữu 處xứ 。 而nhi 似tự 有hữu 處xứ 。 眾chúng 生sanh 迷mê 執chấp 以dĩ 為vi 有hữu 處xứ 。 如Như 來Lai 為vi 之chi 備bị 悉tất 俱câu 破phá )# 三tam 。

一nhất 密mật 示thị 妄vọng 識thức 無vô 處xứ 。 二nhị 顯hiển 呵ha 妄vọng 識thức 非phi 心tâm 。 三tam 推thôi 破phá 妄vọng 識thức 無vô 體thể 。

初sơ (# 密mật 示thị 者giả 。 明minh 知tri 無vô 處xứ 。 而nhi 故cố 意ý 推thôi 徵trưng 。 是thị 佛Phật 密mật 意ý 。 令linh 其kỳ 自tự 悟ngộ 。 三tam 迷mê 中trung 。 不bất 直trực 破phá 前tiền 二nhị 非phi 心tâm 無vô 體thể 。 且thả 但đãn 就tựu 其kỳ 所sở 執chấp 心tâm 處xứ 。 令linh 其kỳ 一nhất 一nhất 審thẩm 察sát 。 自tự 覺giác 其kỳ 妄vọng 。 必tất 待đãi 七thất 番phiên 情tình 盡tận 。 終chung 不bất 自tự 悟ngộ 。 然nhiên 後hậu 呵ha 其kỳ 非phi 心tâm 。 明minh 其kỳ 無vô 體thể 。 試thí 喻dụ 明minh 之chi 。 譬thí 如như 有hữu 賊tặc 。 自tự 據cứ 藪tẩu 澤trạch 。 以dĩ 為vi 巢sào 穴huyệt 。

時thời 時thời 侵xâm 擾nhiễu 良lương 民dân 。 致trí 于vu 國quốc 怒nộ 。 發phát 兵binh 討thảo 除trừ 。 應ưng 先tiên 搗đảo 其kỳ 巢sào 穴huyệt 。 令linh 其kỳ 無vô 歸quy 寧ninh 地địa 。 或hoặc 可khả 自tự 此thử 改cải 業nghiệp 。 倘thảng 猶do 不bất 軌quỹ 。 隱ẩn 匿nặc 鄉hương 井tỉnh 。 乍sạ 稱xưng 良lương 民dân 。 密mật 結kết 餘dư 黨đảng 。 欲dục 復phục 舊cựu 業nghiệp 。 有hữu 國quốc 者giả 必tất 當đương 。 處xứ 處xứ 宣tuyên 令lệnh 。 布bố 告cáo 其kỳ 名danh 。 聲thanh 正chánh 其kỳ 罪tội 。 令linh 其kỳ 無vô 所sở 容dung 於ư 疆cương 土thổ 。 若nhược 歸quy 心tâm 則tắc 已dĩ 。 設thiết 不bất 爾nhĩ 者giả 。 再tái 發phát 強cường/cưỡng 兵binh 勁# 敵địch 。 必tất 盡tận 殺sát 乃nãi 止chỉ 。 佛Phật 亦diệc 如như 是thị 。 今kim 先tiên 搗đảo 其kỳ 巢sào 穴huyệt )# 四tứ 。

一nhất 教giáo 以dĩ 直trực 答đáp 。 二nhị 問vấn 出xuất 心tâm 目mục 。 三tam 徵trưng 定định 處xứ 所sở 。 四tứ 約ước 識thức 獨độc 破phá 。

初sơ 。

汝nhữ 今kim 欲dục 研nghiên 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 真chân 發phát 明minh 性tánh 。 應ưng 當đương 直trực 心tâm 。 酬thù 我ngã 所sở 問vấn 。

○# 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 同đồng 一nhất 道Đạo 故cố 。 出xuất 離ly 生sanh 死tử 。 皆giai 以dĩ 直trực 心tâm 。

○# 心tâm 言ngôn 直trực 故cố 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 終chung 始thỉ 地địa 位vị 。 中trung 間gian 永vĩnh 無vô 。 諸chư 委ủy 曲khúc 相tướng 。

初sơ 正chánh 教giáo 直trực 答đáp 。 前tiền 阿A 難Nan 啟khải 請thỉnh 妙diệu 定định 。 意ý 欲dục 研nghiên 求cầu 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 真chân 實thật 發phát 明minh 自tự 性tánh 。 故cố 如Như 來Lai 原nguyên 其kỳ 意ý 。 而nhi 教giáo 之chi 曰viết 。 汝nhữ 今kim 欲dục 研nghiên 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 云vân 云vân 。 而nhi 教giáo 以dĩ 直trực 心tâm 酬thù 問vấn 者giả 。 恐khủng 其kỳ 口khẩu 是thị 心tâm 非phi 。 難nan 以dĩ 施thí 教giáo 故cố 。

○# 十thập 方phương 下hạ 。 引dẫn 佛Phật 示thị 勸khuyến 。 意ý 謂vị 。 我ngã 今kim 教giáo 汝nhữ 。 直trực 心tâm 酬thù 問vấn 者giả 。 以dĩ 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 同đồng 一nhất 道Đạo 故cố 。 出xuất 離ly 生sanh 死tử 。 所sở 謂vị 皆giai 以dĩ 直trực 心tâm 。 良lương 以dĩ 心tâm 直trực 則tắc 志chí 猛mãnh 。 志chí 猛mãnh 則tắc 信tín 堅kiên 願nguyện 固cố 。 無vô 行hành 不bất 成thành 。 無vô 果quả 不bất 就tựu 。 如như 淨tịnh 名danh 云vân 。 隨tùy 其kỳ 直trực 心tâm 。 則tắc 能năng 發phát 行hạnh 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 菩Bồ 提Đề 妙diệu 法Pháp 樹thụ 。 生sanh 於ư 直trực 心tâm 地địa 。 是thị 知tri 出xuất 離ly 生sanh 死tử 。 捨xả 此thử 無vô 由do 矣hĩ 。

○# 心tâm 言ngôn 下hạ 。 結kết 顯hiển 利lợi 益ích 。 言ngôn 直trực 心tâm 一nhất 道đạo 。 何hà 以dĩ 便tiện 出xuất 生sanh 死tử 。 謂vị 以dĩ 是thị 心tâm 直trực 則tắc 言ngôn 直trực 故cố 。 如như 是thị 歷lịch 位vị 進tiến 修tu 。 乃nãi 至chí 成thành 佛Phật 之chi 時thời 。 終chung 於ư 其kỳ 始thỉ 地địa 位vị 。 中trung 間gian 斷đoạn 證chứng 。 勢thế 如như 破phá 竹trúc 。 永vĩnh 無vô 委ủy 折chiết 曲khúc 屈khuất 之chi 相tướng 。 意ý 顯hiển 若nhược 不bất 如như 是thị 。 則tắc 因nhân 地địa 不bất 真chân 。 果quả 招chiêu 紆hu 曲khúc 。 不bất 成thành 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 滯trệ 窒# 權quyền 小tiểu 。 流lưu 入nhập 魔ma 外ngoại 者giả 皆giai 是thị 也dã 。 (# 文văn 中trung 不bất 言ngôn 始thỉ 終chung 。 而nhi 言ngôn 終chung 始thỉ 者giả 。 謂vị 縱túng/tung 成thành 佛Phật 果quả 。 亦diệc 唯duy 終chung 其kỳ 始thỉ 初sơ 所sở 發phát 之chi 心tâm 。 上thượng 雖tuy 依y 此thử 銷tiêu 文văn 。 恐khủng 猶do 未vị 明minh 。 故cố 此thử 重trọng/trùng 申thân )# 教giáo 以dĩ 直trực 答đáp 竟cánh 二nhị 問vấn 出xuất 心tâm 目mục 。

阿A 難Nan 。 我ngã 今kim 問vấn 汝nhữ 。 當đương 汝nhữ 發phát 心tâm 。 緣duyên 於ư 如Như 來Lai 。 三tam 十thập 二nhị 相tướng 。 將tương 何hà 所sở 見kiến 。 誰thùy 為vi 愛ái 樂nhạo 。

○# 阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 如như 是thị 愛ái 樂nhạo 。 用dụng 我ngã 心tâm 目mục 。 由do 目mục 觀quan 見kiến 。 如Như 來Lai 勝thắng 相tướng 。 心tâm 生sanh 愛ái 樂nhạo 。

○# 故cố 我ngã 發phát 心tâm 。 願nguyện 捨xả 生sanh 死tử 。

初sơ 雙song 問vấn 見kiến 愛ái 。 重trọng/trùng 呼hô 其kỳ 名danh 者giả 。 另# 申thân 問vấn 端đoan 故cố 。 意ý 謂vị 。 汝nhữ 果quả 如như 我ngã 所sở 教giáo 。 我ngã 今kim 還hoàn 要yếu 問vấn 汝nhữ 。 據cứ 汝nhữ 所sở 說thuyết 。 當đương 汝nhữ 最tối 初sơ 發phát 心tâm 。 緣duyên 於ư 如Như 來Lai 。 三tam 十thập 二nhị 相tướng 。 乃nãi 至chí 云vân 是thị 以dĩ 渴khát 仰ngưỡng 。 從tùng 佛Phật 剃thế 落lạc 。 然nhiên 渴khát 仰ngưỡng 即tức 是thị 愛ái 樂nhạo 。 但đãn 不bất 知tri 正chánh 。 當đương 見kiến 我ngã 時thời 。 將tương 何hà 所sở 見kiến 。 渴khát 仰ngưỡng 我ngã 相tương/tướng 時thời 。 誰thùy 為vi 愛ái 樂nhạo 。 必tất 作tác 是thị 問vấn 者giả 。 為vi 審thẩm 見kiến 愛ái 二nhị 種chủng 迷mê 故cố 。 良lương 以dĩ 見kiến 本bổn 是thị 心tâm 。 眾chúng 生sanh 迷mê 見kiến 為vi 眼nhãn 。 愛ái 本bổn 非phi 心tâm 。 眾chúng 生sanh 迷mê 愛ái 為vi 心tâm 。 棄khí 子tử 認nhận 賊tặc 。 不bất 可khả 不bất 辯biện 。

○# 阿A 難Nan 下hạ 。 具cụ 答đáp 心tâm 目mục 。 文văn 有hữu 四tứ 句cú 。 上thượng 二nhị 句cú 合hợp 答đáp 。 下hạ 二nhị 句cú 分phần/phân 釋thích 。 可khả 知tri 。

○# 故cố 我ngã 下hạ 。 結kết 顯hiển 發phát 心tâm 。 文văn 有hữu 二nhị 句cú 。 上thượng 句cú 承thừa 上thượng 結kết 顯hiển 。 下hạ 句cú 顯hiển 發phát 心tâm 真chân 實thật 。 以dĩ 是thị 為vi 捨xả 生sanh 死tử 發phát 故cố 。 要yếu 知tri 迷mê 見kiến 為vi 眼nhãn 。 認nhận 愛ái 為vi 心tâm 。 正chánh 是thị 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 乃nãi 依y 之chi 願nguyện 捨xả 生sanh 死tử 。 其kỳ 猶do 以dĩ 薪tân 益ích 火hỏa 。 欲dục 其kỳ 速tốc 滅diệt 。 豈khởi 可khả 得đắc 哉tai 。 問vấn 出xuất 心tâm 目mục 竟cánh 三tam 徵trưng 定định 處xứ 所sở 二nhị 。

一nhất 躡niếp 訶ha 徵trưng 處xứ 。 二nhị 承thừa 徵trưng 引dẫn 答đáp 。

初sơ 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

如như 汝nhữ 所sở 說thuyết 。 真chân 所sở 愛ái 樂nhạo 。 因nhân 於ư 心tâm 目mục 。

○# 若nhược 不bất 識thức 知tri 。 心tâm 目mục 所sở 在tại 。 則tắc 不bất 能năng 得đắc 。 降hàng 伏phục 塵trần 勞lao 。

○# 譬thí 如như 國quốc 王vương 。 為vị 賊tặc 所sở 侵xâm 。 發phát 兵binh 討thảo 除trừ 。 是thị 兵binh 要yếu 當đương 。 知tri 賊tặc 所sở 在tại 。

○# 使sử 汝nhữ 流lưu 轉chuyển 。 心tâm 目mục 為vi 咎cữu 。 吾ngô 今kim 問vấn 汝nhữ 。 唯duy 心tâm 與dữ 目mục 。 今kim 何hà 所sở 在tại 。

初sơ 躡niếp 詞từ 按án 定định 。 前tiền 阿A 難Nan 答đáp 佛Phật 。 愛ái 樂nhạo 因nhân 於ư 心tâm 目mục 。 佛Phật 欲dục 施thí 破phá 。 乃nãi 告cáo 之chi 曰viết 。 如như 汝nhữ 上thượng 來lai 所sở 說thuyết 。 果quả 真chân 愛ái 樂nhạo 因nhân 於ư 心tâm 目mục 者giả 。 吾ngô 將tương 有hữu 以dĩ 示thị 之chi 。 葢# 是thị 按án 定định 其kỳ 詞từ 。 恐khủng 其kỳ 改cải 轉chuyển 耳nhĩ 。

○# 若nhược 不bất 下hạ 。 顯hiển 處xứ 應ưng 知tri 。 良lương 以dĩ 由do 目mục 觀quan 見kiến 。 心tâm 生sanh 愛ái 樂nhạo 。 由do 愛ái 樂nhạo 故cố 。 塵trần 勞lao 競cạnh 起khởi 。 (# 塵trần 勞lao 即tức 是thị 煩phiền 惱não 。 有hữu 染nhiễm 污ô 義nghĩa 名danh 塵trần 。 有hữu 擾nhiễu 動động 義nghĩa 名danh 勞lao )# 要yếu 必tất 知tri 心tâm 目mục 處xứ 所sở 。 始thỉ 可khả 以dĩ 降hàng 伏phục 塵trần 勞lao 。 故cố 曰viết 若nhược 不bất 識thức 知tri 等đẳng 。 乃nãi 反phản 顯hiển 以dĩ 決quyết 其kỳ 應ưng 知tri 之chi 意ý 。

○# 譬thí 如như 下hạ 。 借tá 喻dụ 助trợ 明minh 。 國quốc 王vương 喻dụ 見kiến 性tánh 真chân 心tâm 。 本bổn 為vi 一nhất 體thể 。 故cố 惟duy 以dĩ 王vương 喻dụ 。 媒môi 賊tặc 相tương 依y 。 俱câu 稱xưng 為vi 賊tặc 。 喻dụ 妄vọng 見kiến 妄vọng 心tâm 。 由do 妄vọng 見kiến 而nhi 引dẫn 起khởi 妄vọng 心tâm 。 奔bôn 色sắc 塵trần 而nhi 起khởi 諸chư 塵trần 勞lao 。 葢# 覆phú 真chân 心tâm 。 擾nhiễu 亂loạn 性tánh 境cảnh 。 故cố 以dĩ 為vị 賊tặc 所sở 侵xâm 喻dụ 之chi 。 兵binh 喻dụ 妙diệu 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 三tam 摩ma 禪thiền 那na 。 發phát 喻dụ 依y 真chân 而nhi 修tu 。 討thảo 除trừ 喻dụ 破phá 妄vọng 顯hiển 真chân 。 是thị 兵binh 要yếu 當đương 。 知tri 賊tặc 所sở 在tại 者giả 。 喻dụ 修tu 定định 之chi 時thời 要yếu 必tất 知tri 妄vọng 所sở 起khởi 處xứ 。 斷đoạn 其kỳ 本bổn 而nhi 枝chi 末mạt 自tự 盡tận 矣hĩ 。 此thử 下hạ 徵trưng 破phá 識thức 心tâm 。 顯hiển 見kiến 後hậu 即tức 剖phẫu 妄vọng 見kiến 。 皆giai 為vi 得đắc 其kỳ 處xứ 而nhi 破phá 之chi 也dã 。

○# 使sử 汝nhữ 下hạ 指chỉ 過quá 徵trưng 處xứ 。 流lưu 轉chuyển 由do 於ư 塵trần 勞lao 。 塵trần 勞lao 起khởi 自tự 妄vọng 心tâm 。 心tâm 不bất 自tự 舉cử 。 依y 妄vọng 見kiến 生sanh 。 是thị 知tri 目mục 為vi 賊tặc 媒môi 。 心tâm 為vi 賊tặc 主chủ 。 塵trần 勞lao 則tắc 為vi 賊tặc 伴bạn 。 媒môi 牽khiên 主chủ 動động 。 伴bạn 乃nãi 為vi 亂loạn 。 心tâm 目mục 為vi 咎cữu 。 可khả 思tư 而nhi 知tri 。 既ký 知tri 心tâm 目mục 為vi 咎cữu 。 相tương 應ứng 辯biện 其kỳ 處xứ 所sở 。 故cố 即tức 就tựu 其kỳ 心tâm 目mục 。 雙song 徵trưng 兩lưỡng 在tại (# 此thử 下hạ 本bổn 為vi 破phá 識thức 。 而nhi 心tâm 目mục 雙song 徵trưng 者giả 。 其kỳ 意ý 有hữu 三tam 。 一nhất 為vi 顯hiển 眼nhãn 是thị 浮phù 塵trần 。 令linh 覺giác 別biệt 有hữu 見kiến 性tánh 故cố 。 葢# 以dĩ 面diện 上thượng 之chi 眼nhãn 。 體thể 是thị 浮phù 塵trần 。 阿A 難Nan 既ký 認nhận 見kiến 為vi 眼nhãn 。 必tất 至chí 遺di 彼bỉ 見kiến 性tánh 。 故cố 此thử 雙song 徵trưng 。 令linh 其kỳ 於ư 面diện 上thượng 觀quán 察sát 。 了liễu 得đắc 浮phù 塵trần 無vô 見kiến 。 自tự 覺giác 別biệt 有hữu 見kiến 體thể 。 其kỳ 奈nại 阿A 難Nan 不bất 悟ngộ 。 必tất 待đãi 十thập 番phiên 顯hiển 示thị 。 方phương 以dĩ 漸tiệm 領lãnh 。 二nhị 為vi 顯hiển 眼nhãn 是thị 賊tặc 媒môi 。 令linh 知tri 防phòng 媒môi 破phá 主chủ 故cố 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 阿A 難Nan 既ký 認nhận 賊tặc 為vi 子tử 。 佛Phật 欲dục 破phá 賊tặc 指chỉ 迷mê 。 其kỳ 奈nại 眼nhãn 實thật 賊tặc 媒môi 。 引dẫn 識thức 奔bôn 色sắc 。 欲dục 破phá 其kỳ 識thức 。 須tu 防phòng 乎hồ 眼nhãn 。 故cố 此thử 雙song 徵trưng 。 令linh 知tri 眼nhãn 若nhược 不bất 馳trì 。 則tắc 識thức 無vô 所sở 用dụng 而nhi 自tự 破phá 矣hĩ 。 三tam 為vi 顯hiển 眼nhãn 有hữu 定định 處xứ 。 令linh 說thuyết 識thức 有hữu 定định 處xứ 故cố 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 佛Phật 知tri 眾chúng 生sanh 。 迷mê 識thức 為vi 心tâm 。 決quyết 定định 惑hoặc 為vi 。 色sắc 身thân 之chi 內nội 。 恐khủng 阿A 難Nan 逃đào 遁độn 。 不bất 肯khẳng 直trực 言ngôn 。 故cố 借tá 眼nhãn 之chi 顯hiển 然nhiên 在tại 面diện 。 取thủ 例lệ 而nhi 徵trưng 心tâm 在tại 何hà 處xứ 。 葢# 是thị 要yếu 其kỳ 說thuyết 出xuất 心tâm 處xứ 。 必tất 如như 眼nhãn 之chi 在tại 面diện 。 顯hiển 然nhiên 不bất 混hỗn 。 此thử 之chi 三tam 義nghĩa 。 依y 後hậu 十thập 番phiên 顯hiển 見kiến 。 別biệt 有hữu 見kiến 性tánh 。 則tắc 初sơ 義nghĩa 為vi 正chánh 。 依y 上thượng 由do 目mục 觀quan 見kiến 。 心tâm 生sanh 愛ái 樂nhạo 。 則tắc 次thứ 義nghĩa 為vi 正chánh 。 依y 下hạ 如như 是thị 識thức 心tâm 。 實thật 居cư 身thân 內nội 。 則tắc 後hậu 義nghĩa 為vi 正chánh 。 或hoặc 云vân 此thử 處xứ 雙song 徵trưng 。 後hậu 文văn 雙song 破phá 。 義nghĩa 亦diệc 可khả 通thông 。 以dĩ 下hạ 十thập 番phiên 顯hiển 見kiến 之chi 後hậu 。 別biệt 有hữu 剖phẫu 除trừ 妄vọng 見kiến 文văn 故cố )# 躡niếp 詞từ 徵trưng 處xứ 竟cánh 二nhị 承thừa 徵trưng 引dẫn 答đáp 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 十thập 種chủng 異dị 生sanh 。 同đồng 將tương 識thức 心tâm 。 居cư 在tại 身thân 內nội 。 縱túng 觀quan 如Như 來Lai 。 青thanh 蓮liên 華hoa 眼nhãn 。 亦diệc 在tại 佛Phật 面diện 。

○# 我ngã 今kim 觀quan 此thử 。 浮phù 根căn 四tứ 塵trần 。 秪# 在tại 我ngã 面diện 。 如như 是thị 識thức 心tâm 。 實thật 居cư 身thân 內nội 。

初sơ 引dẫn 他tha 為vi 例lệ 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 雖tuy 通thông 三tam 種chủng 。 今kim 且thả 約ước 器khí 。 指chỉ 依y 報báo 言ngôn 。 十thập 種chủng 異dị 生sanh 。 乃nãi 約ước 有hữu 情tình 。 指chỉ 正chánh 報báo 言ngôn 。 隨tùy 業nghiệp 感cảm 報báo 。 受thọ 生sanh 不bất 同đồng 。 故cố 曰viết 異dị 生sanh 。 言ngôn 十thập 種chủng 者giả 。 十thập 二nhị 類loại 生sanh 中trung 。 除trừ 無vô 色sắc 無vô 有hữu 身thân 相tướng 。 無vô 想tưởng 無vô 有hữu 心tâm 相tương/tướng 。 以dĩ 彼bỉ 不bất 作tác 心tâm 在tại 身thân 內nội 計kế 故cố 。 識thức 心tâm 指chỉ 第đệ 六lục 意ý 識thức 。 揀giản 非phi 前tiền 五ngũ 。 故cố 居cư 身thân 內nội 。 此thử 引dẫn 生sanh 心tâm 在tại 內nội 。 例lệ 己kỷ 心tâm 也dã 。 生sanh 眼nhãn 在tại 面diện 。 姑cô 置trí 勿vật 論luận 。 故cố 曰viết 縱túng 觀quan 如Như 來Lai 等đẳng 。 西tây 域vực 有hữu 青thanh 蓮liên 華hoa 。 其kỳ 瓣# 纖tiêm 長trường 。 佛Phật 眼nhãn 似tự 之chi 。 故cố 以dĩ 為vi 名danh 。 且thả 指chỉ 浮phù 塵trần 色sắc 相tướng 。 揀giản 非phi 勝thắng 義nghĩa 。 故cố 亦diệc 在tại 面diện 。 此thử 引dẫn 佛Phật 眼nhãn 在tại 面diện 。 例lệ 己kỷ 眼nhãn 也dã 。

○# 我ngã 今kim 下hạ 指chỉ 已dĩ 結kết 答đáp 。 浮phù 根căn 揀giản 非phi 勝thắng 義nghĩa 。 以dĩ 勝thắng 義nghĩa 淨tịnh 色sắc 。 不bất 可khả 見kiến 故cố 。 此thử 以dĩ 可khả 見kiến 。 名danh 為vi 浮phù 塵trần 。 體thể 通thông 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 。 故cố 言ngôn 四tứ 塵trần 。 葢# 名danh 體thể 各các 稱xưng 。 合hợp 論luận 即tức 是thị 浮phù 塵trần 根căn 也dã 。 秪# 在tại 我ngã 面diện 者giả 。 謂vị 己kỷ 眼nhãn 雖tuy 劣liệt 。 而nhi 在tại 面diện 與dữ 佛Phật 無vô 異dị 。 非phi 有hữu 別biệt 在tại 。 故cố 置trí 秪# 言ngôn 。 如như 是thị 二nhị 字tự 。 例lệ 眼nhãn 而nhi 言ngôn 。 良lương 以dĩ 眼nhãn 既ký 同đồng 佛Phật 。 識thức 心tâm 亦diệc 應ưng 同đồng 生sanh 。 如như 是thị 例lệ 知tri 識thức 心tâm 。 實thật 居cư 身thân 內nội 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 此thử 乃nãi 本bổn 計kế 。 如như 後hậu 云vân 。 一nhất 迷mê 為vi 心tâm 。 決quyết 定định 惑hoặc 為vi 。 色sắc 身thân 之chi 內nội 。 足túc 證chứng 此thử 義nghĩa 。 其kỳ 餘dư 六lục 處xứ 。 但đãn 是thị 因nhân 佛Phật 一nhất 時thời 破phá 奪đoạt 。 逼bức 成thành 轉chuyển 計kế 。 於ư 中trung 亦diệc 有hữu 。 同đồng 外ngoại 異dị 計kế 。 故cố 須tu 盡tận 之chi 。 徵trưng 定định 處xứ 所sở 竟cánh 。

四tứ 約ước 識thức 獨độc 破phá 七thất 。

一nhất 破phá 在tại 內nội 。 二nhị 破phá 在tại 外ngoại 。 三tam 破phá 根căn 裏lý 。 四tứ 破phá 救cứu 內nội 。 五ngũ 破phá 合hợp 處xứ 。 六lục 破phá 中trung 間gian 。 七thất 破phá 無vô 著trước 。

初sơ 四tứ 。

一nhất 密mật 設thiết 破phá 法pháp 。 二nhị 許hứa 定định 安an 心tâm 。 三tam 定định 非phi 反phản 難nạn/nan 。 四tứ 指chỉ 計kế 結kết 破phá 。

初sơ (# 佛Phật 不bất 直trực 破phá 其kỳ 非phi 。 且thả 就tựu 現hiện 前tiền 所sở 見kiến 。 分phần/phân 內nội 分phần/phân 外ngoại 。 復phục 於ư 能năng 見kiến 分phần/phân 先tiên 分phần/phân 後hậu 。 阿A 難Nan 隨tùy 口khẩu 應ưng 答đáp 。 亦diệc 不bất 知tri 其kỳ 所sở 以dĩ 。 及cập 被bị 如Như 來Lai 逐trục 一nhất 反phản 難nạn/nan 。 自tự 覺giác 所sở 計kế 之chi 非phi 。 始thỉ 知tri 如Như 來Lai 不bất 是thị 等đẳng 閑nhàn 說thuyết 話thoại 。 葢# 是thị 密mật 設thiết 破phá 計kế 之chi 法pháp 。 令linh 以dĩ 無vô 所sở 逃đào 遁độn 。 如như 彼bỉ 孔khổng 明minh 八bát 陣trận 。 當đương 其kỳ 設thiết 置trí 時thời 。 人nhân 皆giai 不bất 知tri 其kỳ 故cố 。 乃nãi 後hậu 陸lục 遜tốn 身thân 陷hãm 其kỳ 中trung 。 始thỉ 知tri 孔khổng 明minh 當đương 時thời 。 不bất 是thị 等đẳng 閑nhàn 排bài 布bố 耳nhĩ )# 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

汝nhữ 今kim 現hiện 坐tọa 。 如Như 來Lai 講giảng 堂đường 。 觀quan 祇Kỳ 陀Đà 林Lâm 。 今kim 何hà 所sở 在tại 。

世Thế 尊Tôn 。 此thử 大đại 重Trùng 閣Các 。 清thanh 淨tịnh 講giảng 堂đường 。 在tại 給Cấp 孤Cô 園Viên 。 今kim 祇kỳ 陁# 林lâm 。 實thật 在tại 堂đường 外ngoại 。

○# 阿A 難Nan 。 汝nhữ 今kim 堂đường 中trung 。 先tiên 何hà 所sở 見kiến 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 在tại 堂đường 中trung 。 先tiên 見kiến 如Như 來Lai 。 次thứ 觀quan 大đại 眾chúng 。 如như 是thị 外ngoại 望vọng 。 方phương 矚chú 林lâm 園viên 。

○# 阿A 難Nan 。 汝nhữ 矚chú 林lâm 園viên 。 因nhân 何hà 有hữu 見kiến 。

世Thế 尊Tôn 。 此thử 大đại 講giảng 堂đường 。 戶hộ 牖dũ 開khai 豁hoát 。 故cố 我ngã 在tại 堂đường 。 得đắc 遠viễn 瞻chiêm 見kiến 。

初sơ 定định 境cảnh 內nội 外ngoại 。 汝nhữ 指chỉ 阿A 難Nan 。 現hiện 在tại 講giảng 堂đường 。 密mật 顯hiển 所sở 計kế 心tâm 在tại 身thân 內nội 。 應ưng 同đồng 乎hồ 此thử 。 祇Kỳ 陀Đà 林Lâm 。 明minh 在tại 堂đường 外ngoại 。 故cố 意ý 施thí 問vấn 者giả 。 令linh 其kỳ 自tự 說thuyết 。 至chí 後hậu 反phản 難nạn/nan 中trung 無vô 所sở 逃đào 故cố 。 重trùng 閣các 者giả 。 簷diêm 廡vũ 層tằng 飛phi 。 清thanh 淨tịnh 者giả 。 煩phiền 塵trần 不bất 到đáo 。 講giảng 堂đường 者giả 。 佛Phật 據cứ 談đàm 經kinh 。 重trùng 閣các 言ngôn 其kỳ 相tương/tướng 。 清thanh 淨tịnh 顯hiển 其kỳ 德đức 。 講giảng 堂đường 標tiêu 其kỳ 名danh 也dã 。 在tại 給Cấp 孤Cô 園Viên 。 密mật 顯hiển 身thân 在tại 世thế 界giới 中trung 。 應ưng 同đồng 乎hồ 此thử 。 林lâm 在tại 堂đường 外ngoại 。 密mật 顯hiển 眼nhãn 前tiền 所sở 有hữu 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 俱câu 在tại 身thân 外ngoại 。 應ưng 同đồng 乎hồ 此thử 。

○# 阿A 難Nan 下hạ 定định 見kiến 先tiên 後hậu 。 問vấn 以dĩ 先tiên 何hà 所sở 見kiến 者giả 。 亦diệc 明minh 知tri 故cố 問vấn 。 令linh 其kỳ 自tự 說thuyết 。 以dĩ 備bị 反phản 難nạn/nan 。 在tại 堂đường 先tiên 見kiến 如Như 來Lai 。 次thứ 觀quan 大đại 眾chúng 者giả 。 密mật 顯hiển 心tâm 在tại 身thân 內nội 。 即tức 應ưng 先tiên 見kiến 。 心tâm 肝can 脾tì 胃vị 。 次thứ 覩đổ 爪trảo 生sanh 髮phát 長trường 。 筋cân 轉chuyển 脈mạch 搖dao 。 外ngoại 望vọng 方phương 矚chú 林lâm 園viên 者giả 。 密mật 顯hiển 心tâm 在tại 身thân 中trung 。 即tức 應ưng 最tối 後hậu 方phương 見kiến 身thân 外ngoại 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 至chí 後hậu 反phản 難nạn/nan 中trung 。 一nhất 一nhất 皆giai 不bất 如như 是thị 。 而nhi 阿A 難Nan 只chỉ 知tri 順thuận 口khẩu 答đáp 話thoại 。 不bất 知tri 己kỷ 之chi 所sở 計kế 。 已dĩ 墮đọa 世Thế 尊Tôn 羅la 籠lung 中trung 矣hĩ )# 。

○# 阿A 難Nan 下hạ 定định 外ngoại 見kiến 由do 。 因nhân 何hà 有hữu 見kiến 。 亦diệc 明minh 知tri 故cố 問vấn 也dã 。 講giảng 堂đường 戶hộ 牖dũ 開khai 豁hoát 。 故cố 得đắc 遠viễn 見kiến 者giả 。 密mật 顯hiển 心tâm 在tại 身thân 內nội 。 其kỳ 計kế 不bất 成thành 。 以dĩ 此thử 身thân 不bất 如như 講giảng 堂đường 之chi 戶hộ 。 牖dũ 開khai 豁hoát 也dã 。 密mật 設thiết 破phá 法pháp 竟cánh 。

二nhị 許hứa 定định 安an 心tâm (# 前tiền 阿A 難Nan 哀ai 求cầu 妙diệu 定định 。 如Như 來Lai 且thả 問vấn 發phát 心tâm 。 葢# 以dĩ 心tâm 分phần/phân 真chân 妄vọng 。 定định 別biệt 實thật 虗hư 。 恐khủng 阿A 難Nan 認nhận 妄vọng 為vi 真chân 。 錯thác 亂loạn 修tu 習tập 。 蒸chưng 沙sa 作tác 飯phạn 。 終chung 無vô 實thật 果quả 。 今kim 徃# 復phục 問vấn 答đáp 。 再tái 四tứ 徵trưng 詰cật 。 既ký 得đắc 其kỳ 所sở 用dụng 之chi 妄vọng 心tâm 。 復phục 探thám 定định 所sở 執chấp 之chi 妄vọng 處xứ 。 將tương 次thứ 破phá 斥xích 。 慮lự 生sanh 驚kinh 惶hoàng 。 將tương 謂vị 不bất 與dữ 說thuyết 定định 。 但đãn 見kiến 斥xích 非phi 。 空không 懷hoài 攀phàn 仰ngưỡng 。 終chung 成thành 絕tuyệt 分phần/phân 。 故cố 如Như 來Lai 許hứa 以dĩ 有hữu 三tam 摩ma 提đề 等đẳng 。 而nhi 阿A 難Nan 頂đảnh 禮lễ 伏phục 受thọ 。 則tắc 內nội 心tâm 既ký 安an 。 至chí 下hạ 重trùng 重trùng 破phá 斥xích 。 乃nãi 不bất 為vi 怪quái 矣hĩ )# 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 舒thư 金kim 色sắc 臂tý 。 摩ma 阿A 難Nan 頂đảnh 。 告cáo 示thị 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 有hữu 三tam 摩ma 提đề 。 名danh 大đại 佛Phật 頂đảnh 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 王vương 。

○# 具cụ 足túc 萬vạn 行hạnh 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 一nhất 門môn 超siêu 出xuất 。 妙diệu 莊trang 嚴nghiêm 路lộ 。

○# 汝nhữ 今kim 諦đế 聽thính 。 阿A 難Nan 頂đảnh 禮lễ 。 伏phục 受thọ 慈từ 旨chỉ 。

初sơ 出xuất 定định 總tổng 名danh 。 舒thư 臂tý 摩ma 頂đảnh 。 示thị 憐lân 愛ái 安an 其kỳ 心tâm 故cố 。 三Tam 摩Ma 提Đề 義nghĩa 通thông 總tổng 別biệt 。 若nhược 三tam 名danh 鱗lân 次thứ 。 則tắc 是thị 別biệt 義nghĩa 。 若nhược 三tam 摩ma 孤cô 標tiêu 。 則tắc 是thị 總tổng 義nghĩa 。 別biệt 義nghĩa 翻phiên 為vi 等đẳng 至chí 。 如như 前tiền 所sở 釋thích 。 總tổng 義nghĩa 翻phiên 為vi 等đẳng 持trì 。 或hoặc 翻phiên 徧biến 攝nhiếp 受thọ 。 謂vị 等đẳng 徧biến 攝nhiếp 持trì 一nhất 切thiết 諸chư 三tam 昧muội 故cố 。 如như 智trí 論luận 云vân 。 一nhất 切thiết 禪thiền 定định 攝nhiếp 心tâm 。 皆giai 名danh 三Tam 摩Ma 提Đề 。 此thử 約ước 總tổng 義nghĩa 。 總tổng 攝nhiếp 前tiền 三tam 故cố 。 復phục 是thị 通thông 名danh 。 通thông 於ư 諸chư 定định 故cố 。 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 。 對đối 前tiền 名danh 總tổng 。 對đối 他tha 名danh 別biệt 。 以dĩ 雖tuy 總tổng 前tiền 三tam 。 別biệt 在tại 當đương 經kinh 故cố 。 其kỳ 體thể 即tức 是thị 一nhất 心tâm 。 故cố 名danh 為vi 大đại 。 論luận 理lý 最tối 勝thắng 最tối 妙diệu 。 故cố 譬thí 佛Phật 頂đảnh 。 義nghĩa 詳tường 名danh 題đề 。 益ích 之chi 以dĩ 王vương 者giả 。 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 超siêu 出xuất 義nghĩa 。 超siêu 出xuất 一nhất 切thiết 諸chư 三tam 昧muội 故cố 。 二nhị 者giả 自tự 在tại 義nghĩa 。 任nhậm 運vận 成thành 佛Phật 無vô 障chướng 礙ngại 故cố 。

○# 具cụ 足túc 下hạ 義nghĩa 具cụ 別biệt 目mục 。 具cụ 足túc 者giả 。 圓viên 滿mãn 義nghĩa 。 謂vị 依y 此thử 立lập 位vị 。 斷đoạn 惑hoặc 證chứng 真chân 。 如như 斬trảm 絲ti 染nhiễm 色sắc 。 一nhất 斷đoạn 一nhất 切thiết 斷đoạn 。 一nhất 證chứng 一nhất 切thiết 證chứng 故cố 。 此thử 即tức 禪thiền 那na 中trung 萬vạn 行hạnh 義nghĩa 也dã 。 捨xả 此thử 而nhi 求cầu 。 歷lịch 劫kiếp 終chung 無vô 實thật 果quả 。 故cố 曰viết 一nhất 門môn 。 依y 此thử 而nhi 修tu 。 彈đàn 指chỉ 可khả 超siêu 無Vô 學Học 。 故cố 曰viết 超siêu 出xuất 。 此thử 又hựu 奢xa 摩ma 中trung 密mật 因nhân 。 三tam 摩ma 中trung 了liễu 義nghĩa 義nghĩa 也dã 。 據cứ 此thử 則tắc 生sanh 信tín 發phát 解giải 起khởi 行hành 。 全toàn 依y 乎hồ 此thử 。 故cố 曰viết 妙diệu 莊trang 嚴nghiêm 路lộ 。 佛Phật 果Quả 萬vạn 德đức 莊trang 嚴nghiêm 全toàn 修tu 即tức 性tánh 名danh 妙diệu )# 然nhiên 阿A 難Nan 請thỉnh 處xứ 唯duy 別biệt 。 而nhi 世Thế 尊Tôn 答đáp 處xứ 兼kiêm 總tổng 者giả 。 葢# 以dĩ 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 不bất 共cộng 之chi 名danh 。 阿A 難Nan 不bất 知tri 。 故cố 請thỉnh 處xứ 唯duy 以dĩ 奢xa 摩ma 等đẳng 共cộng 名danh 。 特đặc 加gia 妙diệu 字tự 揀giản 之chi 。 佛Phật 智trí 鑑giám 機cơ 。 總tổng 別biệt 具cụ 示thị 。 別biệt 三tam 總tổng 一nhất 。 故cố 大đại 章chương 開khai 為vi 四tứ 分phần/phân 。

○# 汝nhữ 今kim 下hạ 誡giới 聽thính 禮lễ 受thọ 。 諦đế 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 審thẩm 詳tường 義nghĩa 。 謂vị 審thẩm 詳tường 語ngữ 義nghĩa 。 勿vật 令linh 漏lậu 失thất 故cố 。 二nhị 真chân 實thật 義nghĩa 。 謂vị 真chân 實thật 心tâm 聽thính 。 離ly 生sanh 滅diệt 心tâm 故cố 。 頂đảnh 禮lễ 者giả 。 聞văn 許hứa 暫tạm 謝tạ 。 伏phục 受thọ 者giả 。 伏phục 俯phủ 領lãnh 受thọ 。 佛Phật 諭dụ 曰viết 旨chỉ 。 以dĩ 從tùng 真chân 慈từ 流lưu 出xuất 。 故cố 曰viết 慈từ 旨chỉ 。 許hứa 定định 安an 心tâm 竟cánh 。

三tam 定định 非phi 反phản 難nạn/nan 二nhị 。

一nhất 定định 不bất 次thứ 見kiến 之chi 非phi 。 二nhị 難nạn/nan 在tại 內nội 不bất 次thứ 見kiến 。

初sơ 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

如như 汝nhữ 所sở 言ngôn 。 身thân 在tại 講giảng 堂đường 。 戶hộ 牖dũ 開khai 豁hoát 。 遠viễn 矚chú 林lâm 園viên 。

○# 亦diệc 有hữu 眾chúng 生sanh 。 在tại 此thử 堂đường 中trung 。 不bất 見kiến 如Như 來Lai 。 見kiến 堂đường 外ngoại 者giả 。

○# 阿A 難Nan 答đáp 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 在tại 堂đường 不bất 見kiến 如Như 來Lai 。 能năng 見kiến 林lâm 泉tuyền 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。

初sơ 按án 定định 前tiền 答đáp 。 如như 汝nhữ 所sở 言ngôn 等đẳng 。 按án 定định 是thị 其kỳ 所sở 說thuyết 。 令linh 其kỳ 無vô 所sở 逃đào 故cố 。 身thân 在tại 講giảng 堂đường 。 下hạ 應ưng 有hữu 先tiên 見kiến 如Như 來Lai 。 次thứ 觀quan 大đại 眾chúng 之chi 語ngữ 。 乃nãi 超siêu 略lược 說thuyết 故cố 。

○# 亦diệc 有hữu 下hạ 故cố 意ý 反phản 問vấn 。 昧muội 內nội 見kiến 外ngoại 。 明minh 知tri 無vô 有hữu 。 故cố 為vi 反phản 問vấn 。 令linh 其kỳ 自tự 說thuyết 。

○# 阿A 難Nan 下hạ 知tri 不bất 次thứ 非phi 。 在tại 堂đường 不bất 見kiến 如Như 來Lai 。 能năng 見kiến 林lâm 泉tuyền 。 不bất 次thứ 第đệ 也dã 。 已dĩ 知tri 其kỳ 非phi 。 故cố 云vân 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 此thử 既ký 無vô 有hữu 。 而nhi 心tâm 在tại 身thân 中trung 之chi 謬mậu 自tự 見kiến 。 以dĩ 昧muội 內nội 知tri 外ngoại 。 同đồng 乎hồ 此thử 故cố 。

二nhị 難nạn/nan 在tại 內nội 不bất 次thứ 見kiến 。

阿A 難Nan 。 汝nhữ 亦diệc 如như 是thị 。

○# 汝nhữ 之chi 心tâm 靈linh 。 一nhất 切thiết 明minh 了liễu 。 若nhược 汝nhữ 現hiện 前tiền 。 所sở 明minh 了liễu 心tâm 。 實thật 在tại 身thân 內nội 。

爾nhĩ 時thời 先tiên 合hợp 。 了liễu 知tri 內nội 身thân 。 頗phả 有hữu 眾chúng 生sanh 。 先tiên 見kiến 身thân 中trung 。 後hậu 觀quan 外ngoại 物vật 。

○# 縱túng 不bất 能năng 見kiến 。 心tâm 肝can 脾tì 胃vị 。 爪trảo 生sanh 髮phát 長trường 。 筋cân 轉chuyển 脈mạch 搖dao 。 誠thành 合hợp 明minh 了liễu 。 如như 何hà 不bất 知tri 。

○# 必tất 不bất 內nội 知tri 。 云vân 何hà 知tri 外ngoại 。

初sơ 句cú 斥xích 蹈đạo 前tiền 非phi 。 意ý 言ngôn 昧muội 內nội 見kiến 外ngoại 。 汝nhữ 謂vị 無vô 有hữu 。 想tưởng 應ưng 有hữu 之chi 。 葢# 汝nhữ 亦diệc 如như 是thị 也dã 。

○# 汝nhữ 之chi 下hạ 定định 理lý 難nạn/nan 問vấn 。 汝nhữ 之chi 心tâm 靈linh 者giả 。 心tâm 性tánh 靈linh 變biến 。 一nhất 切thiết 明minh 了liễu 者giả 。 遇ngộ 事sự 便tiện 通thông 。 實thật 在tại 身thân 內nội 。 先tiên 合hợp 知tri 內nội 者giả 。 判phán 其kỳ 正chánh 理lý 。 明minh 知tri 無vô 有hữu 問vấn 以dĩ 頗phả 有hữu 者giả 。 故cố 為vi 難nạn/nan 問vấn 。 頗phả 猶do 還hoàn 可khả 。 謂vị 徧biến 觀quán 世thế 間gian 。 還hoàn 可khả 有hữu 是thị 人nhân 否phủ/bĩ 。 意ý 言ngôn 有hữu 則tắc 在tại 內nội 之chi 理lý 成thành 。 無vô 則tắc 所sở 計kế 之chi 處xứ 非phi 矣hĩ 。

○# 縱túng/tung 不bất 下hạ 。 暫tạm 縱túng/tung 終chung 奪đoạt 。 心tâm 指chỉ 肉nhục 心tâm 火hỏa 藏tạng 也dã 。 肝can 木mộc 藏tạng 。 脾tì 土thổ 藏tạng 。 胃vị 穀cốc 府phủ 。 藏tạng 中trung 舉cử 三tam 。 腑phủ 中trung 舉cử 一nhất 。 此thử 皆giai 近cận 於ư 內nội 者giả 。 恐khủng 阿A 難Nan 逃đào 云vân 。 目mục 不bất 見kiến 眉mi 。 只chỉ 緣duyên 太thái 近cận 。 今kim 心tâm 肝can 脾tì 胃vị 等đẳng 。 於ư 心tâm 太thái 近cận 。 云vân 何hà 令linh 見kiến 。 故cố 縱túng/tung 許hứa 之chi 。 謂vị 心tâm 肝can 脾tì 胃vị 。 縱túng/tung 許hứa 其kỳ 不bất 能năng 見kiến 也dã 。 此thử 是thị 暫tạm 縱túng/tung 。 下hạ 乃nãi 終chung 奪đoạt 。 言ngôn 在tại 內nội 甚thậm 近cận 者giả 不bất 知tri 可khả 爾nhĩ 。 至chí 於ư 爪trảo 云vân 何hà 生sanh 。 髮phát 云vân 何hà 長trường/trưởng 。 筋cân 云vân 何hà 轉chuyển 。 脈mạch 云vân 何hà 搖dao 。 此thử 皆giai 皮bì 裏lý 肉nhục 外ngoại 。 於ư 心tâm 不bất 甚thậm 近cận 者giả 。 是thị 誠thành 所sở 當đương 明minh 了liễu 。 如như 何hà 并tinh 此thử 。 亦diệc 不bất 能năng 知tri 。 想tưởng 究cứu 竟cánh 不bất 能năng 知tri 內nội 。 在tại 內nội 之chi 謬mậu 。 已dĩ 可khả 見kiến 矣hĩ 。

○# 末mạt 二nhị 句cú 轉chuyển 顯hiển 其kỳ 謬mậu 。 言ngôn 甚thậm 近cận 次thứ 近cận 。 皆giai 不bất 能năng 知tri 。 莫mạc 是thị 為vi 彼bỉ 心tâm 肝can 脾tì 胃vị 所sở 障chướng 。 必tất 不bất 能năng 在tại 內nội 有hữu 知tri 。 若nhược 爾nhĩ 則tắc 身thân 外ngoại 諸chư 境cảnh 。 亦diệc 不bất 應ưng 知tri 。 以dĩ 不bất 知tri 講giảng 堂đường 之chi 戶hộ 牖dũ 開khai 豁hoát 。 而nhi 今kim 云vân 何hà 。 反phản 能năng 知tri 外ngoại 。 不bất 益ích 見kiến 其kỳ 謬mậu 乎hồ 。 定định 非phi 反phản 難nan 竟cánh 四tứ 指chỉ 計kế 結kết 破phá 。

是thị 故cố 應ưng 知tri 。 汝nhữ 言ngôn 覺giác 了liễu 。 能năng 知tri 之chi 心tâm 。 住trú 在tại 身thân 內nội 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。

是thị 故cố 者giả 。 謂vị 以dĩ 是thị 昧muội 內nội 知tri 外ngoại 之chi 故cố 。 應ưng 知tri 者giả 。 謂vị 應ưng 知tri 所sở 計kế 之chi 非phi 也dã 。 覺giác 了liễu 能năng 知tri 者giả 。 謂vị 纔tài 有hữu 覺giác 了liễu 。 即tức 便tiện 分phân 別biệt 能năng 知tri 。 似tự 兼kiêm 明minh 了liễu 。 及cập 獨độc 頭đầu 意ý 識thức 言ngôn 之chi 。 亦diệc 為vi 顯hiển 心tâm 性tánh 靈linh 變biến 。 一nhất 切thiết 明minh 了liễu 之chi 義nghĩa 。 住trú 在tại 身thân 內nội 。 相tương 應ứng 先tiên 見kiến 身thân 中trung 。 後hậu 觀quan 外ngoại 物vật 。 今kim 既ký 不bất 爾nhĩ 。 故cố 曰viết 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 破phá 在tại 內nội 竟cánh 。

二nhị 破phá 在tại 外ngoại 二nhị 。

一nhất 阿A 難Nan 轉chuyển 計kế 在tại 外ngoại 。 二nhị 如Như 來Lai 引dẫn 事sự 例lệ 破phá 。

初sơ 。

阿A 難Nan 稽khể 首thủ 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 我ngã 聞văn 如Như 來Lai 。 如như 是thị 法Pháp 音âm 。 悟ngộ 知tri 我ngã 心tâm 。 實thật 居cư 身thân 外ngoại 。

○# 所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 譬thí 如như 燈đăng 光quang 。 然nhiên 於ư 室thất 中trung 。 是thị 燈đăng 必tất 能năng 。 先tiên 照chiếu 室thất 內nội 。 從tùng 其kỳ 室thất 門môn 。 後hậu 及cập 庭đình 際tế 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 不bất 見kiến 身thân 中trung 。 獨độc 見kiến 身thân 外ngoại 。 亦diệc 如như 燈đăng 光quang 。 居cư 在tại 室thất 外ngoại 。 不bất 能năng 照chiếu 室thất 。

○# 是thị 義nghĩa 必tất 明minh 。 將tương 無vô 所sở 惑hoặc 。 同đồng 佛Phật 了liễu 義nghĩa 。 得đắc 無vô 妄vọng 耶da 。

初sơ 承thừa 前tiền 轉chuyển 計kế 。 稽khể 首thủ 即tức 是thị 頂đảnh 禮lễ 。 謂vị 以dĩ 首thủ 至chí 地địa 。 稽khể 留lưu 少thiểu 時thời 也dã 。 如như 是thị 法Pháp 音âm 。 指chỉ 前tiền 破phá 內nội 所sở 說thuyết 。 悟ngộ 知tri 等đẳng 者giả 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 於ư 不bất 見kiến 身thân 內nội 。 悟ngộ 知tri 不bất 在tại 身thân 內nội 。 於ư 了liễu 見kiến 身thân 外ngoại 。 悟ngộ 知tri 必tất 在tại 身thân 外ngoại 。 奪đoạt 內nội 執chấp 外ngoại 。 凡phàm 情tình 必tất 然nhiên 。

○# 所sở 以dĩ 下hạ 。 徵trưng 引dẫn 燈đăng 喻dụ 。 徵trưng 起khởi 可khả 知tri 。 譬thí 如như 者giả 宗tông 法pháp 既ký 定định 。 借tá 喻dụ 以dĩ 顯hiển 也dã 。 (# 識thức 是thị 有hữu 法pháp 居cư 在tại 身thân 外ngoại 宗tông 。 因nhân 云vân 昧muội 內nội 知tri 外ngoại 故cố 。 同đồng 喻dụ 室thất 外ngoại 燈đăng 。 異dị 喻dụ 室thất 內nội 燈đăng )# 燈đăng 然nhiên 室thất 中trung 。 先tiên 照chiếu 室thất 而nhi 。 後hậu 及cập 庭đình 際tế 。 (# 室thất 外ngoại 屏bính 內nội 也dã )# 此thử 為vi 正chánh 理lý 。 識thức 既ký 不bất 爾nhĩ 。 知tri 非phi 在tại 內nội 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 不bất 見kiến 內nội 而nhi 。 獨độc 見kiến 身thân 外ngoại 。 識thức 在tại 身thân 外ngoại 。 是thị 其kỳ 正chánh 理lý 。 故cố 引dẫn 燈đăng 在tại 室thất 外ngoại 。 不bất 能năng 照chiếu 室thất 為ví 喻dụ 。

○# 是thị 義nghĩa 下hạ 。 自tự 決quyết 同đồng 佛Phật 。 是thị 義nghĩa 即tức 心tâm 在tại 身thân 外ngoại 之chi 義nghĩa 。 法pháp 喻dụ 合hợp 顯hiển 。 宗tông 因nhân 極cực 成thành 。 是thị 為vi 真chân 量lượng 。 故cố 曰viết 必tất 明minh 。 將tương 猶do 得đắc 也dã 。 非phi 同đồng 似tự 量lượng 。 故cố 無vô 所sở 惑hoặc 。 佛Phật 說thuyết 不bất 在tại 身thân 內nội 。 今kim 亦diệc 知tri 不bất 在tại 身thân 內nội 。 故cố 云vân 同đồng 佛Phật 了liễu 義nghĩa 。 了liễu 義nghĩa 者giả 如Như 來Lai 所sở 說thuyết 。 義nghĩa 無vô 不bất 盡tận 故cố 。 得đắc 無vô 者giả 猶do 言ngôn 莫mạc 不bất 是thị 也dã 。 耶da 字tự 非phi 疑nghi 詞từ 。 葢# 是thị 恐khủng 見kiến 破phá 斥xích 。 預dự 杜đỗ 佛Phật 口khẩu 之chi 意ý 。 意ý 言ngôn 若nhược 不bất 同đồng 佛Phật 。 或hoặc 有hữu 虗hư 妄vọng 。 今kim 既ký 同đồng 佛Phật 。 莫mạc 不bất 是thị 仍nhưng 有hữu 虗hư 妄vọng 耶da 。 想tưởng 必tất 無vô 是thị 理lý 。 可khả 以dĩ 自tự 信tín 。 阿A 難Nan 轉chuyển 計kế 在tại 外ngoại 竟cánh 二nhị 如Như 來Lai 借tá 事sự 例lệ 破phá 四tứ 。

一nhất 借tá 事sự 問vấn 答đáp 。 二nhị 例lệ 出xuất 謬mậu 理lý 。 三tam 驗nghiệm 證chứng 令linh 覺giác 。 四tứ 指chỉ 計kế 結kết 破phá 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 非phi 理lý 故cố 問vấn 。 二nhị 據cứ 理lý 正chánh 答đáp 。

初sơ 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

是thị 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 適thích 來lai 從tùng 我ngã 。 室Thất 羅La 筏Phiệt 城Thành 。 循tuần 乞khất 摶đoàn 食thực 。 歸quy 祇Kỳ 陀Đà 林Lâm 。 我ngã 已dĩ 宿túc 齋trai 。 汝nhữ 觀quan 比Bỉ 丘Khâu 。 一nhất 人nhân 食thực 時thời 。 諸chư 人nhân 飽bão 不phủ 。

是thị 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 唯duy 約ước 聲Thanh 聞Văn 言ngôn 之chi 。 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 事sự 事sự 無vô 礙ngại 。 自tự 他tha 融dung 即tức 。 不bất 成thành 非phi 問vấn 故cố 。 適thích 來lai 猶do 云vân 方phương 纔tài 。 佛Phật 及cập 菩Bồ 薩Tát 。 赴phó 匿nặc 王vương 請thỉnh 。 羅La 漢Hán 隨tùy 佛Phật 入nhập 城thành 。 分phần/phân 應ưng 齋trai 主chủ 。 故cố 云vân 從tùng 我ngã 。 循tuần 乞khất 二nhị 句cú 。 應ưng 作tác 一nhất 氣khí 讀đọc 之chi 。 循tuần 順thuận 也dã 。 言ngôn 今kim 雖tuy 赴phó 請thỉnh 。 仍nhưng 順thuận 常thường 儀nghi 。 乞khất 得đắc 摶đoàn 食thực 。 歸quy 林lâm 同đồng 眾chúng 食thực 故cố 。 摶đoàn 食thực 亦diệc 名danh 段đoạn 食thực 。 謂vị 有hữu 形hình 段đoạn 可khả 摶đoàn 取thủ 故cố 。 揀giản 非phi 觸xúc 食thực (# 鬼quỷ 神thần 觸xúc 氣khí 而nhi 飽bão )# 思tư 食thực (# 色sắc 天thiên 禪thiền 思tư 資tư 神thần )# 及cập 識thức 食thực (# 空không 天thiên 識thức 想tưởng 相tương 續tục 故cố 。 宿túc 留lưu 也dã 。 比Bỉ 丘Khâu 皆giai 歸quy 來lai 方phương 食thực 。 唯duy 佛Phật 及cập 菩Bồ 薩Tát 。 齋trai 畢tất 而nhi 歸quy 。 故cố 云vân 我ngã 已dĩ 宿túc 齋trai 。 謂vị 已dĩ 於ư 王vương 宮cung 留lưu 齋trai 也dã 。 借tá 此thử 除trừ 佛Phật 。 亦diệc 避tị 自tự 他tha 融dung 即tức 非phi 問vấn 不bất 成thành 之chi 意ý 。 比Bỉ 丘Khâu 雖tuy 能năng 空không 我ngã 。 未vị 得đắc 亡vong 身thân 。 明minh 知tri 一nhất 人nhân 食thực 時thời 。 諸chư 人nhân 不bất 飽bão 。 而nhi 故cố 為vi 非phi 問vấn 。 以dĩ 顯hiển 心tâm 在tại 身thân 外ngoại 之chi 謬mậu 。 至chí 下hạ 自tự 見kiến 。 非phi 理lý 故cố 問vấn 竟cánh 。

二nhị 據cứ 理lý 正chánh 答đáp 。

阿A 難Nan 答đáp 言ngôn 。 不phủ 也dã 世Thế 尊Tôn 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 雖tuy 阿A 羅La 漢Hán 。 軀khu 命mạng 不bất 同đồng 。 云vân 何hà 一nhất 人nhân 。 能năng 令linh 眾chúng 飽bão 。

初sơ 直trực 答đáp 。 何hà 以dĩ 句cú 徵trưng 起khởi 。 是thị 諸chư 下hạ 釋thích 成thành 。 是thị 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 雖tuy 證chứng 阿A 羅La 漢Hán 果Quả 。 而nhi 身thân 軀khu 性tánh 命mạng 。 各các 各các 不bất 同đồng 。 以dĩ 子tử 縛phược 雖tuy 斷đoạn 。 果quả 縛phược 猶do 存tồn 故cố 。 如như 後hậu 云vân 。 各các 各các 有hữu 身thân 。 皆giai 有hữu 所sở 生sanh 。 氏thị 族tộc 名danh 字tự 。 足túc 證chứng 此thử 義nghĩa 。 云vân 何hà 一nhất 人nhân 等đẳng 。 決quyết 言ngôn 其kỳ 必tất 無vô 是thị 理lý 。 可khả 惜tích 阿A 難Nan 。 只chỉ 知tri 隨tùy 口khẩu 答đáp 話thoại 。 不bất 知tri 自tự 己kỷ 舌thiệt 頭đầu 已dĩ 墮đọa 世Thế 尊Tôn 手thủ 裏lý 。 借tá 事sự 問vấn 答đáp 竟cánh 。

二nhị 例lệ 出xuất 謬mậu 理lý 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

若nhược 汝nhữ 覺giác 了liễu 。 知tri 見kiến 之chi 心tâm 。 實thật 在tại 身thân 外ngoại 。

○# 身thân 心tâm 相tương 外ngoại 。 自tự 不bất 相tương 干can 。 則tắc 心tâm 所sở 知tri 。 身thân 不bất 能năng 覺giác 。 覺giác 在tại 身thân 際tế 。 心tâm 不bất 能năng 知tri 。

初sơ 按án 定định 所sở 計kế 之chi 語ngữ 。 覺giác 了liễu 者giả 。 隨tùy 前tiền 五ngũ 識thức 。 覺giác 了liễu 前tiền 境cảnh 。 即tức 明minh 了liễu 識thức 。 因nhân 事sự 會hội 意ý 曰viết 知tri 。 似tự 指chỉ 獨độc 頭đầu 。 遇ngộ 境cảnh 取thủ 相tương/tướng 曰viết 見kiến 。 似tự 指chỉ 前tiền 五ngũ 。 以dĩ 同đồng 為vi 虗hư 妄vọng 。 破phá 則tắc 俱câu 破phá 。 心tâm 在tại 身thân 外ngoại 。 是thị 其kỳ 所sở 計kế 。 加gia 以dĩ 實thật 字tự 。 則tắc 按án 定định 莫mạc 轉chuyển 矣hĩ 。

○# 身thân 心tâm 下hạ 例lệ 彼bỉ 相tương 應ứng 無vô 干can 。 言ngôn 心tâm 既ký 外ngoại 身thân 。 身thân 亦diệc 外ngoại 心tâm 。 故cố 曰viết 身thân 心tâm 相tương 外ngoại 。 既ký 身thân 心tâm 相tương 外ngoại 。 自tự 然nhiên 彼bỉ 此thử 不bất 相tương 干can 涉thiệp 。 同đồng 彼bỉ 羅La 漢Hán 。 軀khu 命mạng 不bất 同đồng 。 食thực 不bất 互hỗ 飽bão 。 如như 此thử 則tắc 心tâm 所sở 知tri 者giả 。 身thân 應ưng 不bất 覺giác 。 覺giác 在tại 身thân 者giả 。 心tâm 應ưng 不bất 知tri 。 果quả 其kỳ 互hỗ 不bất 相tương 知tri 。 可khả 說thuyết 心tâm 在tại 身thân 外ngoại 。 恐khủng 未vị 必tất 然nhiên 也dã 。 例lệ 出xuất 謬mậu 理lý 竟cánh 。

三tam 驗nghiệm 證chứng 令linh 覺giác 。

我ngã 今kim 示thị 汝nhữ 。 兜đâu 羅la 綿miên 手thủ 。 汝nhữ 眼nhãn 見kiến 時thời 。 心tâm 分phân 別biệt 不phủ 。

○# 阿A 難Nan 答đáp 言ngôn 。 如như 是thị 世Thế 尊Tôn 。

○# 佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 若nhược 相tương 知tri 者giả 。 云vân 何hà 在tại 外ngoại 。

初sơ 示thị 手thủ 令linh 驗nghiệm 。 示thị 謂vị 伸thân 而nhi 示thị 之chi 也dã 。 西tây 竺trúc 有hữu 綿miên 。 名danh 兜Đâu 羅La 。 約ước 義nghĩa 翻phiên 為vi 細tế 香hương 。 謂vị 細tế 軟nhuyễn 香hương 潔khiết 故cố 。 佛Phật 手thủ 似tự 之chi 。 故cố 以dĩ 為vi 名danh 。 眼nhãn 見kiến 身thân 之chi 知tri 。 心tâm 別biệt 心tâm 之chi 知tri 。 纔tài 見kiến 即tức 別biệt 。 似tự 非phi 身thân 心tâm 相tương 外ngoại 。 明minh 知tri 故cố 問vấn 。 令linh 自tự 驗nghiệm 之chi 。

○# 阿A 難Nan 下hạ 依y 問vấn 實thật 答đáp 。 如như 是thị 者giả 。 謂vị 如như 佛Phật 所sở 問vấn 。 眼nhãn 見kiến 心tâm 別biệt 。 實thật 是thị 爾nhĩ 也dã 。

○# 佛Phật 告cáo 下hạ 就tựu 示thị 其kỳ 謬mậu 。 言ngôn 既ký 說thuyết 眼nhãn 見kiến 心tâm 別biệt 。 則tắc 是thị 身thân 心tâm 相tương 知tri 。 若nhược 果quả 身thân 心tâm 相tương 知tri 。 義nghĩa 不bất 同đồng 彼bỉ 食thực 不bất 互hỗ 飽bão 。 云vân 何hà 而nhi 言ngôn 。 心tâm 在tại 身thân 外ngoại 。 其kỳ 亦diệc 未vị 之chi 思tư 耳nhĩ 。 驗nghiệm 證chứng 令linh 覺giác 竟cánh 。

四tứ 指chỉ 計kế 結kết 破phá 。

是thị 故cố 應ưng 知tri 。 汝nhữ 言ngôn 覺giác 了liễu 。 能năng 知tri 之chi 心tâm 。 住trụ 在tại 身thân 外ngoại 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。

是thị 故cố 者giả 。 以dĩ 是thị 眼nhãn 見kiến 心tâm 別biệt 之chi 故cố 。 眼nhãn 見kiến 心tâm 別biệt 。 明minh 知tri 此thử 心tâm 。 不bất 在tại 身thân 外ngoại 。 故cố 教giáo 以dĩ 應ưng 知tri 。 而nhi 以dĩ 無vô 有hữu 是thị 處xứ 破phá 之chi 。 破phá 在tại 外ngoại 竟cánh 。

三tam 破phá 根căn 裏lý 二nhị 。

一nhất 阿A 難Nan 承thừa 前tiền 轉chuyển 計kế 。 二nhị 如Như 來Lai 就tựu 喻dụ 難nạn/nan 破phá 。

初sơ 三tam 。

一nhất 領lãnh 前tiền 轉chuyển 計kế 一nhất 處xứ 。 二nhị 承thừa 徵trưng 指chỉ 在tại 根căn 裏lý 。 三tam 脫thoát 前tiền 在tại 內nội 二nhị 謬mậu 。

初sơ 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 如như 佛Phật 所sở 言ngôn 。 不bất 見kiến 內nội 故cố 。 不bất 居cư 身thân 內nội 。 身thân 心tâm 相tương 知tri 。 不bất 相tương 離ly 故cố 。 不bất 在tại 身thân 外ngoại 。 我ngã 今kim 思tư 惟duy 。 知tri 在tại 一nhất 處xứ 。

如như 佛Phật 所sở 言ngôn 者giả 。 通thông 指chỉ 破phá 內nội 破phá 外ngoại 所sở 說thuyết 。 不bất 見kiến 二nhị 句cú 。 別biệt 指chỉ 破phá 內nội 之chi 語ngữ 。 身thân 心tâm 三tam 句cú 。 別biệt 指chỉ 破phá 外ngoại 之chi 語ngữ 。 我ngã 今kim 思tư 惟duy 者giả 。 二nhị 俱câu 被bị 破phá 。 另# 覓mịch 心tâm 處xứ 。 知tri 在tại 一nhất 處xứ 者giả 。 知tri 在tại 非phi 內nội 非phi 外ngoại 。 不bất 墮đọa 二nhị 謬mậu 處xứ 也dã 。 然nhiên 妄vọng 心tâm 本bổn 無vô 處xứ 所sở 。 真chân 心tâm 不bất 容dung 思tư 惟duy 。 則tắc 思tư 惟duy 已dĩ 非phi 。 況huống 云vân 知tri 處xứ 。 無vô 怪quái 乎hồ 為vi 世Thế 尊Tôn 所sở 破phá 矣hĩ 。

二nhị 承thừa 徵trưng 指chỉ 在tại 根căn 裏lý 。

佛Phật 言ngôn 。

處xử 今kim 何hà 在tại 。

○# 阿A 難Nan 言ngôn 。 此thử 了liễu 知tri 心tâm 。 既ký 不bất 知tri 內nội 。 而nhi 能năng 見kiến 外ngoại 。 如như 我ngã 思tư 忖thốn 。 潛tiềm 伏phục 根căn 裏lý 。

○# 猶do 如như 有hữu 人nhân 。 取thủ 琉lưu 璃ly 椀# 。 合hợp 其kỳ 兩lưỡng 眼nhãn 。 雖tuy 有hữu 物vật 合hợp 。 而nhi 不bất 留lưu 礙ngại 。 彼bỉ 根căn 隨tùy 見kiến 。 隨tùy 即tức 分phân 別biệt 。

初sơ 因nhân 計kế 就tựu 徵trưng 。 一nhất 處xứ 之chi 言ngôn 。 籠lung 同đồng 難nạn/nan 破phá 。 故cố 徵trưng 以dĩ 處xứ 今kim 何hà 在tại 。

○# 阿A 難Nan 下hạ 躡niếp 前tiền 定định 處xứ 。 既ký 不bất 知tri 內nội 。 固cố 知tri 不bất 在tại 於ư 內nội 。 而nhi 能năng 見kiến 外ngoại 。 卻khước 又hựu 不bất 在tại 於ư 外ngoại 。 如như 我ngã 捨xả 此thử 兩lưỡng 途đồ 。 更cánh 用dụng 思tư 忖thốn 。 必tất 是thị 潛tiềm 伏phục 根căn 裏lý 。

○# 猶do 如như 下hạ 借tá 喻dụ 顯hiển 理lý 。 瑠lưu 璃ly 椀# 。 眼nhãn 鏡kính 類loại 。 喻dụ 眼nhãn 根căn 。 所sở 合hợp 眼nhãn 。 即tức 眼nhãn 根căn 。 喻dụ 識thức 心tâm 。 然nhiên 瑠lưu 璃ly 雖tuy 是thị 有hữu 物vật 合hợp 眼nhãn 。 而nhi 不bất 礙ngại 眼nhãn 見kiến 。 喻dụ 眼nhãn 根căn 雖tuy 是thị 有hữu 相tương/tướng 合hợp 心tâm 。 而nhi 不bất 礙ngại 心tâm 知tri 。 故cố 曰viết 彼bỉ 根căn 隨tùy 見kiến 。 隨tùy 即tức 分phân 別biệt 。 葢# 是thị 以dĩ 彼bỉ 根căn 隨tùy 見kiến 。 合hợp 琉lưu 璃ly 隨tùy 物vật 能năng 照chiếu 。 隨tùy 即tức 分phân 別biệt 。 合hợp 眼nhãn 根căn 隨tùy 琉lưu 璃ly 能năng 見kiến 。 法pháp 喻dụ 合hợp 明minh 。 自tự 謂vị 理lý 極cực 成thành 矣hĩ 。

三tam 脫thoát 前tiền 在tại 內nội 二nhị 謬mậu (# 初sơ 計kế 在tại 內nội 。 如Như 來Lai 以dĩ 昧muội 內nội 知tri 外ngoại 為vi 破phá 。 因nhân 轉chuyển 計kế 在tại 外ngoại 。 今kim 以dĩ 在tại 外ngoại 被bị 破phá 。 無vô 可khả 遮già 救cứu 。 遂toại 依y 如Như 來Lai 所sở 說thuyết 。 昧muội 內nội 知tri 外ngoại 之chi 義nghĩa 。 而nhi 忖thốn 度độ 之chi 。 其kỳ 意ý 以dĩ 為vi 。 潛tiềm 伏phục 根căn 裏lý 。 則tắc 昧muội 內nội 知tri 外ngoại 。 二nhị 謬mậu 俱câu 脫thoát 矣hĩ )# 。

然nhiên 我ngã 覺giác 了liễu 。 能năng 知tri 之chi 心tâm 。 不bất 見kiến 內nội 者giả 。 為vi 在tại 根căn 故cố 。 分phân 明minh 矚chú 外ngoại 。 無vô 障chướng 礙ngại 者giả 。 潛tiềm 根căn 內nội 故cố 。

覺giác 了liễu 能năng 知tri 。 重trọng/trùng 舉cử 前tiền 心tâm 也dã 。 此thử 心tâm 所sở 以dĩ 。 不bất 見kiến 內nội 者giả 。 為vi 在tại 根căn 而nhi 不bất 在tại 內nội 故cố 。 此thử 脫thoát 昧muội 內nội 之chi 謬mậu 。 既ký 以dĩ 昧muội 內nội 。 卻khước 又hựu 分phân 明minh 矚chú 外ngoại 。 無vô 障chướng 礙ngại 者giả 。 潛tiềm 根căn 內nội 而nhi 根căn 如như 椀# 故cố 。 此thử 脫thoát 知tri 外ngoại 之chi 謬mậu 。 要yếu 知tri 在tại 內nội 之chi 計kế 。 唯duy 乖quai 自tự 宗tông 。 在tại 外ngoại 之chi 執chấp 。 猶do 通thông 外ngoại 計kế 。 至chí 於ư 在tại 根căn 之chi 謬mậu 。 展triển 轉chuyển 虗hư 妄vọng 。 自tự 宗tông 他tha 宗tông 。 無vô 不bất 相tương 違vi 。 總tổng 以dĩ 自tự 恃thị 小tiểu 慧tuệ 。 不bất 務vụ 真chân 脩tu 。 以dĩ 致trí 問vấn 著trước 拶# 著trước 。 東đông 觸xúc 西tây 觸xúc 。 妙diệu 哉tai 權quyền 人nhân 。 吾ngô 徒đồ 龜quy 鑑giám 。 阿A 難Nan 承thừa 前tiền 轉chuyển 計kế 竟cánh 。

二nhị 如Như 來Lai 就tựu 喻dụ 難nạn/nan 破phá 三tam 。

一nhất 就tựu 喻dụ 定định 見kiến 。 二nhị 難nạn/nan 法pháp 不bất 齊tề 。 三tam 指chỉ 計kế 結kết 破phá 。

初sơ 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

如như 汝nhữ 所sở 言ngôn 。 潛tiềm 根căn 內nội 者giả 。 猶do 如như 琉lưu 璃ly 。

○# 彼bỉ 人nhân 當đương 以dĩ 。 琉lưu 璃ly 籠lung 眼nhãn 。 當đương 見kiến 山sơn 河hà 。 見kiến 琉lưu 璃ly 不phủ 。

○# 如như 是thị 世Thế 尊Tôn 。 是thị 人nhân 當đương 以dĩ 。 琉lưu 璃ly 籠lung 眼nhãn 。 實thật 見kiến 琉lưu 璃ly 。

初sơ 按án 定định 其kỳ 喻dụ 。 如như 汝nhữ 所sở 言ngôn 者giả 。 按án 定định 是thị 其kỳ 所sở 說thuyết 。 葢# 潛tiềm 根căn 之chi 計kế 。 琉lưu 璃ly 之chi 喻dụ 。 本bổn 不bất 相tương 齊tề 。 如Như 來Lai 將tương 欲dục 施thí 破phá 。 故cố 先tiên 按án 定định 以dĩ 發phát 其kỳ 詞từ 。

○# 彼bỉ 人nhân 下hạ 問vấn 見kiến 琉lưu 璃ly 。 言ngôn 彼bỉ 人nhân 當đương 以dĩ 。 琉lưu 璃ly 籠lung 眼nhãn 。 琉lưu 璃ly 固cố 不bất 礙ngại 於ư 眼nhãn 矣hĩ 。 雖tuy 不bất 礙ngại 於ư 眼nhãn 。 而nhi 非phi 無vô 體thể 之chi 物vật 。 彼bỉ 眼nhãn 根căn 者giả 。 尚thượng 能năng 遠viễn 見kiến 山sơn 河hà 。 豈khởi 不bất 近cận 見kiến 琉lưu 璃ly 。 乃nãi 故cố 問vấn 見kiến 不bất 者giả 。 令linh 其kỳ 自tự 說thuyết 。 以dĩ 備bị 法pháp 中trung 成thành 難nạn/nan 。

○# 如như 是thị 下hạ 答đáp 以dĩ 實thật 見kiến 。 如như 是thị 者giả 先tiên 渾hồn 答đáp 。 謂vị 如như 佛Phật 所sở 問vấn 者giả 是thị 矣hĩ 。 是thị 人nhân 下hạ 次thứ 應ưng 問vấn 。 謂vị 琉lưu 璃ly 籠lung 眼nhãn 。 實thật 見kiến 琉lưu 璃ly 。 乃nãi 應ứng 其kỳ 所sở 問vấn 答đáp 故cố 。 就tựu 喻dụ 定định 見kiến 竟cánh 。

二nhị 難nạn/nan 法pháp 不bất 齊tề 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

汝nhữ 心tâm 若nhược 同đồng 。 琉lưu 璃ly 合hợp 者giả 。 當đương 見kiến 山sơn 河hà 。 何hà 不bất 見kiến 眼nhãn 。

○# 若nhược 見kiến 眼nhãn 者giả 。 眼nhãn 即tức 同đồng 境cảnh 。 不bất 得đắc 成thành 隨tùy 。

○# 若nhược 不bất 能năng 見kiến 。 云vân 何hà 說thuyết 言ngôn 。 此thử 了liễu 知tri 心tâm 。 潛tiềm 在tại 根căn 內nội 。 如như 琉lưu 璃ly 合hợp 。

初sơ 正chánh 難nạn/nan 不bất 齊tề 。 意ý 謂vị 汝nhữ 心tâm 在tại 根căn 。 若nhược 同đồng 琉lưu 璃ly 合hợp 眼nhãn 者giả 。 則tắc 汝nhữ 心tâm 同đồng 眼nhãn 。 眼nhãn 根căn 應ưng 同đồng 琉lưu 璃ly 。 汝nhữ 心tâm 現hiện 今kim 正chánh 當đương 外ngoại 見kiến 山sơn 河hà 。 先tiên 應ưng 見kiến 眼nhãn 。 乃nãi 何hà 故cố 不bất 見kiến 。 既ký 法pháp 喻dụ 不bất 齊tề 。 (# 以dĩ 喻dụ 中trung 。 琉lưu 璃ly 籠lung 眼nhãn 。 實thật 見kiến 琉lưu 璃ly 。 法pháp 中trung 眼nhãn 根căn 籠lung 心tâm 。 不bất 能năng 見kiến 眼nhãn 故cố )# 則tắc 所sở 計kế 在tại 根căn 者giả 。 不bất 極cực 成thành 矣hĩ 。

○# 若nhược 見kiến 下hạ 兼kiêm 防phòng 謬mậu 應ưng 。 (# 恐khủng 謬mậu 應ưng 云vân 。 當đương 見kiến 山sơn 河hà 。 亦diệc 能năng 見kiến 眼nhãn 。 故cố 為vi 此thử 防phòng )# 言ngôn 汝nhữ 心tâm 若nhược 能năng 見kiến 眼nhãn 。 則tắc 眼nhãn 同đồng 所sở 對đối 之chi 境cảnh 。 設thiết 許hứa 同đồng 境cảnh 。 是thị 對đối 非phi 隨tùy 。 汝nhữ 前tiền 所sở 云vân 。 彼bỉ 根căn 隨tùy 見kiến 。 隨tùy 即tức 分phân 別biệt 者giả 。 亦diệc 不bất 極cực 成thành 矣hĩ 。

○# 若nhược 不bất 下hạ 還hoàn 歸quy 正chánh 破phá 。 (# 恐khủng 聞văn 見kiến 眼nhãn 之chi 非phi 。 還hoàn 計kế 不bất 見kiến 。 故cố 歸quy 正chánh 破phá )# 言ngôn 心tâm 若nhược 不bất 能năng 見kiến 眼nhãn 。 則tắc 非phi 潛tiềm 根căn 。 以dĩ 不bất 同đồng 眼nhãn 根căn 在tại 琉lưu 璃ly 中trung 故cố 。 云vân 何hà 說thuyết 言ngôn 。 心tâm 在tại 根căn 內nội 。 如như 琉lưu 璃ly 合hợp 。 真chân 妄vọng 計kế 也dã 。

三tam 指chỉ 計kế 結kết 破phá 。

是thị 故cố 應ưng 知tri 。 汝nhữ 言ngôn 覺giác 了liễu 。 能năng 知tri 之chi 心tâm 。 潛tiềm 伏phục 根căn 裏lý 。 如như 琉lưu 璃ly 合hợp 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。

見kiến 與dữ 不bất 見kiến 。 俱câu 無vô 潛tiềm 根căn 之chi 義nghĩa 。 以dĩ 是thị 之chi 故cố 。 應ưng 知tri 所sở 計kế 之chi 非phi 。 故cố 曰viết 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 破phá 根căn 裏lý 竟cánh 。

四tứ 破phá 救cứu 內nội (# 舊cựu 云vân 。 破phá 內nội 外ngoại 。 細tế 詳tường 其kỳ 文văn 。 阿A 難Nan 固cố 無vô 雙song 計kế 之chi 語ngữ 。 如Như 來Lai 亦diệc 無vô 。 並tịnh 破phá 之chi 詞từ 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 確xác 論luận 此thử 計kế 。 仍nhưng 歸quy 最tối 初sơ 在tại 內nội 之chi 執chấp 。 但đãn 惟duy 脫thoát 前tiền 二nhị 謬mậu 為vi 異dị 。 又hựu 云vân 。 名danh 雖tuy 別biệt 列liệt 。 實thật 惟duy 救cứu 前tiền 在tại 內nội 負phụ 墮đọa 之chi 失thất 。 故cố 今kim 疏sớ/sơ 以dĩ 破phá 救cứu 內nội 科khoa 之chi )# 二nhị 。

一nhất 阿A 難Nan 轉chuyển 救cứu 在tại 內nội 。 二nhị 如Như 來Lai 就tựu 詞từ 難nạn/nan 破phá 初sơ 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 今kim 又hựu 作tác 。 如như 是thị 思tư 惟duy 。 是thị 眾chúng 生sanh 身thân 。 腑phủ 臟tạng 在tại 中trung 。 竅khiếu 穴huyệt 居cư 外ngoại 。 有hữu 藏tạng 則tắc 暗ám 。 有hữu 竅khiếu 則tắc 明minh 。

○# 今kim 我ngã 對đối 佛Phật 。 開khai 眼nhãn 見kiến 明minh 。 名danh 為vi 見kiến 外ngoại 。 閉bế 眼nhãn 見kiến 暗ám 。 名danh 為vi 見kiến 內nội 。 是thị 義nghĩa 云vân 何hà 。

初sơ 思tư 惟duy 申thân 理lý 。 在tại 外ngoại 固cố 錯thác 。 在tại 根căn 尤vưu 非phi 。 仍nhưng 還hoàn 在tại 內nội 之chi 執chấp 。 轉chuyển 思tư 脫thoát 過quá 之chi 理lý 。 故cố 云vân 又hựu 作tác 如như 是thị 思tư 惟duy 。 腑phủ 同đồng 府phủ 。 謂vị 六lục 府phủ 也dã 。 (# 胃vị 為vi 水thủy 穀cốc 之chi 府phủ 。 小tiểu 腸tràng 為vi 盛thịnh 受thọ 之chi 府phủ 。 大đại 腸tràng 為vi 行hành 道Đạo 之chi 府phủ 。 膀# 胱# 為vi 津tân 液dịch 之chi 府phủ 。 膽đảm 為vi 清thanh 淨tịnh 之chi 府phủ 。 三tam 焦tiêu 為vi 孤cô 府phủ 。 素tố 問vấn 曰viết 。 其kỳ 傳truyền 化hóa 物vật 而nhi 不bất 藏tạng 者giả 曰viết 府phủ )# 臟tạng 亦diệc 作tác 藏tạng 。 謂vị 五ngũ 藏tạng 也dã 。 (# 腎thận 為vi 精tinh 藏tạng 。 心tâm 為vi 神thần 藏tạng 。 肝can 為vi 魂hồn 藏tạng 。 肺phế 為vi 魄phách 藏tạng 。 脾tì 為vi 志chí 藏tạng 。 素tố 問vấn 曰viết 。 能năng 藏tạng 精tinh 氣khí 而nhi 不bất 泄tiết 者giả 曰viết 藏tạng 。 故cố 次thứ 下hạ 即tức 用dụng 藏tạng 字tự )# 然nhiên 腑phủ 臟tạng 皆giai 身thân 內nội 之chi 物vật 。 故cố 曰viết 在tại 中trung 。 竅khiếu 穴huyệt 。 謂vị 七thất 竅khiếu 孔khổng 穴huyệt 也dã 。 (# 眼nhãn 二nhị 耳nhĩ 二nhị 鼻tị 二nhị 口khẩu 一nhất )# 皆giai 面diện 上thượng 所sở 有hữu 。 故cố 曰viết 居cư 外ngoại 。 藏tạng 者giả 包bao 藏tàng 義nghĩa 。 故cố 有hữu 處xứ 則tắc 暗ám 。 竅khiếu 者giả 通thông 洞đỗng 義nghĩa 。 故cố 有hữu 處xứ 則tắc 明minh 。 此thử 阿A 難Nan 欲dục 脫thoát 前tiền 過quá 。 先tiên 申thân 內nội 暗ám 外ngoại 明minh 之chi 理lý 。

○# 今kim 我ngã 下hạ 救cứu 難nạn/nan 請thỉnh 決quyết 。 因nhân 前tiền 計kế 在tại 內nội 。 如Như 來Lai 難nan 以dĩ 二nhị 謬mậu 。 一nhất 者giả 在tại 內nội 昧muội 內nội 謬mậu 。 二nhị 者giả 在tại 內nội 知tri 外ngoại 謬mậu 。 今kim 以dĩ 有hữu 竅khiếu 則tắc 明minh 。 正chánh 同đồng 戶hộ 牖dũ 開khai 豁hoát 。 故cố 開khai 眼nhãn 見kiến 明minh 。 名danh 為vi 見kiến 外ngoại 。 此thử 脫thoát 在tại 內nội 知tri 外ngoại 之chi 謬mậu 。 又hựu 以dĩ 有hữu 藏tạng 則tắc 暗ám 。 暗ám 者giả 即tức 是thị 臟tạng 腑phủ 。 故cố 我ngã 閉bế 眼nhãn 見kiến 暗ám 。 名danh 為vi 見kiến 內nội 。 此thử 脫thoát 在tại 內nội 昧muội 內nội 之chi 謬mậu 。 其kỳ 意ý 以dĩ 如Như 來Lai 前tiền 難nạn/nan 非phi 理lý 。 依y 然nhiên 以dĩ 在tại 內nội 為vi 是thị 。 但đãn 屢lũ 被bị 破phá 奪đoạt 。 不bất 敢cảm 自tự 決quyết 。 故cố 曰viết 是thị 義nghĩa 云vân 何hà 。 是thị 又hựu 向hướng 世Thế 尊Tôn 口khẩu 角giác 邊biên 討thảo 分phần/phân 曉hiểu 也dã 。 阿A 難Nan 轉chuyển 救cứu 在tại 內nội 竟cánh 。

二nhị 如Như 來Lai 就tựu 詞từ 難nạn/nan 破phá 三tam 。

一nhất 就tựu 詞từ 開khai 欵khoản 。 二nhị 依y 欵khoản 成thành 難nạn/nan 。 三tam 指chỉ 計kế 結kết 破phá 。

初sơ 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

汝nhữ 當đương 閉bế 眼nhãn 。 見kiến 暗ám 之chi 時thời 。 此thử 暗ám 境cảnh 界giới 。 為vi 與dữ 眼nhãn 對đối 。 為vi 不bất 對đối 眼nhãn 。

此thử 就tựu 其kỳ 所sở 計kế 之chi 詞từ 。 雙song 開khai 對đối 眼nhãn 與dữ 不bất 對đối 眼nhãn 為vi 難nạn/nan 欵khoản 也dã 二nhị 依y 欵khoản 成thành 難nạn/nan 二nhị 。

一nhất 難nạn/nan 對đối 眼nhãn 之chi 非phi 。 二nhị 難nạn/nan 不bất 對đối 之chi 謬mậu 。

初sơ 。

若nhược 與dữ 眼nhãn 對đối 。 暗ám 在tại 眼nhãn 前tiền 。 云vân 何hà 成thành 內nội 。

○# 若nhược 成thành 內nội 者giả 。 居cư 暗ám 室thất 中trung 。 無vô 日nhật 月nguyệt 燈đăng 。 此thử 室thất 暗ám 中trung 。 皆giai 汝nhữ 焦tiêu 腑phủ 。

初sơ 正chánh 難nạn/nan 對đối 眼nhãn 。 相tương 對đối 成thành 見kiến 。 世thế 間gian 共cộng 許hứa 。 故cố 先tiên 約ước 對đối 眼nhãn 難nạn/nan 之chi 。 對đối 則tắc 在tại 前tiền 成thành 外ngoại 。 故cố 難nan 以dĩ 云vân 何hà 成thành 內nội 。

○# 若nhược 成thành 下hạ 。 兼kiêm 難nạn/nan 成thành 內nội 。 謂vị 設thiết 許hứa 在tại 前tiền 成thành 內nội 。 則tắc 暗ám 室thất 無vô 光quang 時thời 。 此thử 暗ám 亦diệc 在tại 眼nhãn 前tiền 。 亦diệc 許hứa 成thành 內nội 。 如như 此thử 則tắc 室thất 是thị 汝nhữ 身thân 。 暗ám 中trung 所sở 有hữu 。 皆giai 汝nhữ 焦tiêu 腑phủ 。 豈khởi 理lý 也dã 哉tai 。 焦tiêu 腑phủ 者giả 三tam 焦tiêu 也dã 。 黃hoàng 帝đế 難nạn/nan 經Kinh 云vân 。 三tam 焦tiêu 者giả 。 水thủy 穀cốc 之chi 道đạo 路lộ 。 氣khí 之chi 所sở 終chung 始thỉ 也dã 。 上thượng 焦tiêu 在tại 胃vị 上thượng 。 中trung 焦tiêu 在tại 胃vị 臍tề 之chi 間gian 。 下hạ 焦tiêu 在tại 臍tề 下hạ 。 六lục 腑phủ 中trung 一nhất 。 故cố 曰viết 焦tiêu 腑phủ 。 謂vị 焦tiêu 即tức 是thị 腑phủ 耳nhĩ 。

二nhị 難nạn/nan 不bất 對đối 之chi 謬mậu 三tam 。

一nhất 正chánh 難nạn/nan 不bất 對đối 。 二nhị 兼kiêm 防phòng 謬mậu 辯biện 。 三tam 展triển 轉chuyển 顯hiển 謬mậu 。

初sơ 。

若nhược 不bất 對đối 者giả 。 云vân 何hà 成thành 見kiến 。

對đối 既ký 不bất 成thành 。 自tự 計kế 不bất 對đối 。 故cố 次thứ 約ước 不bất 對đối 難nạn/nan 之chi 。 不bất 對đối 而nhi 見kiến 。 世thế 間gian 相tương 違vi 。 故cố 難nan 以dĩ 云vân 何hà 成thành 見kiến 。

二nhị 兼kiêm 防phòng 謬mậu 辯biện (# 恐khủng 謬mậu 辯biện 云vân 。 我ngã 言ngôn 閉bế 眼nhãn 見kiến 暗ám 。 名danh 見kiến 內nội 者giả 。 謂vị 閉bế 眼nhãn 之chi 時thời 。 此thử 心tâm 已dĩ 離ly 外ngoại 見kiến 。 旋toàn 轉chuyển 內nội 對đối 臟tạng 腑phủ 。 所sở 以dĩ 成thành 見kiến 是thị 仍nhưng 歸quy 在tại 內nội 之chi 計kế 。 故cố 世Thế 尊Tôn 以dĩ 此thử 防phòng 之chi )# 。

若nhược 離ly 外ngoại 見kiến 。 內nội 對đối 所sở 成thành 。 合hợp 眼nhãn 見kiến 暗ám 。 名danh 為vi 身thân 中trung 。

○# 開khai 眼nhãn 見kiến 明minh 。 何hà 不bất 見kiến 面diện 。 若nhược 不bất 見kiến 面diện 。 內nội 對đối 不bất 成thành 。

初sơ 原nguyên 謬mậu 縱túng/tung 許hứa 。 意ý 云vân 。 若nhược 汝nhữ 謬mậu 謂vị 閉bế 眼nhãn 之chi 時thời 。 此thử 心tâm 離ly 於ư 外ngoại 見kiến 。 旋toàn 轉chuyển 內nội 對đối 臟tạng 腑phủ 。 所sở 以dĩ 成thành 見kiến 者giả 。 則tắc 汝nhữ 所sở 計kế 。 合hợp 眼nhãn 見kiến 暗ám 。 名danh 為vi 身thân 中trung 。 者giả 是thị 矣hĩ (# 令linh 眼nhãn 二nhị 句cú 。 即tức 前tiền 所sở 計kế 。 閉bế 眼nhãn 見kiến 暗ám 。 名danh 為vi 見kiến 內nội 。 異dị 變biến 其kỳ 文văn )# 。

○# 開khai 眼nhãn 下hạ 取thủ 例lệ 顯hiển 非phi 。 意ý 云vân 。 閉bế 眼nhãn 之chi 時thời 。 此thử 心tâm 既ký 能năng 旋toàn 轉chuyển 內nội 見kiến 臟tạng 腑phủ 。 開khai 眼nhãn 之chi 時thời 。 亦diệc 應ưng 旋toàn 轉chuyển 內nội 見kiến 面diện 目mục 。 汝nhữ 今kim 正chánh 當đương 。 開khai 眼nhãn 見kiến 明minh 。 何hà 不bất 見kiến 面diện 。 若nhược 謂vị 開khai 眼nhãn 之chi 時thời 。 不bất 能năng 見kiến 面diện 。 是thị 不bất 能năng 旋toàn 轉chuyển 也dã 。 以dĩ 此thử 為vi 例lệ 。 則tắc 閉bế 眼nhãn 之chi 時thời 。 亦diệc 不bất 能năng 旋toàn 轉chuyển 。 則tắc 汝nhữ 所sở 言ngôn 內nội 對đối 之chi 義nghĩa 。 亦diệc 不bất 得đắc 成thành 。 內nội 對đối 不bất 成thành 。 云vân 何hà 而nhi 言ngôn 。 閉bế 眼nhãn 見kiến 暗ám 。 名danh 為vi 見kiến 內nội 。 是thị 固cố 知tri 所sở 計kế 者giả 非phi 矣hĩ 。

三tam 展triển 轉chuyển 顯hiển 謬mậu 。

見kiến 面diện 若nhược 成thành 。 此thử 了liễu 知tri 心tâm 。 及cập 與dữ 眼nhãn 根căn 。 乃nãi 在tại 虗hư 空không 。 何hà 成thành 在tại 內nội 。

○# 若nhược 在tại 虗hư 空không 。 自tự 非phi 汝nhữ 體thể 。

○# 即tức 應ưng 如Như 來Lai 。 今kim 見kiến 汝nhữ 面diện 。 亦diệc 是thị 汝nhữ 身thân 。

○# 汝nhữ 眼nhãn 已dĩ 知tri 。 身thân 合hợp 非phi 覺giác 。

○# 必tất 汝nhữ 執chấp 言ngôn 。 身thân 眼nhãn 兩lưỡng 覺giác 。 應ưng 有hữu 二nhị 知tri 。 即tức 汝nhữ 一nhất 身thân 。 應ưng 成thành 兩lưỡng 佛Phật 。

初sơ 心tâm 眼nhãn 在tại 空không 謬mậu 。 (# 本bổn 為vi 辯biện 心tâm 。 兼kiêm 帶đái 於ư 眼nhãn 者giả 。 以dĩ 凡phàm 小tiểu 等đẳng 通thông 計kế 心tâm 隨tùy 於ư 眼nhãn 。 如như 前tiền 云vân 。 彼bỉ 根căn 隨tùy 見kiến 。 隨tùy 即tức 分phân 別biệt 。 是thị 也dã )# 意ý 云vân 。 設thiết 許hứa 開khai 眼nhãn 亦diệc 能năng 旋toàn 轉chuyển 。 則tắc 見kiến 面diện 之chi 義nghĩa 成thành 矣hĩ 。 若nhược 此thử 則tắc 心tâm 與dữ 眼nhãn 根căn 。 乃nãi 在tại 虗hư 空không 。 以dĩ 相tương 對đối 方phương 能năng 成thành 見kiến 。 對đối 面diện 豈khởi 不bất 在tại 空không 乎hồ 。 設thiết 許hứa 在tại 空không 。 乃nãi 屬thuộc 於ư 外ngoại 。 故cố 難nan 以dĩ 何hà 成thành 在tại 內nội 正chánh 脈mạch 云vân 。 阿A 難Nan 本bổn 計kế 心tâm 仍nhưng 在tại 內nội 。 故cố 今kim 結kết 難nạn/nan 心tâm 與dữ 眼nhãn 根căn 。 俱câu 不bất 成thành 在tại 內nội 。 責trách 其kỳ 自tự 語ngữ 相tương 違vi 也dã )# 。

○# 若nhược 在tại 下hạ 轉chuyển 自tự 成thành 他tha 謬mậu 。 意ý 云vân 。 若nhược 定định 執chấp 心tâm 眼nhãn 在tại 空không 者giả 。 不bất 唯duy 不bất 成thành 在tại 內nội 。 且thả 在tại 空không 離ly 汝nhữ 。 自tự 非phi 汝nhữ 體thể 。 乃nãi 成thành 他tha 心tâm 矣hĩ 。

○# 即tức 應ưng 下hạ 轉chuyển 他tha 成thành 自tự 謬mậu 。 意ý 云vân 。 若nhược 強cường/cưỡng 謂vị 雖tuy 離ly 於ư 汝nhữ 。 不bất 妨phương 還hoàn 是thị 汝nhữ 體thể 者giả 。 即tức 應ưng 如Như 來Lai 。 今kim 見kiến 汝nhữ 面diện 。 亦diệc 是thị 汝nhữ 身thân 。 以dĩ 既ký 許hứa 離ly 汝nhữ 還hoàn 是thị 。 應ưng 通thông 許hứa 故cố 。 此thử 上thượng 二nhị 謬mậu 。 乃nãi 責trách 其kỳ 壞hoại 世thế 間gian 相tương/tướng 也dã 。

○# 汝nhữ 眼nhãn 下hạ 身thân 成thành 不bất 覺giác 謬mậu 。 意ý 云vân 。 自tự 他tha 互hỗ 轉chuyển 。 已dĩ 壞hoại 世thế 相tương/tướng 。 況huống 夫phu 汝nhữ 心tâm 隨tùy 眼nhãn 。 彼bỉ 眼nhãn 離ly 身thân 。 已dĩ 具cụ 覺giác 知tri 。 則tắc 汝nhữ 身thân 合hợp 同đồng 無vô 情tình 。 非phi 有hữu 覺giác 知tri 。 以dĩ 一nhất 人nhân 唯duy 有hữu 一nhất 心tâm 。 在tại 眼nhãn 則tắc 不bất 在tại 身thân 故cố 。

○# 必tất 汝nhữ 下hạ 一nhất 身thân 二nhị 果quả 謬mậu 。 意ý 云vân 。 必tất 汝nhữ 執chấp 言ngôn 。 在tại 身thân 在tại 眼nhãn 。 兩lưỡng 俱câu 有hữu 覺giác 。 則tắc 汝nhữ 阿A 難Nan 。 應ưng 有hữu 二nhị 知tri 。 人nhân 唯duy 憑bằng 此thử 覺giác 知tri 。 修tu 因nhân 證chứng 果Quả 。 汝nhữ 今kim 既ký 有hữu 二nhị 知tri 。 即tức 汝nhữ 一nhất 身thân 。 當đương 來lai 成thành 佛Phật 時thời 。 應ưng 成thành 兩lưỡng 佛Phật 。 此thử 理lý 所sở 必tất 無vô 。 唯duy 是thị 謬mậu 妄vọng 而nhi 已dĩ 。 依y 欵khoản 成thành 難nan 竟cánh 。

三tam 指chỉ 計kế 結kết 破phá 。

是thị 故cố 應ưng 知tri 。 汝nhữ 言ngôn 見kiến 暗ám 。 名danh 見kiến 內nội 者giả 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。

以dĩ 是thị 對đối 眼nhãn 與dữ 不bất 對đối 眼nhãn 。 展triển 轉chuyển 謬mậu 妄vọng 之chi 故cố 。 則tắc 見kiến 內nội 之chi 義nghĩa 不bất 成thành 。 故cố 曰viết 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 然nhiên 閉bế 眼nhãn 見kiến 內nội 。 既ký 其kỳ 不bất 成thành 。 已dĩ 足túc 破phá 其kỳ 救cứu 內nội 。 至chí 開khai 眼nhãn 見kiến 外ngoại 之chi 義nghĩa 。 無vô 勞lao 更cánh 破phá 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 單đơn 結kết 見kiến 內nội 。 足túc 見kiến 此thử 計kế 同đồng 在tại 內nội 矣hĩ 。 破phá 救cứu 內nội 竟cánh 。

五ngũ 破phá 合hợp 處xứ 二nhị 。

一nhất 阿A 難Nan 引dẫn 教giáo 謬mậu 計kế 。 二nhị 如Như 來Lai 牒điệp 計kế 難nạn/nan 破phá 。

初sơ 。

阿A 難Nan 言ngôn 。 我ngã 常thường 聞văn 佛Phật 。 開khai 示thị 四tứ 眾chúng 。 由do 心tâm 生sanh 故cố 。 種chủng 種chủng 法pháp 生sanh 。 由do 法pháp 生sanh 故cố 。 種chủng 種chủng 心tâm 生sanh 。

○# 我ngã 今kim 思tư 惟duy 。 即tức 思tư 惟duy 體thể 。 實thật 我ngã 心tâm 性tánh 。 隨tùy 所sở 合hợp 處xứ 。 心tâm 則tắc 隨tùy 有hữu 。

○# 亦diệc 非phi 內nội 外ngoại 。 中trung 間gian 三tam 處xứ 。

初sơ 謬mậu 引dẫn 昔tích 教giáo 。 常thường 聞văn 者giả 。 昔tích 教giáo 曾tằng 聞văn 。 以dĩ 心tâm 生sanh 法pháp 生sanh 等đẳng 。 通thông 大đại 小Tiểu 乘Thừa 。 昔tích 教giáo 共cộng 說thuyết 故cố 。 今kim 約ước 二nhị 乘thừa 。 且thả 指chỉ 六lục 識thức 為vi 心tâm 。 六lục 塵trần 為vi 法pháp 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 由do 內nội 心tâm 而nhi 攀phàn 緣duyên 外ngoại 境cảnh 。 境cảnh 隨tùy 心tâm 起khởi 。 故cố 曰viết 心tâm 生sanh 法pháp 生sanh 。 由do 外ngoại 塵trần 而nhi 激kích 發phát 內nội 心tâm 。 心tâm 逐trục 境cảnh 現hiện 。 故cố 曰viết 法pháp 生sanh 心tâm 生sanh 。 正chánh 脈mạch 義nghĩa 云vân 。 心tâm 生sanh 法pháp 生sanh 。 見kiến 法pháp 不bất 自tự 生sanh 也dã 。 法pháp 生sanh 心tâm 生sanh 。 見kiến 心tâm 不bất 自tự 生sanh 也dã 。 正chánh 顯hiển 心tâm 法pháp 互hỗ 倚ỷ 妄vọng 現hiện 。 俱câu 無vô 實thật 體thể 。 阿A 難Nan 失thất 旨chỉ 。 反phản 證chứng 緣duyên 心tâm 。 隨tùy 合hợp 隨tùy 有hữu 。 可khả 謂vị 迷mê 之chi 甚thậm 矣hĩ 。

○# 我ngã 今kim 下hạ 妄vọng 計kế 隨tùy 有hữu 。 思tư 惟duy 者giả 。 思tư 惟duy 心tâm 法pháp 互hỗ 生sanh 義nghĩa 也dã 。 然nhiên 正chánh 當đương 思tư 惟duy 時thời 。 妄vọng 識thức 力lực 用dụng 。 行hành 相tương/tướng 昭chiêu 然nhiên 。 自tự 覺giác 別biệt 無vô 心tâm 性tánh 。 認nhận 此thử 為vi 真chân 。 故cố 曰viết 即tức 思tư 惟duy 體thể 。 實thật 我ngã 心tâm 性tánh 。 而nhi 不bất 知tri 如Như 來Lai 。 重trùng 重trùng 破phá 斥xích 。 皆giai 為vi 此thử 想tưởng 不bất 真chân 。 故cố 有hữu 輪luân 轉chuyển 。 是thị 阿A 難Nan 孤cô 負phụ 如Như 來Lai 為vi 不bất 少thiểu 矣hĩ 。 隨tùy 合hợp 隨tùy 有hữu 者giả 。 隨tùy 所sở 攀phàn 緣duyên 何hà 法pháp 。 心tâm 則tắc 隨tùy 有hữu 。 如như 現hiện 今kim 思tư 惟duy 佛Phật 所sở 說thuyết 法pháp 。 儼nghiễm 有hữu 心tâm 生sanh 。 若nhược 更cánh 思tư 惟duy 別biệt 法pháp 。 心tâm 生sanh 亦diệc 爾nhĩ 。 例lệ 而nhi 推thôi 之chi 。 豈khởi 非phi 隨tùy 所sở 合hợp 處xứ 。 心tâm 隨tùy 有hữu 乎hồ 。 正chánh 脈mạch 義nghĩa 引dẫn 。 經Kinh 云vân 。 聚tụ 緣duyên 內nội 搖dao 。 趨xu 外ngoại 奔bôn 逸dật 。 昏hôn 擾nhiễu 擾nhiễu 相tướng 。 以dĩ 為vi 心tâm 性tánh 。 古cổ 德đức 謂vị 攀phàn 緣duyên 妄vọng 想tưởng 。 狀trạng 如như 野dã 燒thiêu 。 豈khởi 可khả 謂vị 之chi 真chân 心tâm 。 今kim 阿A 難Nan 四tứ 番phiên 被bị 斥xích 。 乃nãi 認nhận 隨tùy 合hợp 隨tùy 有hữu 。 宛uyển 爾nhĩ 內nội 搖dao 外ngoại 奔bôn 。 真chân 稱xưng 昏hôn 擾nhiễu 。 正chánh 是thị 攀phàn 緣duyên 妄vọng 想tưởng 。 何hà 異dị 野dã 燒thiêu 。 良lương 由do 屢lũ 被bị 挨ai 拶# 。 露lộ 出xuất 本bổn 相tương/tướng 。 然nhiên 猶do 不bất 覺giác 其kỳ 妄vọng 。 亦diệc 曲khúc 盡tận 迷mê 態thái 而nhi 已dĩ 。

○# 亦diệc 非phi 句cú 總tổng 遮già 前tiền 非phi 。 言ngôn 隨tùy 合hợp 隨tùy 有hữu 。 處xử 乃nãi 無vô 定định 。 非phi 定định 在tại 三tam 處xứ 也dã 。 中trung 間gian 且thả 指chỉ 根căn 裏lý 。 以dĩ 根căn 內nội 臟tạng 外ngoại 為vi 中trung 間gian 故cố 。 阿A 難Nan 引dẫn 教giáo 謬mậu 計kế 竟cánh 。

二nhị 如Như 來Lai 牒điệp 計kế 難nạn/nan 破phá 三tam 一nhất 牒điệp 其kỳ 所sở 計kế 。 二nhị 分phần 宗tông 兩lưỡng 難nạn/nan 。 三tam 指chỉ 計kế 結kết 破phá 。

初sơ 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

汝nhữ 今kim 說thuyết 言ngôn 。 由do 法pháp 生sanh 故cố 。 種chủng 種chủng 心tâm 生sanh 。 隨tùy 所sở 合hợp 處xứ 。 心tâm 隨tùy 有hữu 者giả 。

前tiền 阿A 難Nan 所sở 引dẫn 。 雖tuy 有hữu 四tứ 句cú 。 其kỳ 意ý 但đãn 取thủ 後hậu 二nhị 句cú 。 以dĩ 前tiền 二nhị 句cú 心tâm 先tiên 有hữu 故cố 。 不bất 可khả 言ngôn 隨tùy 合hợp 隨tùy 有hữu 。 故cố 此thử 如Như 來Lai 。 亦diệc 唯duy 約ước 後hậu 二nhị 句cú 牒điệp 之chi 。

二nhị 分phần 宗tông 兩lưỡng 難nạn/nan 二nhị 。

一nhất 難nạn/nan 無vô 體thể 非phi 合hợp 。 二nhị 難nan 有hữu 體thể 無vô 據cứ 。

初sơ 。

是thị 心tâm 無vô 體thể 。 則tắc 無vô 所sở 合hợp 。

○# 若nhược 無vô 有hữu 體thể 。 而nhi 能năng 合hợp 者giả 。 則tắc 十thập 九cửu 界giới 。 因nhân 七thất 塵trần 合hợp 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。

初sơ 正chánh 難nạn/nan 非phi 合hợp 。 承thừa 上thượng 法pháp 生sanh 而nhi 心tâm 始thỉ 生sanh 。 則tắc 心tâm 無vô 自tự 生sanh 之chi 體thể 。 體thể 尚thượng 不bất 有hữu 。 憑bằng 誰thùy 說thuyết 合hợp 。 故cố 曰viết 無vô 所sở 合hợp 也dã 。 是thị 則tắc 隨tùy 合hợp 已dĩ 非phi 。 況huống 云vân 隨tùy 有hữu 。 不bất 益ích 妄vọng 乎hồ 。

○# 若nhược 無vô 下hạ 防phòng 其kỳ 謬mậu 執chấp 。 恐khủng 謬mậu 執chấp 云vân 。 心tâm 雖tuy 無vô 體thể 。 不bất 妨phương 暫tạm 現hiện 能năng 合hợp 。 故cố 為vi 此thử 防phòng 。 意ý 謂vị 。 凡phàm 言ngôn 合hợp 者giả 。 必tất 二nhị 俱câu 有hữu 體thể 。 如như 十thập 八bát 界giới 。 因nhân 六lục 塵trần 合hợp 。 (# 謂vị 六lục 根căn 六lục 識thức 以dĩ 六lục 塵trần 合hợp 之chi 。 則tắc 成thành 十thập 八bát 界giới 。 此thử 昔tích 教giáo 所sở 許hứa 。 若nhược 必tất 謂vị 無vô 體thể 。 而nhi 能năng 合hợp 者giả 。 則tắc 如như 妄vọng 計kế 十thập 八bát 界giới 外ngoại 。 有hữu 十thập 九cửu 界giới 。 且thả 說thuyết 因nhân 七thất 塵trần 合hợp 。 今kim 教giáo 昔tích 教giáo 。 皆giai 所sở 不bất 許hứa 。 以dĩ 界giới 唯duy 十thập 八bát 塵trần 唯duy 有hữu 六lục 。 本bổn 無vô 十thập 九cửu 及cập 七thất 之chi 說thuyết 。 豈khởi 有hữu 能năng 合hợp 之chi 義nghĩa 。 故cố 曰viết 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 難nạn/nan 無vô 體thể 非phi 合hợp 竟cánh 。

二nhị 難nan 有hữu 體thể 無vô 據cứ 二nhị 。

一nhất 約ước 二nhị 義nghĩa 成thành 難nạn/nan 。 二nhị 約ước 四tứ 相tương/tướng 成thành 難nạn/nan 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 正chánh 難nạn/nan 二nhị 義nghĩa 。 二nhị 兼kiêm 破phá 謬mậu 辯biện 。

初sơ 。

若nhược 有hữu 體thể 者giả 。 如như 汝nhữ 以dĩ 手thủ 。 自tự 挃trất 其kỳ 體thể 。 汝nhữ 所sở 知tri 心tâm 。 為vi 復phục 內nội 出xuất 。 為vi 從tùng 外ngoại 入nhập 。

○# 若nhược 復phục 內nội 出xuất 。 還hoàn 見kiến 身thân 中trung 。 若nhược 從tùng 外ngoại 來lai 。 先tiên 合hợp 見kiến 面diện 。

初sơ 按án 定định 令linh 驗nghiệm 所sở 自tự 。 承thừa 上thượng 無vô 體thể 。 既ký 不bất 成thành 合hợp 。 自tự 執chấp 有hữu 體thể 。 故cố 又hựu 約ước 有hữu 體thể 以dĩ 難nạn/nan 。 意ý 謂vị 汝nhữ 今kim 若nhược 言ngôn 此thử 心tâm 有hữu 體thể 者giả 。 當đương 自tự 驗nghiệm 之chi 。 如như 汝nhữ 以dĩ 手thủ 。 自tự 己kỷ 挃trất 觸xúc 其kỳ 體thể 。 當đương 正chánh 挃trất 時thời 。 自tự 有hữu 知tri 痛thống 知tri 痒dương 之chi 心tâm 。 汝nhữ 即tức 驗nghiệm 其kỳ 所sở 以dĩ 。 能năng 知tri 之chi 心tâm 。 為vi 復phục 內nội 出xuất 。 為vi 從tùng 外ngoại 入nhập 。 要yếu 必tất 有hữu 所sở 據cứ 。 乃nãi 可khả 言ngôn 有hữu 體thể 耳nhĩ 。

○# 若nhược 復phục 下hạ 分phần/phân 途đồ 取thủ 前tiền 例lệ 破phá 。 意ý 謂vị 若nhược 復phục 內nội 出xuất 。 同đồng 前tiền 在tại 內nội 。 還hoàn 應ưng 先tiên 見kiến 身thân 中trung 。 若nhược 從tùng 外ngoại 來lai 。 同đồng 前tiền 內nội 對đối 。 先tiên 合hợp 遠viễn 見kiến 汝nhữ 面diện 。 今kim 俱câu 不bất 爾nhĩ 。 則tắc 杳# 無vô 所sở 據cứ 。 所sở 謂vị 有hữu 體thể 者giả 唯duy 虗hư 妄vọng 計kế 度độ 而nhi 已dĩ 。

二nhị 兼kiêm 破phá 謬mậu 辯biện 二nhị 。

一nhất 阿A 難Nan 謬mậu 辯biện 。 二nhị 如Như 來Lai 難nạn/nan 破phá 。

初sơ 。

阿A 難Nan 言ngôn 。 見kiến 是thị 其kỳ 眼nhãn 。 心tâm 知tri 非phi 眼nhãn 。 為vi 見kiến 非phi 義nghĩa 。

因nhân 被bị 如Như 來Lai 內nội 出xuất 見kiến 中trung 外ngoại 來lai 見kiến 面diện 之chi 難nạn/nan 。 遂toại 謬mậu 辯biện 云vân 。 見kiến 是thị 眼nhãn 家gia 之chi 用dụng 。 心tâm 但đãn 能năng 知tri 。 非phi 同đồng 眼nhãn 之chi 能năng 見kiến 。 如như 佛Phật 所sở 云vân 。 內nội 出xuất 還hoàn 見kiến 身thân 中trung 。 外ngoại 來lai 先tiên 合hợp 見kiến 面diện 者giả 。 是thị 欲dục 責trách 心tâm 為vi 見kiến 。 如như 果quả 能năng 見kiến 。 則tắc 非phi 心tâm 之chi 義nghĩa 矣hĩ 。 如Như 來Lai 其kỳ 欺khi 我ngã 哉tai 。

二nhị 如Như 來Lai 難nạn/nan 破phá 。

佛Phật 言ngôn 。

若nhược 眼nhãn 能năng 見kiến 。 汝nhữ 在tại 室thất 中trung 。 門môn 能năng 見kiến 不phủ 。

○# 則tắc 諸chư 已dĩ 死tử 。 尚thượng 有hữu 眼nhãn 存tồn 。 應ưng 皆giai 見kiến 物vật 。

○# 若nhược 見kiến 物vật 者giả 。 云vân 何hà 名danh 死tử 。

初sơ 約ước 人nhân 生sanh 識thức 在tại 破phá 。 言ngôn 心tâm 在tại 身thân 中trung 如như 人nhân 在tại 室thất 內nội 。 眼nhãn 唯duy 通thông 明minh 。 而nhi 能năng 見kiến 者giả 。 是thị 身thân 內nội 之chi 心tâm 。 喻dụ 門môn 唯duy 通thông 明minh 。 而nhi 能năng 見kiến 者giả 。 是thị 室thất 內nội 之chi 人nhân 。 法pháp 中trung 若nhược 謂vị 眼nhãn 能năng 見kiến 者giả 。 喻dụ 中trung 須tu 是thị 門môn 亦diệc 能năng 見kiến 。 但đãn 眼nhãn 之chi 能năng 見kiến 。 二nhị 乘thừa 猶do 不bất 知tri 非phi 。 門môn 之chi 能năng 見kiến 。 舉cử 世thế 盡tận 覺giác 其kỳ 謬mậu 。 故cố 就tựu 喻dụ 為vi 難nạn/nan 。 令linh 自tự 覺giác 其kỳ 非phi 。

○# 則tắc 諸chư 下hạ 約ước 人nhân 死tử 識thức 去khứ 破phá 。 言ngôn 既ký 以dĩ 喻dụ 問vấn 。 仍nhưng 不bất 知tri 非phi 。 必tất 謂vị 眼nhãn 能năng 見kiến 者giả 。 喻dụ 中trung 須tu 是thị 死tử 人nhân 能năng 見kiến 。 故cố 約ước 已dĩ 死tử 者giả 為vi 難nạn/nan 。 已dĩ 死tử 者giả 心tâm 離ly 其kỳ 身thân 時thời 也dã 。 心tâm 雖tuy 離ly 身thân 。 尚thượng 有hữu 眼nhãn 存tồn 。 此thử 時thời 若nhược 能năng 自tự 見kiến 。 則tắc 是thị 眼nhãn 見kiến 。 故cố 難nan 以dĩ 應ưng 皆giai 見kiến 物vật 。 葢# 明minh 知tri 必tất 不bất 能năng 見kiến 。 而nhi 故cố 意ý 為vi 難nạn/nan 。

○# 末mạt 二nhị 句cú 約ước 義nghĩa 不bất 符phù 名danh 破phá 。 言ngôn 人nhân 唯duy 不bất 能năng 見kiến 物vật 。 方phương 可khả 名danh 死tử 。 若nhược 見kiến 物vật 者giả 。 即tức 是thị 生sanh 人nhân 。 故cố 難nan 以dĩ 云vân 何hà 名danh 死tử 。 如như 是thị 則tắc 人nhân 死tử 無vô 見kiến 。 眼nhãn 唯duy 空không 存tồn 。 以dĩ 識thức 去khứ 故cố 。 知tri 此thử 義nghĩa 者giả 。 而nhi 見kiến 是thị 其kỳ 眼nhãn 。 心tâm 知tri 非phi 眼nhãn 之chi 謬mậu 。 益ích 可khả 見kiến 矣hĩ 。 約ước 二nhị 義nghĩa 成thành 難nan 竟cánh 。

二nhị 約ước 四tứ 相tương/tướng 成thành 難nạn/nan 二nhị 。

一nhất 牒điệp 體thể 總tổng 徵trưng 。 二nhị 約ước 相tương/tướng 別biệt 難nạn/nan 。

初sơ 。

阿A 難Nan 。 又hựu 汝nhữ 覺giác 了liễu 。 能năng 知tri 之chi 心tâm 。 若nhược 必tất 有hữu 體thể 。 為vi 復phục 一nhất 體thể 。 為vi 有hữu 多đa 體thể 。 今kim 在tại 汝nhữ 身thân 。 為vi 復phục 徧biến 體thể 為vi 不bất 徧biến 體thể 。

前tiền 難nạn/nan 二nhị 義nghĩa 。 已dĩ 顯hiển 有hữu 體thể 之chi 謬mậu 。 恐khủng 未vị 心tâm 服phục 。 定định 執chấp 有hữu 體thể 。 故cố 重trọng/trùng 牒điệp 再tái 徵trưng 。 下hạ 乃nãi 一nhất 一nhất 難nạn/nan 破phá 。 一nhất 體thể 者giả 。 四tứ 支chi 共cộng 一nhất 心tâm 體thể 。 多đa 體thể 者giả 。 四tứ 支chi 各các 有hữu 心tâm 體thể 。 此thử 約ước 數số 徵trưng 。 徧biến 體thể 者giả 。 一nhất 心tâm 徧biến 滿mãn 四tứ 體thể 。 不bất 徧biến 者giả 。 局cục 在tại 一nhất 體thể 不bất 徧biến 。 此thử 約ước 量lượng 徵trưng 。 葢# 必tất 有hữu 數số 有hữu 量lượng 。 有hữu 體thể 之chi 宗tông 。 方phương 可khả 成thành 立lập 。

二nhị 約ước 相tương/tướng 別biệt 難nạn/nan 二nhị 。

一nhất 難nạn/nan 數số 二nhị 相tương/tướng 。 二nhị 難nan 量lương 二nhị 相tương/tướng 。

初sơ 。

若nhược 一nhất 體thể 者giả 。 則tắc 汝nhữ 以dĩ 手thủ 。 挃trất 一nhất 支chi 時thời 。 四tứ 支chi 應ưng 覺giác 。 若nhược 咸hàm 覺giác 者giả 。 挃trất 應ưng 無vô 在tại 。 若nhược 挃trất 有hữu 所sở 。 則tắc 汝nhữ 一nhất 體thể 。 自tự 不bất 能năng 成thành 。

○# 若nhược 多đa 體thể 者giả 。 則tắc 成thành 多đa 人nhân 。 何hà 體thể 為vi 汝nhữ 。

初sơ 難nạn/nan 一nhất 體thể 不bất 成thành 。 四tứ 支chi 一nhất 體thể 。 有hữu 生sanh 通thông 計kế 。 故cố 先tiên 約ước 一nhất 體thể 為vi 難nạn/nan 。 意ý 謂vị 。 若nhược 四tứ 支chi 共cộng 一nhất 心tâm 體thể 者giả 。 即tức 今kim 挃trất 一nhất 支chi 時thời 。 四tứ 支chi 應ưng 當đương 咸hàm 覺giác 。 以dĩ 一nhất 體thể 故cố 。 若nhược 汝nhữ 聞văn 我ngã 此thử 語ngữ 。 謬mậu 謂vị 咸hàm 覺giác 者giả 。 則tắc 所sở 挃trất 之chi 處xứ 。 即tức 應ưng 無vô 所sở 偏thiên 在tại 。 以dĩ 成thành 覺giác 故cố 。 若nhược 其kỳ 觸xúc 頭đầu 頭đầu 知tri 。 觸xúc 足túc 足túc 覺giác 。 而nhi 挃trất 有hữu 所sở 偏thiên 在tại 者giả 。 則tắc 汝nhữ 所sở 計kế 一nhất 體thể 之chi 義nghĩa 。 自tự 不bất 能năng 成thành 。 以dĩ 四tứ 支chi 不bất 共cộng 故cố 。

○# 若nhược 多đa 下hạ 難nạn/nan 多đa 體thể 仍nhưng 非phi 。 破phá 一nhất 計kế 多đa 。 情tình 所sở 必tất 至chí 。 故cố 又hựu 約ước 多đa 體thể 為vi 難nạn/nan 。 意ý 謂vị 一nhất 人nhân 一nhất 心tâm 。 是thị 其kỳ 正chánh 理lý 。 若nhược 謬mậu 謂vị 心tâm 有hữu 多đa 體thể 者giả 。 則tắc 汝nhữ 阿A 難Nan 。 應ưng 成thành 多đa 人nhân 。 設thiết 許hứa 成thành 多đa 。 應ưng 有hữu 多đa 名danh 。 今kim 汝nhữ 現hiện 前tiền 。 四tứ 體thể 中trung 何hà 體thể 為vi 汝nhữ 。 以dĩ 當đương 阿A 難Nan 之chi 名danh 。 試thí 自tự 思tư 之chi 。 唯duy 是thị 展triển 轉chuyển 虗hư 妄vọng 。 無vô 可khả 憑bằng 據cứ 。 則tắc 多đa 體thể 仍nhưng 非phi 矣hĩ 。 難nạn/nan 數số 二nhị 相tương/tướng 竟cánh 。

二nhị 難nan 量lương 二nhị 相tương/tướng 。

若nhược 徧biến 體thể 者giả 。 同đồng 前tiền 所sở 挃trất 。

○# 若nhược 不bất 徧biến 者giả 當đương 汝nhữ 觸xúc 頭đầu 。 亦diệc 觸xúc 其kỳ 足túc 。 頭đầu 有hữu 所sở 覺giác 。 足túc 應ưng 無vô 知tri 。 今kim 汝nhữ 不bất 然nhiên 。

初sơ 難nạn/nan 徧biến 體thể 不bất 成thành 。 同đồng 前tiền 所sở 挃trất 者giả 。 取thủ 例lệ 一nhất 體thể 中trung 難nạn/nan 。 良lương 以dĩ 一nhất 體thể 者giả 。 四tứ 支chi 共cộng 一nhất 心tâm 體thể 。 徧biến 體thể 者giả 。 一nhất 心tâm 徧biến 滿mãn 四tứ 支chi 。 雖tuy 能năng 所sở 往vãng 復phục 。 而nhi 會hội 義nghĩa 無vô 殊thù 。 不bất 須tu 別biệt 立lập 難nạn/nan 詞từ 。 故cố 但đãn 取thủ 例lệ 於ư 前tiền 。 而nhi 云vân 同đồng 前tiền 所sở 挃trất 。 謂vị 同đồng 前tiền 挃trất 一nhất 支chi 時thời 。 四tứ 支chi 應ưng 覺giác 。 等đẳng 也dã (# 問vấn 。 既ký 一nhất 體thể 徧biến 體thể 。 會hội 義nghĩa 無vô 殊thù 。 何hà 必tất 重trọng/trùng 列liệt 。 答đáp 。 數số 量lượng 異dị 故cố 。 又hựu 為vi 與dữ 不bất 徧biến 作tác 對đối 說thuyết 故cố )# 。

○# 若nhược 不bất 下hạ 難nạn/nan 不bất 徧biến 仍nhưng 非phi 。 徧biến 體thể 招chiêu 難nạn/nan 。 自tự 計kế 不bất 徧biến 。 故cố 次thứ 約ước 不bất 徧biến 以dĩ 難nạn/nan 。 意ý 云vân 若nhược 謂vị 此thử 心tâm 不bất 徧biến 體thể 者giả 。 理lý 應ưng 局cục 在tại 一nhất 支chi 。 請thỉnh 試thí 驗nghiệm 之chi 。 當đương 汝nhữ 觸xúc 頭đầu 之chi 時thời 。 亦diệc 觸xúc 其kỳ 足túc 。 若nhược 頭đầu 有hữu 所sở 覺giác 。 則tắc 是thị 汝nhữ 心tâm 局cục 在tại 於ư 頭đầu 。 則tắc 足túc 應ưng 無vô 知tri 。 若nhược 足túc 有hữu 所sở 知tri 。 例lệ 此thử 可khả 思tư 。 無vô 煩phiền 具cụ 說thuyết 。 此thử 先tiên 斷đoạn 定định 其kỳ 理lý 。 今kim 汝nhữ 不bất 然nhiên 句cú 。 乃nãi 破phá 斥xích 其kỳ 非phi 。 謂vị 齊tề 觸xúc 齊tề 覺giác 。 不bất 如như 上thượng 之chi 所sở 說thuyết 。 不bất 徧biến 之chi 宗tông 。 豈khởi 能năng 成thành 立lập 。 所sở 謂vị 有hữu 體thể 者giả 此thử 又hựu 無vô 所sở 據cứ 矣hĩ 。 分phần/phân 宗tông 兩lưỡng 難nan 竟cánh 。

三tam 指chỉ 計kế 結kết 破phá 。

是thị 故cố 應ưng 知tri 。 隨tùy 所sở 合hợp 處xứ 。 心tâm 則tắc 隨tùy 有hữu 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。

是thị 字tự 指chỉ 上thượng 所sở 辯biện 無vô 體thể 非phi 合hợp 有hữu 體thể 無vô 據cứ 二nhị 義nghĩa 。 故cố 字tự 起khởi 下hạ 應ưng 知tri 隨tùy 所sở 合hợp 處xứ 。 心tâm 則tắc 隨tùy 有hữu 二nhị 非phi 。 言ngôn 無vô 體thể 非phi 合hợp 。 隨tùy 合hợp 之chi 義nghĩa 不bất 成thành 。 有hữu 體thể 無vô 據cứ 。 隨tùy 有hữu 之chi 義nghĩa 安an 在tại 。 故cố 斥xích 云vân 無vô 是thị 處xứ 也dã 。 破phá 合hợp 處xứ 竟cánh 。

六lục 破phá 中trung 間gian 二nhị 。

一nhất 阿A 難Nan 引dẫn 教giáo 立lập 中trung 。 二nhị 如Như 來Lai 就tựu 中trung 難nạn/nan 破phá 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 謬mậu 引dẫn 昔tích 教giáo 。 二nhị 思tư 惟duy 立lập 中trung 。

初sơ 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 亦diệc 聞văn 佛Phật 。 與dữ 文Văn 殊Thù 等đẳng 。 諸chư 法Pháp 王Vương 子Tử 。 談đàm 實thật 相tướng 時thời 。 世Thế 尊Tôn 亦diệc 言ngôn 。 心tâm 不bất 在tại 內nội 。 亦diệc 不bất 在tại 外ngoại 。

例lệ 上thượng 常thường 聞văn 。 故cố 曰viết 亦diệc 聞văn 。 雖tuy 未vị 的đích 指chỉ 何hà 經kinh 。 然nhiên 追truy 述thuật 昔tích 聞văn 。 應ưng 在tại 般Bát 若Nhã 會hội 之chi 前tiền 半bán 及cập 方Phương 等Đẳng 深thâm 密mật 時thời 也dã 。 與dữ 文Văn 殊Thù 等đẳng 者giả 。 以dĩ 方Phương 等Đẳng 深thâm 密mật 般Bát 若Nhã 會hội 中trung 。

時thời 常thường 以dĩ 文Văn 殊Thù 等đẳng 為vi 當đương 機cơ 故cố 。 方Phương 等Đẳng 如như 淨tịnh 名danh 。 般Bát 若Nhã 如như 文Văn 殊Thù 問vấn 等đẳng 。 諸chư 法Pháp 王Vương 子Tử 。 指chỉ 文Văn 殊Thù 一nhất 類loại 。 如như 普phổ 賢hiền 觀quán 音âm 等đẳng 。 迹tích 示thị 隣lân 極cực 者giả 言ngôn 之chi 。 所sở 談đàm 實thật 相tướng 。 略lược 明minh 有hữu 三tam 。 一nhất 者giả 無vô 相tướng 之chi 相tướng 。 名danh 為vi 實thật 相tướng 。 如như 般Bát 若Nhã 云vân 。 是thị 實thật 相tướng 者giả 。 即tức 是thị 非phi 相tướng 。 始thỉ 教giáo 意ý 也dã 。 二nhị 者giả 諸chư 法pháp 皆giai 真chân 。 名danh 為vi 實thật 相tướng 。 如như 淨tịnh 名danh 云vân 。 觀quán 身thân 實thật 相tướng 。 觀quán 佛Phật 亦diệc 然nhiên 。 終chung 教giáo 意ý 也dã 。 三tam 者giả 真chân 空không 絕tuyệt 相tương/tướng 。 名danh 為vi 實thật 相tướng 。 如như 無vô 量lượng 義nghĩa 云vân 。 其kỳ 一nhất 法pháp 者giả 。 所sở 謂vị 無vô 相tướng 。 無vô 相tướng 不bất 相tướng 。 名danh 為vi 實thật 相tướng 。 頓đốn 教giáo 意ý 也dã 。 若nhược 據cứ 阿A 難Nan 得đắc 聞văn 。 應ưng 屬thuộc 第đệ 一nhất 。 以dĩ 是thị 引dẫn 小Tiểu 乘Thừa 。 入nhập 大Đại 乘Thừa 故cố 。 若nhược 約ước 一nhất 聞văn 異dị 解giải 。 無vô 妨phương 兼kiêm 聞văn 後hậu 二nhị 。 觀quán 下hạ 謬mậu 引dẫn 。 無vô 庸dong 過quá 揀giản 。 非phi 內nội 非phi 外ngoại 。 方Phương 等Đẳng 般Bát 若Nhã 諸chư 會hội 。 歷lịch 有hữu 是thị 語ngữ 。 多đa 約ước 真chân 心tâm 言ngôn 之chi 。 如như 淨tịnh 名danh 舍xá 利lợi 章chương 云vân 。 心tâm 不bất 住trụ 內nội 。 亦diệc 不bất 在tại 外ngoại 。 阿A 難Nan 真chân 妄vọng 不bất 分phân 。 謬mậu 引dẫn 謬mậu 證chứng 。 多đa 聞văn 人nhân 循tuần 名danh 昧muội 義nghĩa 。 固cố 如như 是thị 也dã 。 其kỳ 自tự 意ý 以dĩ 昔tích 亦diệc 曾tằng 聞văn 。 今kim 仍nhưng 計kế 內nội 計kế 外ngoại 。 無vô 怪quái 乎hồ 為vi 世Thế 尊Tôn 所sở 破phá 矣hĩ 。 謬mậu 引dẫn 昔tích 教giáo 竟cánh 。

二nhị 思tư 惟duy 立lập 中trung 。

如như 我ngã 思tư 惟duy 。 內nội 無vô 所sở 見kiến 。 外ngoại 不bất 相tương 知tri 。 內nội 無vô 知tri 故cố 。 在tại 內nội 不bất 成thành 。 身thân 心tâm 相tương 知tri 。 不bất 相tương 離ly 故cố 。 在tại 外ngoại 非phi 義nghĩa 。

○# 今kim 相tương 知tri 故cố 。 復phục 內nội 無vô 見kiến 。 當đương 在tại 中trung 間gian 。

初sơ 思tư 前tiền 兩lưỡng 非phi 。 如như 我ngã 思tư 惟duy 者giả 。 依y 佛Phật 昔tích 教giáo 。 詳tường 佛Phật 今kim 說thuyết 也dã 。 今kim 因nhân 我ngã 計kế 在tại 內nội 。 佛Phật 以dĩ 內nội 無vô 所sở 見kiến 難nạn/nan 之chi 。 以dĩ 不bất 能năng 見kiến 心tâm 肝can 脾tì 胃vị 等đẳng 故cố 。 又hựu 因nhân 我ngã 計kế 在tại 外ngoại 。 佛Phật 以dĩ 應ưng 不bất 相tương 知tri 難nạn/nan 之chi 。 以dĩ 應ưng 同đồng 彼bỉ 一nhất 食thực 不bất 飽bão 眾chúng 故cố 。 據cứ 佛Phật 之chi 意ý 。 葢# 以dĩ 內nội 無vô 知tri 故cố 。 在tại 內nội 不bất 成thành 。 身thân 心tâm 相tương 知tri 。 不bất 相tương 離ly 故cố 。 在tại 外ngoại 非phi 義nghĩa 。 仍nhưng 符phù 昔tích 教giáo 不bất 在tại 內nội 不bất 在tại 外ngoại 之chi 義nghĩa 也dã 。

○# 今kim 相tương/tướng 下hạ 待đãi 成thành 中trung 相tương/tướng 。 言ngôn 昔tích 教giáo 今kim 說thuyết 。 既ký 已dĩ 相tương/tướng 符phù 。 我ngã 又hựu 驗nghiệm 之chi 於ư 己kỷ 。 現hiện 今kim 身thân 心tâm 相tương 知tri 故cố 。 亦diệc 知tri 不bất 在tại 身thân 外ngoại 。 復phục 於ư 身thân 內nội 無vô 見kiến 故cố 。 亦diệc 知tri 不bất 在tại 身thân 內nội 。 捨xả 此thử 兩lưỡng 途đồ 更cánh 用dụng 思tư 惟duy 。 當đương 在tại 中trung 間gian 。 無vô 可khả 議nghị 矣hĩ 。 阿A 難Nan 引dẫn 教giáo 立lập 中trung 竟cánh 。

二nhị 如Như 來Lai 就tựu 中trung 難nạn/nan 破phá 三tam 。

一nhất 正chánh 難nạn/nan 在tại 中trung 。 二nhị 兼kiêm 遮già 謬mậu 救cứu 。 三tam 指chỉ 計kế 結kết 破phá 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 就tựu 中trung 徵trưng 在tại 。 二nhị 依y 在tại 成thành 難nạn/nan 。

初sơ 。

佛Phật 言ngôn 。

汝nhữ 言ngôn 中trung 間gian 。 中trung 必tất 不bất 迷mê 。 非phi 無vô 所sở 在tại 。

○# 今kim 汝nhữ 推thôi 中trung 。 中trung 何hà 為vi 在tại 。 為vi 復phục 在tại 處xứ 。 為vi 當đương 在tại 身thân 。

初sơ 據cứ 理lý 定định 有hữu 。 言ngôn 中trung 中trung 必tất 不bất 迷mê 者giả 。 以dĩ 迷mê 則tắc 不bất 言ngôn 。 言ngôn 則tắc 必tất 能năng 了liễu 故cố 。 非phi 無vô 所sở 在tại 者giả 。 能năng 了liễu 必tất 能năng 指chỉ 授thọ 。 指chỉ 授thọ 必tất 有hữu 所sở 在tại 。

今kim 汝nhữ 下hạ 。 雙song 徵trưng 兩lưỡng 在tại 。 言ngôn 在tại 雖tuy 不bất 無vô 。 答đáp 應ưng 珍trân 重trọng 。 故cố 教giáo 以dĩ 推thôi 中trung 。 謂vị 細tế 推thôi 中trung 相tương/tướng 也dã 。 中trung 何hà 為vi 在tại 句cú 。 謂vị 總tổng 徵trưng 中trung 相tương/tướng 以dĩ 何hà 為vi 在tại 。 為vi 復phục 在tại 處xứ 等đẳng 者giả 。 言ngôn 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 不bất 出xuất 內nội 之chi 根căn 身thân 。 外ngoại 之chi 塵trần 處xứ 。 故cố 別biệt 約ước 身thân 處xứ 兩lưỡng 問vấn 。 要yếu 必tất 有hữu 定định 在tại 。 乃nãi 可khả 以dĩ 施thí 破phá 耳nhĩ 。

二nhị 依y 在tại 成thành 難nạn/nan 二nhị 。

一nhất 在tại 身thân 不bất 成thành 。 二nhị 在tại 處xứ 亦diệc 非phi 。

初sơ 。

若nhược 在tại 身thân 者giả 。 在tại 邊biên 非phi 中trung 。 在tại 中trung 同đồng 內nội 。

首thủ 句cú 按án 定định 在tại 身thân 。 下hạ 二nhị 句cú 中trung 邊biên 皆giai 過quá 。 邊biên 附phụ 皮bì 。 中trung 據cứ 內nội 也dã 。 言ngôn 在tại 身thân 有hữu 中trung 有hữu 邊biên 。 如như 謂vị 在tại 邊biên 。 則tắc 不bất 可khả 言ngôn 中trung 。 是thị 自tự 宗tông 相tương 違vi 。 如như 謂vị 在tại 中trung 。 則tắc 還hoàn 同đồng 在tại 內nội 。 於ư 前tiền 來lai 已dĩ 破phá 。 既ký 二nhị 俱câu 有hữu 過quá 。 在tại 身thân 尚thượng 非phi 。 況huống 夫phu 言ngôn 中trung 。 自tự 不bất 成thành 矣hĩ 。

二nhị 在tại 處xứ 亦diệc 非phi 。

若nhược 在tại 處xứ 者giả 。 為vi 有hữu 所sở 表biểu 。 為vi 無vô 所sở 表biểu 。 無vô 表biểu 同đồng 無vô 。 表biểu 則tắc 無vô 定định 。

何hà 以dĩ 故cố 。 如như 人nhân 以dĩ 表biểu 。 表biểu 為vi 中trung 時thời 。 東đông 看khán 則tắc 西tây 。 南nam 觀quan 成thành 北bắc 。 表biểu 體thể 既ký 混hỗn 。 心tâm 應ưng 雜tạp 亂loạn 。

首thủ 句cú 按án 定định 在tại 處xứ 。 次thứ 二nhị 句cú 徵trưng 表biểu 有hữu 無vô 。 有hữu 表biểu 色sắc 處xứ 。 無vô 表biểu 空không 處xứ 也dã 。 言ngôn 在tại 處xứ 有hữu 有hữu 表biểu 。 有hữu 無vô 表biểu 。 如như 在tại 無vô 表biểu 。 則tắc 同đồng 於ư 空không 無vô 。 汝nhữ 心tâm 乃nãi 成thành 斷đoạn 滅diệt 。 如như 在tại 有hữu 表biểu 。 則tắc 絕tuyệt 無vô 定định 相tướng 。 汝nhữ 心tâm 廼# 成thành 雜tạp 亂loạn 。 既ký 二nhị 俱câu 有hữu 過quá 。 在tại 處xứ 已dĩ 謬mậu 。 況huống 夫phu 言ngôn 中trung 。 憑bằng 何hà 立lập 乎hồ 。 何hà 以dĩ 故cố 等đẳng 。 廼# 徵trưng 釋thích 表biểu 則tắc 無vô 定định 之chi 義nghĩa 。 良lương 以dĩ 無vô 定định 言ngôn 渾hồn 。 非phi 釋thích 莫mạc 諭dụ 。 故cố 須tu 徵trưng 釋thích 。 相tương 連liên 二nhị 表biểu 字tự 。 上thượng 表biểu 字tự 。 指chỉ 能năng 表biểu 之chi 物vật 。 下hạ 表biểu 字tự 。 謂vị 表biểu 顯hiển 中trung 相tương/tướng 。 故cố 云vân 以dĩ 表biểu 表biểu 中trung 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 表biểu 者giả 標tiêu 竿can/cán 。 修tu 房phòng 舍xá 者giả 立lập 之chi 。 以dĩ 表biểu 中trung 位vị 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 如như 周chu 官quan 土thổ 圭# 測trắc 景cảnh 立lập 標tiêu 之chi 類loại 。 東đông 看khán 則tắc 西tây 。 南nam 觀quan 成thành 北bắc 。 文văn 影ảnh 西tây 看khán 則tắc 東đông 。 北bắc 觀quán 成thành 南nam 。 可khả 以dĩ 意ý 會hội 。 末mạt 二nhị 句cú 言ngôn 能năng 表biểu 之chi 體thể 。 既ký 其kỳ 四tứ 方phương 混hỗn 淆# 。 所sở 表biểu 之chi 心tâm 。 豈khởi 能năng 自tự 立lập 中trung 相tương/tướng 。 故cố 應ưng 雜tạp 亂loạn 。 謂vị 四tứ 方phương 交giao 雜tạp 。 稱xưng 謂vị 混hỗn 亂loạn 。 所sở 謂vị 無vô 定định 者giả 以dĩ 此thử 。 正chánh 難nạn/nan 在tại 中trung 竟cánh 。

二nhị 兼kiêm 遮già 謬mậu 救cứu 二nhị 。

一nhất 阿A 難Nan 謬mậu 救cứu 中trung 相tương/tướng 。 二nhị 如Như 來Lai 就tựu 謬mậu 遮già 中trung 。

初sơ 。

阿A 難Nan 言ngôn 。 我ngã 所sở 說thuyết 中trung 。 非phi 此thử 二nhị 種chủng 。

○# 如như 世Thế 尊Tôn 言ngôn 。 眼nhãn 色sắc 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 眼nhãn 識thức 。

○# 眼nhãn 有hữu 分phân 別biệt 。 色sắc 塵trần 無vô 知tri 。 識thức 生sanh 其kỳ 中trung 。 則tắc 為vi 心tâm 在tại 。

初sơ 異dị 佛Phật 現hiện 說thuyết 。 意ý 言ngôn 我ngã 所sở 說thuyết 中trung 。 另# 是thị 一nhất 理lý 。 非phi 此thử 如Như 來Lai 所sở 說thuyết 二nhị 種chủng 。 謂vị 身thân 中trung 處xứ 中trung 也dã 。

○# 如như 世thế 下hạ 。 同đồng 佛Phật 昔tích 教giáo 。 世Thế 尊Tôn 言ngôn 者giả 。 指chỉ 在tại 深thâm 密mật 教giáo 中trung 。 如như 唯duy 識thức 第đệ 五ngũ 云vân 。 此thử 中trung 教giáo 者giả 。 如như 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 眼nhãn 色sắc 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 眼nhãn 識thức 。 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 若nhược 根căn 不bất 壞hoại 。 境cảnh 界giới 現hiện 前tiền 。 作tác 意ý 正chánh 起khởi 。 方phương 能năng 生sanh 識thức 。 葢# 眼nhãn 能năng 發phát 識thức 。 是thị 增tăng 上thượng 緣duyên 。 色sắc 能năng 牽khiên 生sanh 。 為vi 所sở 緣duyên 緣duyên 。 雖tuy 有hữu 餘dư 緣duyên 。 此thử 二nhị 為vi 要yếu 。 以dĩ 根căn 境cảnh 和hòa 合hợp 。 識thức 乃nãi 得đắc 生sanh 故cố 。

○# 眼nhãn 有hữu 下hạ 妄vọng 斷đoạn 謬mậu 理lý 。 破phá 合hợp 處xứ 中trung 以dĩ 門môn 喻dụ 眼nhãn 。 已dĩ 顯hiển 眼nhãn 無vô 分phân 別biệt 。 而nhi 此thử 又hựu 云vân 。 眼nhãn 有hữu 分phân 別biệt 。 固cố 為vi 妄vọng 斷đoạn 。 其kỳ 意ý 以dĩ 眼nhãn 有hữu 分phân 別biệt 屬thuộc 內nội 身thân 。 色sắc 塵trần 無vô 知tri 屬thuộc 外ngoại 境cảnh 。 內nội 外ngoại 各các 有hữu 定định 相tương/tướng 。 識thức 生sanh 其kỳ 中trung 。 歷lịch 然nhiên 不bất 混hỗn 。 故cố 曰viết 則tắc 為vi 心tâm 在tại 。 然nhiên 謂vị 之chi 謬mậu 理lý 者giả 。 略lược 明minh 其kỳ 謬mậu 有hữu 三tam 。 一nhất 者giả 眼nhãn 色sắc 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 眼nhãn 識thức 。 是thị 昔tích 教giáo 所sở 說thuyết 。 今kim 於ư 實thật 教giáo 。 一nhất 一nhất 破phá 其kỳ 相tương/tướng 妄vọng 。 顯hiển 其kỳ 性tánh 真chân 。 而nhi 為vi 奢Xa 摩Ma 他Tha 體thể 。 阿A 難Nan 求cầu 此thử 。 而nhi 乃nãi 引dẫn 彼bỉ 為vi 證chứng 。 是thị 權quyền 實thật 不bất 分phân 謬mậu 。 二nhị 者giả 眼nhãn 根căn 浮phù 勝thắng 。 俱câu 屬thuộc 色sắc 法pháp 。 無vô 有hữu 分phân 別biệt 。 識thức 乃nãi 有hữu 別biệt 。 縱túng/tung 指chỉ 根căn 性tánh 。 後hậu 文văn 亦diệc 云vân 。 其kỳ 目mục 周chu 視thị 。 但đãn 如như 鏡kính 中trung 。 無vô 別biệt 分phân 析tích 。 汝nhữ 識thức 於ư 中trung 。 次thứ 第đệ 標tiêu 指chỉ 。 今kim 云vân 眼nhãn 有hữu 分phân 別biệt 。 是thị 根căn 識thức 不bất 分phân 謬mậu 。 三tam 者giả 前tiền 云vân 。 心tâm 生sanh 愛ái 樂nhạo 。 屬thuộc 於ư 意ý 識thức 。 此thử 云vân 識thức 生sanh 其kỳ 中trung 。 乃nãi 是thị 眼nhãn 識thức 。 徵trưng 者giả 在tại 彼bỉ 。 答đáp 者giả 引dẫn 此thử 。 是thị 五ngũ 六lục 不bất 分phân 謬mậu 。 此thử 亦diệc 多đa 聞văn 人nhân 循tuần 名danh 昧muội 義nghĩa 之chi 故cố 。 阿A 難Nan 謬mậu 救cứu 中trung 相tương/tướng 竟cánh 。

二nhị 如Như 來Lai 就tựu 謬mậu 遮già 中trung (# 明minh 知tri 其kỳ 謬mậu 。 且thả 不bất 與dữ 之chi 分phân 析tích 。 但đãn 且thả 遮già 其kỳ 中trung 相tương/tướng )# 二nhị 。

一nhất 按án 定định 總tổng 問vấn 。 二nhị 分phần 遮già 兩lưỡng 中trung 初sơ 。

佛Phật 言ngôn 。

汝nhữ 心tâm 若nhược 在tại 。 根căn 塵trần 之chi 中trung 。 此thử 之chi 心tâm 體thể 。 為vi 復phục 兼kiêm 二nhị 。 為vi 不bất 兼kiêm 二nhị 。

汝nhữ 心tâm 句cú 先tiên 以dĩ 按án 定định 。 謂vị 按án 定định 阿A 難Nan 謬mậu 救cứu 之chi 語ngữ 。 此thử 之chi 下hạ 方phương 乃nãi 總tổng 問vấn 。 謂vị 總tổng 問vấn 心tâm 體thể 兼kiêm 二nhị 與dữ 不bất 兼kiêm 二nhị 也dã 。 然nhiên 阿A 難Nan 計kế 帶đái 三tam 謬mậu 。 如Như 來Lai 不bất 與dữ 分phân 析tích 。 即tức 就tựu 謬mậu 為vi 問vấn 者giả 。 亦diệc 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 者giả 不bất 了liễu 義nghĩa 教giáo 。 素tố 所sở 習tập 聽thính 。 了liễu 義nghĩa 之chi 教giáo 。 難nan 以dĩ 遽cự 領lãnh 。 姑cô 且thả 破phá 其kỳ 舊cựu 見kiến 。 新tân 悟ngộ 尚thượng 待đãi 後hậu 聞văn 。 二nhị 者giả 眼nhãn 無vô 分phân 別biệt 。 前tiền 已dĩ 喻dụ 明minh 。 今kim 復phục 重trùng 執chấp 。 知tri 難nạn/nan 頓đốn 革cách 。 姑cô 且thả 破phá 其kỳ 中trung 相tương/tướng 。 餘dư 容dung 悟ngộ 後hậu 自tự 分phần/phân 。 三tam 者giả 眼nhãn 意ý 二nhị 識thức 。 用dụng 異dị 體thể 同đồng 。 破phá 則tắc 俱câu 破phá 。 阿A 難Nan 既ký 認nhận 眼nhãn 為vi 意ý 。 如Như 來Lai 即tức 就tựu 便tiện 為vi 破phá 。 阿a 伽già 他tha 遇ngộ 病bệnh 即tức 除trừ 。 初sơ 無vô 論luận 先tiên 之chi 與dữ 後hậu 。

二nhị 分phần 遮già 兩lưỡng 中trung 二nhị 。

一nhất 遮già 兼kiêm 二nhị 之chi 中trung 。 二nhị 遮già 不bất 兼kiêm 二nhị 中trung 。

初sơ 。

若nhược 兼kiêm 二nhị 者giả 。 物vật 體thể 雜tạp 亂loạn 。 物vật 非phi 體thể 知tri 。 成thành 敵địch 兩lưỡng 立lập 。 云vân 何hà 為vi 中trung 。

兼kiêm 猶do 連liên 帶đái 。 兼kiêm 二nhị 者giả 。 謂vị 外ngoại 連liên 塵trần 物vật 。 內nội 帶đái 根căn 體thể 也dã 。 外ngoại 連liên 塵trần 物vật 則tắc 雜tạp 。 內nội 帶đái 根căn 體thể 則tắc 亂loạn 。 曰viết 雜tạp 曰viết 亂loạn 。 難nan 以dĩ 分phần/phân 中trung 。 此thử 約ước 兩lưỡng 合hợp 言ngôn 之chi 。 若nhược 約ước 兩lưỡng 離ly 者giả 。 物vật 塵trần 無vô 知tri 。 非phi 同đồng 根căn 體thể 有hữu 知tri 。 汝nhữ 心tâm 在tại 中trung 。 一nhất 半bán 外ngoại 連liên 塵trần 物vật 則tắc 相tương 敵địch 。 一nhất 半bán 內nội 帶đái 根căn 體thể 則tắc 相tương/tướng 成thành 。 半bán 敵địch 半bán 成thành 。 分phần/phân 中trung 兩lưỡng 立lập 。 自tự 無vô 中trung 相tương/tướng 。 是thị 則tắc 兩lưỡng 合hợp 兩lưỡng 離ly 。 俱câu 不bất 可khả 言ngôn 中trung 。 故cố 總tổng 以dĩ 結kết 難nạn/nan 。 云vân 何hà 為vi 中trung 。

二nhị 遮già 不bất 兼kiêm 二nhị 中trung 。

兼kiêm 二nhị 不bất 成thành 。 非phi 知tri 不bất 知tri 。 即tức 無vô 體thể 性tánh 。 中trung 何hà 為vi 相tướng 。

兼kiêm 二nhị 不bất 成thành 。 即tức 是thị 不bất 兼kiêm 二nhị 也dã 。 然nhiên 根căn 是thị 有hữu 知tri 。 塵trần 是thị 無vô 知tri 。 各các 有hữu 相tướng 狀trạng 。 心tâm 若nhược 不bất 兼kiêm 於ư 二nhị 。 非phi 同đồng 有hữu 知tri 之chi 根căn 。 無vô 知tri 之chi 塵trần 。 相tướng 狀trạng 可khả 見kiến 。 故cố 曰viết 非phi 知tri 不bất 知tri 。 如như 此thử 則tắc 漫mạn 說thuyết 無vô 心tâm 。 縱túng/tung 使sử 有hữu 心tâm 。 亦diệc 同đồng 龜quy 毛mao 兔thố 角giác 。 故cố 曰viết 即tức 無vô 體thể 性tánh 。 體thể 性tánh 尚thượng 無vô 。 況huống 復phục 云vân 中trung 。 故cố 難nan 以dĩ 中trung 何hà 為vi 相tướng 。 兼kiêm 遮già 謬mậu 救cứu 竟cánh 。

三tam 指chỉ 計kế 結kết 破phá 。

是thị 故cố 應ưng 知tri 。 當đương 在tại 中trung 間gian 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。

承thừa 上thượng 在tại 身thân 在tại 處xứ 。 言ngôn 中trung 招chiêu 過quá 。 兼kiêm 二nhị 不bất 兼kiêm 。 立lập 義nghĩa 不bất 成thành 。 是thị 故cố 應ưng 知tri 。 汝nhữ 言ngôn 當đương 在tại 中trung 間gian 者giả 。 唯duy 是thị 妄vọng 計kế 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 可khả 憑bằng 。 破phá 中trung 間gian 竟cánh 。

七thất 破phá 無vô 著trước 二nhị 。

一nhất 阿A 難Nan 引dẫn 教giáo 謬mậu 計kế 。 二nhị 如Như 來Lai 據cứ 理lý 難nạn/nan 破phá 。

初sơ 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 昔tích 見kiến 佛Phật 。 與dữ 大Đại 目Mục 連Liên 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 富Phú 樓Lâu 那Na 舍Xá 利Lợi 弗Phất 四tứ 大đại 弟đệ 子tử 。 共cộng 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。 常thường 言ngôn 覺giác 知tri 分phân 別biệt 心tâm 性tánh 。 既ký 不bất 在tại 內nội 。 亦diệc 不bất 在tại 外ngoại 。 不bất 在tại 中trung 間gian 。 俱câu 無vô 所sở 在tại 。

○# 一nhất 切thiết 無vô 著trước 。 名danh 之chi 為vi 心tâm 。 則tắc 我ngã 無vô 著trước 。 名danh 為vi 心tâm 不phủ 。

初sơ 引dẫn 昔tích 所sở 說thuyết 。 我ngã 昔tích 見kiến 佛Phật 。 指chỉ 在tại 般Bát 若Nhã 。 以dĩ 般Bát 若Nhã 時thời 。 佛Phật 勅sắc 轉chuyển 教giáo 。 故cố 置trí 與dữ 言ngôn 。 如như 大đại 品phẩm 云vân 。 如như 是thị 種chủng 種chủng 法Pháp 門môn 。 汝nhữ 當đương 為vì 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 。 即tức 佛Phật 勅sắc 轉chuyển 教giáo 義nghĩa 也dã 。 目Mục 連Liên 等đẳng 華hoa 梵Phạm 釋Thích 見kiến 敘tự 分phần/phân 。 學học 後hậu 曰viết 弟đệ 。 謂vị 學học 在tại 師sư 後hậu 也dã 。 法pháp 生sanh 曰viết 子tử 。 謂vị 智trí 從tùng 法pháp 生sanh 也dã 。 僧Tăng 首thủ 稱xưng 大đại 。 謂vị 佛Phật 弟đệ 子tử 。 中trung 四tứ 人nhân 為vi 上thượng 首thủ 也dã 。 領lãnh 受thọ 佛Phật 勅sắc 。 從tùng 佛Phật 轉chuyển 教giáo 。 故cố 置trí 共cộng 言ngôn 。 說thuyết 般Bát 若Nhã 法pháp 。 摧tồi 無vô 明minh 惑hoặc 。 故cố 以dĩ 輪luân 喻dụ 。 如như 法Pháp 華hoa 云vân 。 我ngã 乘thừa 佛Phật 教giáo 。 為vì 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 諸chư 因nhân 緣duyên 。 說thuyết 無vô 上thượng 道Đạo 。 即tức 指chỉ 般Bát 若Nhã 會hội 上thượng 。 領lãnh 受thọ 佛Phật 勅sắc 。 共cộng 轉chuyển 法Pháp 輪luân 義nghĩa 也dã 。 般Bát 若Nhã 宗tông 於ư 無vô 住trụ 。 故cố 曰viết 常thường 言ngôn 。 覺giác 知tri 分phân 別biệt 。 即tức 是thị 妄vọng 心tâm 。 圓viên 覺giác 呼hô 為vi 。 六lục 塵trần 緣duyên 影ảnh 。 此thử 經Kinh 斥xích 是thị 虗hư 妄vọng 相tương/tướng 想tưởng 。 既ký 無vô 實thật 體thể 。 焉yên 有hữu 定định 在tại 。 故cố 於ư 內nội 之chi 根căn 處xứ 。 外ngoại 之chi 塵trần 處xứ 。 中trung 之chi 識thức 處xứ 。 覓mịch 心tâm 了liễu 不bất 可khả 得đắc 。 是thị 曰viết 不bất 在tại 。 雖tuy 已dĩ 各các 言ngôn 不bất 在tại 。 猶do 恐khủng 稍sảo 涉thiệp 簾# 纖tiêm 。 有hữu 礙ngại 放phóng 捨xả 。 故cố 復phục 總tổng 結kết 云vân 。 俱câu 無vô 所sở 在tại 。 大đại 品phẩm 云vân 。 若nhược 住trụ 一nhất 切thiết 法pháp 。 不bất 住trụ 般Bát 若Nhã 。 不bất 住trụ 一nhất 切thiết 法pháp 。 方phương 住trụ 般Bát 若Nhã 。 又hựu 云vân 。 般Bát 若Nhã 者giả 。 是thị 無vô 住trụ 義nghĩa 。 金kim 剛cang 般Bát 若Nhã 云vân 。 應ưng 生sanh 無vô 所sở 住trụ 心tâm 。 若nhược 心tâm 有hữu 住trụ 。 即tức 為vi 非phi 住trụ 。 然nhiên 既ký 曰viết 常thường 言ngôn 。 似tự 是thị 義nghĩa 引dẫn 。 或hoặc 諸chư 部bộ 般Bát 若Nhã 中trung 亦diệc 照chiếu 樣# 有hữu 是thị 語ngữ 也dã 。

○# 一nhất 切thiết 下hạ 臆ức 斷đoạn 請thỉnh 決quyết 。 言ngôn 佛Phật 意ý 葢# 以dĩ 。 俱câu 無vô 所sở 在tại 。 以dĩ 顯hiển 識thức 心tâm 虗hư 妄vọng 。 而nhi 阿A 難Nan 不bất 諭dụ 其kỳ 旨chỉ 。 反phản 以dĩ 一nhất 切thiết 無vô 著trước 。 名danh 之chi 為vi 心tâm 。 真chân 憑bằng 臆ức 妄vọng 斷đoạn 也dã 。 雖tuy 憑bằng 臆ức 妄vọng 斷đoạn 。 因nhân 屢lũ 被bị 破phá 奪đoạt 。 不bất 敢cảm 自tự 是thị 。 依y 然nhiên 請thỉnh 決quyết 於ư 佛Phật 。 故cố 曰viết 則tắc 我ngã 無vô 著trước 。 名danh 為vi 心tâm 不phủ 。 (# 昔tích 二nhị 祖tổ 於ư 達đạt 磨ma 大đại 師sư 處xứ 請thỉnh 求cầu 安an 心tâm 。 師sư 云vân 。 將tương 心tâm 來lai 與dữ 汝nhữ 安an 。 祖tổ 云vân 覓mịch 心tâm 。 了liễu 不bất 可khả 得đắc 。 師sư 云vân 。 與dữ 汝nhữ 安an 心tâm 竟cánh 。 葢# 必tất 到đáo 覓mịch 心tâm 了liễu 不bất 可khả 得đắc 處xứ 。 方phương 是thị 真chân 無vô 著trước 。 妙diệu 明minh 寂tịch 常thường 心tâm 性tánh 。 亦diệc 即tức 於ư 此thử 顯hiển 現hiện 。 今kim 阿A 難Nan 實thật 未vị 到đáo 此thử 。 強cưỡng 說thuyết 無vô 著trước 。 而nhi 又hựu 不bất 敢cảm 體thể 認nhận 。 脚cước 根căn 不bất 點điểm 地địa 者giả 類loại 多đa 如như 此thử 阿A 難Nan 。 引dẫn 教giáo 謬mậu 計kế 竟cánh 。

二nhị 如Như 來Lai 據cứ 理lý 難nạn/nan 破phá 三tam 。

一nhất 按án 定định 雙song 徵trưng 。 二nhị 有hữu 無vô 並tịnh 難nạn/nan 。 三tam 指chỉ 計kế 結kết 破phá 。

初sơ 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

汝nhữ 言ngôn 覺giác 知tri 。 分phân 別biệt 心tâm 性tánh 。 俱câu 無vô 在tại 者giả 。

○# 世thế 間gian 虗hư 空không 水thủy 陸lục 飛phi 行hành 。 諸chư 所sở 物vật 象tượng 。 名danh 為vi 一nhất 切thiết 。 汝nhữ 不bất 著trước 者giả 。 為vi 在tại 為vi 無vô 。

初sơ 按án 定định 所sở 言ngôn 。 雖tuy 是thị 佛Phật 語ngữ 。 阿A 難Nan 引dẫn 用dụng 。 即tức 是thị 阿A 難Nan 之chi 語ngữ 。 故cố 云vân 汝nhữ 言ngôn 。 此thử 將tương 為vi 破phá 斥xích 。 先tiên 以dĩ 按án 定định 也dã 。

○# 世thế 間gian 下hạ 徵trưng 境cảnh 有hữu 無vô 。 意ý 謂vị 汝nhữ 言ngôn 。 俱câu 無vô 在tại 者giả 。 即tức 是thị 一nhất 切thiết 無vô 著trước 。 然nhiên 無vô 著trước 且thả 置trí 。 何hà 為vi 一nhất 切thiết 。 如như 世thế 間gian 虗hư 空không 。 屬thuộc 於ư 依y 報báo 。 水thủy 陸lục 飛phi 行hành 。 屬thuộc 於ư 正chánh 報báo 。 依y 正chánh 二nhị 報báo 。 品phẩm 類loại 差sai 別biệt 。 名danh 為vi 諸chư 所sở 物vật 象tượng 。 諸chư 所sở 物vật 象tượng 。 總tổng 統thống 該cai 括quát 。 此thử 即tức 名danh 為vi 一nhất 切thiết 。 汝nhữ 前tiền 言ngôn 不bất 著trước 者giả 。 為vi 是thị 一nhất 切thiết 俱câu 在tại 。 汝nhữ 自tự 不bất 著trước 。 為vi 是thị 一nhất 切thiết 俱câu 無vô 。 汝nhữ 故cố 不bất 著trước 。 葢# 明minh 知tri 二nhị 俱câu 不bất 成thành 。 乃nãi 故cố 問vấn 以dĩ 發phát 其kỳ 端đoan 。

二nhị 有hữu 無vô 並tịnh 難nạn/nan (# 上thượng 云vân 在tại 者giả 即tức 是thị 有hữu 也dã )# 。

無vô 則tắc 同đồng 於ư 。 龜quy 毛mao 兔thố 角giác 。 云vân 何hà 無vô 著trước 。 有hữu 不bất 著trước 者giả 。 不bất 可khả 名danh 無vô 。

○# 無vô 相tướng 則tắc 無vô 。 非phi 無vô 則tắc 相tướng 。 相tướng 有hữu 則tắc 在tại 。 云vân 何hà 無vô 著trước 。

初sơ 正chánh 難nan 有hữu 無vô 。 意ý 謂vị 若nhược 言ngôn 俱câu 無vô 名danh 無vô 著trước 者giả 。 其kỳ 意ý 不bất 成thành 。 以dĩ 無vô 則tắc 同đồng 於ư 。 龜quy 毛mao 兔thố 角giác 。 有hữu 名danh 無vô 實thật 。 且thả 道đạo 不bất 著trước 何hà 法pháp 。 故cố 難nan 以dĩ 云vân 何hà 無vô 著trước 。 若nhược 言ngôn 俱câu 有hữu 自tự 無vô 著trước 者giả 。 義nghĩa 亦diệc 不bất 成thành 。 以dĩ 既ký 執chấp 為vi 有hữu 。 早tảo 已dĩ 是thị 著trước 。 故cố 難nan 以dĩ 不bất 可khả 名danh 無vô 。

○# 無vô 相tướng 下hạ 轉chuyển 釋thích 難nạn/nan 詞từ 。 意ý 謂vị 我ngã 言ngôn 無vô 則tắc 同đồng 於ư 。 龜quy 毛mao 兔thố 角giác 者giả 。 以dĩ 既ký 云vân 無vô 相tướng 。 則tắc 全toàn 無vô 實thật 體thể 。 非phi 龜quy 毛mao 兔thố 角giác 而nhi 何hà 。 我ngã 言ngôn 有hữu 則tắc 不bất 名danh 無vô 著trước 者giả 。 以dĩ 非phi 無vô 則tắc 相tướng 。 相tướng 有hữu 則tắc 在tại 。 言ngôn 非phi 無vô 則tắc 相tướng 者giả 。 非phi 無vô 即tức 有hữu 。 猶do 云vân 有hữu 則tắc 有hữu 相tương/tướng 也dã 。 相tướng 有hữu 則tắc 在tại 者giả 。 在tại 即tức 是thị 著trước 。 猶do 言ngôn 相tương/tướng 有hữu 則tắc 著trước 也dã 。 相tương/tướng 有hữu 則tắc 著trước 。 故cố 不bất 可khả 名danh 無vô 。 是thị 則tắc 為vi 在tại 為vi 無vô 。 俱câu 無vô 無vô 著trước 之chi 義nghĩa 。 故cố 總tổng 以dĩ 云vân 何hà 無vô 著trước 難nạn/nan 之chi 。 無vô 著trước 尚thượng 不bất 可khả 說thuyết 。 況huống 夫phu 認nhận 為vi 是thị 心tâm 。 不bất 益ích 妄vọng 乎hồ 。 有hữu 無vô 並tịnh 難nan 竟cánh 。

三tam 指chỉ 計kế 結kết 破phá 。

是thị 故cố 應ưng 知tri 。 一nhất 切thiết 無vô 著trước 。 名danh 覺giác 知tri 心tâm 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。

是thị 故cố 等đẳng 者giả 。 謂vị 以dĩ 是thị 有hữu 無vô 俱câu 非phi 。 無vô 著trước 之chi 故cố 。 應ưng 當đương 了liễu 知tri 。 若nhược 計kế 無vô 著trước 名danh 心tâm 者giả 。 渾hồn 然nhiên 俱câu 非phi 。 無vô 有hữu 一nhất 是thị 處xứ 也dã 。 (# 問vấn 。 賊tặc 人nhân 改cải 業nghiệp 。 即tức 是thị 良lương 民dân 。 念niệm 舊cựu 而nhi 殺sát 。 豈khởi 稱xưng 善thiện 治trị 。 然nhiên 識thức 心tâm 之chi 所sở 以dĩ 為vi 害hại 者giả 。 為vi 有hữu 著trước 故cố 。 今kim 既ký 無vô 著trước 。 妄vọng 即tức 是thị 真chân 。 認nhận 此thử 為vi 心tâm 。 何hà 必tất 更cánh 破phá 。 答đáp 。 真chân 心tâm 如như 海hải 。 妄vọng 心tâm 如như 浪lãng 。 浪lãng 起khởi 拍phách 舟chu 。 所sở 以dĩ 為vi 害hại 。 若nhược 不bất 拍phách 舟chu 。 須tu 待đãi 浪lãng 息tức 。 浪lãng 息tức 風phong 停đình 。 唯duy 覩đổ 湛trạm 海hải 。 諸chư 有hữu 智trí 者giả 。 豈khởi 復phục 離ly 海hải 尋tầm 浪lãng 。 今kim 阿A 難Nan 果quả 其kỳ 無vô 著trước 。 自tự 然nhiên 覓mịch 心tâm 叵phả 得đắc 。 覓mịch 心tâm 叵phả 得đắc 。 自tự 見kiến 真chân 心tâm 。 豈khởi 復phục 遺di 真chân 認nhận 妄vọng 。 既ký 猶do 認nhận 妄vọng 。 則tắc 其kỳ 所sở 言ngôn 無vô 著trước 。 亦diệc 未vị 足túc 信tín 。 故cố 我ngã 前tiền 言ngôn 。 阿A 難Nan 實thật 未vị 到đáo 此thử 。 亦diệc 如như 賊tặc 人nhân 口khẩu 說thuyết 改cải 業nghiệp 。 心tâm 實thật 未vị 革cách 。 有hữu 討thảo 賊tặc 之chi 責trách 者giả 。 豈khởi 可khả 置trí 而nhi 不bất 問vấn 。 此thử 如Như 來Lai 所sở 以dĩ 為vi 之chi 更cánh 破phá 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 詳tường 此thử 七thất 番phiên 。 確xác 定định 成thành 處xứ 者giả 。 一nhất 內nội 二nhị 外ngoại 三tam 根căn 裏lý 六lục 中trung 間gian 四tứ 處xứ 而nhi 已dĩ 。 以dĩ 四tứ 還hoàn 在tại 內nội 。 五ngũ 則tắc 無vô 定định 處xứ 。 第đệ 七thất 則tắc 并tinh 處xứ 亦diệc 無vô 也dã 。 又hựu 一nhất 四tứ 引dẫn 眾chúng 同đồng 計kế 。 二nhị 三tam 己kỷ 意ý 推thôi 度độ 。 後hậu 三tam 引dẫn 教giáo 謬mậu 釋thích 。 孤cô 山sơn 曰viết 。 總tổng 上thượng 七thất 番phiên 。 似tự 破phá 四tứ 性tánh 。 在tại 內nội 潛tiềm 根căn 。 救cứu 內nội 破phá 自tự 性tánh 。 在tại 外ngoại 破phá 他tha 性tánh 。 中trung 間gian 破phá 共cộng 性tánh 。 隨tùy 合hợp 無vô 著trước 破phá 無vô 性tánh 。 龍long 樹thụ 云vân 。 諸chư 法pháp 不bất 自tự 生sanh 。 亦diệc 不bất 從tùng 他tha 生sanh 。 不bất 共cộng 不bất 無vô 因nhân 。 是thị 故cố 說thuyết 無vô 生sanh 。 據cứ 此thử 則tắc 七thất 番phiên 情tình 盡tận 。 全toàn 身thân 放phóng 捨xả 。 即tức 入nhập 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 矣hĩ 。 阿A 難Nan 雖tuy 未vị 及cập 此thử 。 而nhi 平bình 日nhật 所sở 恃thị 以dĩ 為vi 心tâm 者giả 。 亦diệc 杳# 無vô 住trú 處xứ 可khả 跟cân 究cứu 矣hĩ )# 密mật 示thị 妄vọng 識thức 無vô 處xứ 竟cánh 二nhị 顯hiển 呵ha 妄vọng 識thức 非phi 心tâm (# 前tiền 已dĩ 搗đảo 其kỳ 巢sào 穴huyệt 。 此thử 方phương 聲thanh 正chánh 其kỳ 罪tội )# 二nhị 。

一nhất 阿A 難Nan 責trách 躬cung 請thỉnh 教giáo 。 二nhị 如Như 來Lai 示thị 本bổn 呵ha 非phi 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 自tự 責trách 己kỷ 誤ngộ 當đương 迷mê 。 二nhị 求cầu 佛Phật 開khai 示thị 修tu 路lộ 。

初sơ 。

爾nhĩ 時thời 阿A 難Nan 。 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 偏thiên 袒đản 右hữu 肩kiên 。 右hữu 膝tất 著trước 地địa 。 合hợp 掌chưởng 恭cung 敬kính 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

○# 我ngã 是thị 如Như 來Lai 。 最tối 小tiểu 之chi 弟đệ 。 蒙mông 佛Phật 慈từ 愛ái 。 雖tuy 今kim 出xuất 家gia 。 猶do 恃thị 憍kiêu 憐lân 。 所sở 以dĩ 多đa 聞văn 。 未vị 得đắc 無vô 漏lậu 。 不bất 能năng 折chiết 伏phục 。 娑sa 毗tỳ 羅la 咒chú 為vị 彼bỉ 所sở 轉chuyển 。 溺nịch 於ư 淫dâm 舍xá 。

○# 當đương 由do 不bất 知tri 。 真chân 際tế 所sở 詣nghệ 。

初sơ 經kinh 家gia 敘tự 儀nghi 。

爾nhĩ 時thời 者giả 。 七thất 處xứ 破phá 竟cánh 時thời 也dã 。 情tình 盡tận 計kế 窮cùng 。 望vọng 佛Phật 哀ai 愍mẫn 。 故cố 即tức 從tùng 座tòa 而nhi 起khởi 。 露lộ 肉nhục 曰viết 袒đản 。 偏thiên 袒đản 右hữu 肩kiên 者giả 。 偏thiên 露lộ 肉nhục 於ư 右hữu 邊biên 之chi 肩kiên 也dã 。 右hữu 表biểu 順thuận 從tùng 。 亦diệc 表biểu 便tiện 於ư 服phục 役dịch 意ý 故cố 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 此thử 土thổ 謝tạ 罪tội 順thuận 命mạng 則tắc 肉nhục 袒đản 。 西tây 域vực 覲cận 王vương 請thỉnh 命mạng 則tắc 偏thiên 袒đản 。 今kim 阿A 難Nan 求cầu 佛Phật 。 禮lễ 同đồng 覲cận 王vương 。 顯hiển 至chí 敬kính 也dã 。 右hữu 膝tất 著trước 地địa 者giả 。 涅Niết 槃Bàn 疏sớ/sơ 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 右hữu 膝tất 有hữu 力lực 。 跪quỵ 能năng 安an 久cửu 。 二nhị 右hữu 膝tất 有hữu 力lực 。 起khởi 止chỉ 便tiện 易dị 。 三tam 右hữu 膝tất 躁táo 動động 。 著trước 地địa 令linh 安an 。 古cổ 德đức 云vân 。 三tam 處xứ 翹kiều 聳tủng 。 右hữu 膝tất 著trước 地địa 。 名danh 為vi 互hỗ 跪quỵ 。 如như 此thử 者giả 表biểu 謙khiêm 卑ty 遜tốn 順thuận 。 合hợp 掌chưởng 者giả 表biểu 收thu 攝nhiếp 散tán 動động 。 上thượng 皆giai 身thân 業nghiệp 。 嚴nghiêm 肅túc 曰viết 恭cung 。 尊tôn 重trọng 曰viết 敬kính 。 屬thuộc 意ý 業nghiệp 。 上thượng 示thị 曰viết 告cáo 。 下hạ 啟khải 曰viết 白bạch 。 屬thuộc 口khẩu 業nghiệp 。 三tam 業nghiệp 虔kiền 誠thành 。 足túc 以dĩ 感cảm 佛Phật 。 故cố 特đặc 為vi 敘tự 出xuất 。

○# 我ngã 是thị 下hạ 自tự 責trách 己kỷ 誤ngộ 。 四tứ 王vương 八bát 子tử 。 阿A 難Nan 居cư 末mạt 。 是thị 故cố 最tối 小tiểu 之chi 弟đệ 。 小tiểu 則tắc 偏thiên 邀yêu 眷quyến 注chú 。 故cố 蒙mông 佛Phật 慈từ 愛ái 。 出xuất 家gia 尚thượng 帶đái 俗tục 情tình 。 故cố 猶do 恃thị 憍kiêu 憐lân 。 恃thị 倚ỷ 仗trượng 。 憍kiêu 矜căng 恤tuất 。 憐lân 愍mẫn 念niệm 也dã 。 由do 有hữu 此thử 恃thị 。 所sở 以dĩ 從tùng 侍thị 佛Phật 來lai 。 未vị 受thọ 惡ác 辣lạt 楗# 槌chùy 。 養dưỡng 成thành 憍kiêu 恣tứ 情tình 態thái 。 專chuyên 尚thượng 多đa 聞văn 。 不bất 務vụ 真chân 修tu 。 未vị 得đắc 無vô 漏lậu 。 方phương 證chứng 初sơ 果quả 。 一nhất 遇ngộ 娑sa 毗tỳ 羅la 咒chú 。 不bất 能năng 屈khuất 折chiết 治trị 伏phục 。 而nhi 反phản 為vị 彼bỉ 所sở 轉chuyển 。 溺nịch 於ư 淫dâm 舍xá 。 不bất 能năng 自tự 出xuất 。 若nhược 非phi 如Như 來Lai 咒chú 護hộ 。 文Văn 殊Thù 提đề 獎tưởng 。 唯duy 有hữu 遠viễn 遁độn 。 何hà 顏nhan 見kiến 佛Phật 。 此thử 猶do 已dĩ 往vãng 之chi 誤ngộ 。 然nhiên 已dĩ 不bất 可khả 挽vãn 矣hĩ 。

○# 當đương 由do 下hạ 猶do 慮lự 當đương 迷mê 。 由do 字tự 註chú 多đa 不bất 訓huấn 。 講giảng 者giả 率suất 以dĩ 因nhân 義nghĩa 釋thích 之chi 。 細tế 玩ngoạn 上thượng 文văn 。 殊thù 無vô 著trước 落lạc 。 良lương 以dĩ 歷lịch 敘tự 前tiền 誤ngộ 。 次thứ 第đệ 各các 有hữu 因nhân 起khởi 。 初sơ 則tắc 因nhân 最tối 小tiểu 而nhi 。 蒙mông 佛Phật 慈từ 愛ái 。 繼kế 則tắc 因nhân 蒙mông 愛ái 而nhi 久cửu 恃thị 憍kiêu 憐lân 。 次thứ 則tắc 因nhân 恃thị 憐lân 而nhi 尚thượng 聞văn 誤ngộ 證chứng 。 後hậu 則tắc 因nhân 誤ngộ 證chứng 而nhi 力lực 不bất 勝thắng 邪tà 。 既ký 次thứ 第đệ 各các 有hữu 因nhân 起khởi 。 而nhi 又hựu 云vân 當đương 由do 。 若nhược 作tác 因nhân 義nghĩa 。 如như 何hà 銷tiêu 會hội 。 今kim 釋thích 當đương 由do 者giả 。 謂vị 當đương 來lai 之chi 所sở 經kinh 由do 。 真chân 際tế 者giả 真chân 心tâm 實thật 際tế 。 是thị 即tức 以dĩ 妄vọng 識thức 為vi 真chân 心tâm 。 以dĩ 所sở 在tại 為vi 實thật 際tế 。 實thật 不bất 知tri 別biệt 有hữu 真chân 心tâm 實thật 際tế 耳nhĩ 。 詣nghệ 者giả 在tại 也dã 。 謂vị 究cứu 竟cánh 所sở 在tại 處xứ 也dã 。 其kỳ 意ý 以dĩ 從tùng 前tiền 已dĩ 誤ngộ 。 知tri 不bất 可khả 諫gián 。 當đương 來lai 所sở 由do 。 冀ký 猶do 可khả 追truy 。 但đãn 自tự 覺giác 七thất 番phiên 情tình 盡tận 。 尚thượng 不bất 知tri 真chân 心tâm 實thật 際tế 。 究cứu 竟cánh 所sở 在tại 。 憑bằng 何hà 進tiến 修tu 。 是thị 所sở 慮lự 焉yên 。 觀quán 下hạ 請thỉnh 示thị 。 奢Xa 摩Ma 他Tha 路lộ 。 其kỳ 為vi 慮lự 當đương 來lai 所sở 由do 。 意ý 自tự 可khả 見kiến 。 自tự 責trách 已dĩ 誤ngộ 當đương 迷mê 竟cánh 。

二nhị 求cầu 佛Phật 開khai 示thị 修tu 路lộ 。

惟duy 願nguyện 世Thế 尊Tôn 。 大đại 慈từ 哀ai 愍mẫn 。 開khai 示thị 我ngã 等đẳng 。 奢Xa 摩Ma 他Tha 路lộ 。

○# 令linh 諸chư 闡xiển 提đề 。 隳huy 彌di 戾lệ 車xa 。

○# 作tác 是thị 語ngữ 已dĩ 。 五ngũ 體thể 投đầu 地địa 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 傾khuynh 渴khát 翹kiều 佇trữ 。 欽khâm 聞văn 示thị 誨hối 。

初sơ 正chánh 求cầu 修tu 路lộ 。 除trừ 佛Phật 一nhất 人nhân 。 無vô 可khả 歸quy 投đầu 。 故cố 云vân 惟duy 願nguyện 世Thế 尊Tôn 。 不bất 求cầu 小Tiểu 乘Thừa 之chi 樂lạc 。 故cố 望vọng 大đại 慈từ 哀ai 愍mẫn 。 以dĩ 必tất 興hưng 大đại 慈từ 。 方phương 能năng 與dữ 大đại 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 。 哀ai 者giả 哀ai 前tiền 已dĩ 誤ngộ 。 愍mẫn 者giả 愍mẫn 後hậu 尚thượng 迷mê 。 請thỉnh 示thị 奢xa 摩ma 路lộ 者giả 。 即tức 求cầu 知tri 心tâm 處xứ 。 以dĩ 不bất 知tri 心tâm 處xứ 。 奢xa 摩ma 無vô 路lộ 可khả 修tu 故cố 。 然nhiên 阿A 難Nan 只chỉ 知tri 求cầu 路lộ 。 不bất 知tri 認nhận 見kiến 為vi 心tâm 。 即tức 是thị 進tiến 步bộ 坦thản 衢cù 。 只chỉ 知tri 求cầu 開khai 。 不bất 知tri 了liễu 識thức 非phi 心tâm 。 即tức 是thị 闢tịch 道đạo 良lương 吏lại 。 至chí 下hạ 呵ha 心tâm 顯hiển 見kiến 。 乃nãi 如Như 來Lai 密mật 符phù 其kỳ 請thỉnh 。

○# 令linh 諸chư 下hạ 兼kiêm 隳huy 惡ác 見kiến 。 闡xiển 提đề 。 此thử 云vân 信tín 不bất 具cụ 。 不bất 信tín 因nhân 果quả 。 無vô 慚tàm 愧quý 故cố 。 亦diệc 云vân 斷đoạn 善thiện 根căn 人nhân 。 如như 楞lăng 伽già 云vân 。 闡xiển 提đề 者giả 焚phần 燒thiêu 一nhất 切thiết 善thiện 根căn 。 彌di 戾lệ 車xa 。 或hoặc 翻phiên 邊biên 地địa 。 或hoặc 翻phiên 惡ác 奴nô 。 或hoặc 名danh 弊tệ 惡ác 地địa 處xứ 。 或hoặc 名danh 樂nhạo/nhạc/lạc 垢cấu 穢uế 人nhân 。 此thử 皆giai 不bất 符phù 本bổn 經kinh 。 興hưng 福phước 曰viết 。 惡ác 見kiến 。 資tư 中trung 云vân 。 邊biên 邪tà 不bất 正chánh 見kiến 人nhân 。 二nhị 說thuyết 合hợp 會hội 。 是thị 今kim 經kinh 義nghĩa 。 以dĩ 闡xiển 提đề 知tri 見kiến 不bất 正chánh 。 非phi 邊biên 即tức 邪tà 。 甚thậm 至chí 謗báng 佛Phật 謗báng 法pháp 。 撥bát 因nhân 撥bát 果quả 。 惡ác 見kiến 特đặc 甚thậm 故cố 。 隳huy 壞hoại 滅diệt 也dã 。 言ngôn 向hướng 以dĩ 奢xa 摩ma 路lộ 壅ủng 。 正chánh 修tu 人nhân 亡vong 。 類loại 多đa 流lưu 入nhập 邊biên 邪tà 。 積tích 成thành 惡ác 見kiến 。 永vĩnh 墮đọa 一nhất 闡xiển 提đề 中trung 。 今kim 示thị 修tu 路lộ 。 不bất 唯dụy 阿A 難Nan 等đẳng 。 從tùng 此thử 離ly 妄vọng 證chứng 真chân 。 亦diệc 令linh 闡xiển 提đề 輩bối 。 自tự 是thị 改cải 邪tà 歸quy 正chánh 。 故cố 惡ác 見kiến 自tự 隳huy 也dã 。 按án 如Như 來Lai 行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 時thời 。 凡phàm 遇ngộ 加gia 害hại 者giả 。 不bất 唯duy 不bất 報báo 。 且thả 憐lân 其kỳ 愚ngu 迷mê 。 發phát 願nguyện 度độ 彼bỉ 。 今kim 阿A 難Nan 無vô 力lực 勝thắng 邪tà 。 身thân 受thọ 其kỳ 辱nhục 。 而nhi 乃nãi 請thỉnh 示thị 修tu 路lộ 。 令linh 隳huy 惡ác 見kiến 。 亦diệc 菩Bồ 薩Tát 願nguyện 度độ 之chi 意ý 。

○# 作tác 是thị 下hạ 同đồng 眾chúng 佇trữ 誨hối 。 五ngũ 體thể 投đầu 地địa 者giả 。 肘trửu 膝tất 首thủ 俱câu 投đầu 於ư 地địa 。 七thất 禮lễ 中trung 恭cung 敬kính 禮lễ 也dã 。 將tương 請thỉnh 互hỗ 跪quỵ 合hợp 掌chưởng 。 請thỉnh 已dĩ 撫phủ 心tâm 結kết 拜bái 。 亦diệc 常thường 儀nghi 耳nhĩ 。 請thỉnh 意ý 及cập 他tha 。 故cố 上thượng 云vân 我ngã 等đẳng 。 佇trữ 誨hối 兼kiêm 眾chúng 。 故cố 此thử 云vân 及cập 諸chư 。 乃nãi 經kinh 家gia 敘tự 事sự 精tinh 詳tường 。 前tiền 後hậu 相tương/tướng 照chiếu 。 傾khuynh 渴khát 者giả 傾khuynh 心tâm 渴khát 仰ngưỡng 。 翹kiều 佇trữ 者giả 翹kiều 首thủ 佇trữ 望vọng 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 如như 渴khát 思tư 水thủy 。 如như 鳥điểu 張trương 望vọng 。 欽khâm 敬kính 也dã 。 知tri 如Như 來Lai 將tương 為vi 示thị 誨hối 。 敬kính 心tâm 承thừa 聽thính 。 揀giản 彼bỉ 隨tùy 班ban 備bị 數số 。 漫mạn 不bất 經kinh 意ý 聞văn 也dã 。 阿A 難Nan 責trách 躬cung 請thỉnh 教giáo 竟cánh 。

二nhị 如Như 來Lai 示thị 本bổn 呵ha 非phi 二nhị 。

一nhất 普phổ 示thị 二nhị 本bổn 。 二nhị 直trực 呵ha 非phi 心tâm 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 現hiện 相tướng 密mật 。 示thị 二nhị 發phát 言ngôn 顯hiển 示thị 。

初sơ 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 從tùng 其kỳ 面diện 門môn 。 放phóng 種chủng 種chủng 光quang 。 其kỳ 光quang 晃hoảng 耀diệu 。 如như 百bách 千thiên 日nhật 。

○# 普phổ 佛Phật 世thế 界giới 。 六lục 種chủng 震chấn 動động 。

○# 如như 是thị 十thập 方phương 。 微vi 塵trần 國quốc 土độ 。 一nhất 時thời 開khai 現hiện 。

○# 佛Phật 之chi 威uy 神thần 。 令linh 諸chư 世thế 界giới 。 合hợp 成thành 一nhất 界giới 。

○# 其kỳ 世thế 界giới 中trung 。 所sở 有hữu 一nhất 切thiết 。 諸chư 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 皆giai 住trụ 本bổn 國quốc 。 合hợp 掌chưởng 承thừa 聽thính 。

初sơ 密mật 示thị 根căn 性tánh 將tương 現hiện 。 面diện 上thượng 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 口khẩu 。 近cận 通thông 身thân 處xứ 。 遠viễn 通thông 意ý 處xứ 。 故cố 名danh 為vi 門môn 。 能năng 所sở 合hợp 論luận 。 即tức 表biểu 六lục 處xứ 根căn 性tánh 。 言ngôn 六lục 根căn 各các 具cụ 根căn 性tánh 。 即tức 是thị 二nhị 根căn 本bổn 中trung 真chân 本bổn 所sở 謂vị 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 元nguyên 清thanh 淨tịnh 體thể 。 亦diệc 復phục 各các 具cụ 自tự 性tánh 光quang 明minh 。 如như 眼nhãn 見kiến 耳nhĩ 聞văn 等đẳng 。 但đãn 眾chúng 生sanh 遺di 此thử 本bổn 明minh 。 一nhất 向hướng 不bất 覺giác 。 性tánh 雖tuy 不bất 無vô 。 光quang 乃nãi 不bất 現hiện 。 今kim 將tương 捨xả 妄vọng 求cầu 真chân 。 從tùng 眼nhãn 顯hiển 現hiện 。 例lệ 餘dư 五ngũ 顯hiển 現hiện 亦diệc 爾nhĩ 。 故cố 以dĩ 放phóng 種chủng 種chủng 光quang 表biểu 之chi 。 種chủng 種chủng 者giả 。 青thanh 黃hoàng 赤xích 白bạch 等đẳng 。 交giao 映ánh 互hỗ 現hiện 。 色sắc 乃nãi 無vô 盡tận 故cố 。 此thử 性tánh 一nhất 現hiện 。 諸chư 法pháp 頓đốn 朗lãng 。 如như 後hậu 四tứ 科khoa 七thất 大đại 。 全toàn 彰chương 自tự 性tánh 光quang 明minh 。 十thập 界giới 三Tam 藏Tạng 。 無vô 非phi 本bổn 體thể 朗lãng 照chiếu 。 故cố 以dĩ 其kỳ 光quang 晃hoảng 耀diệu 表biểu 之chi 。 一nhất 日nhật 在tại 空không 。 照chiếu 四tứ 天thiên 而nhi 無vô 遺di 。 況huống 夫phu 百bách 千thiên 。 明minh 耀diệu 罔võng 及cập 。 用dụng 表biểu 自tự 性tánh 光quang 明minh 。 輝huy 天thiên 鑑giám 地địa 。 一nhất 切thiết 光quang 無vô 能năng 匹thất 故cố 。

○# 普phổ 佛Phật 下hạ 密mật 示thị 六lục 識thức 將tương 破phá 。 佛Phật 世thế 界giới 。 一nhất 佛Phật 化hóa 境cảnh 也dã 。 統thống 該cai 四tứ 方phương 上thượng 下hạ 。 可khả 表biểu 六lục 處xứ 識thức 心tâm 。 言ngôn 六lục 處xứ 識thức 心tâm 。 即tức 是thị 二nhị 根căn 本bổn 中trung 妄vọng 本bổn 。 所sở 謂vị 用dụng 攀phàn 緣duyên 心tâm 。 為vi 自tự 性tánh 者giả 。 然nhiên 既ký 屬thuộc 攀phàn 緣duyên 。 即tức 非phi 自tự 性tánh 。 其kỳ 柰nại 眾chúng 生sanh 。 一nhất 向hướng 堅kiên 執chấp 。 難nạn/nan 為vi 動động 搖dao 。 阿A 難Nan 時thời 節tiết 已dĩ 至chí 。 不bất 久cửu 放phóng 捨xả 。 故cố 以dĩ 六lục 種chủng 震chấn 動động 表biểu 之chi 。 六lục 種chủng 者giả 。 震chấn 兼kiêm 吼hống 擊kích 。 動động 兼kiêm 起khởi 誦tụng 。 形hình 聲thanh 各các 具cụ 三tam 動động 。 共cộng 為vi 六lục 也dã 。

○# 如như 是thị 下hạ 密mật 示thị 化hóa 他tha 同đồng 己kỷ 。 如như 是thị 者giả 。 承thừa 上thượng 一nhất 界giới 震chấn 動động 而nhi 言ngôn 。 一nhất 界giới 震chấn 動động 。 展triển 轉chuyển 及cập 他tha 。 如như 是thị 相tướng 連liên 十thập 方phương 微vi 塵trần 國quốc 土độ 。 俱câu 於ư 一nhất 時thời 開khai 通thông 顯hiển 現hiện 。 若nhược 作tác 表biểu 法pháp 者giả 。 言ngôn 阿A 難Nan 捨xả 妄vọng 。 會hội 眾chúng 同đồng 聞văn 。 見kiến 賢hiền 思tư 齊tề 。 通thông 行hành 放phóng 捨xả 。 仍nhưng 復phục 展triển 轉chuyển 化hóa 導đạo 。 有hữu 生sanh 皆giai 然nhiên 。 故cố 以dĩ 塵trần 國quốc 開khai 現hiện 表biểu 之chi 。

○# 佛Phật 之chi 下hạ 密mật 示thị 融dung 妄vọng 歸quy 真chân 。 言ngôn 上thượng 雖tuy 開khai 現hiện 。 猶do 有hữu 分phân 隔cách 。 見kiến 量lượng 雖tuy 通thông 。 畛# 域vực 宛uyển 在tại 。 復phục 以dĩ 佛Phật 之chi 威uy 神thần 。 擲trịch 鐵thiết 圍vi 而nhi 偃yển 須Tu 彌Di 。 會hội 江giang 湖hồ 而nhi 通thông 香hương 海hải 。 無vô 復phục 多đa 地địa 。 唯duy 有hữu 一nhất 天thiên 。 故cố 云vân 令linh 諸chư 世thế 界giới 。 合hợp 成thành 一nhất 界giới 。 若nhược 作tác 表biểu 法pháp 者giả 。 融dung 妄vọng 歸quy 真chân 。 須tu 憑bằng 三tam 昧muội 之chi 力lực 。 故cố 以dĩ 佛Phật 威uy 令linh 合hợp 表biểu 之chi 。 諸chư 界giới 表biểu 妄vọng 。 一nhất 界giới 表biểu 真chân 。 合hợp 會hội 融dung 通thông 。 能năng 表biểu 所sở 表biểu 。 義nghĩa 亦diệc 相tương 似tự 。

○# 其kỳ 世thế 下hạ 密mật 示thị 。 三tam 昧muội 成thành 就tựu 。 其kỳ 世thế 界giới 仍nhưng 指chỉ 十thập 方phương 塵trần 國quốc 。 塵trần 國quốc 已dĩ 合hợp 。 仍nhưng 云vân 其kỳ 界giới 者giả 。 以dĩ 未vị 合hợp 時thời 。 各các 有hữu 分phân 齊tề 。 從tùng 先tiên 為vi 言ngôn 。 大đại 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 揀giản 非phi 初sơ 心tâm 。 必tất 至chí 登đăng 地địa 以dĩ 上thượng 。 廼# 可khả 名danh 大đại 。 本bổn 國quốc 承thừa 聽thính 者giả 。 既ký 成thành 一nhất 界giới 。 無vô 復phục 隔cách 越việt 。 在tại 彼bỉ 即tức 同đồng 在tại 此thử 。 常thường 得đắc 聞văn 故cố 。 若nhược 作tác 表biểu 法pháp 者giả 。 融dung 妄vọng 歸quy 真chân 。 識thức 心tâm 本bổn 自tự 無vô 礙ngại 。 故cố 仍nhưng 以dĩ 其kỳ 界giới 表biểu 之chi 。 化hóa 眾chúng 同đồng 己kỷ 。 有hữu 生sanh 從tùng 此thử 發phát 心tâm 。 故cố 即tức 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 表biểu 之chi 。 既ký 已dĩ 歸quy 真chân 。 無vô 復phục 真chân 妄vọng 之chi 別biệt 。 識thức 即tức 是thị 智trí 。 常thường 契khế 本bổn 覺giác 。 故cố 以dĩ 本bổn 國quốc 承thừa 聽thính 表biểu 之chi 。 智trí 契khế 本bổn 覺giác 。 即tức 是thị 三tam 昧muội 。 若nhược 時thời 時thời 常thường 契khế 。 即tức 是thị 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 三Tam 昧Muội 也dã 。 現hiện 相tướng 密mật 示thị 竟cánh 。

二nhị 發phát 言ngôn 顯hiển 示thị (# 上thượng 智trí 之chi 人nhân 。 目mục 擊kích 而nhi 道đạo 存tồn 故cố 上thượng 以dĩ 相tương/tướng 示thị 。 中trung 根căn 者giả 流lưu 耳nhĩ 聞văn 而nhi 心tâm 會hội 。 故cố 此thử 以dĩ 言ngôn 顯hiển 。 若nhược 有hữu 眼nhãn 不bất 見kiến 。 有hữu 耳nhĩ 不bất 聞văn 者giả 。 則tắc 是thị 下hạ 根căn 。 亦diệc 令linh 隨tùy 分phần/phân 結kết 緣duyên )# 二nhị 。

一nhất 歎thán 迷mê 標tiêu 本bổn 。 二nhị 總tổng 徵trưng 別biệt 示thị 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 指chỉ 所sở 歎thán 人nhân 。 二nhị 標tiêu 所sở 迷mê 本bổn 。

初sơ 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 種chủng 種chủng 顛điên 倒đảo 。 業nghiệp 種chủng 自tự 然nhiên 。 如như 惡ác 叉xoa 聚tụ 。

○# 諸chư 修tu 行hành 人nhân 。 不bất 能năng 得đắc 成thành 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 乃nãi 至chí 別biệt 成thành 。 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 及cập 成thành 外ngoại 道đạo 。 諸chư 天thiên 魔ma 王vương 。 及cập 魔ma 眷quyến 屬thuộc 。

初sơ 無vô 知tri 造tạo 業nghiệp 者giả 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 通thông 指chỉ 汎# 爾nhĩ 凡phàm 夫phu 。 不bất 知tri 修tu 行hành 之chi 人nhân 。 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 者giả 。 指chỉ 自tự 有hữu 妄vọng 識thức 已dĩ 來lai 。 違vi 真chân 逐trục 妄vọng 。 背bội 覺giác 合hợp 塵trần 。 無vô 我ngã 計kế 我ngã 。 無vô 法pháp 計kế 法pháp 等đẳng 。 故cố 云vân 種chủng 種chủng 顛điên 倒đảo 。 此thử 屬thuộc 惑hoặc 道đạo 。 由do 顛điên 倒đảo 故cố 。 造tạo 種chủng 種chủng 業nghiệp 。 作tác 將tương 來lai 因nhân 。 故cố 名danh 為vi 種chủng 。 此thử 屬thuộc 業nghiệp 道đạo 。 惑hoặc 道đạo 如như 薪tân 。 業nghiệp 道đạo 如như 火hỏa 。 依y 薪tân 逸dật 火hỏa 。 自tự 相tương 燒thiêu 然nhiên 。 法Pháp 身thân 受thọ 其kỳ 熏huân 蒸chưng 。 慧tuệ 命mạng 由do 茲tư 懸huyền 危nguy 。 此thử 屬thuộc 苦khổ 道đạo 。 起khởi 惑hoặc 造tạo 業nghiệp 。 苦khổ 果quả 隨tùy 之chi 。 三tam 事sự 相tướng 因nhân 。 故cố 云vân 如như 惡ác 义# 聚tụ 。 惡ác 叉xoa 聚tụ 。 西tây 域vực 果quả 名danh 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 此thử 云vân 綿miên 貫quán 珠châu 。 一nhất 蒂# 三tam 果quả 。 同đồng 聚tụ 而nhi 生sanh 。 相tương 似tự 三tam 道đạo 。 故cố 以dĩ 為ví 喻dụ 。

○# 諸chư 修tu 下hạ 有hữu 志chí 修tu 行hành 者giả 。 凡phàm 夫phu 起khởi 惑hoặc 造tạo 業nghiệp 。 輪luân 轉chuyển 生sanh 死tử 。 固cố 為vi 可khả 愍mẫn 。 縱túng/tung 令linh 有hữu 志chí 修tu 行hành 。 中trung 道đạo 紆hu 曲khúc 。 猶do 在tại 可khả 傷thương 。 諸chư 者giả 大đại 率suất 義nghĩa 。 雖tuy 云vân 修tu 行hành 。 乃nãi 指chỉ 不bất 依y 正chánh 修tu 者giả 言ngôn 。 菩Bồ 提Đề 此thử 云vân 覺giác 道đạo 。 三tam 乘thừa 皆giai 有hữu 。 深thâm 淺thiển 不bất 同đồng 。 唯duy 佛Phật 無vô 上thượng 。 所sở 以dĩ 不bất 能năng 成thành 者giả 。 正chánh 由do 不bất 依y 正Chánh 覺Giác 修tu 故cố 。 乃nãi 至chí 者giả 。 超siêu 略lược 權quyền 教giáo 菩Bồ 薩Tát 。 大Đại 乘Thừa 也dã 。 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 釋thích 見kiến 敘tự 分phần/phân 。 小Tiểu 乘Thừa 也dã 。 雖tuy 別biệt 成thành 乎hồ 此thử 。 猶do 是thị 出xuất 世thế 聖thánh 賢hiền 。 然nhiên 更cánh 有hữu 誤ngộ 之chi 甚thậm 者giả 。 故cố 云vân 及cập 成thành 外ngoại 道đạo 等đẳng 。 外ngoại 道Đạo 心tâm 遊du 道đạo 外ngoại 。 趣thú 邪tà 修tu 者giả 。 諸chư 天thiên 三tam 界giới 諸chư 天thiên 。 著trước 有hữu 漏lậu 者giả 。 魔ma 王vương 居cư 欲dục 界giới 頂đảnh 。 躭đam 欲dục 樂lạc 者giả 。 魔ma 眷quyến 精tinh 靈linh 妖yêu 魅mị 。 侶lữ 魔ma 羅la 者giả 。 此thử 等đẳng 亦diệc 是thị 住trụ 世thế 凡phàm 夫phu 。 但đãn 較giảo 彼bỉ 無vô 知tri 造tạo 業nghiệp 者giả 。 猶do 為vi 難nạn/nan 救cứu 。 不bất 益ích 可khả 傷thương 乎hồ 哉tai 。 指chỉ 所sở 歎thán 人nhân 竟cánh 。

二nhị 標tiêu 所sở 迷mê 本bổn 。

皆giai 由do 不bất 知tri 。 二nhị 種chủng 根căn 本bổn 。 錯thác 亂loạn 修tu 習tập 。

○# 猶do 如như 煑chử 沙sa 。 欲dục 成thành 嘉gia 饌soạn 。 縱túng 經kinh 塵trần 劫kiếp 。 終chung 不bất 能năng 得đắc 。

初sơ 出xuất 由do 標tiêu 迷mê 。 言ngôn 如như 上thượng 所sở 說thuyết 。 無vô 知tri 造tạo 業nghiệp 者giả 。 固cố 無vô 論luận 矣hĩ 。 至chí 於ư 諸chư 修tu 行hành 人nhân 。 本bổn 期kỳ 得đắc 道Đạo 得đắc 果Quả 。 而nhi 乃nãi 中trung 途đồ 紆hu 曲khúc 。 滯trệ 窒# 權quyền 小tiểu 。 甚thậm 至chí 誤ngộ 入nhập 魔ma 外ngoại 。 欲dục 潔khiết 偏thiên 染nhiễm 。 求cầu 昇thăng 反phản 墜trụy 。 其kỳ 故cố 何hà 哉tai 。 故cố 云vân 皆giai 由do 不bất 知tri 云vân 云vân 。 二nhị 本bổn 者giả 一nhất 真chân 本bổn 。 至chí 下hạ 十thập 番phiên 所sở 顯hiển 者giả 是thị 。 二nhị 妄vọng 本bổn 。 如như 上thượng 七thất 處xứ 所sở 破phá 者giả 是thị 。 前tiền 取thủ 心tâm 顯hiển 錯thác 文văn 云vân 。 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 生sanh 死tử 相tương 續tục 。 皆giai 由do 不bất 知tri 。 常thường 住trụ 真chân 心tâm 。 用dụng 諸chư 妄vọng 想tưởng 。 義nghĩa 亦diệc 同đồng 此thử 。 但đãn 未vị 明minh 其kỳ 為vi 本bổn 。 今kim 言ngôn 本bổn 者giả 。 以dĩ 一nhất 切thiết 真chân 因nhân 真chân 果quả 。 妄vọng 因nhân 妄vọng 果quả 。 無vô 不bất 由do 此thử 生sanh 故cố 。 錯thác 亂loạn 修tu 習tập 者giả 。 用dụng 妄vọng 想tưởng 為vi 真chân 心tâm 。 指chỉ 偽ngụy 果quả 作tác 實thật 證chứng 。 不bất 唯duy 錯thác 真chân 用dụng 妄vọng 。 且thả 以dĩ 妄vọng 亂loạn 真chân 也dã 。

○# 猶do 如như 下hạ 舉cử 喻dụ 顯hiển 錯thác 。 言ngôn 諸chư 修tu 行hành 人nhân 。 用dụng 妄vọng 想tưởng 為vi 因nhân 心tâm 。 期kỳ 證chứng 真chân 果quả 。 如như 煑chử 沙sa 欲dục 成thành 嘉gia 饌soạn 。 沙sa 非phi 饌soạn 本bổn 。 經kinh 劫kiếp 徒đồ 勞lao 。 故cố 曰viết 終chung 不bất 能năng 得đắc 。 妄vọng 非phi 真chân 因nhân 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 由do 此thử 所sở 以dĩ 不bất 成thành 菩Bồ 提Đề 。 誤ngộ 入nhập 權quyền 小tiểu 及cập 外ngoại 道đạo 天thiên 魔ma 隊đội 耳nhĩ 。 歎thán 迷mê 標tiêu 本bổn 竟cánh 。

二nhị 總tổng 徵trưng 別biệt 示thị 二nhị 。

一nhất 總tổng 徵trưng 。 二nhị 別biệt 示thị 。

初sơ 。

云vân 何hà 二nhị 種chủng 。

將tương 欲dục 別biệt 示thị 。 先tiên 總tổng 徵trưng 以dĩ 發phát 其kỳ 詞từ 。

二nhị 別biệt 示thị 二nhị 。

一nhất 先tiên 示thị 妄vọng 本bổn 。 二nhị 後hậu 示thị 真chân 本bổn 。

初sơ 。

阿A 難Nan 。 一nhất 者giả 無vô 始thỉ 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。

○# 則tắc 汝nhữ 今kim 者giả 。 與dữ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 用dụng 攀phàn 緣duyên 心tâm 。 為vi 自tự 性tánh 者giả 。

初sơ 出xuất 名danh 。 無vô 始thỉ 以dĩ 來lai 。 浩hạo 劫kiếp 生sanh 死tử 。 遡# 流lưu 窮cùng 。 源nguyên 不bất 出xuất 妄vọng 心tâm 。 故cố 曰viết 根căn 本bổn 。

○# 則tắc 汝nhữ 下hạ 示thị 相tương/tướng 。 欲dục 令linh 悟ngộ 妄vọng 。 指chỉ 在tại 現hiện 前tiền 。 故cố 云vân 則tắc 汝nhữ 今kim 者giả 。 凡phàm 未vị 了liễu 真chân 者giả 。 無vô 不bất 認nhận 妄vọng 。 故cố 云vân 與dữ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 攀phàn 緣duyên 心tâm 。 即tức 六lục 識thức 心tâm 也dã 。 六lục 識thức 緣duyên 境cảnh 。 隨tùy 處xứ 生sanh 著trước 。 如như 猿viên 猴hầu 攀phàn 樹thụ 。 似tự 尺xích 蠖# 緣duyên 木mộc 。 故cố 以dĩ 為vi 名danh 。 然nhiên 此thử 本bổn 非phi 是thị 心tâm 。 亦diệc 非phi 自tự 性tánh 。 而nhi 眾chúng 生sanh 執chấp 為vi 心tâm 性tánh 。 故cố 前tiền 云vân 。 即tức 思tư 唯duy 體thể 。 實thật 我ngã 心tâm 性tánh 。 後hậu 云vân 。 即tức 能năng 推thôi 者giả 。 我ngã 將tương 為vi 心tâm 。 今kim 則tắc 分phân 明minh 指chỉ 出xuất 。 是thị 生sanh 死tử 本bổn 。 而nhi 阿A 難Nan 猶do 自tự 不bất 覺giác 。 亦diệc 可khả 悲bi 矣hĩ 。

二nhị 後hậu 示thị 真chân 本bổn 。

二nhị 者giả 無vô 始thỉ 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 元nguyên 清thanh 淨tịnh 體thể 。

○# 則tắc 汝nhữ 今kim 者giả 。 識thức 精tinh 元nguyên 明minh 。 能năng 生sanh 諸chư 緣duyên 。 緣duyên 所sở 遺di 者giả 。

○# 由do 諸chư 眾chúng 生sanh 。 遺di 此thử 本bổn 明minh 。 雖tuy 終chung 日nhật 行hành 。 而nhi 不bất 自tự 覺giác 。 枉uổng 入nhập 諸chư 趣thú 。

初sơ 出xuất 名danh 。 此thử 中trung 無vô 始thỉ 。 與dữ 上thượng 科khoa 不bất 同đồng 。 上thượng 科khoa 兼kiêm 於ư 中trung 間gian 。 謂vị 無vô 始thỉ 至chí 今kim 也dã 。 此thử 科khoa 惟duy 指chỉ 初sơ 際tế 。 謂vị 無vô 始thỉ 之chi 時thời 也dã 。 菩Bồ 提Đề 有hữu 三tam 。 一nhất 實thật 智trí 。 二nhị 方phương 便tiện 。 三tam 真chân 性tánh 。 此thử 是thị 真chân 性tánh 菩Bồ 提Đề 。 以dĩ 性tánh 本bổn 自tự 覺giác 。 即tức 菩Bồ 提Đề 故cố 。 涅Niết 槃Bàn 亦diệc 三tam 。 一nhất 性tánh 淨tịnh 。 二nhị 方phương 便tiện 淨tịnh 。 三tam 圓viên 淨tịnh 。 此thử 是thị 性tánh 淨tịnh 涅Niết 槃Bàn 。 以dĩ 性tánh 本bổn 自tự 淨tịnh 。 即tức 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 元nguyên 清thanh 者giả 。 非phi 澄trừng 之chi 使sử 清thanh 。 謂vị 本bổn 來lai 離ly 生sanh 死tử 濁trược 。 即tức 顯hiển 其kỳ 為vi 性tánh 淨tịnh 涅Niết 槃Bàn 。 元nguyên 淨tịnh 者giả 。 非phi 治trị 之chi 使sử 淨tịnh 。 謂vị 本bổn 來lai 離ly 煩phiền 惱não 染nhiễm 。 即tức 顯hiển 其kỳ 為vi 真chân 性tánh 菩Bồ 提Đề 。 能năng 為vì 一nhất 切thiết 。 淨tịnh 法pháp 之chi 本bổn 。 故cố 名danh 為vi 體thể 。 餘dư 二nhị 菩Bồ 提Đề 。 及cập 二nhị 涅Niết 槃Bàn 。 亦diệc 依y 此thử 故cố 。 是thị 體thể 即tức 根căn 本bổn 義nghĩa 也dã 。 又hựu 二nhị 本bổn 應ưng 作tác 二nhị 釋thích 。 妄vọng 本bổn 中trung 生sanh 死tử 下hạ 加gia 之chi 字tự 。 作tác 依y 士sĩ 釋thích 。 真chân 本bổn 中trung 清thanh 淨tịnh 下hạ 加gia 即tức 字tự 。 作tác 持trì 業nghiệp 釋thích 。

○# 則tắc 汝nhữ 下hạ 示thị 相tương/tướng 。 欲dục 令linh 現hiện 前tiền 體thể 認nhận 。 故cố 云vân 今kim 者giả 。 不bất 言ngôn 與dữ 眾chúng 者giả 。 不bất 比tỉ 妄vọng 心tâm 。 有hữu 生sanh 同đồng 認nhận 故cố 。 識thức 精tinh 即tức 是thị 第đệ 八bát 賴lại 耶da 。 本bổn 經kinh 呼hô 為vi 陀đà 那na 細tế 識thức 。 最tối 極cực 微vi 細tế 。 故cố 曰viết 識thức 精tinh 。 於ư 諸chư 識thức 中trung 最tối 為vi 精tinh 故cố 。 又hựu 精tinh 者giả 精tinh 瑩oánh 。 有hữu 明minh 照chiếu 義nghĩa 。 以dĩ 此thử 明minh 非phi 磨ma 之chi 使sử 明minh 。 乃nãi 本bổn 來lai 自tự 明minh 。 故cố 曰viết 元nguyên 明minh 。 如như 後hậu 云vân 。 見kiến 精tinh 映ánh 色sắc 。 聞văn 精tinh 映ánh 聲thanh 等đẳng 。 又hựu 揀giản 選tuyển 圓viên 通thông 偈kệ 云vân 。 元nguyên 依y 一nhất 精tinh 明minh 。 分phân 成thành 六lục 和hòa 合hợp 。 是thị 知tri 體thể 唯duy 賴lại 耶da 。 應ưng 根căn 成thành 六lục 。 故cố 下hạ 文văn 破phá 識thức 之chi 後hậu 。 即tức 於ư 根căn 中trung 指chỉ 出xuất 。 能năng 生sanh 諸chư 緣duyên 等đẳng 者giả 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 諸chư 緣duyên 者giả 前tiền 六lục 轉chuyển 識thức 也dã 。 楞lăng 伽già 云vân 。 藏tạng 識thức 海hải 常thường 住trụ 。 境cảnh 界giới 風phong 所sở 動động 。 種chủng 種chủng 諸chư 識thức 浪lãng 。 騰đằng 躍dược 而nhi 轉chuyển 生sanh 。 是thị 知tri 前tiền 六lục 皆giai 此thử 識thức 海hải 。 所sở 生sanh 諸chư 浪lãng 。 但đãn 前tiền 六lục 能năng 徧biến 緣duyên 一nhất 切thiết 。 而nhi 獨độc 於ư 本bổn 生sanh 識thức 海hải 。 自tự 緣duyên 不bất 及cập 。 如như 眼nhãn 所sở 起khởi 見kiến 。 能năng 徧biến 見kiến 一nhất 切thiết 。 而nhi 自tự 不bất 見kiến 眼nhãn 。 故cố 云vân 緣duyên 所sở 遺di 者giả 。 縱túng/tung 使sử 悟ngộ 時thời 。 須tu 一nhất 念niệm 不bất 生sanh 。 方phương 能năng 默mặc 契khế 。 六lục 識thức 若nhược 動động 。 體thể 即tức 隱ẩn 矣hĩ 。 故cố 學học 人nhân 不bất 捨xả 緣duyên 心tâm 。 畢tất 竟cánh 如như 生sanh 盲manh 不bất 見kiến 性tánh 也dã 。 (# 愚ngu 謂vị 。 前tiền 六lục 轉chuyển 識thức 。 六lục 字tự 應ưng 是thị 七thất 字tự 。 如như 八bát 識thức 頌tụng 云vân 。 淵uyên 深thâm 七thất 浪lãng 境cảnh 為vi 風phong 。 則tắc 七thất 識thức 皆giai 是thị 識thức 海hải 中trung 浪lãng 也dã 。 且thả 彼bỉ 疏sớ/sơ 亦diệc 自tự 問vấn 云vân 。 唯duy 識thức 何hà 言ngôn 七thất 緣duyên 第đệ 八bát 見kiến 分phân 為vi 我ngã 。 答đáp 。 偈kệ 云vân 。 隨tùy 緣duyên 執chấp 我ngã 量lượng 為vi 非phi 。 既ký 是thị 非phi 量lượng 。 豈khởi 真chân 能năng 緣duyên 。 此thử 以dĩ 第đệ 七thất 緣duyên 八bát 。 不bất 合hợp 緣duyên 所sở 遺di 者giả 。 故cố 為vi 此thử 問vấn 。 若nhược 既ký 唯duy 約ước 前tiền 六lục 。 則tắc 此thử 問vấn 無vô 從tùng 。 或hoặc 交giao 師sư 意ý 是thị 而nhi 筆bút 誤ngộ 耳nhĩ 。 智trí 者giả 詳tường 之chi )# 然nhiên 此thử 本bổn 是thị 真chân 心tâm 。 而nhi 眾chúng 生sanh 不bất 知tri 。 今kim 已dĩ 分phân 明minh 指chỉ 其kỳ 為vi 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 元nguyên 清thanh 淨tịnh 體thể 。 至chí 下hạ 阿A 難Nan 猶do 未vị 敢cảm 認nhận 。 如như 云vân 我ngã 雖tuy 識thức 此thử 。 見kiến 性tánh 無vô 還hoàn 。 云vân 何hà 得đắc 知tri 。 是thị 我ngã 真chân 性tánh 。 又hựu 云vân 見kiến 必tất 我ngã 真chân 。 我ngã 今kim 身thân 心tâm 。 復phục 是thị 何hà 物vật 。 所sở 謂vị 把bả 手thủ 相tương 牽khiên 行hành 不bất 得đắc 也dã 。

○# 由do 諸chư 下hạ 顯hiển 過quá 。 良lương 以dĩ 阿A 難Nan 不bất 能năng 捨xả 妄vọng 。 全toàn 由do 迷mê 真chân 。 故cố 如Như 來Lai 於ư 示thị 真chân 本bổn 後hậu 。 特đặc 顯hiển 其kỳ 過quá 。 過quá 在tại 遺di 真chân 之chi 故cố 。 故cố 曰viết 由do 諸chư 眾chúng 生sanh 。 遺di 此thử 本bổn 明minh 。 行hành 猶do 歷lịch 也dã 。 謂vị 六lục 根căn 各các 歷lịch 自tự 所sở 緣duyên 境cảnh 。 如như 眼nhãn 見kiến 色sắc 耳nhĩ 聞văn 聲thanh 等đẳng 。 無vô 時thời 暫tạm 歇hiết 。 故cố 曰viết 終chung 日nhật 行hành 也dã 。 見kiến 色sắc 不bất 知tri 能năng 見kiến 者giả 誰thùy 。 聞văn 聲thanh 不bất 知tri 能năng 聞văn 者giả 誰thùy 等đẳng 。 故cố 曰viết 而nhi 不bất 自tự 覺giác 。 既ký 不bất 覺giác 真chân 。 必tất 至chí 妄vọng 認nhận 緣duyên 塵trần 。 起khởi 惑hoặc 造tạo 業nghiệp 。 隨tùy 業nghiệp 受thọ 報báo 。 故cố 曰viết 枉uổng 入nhập 諸chư 趣thú 。 諸chư 趣thú 即tức 是thị 六lục 道đạo 。 謂vị 生sanh 而nhi 趣thú 此thử 。 死tử 而nhi 趣thú 彼bỉ 。 如như 旋toàn 火hỏa 輪luân 。 無vô 休hưu 息tức 故cố 。 枉uổng 謂vị 自tự 屈khuất 。 言ngôn 眾chúng 生sanh 本bổn 具cụ 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 元nguyên 清thanh 淨tịnh 體thể 。 而nhi 乃nãi 流lưu 入nhập 諸chư 趣thú 。 豈khởi 非phi 自tự 屈khuất 乎hồ 哉tai 。 葢# 深thâm 警cảnh 之chi 也dã 。 普phổ 示thị 二nhị 本bổn 竟cánh 。

二nhị 直trực 呵ha 非phi 心tâm 二nhị 。

一nhất 阿A 難Nan 依y 舊cựu 遺di 認nhận 。 二nhị 如Như 來Lai 痛thống 呵ha 非phi 心tâm 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 依y 舊cựu 遺di 真chân 。 二nhị 依y 舊cựu 認nhận 妄vọng 。

初sơ 二nhị 一nhất 乍sạ 驗nghiệm 似tự 領lãnh 。 二nhị 再tái 勘khám 實thật 迷mê 。

初sơ 。

阿A 難Nan 。 汝nhữ 今kim 欲dục 知tri 。 奢Xa 摩Ma 他Tha 路lộ 。 願nguyện 出xuất 生sanh 死tử 。 今kim 復phục 問vấn 汝nhữ 。

○# 即tức 時thời 如Như 來Lai 。 舉cử 金kim 色sắc 臂tý 。 屈khuất 五ngũ 輪luân 指chỉ 。 語ngứ 阿A 難Nan 言ngôn 。 汝nhữ 今kim 見kiến 不phủ 。 阿A 難Nan 言ngôn 見kiến 。

初sơ 將tương 問vấn 預dự 示thị 。 意ý 謂vị 汝nhữ 若nhược 不bất 求cầu 。 奢Xa 摩Ma 他Tha 路lộ 。 則tắc 是thị 甘cam 受thọ 生sanh 死tử 。 無vô 庸dong 問vấn 矣hĩ 。 據cứ 汝nhữ 今kim 者giả 所sở 請thỉnh 。 是thị 欲dục 知tri 奢Xa 摩Ma 他Tha 路lộ 。 依y 之chi 願nguyện 出xuất 生sanh 死tử 。 但đãn 此thử 事sự 大đại 非phi 草thảo 草thảo 。 今kim 復phục 問vấn 汝nhữ 。 汝nhữ 宜nghi 悉tất 之chi 。

○# 即tức 時thời 下hạ 作tác 相tương/tướng 驗nghiệm 問vấn 。 佛Phật 身thân 金kim 色sắc 。 其kỳ 臂tý 亦diệc 然nhiên 。 千thiên 輻bức 輪luân 相tướng 。 指chỉ 端đoan 俱câu 有hữu 。 即tức 時thời 舉cử 屈khuất 者giả 。 先tiên 以dĩ 相tương/tướng 驗nghiệm 。 若nhược 不bất 循tuần 塵trần 流lưu 轉chuyển 。 自tự 然nhiên 從tùng 此thử 見kiến 性tánh 。 故cố 溫ôn 陵lăng 云vân 。 金kim 拳quyền 舉cử 處xứ 。 直trực 下hạ 要yếu 識thức 本bổn 明minh 。 天thiên 龍long 一nhất 指chỉ 。 竊thiết 比tỉ 此thử 耳nhĩ 。 語ngữ 言ngôn 見kiến 不bất 者giả 。 既ký 驗nghiệm 復phục 問vấn 。 令linh 其kỳ 無vô 所sở 假giả 飾sức 。 所sở 謂vị 放phóng 過quá 即tức 不bất 可khả 也dã 。 阿A 難Nan 言ngôn 見kiến 者giả 。 見kiến 中trung 迷mê 悟ngộ 雙song 關quan 。 迷mê 則tắc 見kiến 塵trần 。 悟ngộ 則tắc 見kiến 性tánh 。 科khoa 為vi 似tự 領lãnh 者giả 以dĩ 此thử 。

二nhị 再tái 勘khám 實thật 迷mê 。

佛Phật 言ngôn 。

汝nhữ 何hà 所sở 見kiến 。 阿A 難Nan 言ngôn 。 我ngã 見kiến 如Như 來Lai 。 舉cử 臂tý 屈khuất 指chỉ 。 為vi 光quang 明minh 拳quyền 。 耀diệu 我ngã 心tâm 目mục 。

○# 佛Phật 言ngôn 。 汝nhữ 將tương 誰thùy 見kiến 。 阿A 難Nan 言ngôn 。 我ngã 與dữ 大đại 眾chúng 。 同đồng 將tương 眼nhãn 見kiến 。

初sơ 勘khám 定định 循tuần 塵trần 。 因nhân 上thượng 來lai 阿A 難Nan 答đáp 見kiến 。 塵trần 性tánh 未vị 分phần/phân 。 故cố 復phục 問vấn 以dĩ 。 汝nhữ 何hà 所sở 見kiến 。 其kỳ 意ý 以dĩ 見kiến 性tánh 者giả 必tất 能năng 忘vong 塵trần 。 見kiến 塵trần 者giả 自tự 然nhiên 迷mê 性tánh 也dã 。 答đáp 以dĩ 見kiến 拳quyền 。 足túc 見kiến 循tuần 塵trần 。 且thả 言ngôn 耀diệu 我ngã 心tâm 目mục 。 更cánh 是thị 流lưu 轉chuyển 。 所sở 謂vị 依y 稀# 似tự 曲khúc 纔tài 堪kham 聽thính 。 又hựu 被bị 風phong 吹xuy 別biệt 調điều 中trung 也dã 。

○# 佛Phật 言ngôn 下hạ 。 勘khám 定định 迷mê 見kiến 。 明minh 知tri 阿A 難Nan 不bất 悟ngộ 。 未vị 便tiện 放phóng 捨xả 。 仍nhưng 復phục 親thân 切thiết 提đề 持trì 。 故cố 問vấn 以dĩ 汝nhữ 將tương 誰thùy 見kiến 。 誰thùy 字tự 最tối 宜nghi 珍trân 重trọng 。 肘trửu 後hậu 具cụ 符phù 者giả 自tự 能năng 薦tiến 取thủ 。 阿A 難Nan 不bất 悟ngộ 見kiến 性tánh 。 依y 舊cựu 認nhận 見kiến 為vi 眼nhãn 。 但đãn 前tiền 云vân 見kiến 是thị 其kỳ 眼nhãn 。 已dĩ 被bị 佛Phật 破phá 。 若nhược 唯duy 言ngôn 我ngã 者giả 。 恐khủng 見kiến 呵ha 斥xích 。 故cố 曰viết 與dữ 眾chúng 同đồng 將tương 。 所sở 謂vị 臨lâm 坑khanh 拉lạp 伴bạn 者giả 阿A 難Nan 是thị 矣hĩ 。 正chánh 脈mạch 義nghĩa 云vân 。 此thử 上thượng 有hữu 三tam 審thẩm 試thí 。 太thái 煞sát 叮# 嚀# 。 一nhất 問vấn 見kiến 不phủ 。 二nhị 問vấn 見kiến 何hà 。 三tam 問vấn 誰thùy 見kiến 。 而nhi 阿A 難Nan 初sơ 答đáp 能năng 見kiến 。 次thứ 答đáp 見kiến 拳quyền 。 末mạt 答đáp 眼nhãn 見kiến 。 如Như 來Lai 可khả 謂vị 重trùng 重trùng 顯hiển 示thị 。 阿A 難Nan 可khả 謂vị 頭đầu 頭đầu 錯thác 過quá 矣hĩ 。 依y 舊cựu 遺di 真chân 竟cánh 。

二nhị 依y 舊cựu 認nhận 妄vọng 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

汝nhữ 今kim 答đáp 我ngã 。 如Như 來Lai 屈khuất 指chỉ 。 為vi 光quang 明minh 拳quyền 。 耀diệu 汝nhữ 心tâm 目mục 。 汝nhữ 目mục 可khả 見kiến 。 以dĩ 何hà 為vi 心tâm 。 當đương 我ngã 拳quyền 耀diệu 。

○# 阿A 難Nan 言ngôn 。 如Như 來Lai 現hiện 今kim 。 徵trưng 心tâm 所sở 在tại 。 而nhi 我ngã 以dĩ 心tâm 。 推thôi 窮cùng 尋tầm 逐trục 。 即tức 能năng 推thôi 者giả 。 我ngã 將tương 為vi 心tâm 。

初sơ 牒điệp 答đáp 縱túng/tung 見kiến 徵trưng 心tâm 。 屈khuất 指chỉ 為vi 拳quyền 。 光quang 耀diệu 心tâm 目mục 。 是thị 前tiền 阿A 難Nan 答đáp 佛Phật 之chi 語ngữ 。 今kim 欲dục 就tựu 此thử 徵trưng 心tâm 。 故cố 言ngôn 汝nhữ 今kim 答đáp 我ngã 。 等đẳng 以dĩ 牒điệp 之chi 也dã 。 唯duy 目mục 本bổn 不bất 能năng 見kiến 。 因nhân 其kỳ 引dẫn 眾chúng 同đồng 計kế 。 暫tạm 以dĩ 縱túng/tung 許hứa 。 故cố 曰viết 汝nhữ 目mục 可khả 見kiến 。 至chí 下hạ 盲manh 燈đăng 二nhị 喻dụ 。 終chung 顯hiển 其kỳ 謬mậu 。 當đương 猶do 對đối 也dã 。 重trọng/trùng 徵trưng 對đối 境cảnh 之chi 識thức 。 故cố 曰viết 以dĩ 何hà 為vi 心tâm 。 當đương 我ngã 拳quyền 耀diệu 。 然nhiên 如Như 來Lai 於ư 密mật 示thị 科khoa 中trung 。 已dĩ 知tri 阿A 難Nan 認nhận 取thủ 思tư 惟duy 為vi 心tâm 。 今kim 復phục 重trùng 徵trưng 者giả 。 以dĩ 屢lũ 施thí 破phá 斥xích 。 將tương 謂vị 有hữu 所sở 移di 耳nhĩ 。

○# 阿A 難Nan 下hạ 。 答đáp 以dĩ 能năng 推thôi 即tức 是thị 。 徵trưng 心tâm 所sở 在tại 。 即tức 指chỉ 前tiền 來lai 密mật 示thị 七thất 徵trưng 。 應ưng 徵trưng 察sát 思tư 曰viết 推thôi 。 計kế 盡tận 再tái 搜sưu 曰viết 窮cùng 。 反phản 復phục 義nghĩa 路lộ 曰viết 尋tầm 。 七thất 處xứ 跟cân 究cứu 曰viết 逐trục 。 然nhiên 正chánh 當đương 推thôi 窮cùng 尋tầm 逐trục 之chi 時thời 。 似tự 有hữu 心tâm 相tương/tướng 。 且thả 覺giác 現hiện 前tiền 得đắc 力lực 。 便tiện 爾nhĩ 誤ngộ 認nhận 。 不bất 知tri 生sanh 死tử 過quá 患hoạn 。 正chánh 在tại 乎hồ 此thử 。 故cố 溫ôn 陵lăng 云vân 。 塵trần 相tương/tướng 未vị 除trừ 。 依y 舊cựu 認nhận 賊tặc 為vi 子tử 。 去khứ 指chỉ 見kiến 性tánh 。 良lương 有hữu 以dĩ 也dã 。 阿A 難Nan 依y 舊cựu 遺di 認nhận 竟cánh 。

二nhị 如Như 來Lai 痛thống 呵ha 非phi 心tâm 。

佛Phật 言ngôn 。

咄đốt 。

阿A 難Nan 。 此thử 非phi 汝nhữ 心tâm 。

○# 阿A 難Nan 矍quắc 然nhiên 。 避tị 座tòa 合hợp 掌chưởng 。 起khởi 立lập 白bạch 佛Phật 。 此thử 非phi 我ngã 心tâm 。 當đương 名danh 何hà 等đẳng 。

○# 佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 此thử 是thị 前tiền 塵trần 。 虗hư 妄vọng 相tương/tướng 想tưởng 。 惑hoặc 汝nhữ 真chân 性tánh 。

○# 由do 汝nhữ 無vô 始thỉ 。 至chí 於ư 今kim 生sanh 。 認nhận 賊tặc 為vi 子tử 。 失thất 汝nhữ 元nguyên 常thường 。 故cố 受thọ 輪luân 轉chuyển 。

初sơ 振chấn 喝hát 直trực 斥xích 。 咄đốt 。 振chấn 威uy 痛thống 喝hát 也dã 。 臨lâm 濟tế 一nhất 喝hát 具cụ 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 如như 金kim 剛cang 王vương 寶bảo 劒kiếm 。 今kim 則tắc 斬trảm 除trừ 妄vọng 本bổn 。 即tức 金kim 剛cang 劒kiếm 也dã 。 二nhị 如như 踞cứ 地địa 師sư 子tử 。 今kim 則tắc 驚kinh 散tán 狐hồ 疑nghi 。 即tức 師sư 子tử 吼hống 也dã 。 三tam 如như 探thám 竿can/cán 影ảnh 草thảo 。 今kim 則tắc 試thí 聞văn 遮già 解giải 。 (# 試thí 探thám 聞văn 性tánh 。 遮già 障chướng 解giải 路lộ )# 即tức 探thám 竿can/cán 影ảnh 草thảo 也dã 。 四tứ 不bất 作tác 一nhất 喝hát 用dụng 。 今kim 則tắc 隨tùy 心tâm 薦tiến 取thủ 。 即tức 不bất 作tác 一nhất 喝hát 用dụng 也dã 。 座tòa 有hữu 知tri 音âm 。 自tự 應ưng 吐thổ 舌thiệt 。 而nhi 又hựu 呼hô 名danh 示thị 以dĩ 非phi 心tâm 者giả 。 因nhân 其kỳ 耳nhĩ 尚thượng 未vị 聾lung 。 帶đái 累lũy 世thế 尊tôn 墮đọa 老lão 婆bà 禪thiền 也dã 。

○# 阿A 難Nan 下hạ 。 驚kinh 索sách 名danh 目mục 。 矍quắc 然nhiên 者giả 。 驚kinh 愕ngạc 貌mạo 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 經kinh 久cửu 自tự 恃thị 。 唯duy 知tri 有hữu 此thử 。 一nhất 旦đán 奪đoạt 之chi 。 無vô 有hữu 不bất 驚kinh 者giả 矣hĩ 。 避tị 離ly 也dã 。 離ly 座tòa 者giả 。 恐khủng 懼cụ 不bất 安an 之chi 貌mạo 。 無vô 可khả 如như 何hà 。 唯duy 有hữu 待đãi 教giáo 。 故cố 合hợp 掌chưởng 起khởi 立lập 。 合hợp 掌chưởng 者giả 。 待đãi 教giáo 之chi 意ý 。 起khởi 立lập 者giả 。 白bạch 佛Phật 之chi 儀nghi 。 白bạch 佛Phật 者giả 。 反phản 以dĩ 質chất 索sách 。 索sách 以dĩ 此thử 非phi 我ngã 心tâm 。 當đương 名danh 何hà 等đẳng 者giả 。 以dĩ 阿A 難Nan 雖tuy 聞văn 非phi 心tâm 。 猶do 未vị 悟ngộ 妄vọng 。 無vô 所sở 稱xưng 謂vị 。 恐khủng 落lạc 斷đoạn 滅diệt 故cố 。

○# 佛Phật 告cáo 下hạ 。 指chỉ 以dĩ 妄vọng 名danh 。 前tiền 塵trần 色sắc 聲thanh 等đẳng 。 性tánh 境cảnh 也dã 。 虗hư 妄vọng 相tương/tướng 法pháp 塵trần 獨độc 影ảnh 境cảnh 也dã 。 想tưởng 有hữu 二nhị 釋thích 。 一nhất 通thông 指chỉ 六lục 識thức 。 以dĩ 前tiền 五ngũ 識thức 。 對đối 性tánh 境cảnh 起khởi 。 第đệ 六lục 識thức 。 對đối 獨độc 影ảnh 境cảnh 起khởi 。 故cố 合hợp 云vân 前tiền 塵trần 及cập 虗hư 妄vọng 相tương/tướng 上thượng 之chi 想tưởng 。 同đồng 為vi 妄vọng 本bổn 。 破phá 則tắc 俱câu 破phá 。 二nhị 唯duy 指chỉ 第đệ 六lục 。 以dĩ 第đệ 六lục 意ý 識thức 。 是thị 前tiền 塵trần 落lạc 謝tạ 虗hư 妄vọng 影ảnh 相tương/tướng 上thượng 所sở 起khởi 之chi 想tưởng 。 正chánh 顯hiển 境cảnh 且thả 至chí 虗hư 。 意ý 識thức 豈khởi 實thật 有hữu 哉tai 。 一nhất 向hướng 遺di 真chân 。 皆giai 由do 認nhận 此thử 。 故cố 云vân 惑hoặc 汝nhữ 真chân 性tánh 。

○# 由do 汝nhữ 下hạ 。 出xuất 其kỳ 過quá 患hoạn 。 亦diệc 是thị 釋thích 上thượng 惑hoặc 真chân 之chi 義nghĩa 。 如Như 來Lai 意ý 謂vị 。 我ngã 言ngôn 惑hoặc 汝nhữ 真chân 性tánh 者giả 。 由do 汝nhữ 於ư 無vô 始thỉ 來lai 。 至chí 於ư 今kim 生sanh 。 以dĩ 妄vọng 作tác 真chân 。 猶do 如như 認nhận 賊tặc 為vi 子tử 。 其kỳ 禍họa 患hoạn 可khả 勝thắng 言ngôn 哉tai 。 然nhiên 如Như 來Lai 以dĩ 賊tặc 喻dụ 妄vọng 心tâm 者giả 。 以dĩ 能năng 損tổn 法Pháp 財tài 。 滅diệt 功công 德đức 故cố 。 以dĩ 子tử 喻dụ 真chân 心tâm 者giả 。 以dĩ 能năng 持trì 性tánh 德đức 。 續tục 佛Phật 果Quả 故cố 。 既ký 唯duy 認nhận 妄vọng 。 必tất 至chí 遺di 真chân 。 故cố 云vân 失thất 汝nhữ 元nguyên 常thường 。 元nguyên 常thường 者giả 即tức 真chân 心tâm 對đối 彼bỉ 妄vọng 心tâm 無vô 常thường 立lập 名danh 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 失thất 元nguyên 常thường 者giả 。 如như 人nhân 既ký 認nhận 賊tặc 為vi 子tử 。 更cánh 不bất 求cầu 覓mịch 真chân 子tử 矣hĩ 。 受thọ 輪luân 轉chuyển 者giả 。 元nguyên 常thường 之chi 心tâm 既ký 失thất 。 無vô 常thường 之chi 心tâm 益ích 熾sí 。 起khởi 惑hoặc 造tạo 業nghiệp 。 六lục 道đạo 往vãng 復phục 。 如như 人nhân 真chân 子tử 既ký 失thất 。 賊tặc 子tử 益ích 縱túng/tung 。 必tất 至chí 家gia 私tư 蕩đãng 盡tận 。 馳trì 騁sính 求cầu 食thực 。 知tri 此thử 者giả 。 當đương 預dự 為vi 辯biện 之chi 。 不bất 受thọ 其kỳ 惑hoặc 。 則tắc 輪luân 轉chuyển 息tức 。 而nhi 元nguyên 常thường 立lập 矣hĩ 。 顯hiển 呵ha 妄vọng 識thức 非phi 心tâm 竟cánh 。

三tam 推thôi 破phá 妄vọng 識thức 無vô 體thể (# 上thượng 已dĩ 聲thanh 正chánh 其kỳ 罪tội 。 此thử 乃nãi 斬trảm 其kỳ 首thủ 級cấp 。 族tộc 其kỳ 餘dư 黨đảng )# 三tam 。

一nhất 阿A 難Nan 驚kinh 怖bố 求cầu 示thị 。 二nhị 如Như 來Lai 示thị 有hữu 推thôi 無vô 。 三tam 會hội 眾chúng 知tri 非phi 無vô 辯biện 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 歷lịch 述thuật 得đắc 力lực 。 二nhị 怖bố 無vô 求cầu 開khai 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 已dĩ 往vãng 由do 心tâm 。 二nhị 例lệ 知tri 將tương 來lai 。

初sơ 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 佛Phật 寵sủng 弟đệ 。 心tâm 愛ái 佛Phật 故cố 。 令linh 我ngã 出xuất 家gia 。

寵sủng 者giả 重trọng/trùng 愛ái 義nghĩa 。 前tiền 云vân 我ngã 是thị 如Như 來Lai 。 最tối 小tiểu 之chi 弟đệ 。 因nhân 小tiểu 見kiến 寵sủng 。 亦diệc 常thường 情tình 也dã 。 心tâm 愛ái 佛Phật 故cố 。 令linh 我ngã 出xuất 家gia 者giả 。 見kiến 佛Phật 相tướng 好hảo 。 知tri 非phi 欲dục 生sanh 故cố 愛ái 。 願nguyện 得đắc 佛Phật 身thân 。 厭yếm 家gia 思tư 修tu 故cố 出xuất 。 又hựu 出xuất 家gia 義nghĩa 含hàm 供cung 佛Phật 。 以dĩ 現hiện 為vi 侍thị 者giả 故cố 。 觀quán 下hạ 何hà 獨độc 句cú 可khả 知tri 。

二nhị 例lệ 知tri 將tương 來lai 。

我ngã 心tâm 何hà 獨độc 。 供cúng 養dường 如Như 來Lai 。 乃nãi 至chí 徧biến 歷lịch 恆Hằng 沙sa 國quốc 土độ 承thừa 事sự 諸chư 佛Phật 。 及cập 善Thiện 知Tri 識Thức 。 發phát 大đại 勇dũng 猛mãnh 。 行hành 諸chư 一nhất 切thiết 。 難nan 行hành 法Pháp 事sự 。 皆giai 用dụng 此thử 心tâm 。

○# 縱túng 令linh 謗báng 法pháp 。 永vĩnh 退thoái 善thiện 根căn 。 亦diệc 因nhân 此thử 心tâm 。

初sơ 作tác 善thiện 由do 心tâm 。 意ý 謂vị 我ngã 言ngôn 心tâm 愛ái 佛Phật 故cố 。 令linh 我ngã 出xuất 家gia 。 是thị 出xuất 家gia 唯duy 用dụng 此thử 心tâm 。 出xuất 家gia 後hậu 。 為vi 侍thị 供cung 佛Phật 。 例lệ 此thử 可khả 知tri 。 此thử 且thả 約ước 已dĩ 往vãng 言ngôn 之chi 。 若nhược 從tùng 此thử 迴hồi 小tiểu 向hướng 大đại 。 我ngã 心tâm 何hà 獨độc 。 供cúng 養dường 如Như 來Lai 一nhất 佛Phật 。 或hoặc 更cánh 供cung 多đa 佛Phật 。 乃nãi 至chí 徧biến 歷lịch 恆Hằng 沙sa 國quốc 土độ 。 親thân 承thừa 供cung 事sự 。 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 亦diệc 用dụng 此thử 心tâm 。 不bất 唯duy 供cung 佛Phật 。 或hoặc 有hữu 具cụ 正chánh 知tri 見kiến 。 兼kiêm 大đại 智trí 識thức 者giả 。 亦diệc 必tất 親thân 承thừa 供cung 事sự 。 又hựu 不bất 唯duy 親thân 承thừa 供cung 事sự 。 仍nhưng 復phục 於ư 彼bỉ 諸chư 佛Phật 及cập 善Thiện 知Tri 識Thức 所sở 。 披phi 精tinh 進tấn 鎧khải 。 發phát 大đại 勇dũng 猛mãnh 。 立lập 堅kiên 固cố 志chí 。 上thượng 求cầu 下hạ 化hóa 。 於ư 諸chư 一nhất 切thiết 。 難nan 行hành 法Pháp 事sự 。 周chu 徧biến 修tu 行hành 。 一nhất 一nhất 皆giai 用dụng 此thử 心tâm 。 設thiết 離ly 此thử 心tâm 。 則tắc 無vô 所sở 能năng 為vi 矣hĩ 。

○# 縱túng/tung 令linh 下hạ 。 作tác 惡ác 由do 心tâm 。 縱túng/tung 令linh 者giả 。 必tất 無vô 之chi 事sự 。 而nhi 設thiết 言ngôn 之chi 也dã 。 意ý 謂vị 我ngã 今kim 只chỉ 是thị 不bất 敢cảm 謗báng 法pháp 。 縱túng/tung 令linh 被bị 呵ha 生sanh 瞋sân 。 從tùng 此thử 不bất 信tín 佛Phật 法Pháp 。 反phản 生sanh 誹phỉ 謗báng 。 因nhân 而nhi 退thoái 失thất 善thiện 根căn 。 墮đọa 一nhất 闡xiển 提đề 。 亦diệc 因nhân 此thử 心tâm 所sở 使sử 。 是thị 知tri 此thử 心tâm 功công 魁khôi 罪tội 首thủ 。 既ký 得đắc 力lực 於ư 已dĩ 往vãng 。 知tri 必tất 需# 乎hồ 將tương 來lai 。 呵ha 為vi 非phi 心tâm 。 詎cự 能năng 忘vong 情tình 。 因nhân 歷lịch 歷lịch 敘tự 述thuật 。 希hy 將tương 有hữu 以dĩ 教giáo 我ngã 矣hĩ 。 歷lịch 述thuật 得đắc 力lực 竟cánh 。

二nhị 怖bố 無vô 求cầu 開khai 。

若nhược 此thử 發phát 明minh 。 不bất 是thị 心tâm 者giả 。

○# 我ngã 乃nãi 無vô 心tâm 。 同đồng 諸chư 土thổ 木mộc 。 離ly 此thử 覺giác 知tri 。 更cánh 無vô 所sở 有hữu 。

○# 云vân 何hà 如Như 來Lai 。 說thuyết 此thử 非phi 心tâm 。 我ngã 實thật 驚kinh 怖bố 。 兼kiêm 此thử 大đại 眾chúng 。 無vô 不bất 疑nghi 惑hoặc 。

○# 惟duy 垂thùy 大đại 悲bi 。 開khai 示thị 未vị 悟ngộ 。

初sơ 按án 定định 佛Phật 語ngữ 。 若nhược 此thử 者giả 指chỉ 前tiền 呵ha 示thị 而nhi 言ngôn 。 如Như 來Lai 既ký 呵ha 其kỳ 非phi 。 又hựu 斥xích 為vi 虗hư 妄vọng 相tương/tướng 想tưởng 。 皆giai 發phát 明minh 不bất 是thị 心tâm 義nghĩa 。

○# 我ngã 乃nãi 下hạ 自tự 申thân 怖bố 由do 意ý 。 謂vị 功công 魁khôi 罪tội 首thủ 。 唯duy 是thị 此thử 心tâm 。 已dĩ 往vãng 將tương 來lai 。 勢thế 所sở 必tất 用dụng 。 此thử 既ký 非phi 是thị 。 而nhi 我ngã 乃nãi 成thành 無vô 心tâm 之chi 人nhân 。 人nhân 若nhược 無vô 心tâm 。 自tự 應ưng 同đồng 諸chư 土thổ 木mộc 。 以dĩ 離ly 此thử 覺giác 知tri 。 更cánh 無vô 所sở 有hữu 故cố 。

○# 云vân 何hà 下hạ 正chánh 述thuật 驚kinh 怖bố 。 云vân 何hà 說thuyết 非phi 者giả 。 怪quái 如Như 來Lai 所sở 說thuyết 不bất 宜nghi 。 我ngã 實thật 驚kinh 怖bố 者giả 。 明minh 自tự 己kỷ 聞văn 之chi 失thất 措thố 。 兼kiêm 此thử 大đại 眾chúng 者giả 。 仍nhưng 指chỉ 小Tiểu 乘Thừa 一nhất 類loại 。 以dĩ 彼bỉ 唯duy 以dĩ 六lục 識thức 建kiến 立lập 染nhiễm 淨tịnh 根căn 本bổn 。 乍sạ 聞văn 非phi 心tâm 。 無vô 不bất 疑nghi 惑hoặc 。

○# 末mạt 二nhị 句cú 結kết 請thỉnh 開khai 示thị 。 驚kinh 疑nghi 不bất 安an 。 殊thù 屬thuộc 可khả 愍mẫn 。 故cố 惟duy 冀ký 垂thùy 大đại 悲bi 心tâm 。 未vị 悟ngộ 有hữu 二nhị 。 一nhất 者giả 未vị 悟ngộ 此thử 識thức 。 何hà 故cố 不bất 得đắc 名danh 心tâm 。 二nhị 者giả 未vị 悟ngộ 離ly 此thử 。 何hà 得đắc 不bất 同đồng 土thổ 木mộc 。 為vi 釋thích 自tự 怖bố 。 及cập 決quyết 眾chúng 疑nghi 。 故cố 求cầu 佛Phật 開khai 示thị 。 至chí 下hạ 安an 慰úy 示thị 有hữu 。 正chánh 開khai 示thị 不bất 同đồng 土thổ 木mộc 。 驚kinh 怖bố 釋thích 焉yên 。 對đối 塵trần 推thôi 無vô 。 正chánh 開khai 示thị 不bất 得đắc 名danh 心tâm 。 疑nghi 惑hoặc 決quyết 矣hĩ 。 阿A 難Nan 驚kinh 怖bố 求cầu 示thị 竟cánh 。

二nhị 如Như 來Lai 示thị 有hữu 推thôi 無vô 二nhị 。

一nhất 安an 慰úy 示thị 有hữu 。 二nhị 就tựu 塵trần 推thôi 無vô 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 摩ma 頂đảnh 引dẫn 說thuyết 惟duy 心tâm 。 二nhị 況huống 顯hiển 真chân 心tâm 有hữu 體thể 。

初sơ 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 開khai 示thị 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 欲dục 令linh 心tâm 入nhập 。 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。

○# 於ư 師sư 子tử 座tòa 。 摩ma 阿A 難Nan 頂đảnh 。 而nhi 告cáo 之chi 言ngôn 。 如Như 來Lai 常thường 說thuyết 。 諸chư 法pháp 所sở 生sanh 。 唯duy 心tâm 所sở 現hiện 。

○# 一nhất 切thiết 因nhân 果quả 。 世thế 界giới 微vi 塵trần 。 因nhân 心tâm 成thành 體thể 。

初sơ 經kinh 家gia 敘tự 意ý 。 開khai 示thị 阿A 難Nan 者giả 。 以dĩ 驚kinh 怖bố 故cố 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 者giả 。 以dĩ 疑nghi 惑hoặc 故cố 欲dục 令linh 句cú 原nguyên 佛Phật 開khai 示thị 本bổn 意ý 。 言ngôn 阿A 難Nan 等đẳng 。 向hướng 以dĩ 識thức 心tâm 分phân 別biệt 。 妄vọng 見kiến 生sanh 滅diệt 。 今kim 開khai 示thị 無vô 體thể 。 令linh 其kỳ 離ly 於ư 分phân 別biệt 。 則tắc 入nhập 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 矣hĩ 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 者giả 。 不bất 見kiến 有hữu 少thiểu 法pháp 生sanh 。 仁nhân 王vương 云vân 。 一nhất 切thiết 法pháp 空không 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 又hựu 忍nhẫn 者giả 信tín 也dã 。 謂vị 深thâm 信tín 諸chư 法pháp 無vô 生sanh 義nghĩa 故cố 。

○# 於ư 師sư 下hạ 摩ma 頂đảnh 為vi 說thuyết 。 師sư 子tử 座tòa 者giả 。 製chế 座tòa 像tượng 師sư 。 或hoặc 不bất 必tất 像tượng 。 但đãn 以dĩ 師sư 名danh 座tòa 。 表biểu 說thuyết 法Pháp 無vô 畏úy 義nghĩa 故cố 。 以dĩ 其kỳ 驚kinh 怖bố 。 故cố 摩ma 頂đảnh 相tướng 告cáo 。 示thị 安an 慰úy 意ý 也dã 。 三tam 界giới 唯duy 心tâm 。 萬vạn 法pháp 惟duy 識thức 。 是thị 佛Phật 教giáo 之chi 大đại 宗tông 。 故cố 云vân 常thường 說thuyết 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 諸chư 法pháp 者giả 。 略lược 唯duy 色sắc 心tâm 二nhị 種chủng 。 所sở 生sanh 者giả 。 所sở 以dĩ 得đắc 生sanh 也dã 。 所sở 以dĩ 得đắc 生sanh 。 不bất 離ly 藏tạng 識thức 。 故cố 曰viết 惟duy 心tâm 所sở 現hiện 。 楞lăng 伽già 云vân 。 心tâm 亦diệc 是thị 唯duy 心tâm 。 非phi 心tâm 亦diệc 心tâm 起khởi 。 解giải 深thâm 密mật 云vân 。 諸chư 識thức 所sở 緣duyên 。 唯duy 心tâm 所sở 現hiện 。 下hạ 文văn 亦diệc 云vân 。 色sắc 心tâm 諸chư 緣duyên 。 及cập 心tâm 所sở 使sử 。 諸chư 所sở 緣duyên 法pháp 。 唯duy 心tâm 所sở 現hiện 。 足túc 證chứng 常thường 說thuyết 。

○# 一nhất 切thiết 下hạ 據cứ 說thuyết 以dĩ 斷đoạn 。 謂vị 據cứ 常thường 所sở 說thuyết 。 斷đoạn 定định 因nhân 心tâm 。 成thành 體thể 義nghĩa 故cố 。 一nhất 切thiết 因nhân 果quả 。 約ước 正chánh 報báo 言ngôn 。 有hữu 二nhị 釋thích 。 一nhất 聖thánh 凡phàm 各các 有hữu 因nhân 果quả 。 二nhị 從tùng 劣liệt 向hướng 勝thắng 。 前tiền 因nhân 後hậu 果quả 。 世thế 界giới 微vi 塵trần 。 約ước 依y 報báo 言ngôn 。 亦diệc 因nhân 果quả 義nghĩa 。 以dĩ 聚tụ 塵trần 為vi 因nhân 。 成thành 界giới 為vi 果quả 。 如như 是thị 皆giai 依y 藏tạng 識thức 所sở 現hiện 。 意ý 顯hiển 心tâm 必tất 不bất 無vô 。 至chí 下hạ 自tự 見kiến 。 故cố 曰viết 因nhân 心tâm 成thành 體thể 。 摩ma 頂đảnh 引dẫn 說thuyết 惟duy 心tâm 竟cánh 。

二nhị 況huống 顯hiển 真chân 心tâm 有hữu 體thể 。

阿A 難Nan 。 若nhược 諸chư 世thế 界giới 。 一nhất 切thiết 所sở 有hữu 。 其kỳ 中trung 乃nãi 至chí 。 草thảo 葉diệp 縷lũ 結kết 。 詰cật 其kỳ 根căn 元nguyên 。 咸hàm 有hữu 體thể 性tánh 。 縱túng/tung 令linh 虗hư 空không 。 亦diệc 有hữu 名danh 貌mạo 。

○# 何hà 況huống 清thanh 淨tịnh 。 妙diệu 淨tịnh 明minh 心tâm 。 性tánh 一nhất 切thiết 心tâm 。 而nhi 自tự 無vô 體thể 。

初sơ 舉cử 諸chư 有hữu 體thể 。 若nhược 諸chư 者giả 統thống 舉cử 現hiện 前tiền 諸chư 法pháp 。 於ư 中trung 有hữu 總tổng 有hữu 別biệt 。 總tổng 惟duy 世thế 界giới 。 別biệt 則tắc 一nhất 切thiết 所sở 有hữu 。 其kỳ 中trung 者giả 一nhất 切thiết 所sở 有hữu 之chi 中trung 。 兼kiêm 顯hiển 微vi 該cai 巨cự 細tế 言ngôn 。 乃nãi 至chí 者giả 超siêu 略lược 之chi 詞từ 。 言ngôn 顯hiển 者giả 巨cự 者giả 。 固cố 自tự 有hữu 體thể 。 乃nãi 至chí 最tối 微vi 最tối 細tế 。 如như 草thảo 之chi 一nhất 葉diệp 。 縷lũ 之chi 一nhất 結kết 。 若nhược 詰cật 其kỳ 根căn 本bổn 元nguyên 始thỉ 。 咸hàm 有hữu 體thể 性tánh 可khả 據cứ 。 如như 葉diệp 以dĩ 草thảo 為vi 體thể 。 結kết 以dĩ 縷lũ 為vi 性tánh 故cố 。 然nhiên 此thử 猶do 屬thuộc 有hữu 色sắc 有hữu 礙ngại 。 縱túng/tung 令linh 無vô 色sắc 之chi 虗hư 。 無vô 礙ngại 之chi 空không 。 亦diệc 有hữu 狀trạng 之chi 可khả 名danh 。 相tương/tướng 之chi 可khả 貌mạo 。 以dĩ 虗hư 空không 即tức 名danh 。 蒼thương 翠thúy 即tức 貌mạo 故cố 。

○# 何hà 況huống 下hạ 況huống 顯hiển 真chân 心tâm 。 此thử 中trung 清thanh 淨tịnh 。 即tức 指chỉ 下hạ 帶đái 妄vọng 所sở 示thị 之chi 見kiến 。 以dĩ 性tánh 本bổn 無vô 染nhiễm 故cố 。 妙diệu 淨tịnh 即tức 指chỉ 下hạ 剖phẫu 妄vọng 所sở 出xuất 之chi 真chân 。 以dĩ 離ly 染nhiễm 獨độc 妙diệu 故cố 。 清thanh 淨tịnh 故cố 。 在tại 纏triền 不bất 昏hôn 。 妙diệu 淨tịnh 故cố 。 出xuất 障chướng 圓viên 明minh 。 故cố 總tổng 號hiệu 明minh 心tâm 。 性tánh 徧biến 四tứ 科khoa 七thất 大đại 而nhi 為vi 如Như 來Lai 藏tạng 體thể 。 故cố 又hựu 名danh 性tánh 一nhất 切thiết 心tâm 。 統thống 為vi 一nhất 真chân 心tâm 也dã 。 如như 此thử 之chi 心tâm 。 豈khởi 當đương 無vô 體thể 。 取thủ 例lệ 況huống 顯hiển 。 令linh 易dị 發phát 明minh 。 言ngôn 葉diệp 結kết 尚thượng 有hữu 體thể 性tánh 。 虗hư 空không 且thả 具cụ 名danh 貌mạo 。 如như 何hà 比tỉ 況huống 。 反phản 說thuyết 真chân 心tâm 。 而nhi 自tự 無vô 體thể 。 葢# 深thâm 怪quái 阿A 難Nan 不bất 應ưng 。 作tác 是thị 說thuyết 故cố 。 安an 慰úy 示thị 有hữu 竟cánh 二nhị 就tựu 塵trần 推thôi 無vô 三tam 。

一nhất 據cứ 理lý 應ưng 有hữu 全toàn 性tánh 。 二nhị 就tựu 塵trần 驗nghiệm 其kỳ 虗hư 偽ngụy 。 三tam 教giáo 以dĩ 微vi 細tế 推thôi 審thẩm 。

初sơ 。

若nhược 汝nhữ 執chấp 恡lận 分phân 別biệt 覺giác 觀quán 。 所sở 了liễu 知tri 性tánh 。 必tất 為vi 心tâm 者giả 。

○# 此thử 心tâm 即tức 應ưng 。 離ly 諸chư 一nhất 切thiết 。 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 。 諸chư 塵trần 事sự 業nghiệp 。 別biệt 有hữu 全toàn 性tánh 。

初sơ 按án 定định 所sở 執chấp 。 執chấp 謂vị 堅kiên 執chấp 舊cựu 見kiến 。 恡lận 謂vị 慳san 恡lận 不bất 捨xả 。 分phân 別biệt 覺giác 觀quán 等đẳng 。 正chánh 所sở 執chấp 所sở 恡lận 之chi 心tâm 。 分phân 別biệt 者giả 。 對đối 境cảnh 起khởi 念niệm 。 覺giác 觀quán 者giả 。 內nội 守thủ 幽u 閑nhàn 。 至chí 下hạ 驗nghiệm 偽ngụy 中trung 自tự 見kiến 。 灌quán 頂đảnh 云vân 。 粗thô 心tâm 初sơ 念niệm 名danh 覺giác 。 細tế 心tâm 後hậu 念niệm 名danh 觀quán 。 所sở 了liễu 知tri 性tánh 者giả 。 謂vị 正chánh 當đương 分phân 別biệt 覺giác 觀quán 。 時thời 所sở 有hữu 能năng 了liễu 知tri 性tánh 也dã 。 然nhiên 此thử 性tánh 全toàn 是thị 識thức 心tâm 。 正chánh 屬thuộc 妄vọng 本bổn 。 而nhi 阿A 難Nan 堅kiên 執chấp 不bất 捨xả 。 認nhận 為vi 是thị 心tâm 。 如Như 來Lai 將tương 欲dục 施thí 破phá 。 故cố 先tiên 按án 定định 。 如như 文văn 中trung 曰viết 若nhược 曰viết 必tất 皆giai 按án 定định 意ý 。

○# 此thử 心tâm 下hạ 就tựu 執chấp 以dĩ 難nạn/nan 。 即tức 應ưng 者giả 據cứ 理lý 論luận 。 謂vị 上thượng 已dĩ 況huống 顯hiển 故cố 。 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 。 略lược 舉cử 四tứ 塵trần 。 餘dư 有hữu 聲thanh 法pháp 二nhị 塵trần 。 總tổng 以dĩ 諸chư 塵trần 該cai 之chi 。 事sự 業nghiệp 者giả 。 世thế 間gian 所sở 作tác 。 初sơ 營doanh 曰viết 事sự 。 既ký 辦biện 為vi 業nghiệp 。 言ngôn 世thế 間gian 所sở 作tác 事sự 業nghiệp 。 皆giai 依y 塵trần 成thành 。 能năng 所sở 合hợp 論luận 。 故cố 云vân 諸chư 塵trần 事sự 業nghiệp 。 對đối 此thử 分phân 別biệt 覺giác 觀quán 。 方phương 顯hiển 所sở 了liễu 知tri 性tánh 。 須tu 臾du 有hữu 離ly 。 了liễu 知tri 便tiện 虧khuy 。 豈khởi 能năng 別biệt 有hữu 全toàn 性tánh 。 乃nãi 故cố 意ý 為vi 難nạn/nan 。

二nhị 就tựu 塵trần 驗nghiệm 其kỳ 虗hư 偽ngụy 。

如như 汝nhữ 今kim 者giả 。 承thừa 聽thính 我ngã 法Pháp 。 此thử 則tắc 因nhân 聲thanh 。 而nhi 有hữu 分phân 別biệt 。 縱túng 滅diệt 一nhất 切thiết 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 內nội 守thủ 幽u 閒gian 。 猶do 為vi 法pháp 塵trần 。 分phân 別biệt 影ảnh 事sự 。

如như 汝nhữ 句cú 指chỉ 在tại 現hiện 前tiền 。 謂vị 欲dục 顯hiển 虗hư 偽ngụy 。 指chỉ 現hiện 前tiền 為vi 驗nghiệm 故cố 。 承thừa 聽thính 我ngã 法Pháp 。 因nhân 聲thanh 有hữu 別biệt 。 例lệ 知tri 瞻chiêm 仰ngưỡng 我ngã 相tương/tướng 。 因nhân 色sắc 有hữu 別biệt 。 齅khứu 我ngã 爐lô 烟yên 。 因nhân 香hương 有hữu 別biệt 等đẳng 。 超siêu 略lược 言ngôn 之chi 。 故cố 曰viết 縱túng/tung 滅diệt 等đẳng 也dã 。 見kiến 聞văn 眼nhãn 耳nhĩ 二nhị 識thức 。 鼻tị 舌thiệt 身thân 三tam 通thông 名danh 為vi 覺giác 。 以dĩ 同đồng 是thị 合hợp 中trung 知tri 故cố 。 知tri 即tức 意ý 識thức 。 此thử 復phục 有hữu 二nhị 。 一nhất 明minh 了liễu 識thức 。 與dữ 前tiền 五ngũ 識thức 俱câu 時thời 而nhi 起khởi 。 亦diệc 名danh 五ngũ 俱câu 意ý 。 緣duyên 境cảnh 明minh 了liễu 。 親thân 得đắc 法Pháp 之chi 自tự 體thể 。 故cố 以dĩ 為vi 名danh 。 二nhị 獨độc 頭đầu 識thức 。 此thử 復phục 有hữu 三tam 。 一nhất 散tán 位vị 獨độc 頭đầu 。 緣duyên 獨độc 影ảnh 境cảnh 。 二nhị 夢mộng 中trung 獨độc 頭đầu 。 緣duyên 夢mộng 中trung 境cảnh 。 三tam 定định 中trung 獨độc 頭đầu 。 緣duyên 定định 中trung 境cảnh 。 今kim 云vân 滅diệt 者giả 。 約ước 定định 中trung 言ngôn 。 以dĩ 定định 中trung 眼nhãn 不bất 觀quán 色sắc 。 耳nhĩ 不bất 聽thính 聲thanh 等đẳng 。 亦diệc 無vô 散tán 心tâm 及cập 與dữ 夢mộng 想tưởng 。 則tắc 前tiền 五ngũ 識thức 與dữ 五ngũ 俱câu 意ý 及cập 散tán 夢mộng 獨độc 頭đầu 。 一nhất 切thiết 皆giai 悉tất 不bất 行hành 。 然nhiên 縱túng/tung 能năng 如như 此thử 。 亦diệc 非phi 真chân 滅diệt 。 以dĩ 猶do 有hữu 定định 中trung 獨độc 頭đầu 。 守thủ 定định 中trung 境cảnh 。 故cố 曰viết 內nội 守thủ 幽u 閑nhàn 。 葢# 內nội 守thủ 之chi 心tâm 。 即tức 是thị 定định 中trung 獨độc 頭đầu 。 幽u 深thâm 閑nhàn 靜tĩnh 。 即tức 是thị 定định 中trung 之chi 境cảnh 。 定định 中trung 之chi 境cảnh 。 雖tuy 微vi 細tế 不bất 離ly 法pháp 塵trần 。 定định 中trung 獨độc 頭đầu 。 即tức 綿miên 密mật 亦diệc 屬thuộc 分phân 別biệt 。 不bất 唯duy 分phân 別biệt 。 且thả 屬thuộc 影ảnh 事sự 。 以dĩ 離ly 於ư 法pháp 塵trần 。 即tức 無vô 體thể 性tánh 故cố 。

三tam 教giáo 以dĩ 微vi 細tế 推thôi 審thẩm 。

我ngã 非phi 勅sắc 汝nhữ 。 執chấp 為vi 非phi 心tâm 。 但đãn 汝nhữ 於ư 心tâm 。 微vi 細tế 揣đoàn 摩ma 。 若nhược 離ly 前tiền 塵trần 。 有hữu 分phân 別biệt 性tánh 。 即tức 真chân 汝nhữ 心tâm 。 若nhược 分phân 別biệt 性tánh 。 離ly 塵trần 無vô 體thể 。 斯tư 則tắc 前tiền 塵trần 。 分phân 別biệt 影ảnh 事sự 。

勅sắc 強cường/cưỡng 命mạng 也dã 。 如Như 來Lai 意ý 謂vị 汝nhữ 前tiền 執chấp 為vi 是thị 心tâm 。 我ngã 雖tuy 重trùng 重trùng 破phá 奪đoạt 。 亦diệc 非phi 強cường/cưỡng 命mạng 於ư 汝nhữ 。 令linh 汝nhữ 轉chuyển 執chấp 此thử 為vi 非phi 心tâm 。 但đãn 不bất 可khả 錯thác 認nhận 。 汝nhữ 自tự 於ư 心tâm 。 微vi 細tế 揣đoàn 摩ma 。 設thiết 若nhược 離ly 塵trần 有hữu 性tánh 。 即tức 真chân 汝nhữ 心tâm 。 以dĩ 真chân 心tâm 必tất 有hữu 體thể 故cố 。 若nhược 如như 我ngã 上thượng 來lai 所sở 說thuyết 。 離ly 塵trần 無vô 體thể 。 斯tư 則tắc 依y 附phụ 前tiền 塵trần 所sở 起khởi 分phân 別biệt 。 乃nãi 屬thuộc 虗hư 妄vọng 影ảnh 事sự 。 豈khởi 真chân 心tâm 哉tai 。 如Như 來Lai 示thị 有hữu 推thôi 無vô 竟cánh 。

三tam 會hội 眾chúng 知tri 非phi 無vô 辯biện 。

塵trần 非phi 常thường 住trụ 。 若nhược 變biến 滅diệt 時thời 。 此thử 心tâm 則tắc 同đồng 。 龜quy 毛mao 兔thố 角giác 。 則tắc 汝nhữ 法Pháp 身thân 。 同đồng 於ư 斷đoạn 滅diệt 。 其kỳ 誰thùy 修tu 證chứng 。 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。

○# 即tức 時thời 阿A 難Nan 。 與dữ 諸chư 大đại 眾chúng 。 默mặc 然nhiên 自tự 失thất 。

初sơ 出xuất 過quá 顯hiển 非phi 。 承thừa 上thượng 既ký 屬thuộc 影ảnh 事sự 。 又hựu 惟duy 依y 附phụ 前tiền 塵trần 。 執chấp 為vi 是thị 心tâm 。 則tắc 有hữu 二nhị 過quá 。 一nhất 者giả 塵trần 是thị 緣duyên 生sanh 。 非phi 常thường 住trụ 法pháp 。 設thiết 若nhược 緣duyên 盡tận 變biến 滅diệt 時thời 。 此thử 心tâm 無vô 所sở 依y 附phụ 。 則tắc 同đồng 龜quy 毛mao 兔thố 角giác 。 化hóa 為vi 烏ô 有hữu 。 此thử 有hữu 名danh 無vô 體thể 過quá 也dã 。 二nhị 者giả 心tâm 即tức 法Pháp 身thân 。 屬thuộc 於ư 性tánh 具cụ 。 依y 之chi 修tu 習tập 。 證chứng 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 屬thuộc 於ư 修tu 得đắc 。 心tâm 既ký 無vô 體thể 。 則tắc 法Pháp 身thân 同đồng 於ư 斷đoạn 滅diệt 。 法Pháp 忍Nhẫn 憑bằng 誰thùy 修tu 證chứng 。 此thử 性tánh 修tu 俱câu 失thất 過quá 也dã 。

○# 即tức 時thời 下hạ 知tri 已dĩ 無vô 辯biện 。 即tức 時thời 者giả 如Như 來Lai 教giáo 以dĩ 推thôi 審thẩm 時thời 也dã 。 微vi 細tế 揣đoàn 摩ma 。 已dĩ 知tri 無vô 體thể 。 又hựu 聞văn 成thành 過quá 。 情tình 盡tận 詞từ 窮cùng 。 阿A 難Nan 既ký 爾nhĩ 。 法Pháp 會hội 亦diệc 然nhiên 。 故cố 云vân 與dữ 諸chư 大đại 眾chúng 。 既ký 不bất 知tri 何hà 者giả 為vi 真chân 。 又hựu 不bất 敢cảm 依y 舊cựu 認nhận 妄vọng 。 唯duy 有hữu 默mặc 然nhiên 。 自tự 覺giác 兩lưỡng 失thất 。 觸xúc 藩# 之chi 羊dương 。 可khả 為vi 譬thí 也dã 。 總tổng 結kết 備bị 破phá 三tam 迷mê 竟cánh 。

三tam 結kết 斥xích 誤ngộ 認nhận 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

世thế 間gian 一nhất 切thiết 。 諸chư 修tu 學học 人nhân 。 現hiện 前tiền 雖tuy 成thành 。 九cửu 次thứ 第đệ 定định 。 不bất 得đắc 漏lậu 盡tận 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。 皆giai 由do 執chấp 此thử 。 生sanh 死tử 妄vọng 想tưởng 。 誤ngộ 為vi 真chân 實thật 。

○# 是thị 故cố 汝nhữ 今kim 。 雖tuy 得đắc 多đa 聞văn 。 不bất 成thành 聖thánh 果Quả 。

初sơ 結kết 斥xích 大đại 眾chúng 。 世thế 間gian 學học 人nhân 。 前tiền 三tam 果quả 也dã 。 三tam 界giới 未vị 出xuất 。 故cố 稱xưng 世thế 間gian 。 四Tứ 果Quả 未vị 證chứng 。 故cố 稱xưng 學học 人nhân 。 現hiện 前tiền 者giả 。 從tùng 是thị 進tiến 修tu 。 成thành 次thứ 第đệ 定định 。 第đệ 四Tứ 果Quả 也dã 。 以dĩ 前tiền 八bát (# 四tứ 禪thiền 四tứ 空không )# 凡phàm 位vị 所sở 成thành 。 後hậu 一nhất 滅diệt 盡tận 定định 也dã 。 若nhược 但đãn 滅diệt 六lục 識thức 。 名danh 無vô 心tâm 定định 。 兼kiêm 滅diệt 七thất 識thức 。 名danh 滅diệt 盡tận 定định 。 又hựu 偏thiên 厭yếm 受thọ 想tưởng 。 亦diệc 名danh 滅diệt 受thọ 想tưởng 定định )# 聖thánh 位vị 所sở 成thành 故cố 。 若nhược 論luận 四Tứ 果Quả 。 於ư 小Tiểu 乘Thừa 法pháp 中trung 。 已dĩ 為vi 漏lậu 盡tận 。 即tức 是thị 羅La 漢Hán 。 今kim 云vân 雖tuy 成thành 不bất 得đắc 等đẳng 者giả 。 以dĩ 向hướng 屬thuộc 權quyền 許hứa 。 理lý 實thật 未vị 得đắc 。 皆giai 由do 執chấp 此thử 等đẳng 。 乃nãi 出xuất 其kỳ 未vị 得đắc 之chi 故cố 。 妄vọng 想tưởng 即tức 指chỉ 六lục 識thức 。 以dĩ 是thị 生sanh 死tử 根căn 本bổn 。 故cố 稱xưng 生sanh 死tử 妄vọng 想tưởng 。 誤ngộ 為vi 真chân 實thật 者giả 。 不bất 了liễu 識thức 空không 。 正chánh 由do 不bất 了liễu 識thức 空không 。 雖tuy 成thành 滅diệt 盡tận 。 不bất 過quá 如như 石thạch 壓áp 草thảo 。 似tự 繩thằng 縛phược 賊tặc 。 縱túng/tung 能năng 度độ 百bách 千thiên 劫kiếp 。 終chung 有hữu 壞hoại 時thời 。 然nhiên 滅diệt 定định 既ký 非phi 真chân 實thật 。 所sở 謂vị 漏lậu 盡tận 羅La 漢Hán 者giả 。 豈khởi 真chân 實thật 哉tai 。

○# 是thị 故cố 下hạ 結kết 斥xích 阿A 難Nan 。 是thị 故cố 者giả 承thừa 上thượng 羅La 漢Hán 非phi 真chân 言ngôn 之chi 。 言ngôn 羅La 漢Hán 深thâm 修tu 滅diệt 定định 。 漏lậu 盡tận 尚thượng 屬thuộc 權quyền 許hứa 。 阿A 難Nan 唯duy 事sự 多đa 聞văn 。 聖thánh 果Quả 豈khởi 是thị 實thật 證chứng 。 故cố 斥xích 以dĩ 雖tuy 得đắc 不bất 成thành (# 問vấn 。 正chánh 脈mạch 釋thích 九cửu 定định 云vân 。 前tiền 八bát 凡phàm 位vị 所sở 成thành 。 第đệ 九cửu 無vô 漏lậu 聖thánh 位vị 所sở 成thành 。 今kim 云vân 不bất 得đắc 漏lậu 盡tận 。 成thành 羅La 漢Hán 者giả 。 當đương 知tri 彼bỉ 所sở 謂vị 無vô 漏lậu 聖thánh 位vị 者giả 。 乃nãi 一nhất 時thời 權quyền 許hứa 耳nhĩ 。 今kim 疏sớ/sơ 亦diệc 云vân 。 向hướng 屬thuộc 權quyền 許hứa 。 理lý 實thật 未vị 得đắc 。 與dữ 交giao 師sư 為vi 同đồng 為vi 異dị 。 答đáp 。 語ngữ 雖tuy 似tự 同đồng 。 意ý 實thật 有hữu 異dị 。 葢# 正chánh 脈mạch 以dĩ 五ngũ 住trụ 究cứu 竟cánh 。 方phương 為vi 漏lậu 盡tận 。 故cố 深thâm 許hứa 長trường/trưởng 水thủy 以dĩ 十Thập 地Địa 為vi 漏lậu 盡tận 。 無vô 可khả 疑nghi 也dã 。 殊thù 不bất 知tri 。 若nhược 以dĩ 五ngũ 住trụ 究cứu 盡tận 為vi 漏lậu 盡tận 者giả 。 唯duy 佛Phật 一nhất 人nhân 。 可khả 當đương 此thử 名danh 。 故cố 十thập 號hiệu 中trung 。 第đệ 二nhị 名danh 阿A 羅La 訶Ha 。 而nhi 訶ha 字tự 即tức 漢hán 字tự 之chi 變biến 音âm 。 至chí 等đẳng 覺giác 猶do 存tồn 生sanh 相tương/tướng 。 尚thượng 非phi 漏lậu 盡tận 。 況huống 十Thập 地Địa 乎hồ 。 今kim 之chi 所sở 釋thích 但đãn 以dĩ 妄vọng 心tâm 不bất 除trừ 。 斷đoạn 總tổng 非phi 真chân 。 若nhược 能năng 達đạt 妄vọng 識thức 本bổn 空không 。 則tắc 一nhất 斷đoạn 永vĩnh 斷đoạn 。 滅diệt 盡tận 正chánh 當đương 四Tứ 果Quả 。 多đa 聞văn 堪kham 入nhập 聖thánh 流lưu 。 所sở 謂vị 但đãn 去khứ 其kỳ 病bệnh 。 不bất 毀hủy 其kỳ 身thân 。 此thử 則tắc 與dữ 交giao 師sư 異dị 耳nhĩ )# 通thông 結kết 大đại 科khoa 斥xích 破phá 所sở 執chấp 妄vọng 心tâm 。 以dĩ 開khai 奢Xa 摩Ma 他Tha 路lộ 竟cánh 。

二nhị 顯hiển 示thị 所sở 遺di 真chân 性tánh 令linh 見kiến 如Như 來Lai 。 藏tạng 體thể (# 正chánh 脈mạch 云vân 。 上thượng 科khoa 即tức 是thị 妄vọng 本bổn 。 已dĩ 破phá 而nhi 不bất 用dụng 矣hĩ 。 此thử 科khoa 即tức 是thị 真chân 本bổn 。 正chánh 修tu 必tất 用dụng 。 佛Phật 云vân 。 眾chúng 生sanh 遺di 此thử 本bổn 明minh 。 故cố 科khoa 名danh 承thừa 用dụng 遺di 字tự 。 然nhiên 而nhi 現hiện 具cụ 。 六lục 根căn 之chi 中trung 。 遍biến 為vi 一nhất 切thiết 法pháp 體thể 。 故cố 此thử 科khoa 始thỉ 從tùng 眼nhãn 根căn 開khai 顯hiển 。 以dĩ 至chí 四tứ 科khoa 七thất 大đại 也dã )# 三tam 。

一nhất 阿A 難Nan 捨xả 妄vọng 求cầu 真chân 。 二nhị 如Như 來Lai 極cực 顯hiển 真chân 體thể 。 三tam 會hội 眾chúng 同đồng 信tín 空không 藏tạng 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 悲bi 感cảm 悔hối 責trách 。 二nhị 知tri 過quá 請thỉnh 求cầu 。

初sơ 。

阿A 難Nan 聞văn 已dĩ 。 重trùng 復phục 悲bi 淚lệ 。 五ngũ 體thể 投đầu 地địa 。 長trường 跪quỵ 合hợp 掌chưởng 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 自tự 我ngã 從tùng 佛Phật 。 發phát 心tâm 出xuất 家gia 。 恃thị 佛Phật 威uy 神thần 。 常thường 自tự 思tư 惟duy 。 無vô 勞lao 我ngã 修tu 。

○# 將tương 謂vị 如Như 來Lai 。 惠huệ 我ngã 三tam 昧muội 。 不bất 知tri 身thân 心tâm 。 本bổn 不bất 相tương 代đại 。 失thất 我ngã 本bổn 心tâm 。

○# 雖tuy 身thân 出xuất 家gia 。 心tâm 不bất 入nhập 道Đạo 。 譬thí 如như 窮cùng 子tử 。 捨xả 父phụ 逃đào 逝thệ 。

初sơ 悲bi 前tiền 迷mê 妄vọng 。 阿A 難Nan 聞văn 已dĩ 者giả 。 聞văn 如Như 來Lai 備bị 破phá 三tam 迷mê 已dĩ 竟cánh 也dã 。 中trung 有hữu 所sở 感cảm 。 不bất 覺giác 悲bi 泣khấp 流lưu 淚lệ 。 對đối 前tiền 淫dâm 室thất 歸quy 來lai 。 頂đảnh 禮lễ 悲bi 泣khấp 。 故cố 云vân 重trùng 復phục 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 凡phàm 深thâm 悟ngộ 者giả 。 而nhi 後hậu 發phát 悲bi 。 或hoặc 悟ngộ 妄vọng 而nhi 悲bi 久cửu 苦khổ 。 或hoặc 悟ngộ 真chân 而nhi 悲bi 久cửu 失thất 。 今kim 是thị 悟ngộ 妄vọng 之chi 悲bi 。 五ngũ 體thể 投đầu 地địa 者giả 。 有hữu 所sở 進tiến 求cầu 。 應ưng 再tái 拜bái 故cố 。 長trường 跪quỵ 者giả 。 兩lưỡng 膝tất 齊tề 跽kị 。 合hợp 掌chưởng 者giả 。 一nhất 心tâm 歸quy 命mạng 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 者giả 。 備bị 述thuật 迷mê 遺di 。 此thử 上thượng 皆giai 進tiến 求cầu 之chi 儀nghi 耳nhĩ 。 自tự 我ngã 二nhị 句cú 。 從tùng 初sơ 敘tự 起khởi 。 顯hiển 打đả 頭đầu 即tức 錯thác 也dã 。 佛Phật 之chi 威uy 德đức 。 能năng 遮già 魔ma 障chướng 。 佛Phật 之chi 神thần 力lực 。 能năng 資tư 果quả 證chứng 。 己kỷ 向hướng 蒙mông 佛Phật 慈từ 愛ái 。 故cố 自tự 以dĩ 為vi 恃thị 。 常thường 自tự 思tư 惟duy 者giả 。 思tư 惟duy 有hữu 佛Phật 。 無vô 勞lao 我ngã 修tu 者giả 。 加gia 被bị 即tức 是thị 。 殊thù 不bất 知tri 思tư 惟duy 即tức 是thị 妄vọng 想tưởng 。 不bất 修tu 終chung 無vô 實thật 證chứng 。 此thử 正chánh 阿A 難Nan 迷mê 妄vọng 。 為vi 妄vọng 所sở 轉chuyển 也dã 。

○# 將tương 謂vị 下hạ 悔hối 現hiện 遺di 真chân 。 言ngôn 當đương 其kỳ 思tư 惟duy 之chi 時thời 。 將tương 謂vị 如Như 來Lai 慈từ 惠huệ 。 施thí 我ngã 三tam 昧muội 。 自tự 然nhiên 道đạo 成thành 。 何hà 勞lao 自tự 修tu 為vi 哉tai 。 此thử 自tự 追truy 昔tích 誤ngộ 也dã 。 不bất 知tri 二nhị 字tự 。 反phản 上thượng 將tương 謂vị 二nhị 字tự 。 言ngôn 將tương 謂vị 如như 彼bỉ 。 不bất 知tri 竟cánh 不bất 能năng 也dã 。 身thân 心tâm 句cú 正chánh 明minh 其kỳ 不bất 能năng 之chi 義nghĩa 。 言ngôn 佛Phật 與dữ 阿A 難Nan 。 雖tuy 屬thuộc 天thiên 倫luân 。 身thân 心tâm 各các 異dị 。 身thân 異dị 故cố 食thực 不bất 互hỗ 飽bão 。 心tâm 異dị 故cố 智trí 不bất 互hỗ 明minh 。 至chí 於ư 修tu 因nhân 證chứng 果Quả 。 豈khởi 能năng 相tương/tướng 代đại 。 此thử 語ngữ 亦diệc 今kim 日nhật 方phương 能năng 言ngôn 之chi 。 失thất 我ngã 本bổn 心tâm 。 有hữu 二nhị 釋thích 。 一nhất 者giả 身thân 心tâm 不bất 相tương 代đại 。 失thất 我ngã 望vọng 佛Phật 慈từ 惠huệ 之chi 本bổn 心tâm 。 此thử 義nghĩa 於ư 上thượng 似tự 順thuận 。 以dĩ 上thượng 有hữu 將tương 謂vị 惠huệ 我ngã 之chi 意ý 故cố 。 二nhị 者giả 三tam 昧muội 不bất 能năng 得đắc 。 失thất 我ngã 寂tịch 常thường 妙diệu 明minh 之chi 本bổn 心tâm 。 此thử 義nghĩa 於ư 下hạ 似tự 合hợp 。 以dĩ 下hạ 有hữu 寂tịch 常thường 妙diệu 明minh 之chi 請thỉnh 故cố 。 若nhược 按án 下hạ 捨xả 父phụ 逃đào 逝thệ 之chi 喻dụ 。 後hậu 義nghĩa 為vi 正chánh 。

○# 雖tuy 身thân 下hạ 責trách 當đương 受thọ 輪luân 。 葢# 以dĩ 失thất 本bổn 心tâm 故cố 。 蓄súc 聞văn 成thành 過quá 。 有hữu 剃thế 髮phát 染nhiễm 衣y 之chi 相tướng 。 無vô 修tu 因nhân 證chứng 果Quả 之chi 實thật 。 故cố 曰viết 身thân 雖tuy 出xuất 家gia 。 心tâm 不bất 入nhập 道Đạo 。 不bất 入nhập 道đạo 故cố 。 依y 舊cựu 輪luân 轉chuyển 。 故cố 向hướng 下hạ 以dĩ 喻dụ 明minh 之chi 。 窮cùng 子tử 即tức 阿A 難Nan 自tự 喻dụ 。 失thất 三tam 昧muội 福phước 。 乏phạp 功công 德đức 財tài 。 故cố 以dĩ 窮cùng 喻dụ 。 幸hạnh 唯duy 佛Phật 性tánh 不bất 斷đoạn 。 可khả 以dĩ 子tử 稱xưng 。 捨xả 父phụ 即tức 喻dụ 失thất 心tâm 。 逃đào 逝thệ 即tức 喻dụ 背bối/bội 道đạo 。 以dĩ 背bối/bội 道đạo 不bất 入nhập 。 枉uổng 受thọ 輪luân 轉chuyển 。 如như 彼bỉ 逃đào 逝thệ 他tha 國quốc 馳trì 騁sính 四tứ 方phương 。 者giả 無vô 以dĩ 異dị 故cố 。 然nhiên 阿A 難Nan 以dĩ 如Như 來Lai 為vi 兄huynh 。 且thả 又hựu 依y 之chi 出xuất 家gia 。 彼bỉ 此thử 身thân 心tâm 。 尚thượng 不bất 相tương 代đại 。 故cố 正chánh 脈mạch 云vân 。 觀quán 此thử 則tắc 不bất 知tri 修tu 行hành 而nhi 但đãn 求cầu 加gia 被bị 者giả 。 可khả 以dĩ 知tri 警cảnh 矣hĩ 。 悲bi 感cảm 悔hối 責trách 竟cánh 。

二nhị 知tri 過quá 請thỉnh 求cầu 。

今kim 日nhật 乃nãi 知tri 。 雖tuy 有hữu 多đa 聞văn 。 若nhược 不bất 修tu 行hành 。 與dữ 不bất 聞văn 等đẳng 。 如như 人nhân 說thuyết 食thực 。 終chung 不bất 能năng 飽bão 。

○# 世Thế 尊Tôn 。 我ngã 等đẳng 今kim 者giả 。 二nhị 障chướng 所sở 纏triền 。 良lương 由do 不bất 知tri 。 寂tịch 常thường 心tâm 性tánh 。

○# 唯duy 願nguyện 如Như 來Lai 。 哀ai 愍mẫn 窮cùng 露lộ 。 發phát 妙diệu 明minh 心tâm 。 開khai 我ngã 道Đạo 眼nhãn 。

初sơ 知tri 聞văn 無vô 功công 。 今kim 日nhật 乃nãi 知tri 者giả 。 因nhân 誤ngộ 墮đọa 始thỉ 知tri 也dã 。 言ngôn 阿A 難Nan 已dĩ 向hướng 恃thị 佛Phật 。 專chuyên 事sự 多đa 聞văn 。 將tương 謂vị 佛Phật 所sở 說thuyết 法Pháp 。 聞văn 而nhi 能năng 說thuyết 即tức 是thị 。 及cập 乎hồ 登đăng 伽già 事sự 起khởi 。 乃nãi 知tri 說thuyết 丈trượng 不bất 及cập 行hành 尺xích 。 少thiểu 修tu 勝thắng 似tự 多đa 聞văn 。 故cố 云vân 雖tuy 有hữu 多đa 聞văn 。 不bất 修tu 與dữ 不bất 聞văn 等đẳng 。 阿A 難Nan 身thân 受thọ 其kỳ 誤ngộ 。 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 尚thượng 恐khủng 好hảo 聞văn 一nhất 類loại 。 未vị 便tiện 革cách 習tập 。 故cố 次thứ 下hạ 仍nhưng 以dĩ 喻dụ 明minh 。 言ngôn 如Như 來Lai 法Pháp 味vị 。 聞văn 而nhi 能năng 說thuyết 。 宛uyển 似tự 說thuyết 食thực 。 不bất 修tu 無vô 功công 。 聖thánh 果Quả 失thất 望vọng 。 何hà 異dị 不bất 飽bão 。 蓮liên 師sư 彌di 陀đà 疏sớ/sơ 云vân 。 話thoại 餅bính 何hà 益ích 饑cơ 腸tràng 。 亦diệc 是thị 此thử 意ý 。 夫phu 阿A 難Nan 以dĩ 多đa 聞văn 得đắc 名danh 。 且thả 歷lịch 劫kiếp 憶ức 持trì 妙diệu 嚴nghiêm 。 尚thượng 曰viết 若nhược 不bất 修tu 行hành 。 與dữ 不bất 聞văn 等đẳng 。 故cố 正chánh 脈mạch 云vân 。 觀quán 此thử 則tắc 徒đồ 恃thị 學học 問vấn 而nhi 不bất 務vụ 實thật 修tu 者giả 亦diệc 可khả 以dĩ 知tri 警cảnh 矣hĩ 。

○# 世Thế 尊Tôn 下hạ 知tri 障chướng 由do 迷mê 。 我ngã 等đẳng 者giả 自tự 指chỉ 同đồng 等đẳng 一nhất 類loại 。 即tức 就tựu 現Hiện 前Tiền 地Địa 位vị 言ngôn 之chi 。 故cố 曰viết 今kim 者giả 。 二nhị 障chướng 者giả 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 一nhất 煩phiền 惱não 障chướng 。 謂vị 執chấp 徧biến 計kế 所sở 執chấp 實thật 我ngã 。 薩tát 迦ca 耶da 見kiến (# 即tức 身thân 見kiến 也dã 。 而nhi 為vi 上thượng 首thủ 。 百bách 二nhị 十thập 八bát 根căn 本bổn 煩phiền 惱não 。 及cập 彼bỉ 等đẳng 流lưu 。 諸chư 隨tùy 煩phiền 惱não 。 此thử 皆giai 擾nhiễu 惱não 有hữu 情tình 身thân 心tâm 。 能năng 障chướng 涅Niết 槃Bàn 。 名danh 煩phiền 惱não 障chướng 。 二nhị 所sở 知tri 障chướng 。 謂vị 執chấp 徧biến 計kế 所sở 執chấp 實thật 法pháp 。 薩tát 迦ca 耶da 見kiến 。 而nhi 為vi 上thượng 首thủ 。 見kiến 疑nghi 無vô 明minh 愛ái 恚khuể 慢mạn 等đẳng 。 覆phú 所sở 知tri 境cảnh 無vô 顛điên 倒đảo 性tánh 。 能năng 障chướng 菩Bồ 提Đề 。 名danh 所sở 知tri 障chướng 。 又hựu 煩phiền 惱não 障chướng 亦diệc 名danh 事sự 障chướng 。 續tục 諸chư 生sanh 死tử 。 所sở 知tri 障chướng 亦diệc 名danh 理lý 障chướng 。 礙ngại 正chánh 知tri 見kiến 。 圓viên 覺giác 云vân 。 先tiên 除trừ 事sự 障chướng 。 未vị 斷đoạn 理lý 障chướng 。 但đãn 能năng 悟ngộ 入nhập 。 二nhị 乘thừa 境cảnh 界giới 。 若nhược 事sự 理lý 障chướng 。 已dĩ 永vĩnh 斷đoạn 滅diệt 。 則tắc 入nhập 如Như 來Lai 大đại 圓viên 覺giác 海hải 。 又hựu 煩phiền 惱não 即tức 界giới 內nội 見kiến 思tư 。 見kiến 謂vị 分phân 別biệt 起khởi 者giả 。 思tư 乃nãi 任nhậm 運vận 起khởi 者giả 。 所sở 知tri 即tức 界giới 外ngoại 塵trần 沙sa 無vô 明minh 。 塵trần 沙sa 謂vị 於ư 外ngoại 境cảnh 不bất 達đạt 唯duy 心tâm 。 遇ngộ 事sự 生sanh 執chấp 。 無vô 明minh 謂vị 於ư 所sở 修tu 證chứng 不bất 達đạt 性tánh 空không 。 隨tùy 分phần/phân 起khởi 愛ái 。 又hựu 煩phiền 惱não 障chướng 即tức 是thị 我ngã 執chấp 。 依y 我ngã 執chấp 起khởi 。 能năng 障chướng 我ngã 空không 理lý 故cố 。 所sở 知tri 障chướng 即tức 是thị 法pháp 執chấp 。 依y 法pháp 執chấp 起khởi 。 能năng 障chướng 法pháp 空không 理lý 故cố 。 此thử 時thời 阿A 難Nan 方phương 證chứng 初sơ 果quả 。 所sở 知tri 固cố 是thị 俱câu 在tại 。 煩phiền 惱não 亦diệc 未vị 全toàn 離ly 。 況huống 不bất 了liễu 識thức 空không 。 斷đoạn 非phi 真chân 斷đoạn 。 故cố 如Như 來Lai 斥xích 以dĩ 。 不bất 成thành 聖thánh 果Quả 。 而nhi 自tự 己kỷ 謂vị 為vi 。 二nhị 障chướng 所sở 纏triền 。 然nhiên 障chướng 不bất 自tự 起khởi 。 纏triền 非phi 無vô 因nhân 。 故cố 次thứ 下hạ 出xuất 其kỳ 所sở 由do 。 良lương 猶do 誠thành 也dã 。 寂tịch 常thường 心tâm 性tánh 。 是thị 其kỳ 意ý 中trung 所sở 求cầu 。 葢# 自tự 覺giác 妄vọng 識thức 搖dao 動động 。 生sanh 滅diệt 無vô 常thường 。 想tưởng 應ưng 別biệt 有hữu 。 寂tịch 常thường 心tâm 性tánh 。 誠thành 由do 不bất 知tri 此thử 性tánh 。 方phương 乃nãi 認nhận 彼bỉ 妄vọng 識thức 。 執chấp 我ngã 執chấp 法pháp 。 無vô 由do 解giải 脫thoát 。 所sở 謂vị 二nhị 障chướng 所sở 纏triền 是thị 也dã 。

○# 唯duy 願nguyện 下hạ 請thỉnh 求cầu 開khai 發phát 。 其kỳ 意ý 以dĩ 二nhị 障chướng 所sở 纏triền 。 無vô 由do 解giải 脫thoát 。 乏phạp 功công 德đức 財tài 。 離ly 涅Niết 槃Bàn 舍xá 。 故cố 曰viết 窮cùng 曰viết 露lộ 。 窮cùng 則tắc 修tu 證chứng 無vô 資tư 。 故cố 求cầu 哀ai 。 露lộ 則tắc 輪luân 轉chuyển 無vô 依y 。 故cố 求cầu 愍mẫn 也dã 。 發phát 謂vị 啟khải 發phát 。 妙diệu 明minh 心tâm 者giả 。 二nhị 死tử 不bất 能năng 繫hệ 。 二nhị 障chướng 不bất 能năng 昏hôn 故cố 。 必tất 求cầu 發phát 此thử 者giả 。 以dĩ 不bất 得đắc 此thử 心tâm 。 妄vọng 識thức 難nan 捨xả 。 奢xa 摩ma 無vô 路lộ 可khả 修tu 。 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 無vô 緣duyên 可khả 證chứng 故cố 。 (# 問vấn 。 上thượng 迷mê 寂tịch 常thường 。 此thử 發phát 妙diệu 明minh 。 何hà 緣duyên 迷mê 發phát 不bất 相tương 應ứng 耶da 。 答đáp 。 在tại 迷mê 屬thuộc 本bổn 覺giác 。 既ký 發phát 成thành 始thỉ 覺giác 。 本bổn 覺giác 惟duy 寂tịch 惟duy 常thường 。 始thỉ 覺giác 便tiện 妙diệu 便tiện 明minh 。 前tiền 後hậu 異dị 稱xưng 。 其kỳ 實thật 唯duy 一nhất 心tâm 耳nhĩ )# 開khai 謂vị 開khai 通thông 。 道Đạo 眼nhãn 者giả 。 見kiến 道đạo 之chi 眼nhãn 。 即tức 是thị 始thỉ 覺giác 。 仍nhưng 前tiền 妙diệu 明minh 心tâm 也dã 。 妙diệu 明minh 雖tuy 發phát 。 前tiền 途đồ 尚thượng 遙diêu 。 稍sảo 有hữu 絲ti 毫hào 凝ngưng 滯trệ 。 便tiện 是thị 道Đạo 眼nhãn 未vị 通thông 。 故cố 此thử 求cầu 開khai 。 葢# 為vi 由do 始thỉ 覺giác 而nhi 至chí 究cứu 竟cánh 覺giác 故cố 。 阿A 難Nan 捨xả 妄vọng 求cầu 真chân 竟cánh 。

二nhị 如Như 來Lai 極cực 顯hiển 真chân 體thể 二nhị 。

一nhất 現hiện 相tướng 密mật 顯hiển 。 二nhị 發phát 言ngôn 顯hiển 發phát 。

初sơ 二nhị 。

一nhất 正chánh 為vi 現hiện 相tướng 。 二nhị 教giáo 以dĩ 親thân 領lãnh 。

初sơ 。

即tức 時thời 如Như 來Lai 。 從tùng 胸hung 卍vạn 字tự 。 湧dũng 出xuất 寶bảo 光quang 。

○# 其kỳ 光quang 晃hoảng 昱dục 。 有hữu 百bách 千thiên 色sắc 。 十thập 方phương 微vi 塵trần 。 普phổ 佛Phật 世thế 界giới 。 一nhất 時thời 周chu 徧biến 。

○# 徧biến 灌quán 十thập 方phương 所sở 有hữu 。 寶bảo 剎sát 諸chư 如Như 來Lai 頂đảnh 。 旋toàn 至chí 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。

初sơ 密mật 顯hiển 全toàn 體thể 俱câu 現hiện 。 如Như 來Lai 胸hung 前tiền 有hữu 紋văn 。 十thập 字tự 右hữu 旋toàn 。 名danh 萬vạn 德đức 吉cát 祥tường 相tương/tướng 。 謂vị 有hữu 此thử 相tướng 者giả 。 必tất 具cụ 萬vạn 德đức 。 為vi 吉cát 祥tường 人nhân 故cố 。 因nhân 翻phiên 為vi 萬vạn 。 但đãn 翻phiên 音âm 不bất 翻phiên 字tự 。 以dĩ 字tự 是thị 佛Phật 相tương/tướng 。 翻phiên 則tắc 失thất 其kỳ 相tương/tướng 故cố 。 前tiền 從tùng 面diện 門môn 放phóng 光quang 。 表biểu 六lục 根căn 各các 局cục 之chi 性tánh 。 此thử 從tùng 胸hung 前tiền 湧dũng 出xuất 。 表biểu 藏tạng 性tánh 渾hồn 然nhiên 之chi 體thể 。 恆Hằng 沙sa 性tánh 德đức 。 悉tất 皆giai 具cụ 足túc 。 故cố 又hựu 以dĩ 卍vạn 字tự 表biểu 之chi 。

○# 其kỳ 光quang 下hạ 密mật 顯hiển 大đại 用dụng 全toàn 彰chương 。 言ngôn 其kỳ 體thể 既ký 現hiện 。 其kỳ 用dụng 自tự 顯hiển 。 故cố 以dĩ 其kỳ 光quang 晃hoảng 昱dục 表biểu 之chi 。 晃hoảng 昱dục 者giả 明minh 耀diệu 義nghĩa 也dã 。 百bách 千thiên 色sắc 者giả 。 表biểu 用dụng 隨tùy 緣duyên 變biến 之chi 義nghĩa 。 用dụng 隨tùy 緣duyên 變biến 。 法pháp 法pháp 全toàn 彰chương 。 故cố 又hựu 以dĩ 塵trần 界giới 周chu 徧biến 表biểu 之chi 。

○# 徧biến 灌quán 下hạ 。 密mật 顯hiển 上thượng 合hợp 下hạ 同đồng 。 寶bảo 剎sát 者giả 。 名danh 譯dịch 集tập 云vân 。 剎sát 摩ma 。 正chánh 音âm 掣xiết 多đa 羅la 。 此thử 翻phiên 土thổ 田điền 。 謂vị 一nhất 佛Phật 化hóa 境cảnh 也dã 。 是thị 則tắc 仍nhưng 指chỉ 塵trần 界giới 。 但đãn 從tùng 佛Phật 尊tôn 稱xưng 。 名danh 為vi 寶bảo 剎sát 。 灌quán 注chú 也dã 。 徧biến 灌quán 佛Phật 頂đảnh 者giả 。 表biểu 此thử 用dụng 一nhất 現hiện 。 上thượng 合hợp 佛Phật 界giới 。 所sở 謂vị 與dữ 諸chư 如Như 來Lai 。 同đồng 一nhất 慈từ 力lực 是thị 也dã 。 旋toàn 者giả 迴hồi 注chú 義nghĩa 。 至chí 阿A 難Nan 及cập 大đại 眾chúng 者giả 。 表biểu 此thử 用dụng 一nhất 現hiện 。 不bất 唯duy 上thượng 合hợp 佛Phật 界giới 。 亦diệc 且thả 下hạ 同đồng 眾chúng 生sanh 。 所sở 謂vị 與dữ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 同đồng 一nhất 悲bi 仰ngưỡng 是thị 也dã 。 據cứ 此thử 。 則tắc 藏tạng 性tánh 全toàn 體thể 。 圓viên 通thông 勝thắng 用dụng 。 皆giai 於ư 一nhất 光quang 處xứ 現hiện 矣hĩ 。 正chánh 為vi 現hiện 相tướng 竟cánh 。

二nhị 教giáo 以dĩ 親thân 領lãnh 。

告cáo 阿A 難Nan 言ngôn 。 吾ngô 今kim 為vì 汝nhữ 。 建kiến 大đại 法Pháp 幢tràng 。 亦diệc 令linh 十thập 方phương 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 獲hoạch 妙diệu 微vi 密mật 。 性tánh 淨tịnh 明minh 心tâm 。 得đắc 清thanh 淨tịnh 眼nhãn 。

此thử 科khoa 義nghĩa 有hữu 兩lưỡng 向hướng 。 一nhất 指chỉ 前tiền 令linh 其kỳ 現hiện 領lãnh 。 二nhị 許hứa 後hậu 教giáo 以dĩ 預dự 知tri 。 科khoa 依y 初sơ 義nghĩa 。 應ưng 先tiên 明minh 之chi 。 既ký 已dĩ 現hiện 相tướng 。 又hựu 復phục 告cáo 言ngôn 者giả 。 恐khủng 密mật 顯hiển 不bất 薦tiến 。 仍nhưng 用dụng 顯hiển 教giáo 故cố 。 藏tạng 性tánh 全toàn 體thể 。 圓viên 通thông 勝thắng 用dụng 。 即tức 是thị 大đại 法pháp 。 藏tạng 性tánh 顯hiển 而nhi 妄vọng 識thức 摧tồi 。 圓viên 通thông 立lập 而nhi 邪tà 行hạnh 滅diệt 。 故cố 喻dụ 如như 幢tràng 。 以dĩ 幢tràng 有hữu 顯hiển 立lập 摧tồi 滅diệt 義nghĩa 故cố 。 卍vạn 字tự 流lưu 光quang 。 正chánh 為vi 顯hiển 此thử 體thể 用dụng 。 故cố 云vân 建kiến 也dã 。 法Pháp 幢tràng 既ký 建kiến 。 流lưu 光quang 則tắc 已dĩ 。 必tất 令linh 十thập 方phương 塵trần 界giới 一nhất 時thời 周chu 徧biến 者giả 應ưng 另# 有hữu 所sở 表biểu 。 故cố 云vân 亦diệc 令linh 十thập 方phương 。 眾chúng 生sanh (# 云vân 云vân )# 。 獲hoạch 得đắc 也dã 。 妙diệu 等đẳng 七thất 字tự 。 即tức 前tiền 所sở 求cầu 心tâm 性tánh 。 始thỉ 本bổn 異dị 稱xưng 迷mê 悟ngộ 同đồng 體thể 曰viết 妙diệu 。 此thử 心tâm 性tánh 合hợp 讚tán 也dã 。 微vi 密mật 性tánh 淨tịnh 明minh 心tâm 。 乃nãi 各các 別biệt 立lập 名danh 。 性tánh 即tức 本bổn 覺giác 。 無vô 動động 搖dao 生sanh 滅diệt 之chi 相tướng 。 故cố 稱xưng 微vi 密mật 。 即tức 前tiền 寂tịch 常thường 義nghĩa 也dã 。 心tâm 即tức 始thỉ 覺giác 。 有hữu 內nội 瑩oánh 外ngoại 照chiếu 之chi 功công 。 故cố 稱xưng 淨tịnh 明minh 。 即tức 前tiền 妙diệu 明minh 義nghĩa 也dã 。 依y 此thử 心tâm 性tánh 。 起khởi 於ư 觀quán 照chiếu 。 觀quán 智trí 現hiện 前tiền 。 明minh 見kiến 心tâm 性tánh 。 為vi 清thanh 淨tịnh 眼nhãn 。 即tức 前tiền 道Đạo 眼nhãn 義nghĩa 也dã 。 是thị 則tắc 阿A 難Nan 所sở 求cầu 一nhất 光quang 俱câu 應ưng 。 恐khủng 猶do 未vị 明minh 。 此thử 復phục 明minh 明minh 告cáo 示thị 。 令linh 其kỳ 親thân 領lãnh 。 若nhược 作tác 許hứa 後hậu 釋thích 者giả 。 義nghĩa 通thông 奢xa 摩ma 盡tận 處xứ 及cập 三tam 摩ma 禪thiền 那na 之chi 文văn 。 如như 吾ngô 今kim 為vì 汝nhữ 等đẳng 。 許hứa 示thị 奢Xa 摩Ma 他Tha 體thể 。 以dĩ 建kiến 大đại 法Pháp 幢tràng 。 即tức 該cai 三tam 如Như 來Lai 藏tạng 之chi 全toàn 體thể 大đại 用dụng 。 亦diệc 令linh 十thập 方phương 等đẳng 。 許hứa 示thị 奢Xa 摩Ma 他Tha 路lộ 。 以dĩ 微vi 密mật 淨tịnh 明minh 。 即tức 該cai 近cận 具cụ 根căn 中trung 。 遠viễn 通thông 萬vạn 法pháp 之chi 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 得đắc 清thanh 淨tịnh 眼nhãn 者giả 。 許hứa 示thị 三tam 摩ma 禪thiền 那na 。 以dĩ 三tam 摩ma 中trung 從tùng 根căn 入nhập 圓viên 。 禪thiền 那na 中trung 中trung 中trung 流lưu 入nhập 。 皆giai 清thanh 淨tịnh 眼nhãn 也dã 。 佛Phật 音âm 圓viên 妙diệu 。 或hoặc 領lãnh 前tiền 或hoặc 佇trữ 後hậu 。 一nhất 點điểm 水thủy 墨mặc 。 兩lưỡng 處xứ 成thành 龍long 。 信tín 有hữu 之chi 矣hĩ 。 現hiện 相tướng 密mật 顯hiển 竟cánh 。

二nhị 發phát 言ngôn 顯hiển 發phát 三tam 。

一nhất 就tựu 根căn 性tánh 以dĩ 指chỉ 真chân 心tâm 。 二nhị 會hội 四tứ 科khoa 而nhi 歸quy 藏tạng 性tánh 。 三tam 融dung 七thất 大đại 以dĩ 拂phất 情tình 計kế 。

初sơ (# 就tựu 根căn 指chỉ 心tâm 者giả 。 以dĩ 此thử 經Kinh 最tối 殊thù 勝thắng 處xứ 。 全toàn 在tại 破phá 識thức 心tâm 而nhi 不bất 用dụng 。 取thủ 根căn 性tánh 為vi 因nhân 心tâm 。 良lương 以dĩ 用dụng 識thức 用dụng 根căn 。 乃nãi 權quyền 實thật 兩lưỡng 教giáo 之chi 所sở 由do 分phần/phân 。 如như 云vân 以dĩ 生sanh 滅diệt 為vi 因nhân 心tâm 。 如như 蒸chưng 沙sa 作tác 飯phạn 。 以dĩ 不bất 生sanh 滅diệt 為vi 因nhân 心tâm 。 如như 依y 金kim 作tác 器khí 。 今kim 阿A 難Nan 欲dục 求cầu 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 故cố 先tiên 就tựu 根căn 指chỉ 出xuất 。 令linh 其kỳ 取thủ 為vi 因nhân 心tâm 。 則tắc 果quả 地địa 圓viên 成thành 。 可khả 希hy 冀ký 矣hĩ )# 二nhị 。

一nhất 帶đái 妄vọng 顯hiển 真chân 。 二nhị 剖phẫu 妄vọng 出xuất 真chân 。

初sơ (# 良lương 以dĩ 根căn 中trung 之chi 性tánh 。 其kỳ 體thể 即tức 是thị 。 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 真chân 妄vọng 和hòa 合hợp 。 非phi 純thuần 真chân 者giả 。 因nhân 阿A 難Nan 急cấp 欲dục 捨xả 妄vọng 求cầu 真chân 。 其kỳ 如như 眾chúng 生sanh 位vị 中trung 。 別biệt 無vô 純thuần 真chân 之chi 心tâm 可khả 指chỉ 。 若nhược 先tiên 言ngôn 有hữu 妄vọng 。 恐khủng 其kỳ 不bất 敢cảm 認nhận 取thủ 。 姑cô 且thả 帶đái 之chi 。 但đãn 唯duy 顯hiển 其kỳ 是thị 真chân 而nhi 已dĩ )# 十thập 。

一nhất 顯hiển 見kiến 是thị 心tâm 。 二nhị 顯hiển 見kiến 不bất 動động 。 三tam 顯hiển 見kiến 不bất 滅diệt 。 四tứ 顯hiển 見kiến 不bất 失thất 。 五ngũ 顯hiển 見kiến 無vô 還hoàn 。 六lục 顯hiển 見kiến 不bất 雜tạp 。 七thất 顯hiển 見kiến 無vô 礙ngại 。 八bát 顯hiển 見kiến 不bất 分phân 。 九cửu 顯hiển 見kiến 超siêu 情tình 。 十thập 顯hiển 見kiến 離ly 見kiến 。

初sơ (# 六lục 根căn 中trung 性tánh 。 雖tuy 同đồng 一nhất 精tinh 明minh 。 而nhi 就tựu 眾chúng 生sanh 位vị 中trung 。 最tối 便tiện 於ư 領lãnh 略lược 者giả 。 無vô 踰du 眼nhãn 中trung 見kiến 性tánh 。 故cố 唯duy 從tùng 此thử 顯hiển 發phát 。 餘dư 可khả 例lệ 知tri )# 三tam 。

一nhất 取thủ 例lệ 引dẫn 發phát 。 二nhị 正chánh 與dữ 辯biện 見kiến 。 三tam 結kết 顯hiển 是thị 心tâm 。

初sơ (# 欲dục 辯biện 見kiến 乃nãi 是thị 心tâm 。 無vô 由do 發phát 端đoan 。 故cố 取thủ 拳quyền 例lệ 見kiến 。 引dẫn 起khởi 正chánh 辯biện 義nghĩa 也dã )# 二nhị 。

一nhất 徵trưng 定định 拳quyền 見kiến 。 二nhị 取thủ 例lệ 問vấn 答đáp 。

初sơ 。

阿A 難Nan 。 汝nhữ 先tiên 答đáp 我ngã 。 見kiến 光quang 明minh 拳quyền 。 此thử 拳quyền 光quang 明minh 。 因nhân 何hà 所sở 有hữu 。 云vân 何hà 成thành 拳quyền 。 汝nhữ 將tương 誰thùy 見kiến 。

○# 阿A 難Nan 言ngôn 。 由do 佛Phật 全toàn 體thể 。 閻Diêm 浮Phù 檀Đàn 金kim 。 赩hách 如như 寶bảo 山sơn 。 清thanh 淨tịnh 所sở 生sanh 。 故cố 有hữu 光quang 明minh 。 我ngã 實thật 眼nhãn 觀quan 。 五ngũ 輪luân 指chỉ 端đoan 。 屈khuất 握ác 示thị 人nhân 。 故cố 有hữu 拳quyền 相tướng 。

初sơ 雙song 徵trưng 拳quyền 見kiến 。 汝nhữ 先tiên 答đáp 我ngã 等đẳng 者giả 。 是thị 前tiền 直trực 呵ha 非phi 心tâm 中trung 語ngữ 。 此thử 以dĩ 阿A 難Nan 見kiến 相tương/tướng 不bất 悟ngộ 。 故cố 重trọng/trùng 理lý 前tiền 話thoại 而nhi 勘khám 問vấn 之chi 。 見kiến 光quang 明minh 拳quyền 。 正chánh 是thị 見kiến 性tánh 家gia 用dụng 。 明minh 知tri 阿A 難Nan 不bất 諭dụ 。 必tất 至chí 循tuần 塵trần 流lưu 轉chuyển 。 故cố 問vấn 以dĩ 光quang 因nhân 何hà 有hữu 。 云vân 何hà 成thành 拳quyền 。 所sở 謂vị 也dã 須tu 驗nghiệm 過quá 也dã 。 汝nhữ 將tương 誰thùy 見kiến 者giả 。 以dĩ 正chánh 當đương 見kiến 拳quyền 之chi 時thời 。 真chân 妄vọng 二nhị 心tâm 。 同đồng 時thời 俱câu 現hiện 。 若nhược 但đãn 如như 鏡kính 中trung 。 無vô 別biệt 分phân 析tích 。 則tắc 是thị 真chân 心tâm 。 若nhược 推thôi 窮cùng 尋tầm 逐trục 。 光quang 因nhân 何hà 有hữu 。 拳quyền 云vân 何hà 成thành 。 即tức 是thị 妄vọng 心tâm 。 故cố 重trọng/trùng 為vi 此thử 問vấn 。 欲dục 其kỳ 真chân 妄vọng 分phân 明minh 。 一nhất 無vô 所sở 混hỗn 耳nhĩ 。

○# 阿A 難Nan 下hạ 。 各các 答đáp 其kỳ 由do 。 閻Diêm 浮Phù 檀Đàn 。 樹thụ 名danh 也dã 。 須Tu 彌Di 山Sơn 南nam 有hữu 此thử 樹thụ 。 果quả 汁trấp 入nhập 水thủy 。 沙sa 石thạch 成thành 金kim 。 此thử 金kim 最tối 勝thắng 。 故cố 古cổ 德đức 義nghĩa 翻phiên 勝thắng 金kim 。 由do 佛Phật 全toàn 體thể 同đồng 此thử 。 故cố 赩hách 如như 寶bảo 山sơn 。 赩hách 赤xích 燄diệm 也dã 。 以dĩ 金kim 體thể 而nhi 具cụ 赤xích 燄diệm 。 如như 十thập 寶bảo 山sơn 故cố 。 多đa 劫kiếp 熏huân 修tu 。 非phi 欲dục 愛ái 致trí 。 故cố 云vân 清thanh 淨tịnh 所sở 生sanh 。 正chánh 由do 清thanh 淨tịnh 所sở 生sanh 。 故cố 得đắc 全toàn 體thể 同đồng 金kim 。 而nhi 有hữu 光quang 明minh 。 全toàn 體thể 既ký 爾nhĩ 。 手thủ 拳quyền 可khả 知tri 。 此thử 答đáp 光quang 因nhân 何hà 有hữu 之chi 問vấn 。 我ngã 實thật 眼nhãn 觀quan 者giả 。 不bất 知tri 見kiến 乃nãi 是thị 心tâm 。 謬mậu 計kế 為vi 眼nhãn 。 此thử 答đáp 汝nhữ 將tương 誰thùy 見kiến 之chi 問vấn 。 輪luân 指chỉ 屈khuất 握ác 。 故cố 有hữu 拳quyền 相tướng 。 廼# 答đáp 云vân 何hà 成thành 拳quyền 之chi 問vấn 。 不bất 依y 問vấn 次thứ 答đáp 者giả 。 隨tùy 語ngữ 便tiện 故cố 。

二nhị 取thủ 例lệ 問vấn 答đáp 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

如Như 來Lai 今kim 日nhật 。 實thật 言ngôn 告cáo 汝nhữ 。 諸chư 有hữu 智trí 者giả 。 要yếu 以dĩ 譬thí 喻dụ 。 而nhi 得đắc 開khai 悟ngộ 。

○# 阿A 難Nan 。 譬thí 如như 我ngã 拳quyền 。 若nhược 無vô 我ngã 手thủ 。 不bất 成thành 我ngã 拳quyền 。 若nhược 無vô 汝nhữ 眼nhãn 。 不bất 成thành 汝nhữ 見kiến 。 以dĩ 汝nhữ 眼nhãn 根căn 。 例lệ 我ngã 拳quyền 理lý 。 其kỳ 義nghĩa 均quân 不phủ 。

○# 阿A 難Nan 言ngôn 。 唯dụy 然nhiên 世Thế 尊Tôn 。 既ký 無vô 我ngã 眼nhãn 。 不bất 成thành 我ngã 見kiến 。 以dĩ 我ngã 眼nhãn 根căn 。 例lệ 如Như 來Lai 拳quyền 。 事sự 義nghĩa 相tương 類loại 。

初sơ 許hứa 以dĩ 說thuyết 喻dụ 。 如như 上thượng 徵trưng 拳quyền 問vấn 見kiến 。 無vô 非phi 指chỉ 示thị 。 因nhân 其kỳ 不bất 能năng 薦tiến 取thủ 。 故cố 許hứa 以dĩ 實thật 言ngôn 。 謂vị 據cứ 實thật 而nhi 言ngôn 。 不bất 同đồng 上thượng 文văn 。 猶do 帶đái 密mật 意ý 說thuyết 故cố 。 諸chư 眾chúng 也dã 。 有hữu 智trí 即tức 指chỉ 中trung 根căn 。 以dĩ 上thượng 智trí 無vô 多đa 。 不bất 言ngôn 諸chư 故cố 。 要yếu 以dĩ 等đẳng 者giả 。 謂vị 出xuất 廐cứu 良lương 駒câu 。 已dĩ 搖dao 鞭tiên 影ảnh 。 沈trầm 水thủy 俊# 鯉lý 。 須tu 設thiết 香hương 鈎câu 。 如như 法Pháp 華hoa 譬thí 喻dụ 品phẩm 初sơ 亦diệc 云vân 。 諸chư 有hữu 智trí 者giả 。 以dĩ 譬thí 喻dụ 得đắc 解giải 。 則tắc 有hữu 智trí 指chỉ 中trung 根căn 明minh 矣hĩ 。

阿A 難Nan 下hạ 。 取thủ 例lệ 問vấn 均quân 。 無vô 手thủ 無vô 拳quyền 。 無vô 眼nhãn 無vô 見kiến 。 迷mê 觀quán 似tự 同đồng 。 悟ngộ 見kiến 實thật 異dị 。 今kim 如Như 來Lai 以dĩ 見kiến 例lệ 拳quyền 。 用dụng 手thủ 譬thí 眼nhãn 。 問vấn 以dĩ 其kỳ 義nghĩa 均quân 不bất 者giả 。 正chánh 勘khám 其kỳ 為vi 迷mê 為vi 悟ngộ 耳nhĩ (# 此thử 中trung 眼nhãn 根căn 。 應ưng 是thị 眼nhãn 所sở 成thành 見kiến 。 拳quyền 理lý 應ưng 是thị 手thủ 所sở 成thành 拳quyền 。 能năng 例lệ 所sở 例lệ 各các 有hữu 不bất 足túc 。 應ưng 善thiện 會hội 之chi 可khả 也dã )# 。

○# 阿A 難Nan 下hạ 。 答đáp 以dĩ 相tương/tướng 類loại 。 見kiến 不bất 屬thuộc 眼nhãn 之chi 理lý 。 究cứu 竟cánh 不bất 悟ngộ 。 故cố 曰viết 既ký 無vô 我ngã 眼nhãn 。 不bất 成thành 我ngã 見kiến 。 正chánh 以dĩ 究cứu 竟cánh 不bất 悟ngộ 。 故cố 曰viết 以dĩ 眼nhãn 例lệ 拳quyền 。 事sự 義nghĩa 相tương 類loại 。 佛Phật 意ý 亦diệc 為vi 問vấn 出xuất 此thử 語ngữ 。 引dẫn 發phát 下hạ 文văn 辯biện 見kiến 之chi 義nghĩa 。 取thủ 例lệ 引dẫn 發phát 竟cánh 。

二nhị 正chánh 與dữ 辯biện 見kiến 二nhị 。

一nhất 辨biện 無vô 眼nhãn 有hữu 見kiến 。 二nhị 辯biện 無vô 明minh 有hữu 見kiến 。

初sơ 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

汝nhữ 言ngôn 相tương 類loại 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。

○# 何hà 以dĩ 故cố 。 如như 無vô 手thủ 人nhân 。 拳quyền 畢tất 竟cánh 滅diệt 。 彼bỉ 無vô 眼nhãn 者giả 。 非phi 見kiến 全toàn 無vô 。

○# 所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 汝nhữ 試thí 於ư 途đồ 。 詢tuân 問vấn 盲manh 人nhân 。 汝nhữ 何hà 所sở 見kiến 。 彼bỉ 諸chư 盲manh 人nhân 。 必tất 來lai 答đáp 汝nhữ 。 我ngã 今kim 眼nhãn 前tiền 。 唯duy 見kiến 黑hắc 暗ám 。 更cánh 無vô 他tha 矚chú 。

○# 以dĩ 是thị 義nghĩa 觀quán 。 前tiền 塵trần 自tự 暗ám 。 見kiến 何hà 虧khuy 損tổn 。

初sơ 斥xích 其kỳ 所sở 答đáp 。 不bất 類loại 答đáp 類loại 。 故cố 斥xích 以dĩ 不bất 然nhiên 。

○# 何hà 以dĩ 下hạ 。 徵trưng 辯biện 不bất 類loại 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 手thủ 外ngoại 無vô 拳quyền 。 故cố 手thủ 無vô 拳quyền 滅diệt 。 眼nhãn 見kiến 各các 體thể 。 故cố 眼nhãn 滅diệt 見kiến 存tồn 。 非phi 全toàn 無vô 者giả 。 見kiến 體thể 無vô 虧khuy 。 唯duy 見kiến 明minh 之chi 用dụng 。 根căn 闕khuyết 不bất 現hiện 也dã 。

○# 所sở 以dĩ 下hạ 。 教giáo 以dĩ 事sự 驗nghiệm 。 將tương 令linh 取thủ 事sự 驗nghiệm 證chứng 。 故cố 重trọng/trùng 徵trưng 所sở 以dĩ 。 試thí 即tức 驗nghiệm 義nghĩa 。 必tất 令linh 於ư 途đồ 者giả 。 眾chúng 所sở 同đồng 聽thính 。 乃nãi 可khả 憑bằng 信tín 故cố 。 特đặc 教giáo 詢tuân 問vấn 盲manh 人nhân 者giả 。 以dĩ 無vô 眼nhãn 有hữu 見kiến 。 非phi 盲manh 人nhân 無vô 以dĩ 證chứng 也dã 。 汝nhữ 何hà 所sở 見kiến 句cú 。 乃nãi 示thị 以dĩ 詢tuân 問vấn 之chi 法pháp 。 猶do 云vân 你nễ 問vấn 他tha 何hà 所sở 見kiến 也dã 。 彼bỉ 必tất 答đáp 汝nhữ 等đẳng 。 是thị 諒# 其kỳ 所sở 答đáp 。 不bất 出xuất 此thử 故cố 。 唯duy 見kiến 黑hắc 暗ám 者giả 。 見kiến 暗ám 之chi 用dụng 故cố 在tại 。 更cánh 無vô 他tha 矚chú 者giả 。 見kiến 明minh 之chi 用dụng 暫tạm 隱ẩn 。 所sở 謂vị 非phi 見kiến 全toàn 無vô 者giả 信tín 矣hĩ 。

○# 以dĩ 是thị 下hạ 。 結kết 顯hiển 有hữu 見kiến 。 意ý 謂vị 以dĩ 是thị 盲manh 人nhân 矚chú 暗ám 之chi 義nghĩa 觀quán 之chi 。 葢# 由do 根căn 缺khuyết 障chướng 明minh 。 而nhi 前tiền 塵trần 自tự 暗ám 。 既ký 依y 然nhiên 矚chú 暗ám 。 而nhi 見kiến 何hà 虧khuy 損tổn 。 理lý 既ký 如như 是thị 。 誰thùy 不bất 憑bằng 信tín 。 所sở 以dĩ 汝nhữ 言ngôn 相tương 類loại 。 我ngã 謂vị 不bất 然nhiên 者giả 此thử 也dã 。 噫# 。 夫phu 眾chúng 生sanh 聚tụ 見kiến 於ư 眼nhãn 。 迷mê 性tánh 為vi 根căn 。 但đãn 謂vị 眼nhãn 見kiến 。 不bất 知tri 性tánh 明minh 。 所sở 謂vị 終chung 日nhật 行hành 。 而nhi 不bất 自tự 覺giác 。 今kim 以dĩ 此thử 喻dụ 。 顯hiển 彼bỉ 見kiến 性tánh 。 判phán 然nhiên 有hữu 離ly 眼nhãn 之chi 體thể 。 全toàn 不bất 係hệ 根căn 而nhi 為vi 有hữu 無vô 。 曉hiểu 了liễu 此thử 者giả 。 豈khởi 唯duy 根căn 具cụ 根căn 缺khuyết 。 此thử 性tánh 了liễu 不bất 相tương 關quan 。 乃nãi 至chí 捨xả 身thân 受thọ 身thân 。 亦diệc 湛trạm 然nhiên 不bất 動động 。 下hạ 之chi 所sở 顯hiển 不bất 動động 不bất 滅diệt 不bất 失thất 等đẳng 義nghĩa 。 亦diệc 即tức 於ư 此thử 可khả 見kiến 。 辯biện 無vô 眼nhãn 有hữu 見kiến 竟cánh 。

二nhị 辯biện 無vô 明minh 有hữu 見kiến 。

阿A 難Nan 言ngôn 。 諸chư 盲manh 眼nhãn 前tiền 。 唯duy 覩đổ 黑hắc 暗ám 。 云vân 何hà 成thành 見kiến 。

○# 佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 諸chư 盲manh 無vô 眼nhãn 。 唯duy 觀quán 黑hắc 暗ám 。 與dữ 有hữu 眼nhãn 人nhân 。 處xử 於ư 暗ám 室thất 。 二nhị 黑hắc 有hữu 別biệt 。 為vi 無vô 有hữu 別biệt 。

○# 如như 是thị 世Thế 尊Tôn 。 此thử 闇ám 中trung 人nhân 與dữ 彼bỉ 羣quần 盲manh 二nhị 黑hắc 校giảo 量lượng 。 曾tằng 無vô 有hữu 異dị 。

初sơ 不bất 許hứa 暗ám 見kiến 。 阿A 難Nan 意ý 以dĩ 見kiến 明minh 為vi 見kiến 。 人nhân 所sở 共cộng 許hứa 。 覩đổ 暗ám 成thành 見kiến 。 世thế 間gian 相tương 違vi 。 故cố 諍tranh 以dĩ 唯duy 覩đổ 黑hắc 暗ám 。 云vân 何hà 成thành 見kiến 。 葢# 不bất 許hứa 無vô 明minh 有hữu 見kiến 也dã 。

○# 佛Phật 告cáo 下hạ 。 取thủ 例lệ 令linh 審thẩm 。 無vô 眼nhãn 見kiến 黑hắc 。 有hữu 眼nhãn 處xứ 暗ám 。 約ước 見kiến 似tự 異dị 。 根căn 有hữu 具cụ 缺khuyết 故cố 。 論luận 境cảnh 實thật 同đồng 。 均quân 稱xưng 黑hắc 暗ám 故cố 。 問vấn 以dĩ 有hữu 別biệt 無vô 別biệt 者giả 。 令linh 其kỳ 自tự 審thẩm 。 即tức 有hữu 眼nhãn 見kiến 暗ám 成thành 見kiến 。 知tri 無vô 眼nhãn 見kiến 暗ám 。 亦diệc 成thành 見kiến 也dã 。

○# 如như 是thị 下hạ 答đáp 以dĩ 無vô 異dị 。 校giảo 量lượng 者giả 。 比tỉ 校giảo 量lượng 度độ 。 無vô 異dị 者giả 。 總tổng 是thị 暗ám 塵trần 。 然nhiên 阿A 難Nan 既ký 答đáp 二nhị 暗ám 無vô 異dị 。 自tự 覺giác 二nhị 見kiến 是thị 同đồng 。 故cố 如Như 來Lai 不bất 復phục 更cánh 結kết 。 設thiết 結kết 之chi 者giả 。 應ưng 云vân 以dĩ 是thị 義nghĩa 觀quán 。 無vô 明minh 有hữu 見kiến 。 噫# 。 夫phu 眾chúng 生sanh 自tự 結kết 見kiến 為vi 根căn 以dĩ 來lai 。 一nhất 向hướng 迷mê 己kỷ 為vi 物vật 。 見kiến 不bất 超siêu 色sắc 。 聽thính 不bất 出xuất 聲thanh 。 不bất 唯duy 無vô 眼nhãn 謂vị 其kỳ 無vô 見kiến 。 而nhi 無vô 明minh 亦diệc 謂vị 無vô 見kiến 。 今kim 以dĩ 二nhị 黑hắc 校giảo 量lượng 。 顯hiển 彼bỉ 見kiến 性tánh 歷lịch 然nhiên 有hữu 離ly 塵trần 之chi 體thể 。 全toàn 不bất 係hệ 塵trần 而nhi 為vi 有hữu 無vô 。 曉hiểu 了liễu 此thử 者giả 。 豈khởi 唯duy 明minh 去khứ 暗ám 來lai 。 此thử 見kiến 一nhất 無vô 所sở 礙ngại 。 乃nãi 至chí 神thần 入nhập 重trọng/trùng 泉tuyền 。 識thức 沈trầm 幽u 冥minh 。 亦diệc 全toàn 不bất 相tương 妨phương 。 古cổ 德đức 所sở 謂vị 不bất 是thị 上thượng 天thiên 堂đường 。 定định 將tương 下hạ 地địa 獄ngục 者giả 。 亦diệc 唯duy 此thử 可khả 恃thị 耳nhĩ 。 正chánh 與dữ 辨biện 見kiến 竟cánh 。

三tam 結kết 顯hiển 是thị 心tâm 。

阿A 難Nan 。 若nhược 無vô 眼nhãn 人nhân 。 全toàn 見kiến 前tiền 黑hắc 。 忽hốt 得đắc 眼nhãn 光quang 。 還hoàn 於ư 前tiền 塵trần 。 見kiến 種chủng 種chủng 色sắc 。 名danh 眼nhãn 見kiến 者giả 。 彼bỉ 暗ám 中trung 人nhân 。 全toàn 見kiến 前tiền 黑hắc 。 忽hốt 獲hoạch 燈đăng 光quang 。 亦diệc 於ư 前tiền 塵trần 。 見kiến 種chủng 種chủng 色sắc 。 應ứng 名danh 燈đăng 見kiến 。

○# 若nhược 燈đăng 見kiến 者giả 。 燈đăng 能năng 有hữu 見kiến 。 自tự 不bất 名danh 燈đăng 。 又hựu 則tắc 燈đăng 觀quan 。 何hà 關quan 汝nhữ 事sự 。

○# 是thị 故cố 當đương 知tri 。 燈đăng 能năng 顯hiển 色sắc 。 如như 是thị 見kiến 者giả 。 是thị 眼nhãn 非phi 燈đăng 。 眼nhãn 能năng 顯hiển 色sắc 。 如như 是thị 見kiến 性tánh 。 是thị 心tâm 非phi 眼nhãn 。

初sơ 恐khủng 辯biện 牒điệp 防phòng (# 恐khủng 辨biện 云vân 。 見kiến 暗ám 之chi 見kiến 。 或hoặc 不bất 係hệ 眼nhãn 。 若nhược 謂vị 見kiến 明minh 。 定định 屬thuộc 眼nhãn 根căn 。 如như 無vô 眼nhãn 全toàn 黑hắc 。 得đắc 眼nhãn 見kiến 色sắc 。 既ký 因nhân 眼nhãn 見kiến 色sắc 。 非phi 眼nhãn 見kiến 而nhi 何hà 。 故cố 為vi 此thử 防phòng 。 若nhược 無vô 眼nhãn 人nhân 。 全toàn 見kiến 前tiền 黑hắc 。 乃nãi 至chí 見kiến 種chủng 種chủng 色sắc 句cú 。 全toàn 是thị 牒điệp 其kỳ 致trí 辨biện 之chi 詞từ 。 名danh 眼nhãn 見kiến 者giả 句cú 。 乃nãi 是thị 按án 定định 所sở 立lập 之chi 宗tông 。 欲dục 破phá 其kỳ 宗tông 。 特đặc 用dụng 異dị 喻dụ 反phản 難nạn/nan 。 故cố 曰viết 彼bỉ 暗ám 中trung 人nhân 云vân 云vân 。 意ý 以dĩ 無vô 眼nhãn 得đắc 眼nhãn 而nhi 後hậu 見kiến 。 既ký 名danh 眼nhãn 見kiến 。 無vô 燈đăng 得đắc 燈đăng 而nhi 後hậu 見kiến 。 應ứng 名danh 燈đăng 見kiến 。 葢# 燈đăng 不bất 名danh 見kiến 。 人nhân 所sở 共cộng 知tri 。 眼nhãn 不bất 名danh 見kiến 。 人nhân 所sở 共cộng 迷mê 。 故cố 用dụng 燈đăng 反phản 難nạn/nan 。 令linh 自tự 知tri 眼nhãn 見kiến 之chi 謬mậu 。

○# 若nhược 燈đăng 下hạ 展triển 轉chuyển 成thành 謬mậu 。 言ngôn 設thiết 許hứa 燈đăng 見kiến 。 則tắc 有hữu 二nhị 謬mậu 。 一nhất 有hữu 見kiến 自tự 不bất 名danh 燈đăng 。 為vi 轉chuyển 燈đăng 成thành 眼nhãn 謬mậu 。 二nhị 燈đăng 觀quán 何hà 關quan 汝nhữ 事sự 。 為vi 轉chuyển 見kiến 成thành 他tha 謬mậu 。 既ký 展triển 轉chuyển 成thành 謬mậu 。 則tắc 燈đăng 不bất 名danh 見kiến 明minh 矣hĩ 。 眼nhãn 不bất 名danh 見kiến 。 例lệ 此thử 可khả 知tri 。

○# 是thị 故cố 下hạ 正chánh 為vi 結kết 顯hiển 。 是thị 故cố 當đương 知tri 者giả 。 謂vị 以dĩ 是thị 展triển 轉chuyển 成thành 謬mậu 之chi 故cố 。 應ưng 當đương 了liễu 知tri 。 自tự 有hữu 正chánh 義nghĩa 可khả 申thân 。 所sở 謂vị 燈đăng 能năng 顯hiển 色sắc 。 是thị 眼nhãn 見kiến 。 非phi 燈đăng 見kiến 。 例lệ 知tri 眼nhãn 能năng 顯hiển 色sắc 是thị 。 心tâm 見kiến 。 非phi 眼nhãn 見kiến 。 然nhiên 如Như 來Lai 如như 是thị 顯hiển 發phát 。 可khả 謂vị 婆bà 心tâm 太thái 煞sát 。 聞văn 者giả 極cực 宜nghi 深thâm 省tỉnh 。 試thí 徧biến 觀quán 外ngoại 教giáo 經kinh 書thư 及cập 問vấn 諸chư 明minh 人nhân 達đạt 士sĩ 。 凡phàm 未vị 親thân 佛Phật 教giáo 者giả 。 誰thùy 不bất 曰viết 見kiến 屬thuộc 於ư 眼nhãn 。 今kim 乃nãi 顯hiển 其kỳ 是thị 心tâm 。 且thả 明minh 其kỳ 為vi 逈huýnh 脫thoát 根căn 塵trần 。 靈linh 光quang 獨độc 耀diệu 。 盡tận 古cổ 今kim 之chi 迷mê 根căn 。 啟khải 凡phàm 聖thánh 之chi 性tánh 源nguyên 。 劈phách 破phá 天thiên 荒hoang 之chi 論luận 。 唯duy 吾ngô 佛Phật 有hữu 之chi 耳nhĩ 。 顯hiển 見kiến 是thị 心tâm 竟cánh 。

二nhị 顯hiển 見kiến 不bất 動động 三tam 。

一nhất 未vị 悟ngộ 更cánh 希hy 進tiến 示thị 。 二nhị 如Như 來Lai 借tá 昔tích 顯hiển 今kim 。 三tam 普phổ 責trách 知tri 而nhi 故cố 違vi 。

初sơ 。

阿A 難Nan 雖tuy 復phục 。 得đắc 聞văn 是thị 言ngôn 。 與dữ 諸chư 大đại 眾chúng 。 口khẩu 已dĩ 默mặc 然nhiên 。 心tâm 未vị 開khai 悟ngộ 。 猶do 冀ký 如Như 來Lai 。 慈từ 音âm 宣tuyên 示thị 。 合hợp 掌chưởng 清thanh 心tâm 。 佇trữ 佛Phật 悲bi 誨hối 。

正chánh 脈mạch 云vân 。 是thị 言ngôn 者giả 是thị 心tâm 非phi 眼nhãn 之chi 言ngôn 。 默mặc 然nhiên 者giả 此thử 中trung 亦diệc 有hữu 微vi 解giải 。 仍nhưng 具cụ 三tam 重trọng/trùng 。 一nhất 者giả 已dĩ 向hướng 但đãn 知tri 有hữu 眼nhãn 有hữu 見kiến 。 無vô 眼nhãn 便tiện 謂vị 無vô 見kiến 。 今kim 驗nghiệm 盲manh 人nhân 覩đổ 暗ám 。 始thỉ 知tri 無vô 眼nhãn 有hữu 見kiến 。 二nhị 者giả 已dĩ 向hướng 但đãn 知tri 見kiến 明minh 成thành 見kiến 。 見kiến 暗ám 不bất 得đắc 成thành 見kiến 。 今kim 例lệ 有hữu 眼nhãn 暗ám 同đồng 。 始thỉ 知tri 見kiến 暗ám 成thành 見kiến 。 三tam 者giả 已dĩ 向hướng 但đãn 知tri 見kiến 唯duy 是thị 眼nhãn 。 不bất 名danh 為vi 心tâm 。 今kim 聞văn 眼nhãn 但đãn 顯hiển 色sắc 。 始thỉ 知tri 見kiến 乃nãi 是thị 心tâm 。 默mặc 然nhiên 中trung 反phản 復phục 研nghiên 味vị 此thử 意ý 耳nhĩ 。 心tâm 未vị 開khai 悟ngộ 者giả 。 未vị 大đại 開khai 悟ngộ 。 意ý 謂vị 我ngã 前tiền 原nguyên 以dĩ 妄vọng 識thức 動động 搖dao 生sanh 滅diệt 粗thô 浮phù 昏hôn 暗ám 。 別biệt 求cầu 寂tịch 常thường 妙diệu 明minh 之chi 心tâm 。 今kim 雖tuy 知tri 見kiến 性tánh 是thị 心tâm 。 不bất 知tri 此thử 心tâm 。 還hoàn 具cụ 寂tịch 常thường 妙diệu 明minh 等đẳng 義nghĩa 與dữ 否phủ/bĩ 。 所sở 謂vị 似tự 悟ngộ 非phi 真chân 悟ngộ 也dã 。 冀ký 猶do 望vọng 也dã 。 如Như 來Lai 凡phàm 有hữu 音âm 聲thanh 。 無vô 非phi 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 故cố 以dĩ 慈từ 稱xưng 。 宣tuyên 示thị 者giả 。 宣tuyên 演diễn 指chỉ 示thị 。 冀ký 因nhân 之chi 而nhi 得đắc 樂lạc 故cố 。 合hợp 掌chưởng 者giả 收thu 攝nhiếp 散tán 動động 。 清thanh 心tâm 者giả 專chuyên 注chú 一nhất 境cảnh 。 如Như 來Lai 凡phàm 有hữu 訓huấn 誨hối 。 總tổng 為vi 拔bạt 苦khổ 。 故cố 置trí 悲bi 言ngôn 。 佇trữ 者giả 翹kiều 首thủ 以dĩ 待đãi 。 冀ký 依y 之chi 而nhi 離ly 苦khổ 故cố 。 又hựu 音âm 但đãn 言ngôn 慈từ 。 誨hối 但đãn 言ngôn 悲bi 者giả 。 以dĩ 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 必tất 能năng 拔bạt 苦khổ 。 離ly 苦khổ 自tự 然nhiên 得đắc 樂lạc 。 相tương/tướng 因nhân 不bất 離ly 。 互hỗ 影ảnh 說thuyết 故cố 。

二nhị 如Như 來Lai 借tá 昔tích 顯hiển 今kim (# 謂vị 借tá 昔tích 客khách 塵trần 。 顯hiển 今kim 身thân 境cảnh 動động 搖dao 。 借tá 昔tích 主chủ 空không 。 顯hiển 今kim 見kiến 性tánh 不bất 動động 也dã )# 二nhị 。

一nhất 辨biện 定định 昔tích 悟ngộ 。 二nhị 啟khải 發phát 今kim 迷mê 。

初sơ 三tam 。

一nhất 如Như 來Lai 詢tuân 究cứu 原nguyên 悟ngộ 。 二nhị 陳trần 那na 詳tường 辯biện 客khách 塵trần 。 三tam 如Như 來Lai 印ấn 許hứa 其kỳ 說thuyết 。

初sơ 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 舒thư 兜đâu 羅la 綿miên 。 網võng 相tướng 光quang 手thủ 。 開khai 五ngũ 輪luân 指chỉ 。

○# 誨hối 勅sắc 阿A 難Nan 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 我ngã 初sơ 成thành 道Đạo 。 於ư 鹿Lộc 園Viên 中trung 。 為vì 阿A 若Nhã 多Đa 五ngũ 比Bỉ 丘Khâu 等đẳng 。 及cập 汝nhữ 四tứ 眾chúng 言ngôn 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 不bất 成thành 菩Bồ 提Đề 。 及cập 阿A 羅La 漢Hán 。 皆giai 由do 客khách 塵trần 。 煩phiền 惱não 所sở 誤ngộ 。

○# 汝nhữ 等đẳng 當đương 時thời 。 因nhân 何hà 開khai 悟ngộ 。 今kim 成thành 聖thánh 果Quả 。

初sơ 引dẫn 見kiến 現hiện 前tiền 。 兜đâu 羅la 輪luân 指chỉ 。 於ư 前tiền 已dĩ 釋thích 。 手thủ 稱xưng 網võng 相tướng 光quang 者giả 。 以dĩ 如Như 來Lai 兩lưỡng 手thủ 指chỉ 間gian 。 皆giai 有hữu 縵man 網võng 相tương 連liên 之chi 相tướng 。 兼kiêm 有hữu 光quang 明minh 。 即tức 三tam 十thập 二nhị 相tướng 。 中trung 指chỉ 間gian 縵man 網võng 相tương/tướng 也dã 。 無vô 端đoan 舒thư 開khai 者giả 。 將tương 欲dục 顯hiển 見kiến 不bất 動động 。 引dẫn 令linh 現hiện 前tiền 之chi 意ý 。 言ngôn 當đương 時thời 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 正chánh 爾nhĩ 合hợp 掌chưởng 清thanh 心tâm 。 翹kiều 首thủ 佇trữ 望vọng 。 而nhi 如Như 來Lai 舒thư 手thủ 開khai 指chỉ 。 一nhất 眾chúng 同đồng 見kiến 。 各các 有hữu 能năng 見kiến 之chi 性tánh 。 湛trạm 然nhiên 分phân 明minh 。 設thiết 能năng 於ư 此thử 直trực 下hạ 承thừa 當đương 。 則tắc 無vô 勞lao 費phí 詞từ 矣hĩ 。

○# 誨hối 勅sắc 下hạ 述thuật 昔tích 所sở 說thuyết 。 誨hối 勅sắc 二nhị 字tự 。 義nghĩa 攝nhiếp 不bất 動động 科khoa 盡tận 。 謂vị 誨hối 以dĩ 見kiến 性tánh 不bất 動động 。 勅sắc 令lệnh 勿vật 更cánh 錯thác 認nhận 也dã 。 我ngã 初sơ 成thành 道Đạo 句cú 。 指chỉ 昔tích 說thuyết 時thời 。 謂vị 三tam 七thất 日nhật 後hậu 。 猶do 是thị 初sơ 成thành 時thời 故cố 。 於ư 鹿Lộc 園Viên 中trung 者giả 。 指chỉ 昔tích 說thuyết 處xứ 。 此thử 處xử 在tại 波ba 羅la 柰nại 境cảnh 。 上thượng 古cổ 國quốc 王vương 曾tằng 養dưỡng 鹿lộc 於ư 此thử 。 相tương/tướng 沿duyên 立lập 名danh 。 為vi 阿A 若Nhã 多Đa 等đẳng 。 指chỉ 昔tích 聽thính 眾chúng 。 五ngũ 比Bỉ 丘Khâu 者giả 。 一nhất 阿A 若Nhã 多Đa 。 此thử 云vân 最tối 初sơ 解giải 。 或hoặc 云vân 已dĩ 知tri 。 謂vị 如Như 來Lai 初sơ 轉chuyển 四Tứ 諦Đế 法Pháp 輪luân 。 尊tôn 者giả 最tối 初sơ 稱xưng 解giải 。 自tự 言ngôn 我ngã 已dĩ 知tri 故cố 。 二nhị 十thập 力lực 迦Ca 葉Diếp 。 十thập 力lực 華hoa 梵Phạm 未vị 定định 。 迦Ca 葉Diếp 此thử 云vân 龜quy 氏thị 。 此thử 是thị 母mẫu 族tộc 二nhị 人nhân 。 三tam 頞át 鞞bệ 。 此thử 云vân 馬mã 勝thắng 。 四tứ 跋bạt 提đề 。 此thử 云vân 小tiểu 賢hiền 。 五ngũ 拘câu 力lực 。 華hoa 言ngôn 未vị 詳tường 。 即tức 摩ma 訶ha 男nam 。 斛Hộc 飯Phạn 王Vương 長trưởng 子tử 也dã 。 此thử 是thị 父phụ 族tộc 三tam 人nhân 。 如Như 來Lai 初sơ 出xuất 家gia 時thời 。 淨tịnh 飯phạn 王vương 命mệnh 五ngũ 人nhân 伴bạn 修tu 。 後hậu 以dĩ 不bất 耐nại 苦khổ 行hạnh 。 自tự 奔bôn 鹿lộc 園viên 。 各các 修tu 異dị 道đạo 。 佛Phật 初sơ 成thành 道Đạo 。 演diễn 大đại 華hoa 嚴nghiêm 。 雖tuy 稱xưng 本bổn 懷hoài 。 不bất 契khế 時thời 機cơ 。 欲dục 開khai 方phương 便tiện 之chi 門môn 。 乃nãi 思tư 誰thùy 應ưng 先tiên 度độ 。 悲bi 二nhị 仙tiên 而nhi 已dĩ 逝thệ 。 喜hỷ 五ngũ 人nhân 而nhi 猶do 在tại 。 三tam 七thất 日nhật 後hậu 。 就tựu 彼bỉ 園viên 中trung 。 轉chuyển 四Tứ 諦Đế 法Pháp 輪luân 。 令linh 五ngũ 人nhân 得đắc 度độ 。 今kim 之chi 所sở 述thuật 。 即tức 其kỳ 事sự 也dã 。 等đẳng 該cai 八bát 萬vạn 諸chư 天thiên 。 四tứ 眾chúng 指chỉ 僧Tăng 俗tục 弟đệ 子tử 。 彼bỉ 時thời 僧Tăng 俗tục 弟đệ 子tử 。 即tức 今kim 現hiện 前tiền 四tứ 眾chúng 。 對đối 今kim 述thuật 昔tích 。 故cố 云vân 及cập 汝nhữ 四tứ 眾chúng 云vân 云vân 。 眾chúng 生sanh 言ngôn 富phú 。 總tổng 該cai 凡phàm 外ngoại 及cập 諸chư 學học 人nhân 。 故cố 云vân 一nhất 切thiết 。 菩Bồ 提Đề 大Đại 乘Thừa 果quả 。 羅La 漢Hán 小Tiểu 乘Thừa 果quả 也dã 。 客khách 塵trần 煩phiền 惱não 。 即tức 見kiến 思tư 二nhị 惑hoặc 。 見kiến 惑hoặc 分phân 別biệt 。 行hành 相tương/tướng 不bất 停đình 如như 客khách 。 思tư 惑hoặc 任nhậm 運vận 。 行hành 相tương/tướng 微vi 細tế 如như 塵trần 。 此thử 是thị 三tam 乘thừa 通thông 惑hoặc 。 大đại 小tiểu 共cộng 斷đoạn 。 如như 不bất 斷đoạn 此thử 。 小tiểu 果quả 尚thượng 不bất 能năng 成thành 。 況huống 復phục 大đại 果quả 。 故cố 云vân 皆giai 由do 此thử 誤ngộ 。 此thử 如Như 來Lai 於ư 四Tứ 諦Đế 法pháp 中trung 略lược 述thuật 集Tập 諦Đế 語ngữ 耳nhĩ 。

○# 汝nhữ 等đẳng 下hạ 正chánh 問vấn 悟ngộ 由do 。 當đương 時thời 者giả 當đương 彼bỉ 鹿lộc 園viên 說thuyết 是thị 時thời 也dã 。 本bổn 以dĩ 佛Phật 說thuyết 客khách 塵trần 煩phiền 惱não 。 開khai 悟ngộ 證chứng 果Quả 。 乃nãi 故cố 問vấn 因nhân 何hà 等đẳng 者giả 。 佛Phật 意ý 欲dục 令linh 詳tường 敘tự 客khách 塵trần 主chủ 空không 。 用dụng 例lệ 現hiện 前tiền 身thân 境cảnh 見kiến 性tánh 。 動động 不bất 動động 之chi 義nghĩa 耳nhĩ 。 (# 此thử 中trung 今kim 字tự 欠khiếm 妥# 。 或hoặc 是thị 得đắc 字tự 。 以dĩ 五ngũ 人nhân 一nhất 時thời 證chứng 果Quả 。 非phi 今kim 成thành 故cố 。 再tái 詳tường 如Như 來Lai 詢tuân 究cứu 原nguyên 悟ngộ 竟cánh 。

二nhị 陳trần 那na 詳tường 辨biện 客khách 塵trần 二nhị 。

一nhất 總tổng 答đáp 悟ngộ 由do 。 二nhị 別biệt 明minh 二nhị 義nghĩa 。

初sơ 。

時thời 憍Kiều 陳Trần 那Na 。 起khởi 立lập 白bạch 佛Phật 。 我ngã 今kim 長trưởng 老lão 。 於ư 大đại 眾chúng 中trung 。 獨độc 得đắc 解giải 名danh 。 因nhân 悟ngộ 客khách 塵trần 。 二nhị 字tự 成thành 果Quả 。

憍Kiều 陳Trần 那Na 。 亦diệc 云vân 憍Kiều 陳Trần 如Như 。 亦diệc 云vân 拘câu 鄰lân 如như 。 即tức 阿A 若Nhã 多Đa 之chi 姓tánh 也dã 。 此thử 云vân 火hỏa 器khí 。 以dĩ 先tiên 世thế 事sự 火hỏa 命mạng 族tộc 。 起khởi 立lập 白bạch 佛Phật 者giả 。 承thừa 佛Phật 下hạ 問vấn 。 擬nghĩ 將tương 有hữu 對đối 故cố 。 我ngã 今kim 長trưởng 老lão 者giả 。 語ngữ 帶đái 自tự 負phụ 之chi 意ý 。 意ý 謂vị 設thiết 言ngôn 別biệt 事sự 。 則tắc 某mỗ 不bất 敢cảm 對đối 。 今kim 問vấn 鹿lộc 園viên 之chi 事sự 。 則tắc 我ngã 今kim 為vi 長trưởng 老lão 矣hĩ 。 以dĩ 我ngã 當đương 時thời 最tối 初sơ 稱xưng 解giải 。 於ư 彼bỉ 大đại 眾chúng 之chi 中trung 。 獨độc 得đắc 以dĩ 解giải 為vi 名danh 。 法pháp 性tánh 長trưởng 老lão 。 聊liêu 可khả 自tự 信tín 。 佛Phật 既ký 有hữu 問vấn 。 敢cảm 不bất 實thật 答đáp 。 然nhiên 我ngã 當đương 時thời 。 即tức 因nhân 悟ngộ 得đắc 客khách 塵trần 二nhị 字tự 。 得đắc 成thành 聖thánh 果Quả 。 據cứ 此thử 則tắc 陳trần 那na 於ư 四Tứ 諦Đế 法pháp 中trung 從tùng 集Tập 諦Đế 入nhập 也dã 。

二nhị 別biệt 明minh 二nhị 義nghĩa 二nhị 。

一nhất 先tiên 明minh 客khách 義nghĩa 。 二nhị 次thứ 明minh 塵trần 義nghĩa 。

初sơ 。

世Thế 尊Tôn 。 譬thí 如như 行hành 客khách 。 投đầu 寄ký 旅lữ 亭đình 。 或hoặc 宿túc 或hoặc 食thực 。 食thực 宿túc 事sự 畢tất 俶thục 裝trang 前tiền 途đồ 。 不bất 遑hoàng 安an 住trú 。 若nhược 實thật 主chủ 人nhân 。 自tự 無vô 攸du 往vãng 。

○# 如như 是thị 思tư 惟duy 。 不bất 住trụ 名danh 客khách 。 住trụ 名danh 主chủ 人nhân 。 以dĩ 不bất 住trụ 者giả 。 名danh 為vi 客khách 義nghĩa 。

初sơ 即tức 喻dụ 觀quán 惑hoặc 。 (# 當đương 時thời 陳trần 那na 。 聞văn 說thuyết 客khách 塵trần 煩phiền 惱não 。 不bất 知tri 煩phiền 惱não 何hà 以dĩ 名danh 客khách 。 故cố 即tức 以dĩ 客khách 字tự 觀quán 之chi )# 。 已dĩ 知tri 客khách 是thị 比tỉ 語ngữ 。 故cố 云vân 譬thí 如như 。 名danh 利lợi 所sở 牽khiên 。 離ly 鄉hương 在tại 外ngoại 。 曰viết 行hành 客khách 。 喻dụ 境cảnh 牽khiên 心tâm 生sanh 。 背bội 真chân 逐trục 妄vọng 。 名danh 見kiến 惑hoặc 也dã 。 見kiến 惑hoặc 分phân 別biệt 。 對đối 境cảnh 橫hoạnh 生sanh 。 如như 彼bỉ 投đầu 寄ký 旅lữ 亭đình 。 旅lữ 亭đình 者giả 途đồ 旅lữ 亭đình 舍xá 。 即tức 行hành 客khách 食thực 宿túc 處xứ 也dã 。 見kiến 惑hoặc 緣duyên 境cảnh 。 久cửu 暫tạm 無vô 定định 。 如như 彼bỉ 或hoặc 宿túc 或hoặc 食thực 。 以dĩ 宿túc 喻dụ 長trường 時thời 分phân 別biệt 。 食thực 喻dụ 少thiểu 時thời 分phân 別biệt 故cố 。 食thực 宿túc 事sự 畢tất 者giả 。 食thực 則tắc 既ký 飽bão 。 宿túc 則tắc 既ký 翌# 。 喻dụ 或hoặc 久cửu 或hoặc 暫tạm 。 分phân 別biệt 一nhất 定định 也dã 。 俶thục 裝trang 前tiền 途đồ 者giả 。 整chỉnh 頓đốn 行hành 李# 。 預dự 備bị 他tha 往vãng 。 喻dụ 印ấn 定định 舊cựu 境cảnh 。 轉chuyển 思tư 新tân 境cảnh 也dã 。 遑hoàng 猶do 暇hạ 也dã 。 新tân 境cảnh 既ký 現hiện 。 分phân 別biệt 從tùng 起khởi 。 如như 彼bỉ 不bất 遑hoàng 安an 住trú 。 攸du 猶do 所sở 。 往vãng 猶do 去khứ 也dã 。 若nhược 實thật 主chủ 人nhân 。 自tự 無vô 攸du 往vãng 者giả 。 謂vị 果quả 是thị 旅lữ 亭đình 主chủ 人nhân 。 自tự 無vô 所sở 去khứ 。 喻dụ 偏thiên 真chân 法pháp 性tánh 。 在tại 小Tiểu 乘Thừa 中trung 即tức 許hứa 其kỳ 為vi 常thường 住trụ 不bất 滅diệt 性tánh 故cố 。

○# 如như 是thị 下hạ 。 思tư 惟duy 開khai 悟ngộ 。 如như 是thị 思tư 惟duy 者giả 。 既ký 觀quán 察sát 已dĩ 。 即tức 以dĩ 如như 是thị 客khách 義nghĩa 思tư 惟duy 。 所sở 言ngôn 客khách 煩phiền 惱não 者giả 。 葢# 以dĩ 見kiến 惑hoặc 。 不bất 住trụ 名danh 客khách 。 法pháp 性tánh 常thường 住trụ 名danh 主chủ 。 是thị 我ngã 當đương 時thời 開khai 悟ngộ 。 以dĩ 不bất 住trụ 者giả 。 名danh 為vi 客khách 義nghĩa 。

二nhị 次thứ 明minh 塵trần 義nghĩa 。

又hựu 如như 新tân 霽tễ 。 清thanh 晹# 升thăng 天thiên 。 光quang 入nhập 隙khích 中trung 。 發phát 明minh 空không 中trung 。 諸chư 有hữu 塵trần 相tướng 。 塵trần 質chất 搖dao 動động 。 虗hư 空không 寂tịch 然nhiên 。

○# 如như 是thị 思tư 惟duy 。 澄trừng 寂tịch 名danh 空không 。 搖dao 動động 名danh 塵trần 。 以dĩ 搖dao 動động 者giả 。 名danh 為vi 塵trần 義nghĩa 。

初sơ 即tức 喻dụ 觀quán 惑hoặc 。 (# 已dĩ 知tri 客khách 義nghĩa 。 復phục 不bất 知tri 煩phiền 惱não 何hà 以dĩ 名danh 塵trần 。 故cố 又hựu 以dĩ 塵trần 字tự 觀quán 之chi )# 亦diệc 知tri 塵trần 是thị 比tỉ 語ngữ 。 故cố 云vân 又hựu 如như 。 雨vũ 後hậu 初sơ 晴tình 曰viết 新tân 霽tễ 。 喻dụ 見kiến 惑hoặc 已dĩ 斷đoạn 。 初sơ 入nhập 見kiến 道đạo 位vị 也dã 。 清thanh 晹# 者giả 。 日nhật 從tùng 雲vân 中trung 初sơ 出xuất 。 喻dụ 見kiến 道đạo 之chi 智trí 。 乍sạ 離ly 分phân 別biệt 見kiến 也dã 。 乍sạ 離ly 分phân 別biệt 。 顯hiển 現hiện 於ư 見kiến 道Đạo 心tâm 中trung 。 故cố 以dĩ 升thăng 天thiên 喻dụ 之chi 。 初sơ 入nhập 見kiến 道đạo 。 其kỳ 智trí 眇miễu 劣liệt 。 於ư 法pháp 性tánh 理lý 。 亦diệc 惟duy 少thiểu 分phần 相tương 應ứng 。 故cố 以dĩ 光quang 入nhập 隙khích 中trung 喻dụ 之chi 。 隙khích 謂vị 門môn 窗song 縫phùng 間gian 空không 處xứ 。 少thiểu 分phần 法pháp 性tánh 。 義nghĩa 同đồng 於ư 此thử 。 由do 有hữu 少thiểu 分phần 相tương 應ứng 。 乃nãi 覺giác 思tư 惑hoặc 任nhậm 運vận 。 故cố 以dĩ 發phát 明minh 空không 中trung 。 諸chư 有hữu 塵trần 相tướng 喻dụ 之chi 。 空không 中trung 塵trần 相tương/tướng 。 微vi 細tế 難nan 見kiến 。 云vân 何hà 發phát 明minh 。 葢# 以dĩ 塵trần 質chất 搖dao 動động 。 虗hư 空không 寂tịch 然nhiên 。 相tướng 形hình 易dị 見kiến 。 其kỳ 意ý 乃nãi 以dĩ 。 塵trần 質chất 搖dao 動động 。 喻dụ 思tư 惑hoặc 任nhậm 運vận 。 虗hư 空không 寂tịch 然nhiên 。 喻dụ 法pháp 性tánh 不bất 動động 也dã 。

○# 如như 是thị 下hạ 。 思tư 惟duy 開khai 悟ngộ 。 如như 是thị 思tư 惟duy 者giả 。 既ký 觀quán 察sát 已dĩ 。 即tức 以dĩ 如như 是thị 塵trần 義nghĩa 思tư 惟duy 。 所sở 言ngôn 塵trần 煩phiền 惱não 者giả 。 葢# 以dĩ 法pháp 性tánh 。 澄trừng 寂tịch 名danh 空không 。 思tư 惑hoặc 搖dao 動động 名danh 塵trần 。 是thị 我ngã 當đương 時thời 開khai 悟ngộ 。 以dĩ 搖dao 動động 者giả 。 名danh 為vi 塵trần 義nghĩa 。 然nhiên 陳trần 那na 既ký 悟ngộ 客khách 塵trần 主chủ 空không 。 必tất 能năng 捨xả 客khách 塵trần 而nhi 取thủ 主chủ 空không 。 斷đoạn 見kiến 思tư 而nhi 證chứng 法pháp 性tánh 。 今kim 之chi 身thân 境cảnh 見kiến 性tánh 。 動động 寂tịch 亦diệc 然nhiên 。 若nhược 果quả 能năng 觸xúc 類loại 旁bàng 通thông 。 即tức 客khách 塵trần 而nhi 悟ngộ 身thân 境cảnh 動động 搖dao 。 即tức 主chủ 空không 而nhi 悟ngộ 見kiến 性tánh 寂tịch 然nhiên 。 始thỉ 知tri 如Như 來Lai 詢tuân 究cứu 原nguyên 悟ngộ 。 不bất 是thị 等đẳng 閒gian/nhàn 說thuyết 話thoại 耳nhĩ 。 陳trần 那na 詳tường 辨biện 客khách 塵trần 竟cánh 。

三tam 如Như 來Lai 印ấn 許hứa 其kỳ 說thuyết 。

佛Phật 言ngôn 如như 是thị 。

此thử 但đãn 印ấn 其kỳ 所sở 說thuyết 客khách 塵trần 主chủ 空không 動động 靜tĩnh 分phân 明minh 。 堪kham 以dĩ 啟khải 發phát 現hiện 悟ngộ 。 非phi 印ấn 其kỳ 當đương 日nhật 所sở 證chứng 也dã 。 辨biện 定định 昔tích 悟ngộ 竟cánh 。

二nhị 啟khải 發phát 今kim 迷mê 二nhị 。

一nhất 約ước 外ngoại 境cảnh 啟khải 發phát 。 二nhị 約ước 內nội 身thân 啟khải 發phát 。

初sơ 三tam 。

一nhất 例lệ 示thị 客khách 主chủ 。 二nhị 啟khải 發phát 開khai 悟ngộ 。 三tam 一nhất 言ngôn 印ấn 定định 。

初sơ 。

即tức 時thời 如Như 來Lai 。 於ư 大đại 眾chúng 中trung 。 屈khuất 五ngũ 輪luân 指chỉ 。 屈khuất 已dĩ 復phục 開khai 。 開khai 已dĩ 又hựu 屈khuất 。 謂vị 阿A 難Nan 言ngôn 。 汝nhữ 今kim 何hà 見kiến 。 阿A 難Nan 言ngôn 。 我ngã 見kiến 如Như 來Lai 。 百bách 寶bảo 輪luân 掌chưởng 。 眾chúng 中trung 開khai 合hợp 。

既ký 已dĩ 印ấn 定định 昔tích 說thuyết 。 就tựu 此thử 啟khải 發phát 現hiện 會hội 。 故cố 云vân 即tức 時thời 。 如Như 來Lai 觀quán 彼bỉ 大đại 眾chúng 。 望vọng 其kỳ 觸xúc 類loại 旁bàng 通thông 。 故cố 例lệ 彼bỉ 所sở 說thuyết 。 先tiên 約ước 外ngoại 境cảnh 見kiến 性tánh 。 以dĩ 示thị 客khách 主chủ 義nghĩa 也dã 。 如Như 來Lai 輪luân 指chỉ 。 以dĩ 阿A 難Nan 觀quán 之chi 。 則tắc 為vi 外ngoại 境cảnh 。 屈khuất 開khai 反phản 復phục 。 正chánh 顯hiển 外ngoại 境cảnh 不bất 住trụ 義nghĩa 故cố 。 問vấn 以dĩ 何hà 見kiến 者giả 。 為vi 是thị 見kiến 境cảnh 。 為vi 是thị 見kiến 性tánh 耶da 。 答đáp 以dĩ 見kiến 掌chưởng 等đẳng 。 只chỉ 是thị 見kiến 境cảnh 。 不bất 復phục 見kiến 性tánh 也dã 。 掌chưởng 稱xưng 百bách 寶bảo 輪luân 者giả 。 如Như 來Lai 掌chưởng 中trung 有hữu 千thiên 輻bức 輪luân 相tương/tướng 。 可khả 尊tôn 可khả 貴quý 。 擬nghĩ 百bách 寶bảo 故cố 。 然nhiên 如Như 來Lai 於ư 詢tuân 究cứu 原nguyên 悟ngộ 之chi 前tiền 舒thư 手thủ 開khai 指chỉ 。 大đại 眾chúng 俱câu 見kiến 。 至chí 此thử 屈khuất 已dĩ 復phục 開khai 。 開khai 已dĩ 又hựu 屈khuất 。 大đại 眾chúng 又hựu 俱câu 見kiến 。 是thị 則tắc 始thỉ 終chung 無vô 異dị 者giả 見kiến 也dã 。 屈khuất 開khai 無vô 定định 者giả 境cảnh 也dã 。 宛uyển 爾nhĩ 主chủ 客khách 。 宜nghi 應ưng 類loại 悟ngộ 。 乃nãi 竟cánh 只chỉ 是thị 見kiến 境cảnh 。 不bất 復phục 見kiến 性tánh 。 所sở 謂vị 絲ti 毫hào 假giả 飾sức 不bất 得đắc 者giả 唯duy 此thử 事sự 耳nhĩ 。

二nhị 啟khải 發phát 開khai 悟ngộ 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

汝nhữ 見kiến 我ngã 手thủ 。 眾chúng 中trung 開khai 合hợp 。 為vi 是thị 我ngã 手thủ 。 有hữu 開khai 有hữu 合hợp 。 為vi 復phục 汝nhữ 見kiến 。 有hữu 開khai 有hữu 合hợp 。 阿A 難Nan 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 寶bảo 手thủ 。 眾chúng 中trung 開khai 合hợp 。 我ngã 見kiến 如Như 來Lai 。 手thủ 自tự 開khai 合hợp 。 非phi 我ngã 見kiến 性tánh 。 有hữu 開khai 有hữu 合hợp 。

○# 佛Phật 言ngôn 。 誰thùy 動động 誰thùy 靜tĩnh 。 阿A 難Nan 言ngôn 。 佛Phật 手thủ 不bất 住trụ 。 而nhi 我ngã 見kiến 性tánh 。 尚thượng 無vô 有hữu 靜tĩnh 。 誰thùy 為vi 無vô 住trụ 。

初sơ 啟khải 悟ngộ 開khai 合hợp

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 者giả 。

因nhân 其kỳ 不bất 悟ngộ 。 仍nhưng 欲dục 向hướng 親thân 切thiết 處xứ 提đề 持trì 也dã 。 問vấn 以dĩ 手thủ 有hữu 開khai 合hợp 見kiến 有hữu 開khai 合hợp 者giả 。 提đề 醒tỉnh 阿A 難Nan 。 類loại 會hội 客khách 主chủ 義nghĩa 故cố 。 答đáp 以dĩ 手thủ 自tự 開khai 合hợp 。 非phi 見kiến 開khai 合hợp 者giả 。 因nhân 如Như 來Lai 提đề 醒tỉnh 。 始thỉ 覺giác 現hiện 前tiền 境cảnh 性tánh 。 宛uyển 同đồng 昔tích 日nhật 客khách 主chủ 。 故cố 其kỳ 詞từ 不bất 謬mậu 。

○# 佛Phật 言ngôn 下hạ 。 啟khải 悟ngộ 動động 靜tĩnh 。 阿A 難Nan 答đáp 處xứ 依y 稀# 。 如Như 來Lai 未vị 便tiện 儱# 侗# 。 故cố 復phục 問vấn 其kỳ 誰thùy 動động 誰thùy 靜tĩnh 。 要yếu 知tri 動động 靜tĩnh 二nhị 字tự 。 較giảo 前tiền 開khai 合hợp 無vô 開khai 合hợp 。 更cánh 深thâm 一nhất 層tằng 。 言ngôn 開khai 合hợp 者giả 。 暫tạm 時thời 動động 。 猶do 有hữu 不bất 動động 之chi 時thời 。 無vô 開khai 合hợp 者giả 。 暫tạm 時thời 靜tĩnh 。 猶do 有hữu 不bất 靜tĩnh 之chi 時thời 。 今kim 問vấn 誰thùy 動động 誰thùy 靜tĩnh 者giả 。 令linh 知tri 誰thùy 為vi 永vĩnh 動động 。 誰thùy 為vi 永vĩnh 靜tĩnh 也dã 。 答đáp 以dĩ 佛Phật 手thủ 不bất 住trụ 者giả 。 不bất 惟duy 目mục 前tiền 開khai 合hợp 。 名danh 為vi 不bất 住trụ 。 即tức 當đương 未vị 開khai 合hợp 前tiền 。 既ký 開khai 合hợp 後hậu 。 亦diệc 始thỉ 終chung 不bất 住trụ 。 以dĩ 本bổn 是thị 不bất 住trụ 法pháp 故cố 。 答đáp 以dĩ 見kiến 性tánh 尚thượng 無vô 等đẳng 者giả 。 上thượng 說thuyết 無vô 有hữu 開khai 合hợp 。 乃nãi 對đối 動động 言ngôn 靜tĩnh 。 其kỳ 實thật 見kiến 性tánh 。 從tùng 本bổn 以dĩ 來lai 。 無vô 有hữu 動động 時thời 。 對đối 誰thùy 說thuyết 靜tĩnh 。 故cố 云vân 尚thượng 無vô 有hữu 靜tĩnh 。 靜tĩnh 相tương/tướng 尚thượng 無vô 。 況huống 復phục 說thuyết 動động 。 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。 故cố 曰viết 誰thùy 為vi 無vô 住trụ 。 無vô 住trụ 即tức 動động 也dã 。 是thị 則tắc 動động 靜tĩnh 二nhị 相tướng 。 逈huýnh 無vô 所sở 有hữu 。 乃nãi 真chân 不bất 動động 。 曉hiểu 了liễu 此thử 者giả 。 則tắc 楞lăng 嚴nghiêm 大đại 定định 。 常thường 住trụ 妙diệu 果Quả 。 不bất 患hoạn 其kỳ 不bất 得đắc 矣hĩ 。

三tam 一nhất 言ngôn 印ấn 定định 。

佛Phật 言ngôn 如như 是thị 。

談đàm 理lý 入nhập 微vi 。 見kiến 處xứ 自tự 真chân 。 故cố 印ấn 言ngôn 如như 是thị 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 當đương 知tri 此thử 中trung 。 但đãn 舉cử 佛Phật 手thủ 。 為vi 一nhất 切thiết 外ngoại 境cảnh 之chi 例lệ 。 既ký 知tri 佛Phật 手thủ 開khai 合hợp 。 與dữ 見kiến 性tánh 無vô 干can 。 則tắc 凡phàm 一nhất 切thiết 萬vạn 象tượng 。 及cập 諸chư 世thế 界giới 。 任nhậm 其kỳ 紛phân 亂loạn 動động 止chỉ 。 皆giai 與dữ 見kiến 性tánh 無vô 干can 矣hĩ 。 若nhược 人nhân 於ư 萬vạn 象tượng 中trung 。 忽hốt 然nhiên 覰# 見kiến 此thử 不bất 動động 之chi 性tánh 。 常thường 恆hằng 不bất 昧muội 。 何hà 至chí 為vi 境cảnh 所sở 奪đoạt 。 妙diệu 之chi 至chí 也dã 。 約ước 外ngoại 境cảnh 啟khải 悟ngộ 竟cánh 。

二nhị 約ước 內nội 身thân 啟khải 悟ngộ (# 外ngoại 境cảnh 與dữ 性tánh 尚thượng 疎sơ 。 動động 靜tĩnh 易dị 見kiến 。 內nội 身thân 與dữ 性tánh 最tối 親thân 。 動động 靜tĩnh 難nạn/nan 分phần/phân 。 故cố 此thử 復phục 約ước 內nội 身thân 啟khải 悟ngộ )# 三tam 。

一nhất 例lệ 示thị 塵trần 空không 。 二nhị 啟khải 發phát 開khai 悟ngộ 。 三tam 一nhất 言ngôn 印ấn 定định 。

初sơ 。

如Như 來Lai 於ư 是thị 。 從tùng 輪luân 掌chưởng 中trung 。 飛phi 一nhất 寶bảo 光quang 。 在tại 阿A 難Nan 右hữu 。 即tức 時thời 阿A 難Nan 。 迴hồi 首thủ 右hữu 盻# 。 又hựu 放phóng 一nhất 光quang 。 在tại 阿A 難Nan 左tả 。 阿A 難Nan 又hựu 則tắc 。 迴hồi 首thủ 左tả 盻# 。

阿A 難Nan 已dĩ 悟ngộ 外ngoại 境cảnh 同đồng 客khách 。 見kiến 性tánh 同đồng 主chủ 。 正chánh 當đương 舉cử 一nhất 三tam 反phản 之chi 時thời 。 故cố 如Như 來Lai 即tức 於ư 是thị 時thời 。 例lệ 彼bỉ 所sở 說thuyết 。 次thứ 約ước 內nội 身thân 見kiến 性tánh 而nhi 示thị 塵trần 空không 義nghĩa 也dã 。 飛phi 光quang 左tả 右hữu 者giả 。 為vi 欲dục 引dẫn 頭đầu 令linh 動động 。 乃nãi 因nhân 之chi 以dĩ 辨biện 見kiến 性tánh 耳nhĩ 。 頭đầu 在tại 阿A 難Nan 。 即tức 為vi 內nội 身thân 。 迴hồi 首thủ 左tả 右hữu 者giả 。 光quang 引dẫn 頭đầu 動động 。 宛uyển 同đồng 空không 裏lý 之chi 塵trần 。 左tả 盻# 右hữu 盻# 者giả 。 頭đầu 動động 見kiến 靜tĩnh 。 宛uyển 同đồng 塵trần 外ngoại 之chi 空không 。 但đãn 此thử 義nghĩa 人nhân 所sở 難nan 知tri 。 其kỳ 猶do 雲vân 駛sử 舟chu 行hành 。 宛uyển 似tự 月nguyệt 移di 岸ngạn 動động 。 究cứu 竟cánh 月nguyệt 岸ngạn 本bổn 無vô 移di 動động 。 只chỉ 可khả 以dĩ 意ý 會hội 。 不bất 可khả 以dĩ 見kiến 分phần/phân 。 今kim 頭đầu 動động 見kiến 靜tĩnh 亦diệc 然nhiên 。 唯duy 有hữu 慧tuệ 心tâm 者giả 。 乃nãi 可khả 神thần 契khế 。

二nhị 啟khải 發phát 開khai 悟ngộ 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

汝nhữ 頭đầu 今kim 日nhật 。 何hà 因nhân 搖dao 動động 。 阿A 難Nan 言ngôn 。 我ngã 見kiến 如Như 來Lai 。 出xuất 妙diệu 寶bảo 光quang 。 來lai 我ngã 左tả 右hữu 。 故cố 左tả 右hữu 觀quan 。 頭đầu 自tự 搖dao 動động 。

○# 阿A 難Nan 。 汝nhữ 盻# 佛Phật 光quang 。 左tả 右hữu 動động 頭đầu 。 為vi 汝nhữ 頭đầu 動động 。 為vi 復phục 見kiến 動động 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 頭đầu 自tự 動động 。 而nhi 我ngã 見kiến 性tánh 。 尚thượng 無vô 有hữu 止chỉ 。 誰thùy 為vi 搖dao 動động 。

初sơ 啟khải 悟ngộ 頭đầu 動động 。 明minh 知tri 頭đầu 因nhân 光quang 動động 。 乃nãi 故cố 意ý 為vi 問vấn 者giả 。 令linh 知tri 一nhất 向hướng 循tuần 塵trần 。 因nhân 而nhi 身thân 不bất 自tự 在tại 。 設thiết 不bất 循tuần 塵trần 。 則tắc 內nội 身thân 自tự 若nhược 矣hĩ 。 答đáp 以dĩ 見kiến 妙diệu 寶bảo 光quang 來lai 我ngã 左tả 右hữu 者giả 。 已dĩ 知tri 循tuần 塵trần 也dã 。 故cố 左tả 右hữu 觀quan 。 頭đầu 自tự 搖dao 動động 者giả 。 既ký 已dĩ 循tuần 塵trần 隨tùy 觀quán 。 頭đầu 自tự 然nhiên 動động 。 設thiết 欲dục 不bất 動động 。 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。 以dĩ 此thử 為vi 例lệ 。 則tắc 此thử 身thân 從tùng 朝triêu 至chí 暮mộ 。 勞lao 碌# 奔bôn 波ba 。 竟cánh 年niên 無vô 休hưu 息tức 之chi 日nhật 。 畢tất 世thế 絕tuyệt 安an 逸dật 之chi 時thời 。 總tổng 為vi 循tuần 塵trần 。 更cánh 無vô 他tha 故cố 。 此thử 自tự 悟ngộ 頭đầu 隨tùy 境cảnh 轉chuyển 。 宛uyển 同đồng 空không 裏lý 之chi 塵trần 也dã 。

○# 阿A 難Nan 下hạ 。 啟khải 悟ngộ 見kiến 靜tĩnh 。 以dĩ 阿A 難Nan 雖tuy 悟ngộ 頭đầu 隨tùy 境cảnh 轉chuyển 。 未vị 說thuyết 見kiến 性tánh 無vô 干can 。 恐khủng 墮đọa 似tự 是thị 。 終chung 非phi 真chân 領lãnh 。 故cố 復phục 問vấn 其kỳ 為vì 汝nhữ 頭đầu 自tự 動động 耶da 。 為vi 復phục 兼kiêm 見kiến 亦diệc 動động 。 答đáp 以dĩ 頭đầu 自tự 動động 搖dao 。 而nhi 我ngã 見kiến 性tánh 。 尚thượng 無vô 有hữu 止chỉ 等đẳng 者giả 。 自tự 字tự 與dữ 上thượng 不bất 同đồng 。 上thượng 是thị 自tự 然nhiên 義nghĩa 。 此thử 是thị 揀giản 他tha 義nghĩa 。 言ngôn 一nhất 向hướng 迷mê 見kiến 為vi 眼nhãn 。 只chỉ 說thuyết 頭đầu 搖dao 眼nhãn 轉chuyển 。 并tinh 見kiến 亦diệc 動động 。 今kim 則tắc 不bất 然nhiên 。 明minh 其kỳ 頭đầu 為vi 自tự 動động 。 與dữ 彼bỉ 見kiến 性tánh 了liễu 不bất 相tương 關quan 。 以dĩ 此thử 為vi 例lệ 。 則tắc 此thử 身thân 千thiên 里lý 萬vạn 里lý 。 乃nãi 至chí 死tử 此thử 生sanh 彼bỉ 。 亦diệc 唯duy 自tự 動động 。 逈huýnh 然nhiên 與dữ 見kiến 性tánh 無vô 關quan 。 此thử 悟ngộ 頭đầu 動động 見kiến 靜tĩnh 。 宛uyển 同đồng 塵trần 外ngoại 之chi 空không 也dã 。 又hựu 自tự 者giả 由do 來lai 義nghĩa 。 言ngôn 我ngã 頭đầu 自tự 動động 者giả 。 不bất 唯duy 顧cố 盻# 佛Phật 光quang 。 名danh 之chi 為vi 動động 。 即tức 在tại 未vị 顧cố 盻# 前tiền 。 既ký 顧cố 盻# 後hậu 。 亦diệc 無vô 不bất 動động 。 以dĩ 由do 來lai 便tiện 是thị 動động 轉chuyển 法pháp 故cố 。 而nhi 我ngã 見kiến 性tánh 。 尚thượng 無vô 有hữu 止chỉ 者giả 。 止chỉ 即tức 是thị 靜tĩnh 。 對đối 動động 而nhi 言ngôn 。 言ngôn 此thử 見kiến 性tánh 。 不bất 唯duy 於ư 未vị 顧cố 盻# 前tiền 。 既ký 顧cố 盻# 後hậu 。 名danh 之chi 為vi 靜tĩnh 。 即tức 正chánh 顧cố 盻# 時thời 。 亦diệc 無vô 有hữu 動động 。 以dĩ 由do 來lai 元nguyên 自tự 無vô 有hữu 動động 故cố 。 對đối 誰thùy 說thuyết 靜tĩnh 。 故cố 云vân 尚thượng 無vô 有hữu 止chỉ 。 止chỉ 相tương/tướng 尚thượng 無vô 。 況huống 復phục 動động 搖dao 。 益ích 不bất 可khả 說thuyết 。 故cố 云vân 誰thùy 為vi 搖dao 動động 。 此thử 亦diệc 深thâm 一nhất 層tằng 義nghĩa 也dã 。

三tam 一nhất 言ngôn 印ấn 定định 。

佛Phật 言ngôn 如như 是thị 。

如như 是thị 者giả 。 印ấn 其kỳ 所sở 說thuyết 身thân 見kiến 塵trần 空không 。 動động 靜tĩnh 酷khốc 似tự 。 將tương 必tất 捨xả 動động 搖dao 之chi 身thân 。 而nhi 取thủ 不bất 動động 之chi 見kiến 矣hĩ 。 正chánh 脈mạch 云vân 。 若nhược 人nhân 悟ngộ 此thử 。 恆hằng 常thường 不bất 隨tùy 身thân 轉chuyển 。 則tắc 日nhật 用dụng 動động 用dụng 中trung 。 行hành 住trụ 坐tọa 臥ngọa 。 皆giai 在tại 自tự 性tánh 定định 中trung 。 其kỳ 與dữ 閉bế 目mục 想tưởng 空không 。 自tự 墮đọa 法pháp 塵trần 之chi 影ảnh 者giả 。 天thiên 淵uyên 懸huyền 絕tuyệt 。 誌chí 公công 云vân 。 無vô 相tướng 光quang 中trung 常thường 自tự 在tại 。 即tức 斯tư 義nghĩa 也dã 。 如Như 來Lai 借tá 昔tích 顯hiển 今kim 竟cánh 。

三tam 普phổ 責trách 知tri 而nhi 故cố 違vi 二nhị 。

一nhất 料liệu 其kỳ 必tất 知tri 取thủ 捨xả 。 二nhị 責trách 以dĩ 故cố 相tương 違vi 背bối/bội 。

初sơ 。

於ư 是thị 如Như 來Lai 。 普phổ 告cáo 大đại 眾chúng 。 若nhược 復phục 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 搖dao 動động 者giả 。 名danh 之chi 為vi 塵trần 。 以dĩ 不bất 住trụ 者giả 。 名danh 之chi 為vi 客Khách 。

○# 汝nhữ 觀quan 阿A 難Nan 。 頭đầu 自tự 動động 搖dao 。 見kiến 無vô 所sở 動động 。 又hựu 汝nhữ 觀quan 我ngã 。 手thủ 自tự 開khai 合hợp 。 見kiến 無vô 舒thư 卷quyển 。

初sơ 料liệu 其kỳ 悟ngộ 昔tích 。 於ư 是thị 普phổ 告cáo 者giả 。 因nhân 陳trần 那na 已dĩ 悟ngộ 客khách 塵trần 。 阿A 難Nan 俱câu 識thức 動động 靜tĩnh 。 欲dục 令linh 大đại 眾chúng 。 同đồng 悟ngộ 同đồng 識thức 。 與dữ 彼bỉ 二nhị 士sĩ 。 把bả 手thủ 共cộng 行hành 也dã 。 若nhược 復phục 眾chúng 生sanh 等đẳng 者giả 。 雖tuy 泛phiếm 言ngôn 眾chúng 生sanh 。 而nhi 意ý 指chỉ 現hiện 會hội 。 言ngôn 陳trần 那na 詳tường 辯biện 客khách 塵trần 。 義nghĩa 亦diệc 甚thậm 悉tất 。 若nhược 復phục 現hiện 前tiền 眾chúng 生sanh 。 聞văn 其kỳ 所sở 說thuyết 。 自tự 應ưng 同đồng 彼bỉ 。 以dĩ 搖dao 動động 者giả 名danh 塵trần 。 以dĩ 不bất 住trụ 者giả 名danh 客khách 。 此thử 料liệu 其kỳ 於ư 昔tích 必tất 悟ngộ 也dã 。

○# 汝nhữ 觀quán 下hạ 。 料liệu 其kỳ 知tri 今kim 。 言ngôn 於ư 昔tích 既ký 悟ngộ 。 於ư 今kim 自tự 應ưng 類loại 知tri 。 汝nhữ 觀quan 阿A 難Nan 。 頭đầu 自tự 動động 搖dao 。 見kiến 無vô 所sở 動động 。 明minh 是thị 塵trần 空không 。 又hựu 汝nhữ 觀quan 我ngã 。 手thủ 自tự 開khai 合hợp 。 見kiến 無vô 舒thư 卷quyển 。 明minh 是thị 客khách 主chủ 。 此thử 何hà 所sở 不bất 明minh 。 想tưởng 已dĩ 知tri 取thủ 捨xả 矣hĩ 。

二nhị 責trách 以dĩ 故cố 相tương 違vi 背bối/bội 。

云vân 何hà 汝nhữ 今kim 。 以dĩ 動động 為vi 身thân 。 以dĩ 動động 為vi 境cảnh 。 從tùng 始thỉ 洎kịp 終chung 。 念niệm 念niệm 生sanh 滅diệt 。 遺di 失thất 真chân 性tánh 。 顛điên 倒đảo 行hành 事sự 。

○# 性tánh 心tâm 失thất 真chân 。 認nhận 物vật 為vi 己kỷ 。 輪luân 迴hồi 是thị 中trung 。 自tự 取thủ 流lưu 轉chuyển 。

初sơ 責trách 以dĩ 故cố 違vi 。 云vân 何hà 者giả 。 怪quái 責trách 意ý 。 意ý 謂vị 設thiết 若nhược 不bất 知tri 身thân 境cảnh 動động 搖dao 之chi 義nghĩa 。 則tắc 是thị 徹triệt 底để 迷mê 昧muội 。 取thủ 捨xả 顛điên 倒đảo 。 無vô 足túc 怪quái 矣hĩ 。 云vân 何hà 汝nhữ 今kim 。 亦diệc 知tri 以dĩ 動động 為vi 身thân 。 同đồng 彼bỉ 塵trần 義nghĩa 。 以dĩ 動động 為vi 境cảnh 。 同đồng 彼bỉ 客khách 義nghĩa 。 猶do 故cố 不bất 捨xả 。 乃nãi 從tùng 始thỉ 初sơ 生sanh 。 洎kịp 終chung 將tương 死tử 。 一nhất 期kỳ 在tại 身thân 境cảnh 中trung 執chấp 我ngã 我ngã 所sở 。 念niệm 念niệm 生sanh 滅diệt 。 反phản 將tương 眼nhãn 根căn 中trung 真chân 常thường 不bất 動động 之chi 性tánh 遺di 而nhi 失thất 之chi 。 明minh 是thị 知tri 而nhi 故cố 違vi 。 真chân 為vi 顛điên 倒đảo 行hành 事sự 。 成thành 可khả 怪quái 也dã 。

○# 性tánh 心tâm 下hạ 。 判phán 其kỳ 失thất 利lợi 。 性tánh 心tâm 失thất 真chân 。 牒điệp 上thượng 遺di 失thất 真chân 性tánh 。 認nhận 物vật 為vi 己kỷ 。 牒điệp 上thượng 念niệm 念niệm 生sanh 滅diệt 。 以dĩ 身thân 境cảnh 皆giai 物vật 。 於ư 中trung 執chấp 我ngã 我ngã 所sở 。 則tắc 是thị 認nhận 物vật 為vi 己kỷ 耳nhĩ 。 性tánh 心tâm 失thất 真chân 。 必tất 墮đọa 生sanh 死tử 。 認nhận 物vật 為vi 己kỷ 。 不bất 出xuất 身thân 境cảnh 。 故cố 曰viết 輪luân 迴hồi 是thị 中trung 。 是thị 中trung 即tức 身thân 境cảnh 中trung 也dã 。 無vô 邊biên 生sanh 死tử 。 浩hạo 劫kiếp 往vãng 復phục 。 非phi 有hữu 魔ma 驅khu 鬼quỷ 制chế 。 豈khởi 是thị 地địa 設thiết 天thiên 成thành 。 原nguyên 其kỳ 所sở 由do 。 唯duy 以dĩ 知tri 而nhi 故cố 違vi 。 取thủ 捨xả 顛điên 倒đảo 。 故cố 曰viết 自tự 取thủ 流lưu 轉chuyển 。 言ngôn 自tự 取thủ 者giả 。 亦diệc 深thâm 警cảnh 之chi 意ý 也dã 。 顯hiển 見kiến 不bất 動động 竟cánh 。

楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 指Chỉ 掌Chưởng 疏Sớ/sơ 卷Quyển 一Nhất

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.