楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 正Chánh 脉Mạch 疏Sớ
Quyển 10
明Minh 真Chân 鑑Giám 述Thuật

大Đại 佛Phật 頂Đảnh 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 。 正Chánh 脉Mạch 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 十thập

京kinh 都đô 西tây 湖hồ 沙Sa 門Môn 。 交giao 光quang 真chân 鑑giám 述thuật 。

想tưởng 陰ấm 魔ma 相tương/tướng 已dĩ 竟cánh 。

△# 四tứ 行hành 陰ấm 魔ma 相tương/tướng 。 此thử 陰ấm 前tiền 於ư 二nhị 卷quyển 。 五ngũ 陰ấm 科khoa 中trung 。 彼bỉ 約ước 迷mê 位vị 。 故cố 取thủ 其kỳ 麤thô 。 譬thí 如như 瀑bộc 流lưu 。 此thử 約ước 修tu 位vị 。 故cố 取thủ 其kỳ 細tế 。 喻dụ 同đồng 野dã 馬mã 。 以dĩ 前tiền 三tam 已dĩ 空không 。 而nhi 所sở 餘dư 行hành 陰ấm 最tối 為vi 深thâm 細tế 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 具cụ 示thị 始thỉ 終chung 。 又hựu 二nhị 。 一nhất 始thỉ 初sơ 未vị 破phá 區khu 宇vũ 。 又hựu 二nhị 。 一nhất 躡niếp 前tiền 想tưởng 陰ấm 盡tận 相tương/tướng 。

阿A 難Nan 。 彼bỉ 善thiện 男nam 子tử 。 修tu 三tam 摩ma 地địa 。 想tưởng 陰ấm 盡tận 者giả 。 是thị 人nhân 平bình 常thường 。 夢mộng 想tưởng 消tiêu 滅diệt 。 寤ngụ 寐mị 恆hằng 一nhất 。 覺giác 明minh 虗hư 靜tĩnh 。 猶do 如như 晴tình 空không 。 無vô 復phục 麤thô 重trọng 。 前tiền 塵trần 影ảnh 事sự 。 觀quán 諸chư 世thế 間gian 。 大đại 地địa 山sơn 河hà 。 如như 鏡kính 鑑giám 明minh 。 來lai 無vô 所sở 粘niêm 。 過quá 無vô 縱túng/tung 迹tích 。 虗hư 受thọ 照chiếu 應ưng 。 了liễu 罔võng 陳trần 習tập 。 惟duy 一nhất 精tinh 真chân 。

前tiền 來lai 十thập 種chủng 。 若nhược 具cụ 透thấu 過quá 。 或hoặc 始thỉ 終chung 不bất 起khởi 愛ái 求cầu 。 或hoặc 魔ma 來lai 便tiện 能năng 先tiên 覺giác 。 如như 是thị 久cửu 久cửu 。 想tưởng 陰ấm 自tự 有hữu 盡tận 時thời 。 故cố 此thử 科khoa 示thị 想tưởng 盡tận 之chi 相tướng 。 寐mị 即tức 睡thụy 也dã 。 寤ngụ 即tức 醒tỉnh 也dã 。 寐mị 中trung 有hữu 夢mộng 。 寤ngụ 中trung 有hữu 想tưởng 。 然nhiên 夢mộng 乃nãi 寐mị 中trung 之chi 想tưởng 。 想tưởng 乃nãi 寤ngụ 中trung 之chi 夢mộng 。 皆giai 獨độc 頭đầu 意ý 識thức 所sở 為vi 。 想tưởng 陰ấm 之chi 體thể 相tướng 也dã 。 故cố 想tưởng 陰ấm 盡tận 者giả 。 夢mộng 想tưởng 皆giai 滅diệt 。 由do 寐mị 無vô 夢mộng 。 而nhi 寤ngụ 無vô 想tưởng 。 故cố 寤ngụ 寐mị 恆hằng 常thường 。 一nhất 念niệm 不bất 生sanh 。 自tự 是thị 性tánh 覺giác 妙diệu 明minh 之chi 體thể 。 豈khởi 不bất 恆hằng 常thường 。 虗hư 而nhi 無vô 窒# 礙ngại 。 靜tĩnh 而nhi 無vô 喧huyên 雜tạp 。 如như 雲vân 散tán 空không 澄trừng 。 且thả 麤thô 重trọng/trùng 塵trần 影ảnh 。 即tức 是thị 法pháp 塵trần 全toàn 依y 想tưởng 陰ấm 為vi 體thể 。 想tưởng 盡tận 塵trần 自tự 無vô 依y 。 故cố 言ngôn 無vô 復phục 麤thô 塵trần 等đẳng 。 此thử 以dĩ 上thượng 約ước 心tâm 之chi 自tự 體thể 。 妙diệu 觀quán 諸chư 下hạ 約ước 心tâm 之chi 照chiếu 境cảnh 妙diệu 也dã 。 又hựu 上thượng 獨độc 影ảnh 先tiên 虗hư 也dã 。 以dĩ 下hạ 性tánh 境cảnh 亦diệc 虗hư 也dã 。 如như 鏡kính 鑑giám 明minh 者giả 。 蓋cái 言ngôn 心tâm 照chiếu 山sơn 河hà 等đẳng 。 如như 鏡kính 現hiện 影ảnh 。 無vô 罣quái 礙ngại 也dã 。 過quá 者giả 離ly 境cảnh 之chi 後hậu 也dã 。 無vô 迹tích 者giả 。 如như 鏡kính 還hoàn 空không 無vô 留lưu 滯trệ 也dã 。 虗hư 受thọ 照chiếu 應ưng 者giả 。 收thu 束thúc 上thượng 文văn 言ngôn 心tâm 之chi 觸xúc 境cảnh 。 但đãn 虗hư 受thọ 照chiếu 應ưng 而nhi 已dĩ 。 明minh 心tâm 境cảnh 皆giai 虗hư 融dung 也dã 。 末mạt 二nhị 句cú 。 總tổng 言ngôn 想tưởng 盡tận 真chân 純thuần 以dĩ 結kết 之chi 也dã 。 罔võng 無vô 也dã 。 宿túc 積tích 深thâm 厚hậu 曰viết 陳trần 。 習tập 即tức 習tập 氣khí 也dã 。 蓋cái 浮phù 想tưởng 擾nhiễu 心tâm 。 誠thành 宿túc 積tích 難nạn/nan 除trừ 之chi 習tập 氣khí 。 今kim 乃nãi 一nhất 旦đán 滅diệt 盡tận 。 故cố 言ngôn 了liễu 。 罔võng 謂vị 了liễu 不bất 可khả 得đắc 也dã 。 惟duy 一nhất 精tinh 真chân 者giả 。 純thuần 一nhất 虗hư 靜tĩnh 覺giác 明minh 之chi 體thể 也dã 。

△# 二nhị 狀trạng 示thị 。 行Hành 陰Ấm 區Khu 宇Vũ 。

生sanh 滅diệt 根căn 元nguyên 。 從tùng 此thử 披phi 露lộ 。 見kiến 諸chư 十thập 方phương 。 十thập 二nhị 眾chúng 生sanh 。 畢tất 殫đàn 其kỳ 類loại 。 雖tuy 未vị 通thông 其kỳ 。 各các 命mạng 由do 緒tự 。 見kiến 同đồng 生sanh 基cơ 。 猶do 如như 野dã 馬mã 。 熠dập 熠dập 清thanh 擾nhiễu 。 為vi 浮phù 根căn 塵trần 。 究cứu 竟cánh 樞xu 穴huyệt 。 此thử 則tắc 名danh 為vi 。 行Hành 陰Ấm 區Khu 宇Vũ 。

生sanh 滅diệt 指chỉ 分phân 段đoạn 生sanh 死tử 而nhi 言ngôn 。 三tam 界giới 眾chúng 生sanh 。 所sở 以dĩ 生sanh 滅diệt 無vô 停đình 根căn 元nguyên 。 皆giai 是thị 行hành 陰ấm 所sở 遷thiên 。 前tiền 三tam 陰ấm 未vị 破phá 。 則tắc 此thử 根căn 元nguyên 終chung 不bất 可khả 見kiến 。 今kim 前tiền 三tam 盡tận 除trừ 。 第đệ 四tứ 自tự 現hiện 殫đàn 盡tận 也dã 。 十thập 二nhị 類loại 生sanh 。 該cai 盡tận 天thiên 上thượng 人nhân 間gian 四tứ 空không 。 不bất 出xuất 行hành 苦khổ 。 正chánh 謂vị 此thử 耳nhĩ 。 故cố 曰viết 畢tất 殫đàn 其kỳ 類loại 也dã 。 環hoàn 師sư 謂vị 。 由do 緒tự 為vi 識thức 陰ấm 。 而nhi 生sanh 基cơ 為vi 行hành 陰ấm 。 見kiến 二nhị 陰ấm 深thâm 淺thiển 之chi 殊thù 。 圓viên 師sư 謂vị 。 各các 命mạng 為vi 別biệt 相tướng 。 同đồng 分phân 為vi 總tổng 相tương/tướng 。 定định 二nhị 陰ấm 細tế 麤thô 之chi 別biệt 。 皆giai 宜nghi 深thâm 玩ngoạn 之chi 也dã 。 莊trang 子tử 註chú 中trung 。 已dĩ 辯biện 野dã 馬mã 。 但đãn 是thị 陽dương 焰diễm 。 非phi 是thị 塵trần 埃ai 。 且thả 熠dập 字tự 從tùng 火hỏa 。 既ký 表biểu 光quang 明minh 閃thiểm 爍thước 。 足túc 顯hiển 與dữ 焰diễm 為vi 順thuận 。 乃nãi 田điền 間gian 地địa 氣khí 春xuân 晴tình 伏phục 地địa 可khả 見kiến 狀trạng 如như 水thủy 而nhi 光quang 如như 焰diễm 也dã 。 清thanh 擾nhiễu 言ngôn 動động 之chi 細tế 微vi 也dã 。 焰diễm 喻dụ 正chánh 表biểu 隱ẩn 微vi 難nan 見kiến 。 若nhược 通thông 前tiền 後hậu 。 俱câu 用dụng 水thủy 喻dụ 。 則tắc 想tưởng 陰ấm 尚thượng 如như 大đại 浪lãng 。 行hành 陰ấm 乃nãi 如như 細tế 浪lãng 。 識thức 陰ấm 則tắc 如như 無vô 浪lãng 流lưu 水thủy 。 真chân 覺giác 性tánh 體thể 當đương 如như 湛trạm 然nhiên 不bất 動động 之chi 水thủy 。 故cố 行hành 陰ấm 為vi 分phân 段đoạn 根căn 元nguyên 。 識thức 陰ấm 為vi 變biến 易dị 根căn 元nguyên 。 前tiền 後hậu 較giảo 量lượng 。 麤thô 細tế 妄vọng 真chân 。 歷lịch 然nhiên 指chỉ 掌chưởng 。 故cố 知tri 惟duy 一nhất 精tinh 真chân 亦diệc 縱túng/tung 許hứa 也dã 。 浮phù 根căn 塵trần 。 即tức 浮phù 根căn 四tứ 塵trần 。 謂vị 肉nhục 身thân 也dã 。 究cứu 竟cánh 樞xu 穴huyệt 。 謂vị 遷thiên 謝tạ 老lão 死tử 之chi 深thâm 本bổn 全toàn 在tại 於ư 此thử 矣hĩ 。 末mạt 結kết 行Hành 陰Ấm 區Khu 宇Vũ 。 蓋cái 獨độc 取thủ 熠dập 熠dập 清thanh 擾nhiễu 。 為vi 其kỳ 相tương/tướng 也dã 。

△# 二nhị 終chung 破phá 顯hiển 露lộ 妄vọng 源nguyên 。

若nhược 此thử 清thanh 擾nhiễu 。 熠dập 熠dập 元nguyên 性tánh 。 性tánh 入nhập 元nguyên 澄trừng 。 一nhất 澄trừng 元nguyên 習tập 。 如như 波ba 瀾lan 滅diệt 。 化hóa 為vi 澄trừng 水thủy 。 名danh 行hành 陰ấm 盡tận 。 是thị 人nhân 則tắc 能năng 。 超siêu 眾chúng 生sanh 濁trược 。 觀quán 其kỳ 所sở 由do 。 幽u 隱ẩn 妄vọng 想tưởng 。 以dĩ 為vi 其kỳ 本bổn 。

首thủ 舉cử 行hành 陰ấm 而nhi 稱xưng 元nguyên 性tánh 。 明minh 其kỳ 為vi 生sanh 滅diệt 之chi 根căn 元nguyên 。 性tánh 體thể 也dã 。 水thủy 浪lãng 停đình 息tức 曰viết 澄trừng 。 元nguyên 澄trừng 即tức 識thức 陰ấm 也dã 。 性tánh 入nhập 元nguyên 澄trừng 者giả 。 蓋cái 細tế 浪lãng 之chi 行hành 水thủy 。 收thu 歸quy 無vô 浪lãng 之chi 識thức 海hải 。 元nguyên 習tập 即tức 行hành 陰ấm 種chủng 子tử 。 一nhất 澄trừng 元nguyên 習tập 者giả 。 永vĩnh 絕tuyệt 行hành 陰ấm 之chi 種chủng 習tập 更cánh 不bất 起khởi 也dã 。 下hạ 喻dụ 可khả 明minh 。 全toàn 孚phu 前tiền 之chi 水thủy 喻dụ 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 。 生sanh 滅diệt 不bất 停đình 。 業nghiệp 運vận 常thường 遷thiên 。 名danh 眾chúng 生sanh 濁trược 。 故cố 行hành 陰ấm 盡tận 則tắc 超siêu 之chi 。 行hành 陰ấm 密mật 移di 。 曾tằng 無vô 覺giác 悟ngộ 。 故cố 曰viết 幽u 隱ẩn 妄vọng 想tưởng 。 具cụ 示thị 始thỉ 終chung 已dĩ 竟cánh 。

△# 二nhị 中trung 間gian 十thập 計kế 變biến 境cảnh 。 言ngôn 計kế 者giả 。 顯hiển 此thử 但đãn 是thị 自tự 緣duyên 定định 中trung 所sở 見kiến 。 而nhi 生sanh 種chủng 種chủng 邪tà 計kế 。 非phi 有hữu 外ngoại 境cảnh 魔ma 事sự 之chi 擾nhiễu 也dã 。 就tựu 分phần/phân 十thập 。 一nhất 二nhị 種chủng 無vô 因nhân 。 又hựu 為vi 三tam 。 一nhất 標tiêu 由do 示thị 墜trụy 。

阿A 難Nan 當đương 知tri 。 是thị 得đắc 正chánh 知tri 。 奢Xa 摩Ma 他Tha 中trung 。 諸chư 善thiện 男nam 子tử 。 凝ngưng 明minh 正chánh 心tâm 。 十thập 類loại 天thiên 魔ma 。 不bất 得đắc 其kỳ 便tiện 。 方phương 得đắc 精tinh 研nghiên 。 窮cùng 生sanh 類loại 本bổn 。 於ư 本bổn 類loại 中trung 。 生sanh 元nguyên 露lộ 者giả 。 觀quán 彼bỉ 幽u 清thanh 。 圓viên 擾nhiễu 動động 元nguyên 。 於ư 圓viên 元nguyên 中trung 。 起khởi 計kế 度độ 者giả 。 是thị 人nhân 墜trụy 入nhập 。 二nhị 無vô 因nhân 論luận 。

此thử 下hạ 十thập 計kế 。 既ký 當đương 想tưởng 陰ấm 已dĩ 破phá 行hành 陰ấm 未vị 破phá 。 中trung 間gian 所sở 起khởi 。 故cố 此thử 科khoa 牒điệp 敘tự 想tưởng 破phá 行hành 現hiện 以dĩ 為vi 發phát 端đoan 。 是thị 得đắc 正chánh 知tri 者giả 。 即tức 不bất 遭tao 邪tà 慮lự 也dã 。 奢Xa 摩Ma 他Tha 中trung 者giả 。 即tức 圓viên 定định 發phát 明minh 也dã 。 凝ngưng 不bất 動động 也dã 。 即tức 始thỉ 終chung 不bất 起khởi 愛ái 求cầu 。 明minh 不bất 迷mê 也dã 。 即tức 魔ma 來lai 先tiên 覺giác 不bất 惑hoặc 正chánh 心tâm 。 即tức 雙song 承thừa 不bất 動động 不bất 迷mê 。 而nhi 頭đầu 正chánh 尾vĩ 正chánh 也dã 。 如như 是thị 則tắc 上thượng 來lai 十thập 類loại 天thiên 魔ma 。 畢tất 竟cánh 不bất 得đắc 方phương 便tiện 。 方phương 得đắc 精tinh 研nghiên 者giả 。 始thỉ 能năng 力lực 破phá 想tưởng 陰ấm 也dã 。 窮cùng 生sanh 類loại 本bổn 者giả 。 初sơ 得đắc 徹triệt 至chí 行hành 陰ấm 也dã 。 此thử 上thượng 方phương 以dĩ 歷lịch 述thuật 想tưởng 破phá 行hành 現hiện 竟cánh 。 於ư 本bổn 下hạ 。 卻khước 說thuyết 正chánh 因nhân 行hành 現hiện 而nhi 遂toại 起khởi 十thập 種chủng 邪tà 計kế 。 良lương 以dĩ 想tưởng 破phá 之chi 後hậu 。 天thiên 魔ma 無vô 可khả 奈nại 何hà 。 不bất 復phục 更cánh 至chí 。 惟duy 是thị 自tự 心tâm 邪tà 解giải 作tác 孽nghiệt 。 所sở 謂vị 心tâm 魔ma 也dã 。 本bổn 類loại 即tức 十thập 二nhị 類loại 。 生sanh 元nguyên 即tức 行hành 陰ấm 也dã 。 露lộ 顯hiển 現hiện 也dã 。 圓viên 者giả 徧biến 十thập 二nhị 類loại 也dã 。 幽u 清thanh 擾nhiễu 動động 。 即tức 微vi 細tế 動động 相tương/tướng 。 圓viên 元nguyên 勒lặc 成thành 行hành 。 名danh 二nhị 無vô 因nhân 論luận 。 乃nãi 先tiên 世thế 外ngoại 道đạo 修tu 心tâm 邪tà 解giải 所sở 立lập 。 違vi 理lý 背bội 正chánh 之chi 惡ác 見kiến 耳nhĩ 。 今kim 行hành 現hiện 之chi 解giải 適thích 與dữ 之chi 同đồng 。 故cố 即tức 墜trụy 彼bỉ 論luận 中trung 。 如như 後hậu 車xa 蹈đạo 前tiền 車xa 之chi 覆phú 轍triệt 。 故cố 即tức 同đồng 墮đọa 一nhất 坑khanh 壍tiệm 也dã 。 後hậu 文văn 諸chư 論luận 。 皆giai 放phóng 此thử 意ý 。

△# 二nhị 分phần 條điều 詳tường 釋thích 。 又hựu 二nhị 。 一nhất 本bổn 無vô 因nhân 。 此thử 約ước 過quá 去khứ 不bất 得đắc 。 達đạt 因nhân 而nhi 立lập 。 又hựu 分phần/phân 三tam 。 一nhất 據cứ 己kỷ 見kiến 量lượng 。

一nhất 者giả 是thị 人nhân 見kiến 本bổn 無vô 因nhân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 人nhân 既ký 得đắc 。 生sanh 機cơ 全toàn 破phá 。 乘thừa 于vu 眼nhãn 根căn 。 八bát 百bách 功công 德đức 。 見kiến 八bát 萬vạn 劫kiếp 。 所sở 有hữu 眾chúng 生sanh 。 業nghiệp 流lưu 灣loan 環hoàn 。 死tử 此thử 生sanh 彼bỉ 。 只chỉ 見kiến 眾chúng 生sanh 。 輪luân 迴hồi 其kỳ 處xứ 。 八bát 萬vạn 劫kiếp 外ngoại 。 冥minh 無vô 所sở 觀quán 。

前tiền 二nhị 句cú 標tiêu 定định 。 下hạ 徵trưng 釋thích 之chi 。 生sanh 機cơ 發phát 動động 之chi 本bổn 。 即tức 指chỉ 行hành 陰ấm 。 破phá 乃nãi 顯hiển 意ý 非phi 盡tận 也dã 。 見kiến 屬thuộc 于vu 眼nhãn 。 故cố 乘thừa 眼nhãn 功công 德đức 八bát 百bách 。 八bát 萬vạn 其kỳ 數số 相tương 應ứng 而nhi 已dĩ 。 不bất 必tất 分phần/phân 約ước 過quá 未vị 。 數số 反phản 不bất 合hợp 。 蓋cái 乘thừa 眼nhãn 根căn 全toàn 分phần/phân 功công 德đức 。 合hợp 乎hồ 定định 力lực 。 能năng 徹triệt 見kiến 於ư 過quá 去khứ 諸chư 類loại 。 業nghiệp 流lưu 即tức 宿Túc 命Mạng 通Thông 也dã 。 問vấn 此thử 何hà 不bất 為vi 別biệt 相tướng 。 答đáp 亦diệc 多đa 總tổng 見kiến 類loại 生sanh 展triển 轉chuyển 生sanh 死tử 。 無vô 停đình 而nhi 已dĩ 。 非phi 一nhất 一nhất 各các 詳tường 也dã 。 若nhược 能năng 各các 詳tường 。 則tắc 不bất 成thành 自tự 然nhiên 之chi 執chấp 。 待đãi 下hạ 執chấp 自tự 然nhiên 處xứ 。 再tái 當đương 明minh 之chi 。 其kỳ 處xứ 者giả 。 八bát 萬vạn 劫kiếp 以dĩ 內nội 也dã 。 蓋cái 其kỳ 通thông 力lực 分phần/phân 量lượng 。 止chỉ 於ư 此thử 數số 。 故cố 數số 外ngoại 冥minh 無vô 所sở 見kiến 矣hĩ 。

△# 二nhị 謬mậu 成thành 邪tà 計kế 。

便tiện 作tác 是thị 解giải 。 此thử 等đẳng 世thế 間gian 。 十thập 方phương 眾chúng 生sanh 。 八bát 萬vạn 劫kiếp 來lai 。 無vô 因nhân 自tự 有hữu 。

以dĩ 不bất 見kiến 處xứ 。 而nhi 起khởi 無vô 因nhân 之chi 計kế 。 約ước 此thử 則tắc 名danh 無vô 因nhân 外ngoại 道đạo 。 岳nhạc 師sư 謂vị 即tức 冥minh 諦đế 是thị 也dã 。 蓋cái 眾chúng 生sanh 三tam 道đạo 。 展triển 轉chuyển 相tương 因nhân 。 窮cùng 極cực 無vô 始thỉ 。 惟duy 佛Phật 眼nhãn 能năng 徹triệt 。 菩Bồ 薩Tát 尚thượng 有hữu 分phần/phân 限hạn 。 何hà 況huống 凡phàm 小tiểu 。 故cố 凡phàm 小tiểu 極cực 其kỳ 通thông 力lực 。 但đãn 此thử 而nhi 止chỉ 。 岳nhạc 師sư 責trách 其kỳ 不bất 知tri 因nhân 識thức 非phi 是thị 。 縱túng/tung 知tri 因nhân 識thức 。 亦diệc 豈khởi 能năng 窮cùng 乎hồ 。

△# 三tam 失thất 真chân 墮đọa 外ngoại 。

由do 此thử 計kế 度độ 。 亡vong 正Chánh 徧Biến 知Tri 。 墮đọa 落lạc 外ngoại 道đạo 。 惑hoặc 菩Bồ 提Đề 性tánh 。

邪tà 計kế 故cố 非phi 正chánh 知tri 。 不bất 了liễu 業nghiệp 道đạo 無vô 始thỉ 故cố 非phi 徧biến 知tri 。 末mạt 言ngôn 已dĩ 墮đọa 邪tà 覺giác 。 終chung 迷mê 正chánh 覺giác 矣hĩ 。

△# 二nhị 末mạt 無vô 因nhân 。 此thử 約ước 未vị 來lai 無vô 後hậu 因nhân 果quả 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 據cứ 己kỷ 見kiến 量lượng 。

二nhị 者giả 是thị 人nhân 見kiến 末mạt 無vô 因nhân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 人nhân 於ư 生sanh 。 既ký 見kiến 其kỳ 根căn 。 知tri 人nhân 生sanh 人nhân 。 悟ngộ 鳥điểu 生sanh 鳥điểu 。 烏ô 從tùng 來lai 黑hắc 。 鵠hộc 從tùng 來lai 白bạch 。 人nhân 天thiên 本bổn 竪thụ 。 畜súc 生sanh 本bổn 橫hoạnh 。 白bạch 非phi 洗tẩy 成thành 。 黑hắc 非phi 染nhiễm 造tạo 。 從tùng 八bát 萬vạn 劫kiếp 。 無vô 復phục 改cải 移di 。

標tiêu 徵trưng 同đồng 前tiền 據cứ 釋thích 詞từ 。 乃nãi 是thị 詳tường 推thôi 過quá 去khứ 。 例lệ 定định 未vị 來lai 。 生sanh 即tức 劫kiếp 內nội 類loại 生sanh 。 根căn 即tức 劫kiếp 外ngoại 無vô 因nhân 。 蓋cái 即tức 以dĩ 無vô 因nhân 。 為vi 類loại 生sanh 元nguyên 本bổn 。 知tri 人nhân 下hạ 。 詳tường 明minh 皆giai 本bổn 無vô 因nhân 。 自tự 然nhiên 而nhi 然nhiên 也dã 。 故cố 此thử 轉chuyển 記ký 名danh 為vi 自Tự 然Nhiên 外ngoại 道đạo 。 然nhiên 此thử 驗nghiệm 知tri 。 但đãn 是thị 總tổng 相tương/tướng 。 見kiến 於ư 多đa 分phần 眾chúng 生sanh 長trưởng 時thời 不bất 變biến 。 輙triếp 起khởi 斯tư 計kế 。 如như 人nhân 總tổng 觀quán 閙náo 市thị 。 但đãn 見kiến 人nhân 行hành 。 不bất 見kiến 坐tọa 立lập 。 若nhược 能năng 一nhất 一nhất 別biệt 察sát 。 則tắc 少thiểu 分phần 坐tọa 立lập 者giả 。 亦diệc 應ưng 知tri 之chi 。 良lương 以dĩ 。 十thập 二nhị 類loại 生sanh 。 惟duy 人nhân 類loại 易dị 轉chuyển 。 而nhi 餘dư 皆giai 長trường 時thời 難nạn/nan 變biến 。 今kim 由do 總tổng 見kiến 。 不bất 能năng 別biệt 觀quán 。 故cố 約ước 多đa 分phần 。 而nhi 成thành 自tự 然nhiên 之chi 計kế 。 是thị 以dĩ 末mạt 二nhị 句cú 。 結kết 成thành 無vô 變biến 。 岳nhạc 師sư 註chú 此thử 意ý 同đồng 。 但đãn 引dẫn 鶖thu 子tử 觀quán 鴿cáp 之chi 事sự 。 應ưng 不bất 盡tận 同đồng 。 彼bỉ 能năng 別biệt 相tướng 。 而nhi 見kiến 如Như 來Lai 故cố 。 擇trạch 常thường 不bất 變biến 者giả 。 令linh 其kỳ 別biệt 觀quán 。 欲dục 勉miễn 其kỳ 進tiến 也dã 。 且thả 四Tứ 果Quả 羅La 漢Hán 。 行hành 開khai 識thức 現hiện 。 便tiện 能năng 別biệt 見kiến 。 各các 命mạng 由do 緒tự 。 終chung 不bất 執chấp 於ư 自tự 然nhiên 。

△# 二nhị 謬mậu 成thành 邪tà 計kế 。

今kim 盡tận 此thử 形hình 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 而nhi 我ngã 本bổn 來lai 。 不bất 見kiến 菩Bồ 提Đề 。 云vân 何hà 更cánh 有hữu 。 成thành 菩Bồ 提Đề 事sự 。 當đương 知tri 今kim 日nhật 。 一nhất 切thiết 物vật 象tượng 。 皆giai 本bổn 無vô 因nhân 。

上thượng 科khoa 全toàn 是thị 詳tường 推thôi 過quá 去khứ 。 此thử 科khoa 方phương 以dĩ 例lệ 定định 未vị 來lai 。 盡tận 形hình 者giả 盡tận 未vị 來lai 也dã 。 亦diệc 如như 是thị 者giả 。 決quyết 定định 其kỳ 皆giai 不bất 改cải 移di 也dã 。 下hạ 釋thích 成thành 之chi 。 本bổn 來lai 不bất 見kiến 菩Bồ 提Đề 者giả 。 言ngôn 八bát 萬vạn 劫kiếp 前tiền 。 元nguyên 不bất 見kiến 其kỳ 從tùng 菩Bồ 提Đề 性tánh 起khởi 也dã 。 云vân 何hà 下hạ 。 言ngôn 例lệ 知tri 八bát 萬vạn 劫kiếp 後hậu 亦diệc 終chung 不bất 成thành 也dã 。 當đương 知tri 下hạ 。 遂toại 以dĩ 判phán 決quyết 執chấp 成thành 邪tà 計kế 矣hĩ 。 岳nhạc 師sư 謂vị 本bổn 字tự 合hợp 是thị 末mạt 字tự 是thị 也dã 。 末mạt 無vô 因nhân 者giả 。 言ngôn 八bát 萬vạn 劫kiếp 盡tận 。 終chung 成thành 斷đoạn 滅diệt 。 無vô 復phục 因nhân 果quả 而nhi 已dĩ 。 蓋cái 以dĩ 從tùng 無vô 因nhân 而nhi 起khởi 者giả 。 還hoàn 復phục 無vô 因nhân 返phản 於ư 冥minh 初sơ 之chi 意ý 。 但đãn 是thị 推thôi 前tiền 而nhi 知tri 。 不bất 言ngôn 觀quán 後hậu 而nhi 見kiến 。 疑nghi 恐khủng 行hành 陰ấm 未vị 破phá 。 不bất 能năng 前tiền 後hậu 劫kiếp 同đồng 。 不bất 然nhiên 何hà 用dụng 種chủng 種chủng 推thôi 前tiền 。 再tái 詳tường 。

△# 三tam 失thất 真chân 墮đọa 外ngoại 。

由do 此thử 計kế 度độ 。 亡vong 正Chánh 徧Biến 知Tri 。 墮đọa 落lạc 外ngoại 道đạo 。 惑hoặc 菩Bồ 提Đề 性tánh 。

準chuẩn 上thượng 可khả 知tri 。

△# 三tam 結kết 成thành 外ngoại 論luận 。

是thị 則tắc 名danh 為vi 。 第đệ 一nhất 外ngoại 道đạo 。 立lập 無vô 因nhân 論luận 。

二nhị 種chủng 無vô 因nhân 已dĩ 竟cánh 。

△# 二nhị 四tứ 種chủng 徧biến 常thường 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 標tiêu 由do 示thị 墜trụy 。

阿A 難Nan 。 是thị 三tam 摩ma 中trung 。 諸chư 善thiện 男nam 子tử 。 凝ngưng 明minh 正chánh 心tâm 。 魔ma 不bất 得đắc 便tiện 。 窮cùng 生sanh 類loại 本bổn 。 觀quán 彼bỉ 幽u 清thanh 常thường 擾nhiễu 動động 元nguyên 。 於ư 圓viên 常thường 中trung 。 起khởi 計kế 度độ 者giả 。 是thị 人nhân 墜trụy 入nhập 。 四tứ 徧biến 常thường 論luận 。

大đại 意ý 但đãn 因nhân 窮cùng 至chí 行hành 陰ấm 。 尚thượng 猶do 被bị 覆phú 而nhi 未vị 見kiến 。 其kỳ 幽u 隱ẩn 遷thiên 流lưu 遂toại 於ư 未vị 徧biến 未vị 常thường 者giả 。 早tảo 計kế 徧biến 常thường 。 是thị 謂vị 常thường 見kiến 外ngoại 道đạo 。 然nhiên 四tứ 種chủng 雖tuy 皆giai 不bất 離ly 行hành 陰ấm 起khởi 計kế 。 而nhi 前tiền 三tam 皆giai 兼kiêm 窮cùng 他tha 法pháp 。 且thả 以dĩ 法pháp 之chi 廣quảng 狹hiệp 。 而nhi 分phần/phân 劫kiếp 之chi 多đa 少thiểu 。 惟duy 第đệ 四tứ 則tắc 無vô 所sở 兼kiêm 。 而nhi 亦diệc 不bất 言ngôn 劫kiếp 量lượng 。 此thử 其kỳ 別biệt 也dã 。 長trường/trưởng 水thủy 曰viết 。 行hành 陰ấm 生sanh 滅diệt 相tương 續tục 。 不bất 失thất 故cố 名danh 常thường 。 所sở 計kế 四tứ 種chủng 徧biến 一nhất 切thiết 法Pháp 故cố 名danh 圓viên 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 。 徧biến 即tức 圓viên 也dã 。 故cố 此thử 標tiêu 名danh 徧biến 常thường 。 後hậu 結kết 名danh 圓viên 常thường 。

△# 二nhị 分phần 條điều 詳tường 釋thích 。 分phần/phân 四tứ 。 一nhất 心tâm 境cảnh 計kế 常thường 。

一nhất 者giả 是thị 人nhân 窮cùng 心tâm 境cảnh 性tánh 。 二nhị 處xứ 無vô 因nhân 。 修tu 習tập 能năng 知tri 。 二nhị 萬vạn 劫kiếp 中trung 。 十thập 方phương 眾chúng 生sanh 。 所sở 有hữu 生sanh 滅diệt 。 咸hàm 皆giai 循tuần 環hoàn 。 不bất 曾tằng 散tán 失thất 。 計kế 以dĩ 為vi 常thường 。

首thủ 二nhị 句cú 。 言ngôn 是thị 人nhân 想tưởng 破phá 行hành 現hiện 。 乘thừa 此thử 心tâm 開khai 。 遂toại 以dĩ 窮cùng 研nghiên 內nội 心tâm 外ngoại 境cảnh 本bổn 元nguyên 自tự 何hà 而nhi 起khởi 。 然nhiên 窮cùng 之chi 不bất 遠viễn 。 但đãn 見kiến 二nhị 萬vạn 劫kiếp 前tiền 。 無vô 因nhân 自tự 有hữu 。 良lương 以dĩ 所sở 窮cùng 之chi 法pháp 。 麤thô 略lược 而nhi 狹hiệp 。 故cố 其kỳ 見kiến 量lượng 止chỉ 此thử 而nhi 已dĩ 。 修tu 習tập 者giả 。 即tức 窮cùng 心tâm 境cảnh 之chi 修tu 習tập 。 能năng 知tri 下hạ 。 蓋cái 言ngôn 二nhị 萬vạn 劫kiếp 外ngoại 固cố 冥minh 無vô 知tri 見kiến 。 而nhi 二nhị 萬vạn 劫kiếp 內nội 。 親thân 見kiến 眾chúng 生sanh 生sanh 滅diệt 不bất 斷đoạn 。 故cố 不bất 計kế 劫kiếp 外ngoại 斷đoạn 滅diệt 。 惟duy 計kế 劫kiếp 內nội 相tương 續tục 為vi 徧biến 常thường 。 以dĩ 是thị 異dị 前tiền 。 後hậu 三tam 準chuẩn 此thử 。

△# 二nhị 四tứ 大đại 計kế 常thường 。

二nhị 者giả 是thị 人nhân 窮cùng 四tứ 大đại 元nguyên 。 四tứ 性tánh 常thường 住trụ 。 修tu 習tập 能năng 知tri 。 四tứ 萬vạn 劫kiếp 中trung 。 十thập 方phương 眾chúng 生sanh 。 所sở 有hữu 生sanh 滅diệt 。 咸hàm 皆giai 體thể 恆hằng 。 不bất 曾tằng 散tán 失thất 。 計kế 以dĩ 為vi 常thường 。

此thử 亦diệc 乘thừa 心tâm 開khai 而nhi 窮cùng 化hóa 元nguyên 。 見kiến 萬vạn 法pháp 皆giai 從tùng 四tứ 大đại 和hòa 合hợp 而nhi 成thành 。 故cố 作tác 意ý 窮cùng 之chi 。 見kiến 其kỳ 體thể 性tánh 常thường 住trụ 。 洞đỗng 照chiếu 眾chúng 生sanh 生sanh 死tử 劫kiếp 量lượng 。 至chí 於ư 四tứ 萬vạn 。 比tỉ 上thượng 所sở 窮cùng 之chi 法pháp 。 稍sảo 為vi 詳tường 廣quảng 。 故cố 其kỳ 照chiếu 劫kiếp 。 數sổ 倍bội 於ư 前tiền 。 然nhiên 計kế 常thường 之chi 故cố 。 亦diệc 凖# 前tiền 人nhân 但đãn 據cứ 劫kiếp 內nội 而nhi 已dĩ 。

△# 三tam 八bát 識thức 計kế 常thường 。

三tam 者giả 是thị 人nhân 窮cùng 盡tận 六lục 根căn 。 末mạt 那na 執chấp 受thọ 。 心tâm 意ý 識thức 中trung 。 本bổn 元nguyên 由do 處xứ 。 性tánh 常thường 恆hằng 故cố 。 修tu 習tập 能năng 知tri 。 八bát 萬vạn 劫kiếp 中trung 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 循tuần 環hoàn 不bất 失thất 。 本bổn 來lai 常thường 住trụ 。 窮cùng 不bất 失thất 性tánh 。 計kế 以dĩ 為vi 常thường 。

根căn 字tự 決quyết 是thị 識thức 字tự 之chi 訛ngoa 。 不bất 必tất 能năng 所sở 曲khúc 釋thích 。 蓋cái 末mạt 那na 執chấp 受thọ 。 既ký 是thị 七thất 八bát 。 前tiền 是thị 六lục 識thức 無vô 疑nghi 。 況huống 下hạ 復phục 以dĩ 心tâm 意ý 識thức 。 逆nghịch 次thứ 收thu 束thúc 。 八bát 七thất 六lục 識thức 。 猶do 可khả 驗nghiệm 知tri 。 舊cựu 註chú 諸chư 師sư 。 疑nghi 此thử 處xứ 行hành 陰ấm 未vị 開khai 。 豈khởi 能năng 窮cùng 徹triệt 八bát 識thức 。 殊thù 不bất 知tri 八bát 識thức 但đãn 是thị 此thử 人nhân 乘thừa 開khai 心tâm 後hậu 所sở 用dụng 進tiến 修tu 法Pháp 門môn 。 徹triệt 固cố 未vị 徹triệt 。 窮cùng 乃nãi 許hứa 窮cùng 。 例lệ 如như 聲Thanh 聞Văn 。 窮cùng 四Tứ 諦Đế 法pháp 。 但đãn 盡tận 生sanh 滅diệt 。 豈khởi 能năng 徹triệt 無vô 作tác 底để 。 至chí 於ư 本bổn 元nguyên 由do 處xứ 。 岳nhạc 師sư 謂vị 別biệt 指chỉ 行hành 陰ấm 是thị 也dã 。 以dĩ 彼bỉ 尚thượng 為vi 行hành 覆phú 故cố 。 所sở 徹triệt 性tánh 元nguyên 。 但đãn 止chỉ 行hành 陰ấm 。 而nhi 妄vọng 謂vị 真chân 常thường 耳nhĩ 。 特đặc 以dĩ 所sở 窮cùng 八bát 識thức 法Pháp 門môn 深thâm 廣quảng 詳tường 切thiết 倍bội 前tiền 四tứ 大đại 故cố 。 所sở 知tri 劫kiếp 數số 。 亦diệc 倍bội 前tiền 人nhân 。 而nhi 遠viễn 窮cùng 八bát 萬vạn 也dã 。 至chí 於ư 劫kiếp 內nội 觀quán 生sanh 計kế 常thường 。 不bất 殊thù 前tiền 計kế 矣hĩ 。

△# 四tứ 想tưởng 盡tận 計kế 常thường 。

四tứ 者giả 是thị 人nhân 既ký 盡tận 想tưởng 元nguyên 生sanh 理lý 。 更cánh 無vô 流lưu 止chỉ 運vận 轉chuyển 。 生sanh 滅diệt 想tưởng 心tâm 。 今kim 已dĩ 永vĩnh 滅diệt 。 理lý 中trung 自tự 然nhiên 。 成thành 不bất 生sanh 滅diệt 。 因nhân 心tâm 所sở 度độ 。 計kế 以dĩ 為vi 常thường 。

斯tư 人nhân 於ư 想tưởng 盡tận 行hành 現hiện 之chi 後hậu 。 無vô 復phục 窮cùng 研nghiên 之chi 力lực 。 便tiện 計kế 為vi 常thường 。 比tỉ 之chi 第đệ 一nhất 。 尚thượng 為vi 淺thiển 劣liệt 。 何hà 況huống 二nhị 三tam 。 故cố 不bất 復phục 立lập 能năng 知tri 之chi 劫kiếp 量lượng 。 度độ 其kỳ 所sở 知tri 。 必tất 不bất 逮đãi 於ư 二nhị 萬vạn 劫kiếp 矣hĩ 。 以dĩ 是thị 推thôi 知tri 。 前tiền 文văn 本bổn 無vô 因nhân 中trung 。 所sở 以dĩ 照chiếu 八bát 萬vạn 劫kiếp 者giả 。 亦diệc 應ưng 乘thừa 眼nhãn 功công 德đức 。 更cánh 加gia 窮cùng 研nghiên 之chi 力lực 。 方phương 始thỉ 能năng 之chi 。 非phi 想tưởng 盡tận 即tức 能năng 也dã 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 。 想tưởng 元nguyên 想tưởng 陰ấm 也dã 。 生sanh 理lý 行hành 陰ấm 也dã 。 妄vọng 謂vị 流lưu 轉chuyển 生sanh 滅diệt 皆giai 屬thuộc 想tưởng 心tâm 。 今kim 已dĩ 永vĩnh 滅diệt 。 則tắc 不bất 生sanh 滅diệt 理lý 自tự 然nhiên 屬thuộc 行hành 。 不bất 知tri 行hành 陰ấm 即tức 生sanh 滅diệt 元nguyên 也dã 。

△# 三tam 結kết 成thành 外ngoại 論luận 。

由do 此thử 計kế 常thường 。 亡vong 正Chánh 徧Biến 知Tri 。 墮đọa 落lạc 外ngoại 道đạo 。 惑hoặc 菩Bồ 提Đề 性tánh 。 是thị 則tắc 名danh 為vi 。 第đệ 二nhị 外ngoại 道đạo 。 立lập 圓viên 常thường 論luận 。

非phi 徧biến 圓viên 而nhi 計kế 徧biến 圓viên 。 非phi 真chân 常thường 而nhi 計kế 真chân 常thường 。 故cố 墮đọa 邪tà 覺giác 。 而nhi 失thất 正chánh 覺giác 矣hĩ 。 此thử 中trung 不bất 必tất 取thủ 舊cựu 註chú 強cường/cưỡng 分phần/phân 屬thuộc 於ư 五ngũ 陰ấm 。 而nhi 言ngôn 前tiền 廣quảng 後hậu 狹hiệp 。 反phản 顛điên 亂loạn 於ư 本bổn 文văn 矣hĩ 。 四tứ 種chủng 徧biến 常thường 已dĩ 竟cánh 。

△# 三tam 四tứ 種chủng 顛điên 倒đảo 。 合hợp 前tiền 二nhị 計kế 觀quán 之chi 。 二nhị 無vô 因nhân 。 似tự 觀quán 劫kiếp 外ngoại 斷đoạn 處xứ 而nhi 計kế 無vô 常thường 。 四tứ 徧biến 常thường 。 似tự 觀quán 劫kiếp 內nội 續tục 處xứ 而nhi 計kế 常thường 。 各các 皆giai 單đơn 計kế 而nhi 已dĩ 。 今kim 此thử 乃nãi 是thị 雙song 計kế 常thường 與dữ 無vô 常thường 也dã 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 標tiêu 由do 示thị 墜trụy 。

又hựu 三tam 摩ma 中trung 。 諸chư 善thiện 男nam 子tử 。 堅kiên 凝ngưng 正chánh 心tâm 。 魔ma 不bất 得đắc 便tiện 。 窮cùng 生sanh 類loại 本bổn 。 觀quán 彼bỉ 幽u 清thanh 常thường 擾nhiễu 動động 元nguyên 。 於ư 自tự 他tha 中trung 。 起khởi 計kế 度độ 者giả 。 是thị 人nhân 墜trụy 入nhập 。 四tứ 顛điên 倒đảo 見kiến 。 一nhất 分phần 無vô 常thường 。 一nhất 分phần 常thường 論luận 。

此thử 於ư 想tưởng 盡tận 行hành 現hiện 之chi 後hậu 。 窮cùng 研nghiên 自tự 他tha 。 而nhi 起khởi 邪tà 妄vọng 分phân 別biệt 。 更cánh 是thị 或hoặc 單đơn 或hoặc 雙song 。 不bất 離ly 自tự 他tha 而nhi 已dĩ 。 非phi 一nhất 一nhất 雙song 兼kiêm 也dã 。 首thủ 楞lăng 定định 中trung 。 須tu 了liễu 一nhất 切thiết 事sự 究cứu 竟cánh 堅kiên 固cố 方phương 為vi 正chánh 覺giác 。 今kim 乃nãi 常thường 與dữ 無vô 常thường 。 等đẳng 分phần/phân 計kế 之chi 。 故cố 成thành 顛điên 倒đảo 見kiến 。

△# 二nhị 分phần 條điều 詳tường 釋thích 。 分phần/phân 四tứ 。 一nhất 雙song 約ước 自tự 他tha 。

一nhất 者giả 是thị 人nhân 觀quán 妙diệu 明minh 心tâm 。 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 湛trạm 然nhiên 以dĩ 為vi 。 究cứu 竟cánh 神thần 我ngã 。 從tùng 是thị 則tắc 計kế 。 我ngã 徧biến 十thập 方phương 。 凝ngưng 明minh 不bất 動động 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 於ư 我ngã 心tâm 中trung 。 自tự 生sanh 自tự 死tử 。 則tắc 我ngã 心tâm 性tánh 。 名danh 之chi 為vi 常thường 。 彼bỉ 生sanh 滅diệt 者giả 。 真chân 無vô 常thường 性tánh 。

吳ngô 興hưng 曰viết 。 觀quán 妙diệu 下hạ 重trọng/trùng 舉cử 觀quán 行hành 。 湛trạm 然nhiên 下hạ 正chánh 明minh 起khởi 計kế 。 亦diệc 由do 不bất 了liễu 行hành 陰ấm 生sanh 滅diệt 。 妄vọng 謂vị 此thử 處xứ 心tâm 性tánh 湛trạm 然nhiên 。 以dĩ 為vi 神thần 我ngã 。 言ngôn 神thần 我ngã 者giả 。 外ngoại 道đạo 名danh 主chủ 諦đế 。 謂vị 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 是thị 我ngã 所sở 。 悉tất 以dĩ 此thử 神thần 。 而nhi 為vi 其kỳ 主chủ 。

○# 此thử 蓋cái 二nhị 十thập 五ngũ 諦đế 中trung 末mạt 後hậu 諦đế 也dã 。 二nhị 卷quyển 說thuyết 有hữu 真chân 我ngã 。 徧biến 滿mãn 十thập 方phương 。 亦diệc 即tức 此thử 耳nhĩ 。 當đương 知tri 。 自tự 心tâm 無vô 生sanh 滅diệt 。 即tức 計kế 自tự 是thị 常thường 。 眾chúng 生sanh 於ư 我ngã 。 心tâm 中trung 生sanh 死tử 。 即tức 計kế 他tha 是thị 無vô 常thường 。 故cố 為vi 雙song 計kế 。

△# 二nhị 約ước 他tha 國quốc 土độ 。

二nhị 者giả 是thị 人nhân 不bất 觀quán 其kỳ 心tâm 。 徧biến 觀quán 十thập 方phương 恆Hằng 沙sa 國quốc 土độ 。 見kiến 劫kiếp 壞hoại 處xứ 。 名danh 為vi 究Cứu 竟Cánh 無Vô 常Thường 種Chủng 性Tánh 。 劫kiếp 不bất 壞hoại 處xứ 。 名danh 究cứu 竟cánh 常thường 。

既ký 曰viết 不bất 觀quán 其kỳ 心tâm 。 顯hiển 是thị 單đơn 觀quán 他tha 法pháp 。 即tức 惟duy 觀quán 國quốc 土độ 也dã 。 吳ngô 興hưng 曰viết 。 三tam 禪thiền 以dĩ 下hạ 。 終chung 為vi 三tam 灾# 所sở 壞hoại 。 名danh 無vô 常thường 種chủng 性tánh 。 四tứ 禪thiền 以dĩ 上thượng 。 災tai 不bất 能năng 壞hoại 。 名danh 究cứu 竟cánh 常thường 。

△# 三tam 約ước 自tự 身thân 心tâm 。

三tam 者giả 是thị 人nhân 別biệt 觀quán 我ngã 心tâm 。 精tinh 細tế 微vi 密mật 。 猶do 如như 微vi 塵trần 。 流lưu 轉chuyển 十thập 方phương 。 性tánh 無vô 移di 改cải 。 能năng 令linh 此thử 身thân 。 即tức 生sanh 即tức 滅diệt 。 其kỳ 不bất 壞hoại 性tánh 。 名danh 我ngã 性tánh 常thường 。 一nhất 切thiết 死tử 生sanh 。 從tùng 我ngã 流lưu 出xuất 。 名danh 無vô 常thường 性tánh 。

身thân 心tâm 皆giai 自tự 而nhi 別biệt 觀quán 。 心tâm 能năng 細tế 轉chuyển 不bất 變biến 為vi 常thường 。 令linh 身thân 生sanh 死tử 變biến 壞hoại 為vi 無vô 常thường 。 然nhiên 外ngoại 道đạo 所sở 計kế 我ngã 相tương/tướng 有hữu 三tam 。 一nhất 微vi 細tế 我ngã 。 二nhị 廣quảng 大đại 我ngã 。 三tam 大đại 小tiểu 我ngã 。 此thử 微vi 細tế 我ngã 也dã 。 精tinh 言ngôn 非phi 雜tạp 。 細tế 言ngôn 非phi 麤thô 。 微vi 言ngôn 非phi 著trước 。 密mật 言ngôn 非phi 顯hiển 。 如như 微vi 塵trần 。 言ngôn 細tế 小tiểu 難nan 見kiến 知tri 也dã 。 流lưu 轉chuyển 二nhị 句cú 。 即tức 計kế 其kỳ 自tự 心tâm 常thường 不bất 生sanh 滅diệt 。 能năng 令linh 下hạ 。 即tức 計kế 其kỳ 自tự 身thân 無vô 常thường 生sanh 滅diệt 也dã 。 末mạt 四tứ 句cú 。 牒điệp 定định 常thường 與dữ 無vô 常thường 。 上thượng 二nhị 句cú 牒điệp 心tâm 。 下hạ 二nhị 句cú 牒điệp 身thân 。 豈khởi 非phi 單đơn 約ước 自tự 而nhi 成thành 計kế 耶da 。

△# 四tứ 雙song 非phi 他tha 自tự 。

四tứ 者giả 是thị 人nhân 知tri 想tưởng 陰ấm 盡tận 。 見kiến 行hành 陰ấm 流lưu 。 行hành 陰ấm 常thường 流lưu 。 計kế 為vi 常thường 性tánh 。 色sắc 受thọ 想tưởng 等đẳng 。 今kim 已dĩ 滅diệt 盡tận 。 名danh 為vi 無vô 常thường 。

此thử 觀quán 前tiền 四tứ 陰ấm 而nhi 起khởi 計kế 。 以dĩ 自tự 他tha 不bất 純thuần 。 故cố 言ngôn 雙song 非phi 。 計kế 行hành 則tắc 非phi 他tha 。 以dĩ 行hành 是thị 自tự 心tâm 故cố 。 計kế 三tam 陰ấm 則tắc 非phi 純thuần 自tự 心tâm 。 以dĩ 色sắc 有hữu 外ngoại 六lục 塵trần 故cố 。 若nhược 約ước 自tự 多đa 他tha 少thiểu 。 以dĩ 少thiểu 從tùng 多đa 。 亦diệc 可khả 科khoa 云vân 約ước 自tự 四tứ 陰ấm 。 今kim 圖đồ 四tứ 義nghĩa 不bất 缺khuyết 不bất 重trọng/trùng 。 故cố 作tác 是thị 科khoa 。 其kỳ 分phần/phân 常thường 與dữ 無vô 常thường 。 文văn 易dị 可khả 了liễu 。

△# 三tam 結kết 成thành 外ngoại 論luận 。

由do 此thử 計kế 度độ 。 一nhất 分phần 無vô 常thường 。 一nhất 分phần 常thường 故cố 。 墮đọa 落lạc 外ngoại 道đạo 。 惑hoặc 菩Bồ 提Đề 性tánh 。 是thị 則tắc 名danh 為vi 。 第đệ 三tam 外ngoại 道đạo 。 一nhất 分phần 常thường 論luận 。

此thử 蓋cái 所sở 約ước 自tự 他tha 。 雖tuy 單đơn 雙song 不bất 定định 。 而nhi 所sở 計kế 常thường 與dữ 無vô 常thường 。 皆giai 同đồng 雙song 計kế 也dã 。 四tứ 種chủng 顛điên 倒đảo 已dĩ 竟cánh 。

△# 四tứ 四tứ 種chủng 有hữu 邊biên 。 文văn 中trung 雖tuy 雙song 計kế 。 有hữu 邊biên 無vô 邊biên 。 理lý 實thật 但đãn 是thị 邪tà 計kế 邊biên 見kiến 而nhi 已dĩ 。 非phi 真chân 得đắc 於ư 無vô 邊biên 理lý 體thể 。 故cố 以dĩ 正chánh 教giáo 判phán 之chi 。 但đãn 名danh 有hữu 邊biên 。 詳tường 其kỳ 立lập 意ý 。 殆đãi 以dĩ 有hữu 邊biên 為vi 有hữu 限hạn 際tế 。 非phi 勝thắng 法Pháp 也dã 。 以dĩ 無vô 邊biên 為vi 無vô 限hạn 際tế 。 是thị 殊thù 勝thắng 法Pháp 。 例lệ 如như 雙song 計kế 。 常thường 與dữ 無vô 常thường 。 而nhi 惟duy 取thủ 常thường 為vi 勝thắng 也dã 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 標tiêu 由do 示thị 墜trụy 。

又hựu 三tam 摩ma 中trung 。 諸chư 善thiện 男nam 子tử 。 堅kiên 凝ngưng 正chánh 心tâm 。 魔ma 不bất 得đắc 便tiện 。 窮cùng 生sanh 類loại 本bổn 。 觀quán 彼bỉ 幽u 清thanh 常thường 擾nhiễu 動động 元nguyên 。 於ư 分phân 位vị 中trung 。 生sanh 計kế 度độ 者giả 。 是thị 人nhân 墜trụy 入nhập 。 四tứ 有hữu 邊biên 論luận 。

溫ôn 陵lăng 曰viết 。 分phần/phân 位vị 有hữu 四tứ 。 謂vị 三tam 際tế 分phần/phân 。 位vị 見kiến 聞văn 分phần/phân 位vị 。 彼bỉ 我ngã 分phần/phân 位vị 。 生sanh 滅diệt 分phần/phân 位vị 。

△# 二nhị 分phần 條điều 詳tường 釋thích 。 分phần/phân 四tứ 。 一nhất 約ước 三tam 際tế 。

一nhất 者giả 是thị 人nhân 心tâm 計kế 生sanh 元nguyên 。 流lưu 用dụng 不bất 息tức 。 計kế 過quá 未vị 者giả 。 名danh 為vi 有Hữu 邊Biên 。 計kế 相tương 續tục 心tâm 。 名danh 為vi 無Vô 邊Biên 。

溫ôn 陵lăng 曰viết 。 生sanh 元nguyên 流lưu 用dụng 行hành 陰ấm 也dã 。 因nhân 遷thiên 流lưu 計kế 三tam 際tế 。 以dĩ 過quá 者giả 已dĩ 滅diệt 來lai 者giả 未vị 見kiến 故cố 名danh 有hữu 邊biên 。 現hiện 在tại 相tương 續tục 故cố 名danh 無vô 邊biên 。

○# 既ký 取thủ 現hiện 心tâm 續tục 處xứ 。 為vi 無vô 限hạn 際tế 。 則tắc 必tất 以dĩ 過quá 未vị 斷đoạn 處xứ 。 為vi 有hữu 限hạn 際tế 。 然nhiên 現hiện 心tâm 無vô 限hạn 際tế 者giả 。 以dĩ 當đương 念niệm 觀quán 心tâm 浩hạo 渺# 無vô 涯nhai 岸ngạn 之chi 謂vị 也dã 。

△# 二nhị 約ước 見kiến 聞văn 。

二nhị 者giả 是thị 人nhân 觀quán 八bát 萬vạn 劫kiếp 。 則tắc 見kiến 眾chúng 生sanh 。 八bát 萬vạn 劫kiếp 前tiền 。 寂tịch 無vô 聞văn 見kiến 。 無vô 聞văn 見kiến 處xứ 。 名danh 為vi 無Vô 邊Biên 。 有hữu 眾chúng 生sanh 處xứ 。 名danh 為vi 有Hữu 邊Biên 。

此thử 與dữ 前tiền 計kế 相tương 反phản 。 岳nhạc 師sư 所sở 謂vị 回hồi 互hỗ 倒đảo 計kế 是thị 也dã 。 前tiền 計kế 過quá 未vị 為vi 有hữu 邊biên 。 似tự 計kế 無vô 見kiến 聞văn 處xứ 也dã 。 計kế 現hiện 在tại 為vi 無vô 邊biên 。 似tự 計kế 有hữu 見kiến 聞văn 處xứ 也dã 。 今kim 卻khước 計kế 劫kiếp 內nội 有hữu 見kiến 聞văn 處xứ 為vi 有hữu 邊biên 。 以dĩ 其kỳ 限hạn 於ư 八bát 萬vạn 之chi 數số 也dã 。 計kế 劫kiếp 外ngoại 無vô 見kiến 聞văn 處xứ 為vi 無vô 邊biên 。 以dĩ 其kỳ 無vô 窮cùng 極cực 而nhi 不bất 可khả 測trắc 知tri 也dã 。 吳ngô 興hưng 曰viết 。 後hậu 八bát 萬vạn 劫kiếp 。 亦diệc 合hợp 如như 前tiền 。 今kim 恐khủng 存tồn 略lược 。

△# 三tam 約ước 彼bỉ 我ngã 。

三tam 者giả 是thị 人nhân 計kế 我ngã 徧biến 知tri 。 得đắc 無vô 邊biên 性tánh 。 彼bỉ 一nhất 切thiết 人nhân 。 現hiện 我ngã 知tri 中trung 。 我ngã 曾tằng 不bất 知tri 。 彼bỉ 之chi 知tri 性tánh 。 名danh 彼bỉ 不bất 得đắc 。 無vô 邊biên 之chi 心tâm 。 但đãn 有hữu 邊biên 性tánh 。

首thủ 三tam 句cú 。 自tự 任nhậm 無vô 邊biên 之chi 性tánh 。 下hạ 言ngôn 彼bỉ 人nhân 現hiện 我ngã 知tri 中trung 者giả 。 謂vị 彼bỉ 性tánh 但đãn 在tại 我ngã 性tánh 之chi 中trung 也dã 。 我ngã 曾tằng 不bất 知tri 彼bỉ 性tánh 者giả 。 謂vị 我ngã 於ư 自tự 性tánh 之chi 中trung 。 不bất 見kiến 別biệt 有hữu 彼bỉ 之chi 知tri 性tánh 也dã 。 亦diệc 明minh 彼bỉ 性tánh 不bất 能năng 外ngoại 於ư 我ngã 性tánh 之chi 意ý 。 末mạt 二nhị 句cú 。 遂toại 判phán 彼bỉ 為vi 有hữu 邊biên 性tánh 也dã 。

△# 四tứ 約ước 生sanh 滅diệt 。

四tứ 者giả 是thị 人nhân 窮cùng 行hành 陰ấm 空không 。 以dĩ 其kỳ 所sở 見kiến 心tâm 路lộ 。 籌trù 度độ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 一nhất 身thân 之chi 中trung 。 計kế 其kỳ 咸hàm 皆giai 。 半bán 生sanh 半bán 滅diệt 。 明minh 其kỳ 世thế 界giới 。 一nhất 切thiết 所sở 有hữu 。 一nhất 半bán 有hữu 邊biên 。 一nhất 半bán 無vô 邊biên 。

窮cùng 行hành 陰ấm 空không 者giả 。 蓋cái 斯tư 人nhân 窮cùng 至chí 行hành 陰ấm 不bất 了liễu 區khu 宇vũ 未vị 空không 。 而nhi 遂toại 謂vị 真chân 空không 寂tịch 滅diệt 之chi 性tánh 。 故cố 下hạ 半bán 生sanh 半bán 滅diệt 。 乃nãi 據cứ 見kiến 妄vọng 度độ 。 眾chúng 生sanh 身thân 中trung 。 自tự 想tưởng 陰ấm 以dĩ 前tiền 半bán 屬thuộc 於ư 生sanh 。 自tự 行hành 陰ấm 以dĩ 後hậu 半bán 屬thuộc 於ư 滅diệt 。 更cánh 判phán 生sanh 為vi 有hữu 邊biên 滅diệt 為vi 無vô 邊biên 。 而nhi 意ý 取thủ 行hành 陰ấm 空không 寂tịch 。 為vi 無vô 限hạn 際tế 之chi 勝thắng 性tánh 也dã 。

△# 三tam 結kết 成thành 外ngoại 論luận 。

由do 此thử 計kế 度độ 。 有hữu 邊biên 無vô 邊biên 。 墮đọa 落lạc 外ngoại 道đạo 。 惑hoặc 菩Bồ 提Đề 性tánh 。 是thị 即tức 名danh 為vi 。 第đệ 四tứ 外ngoại 道đạo 。 立lập 有hữu 邊biên 論luận 。

四tứ 種chủng 有hữu 邊biên 已dĩ 竟cánh 。

△# 五ngũ 四tứ 種chủng 矯kiểu 亂loạn 分phần/phân 三tam 。 一nhất 標tiêu 由do 示thị 墜trụy 。

又hựu 三tam 摩ma 中trung 。 諸chư 善thiện 男nam 子tử 。 堅kiên 礙ngại 正chánh 心tâm 。 魔ma 不bất 得đắc 便tiện 。 窮cùng 生sanh 類loại 本bổn 。 觀quán 彼bỉ 幽u 清thanh 常thường 擾nhiễu 動động 元nguyên 。 於ư 知tri 見kiến 中trung 。 生sanh 計kế 度độ 者giả 。 是thị 人nhân 墜trụy 入nhập 。 四tứ 種chủng 顛điên 倒đảo 。 不bất 死tử 矯kiểu 亂loạn 。 徧biến 計kế 虗hư 論luận 。

知tri 見kiến 生sanh 計kế 者giả 。 據cứ 彼bỉ 定định 中trung 所sở 知tri 所sở 見kiến 而nhi 倒đảo 計kế 也dã 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 。 以dĩ 邪tà 倒đảo 故cố 。 於ư 知tri 見kiến 中trung 。 狂cuồng 解giải 不bất 決quyết 。 遂toại 矯kiểu 亂loạn 其kỳ 語ngữ 也dã 。 今kim 之chi 邪tà 人nhân 。 妄vọng 謂vị 得đắc 道Đạo 。 而nhi 中trung 無vô 主chủ 正chánh 。 矯kiểu 惑hoặc 於ư 人nhân 者giả 。 多đa 類loại 此thử 四tứ 。 資tư 中trung 曰viết 。 準chuẩn 婆bà 沙sa 論luận 釋thích 。 外ngoại 道đạo 計kế 天thiên 常thường 住trụ 。 名danh 為vi 不bất 死tử 。 計kế 不bất 亂loạn 答đáp 。 得đắc 生sanh 彼bỉ 天thiên 。 若nhược 實thật 不bất 知tri 。 而nhi 輙triếp 答đáp 者giả 。 恐khủng 成thành 矯kiểu 亂loạn 。 故cố 有hữu 問vấn 時thời 。 答đáp 言ngôn 祕bí 密mật 。 言ngôn 亂loạn 不bất 應ưng 皆giai 說thuyết 。 或hoặc 不bất 定định 答đáp 。 佛Phật 法Pháp 訶ha 云vân 。 此thử 真chân 矯kiểu 亂loạn 。 故cố 名danh 不bất 死tử 矯kiểu 亂loạn 虗hư 論luận 也dã 。

△# 二nhị 分phần 條điều 詳tường 釋thích 。 又hựu 為vi 四tứ 。 一nhất 八bát 亦diệc 矯kiểu 亂loạn 。

一nhất 者giả 是thị 人nhân 觀quán 變biến 化hóa 元nguyên 。 見kiến 遷thiên 流lưu 處xứ 。 名danh 之chi 為vi 變biến 。 見kiến 相tương/tướng 總tổng 處xứ 。 名danh 之chi 為vi 恆hằng 。 見kiến 所sở 見kiến 處xứ 。 名danh 之chi 為vi 生sanh 。 不bất 見kiến 見kiến 處xứ 。 名danh 之chi 為vi 滅Diệt 。 相tương 續tục 之chi 因nhân 。 性tánh 不bất 斷đoạn 處xứ 。 名danh 之chi 為vi 增tăng 。 正chánh 相tương 續tục 中trung 。 中trung 所sở 離ly 處xứ 。 名danh 之chi 為vi 減giảm 。 各các 各các 生sanh 處xứ 。 名danh 之chi 為vi 有hữu 。 互hỗ 互hỗ 亡vong 處xứ 。 名danh 之chi 為vi 無vô 。 以dĩ 理lý 都đô 觀quán 。 用dụng 心tâm 別biệt 見kiến 。 有hữu 求cầu 法Pháp 人nhân 。 來lai 問vấn 其kỳ 義nghĩa 。

答đáp 言ngôn 。

我ngã 今kim 亦diệc 生sanh 亦diệc 滅diệt 。 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 。 亦diệc 增tăng 亦diệc 減giảm 。 於ư 一nhất 切thiết 時thời 。 皆giai 亂loạn 其kỳ 語ngữ 。 令linh 彼bỉ 前tiền 人nhân 。 遺di 失thất 章chương 句cú 。

長trường/trưởng 水thủy 曰viết 。 於ư 一nhất 生sanh 滅diệt 行hành 陰ấm 。 分phân 為vi 八bát 義nghĩa 別biệt 見kiến 。 謂vị 變biến 恆hằng 生sanh 滅diệt 增tăng 減giảm 有hữu 無vô 也dã 。 答đáp 中trung 略lược 舉cử 六lục 義nghĩa 。 以dĩ 不bất 能năng 定định 其kỳ 道Đạo 理lý 。 但đãn 兩lưỡng 楹doanh 而nhi 答đáp 。 故cố 云vân 亦diệc 生sanh 亦diệc 滅diệt 等đẳng 。

○# 八bát 義nghĩa 雖tuy 皆giai 依y 行hành 而nhi 起khởi 。 而nhi 實thật 約ước 行hành 陰ấm 中trung 所sở 見kiến 萬vạn 象tượng 以dĩ 別biệt 計kế 也dã 。 故cố 言ngôn 相tương 續tục 之chi 因nhân 。 性tánh 不bất 斷đoạn 者giả 。 此thử 是thị 由do 象tượng 推thôi 性tánh 。 方phương 成thành 增tăng 計kế 。 所sở 以dĩ 別biệt 於ư 恆hằng 也dã 。 增tăng 者giả 多đa 餘dư 也dã 。 正chánh 相tương 續tục 中trung 所sở 離ly 者giả 。 蓋cái 凡phàm 言ngôn 相tương 續tục 必tất 是thị 前tiền 後hậu 相tương 續tục 故cố 。 中trung 間gian 亦diệc 必tất 有hữu 缺khuyết 乏phạp 之chi 處xứ 。 如như 出xuất 入nhập 二nhị 息tức 相tương 續tục 。 則tắc 必tất 缺khuyết 於ư 中trung 交giao 。 是thị 也dã 。 缺khuyết 少thiểu 即tức 減giảm 也dã 。 互hỗ 互hỗ 亡vong 處xứ 。 即tức 各các 各các 滅diệt 處xứ 也dã 。 前tiền 人nhân 即tức 問vấn 義nghĩa 之chi 人nhân 也dã 。 失thất 章chương 句cú 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 謂vị 答đáp 者giả 既ký 自tự 矯kiểu 亂loạn 。 聞văn 者giả 自tự 難nạn/nan 憶ức 持trì 。 故cố 隨tùy 聞văn 隨tùy 失thất 。 也dã 二nhị 謂vị 言ngôn 既ký 兩lưỡng 持trì 。 是thị 非phi 不bất 決quyết 。 能năng 令linh 聞văn 者giả 番phiên 疑nghi 平bình 日nhật 舊cựu 習tập 經kinh 論luận 。 猶do 言ngôn 喪táng 其kỳ 所sở 守thủ 也dã 。

△# 二nhị 惟duy 無vô 矯kiểu 亂loạn 。

二nhị 者giả 是thị 人nhân 諦đế 觀quán 其kỳ 心tâm 。 互hỗ 互hỗ 無vô 處xứ 。 因nhân 無vô 得đắc 證chứng 。 有hữu 人nhân 來lai 問vấn 。 惟duy 答đáp 一nhất 字tự 。 但đãn 言ngôn 其kỳ 無vô 。 除trừ 無vô 之chi 餘dư 。 無vô 所sở 言ngôn 說thuyết 。

岳nhạc 師sư 釋thích 得đắc 證chứng 謂vị 悟ngộ 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 無vô 也dã 。 蓋cái 執chấp 拗# 而nhi 不bất 順thuận 於ư 理lý 為vi 矯kiểu 。 心tâm 無vô 主chủ 正chánh 為vi 亂loạn 。 今kim 詳tường 第đệ 一nhất 第đệ 四tứ 言ngôn 皆giai 兩lưỡng 可khả 亂loạn 意ý 為vi 多đa 。 而nhi 終chung 非phi 順thuận 理lý 。 亦diệc 兼kiêm 於ư 矯kiểu 也dã 。 第đệ 二nhị 第đệ 三tam 。 言ngôn 惟duy 一nhất 偏thiên 矯kiểu 意ý 為vi 多đa 。 而nhi 終chung 非phi 主chủ 正chánh 同đồng 歸quy 於ư 亂loạn 。 故cố 總tổng 名danh 矯kiểu 亂loạn 。 勿vật 疑nghi 一nhất 字tự 為vi 非phi 亂loạn 也dã 。

△# 三tam 惟duy 是thị 矯kiểu 亂loạn 。

三tam 者giả 是thị 人nhân 諦đế 觀quán 其kỳ 心tâm 。 各các 各các 有hữu 處xứ 。 因nhân 有hữu 得đắc 證chứng 。 有hữu 人nhân 來lai 問vấn 。 惟duy 答đáp 一nhất 字tự 。 但đãn 言ngôn 其kỳ 是thị 。 除trừ 是thị 之chi 餘dư 。 無vô 所sở 言ngôn 說thuyết 。

不bất 言ngôn 有hữu 而nhi 言ngôn 是thị 。 以dĩ 所sở 見kiến 既ký 偏thiên 。 於ư 法pháp 法pháp 皆giai 有hữu 。 則tắc 隨tùy 所sở 問vấn 。 莫mạc 不bất 皆giai 是thị 。 故cố 作tác 如như 是thị 答đáp 也dã 。

△# 四tứ 有hữu 無vô 矯kiểu 亂loạn 。

四tứ 者giả 是thị 人nhân 有hữu 無vô 俱câu 見kiến 。 其kỳ 境cảnh 枝chi 故cố 。 其kỳ 心tâm 亦diệc 亂loạn 。 有hữu 人nhân 來lai 問vấn 。 答đáp 言ngôn 亦diệc 有hữu 即tức 是thị 亦diệc 無vô 。 亦diệc 無vô 之chi 中trung 。 不bất 是thị 亦diệc 有hữu 。 一nhất 切thiết 矯kiểu 亂loạn 。 無vô 容dung 窮cùng 詰cật 。

枝chi 者giả 。 如như 木mộc 一nhất 本bổn 而nhi 分phần/phân 二nhị 枝chi 。 即tức 空không 有hữu 岐kỳ 二nhị 兩lưỡng 楹doanh 不bất 定định 之chi 意ý 。 吳ngô 興hưng 曰viết 。 從tùng 二nhị 至chí 四tứ 。 於ư 前tiền 八bát 中trung 。 有hữu 無vô 分phần/phân 出xuất 也dã 。 二nhị 三tam 單đơn 計kế 。 第đệ 四tứ 兩lưỡng 亦diệc 。 有hữu 即tức 是thị 無vô 。 如như 冰băng 是thị 水thủy 也dã 。 無vô 不bất 是thị 有hữu 。 如như 水thủy 非phi 冰băng 也dã 。 四tứ 句cú 之chi 中trung 。 但đãn 涉thiệp 三tam 句cú 。 未vị 見kiến 雙song 非phi 。 其kỳ 計kế 猶do 麤thô 。

△# 三tam 結kết 成thành 外ngoại 論luận 。

由do 此thử 計kế 度độ 。 矯kiểu 亂loạn 虗hư 無vô 。 墮đọa 落lạc 外ngoại 道đạo 。 惑hoặc 菩Bồ 提Đề 性tánh 。 是thị 則tắc 名danh 為vi 。 第đệ 五ngũ 外ngoại 道đạo 。 四tứ 顛điên 倒đảo 性tánh 。 不bất 死tử 矯kiểu 亂loạn 。 徧biến 計kế 虗hư 論luận 。

虗hư 無vô 謂vị 虗hư 妄vọng 非phi 實thật 也dã 。 顛điên 倒đảo 性tánh 明minh 其kỳ 見kiến 非phi 真chân 正chánh 。 末mạt 判phán 屬thuộc 於ư 徧biến 計kế 執chấp 性tánh 見kiến 。 其kỳ 執chấp 繩thằng 為vi 蛇xà 。 妄vọng 之chi 至chí 也dã 。 四tứ 種chủng 矯kiểu 亂loạn 已dĩ 竟cánh 。

△# 六lục 十thập 六lục 有hữu 相tương/tướng 。 分phân 為vi 三tam 。 一nhất 標tiêu 由do 示thị 墜trụy 。

又hựu 三tam 摩ma 中trung 。 諸chư 善thiện 男nam 子tử 。 堅kiên 凝ngưng 正chánh 心tâm 。 魔ma 不bất 得đắc 便tiện 。 窮cùng 生sanh 類loại 本bổn 。 觀quán 彼bỉ 幽u 清thanh 常thường 擾nhiễu 動động 元nguyên 。 於ư 無vô 盡tận 流lưu 。 生sanh 計kế 度độ 者giả 。 是thị 人nhân 墜trụy 入nhập 。 死tử 後hậu 有hữu 相tướng 。 發phát 心tâm 顛điên 倒đảo 。

資tư 中trung 曰viết 。 無vô 盡tận 流lưu 即tức 行hành 陰ấm 也dã 。 由do 見kiến 無vô 盡tận 故cố 。 言ngôn 死tử 後hậu 有hữu 相tướng 。

○# 真chân 悟ngộ 無vô 生sanh 。 了liễu 知tri 初sơ 生sanh 本bổn 即tức 有hữu 滅diệt 。 是thị 知tri 生sanh 前tiền 尚thượng 空không 洞đỗng 而nhi 無vô 相tướng 。 何hà 況huống 死tử 後hậu 。 豈khởi 可khả 妄vọng 計kế 有hữu 相tương/tướng 耶da 。

△# 二nhị 詳tường 釋thích 其kỳ 相tương/tướng 。 又hựu 二nhị 。 一nhất 正chánh 成thành 本bổn 計kế 。 又hựu 二nhị 。 一nhất 分phần/phân 條điều 例lệ 顯hiển 。

或hoặc 自tự 固cố 身thân 。 云vân 色sắc 是thị 我ngã 。 或hoặc 見kiến 我ngã 圓viên 。 含hàm 徧biến 國quốc 土độ 。 云vân 我ngã 有hữu 色sắc 。 或hoặc 彼bỉ 前tiền 緣duyên 。 隨tùy 我ngã 迴hồi 復phục 。 云vân 色sắc 屬thuộc 我ngã 。 或hoặc 復phục 我ngã 依y 。 行hành 中trung 相tương 續tục 。 云vân 我ngã 在tại 色sắc 。

此thử 即tức 外ngoại 道đạo 六lục 十thập 二nhị 見kiến 。 中trung 四tứ 計kế 也dã 。 初sơ 自tự 固cố 身thân 者giả 。 堅kiên 持trì 護hộ 養dưỡng 也dã 。 云vân 色sắc 是thị 我ngã 者giả 。 同đồng 彼bỉ 即tức 色sắc 是thị 我ngã 也dã 。 二nhị 我ngã 含hàm 國quốc 土độ 云vân 我ngã 有hữu 色sắc 者giả 。 同đồng 彼bỉ 我ngã 大đại 色sắc 小tiểu 色sắc 在tại 我ngã 中trung 也dã 。 三tam 前tiền 緣duyên 隨tùy 我ngã 云vân 色sắc 屬thuộc 我ngã 者giả 。 同đồng 彼bỉ 離ly 色sắc 是thị 我ngã 也dã 。 前tiền 緣duyên 。 沇# 師sư 謂vị 即tức 目mục 前tiền 之chi 色sắc 是thị 也dã 。 迴hồi 復phục 即tức 運vận 用dụng 也dã 。 既ký 云vân 屬thuộc 我ngã 。 顯hiển 是thị 我ngã 所sở 與dữ 我ngã 為vi 二nhị 。 非phi 即tức 我ngã 矣hĩ 。 四tứ 我ngã 依y 行hành 中trung 云vân 我ngã 在tại 色sắc 者giả 。 同đồng 彼bỉ 色sắc 大đại 我ngã 小tiểu 我ngã 在tại 色sắc 中trung 也dã 。 沇# 師sư 謂vị 行hành 相tương 續tục 相tương/tướng 即tức 色sắc 。 故cố 我ngã 行hành 中trung 即tức 色sắc 中trung 也dã 。

△# 二nhị 總tổng 勒lặc 名danh 數số 。

皆giai 計kế 度độ 言ngôn 。 死tử 後hậu 有hữu 相tướng 。 如như 是thị 循tuần 環hoàn 。 有hữu 十thập 六lục 相tướng 。

環hoàn 師sư 謂vị 。 於ư 色sắc 作tác 此thử 四tứ 。 於ư 受thọ 想tưởng 行hành 亦diệc 然nhiên 。 故cố 成thành 十thập 六lục 相tướng 我ngã 。 故cố 科khoa 上thượng 名danh 例lệ 顯hiển 也dã 。 敏mẫn 師sư 謂vị 。 不bất 言ngôn 識thức 陰ấm 者giả 。 所sở 計kế 之chi 我ngã 。 即tức 識thức 陰ấm 也dã 。 岳nhạc 師sư 非phi 之chi 。 乃nãi 謂vị 行hành 陰ấm 未vị 破phá 識thức 不bất 當đương 情tình 。 故cố 不bất 言ngôn 之chi 耳nhĩ 。

△# 二nhị 更cánh 成thành 轉chuyển 計kế 。

從tùng 此thử 或hoặc 計kế 。 畢tất 竟cánh 煩phiền 惱não 。 畢tất 竟cánh 菩Bồ 提Đề 。 兩lưỡng 性tánh 竝tịnh 驅khu 。 各các 不bất 相tương 觸xúc 。

上thượng 因nhân 見kiến 行hành 無vô 盡tận 。 遂toại 計kế 前tiền 三tam 已dĩ 滅diệt 之chi 陰ấm 。 仍nhưng 復phục 無vô 盡tận 。 而nhi 同đồng 成thành 有hữu 相tương/tướng 。 此thử 更cánh 轉chuyển 計kế 一nhất 切thiết 染nhiễm 淨tịnh 諸chư 法pháp 。 無vô 不bất 皆giai 然nhiên 。 故cố 言ngôn 煩phiền 惱não 。 攝nhiếp 盡tận 染nhiễm 法pháp 。 言ngôn 菩Bồ 提Đề 攝nhiếp 盡tận 淨tịnh 法pháp 。 皆giai 無vô 盡tận 而nhi 恆hằng 有hữu 。 竝tịnh 驅khu 即tức 竝tịnh 行hành 也dã 。 各các 不bất 相tương 觸xúc 。 猶do 言ngôn 各các 不bất 相tương 礙ngại 也dã 。

△# 三tam 結kết 成thành 外ngoại 論luận 。

由do 此thử 計kế 度độ 。 死tử 後hậu 有hữu 故cố 。 墮đọa 落lạc 外ngoại 道đạo 。 惑hoặc 菩Bồ 提Đề 性tánh 。 是thị 則tắc 名danh 為vi 。 第đệ 六lục 外ngoại 道đạo 。 立lập 五ngũ 陰ấm 中trung 。 死tử 後hậu 有hữu 相tướng 。 心tâm 顛điên 倒đảo 論luận 。

吳ngô 興hưng 曰viết 。 言ngôn 五ngũ 陰ấm 者giả 。 通thông 結kết 五ngũ 陰ấm 。 正chánh 在tại 前tiền 四tứ 。 又hựu 雖tuy 在tại 前tiền 四tứ 義nghĩa 。 惟duy 行hành 陰ấm 耳nhĩ 。 十thập 六lục 有hữu 相tương/tướng 已dĩ 竟cánh 。

△# 七thất 八bát 種chủng 無vô 相tướng 。 又hựu 三tam 。 一nhất 標tiêu 由do 示thị 墜trụy 。

又hựu 三tam 摩ma 中trung 。 諸chư 善thiện 男nam 子tử 。 堅kiên 凝ngưng 正chánh 心tâm 。 魔ma 不bất 得đắc 便tiện 。 窮cùng 生sanh 類loại 本bổn 。 觀quán 彼bỉ 幽u 清thanh 常thường 擾nhiễu 動động 元nguyên 。 於ư 先tiên 除trừ 滅diệt 。 色sắc 受thọ 想tưởng 中trung 。 生sanh 計kế 度độ 者giả 。 是thị 人nhân 墜trụy 入nhập 。 死tử 後hậu 無vô 相tướng 。 發phát 心tâm 顛điên 倒đảo 。

此thử 與dữ 上thượng 計kế 。 敵địch 體thể 相tướng 番phiên 。 故cố 變biến 有hữu 成thành 無vô 。 蓋cái 上thượng 覩đổ 未vị 滅diệt 之chi 行hành 陰ấm 。 見kiến 其kỳ 無vô 盡tận 。 而nhi 因nhân 計kế 前tiền 三tam 并tinh 萬vạn 法pháp 皆giai 當đương 無vô 盡tận 。 此thử 覩đổ 已dĩ 滅diệt 之chi 前tiền 三tam 見kiến 其kỳ 無vô 相tướng 。 而nhi 因nhân 計kế 行hành 陰ấm 并tinh 萬vạn 法pháp 皆giai 當đương 無vô 相tướng 也dã 。

△# 二nhị 詳tường 釋thích 其kỳ 相tương/tướng 。 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 正chánh 成thành 本bổn 計kế 。 又hựu 為vi 二nhị 。 一nhất 分phần/phân 條điều 例lệ 顯hiển 。

見kiến 其kỳ 色sắc 滅diệt 。 形hình 無vô 所sở 因nhân 。 觀quán 其kỳ 想tưởng 滅diệt 。 心tâm 無vô 所sở 繫hệ 。 知tri 其kỳ 受thọ 滅diệt 。 無vô 復phục 連liên 綴chuế 。 陰ấm 性tánh 消tiêu 散tán 。 縱túng 有hữu 生sanh 理lý 。 而nhi 無vô 受thọ 想tưởng 。 與dữ 草thảo 木mộc 同đồng 。

上thượng 總tổng 標tiêu 無vô 相tướng 。 此thử 分phần/phân 條điều 一nhất 一nhất 明minh 之chi 。 色sắc 為vi 形hình 。 想tưởng 為vi 心tâm 。 而nhi 受thọ 則tắc 雙song 以dĩ 連liên 持trì 色sắc 心tâm 。 今kim 因nhân 皆giai 滅diệt 。 故cố 形hình 無vô 因nhân 。 心tâm 無vô 繫hệ 。 而nhi 受thọ 無vô 連liên 綴chuế 也dã 。 下hạ 乃nãi 例lệ 顯hiển 行hành 陰ấm 亦diệc 應ưng 同đồng 滅diệt 成thành 無vô 相tướng 也dã 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 。 陰ấm 性tánh 消tiêu 散tán 。 謂vị 色sắc 受thọ 想tưởng 滅diệt 也dã 。 生sanh 理lý 即tức 行hành 。 謂vị 無vô 受thọ 想tưởng 。 則tắc 行hành 亦diệc 滅diệt 也dã 。

△# 二nhị 總tổng 勒lặc 名danh 數số 。

此thử 質chất 現hiện 前tiền 。 猶do 不bất 可khả 得đắc 。 死tử 彼bỉ 云vân 何hà 更cánh 有hữu 諸chư 相tướng 。 因nhân 之chi 勘khám 校giáo 。 死tử 後hậu 相tướng 無vô 。 如như 是thị 循tuần 環hoàn 。 有hữu 八bát 無vô 相tướng 。

此thử 質chất 即tức 指chỉ 現hiện 陰ấm 色sắc 心tâm 。 不bất 可khả 得đắc 者giả 。 言ngôn 今kim 在tại 定định 現hiện 見kiến 四tứ 陰ấm 皆giai 無vô 相tướng 之chi 可khả 得đắc 。 因nhân 決quyết 死tử 後hậu 豈khởi 有hữu 相tương/tướng 邪tà 。 問vấn 此thử 與dữ 前tiền 解giải 中trung 初sơ 生sanh 有hữu 滅diệt 等đẳng 意ý 。 何hà 以dĩ 別biệt 乎hồ 。 答đáp 彼bỉ 約ước 即tức 有hữu 而nhi 空không 。 本bổn 自tự 無vô 生sanh 。 前tiền 後hậu 一nhất 際tế 。 是thị 佛Phật 正chánh 教giáo 。 此thử 約ước 昔tích 有hữu 今kim 無vô 。 今kim 滅diệt 後hậu 無vô 。 全toàn 是thị 生sanh 滅diệt 。 顛điên 倒đảo 邪tà 計kế 。 何hà 殊thù 天thiên 壤nhưỡng 哉tai 。 勘khám 校giáo 即tức 計kế 度độ 也dã 。 每mỗi 陰ấm 各các 計kế 現hiện 未vị 二nhị 無vô 四tứ 陰ấm 故cố 。 成thành 八bát 無vô 相tướng 矣hĩ 。

△# 二nhị 更cánh 成thành 轉chuyển 計kế 。

從tùng 此thử 或hoặc 計kế 。 涅Niết 槃Bàn 因nhân 果quả 。 一nhất 切thiết 皆giai 空không 。 徒đồ 有hữu 名danh 字tự 。 究cứu 竟cánh 斷đoạn 滅diệt 。

上thượng 由do 前tiền 三tam 而nhi 推thôi 行hành 陰ấm 同đồng 滅diệt 為vi 無vô 。 此thử 更cánh 轉chuyển 計kế 諸chư 法pháp 皆giai 然nhiên 同đồng 歸quy 斷đoạn 滅diệt 。 涅Niết 槃Bàn 以dĩ 轉chuyển 生sanh 死tử 為vi 因nhân 。 故cố 生sanh 死tử 即tức 。 涅Niết 槃Bàn 之chi 因nhân 。 涅Niết 槃Bàn 即tức 生sanh 死tử 之chi 果quả 。 且thả 生sanh 死tử 攝nhiếp 世thế 間gian 法pháp 。 涅Niết 槃Bàn 攝nhiếp 出xuất 世thế 間gian 法Pháp 。 一nhất 切thiết 死tử 後hậu 皆giai 無vô 。 故cố 曰viết 徒đồ 有hữu 等đẳng 也dã 。 吳ngô 興hưng 曰viết 。 涅Niết 槃Bàn 因nhân 果quả 。 依y 現hiện 陰ấm 而nhi 修tu 後hậu 陰ấm 而nhi 證chứng 。 陰ấm 既ký 叵phả 測trắc 。 修tu 證chứng 何hà 有hữu 邪tà 。

△# 三tam 結kết 成thành 外ngoại 論luận 。

由do 此thử 計kế 度độ 。 死tử 後hậu 無vô 故cố 。 墮đọa 落lạc 外ngoại 道đạo 。 惑hoặc 菩Bồ 提Đề 性tánh 。 是thị 則tắc 名danh 為vi 。 第đệ 七thất 外ngoại 道đạo 。 立lập 五ngũ 陰ấm 中trung 。 死tử 後hậu 無vô 相tướng 。 心tâm 顛điên 倒đảo 論luận 。

八bát 種chủng 無vô 相tướng 已dĩ 竟cánh 。

△# 八bát 八bát 種chủng 俱câu 非phi 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 標tiêu 由do 示thị 墜trụy 。

又hựu 三tam 摩ma 中trung 。 諸chư 善thiện 男nam 子tử 。 堅kiên 凝ngưng 正chánh 心tâm 。 魔ma 不bất 得đắc 便tiện 。 窮cùng 生sanh 類loại 本bổn 。 觀quán 彼bỉ 幽u 清thanh 。 常thường 擾nhiễu 動động 元nguyên 。 於ư 行hành 存tồn 中trung 。 兼kiêm 受thọ 想tưởng 滅diệt 。 雙song 計kế 有hữu 無vô 。 自tự 體thể 相tướng 破phá 。 是thị 人nhân 墜trụy 入nhập 。 死tử 後hậu 俱câu 非phi 。 起khởi 顛điên 倒đảo 論luận 。

於ư 行hành 存tồn 中trung 者giả 。 見kiến 行hành 陰ấm 未vị 滅diệt 區khu 宇vũ 宛uyển 在tại 也dã 。 兼kiêm 受thọ 想tưởng 滅diệt 者giả 。 見kiến 前tiền 三tam 已dĩ 滅diệt 體thể 相tướng 全toàn 空không 也dã 。 雙song 計kế 有hữu 無vô 者giả 。 於ư 存tồn 計kế 有hữu 。 於ư 滅diệt 計kế 無vô 也dã 。 自tự 體thể 相tướng 破phá 者giả 。 以dĩ 行hành 陰ấm 之chi 有hữu 。 破phá 前tiền 三tam 之chi 無vô 。 以dĩ 前tiền 三tam 之chi 無vô 。 破phá 行hành 陰ấm 之chi 有hữu 也dã 。 末mạt 言ngôn 墜trụy 俱câu 非phi 者giả 。 以dĩ 破phá 無vô 則tắc 成thành 非phi 無vô 。 破phá 有hữu 則tắc 成thành 非phi 有hữu 也dã 。

△# 二nhị 詳tường 釋thích 其kỳ 相tương/tướng 。 又hựu 二nhị 。 一nhất 正chánh 成thành 本bổn 計kế 。 又hựu 二nhị 。 一nhất 分phần/phân 條điều 例lệ 顯hiển 。

色sắc 受thọ 想tưởng 中trung 。 見kiến 有hữu 非phi 有hữu 。 行hành 遷thiên 流lưu 內nội 。 觀quán 無vô 不bất 無vô 。

此thử 科khoa 全toàn 是thị 。 自tự 體thể 相tướng 破phá 。 色sắc 受thọ 想tưởng 中trung 者giả 。 前tiền 三tam 滅diệt 境cảnh 之chi 中trung 也dã 。 見kiến 有hữu 非phi 有hữu 者giả 。 言ngôn 正chánh 在tại 滅diệt 境cảnh 時thời 。 雖tuy 見kiến 行hành 有hữu 。 亦diệc 即tức 同đồng 滅diệt 而nhi 非phi 有hữu 矣hĩ 。 如như 暗ám 夜dạ 中trung 看khán 皎hiệu 潔khiết 之chi 物vật 。 亦diệc 同đồng 暗ám 而nhi 非phi 皎hiệu 潔khiết 矣hĩ 。 行hành 遷thiên 流lưu 內nội 者giả 。 行hành 陰ấm 擾nhiễu 動động 之chi 內nội 也dã 。 觀quán 無vô 不bất 無vô 者giả 。 言ngôn 正chánh 在tại 擾nhiễu 動động 處xứ 。 雖tuy 觀quán 前tiền 三tam 已dĩ 無vô 。 亦diệc 即tức 同đồng 動động 而nhi 非phi 無vô 矣hĩ 。 如như 動động 水thủy 中trung 看khán 靜tĩnh 定định 之chi 影ảnh 。 亦diệc 同đồng 動động 而nhi 非phi 靜tĩnh 定định 矣hĩ 。 互hỗ 破phá 以dĩ 成thành 雙song 非phi 正chánh 自tự 體thể 相tướng 破phá 也dã 。

△# 二nhị 總tổng 勒lặc 名danh 數số 。

如như 是thị 循tuần 環hoàn 。 窮cùng 盡tận 陰ấm 界giới 。 八bát 俱câu 非phi 相tướng 。 隨tùy 得đắc 一nhất 緣duyên 。 皆giai 言ngôn 死tử 後hậu 。 有hữu 相tướng 無vô 相tướng 。

首thủ 三tam 句cú 標tiêu 定định 八bát 非phi 。 循tuần 環hoàn 窮cùng 陰ấm 者giả 。 歷lịch 四tứ 陰ấm 而nhi 徧biến 計kế 之chi 也dã 。 八bát 俱câu 非phi 者giả 。 正chánh 以dĩ 勒lặc 成thành 名danh 數số 。 末mạt 三tam 句cú 釋thích 成thành 上thượng 八bát 非phi 之chi 由do 也dã 。 隨tùy 得đắc 一nhất 緣duyên 者giả 。 言ngôn 每mỗi 於ư 一nhất 陰ấm 也dã 。 皆giai 言ngôn 有hữu 相tướng 無vô 相tướng 。 乃nãi 出xuất 雙song 非phi 之chi 因nhân 。 所sở 以dĩ 成thành 立lập 上thượng 雙song 非phi 之chi 宗tông 。 如như 云vân 因nhân 有hữu 相tương/tướng 故cố 非phi 無vô 。 因nhân 無vô 相tướng 故cố 非phi 有hữu 。 每mỗi 於ư 一nhất 陰ấm 。 計kế 此thử 二nhị 非phi 。 歷lịch 四tứ 陰ấm 而nhi 成thành 八bát 非phi 也dã 。 故cố 知tri 首thủ 科khoa 但đãn 言ngôn 受thọ 想tưởng 滅diệt 語ngữ 之chi 略lược 也dã 。 舊cựu 註chú 不bất 達đạt 以dĩ 因nhân 立lập 宗tông 之chi 旨chỉ 。 而nhi 釋thích 為vi 雙song 亦diệc 雙song 非phi 。 應ưng 成thành 十thập 六lục 。 何hà 名danh 八bát 非phi 邪tà 。

△# 二nhị 更cánh 成thành 轉chuyển 計kế 。

又hựu 計kế 諸chư 行hành 。 性tánh 遷thiên 訛ngoa 故cố 。 心tâm 發phát 通thông 悟ngộ 。 有hữu 無vô 俱câu 非phi 。 虗hư 實thật 失thất 措thố 。

此thử 諸chư 行hành 乃nãi 指chỉ 萬vạn 法pháp 。 非phi 謂vị 行hành 陰ấm 。 如như 諸chư 行hành 無vô 常thường 。 亦diệc 指chỉ 萬vạn 法pháp 也dã 。 上thượng 但đãn 雙song 觀quán 已dĩ 滅diệt 未vị 滅diệt 之chi 四tứ 陰ấm 。 而nhi 正chánh 計kế 八bát 非phi 。 此thử 則tắc 更cánh 以dĩ 例lệ 成thành 轉chuyển 計kế 。 而nhi 謂vị 一nhất 切thiết 法pháp 。 無vô 不bất 皆giai 然nhiên 。 性tánh 遷thiên 訛ngoa 者giả 。 例lệ 皆giai 死tử 後hậu 有hữu 無vô 交giao 相tương 破phá 奪đoạt 也dã 。 心tâm 發phát 通thông 悟ngộ 者giả 。 增tăng 廣quảng 邪tà 見kiến 解giải 也dã 。 末mạt 二nhị 句cú 。 結kết 成thành 一nhất 切thiết 雙song 非phi 虗hư 實thật 亦diệc 有hữu 無vô 也dã 。 失thất 措thố 不bất 定định 也dã 。

△# 三tam 結kết 成thành 外ngoại 論luận 。

由do 此thử 計kế 度độ 。 死tử 後hậu 俱câu 非phi 。 後hậu 際tế 昏hôn 瞢măng 。 無vô 可khả 道đạo 故cố 。 墮đọa 落lạc 外ngoại 道đạo 。 惑hoặc 菩Bồ 提Đề 性tánh 。 是thị 則tắc 名danh 為vi 第đệ 八bát 外ngoại 道đạo 。 立lập 五ngũ 陰ấm 中trung 死tử 後hậu 俱câu 非phi 。 心tâm 顛điên 倒đảo 論luận 。

後hậu 際tế 即tức 死tử 後hậu 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 也dã 。 昏hôn 瞢măng 猶do 言ngôn 杳# 冥minh 。 即tức 一nhất 切thiết 皆giai 非phi 也dã 。 道đạo 言ngôn 也dã 。 以dĩ 有hữu 無vô 俱câu 不bất 可khả 定định 。 故cố 無vô 可khả 言ngôn 也dã 。 八bát 俱câu 非phi 相tướng 已dĩ 竟cánh 。

△# 九cửu 七thất 際tế 斷đoạn 滅diệt 。 此thử 之chi 斷đoạn 滅diệt 。 雖tuy 似tự 第đệ 七thất 無vô 相tướng 。 而nhi 起khởi 計kế 不bất 同đồng 。 彼bỉ 由do 前tiền 三tam 。 此thử 由do 行hành 陰ấm 。 又hựu 彼bỉ 推thôi 過quá 去khứ 。 以dĩ 定định 死tử 後hậu 。 此thử 觀quán 未vị 來lai 。 念niệm 念niệm 成thành 滅diệt 。 故cố 計kế 處xứ 處xứ 有hữu 斷đoạn 滅diệt 處xứ 也dã 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 標tiêu 由do 示thị 墜trụy 。

又hựu 三tam 摩ma 中trung 。 諸chư 善thiện 男nam 子tử 。 堅kiên 凝ngưng 正chánh 心tâm 。 魔ma 不bất 得đắc 便tiện 。 窮cùng 生sanh 類loại 本bổn 。 觀quán 彼bỉ 幽u 清thanh 常thường 擾nhiễu 動động 元nguyên 。 於ư 後hậu 後hậu 無vô 。 生sanh 計kế 度độ 者giả 。 是thị 人nhân 墜trụy 入nhập 。 七thất 斷đoạn 滅diệt 論luận 。

溫ôn 陵lăng 曰viết 。 見kiến 行hành 陰ấm 念niệm 念niệm 滅diệt 處xứ 。 名danh 後hậu 後hậu 無vô 。 由do 是thị 妄vọng 計kế 。 設thiết 生sanh 人nhân 天thiên 七thất 處xứ 。 後hậu 皆giai 斷đoạn 滅diệt 。

△# 二nhị 具cụ 顯hiển 其kỳ 相tương/tướng 又hựu 二nhị 。 一nhất 分phần/phân 條điều 詳tường 釋thích 。

或hoặc 計kế 身thân 滅diệt 。 或hoặc 欲dục 盡tận 滅diệt 。 或hoặc 苦khổ 盡tận 滅diệt 。 或hoặc 極cực 樂lạc 滅diệt 。 或hoặc 極cực 捨xả 滅diệt 。

此thử 計kế 陰ấm 性tánh 。 如như 無vô 源nguyên 之chi 水thủy 。 有hữu 流lưu 近cận 而nhi 竭kiệt 者giả 。 有hữu 流lưu 遠viễn 而nhi 竭kiệt 者giả 。 今kim 至chí 近cận 如như 人nhân 間gian 即tức 滅diệt 。 至chí 遠viễn 如như 有hữu 頂đảnh 方phương 滅diệt 也dã 。

△# 二nhị 總tổng 勒lặc 名danh 數số 。

如như 是thị 循tuần 環hoàn 。 窮cùng 盡tận 七thất 際tế 。 現hiện 前tiền 消tiêu 滅diệt 。 滅diệt 已dĩ 無vô 復phục 。

七thất 際tế 。 謂vị 四tứ 洲châu 六lục 欲dục 初sơ 禪thiền 二nhị 禪thiền 三tam 禪thiền 四tứ 禪thiền 四tứ 空không 共cộng 七thất 處xứ 也dã 。 消tiêu 滅diệt 謂vị 生sanh 理lý 永vĩnh 無vô 。 無vô 復phục 謂vị 更cánh 不bất 復phục 有hữu 也dã 。 此thử 方phương 儒nho 宗tông 末mạt 流lưu 。 惡ác 聞văn 輪luân 轉chuyển 。 亦diệc 計kế 似tự 此thử 。 然nhiên 但đãn 許hứa 人nhân 間gian 即tức 滅diệt 。 仍nhưng 不bất 許hứa 有hữu 餘dư 六lục 處xứ 也dã 。

△# 三tam 結kết 成thành 外ngoại 論luận 。

由do 此thử 計kế 度độ 。 死tử 後hậu 斷đoạn 滅diệt 。 墮đọa 落lạc 外ngoại 道đạo 。 惑hoặc 菩Bồ 提Đề 性tánh 。 是thị 則tắc 名danh 為vi 。 第đệ 九cửu 外ngoại 道đạo 。 立lập 五ngũ 陰ấm 中trung 。 死tử 後hậu 斷đoạn 滅diệt 。 心tâm 顛điên 倒đảo 論luận 。

觀quán 此thử 亦diệc 總tổng 結kết 於ư 五ngũ 陰ấm 。 則tắc 知tri 所sở 謂vị 消tiêu 滅diệt 者giả 。 後hậu 陰ấm 全toàn 無vô 也dã 。 七thất 際tế 斷đoạn 滅diệt 已dĩ 竟cánh 。

△# 十thập 五ngũ 現hiện 涅Niết 槃Bàn 。 此thử 計kế 與dữ 第đệ 五ngũ 有hữu 相tương/tướng 甚thậm 大đại 不bất 同đồng 。 彼bỉ 計kế 死tử 後hậu 有hữu 相tướng 。 此thử 計kế 現hiện 所sở 生sanh 處xứ 即tức 常thường 住trụ 極cực 果quả 。 舊cựu 言ngôn 從tùng 彼bỉ 流lưu 出xuất 。 甚thậm 無vô 謂vị 也dã 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 標tiêu 由do 示thị 墜trụy 。

又hựu 三tam 摩ma 中trung 。 諸chư 善thiện 男nam 子tử 。 堅kiên 凝ngưng 正chánh 心tâm 。 魔ma 不bất 得đắc 便tiện 。 窮cùng 生sanh 類loại 本bổn 。 觀quán 彼bỉ 幽u 清thanh 常thường 擾nhiễu 動động 元nguyên 。 於ư 後hậu 後hậu 有hữu 。 生sanh 計kế 度độ 者giả 。 是thị 人nhân 墜trụy 入nhập 。 五ngũ 涅Niết 槃Bàn 論luận 。

後hậu 後hậu 有hữu 。 亦diệc 應ưng 準chuẩn 前tiền 相tương/tướng 番phiên 。 前tiền 於ư 行hành 陰ấm 念niệm 念niệm 滅diệt 處xứ 起khởi 計kế 。 此thử 卻khước 於ư 行hành 陰ấm 念niệm 念niệm 生sanh 處xứ 起khởi 計kế 。 後hậu 後hậu 有hữu 者giả 。 蓋cái 觀quán 見kiến 行hành 陰ấm 。 念niệm 念niệm 相tương 續tục 。 新tân 新tân 成thành 有hữu 。 故cố 解giải 其kỳ 當đương 有hữu 實thật 果quả 必tất 不bất 滅diệt 無vô 也dã 。 而nhi 曰viết 現hiện 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 不bất 待đãi 灰hôi 斷đoạn 。 即tức 於ư 現hiện 所sở 生sanh 處xứ 。 即tức 是thị 此thử 果quả 也dã 。 其kỳ 數số 有hữu 五ngũ 。 下hạ 別biệt 列liệt 之chi 。

△# 二nhị 具cụ 顯hiển 其kỳ 相tương/tướng 。 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 分phần/phân 條điều 詳tường 釋thích 。

或hoặc 以dĩ 欲dục 界giới 。 為vi 正chánh 轉chuyển 依y 。 觀quán 見kiến 圓viên 明minh 。 生sanh 愛ái 慕mộ 故cố 。 或hoặc 以dĩ 初sơ 禪thiền 。 性tánh 無vô 憂ưu 故cố 。 或hoặc 以dĩ 二nhị 禪thiền 。 心tâm 無vô 苦khổ 故cố 。 或hoặc 以dĩ 三tam 禪thiền 。 極cực 悅duyệt 隨tùy 故cố 。 或hoặc 以dĩ 四tứ 禪thiền 。 苦khổ 樂lạc 二nhị 亡vong 。 不bất 受thọ 輪luân 迴hồi 。 生sanh 滅diệt 性tánh 故cố 。

或hoặc 者giả 不bất 定định 之chi 辭từ 。 顯hiển 非phi 一nhất 人nhân 徧biến 計kế 五ngũ 處xứ 。 各các 隨tùy 所sở 見kiến 。 或hoặc 計kế 一nhất 處xứ 而nhi 已dĩ 。 欲dục 界giới 指chỉ 六Lục 欲Dục 天Thiên 上thượng 也dã 。 為vi 正chánh 轉chuyển 依y 者giả 。 妄vọng 計kế 為vi 真chân 涅Niết 槃Bàn 境cảnh 也dã 。 以dĩ 涅Niết 槃Bàn 為vi 佛Phật 轉chuyển 依y 之chi 果quả 。 而nhi 環hoàn 師sư 所sở 謂vị 轉chuyển 生sanh 死tử 依y 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 此thử 如như 仙tiên 家gia 計kế 六Lục 欲Dục 天Thiên 上thượng 無vô 生sanh 死tử 耳nhĩ 。 以dĩ 彼bỉ 所sở 計kế 玉ngọc 皇hoàng 橫hoạnh/hoành 統thống 。 三Tam 十Thập 三Tam 天Thiên 。 仍nhưng 不bất 知tri 其kỳ 即tức 六lục 欲dục 之chi 帝Đế 釋Thích 也dã 。 此thử 句cú 應ưng 通thông 後hậu 四tứ 。 每mỗi 於ư 中trung 間gian 。 皆giai 當đương 有hữu 之chi 。 而nhi 經kinh 家gia 省tỉnh 文văn 。 更cánh 不bất 重trọng/trùng 標tiêu 。 令linh 準chuẩn 上thượng 也dã 。 觀quán 見kiến 圓viên 明minh 者giả 。 以dĩ 初sơ 得đắc 天thiên 眼nhãn 普phổ 觀quán 天thiên 光quang 清thanh 淨tịnh 明minh 麗lệ 逈huýnh 離ly 人nhân 間gian 之chi 濁trược 穢uế 而nhi 已dĩ 。 準chuẩn 下hạ 四tứ 皆giai 對đối 本bổn 天thiên 勝thắng 境cảnh 為vi 言ngôn 。 非phi 指chỉ 性tánh 也dã 。 生sanh 愛ái 慕mộ 故cố 者giả 。 正chánh 出xuất 妄vọng 計kế 之chi 由do 。 謂vị 彼bỉ 圓viên 明minh 即tức 涅Niết 槃Bàn 真chân 境cảnh 也dã 。 下hạ 四tứ 故cố 字tự 。 皆giai 準chuẩn 此thử 說thuyết 。 按án 前tiền 色sắc 界giới 天thiên 中trung 。 初sơ 禪thiền 苦khổ 惱não 不bất 逼bức 。 二nhị 禪thiền 憂ưu 懸huyền 不bất 逼bức 。 以dĩ 苦khổ 重trọng/trùng 憂ưu 輕khinh 序tự 之chi 宜nghi 也dã 。 今kim 初sơ 禪thiền 無vô 憂ưu 。 二nhị 禪thiền 無vô 苦khổ 。 決quyết 譯dịch 人nhân 誤ngộ 顛điên 倒đảo 也dã 。 三tam 禪thiền 極cực 悅duyệt 隨tùy 者giả 。 前tiền 云vân 歡hoan 喜hỷ 畢tất 具cụ 。 具cụ 大đại 隨tùy 順thuận 是thị 也dã 。 四tứ 禪thiền 苦khổ 樂lạc 雙song 亡vong 。 顯hiển 同đồng 前tiền 文văn 雙song 捨xả 。 不bất 受thọ 輪luân 迴hồi 生sanh 滅diệt 者giả 。 由do 彼bỉ 定định 中trung 見kiến 此thử 處xứ 三tam 灾# 不bất 壞hoại 。 故cố 起khởi 斯tư 計kế 也dã 。

△# 二nhị 總tổng 勒lặc 名danh 數số 。

迷mê 有hữu 漏lậu 天thiên 。 作tác 無vô 為vi 解giải 。 五ngũ 處xứ 安an 隱ẩn 。 為vi 勝thắng 淨tịnh 依y 。 如như 是thị 循tuần 環hoàn 。 五ngũ 處xứ 究cứu 竟cánh 。

作tác 無vô 為vi 解giải 。 即tức 妄vọng 計kế 為vi 離ly 繫hệ 自tự 在tại 之chi 果quả 。 此thử 誤ngộ 濫lạm 涅Niết 槃Bàn 之chi 真chân 我ngã 也dã 。 五ngũ 處xứ 安an 隱ẩn 者giả 。 以dĩ 稍sảo 離ly 下hạ 界giới 之chi 不bất 安an 。 而nhi 誤ngộ 濫lạm 涅Niết 槃Bàn 之chi 真chân 樂nhạo/nhạc/lạc 也dã 。 為vi 勝thắng 淨tịnh 依y 者giả 。 以dĩ 稍sảo 離ly 下hạ 界giới 之chi 濁trược 穢uế 。 而nhi 誤ngộ 濫lạm 涅Niết 槃Bàn 之chi 真chân 淨tịnh 也dã 。 結kết 言ngôn 究cứu 竟cánh 者giả 。 以dĩ 稍sảo 離ly 下hạ 界giới 之chi 短đoản 壽thọ 。 而nhi 誤ngộ 濫lạm 涅Niết 槃Bàn 之chi 真chân 常thường 也dã 。 此thử 總tổng 判phán 五ngũ 處xứ 皆giai 然nhiên 。 若nhược 分phần/phân 五ngũ 處xứ 別biệt 判phán 。 初sơ 於ư 六lục 欲dục 。 乍sạ 離ly 人nhân 間gian 之chi 塵trần 穢uế 。 而nhi 妄vọng 謂vị 真chân 淨tịnh 。 次thứ 於ư 初sơ 禪thiền 二nhị 禪thiền 。 乍sạ 離ly 下hạ 界giới 之chi 憂ưu 苦khổ 。 而nhi 妄vọng 謂vị 真chân 樂nhạo/nhạc/lạc 。 又hựu 於ư 三tam 禪thiền 。 乍sạ 得đắc 隨tùy 順thuận 自tự 在tại 。 而nhi 妄vọng 謂vị 真chân 我ngã 。 後hậu 於ư 四tứ 禪thiền 。 暫tạm 得đắc 三tam 灾# 不bất 壞hoại 。 而nhi 妄vọng 謂vị 真chân 常thường 不bất 生sanh 滅diệt 也dã 。 此thử 正chánh 於ư 無vô 常thường 苦khổ 、 空không 、 無vô 我ngã 不bất 淨tịnh 中trung 。 而nhi 妄vọng 計kế 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 所sở 謂vị 前tiền 四tứ 顛điên 倒đảo 耳nhĩ 。

△# 三tam 結kết 成thành 外ngoại 論luận 。

由do 此thử 計kế 度độ 。 五ngũ 現hiện 涅Niết 槃Bàn 。 墮đọa 落lạc 外ngoại 道đạo 。 惑hoặc 菩Bồ 提Đề 性tánh 。 是thị 則tắc 名danh 為vi 。 第đệ 十thập 外ngoại 道đạo 。 立lập 五ngũ 陰ấm 中trung 。 五ngũ 現hiện 涅Niết 槃Bàn 。 心tâm 顛điên 倒đảo 論luận 。

中trung 間gian 十thập 計kế 已dĩ 竟cánh 。

△# 三tam 結kết 害hại 囑chúc 護hộ 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 示thị 因nhân 交giao 互hỗ 。

阿A 難Nan 。 如như 是thị 十thập 種chủng 禪thiền 那na 狂cuồng 解giải 。 皆giai 是thị 行hành 陰ấm 。 用dụng 心tâm 交giao 互hỗ 。 故cố 現hiện 斯tư 悟ngộ 。

溫ôn 陵lăng 曰viết 。 前tiền 云vân 禪thiền 那na 現hiện 境cảnh 。 乃nãi 天thiên 魔ma 候hậu 得đắc 其kỳ 便tiện 。 此thử 云vân 禪thiền 那na 狂cuồng 解giải 。 乃nãi 心tâm 魔ma 自tự 起khởi 深thâm 孽nghiệt 。 凡phàm 見kiến 道đạo 不bất 真chân 。 多đa 岐kỳ 妄vọng 計kế 。 皆giai 即tức 狂cuồng 解giải 。 是thị 謂vị 心tâm 魔ma 。 最tối 宜nghi 深thâm 防phòng 也dã 。

○# 交giao 互hỗ 準chuẩn 前tiền 悟ngộ 即tức 邪tà 解giải 也dã 。 然nhiên 通thông 論luận 十thập 種chủng 邪tà 解giải 。 不bất 出xuất 斷đoạn 常thường 空không 有hữu 四tứ 字tự 而nhi 已dĩ 。 且thả 前tiền 五ngũ 屬thuộc 斷đoạn 常thường 。 後hậu 五ngũ 屬thuộc 空không 有hữu 。 第đệ 一nhất 斷đoạn 見kiến 。 第đệ 二nhị 常thường 見kiến 。 第đệ 三tam 雙song 亦diệc 。 第đệ 四tứ 第đệ 五ngũ 皆giai 充sung 廣quảng 雙song 亦diệc 也dã 。 問vấn 何hà 無vô 雙song 非phi 。 答đáp 斷đoạn 常thường 皆giai 過quá 。 若nhược 雙song 非phi 則tắc 為vi 離ly 過quá 正chánh 見kiến 非phi 外ngoại 道đạo 也dã 。 第đệ 六lục 執chấp 有hữu 。 第đệ 七thất 執chấp 空không 。 第đệ 八bát 雙song 非phi 。 問vấn 此thử 何hà 不bất 為vi 離ly 過quá 正chánh 見kiến 。 答đáp 有hữu 空không 不bất 定định 屬thuộc 過quá 偏thiên 始thỉ 過quá 生sanh 。 且thả 此thử 雙song 非phi 。 蓋cái 指chỉ 後hậu 陰ấm 昏hôn 瞢măng 。 不bất 定định 有hữu 無vô 。 非phi 是thị 雙song 遮già 之chi 中trung 道đạo 。 故cố 非phi 正chánh 見kiến 。 第đệ 九cửu 推thôi 廣quảng 畢tất 竟cánh 斷đoạn 空không 。 第đệ 十thập 推thôi 廣quảng 畢tất 竟cánh 滯trệ 有hữu 。 若nhược 更cánh 以dĩ 空không 有hữu 攝nhiếp 入nhập 斷đoạn 常thường 。 仍nhưng 惟duy 斷đoạn 常thường 二nhị 見kiến 而nhi 已dĩ 。

△# 二nhị 迷mê 則tắc 成thành 害hại 。

眾chúng 生sanh 頑ngoan 迷mê 。 不bất 自tự 忖thốn 量lượng 。 逢phùng 此thử 現hiện 前tiền 。 以dĩ 迷mê 為vi 解giải 。 自tự 言ngôn 登đăng 聖thánh 。 大đại 妄vọng 語ngữ 成thành 。 墮đọa 無Vô 間Gián 獄Ngục 。

痴si 暗ám 曰viết 頑ngoan 。 正chánh 悟ngộ 難nạn/nan 發phát 也dã 。 惑hoặc 亂loạn 曰viết 迷mê 。 邪tà 解giải 易dị 生sanh 也dã 。 不bất 自tự 忖thốn 量lượng 者giả 。 大đại 端đoan 由do 於ư 不bất 揣đoàn 己kỷ 之chi 修tu 證chứng 。 至chí 何hà 地địa 位vị 。 輙triếp 敢cảm 自tự 專chuyên 判phán 決quyết 立lập 論luận 。 且thả 僭# 稱xưng 聖thánh 位vị 。 成thành 大đại 妄vọng 語ngữ 。 故cố 墮đọa 極cực 重trọng 之chi 獄ngục 矣hĩ 。

△# 三tam 囑chúc 令linh 保bảo 護hộ 。 又hựu 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 囑chúc 作tác 摧tồi 邪tà 知tri 識thức 。

汝nhữ 等đẳng 必tất 須tu 。 將tương 如Như 來Lai 語ngữ 。 於ư 我ngã 滅diệt 後hậu 。 傳truyền 示thị 末Mạt 法Pháp 。 徧biến 令linh 眾chúng 生sanh 覺giác 了liễu 斯tư 義nghĩa 。 無vô 令linh 心tâm 魔ma 。 自tự 起khởi 深thâm 孽nghiệt 。 保bảo 持trì 覆phú 護hộ 。 消tiêu 息tức 邪tà 見kiến 。

覺giác 了liễu 斯tư 義nghĩa 。 謂vị 迷mê 解giải 分phân 明minh 不bất 顛điên 倒đảo 也dã 。 下hạ 復phục 令linh 其kỳ 冥minh 顯hiển 加gia 持trì 之chi 也dã 。 孽nghiệt 者giả 禍họa 之chi 萌manh 也dã 。 心tâm 魔ma 自tự 起khởi 者giả 。 言ngôn 天thiên 魔ma 不bất 至chí 自tự 心tâm 禍họa 生sanh 也dã 。 猶do 曰viết 天thiên 作tác 孽nghiệt 猶do 可khả 違vi 自tự 作tác 孽nghiệt 不bất 可khả 活hoạt 也dã 。 然nhiên 此thử 二nhị 句cú 。 蓋cái 今kim 未vị 起khởi 者giả 勿vật 起khởi 。 末mạt 二nhị 句cú 是thị 已dĩ 起khởi 者giả 令linh 息tức 也dã 。

△# 二nhị 囑chúc 作tác 趣thú 真chân 導đạo 師sư 。

教giáo 其kỳ 身thân 心tâm 。 開khai 覺giác 真chân 義nghĩa 。 於ư 無vô 上thượng 道Đạo 。 不bất 遭tao 枝chi 岐kỳ 。 勿vật 令linh 心tâm 祈kỳ 。 得đắc 少thiểu 為vi 足túc 。 作tác 大đại 覺giác 王vương 。 清thanh 淨tịnh 標tiêu 指chỉ 。

真chân 義nghĩa 者giả 。 真chân 心tâm 實thật 義nghĩa 也dã 。 逈huýnh 然nhiên 不bất 屬thuộc 於ư 斷đoạn 常thường 空không 有hữu 。 即tức 前tiền 離ly 即tức 離ly 非phi 。 是thị 即tức 非phi 即tức 。 一nhất 念niệm 不bất 生sanh 。 中trung 中trung 流lưu 入nhập 。 木mộc 旁bàng 出xuất 曰viết 枝chi 。 路lộ 旁bàng 出xuất 曰viết 岐kỳ 。 夫phu 遭tao 枝chi 岐kỳ 。 即tức 墮đọa 外ngoại 道đạo 。 祈kỳ 求cầu 也dã 。 求cầu 少thiểu 足túc 則tắc 流lưu 二nhị 乘thừa 。 此thử 二nhị 皆giai 為vi 極cực 果quả 中trung 途đồ 之chi 險hiểm 阻trở 。 心tâm 目mục 洞đỗng 開khai 。 方phương 不bất 為vi 所sở 惑hoặc 。 故cố 須tu 教giáo 示thị 之chi 力lực 也dã 。 末mạt 二nhị 句cú 囑chúc 其kỳ 作tác 成thành 佛Phật 指chỉ 南nam 。 一nhất 邪tà 不bất 染nhiễm 。 故cố 稱xưng 清thanh 淨tịnh 耳nhĩ 。 行hành 陰ấm 魔ma 相tương/tướng 已dĩ 竟cánh 。

△# 五ngũ 識thức 陰ấm 魔ma 相tương/tướng 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 具cụ 示thị 始thỉ 終chung 。 又hựu 二nhị 。 一nhất 始thỉ 初sơ 未vị 破phá 區khu 宇vũ 。 又hựu 為vi 二nhị 。 一nhất 躡niếp 前tiền 行hành 陰ấm 盡tận 相tương/tướng 。

阿A 難Nan 。 彼bỉ 善thiện 男nam 子tử 。 修tu 三tam 摩ma 地địa 。 行hành 陰ấm 盡tận 者giả 。 諸chư 世thế 間gian 性tánh 。 幽u 清thanh 擾nhiễu 動động 。 同đồng 分phần 生sanh 機cơ 。 倐thúc 然nhiên 隳huy 裂liệt 。 沉trầm 細tế 綱cương 紐nữu 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 酬thù 業nghiệp 深thâm 脉mạch 。 感cảm 應ứng 懸huyền 絕tuyệt 。

諸chư 世thế 間gian 性tánh 者giả 。 十thập 二nhị 類loại 生sanh 。 遷thiên 流lưu 體thể 性tánh 也dã 。 同đồng 分phần 生sanh 機cơ 者giả 。 即tức 同đồng 生sanh 基cơ 也dã 。 基cơ 表biểu 生sanh 之chi 根căn 。 機cơ 明minh 動động 之chi 始thỉ 。 其kỳ 意ý 一nhất 也dã 。 同đồng 分phần/phân 仍nhưng 目mục 總tổng 相tương/tướng 。 以dĩ 上thượng 躡niếp 前tiền 行hành 陰ấm 。 向hướng 下hạ 明minh 盡tận 相tương/tướng 也dã 。 倐thúc 然nhiên 猶do 忽hốt 然nhiên 也dã 。 隳huy 裂liệt 解giải 散tán 也dã 。 連liên 下hạ 四tứ 字tự 讀đọc 之chi 。 沉trầm 細tế 極cực 表biểu 深thâm 微vi 。 綱cương 紐nữu 狀trạng 明minh 總tổng 要yếu 。 然nhiên 即tức 生sanh 機cơ 綱cương 紐nữu 結kết 縛phược 之chi 深thâm 根căn 也dã 。 由do 前tiền 大đại 定định 。 堅kiên 凝ngưng 正chánh 心tâm 。 十thập 計kế 不bất 墮đọa 。 功công 夫phu 徹triệt 至chí 。 故cố 能năng 於ư 此thử 綱cương 紐nữu 。 忽hốt 然nhiên 解giải 散tán 矣hĩ 。 末mạt 三tam 句cú 。 復phục 明minh 此thử 處xử 於ư 三tam 界giới 。 分phân 段đoạn 生sanh 死tử 即tức 應ưng 解giải 脫thoát 。 然nhiên 亦diệc 約ước 一nhất 類loại 聖thánh 性tánh 習tập 種chủng 純thuần 熟thục 者giả 言ngôn 之chi 。 餘dư 不bất 盡tận 然nhiên 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 此thử 云vân 數số 取thủ 趣thú 。 即tức 中trung 有hữu 也dã 。 眾chúng 生sanh 由do 此thử 。 能năng 數sổ 數số 取thủ 於ư 諸chư 趣thú 。 而nhi 受thọ 生sanh 也dã 。 且thả 受thọ 生sanh 所sở 以dĩ 酬thù 答đáp 宿túc 業nghiệp 。 而nhi 酬thù 業nghiệp 深thâm 潛tiềm 脉mạch 絡lạc 。 即tức 此thử 行hành 陰ấm 所sở 為vi 感cảm 應ứng 即tức 因nhân 果quả 也dã 。 而nhi 言ngôn 懸huyền 絕tuyệt 者giả 。 以dĩ 行hành 陰ấm 既ký 盡tận 。 則tắc 深thâm 脉mạch 已dĩ 斷đoạn 。 故cố 分phân 段đoạn 生sanh 死tử 。 因nhân 亡vong 果quả 喪táng 。 不bất 復phục 受thọ 生sanh 。 是thị 謂vị 懸huyền 絕tuyệt 。 問vấn 證chứng 同đồng 則tắc 事sự 同đồng 。 此thử 何hà 別biệt 取thủ 於ư 聖thánh 性tánh 熟thục 者giả 。 而nhi 餘dư 又hựu 不bất 然nhiên 耶da 。 答đáp 按án 下hạ 佛Phật 言ngôn 各các 以dĩ 所sở 愛ái 。 先tiên 習tập 迷mê 心tâm 。 而nhi 自tự 休hưu 息tức 。 今kim 言ngôn 界giới 內nội 因nhân 果quả 斷đoạn 絕tuyệt 。 顯hiển 是thị 十thập 執chấp 後hậu 二nhị 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 所sở 能năng 他tha 豈khởi 能năng 哉tai 。

△# 二nhị 狀trạng 示thị 。 識Thức 陰Ấm 區Khu 宇Vũ 。

於ư 涅Niết 槃Bàn 天thiên 。 將tương 大đại 明minh 悟ngộ 。 如như 雞kê 後hậu 鳴minh 。 瞻chiêm 顧cố 東đông 方phương 。 已dĩ 有hữu 精tinh 色sắc 。 六lục 根căn 虗hư 靜tĩnh 。 無vô 復phục 馳trì 逸dật 。 內nội 外ngoại 湛trạm 明minh 。 入nhập 無vô 所sở 入nhập 。 深thâm 達đạt 十thập 方phương 。 十thập 二nhị 種chủng 類loại 。 受thọ 命mạng 元nguyên 由do 。 觀quán 由do 執chấp 元nguyên 。 諸chư 類loại 不bất 召triệu 。 於ư 十thập 方phương 界giới 。 已dĩ 獲hoạch 其kỳ 同đồng 。 精tinh 色sắc 不bất 沉trầm 。 發phát 現hiện 幽u 祕bí 。 此thử 則tắc 名danh 為vi 。 識Thức 陰Ấm 區Khu 宇Vũ 。

溫ôn 陵lăng 曰viết 。 涅Niết 槃Bàn 性tánh 天thiên 為vi 。 五ngũ 陰ấm 所sở 覆phú 。 昏hôn 如như 長trường 夜dạ 。 前tiền 三tam 陰ấm 盡tận 。 如như 雞kê 初sơ 鳴minh 。 雖tuy 為vi 曙# 兆triệu 。 猶do 沉trầm 二nhị 陰ấm 。 精tinh 色sắc 未vị 分phần/phân 。 此thử 行hành 陰ấm 盡tận 。 如như 雞kê 後hậu 鳴minh 。 惟duy 餘dư 一nhất 陰ấm 。 故cố 將tương 大đại 明minh 悟ngộ 也dã 。

○# 六lục 根căn 虗hư 靜tĩnh 。 無vô 復phục 馳trì 逸dật 者giả 。 按án 圓viên 通thông 。 此thử 當đương 聞văn 所sở 聞văn 盡tận 。 已dĩ 得đắc 六lục 銷tiêu 之chi 時thời 。 亦diệc 即tức 漸tiệm 次thứ 中trung 。 塵trần 既ký 不bất 緣duyên 。 根căn 無vô 所sở 偶ngẫu 。 反phản 流lưu 全toàn 一nhất 。 六lục 用dụng 不bất 行hành 之chi 時thời 也dã 。 內nội 外ngoại 湛trạm 明minh 者giả 。 言ngôn 根căn 塵trần 化hóa 為vi 一nhất 味vị 湛trạm 明minh 之chi 境cảnh 。 入nhập 無vô 所sở 入nhập 者giả 。 謂vị 初sơ 心tâm 亡vong 所sở 故cố 。 言ngôn 入nhập 流lưu 既ký 盡tận 。 根căn 塵trần 更cánh 何hà 所sở 入nhập 。 受thọ 命mạng 元nguyên 由do 。 環hoàn 師sư 謂vị 。 即tức 識thức 陰ấm 然nhiên 亦diệc 即tức 是thị 類loại 生sanh 別biệt 相tướng 。 所sở 謂vị 各các 命mạng 由do 緒tự 。 顯hiển 異dị 前tiền 之chi 總tổng 相tương/tướng 而nhi 見kiến 。 故cố 曰viết 深thâm 達đạt 也dã 。 觀quán 由do 執chấp 元nguyên 。 諸chư 類loại 不bất 召triệu 者giả 。 承thừa 上thượng 言ngôn 既ký 以dĩ 觀quán 見kiến 受thọ 命mạng 由do 緒tự 必tất 能năng 執chấp 守thủ 受thọ 生sanh 元nguyên 本bổn 令linh 不bất 流lưu 逸dật 。 則tắc 盡tận 十thập 二nhị 類loại 皆giai 不bất 能năng 牽khiên 引dẫn 受thọ 生sanh 矣hĩ 。 於ư 十thập 方phương 界giới 。 已dĩ 獲hoạch 其kỳ 同đồng 者giả 。 界giới 指chỉ 情tình 界giới 。 同đồng 有hữu 二nhị 解giải 。 一nhất 謂vị 同đồng 者giả 一nhất 也dã 。 言ngôn 其kỳ 銷tiêu 六lục 和hòa 合hợp 復phục 一nhất 精tinh 明minh 也dã 。 二nhị 謂vị 同đồng 者giả 空không 也dã 。 言ngôn 其kỳ 根căn 塵trần 既ký 盡tận 。 惟duy 一nhất 空không 性tánh 也dã 。 此thử 即tức 已dĩ 得đắc 六lục 銷tiêu 。 猶do 未vị 亡vong 一nhất 。 小Tiểu 乘Thừa 涅Niết 槃Bàn 。 正chánh 齊tề 於ư 此thử 。 精tinh 色sắc 不bất 沉trầm 者giả 。 如như 曉hiểu 天thiên 可khả 辯biện 色sắc 也dã 。 發phát 現hiện 幽u 祕bí 。 言ngôn 其kỳ 具cụ 見kiến 暗ám 中trung 之chi 物vật 也dã 。 即tức 是thị 行hành 除trừ 識thức 現hiện 。 如như 脫thoát 盡tận 外ngoại 衣y 方phương 見kiến 最tối 內nội 貼# 體thể 汗hãn 衫sam 故cố 。 即tức 結kết 為vi 識Thức 陰Ấm 區Khu 宇Vũ 。

△# 二nhị 終chung 破phá 顯hiển 露lộ 妄vọng 原nguyên 。

若nhược 於ư 羣quần 召triệu 。 已dĩ 獲hoạch 同đồng 中trung 。 消tiêu 磨ma 六lục 門môn 。 合hợp 開khai 成thành 就tựu 。 見kiến 聞văn 通thông 隣lân 。 互hỗ 用dụng 清thanh 淨tịnh 。 十thập 方phương 世thế 界giới 。 及cập 與dữ 身thân 心tâm 。 如như 吠phệ 琉lưu 璃ly 。 內nội 外ngoại 明minh 徹triệt 。 名danh 識thức 陰ấm 盡tận 。 是thị 人nhân 則tắc 能năng 。 超siêu 越việt 命mạng 濁trược 。 觀quán 其kỳ 所sở 由do 。 罔võng 象tượng 虗hư 無vô 。 顛điên 倒đảo 妄vọng 想tưởng 。 以dĩ 為vi 其kỳ 本bổn 。

首thủ 三tam 句cú 。 猶do 躡niếp 未vị 破phá 區khu 宇vũ 。 羣quần 召triệu 即tức 指chỉ 類loại 生sanh 十thập 二nhị 。 皆giai 能năng 牽khiên 引dẫn 受thọ 生sanh 。 故cố 言ngôn 羣quần 召triệu 。 同đồng 中trung 即tức 識Thức 陰Ấm 區Khu 宇Vũ 之chi 中trung 。 所sở 謂vị 受thọ 命mạng 元nguyên 由do 。 空không 靜tĩnh 湛trạm 一nhất 。 故cố 稱xưng 為vi 同đồng 。 然nhiên 自tự 行hành 陰ấm 盡tận 後hậu 已dĩ 入nhập 此thử 境cảnh 。 故cố 曰viết 已dĩ 獲hoạch 同đồng 中trung 。 消tiêu 磨ma 六lục 門môn 者giả 。 解giải 其kỳ 結kết 而nhi 泯mẫn 其kỳ 異dị 也dã 。 合hợp 開khai 成thành 就tựu 者giả 。 歸quy 於ư 一nhất 而nhi 融dung 為vi 空không 也dã 。 成thành 就tựu 猶do 言ngôn 功công 成thành 。 此thử 猶do 躡niếp 上thượng 以dĩ 牒điệp 銷tiêu 六lục 成thành 一nhất 。 所sở 以dĩ 起khởi 下hạ 文văn 亡vong 一nhất 而nhi 用dụng 六lục 也dã 。 故cố 下hạ 方phương 明minh 圓viên 通thông 之chi 用dụng 。 不bất 惟duy 情tình 界giới 脫thoát 纏triền 。 而nhi 亦diệc 以dĩ 情tình 器khí 交giao 徹triệt 也dã 。 見kiến 聞văn 者giả 。 略lược 舉cử 六lục 根căn 之chi 二nhị 。 通thông 鄰lân 者giả 。 其kỳ 結kết 已dĩ 解giải 。 其kỳ 體thể 不bất 隔cách 也dã 。 互hỗ 用dụng 者giả 。 體thể 既ký 無vô 隔cách 。 用dụng 可khả 互hỗ 通thông 也dã 。 謂vị 眼nhãn 家gia 能năng 作tác 耳nhĩ 家gia 佛Phật 事sự 等đẳng 。 以dĩ 其kỳ 逈huýnh 脫thoát 浮phù 塵trần 勝thắng 義nghĩa 二nhị 種chủng 根căn 結kết 。 無vô 障chướng 無vô 礙ngại 。 故cố 曰viết 清thanh 淨tịnh 。 此thử 即tức 情tình 界giới 脫thoát 纏triền 。 下hạ 文văn 情tình 器khí 交giao 徹triệt 。 文văn 易dị 可khả 知tri 。 即tức 前tiền 所sở 謂vị 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 應ưng 念niệm 化hóa 為vi 無vô 上thượng 知tri 覺giác 。 是thị 也dã 。 名danh 識thức 陰ấm 盡tận 。 一nhất 句cú 結kết 定định 。 故cố 知tri 行hành 盡tận 無vô 過quá 者giả 。 在tại 七thất 信tín 位vị 。 齊tề 小tiểu 羅La 漢Hán 。 識thức 盡tận 乃nãi 十thập 信tín 滿mãn 心tâm 住trụ 位vị 初sơ 心tâm 。 方phương 以dĩ 證chứng 入nhập 圓viên 通thông 。 是thị 知tri 凡phàm 言ngôn 羅La 漢Hán 獲hoạch 圓viên 通thông 者giả 。 皆giai 指chỉ 初sơ 住trụ 。 以dĩ 圓viên 住trụ 齊tề 於ư 別biệt 地địa 。 是thị 大Đại 乘Thừa 羅La 漢Hán 也dã 。 末mạt 復phục 結kết 其kỳ 所sở 超siêu 所sở 觀quán 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 。 性tánh 本bổn 一nhất 真chân 。 由do 塵trần 隔cách 越việt 。 性tánh 用dụng 之chi 間gian 。 同đồng 異dị 失thất 準chuẩn 。 名danh 為vi 命mạng 濁trược 。 故cố 識thức 盡tận 則tắc 超siêu 之chi 。 識thức 乃nãi 妄vọng 覺giác 影ảnh 明minh 。 元nguyên 無vô 自tự 體thể 。 由do 顛điên 倒đảo 起khởi 。 故cố 名danh 罔võng 象tượng 虗hư 無vô 。 顛điên 倒đảo 妄vọng 想tưởng 。 具cụ 示thị 始thỉ 終chung 已dĩ 竟cánh 。

△# 二nhị 中trung 間gian 十thập 執chấp 。 變biến 計kế 而nhi 言ngôn 執chấp 。 依y 經kinh 本bổn 文văn 。 以dĩ 經kinh 文văn 一nhất 一nhất 皆giai 名danh 為vi 執chấp 故cố 耳nhĩ 。 就tựu 分phân 為vi 十thập 。 一nhất 因nhân 所sở 因nhân 執chấp 。 又hựu 分phần/phân 三tam 。 一nhất 兩lưỡng 楹doanh 之chi 間gian 。

阿A 難Nan 。 當đương 知tri 是thị 善thiện 男nam 子tử 。 窮cùng 諸chư 行hành 空không 。 於ư 識thức 還hoàn 元nguyên 。 已dĩ 滅diệt 生sanh 滅diệt 。 而nhi 於ư 寂tịch 滅diệt 。 精tinh 妙diệu 未vị 圓viên 。

夫phu 行hành 陰ấm 即tức 是thị 前tiền 楹doanh 。 識thức 陰ấm 即tức 是thị 後hậu 楹doanh 。 而nhi 十thập 執chấp 起khởi 處xứ 。 正chánh 當đương 此thử 二nhị 之chi 中trung 。 故cố 十thập 執chấp 皆giai 以dĩ 此thử 科khoa 冠quan 之chi 。 窮cùng 諸chư 下hạ 三tam 句cú 。 明minh 已dĩ 破phá 行hành 陰ấm 也dã 。 窮cùng 諸chư 行hành 空không 。 照chiếu 見kiến 行hành 蘊uẩn 空không 也dã 。 於ư 識thức 還hoàn 元nguyên 者giả 。 明minh 行hành 空không 而nhi 識thức 現hiện 。 則tắc 前tiền 之chi 行hành 相tương/tướng 泯mẫn 然nhiên 。 沒một 入nhập 識thức 海hải 之chi 中trung 。 蓋cái 元nguyên 從tùng 識thức 海hải 。 騰đằng 躍dược 轉chuyển 生sanh 者giả 。 返phản 本bổn 還hoàn 元nguyên 矣hĩ 。 已dĩ 滅diệt 生sanh 滅diệt 者giả 。 仍nhưng 結kết 行hành 破phá 也dã 。 以dĩ 初sơ 滅diệt 行hành 之chi 清thanh 擾nhiễu 也dã 。 末mạt 二nhị 句cú 。 明minh 未vị 破phá 識thức 陰ấm 也dã 。 所sở 言ngôn 寂tịch 滅diệt 者giả 。 即tức 圓viên 通thông 中trung 次thứ 第đệ 解giải 結kết 末mạt 後hậu 之chi 寂tịch 滅diệt 也dã 。 不bất 帶đái 纖tiêm 毫hào 生sanh 滅diệt 曰viết 精tinh 。 惟duy 餘dư 一nhất 味vị 寂tịch 常thường 曰viết 妙diệu 。 始thỉ 是thị 純thuần 真chân 性tánh 體thể 。 此thử 而nhi 未vị 圓viên 。 正chánh 明minh 識thức 陰ấm 未vị 破phá 尚thượng 為vi 所sở 覆phú 。 似tự 一nhất 似tự 常thường 。 未vị 精tinh 未vị 妙diệu 也dã 。 若nhược 連liên 上thượng 句cú 讀đọc 之chi 。 宛uyển 是thị 已dĩ 得đắc 圓viên 通thông 中trung 。 生sanh 滅diệt 既ký 滅diệt 。 而nhi 尚thượng 猶do 未vị 得đắc 寂tịch 滅diệt 現hiện 前tiền 耳nhĩ 。 後hậu 放phóng 此thử 。

△# 二nhị 邪tà 解giải 執chấp 背bối/bội 。

能năng 令linh 己kỷ 身thân 。 根căn 隔cách 合hợp 開khai 。 亦diệc 與dữ 十thập 方phương 。 諸chư 類loại 通thông 覺giác 。 覺giác 知tri 通thông 㳷vẫn 。 能năng 入nhập 圓viên 元nguyên 。 若nhược 於ư 所sở 歸quy 。 立lập 真chân 常thường 因nhân 。 生sanh 勝thắng 解giải 者giả 。 是thị 人nhân 則tắc 墮đọa 。 因nhân 所sở 因nhân 執chấp 。 娑sa 毗tỳ 迦ca 羅la 。 所sở 歸quy 冥minh 諦đế 。 成thành 其kỳ 伴bạn 侶lữ 。 迷mê 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 亡vong 失thất 知tri 見kiến 。

能năng 令linh 下hạ 。 先tiên 舉cử 起khởi 執chấp 之chi 由do 。 大đại 凡phàm 起khởi 執chấp 。 必tất 覩đổ 大đại 定định 中trung 殊thù 勝thắng 之chi 象tượng 。 以dĩ 發phát 端đoan 耳nhĩ 。 首thủ 二nhị 句cú 。 躡niếp 前tiền 銷tiêu 六lục 入nhập 一nhất 之chi 境cảnh 。 次thứ 三tam 句cú 。 明minh 此thử 境cảnh 為vi 羣quần 心tâm 統thống 同đồng 混hỗn 一nhất 之chi 區khu 。 如như 千thiên 燈đăng 共cộng 室thất 光quang 通thông 無vô 二nhị 也dã 。 圓viên 元nguyên 即tức 識thức 陰ấm 也dã 。 而nhi 圓viên 表biểu 諸chư 類loại 徧biến 含hàm 。 元nguyên 彰chương 萬vạn 化hóa 托thác 始thỉ 。 其kỳ 言ngôn 能năng 入nhập 此thử 者giả 。 意ý 明minh 四tứ 陰ấm 蕩đãng 盡tận 歸quy 宿túc 於ư 斯tư 。 如như 諸chư 浪lãng 已dĩ 停đình 銷tiêu 落lạc 於ư 海hải 。 正chánh 識Thức 陰Ấm 區Khu 宇Vũ 也dã 。 若nhược 於ư 下hạ 。 方phương 是thị 所sở 起khởi 之chi 計kế 。 所sở 歸quy 即tức 此thử 圓viên 元nguyên 。 因nhân 者giả 依y 也dã 。 因nhân 所sở 因nhân 執chấp 者giả 。 本bổn 非phi 可khả 依y 。 而nhi 妄vọng 計kế 能năng 依y 之chi 心tâm 所sở 依y 之chi 境cảnh 也dã 。 良lương 以dĩ 。 識thức 乃nãi 無vô 明minh 幻huyễn 影ảnh 罔võng 象tượng 虗hư 無vô 畢tất 竟cánh 非phi 實thật 故cố 也dã 。 如như 人nhân 夢mộng 見kiến 。 依y 歸quy 得đắc 托thác 之chi 地địa 。 妄vọng 生sanh 慶khánh 幸hạnh 。 豈khởi 有hữu 真chân 實thật 哉tai 。 下hạ 明minh 所sở 墮đọa 同đồng 類loại 。 即tức 黃hoàng 髮phát 外ngoại 道đạo 所sở 立lập 冥minh 諦đế 。 有hữu 二nhị 十thập 五ngũ 。 第đệ 一nhất 冥minh 初sơ 生sanh 覺giác 。 遂toại 計kế 終chung 亦diệc 還hoàn 歸quy 冥minh 諦đế 。 前tiền 文văn 云vân 非phi 色sắc 非phi 空không 。 拘câu 舍xá 黎lê 等đẳng 。 昧muội 為vi 冥minh 諦đế 。 是thị 也dã 。 然nhiên 計kế 此thử 者giả 。 非phi 止chỉ 一nhất 人nhân 。 前tiền 後hậu 異dị 出xuất 耳nhĩ 。 伴bạn 侶lữ 即tức 同đồng 類loại 也dã 。 迷mê 菩Bồ 提Đề 。 昧muội 正chánh 果quả 也dã 。 亡vong 知tri 見kiến 。 失thất 真chân 因nhân 也dã 。 放phóng 此thử 。

△# 三tam 結kết 名danh 異dị 種chủng 。

是thị 名danh 第đệ 一nhất 。 立lập 所sở 得đắc 心tâm 。 成thành 所sở 歸quy 果quả 。 違vi 遠viễn 圓viên 通thông 。 背bội 涅Niết 槃Bàn 城thành 。 生sanh 外ngoại 道đạo 種chủng 。

溫ôn 陵lăng 曰viết 。 以dĩ 心tâm 有hữu 所sở 得đắc 。 果quả 有hữu 所sở 歸quy 。 即tức 因nhân 即tức 果quả 。 皆giai 墮đọa 所sở 妄vọng 。 所sở 以dĩ 違vi 遠viễn 圓viên 通thông 。 背bối/bội 涅Niết 槃Bàn 也dã 。

○# 內nội 教giáo 究cứu 竟cánh 。 歸quy 無vô 所sở 得đắc 。 今kim 有hữu 得đắc 有hữu 歸quy 。 如như 人nhân 夢mộng 見kiến 。 拾thập 得đắc 金kim 寶bảo 。 歸quy 於ư 家gia 中trung 。 所sở 得đắc 所sở 歸quy 。 皆giai 非phi 真chân 也dã 。 違vi 圓viên 通thông 則tắc 失thất 因Nhân 地Địa 心tâm 。 背bối/bội 涅Niết 槃Bàn 則tắc 亡vong 果quả 地địa 證chứng 。 後hậu 皆giai 放phóng 此thử 。 因nhân 所sở 因nhân 執chấp 已dĩ 竟cánh 。

△# 二nhị 能năng 非phi 能năng 執chấp 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 兩lưỡng 楹doanh 之chi 間gian 。

阿A 難Nan 。 又hựu 善thiện 男nam 子tử 。 窮cùng 諸chư 行hành 空không 。 已dĩ 滅diệt 生sanh 滅diệt 。 而nhi 於ư 寂tịch 滅diệt 。 精tinh 妙diệu 未vị 圓viên 。

準chuẩn 前tiền 。

△# 二nhị 邪tà 解giải 執chấp 背bối/bội 。

若nhược 於ư 所sở 歸quy 。 覽lãm 為vi 自tự 體thể 。 盡tận 虗hư 空không 界giới 十thập 二nhị 類loại 內nội 。 所sở 有hữu 眾chúng 生sanh 。 皆giai 我ngã 身thân 中trung 。 一nhất 類loại 流lưu 出xuất 。 生sanh 勝thắng 解giải 者giả 。 是thị 人nhân 則tắc 墮đọa 。 能năng 非phi 能năng 執chấp 。 摩Ma 醯Hê 首Thủ 羅La 。 現hiện 無vô 邊biên 身thân 。 成thành 其kỳ 伴bạn 侶lữ 。 迷mê 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 亡vong 失thất 知tri 見kiến 。

上thượng 科khoa 已dĩ 將tương 識thức 陰ấm 作tác 所sở 歸quy 果quả 故cố 。 今kim 所sở 歸quy 二nhị 字tự 。 仍nhưng 躡niếp 前tiền 識thức 陰ấm 也dã 。 前tiền 但đãn 計kế 為vi 歸quy 托thác 之chi 性tánh 。 今kim 復phục 覽lãm 為vi 自tự 體thể 。 是thị 其kỳ 差sai 別biệt 也dã 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 。 執chấp 識thức 元nguyên 為vi 自tự 體thể 。 而nhi 謂vị 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 自tự 此thử 流lưu 出xuất 。 遂toại 執chấp 我ngã 能năng 生sanh 彼bỉ 。 而nhi 實thật 不bất 能năng 。 故cố 曰viết 能năng 非phi 能năng 執chấp 。 摩Ma 醯Hê 首Thủ 羅La 。 即tức 色sắc 頂đảnh 魔ma 王vương 也dã 。 妄vọng 計kế 我ngã 能năng 現hiện 起khởi 無vô 邊biên 眾chúng 生sanh 。 亦diệc 能năng 非phi 能năng 類loại 也dã 。

△# 二nhị 結kết 名danh 異dị 種chủng 。

是thị 名danh 第đệ 二nhị 。 立lập 能năng 為vi 心tâm 。 成thành 能năng 事sự 果quả 。 違vi 遠viễn 圓viên 通thông 。 背bội 涅Niết 槃Bàn 城thành 。 生sanh 大đại 慢mạn 天thiên 。 我ngã 徧biến 圓viên 種chủng 。

能năng 為vi 心tâm 者giả 。 能năng 造tạo 化hóa 之chi 心tâm 也dã 。 能năng 事sự 果quả 者giả 。 能năng 成thành 辦biện 所sở 造tạo 化hóa 之chi 事sự 。 以dĩ 為vi 實thật 果quả 也dã 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 。 大đại 慢mạn 天thiên 即tức 摩ma 醯hê 也dã 。 不bất 能năng 謂vị 能năng 。 故cố 名danh 大đại 慢mạn 也dã 。 徧biến 圓viên 者giả 。 計kế 我ngã 體thể 圓viên 徧biến 空không 界giới 也dã 。

○# 問vấn 此thử 計kế 識thức 為vi 自tự 心tâm 。 流lưu 出xuất 一nhất 切thiết 。 何hà 異dị 內nội 教giáo 萬vạn 法pháp 惟duy 識thức 。 答đáp 內nội 教giáo 萬vạn 法pháp 惟duy 識thức 。 表biểu 如như 夢mộng 幻huyễn 。 生sanh 即tức 無vô 生sanh 。 此thử 計kế 實thật 生sanh 。 安an 得đắc 一nhất 轍triệt 。 又hựu 惟duy 識thức 正chánh 明minh 無vô 他tha 心tâm 外ngoại 之chi 法pháp 。 此thử 計kế 能năng 生sanh 他tha 法pháp 。 宛uyển 是thị 顛điên 倒đảo 奚hề 疑nghi 乎hồ 。 能năng 非phi 能năng 執chấp 已dĩ 竟cánh 。

△# 三tam 常thường 非phi 常thường 執chấp 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 兩lưỡng 楹doanh 之chi 間gian 。

又hựu 善thiện 男nam 子tử 。 窮cùng 諸chư 行hành 空không 。 已dĩ 滅diệt 生sanh 滅diệt 。 而nhi 於ư 寂tịch 滅diệt 。 精tinh 妙diệu 未vị 圓viên 。

△# 二nhị 邪tà 解giải 執chấp 背bối/bội 。

若nhược 於ư 所sở 歸quy 。 有hữu 所sở 歸quy 依y 。 自tự 疑nghi 身thân 心tâm 。 從tùng 彼bỉ 流lưu 出xuất 。 十thập 方phương 虗hư 空không 。 咸hàm 其kỳ 生sanh 起khởi 。 即tức 於ư 都đô 起khởi 。 所sở 宣tuyên 流lưu 地địa 。 作tác 真chân 常thường 身thân 。 無vô 生sanh 滅diệt 解giải 。 在tại 生sanh 滅diệt 中trung 。 早tảo 計kế 常thường 住trụ 。 既ký 惑hoặc 不bất 生sanh 。 亦diệc 迷mê 生sanh 滅diệt 。 安an 住trụ 沉trầm 迷mê 。 生sanh 勝thắng 解giải 者giả 。 是thị 人nhân 則tắc 墮đọa 。 常thường 非phi 常thường 執chấp 。 計kế 自Tự 在Tại 天Thiên 。 成thành 其kỳ 伴bạn 侶lữ 。 迷mê 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 亡vong 失thất 知tri 見kiến 。

此thử 與dữ 上thượng 執chấp 。 皆giai 從tùng 識thức 起khởi 。 而nhi 所sở 計kế 不bất 同đồng 。 上thượng 謂vị 識thức 即tức 是thị 我ngã 。 能năng 生sanh 萬vạn 物vật 。 此thử 謂vị 我ngã 從tùng 識thức 出xuất 。 彼bỉ 是thị 真chân 常thường 。 是thị 其kỳ 差sai 別biệt 也dã 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 。 以dĩ 識thức 元nguyên 為vi 所sở 歸quy 依y 故cố 。 疑nghi 彼bỉ 能năng 生sanh 我ngã 及cập 一nhất 切thiết 法pháp 。 遂toại 計kế 生sanh 起khởi 流lưu 出xuất 之chi 處xứ 。 為vi 真chân 常thường 無vô 生sanh 之chi 體thể 。 此thử 則tắc 在tại 生sanh 滅diệt 中trung 。 妄vọng 計kế 常thường 住trụ 。 既ký 惑hoặc 真chân 不bất 生sanh 性tánh 。 又hựu 迷mê 現hiện 生sanh 滅diệt 法pháp 。 以dĩ 非phi 常thường 為vi 常thường 。 故cố 名danh 常thường 非phi 常thường 執chấp 。 既ký 計kế 彼bỉ 能năng 生sanh 我ngã 。 即tức 與dữ 計kế 自Tự 在Tại 天Thiên 。 能năng 生sanh 一nhất 切thiết 者giả 同đồng 矣hĩ 。

△# 三tam 結kết 名danh 異dị 種chủng 。

是thị 名danh 第đệ 三tam 。 立lập 因nhân 依y 心tâm 。 成thành 妄vọng 計kế 果quả 。 違vi 遠viễn 圓viên 通thông 。 背bội 涅Niết 槃Bàn 城thành 。 生sanh 倒đảo 圓viên 種chủng 。

溫ôn 陵lăng 曰viết 。 由do 依y 識thức 元nguyên 妄vọng 計kế 常thường 住trụ 。 故cố 曰viết 立lập 因nhân 依y 心tâm 。 成thành 妄vọng 記ký 果quả 。 前tiền 計kế 我ngã 圓viên 生sanh 物vật 。 此thử 計kế 彼bỉ 圓viên 生sanh 我ngã 。 名danh 倒đảo 圓viên 。 常thường 非phi 常thường 執chấp 已dĩ 竟cánh 。

△# 四tứ 知tri 無vô 知tri 執chấp 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 兩lưỡng 楹doanh 之chi 間gian 。

又hựu 善thiện 男nam 子tử 。 窮cùng 諸chư 行hành 空không 。 已dĩ 滅diệt 生sanh 滅diệt 。 而nhi 於ư 寂tịch 滅diệt 。 精tinh 妙diệu 未vị 圓viên 。

△# 二nhị 邪tà 解giải 執chấp 背bối/bội 。

若nhược 於ư 所sở 知tri 。 知tri 徧biến 圓viên 故cố 。 因nhân 知tri 立lập 解giải 。 十thập 方phương 草thảo 木mộc 。 皆giai 稱xưng 有hữu 情tình 。 與dữ 人nhân 無vô 異dị 。 草thảo 木mộc 為vi 人nhân 。 人nhân 死tử 還hoàn 成thành 。 十thập 方phương 草thảo 樹thụ 。 無vô 擇trạch 徧biến 知tri 。 生sanh 勝thắng 解giải 者giả 。 是thị 人nhân 則tắc 墮đọa 。 知tri 無vô 知tri 執chấp 。 婆bà 吒tra 霰tản 尼ni 。 執chấp 一nhất 切thiết 覺giác 。 成thành 其kỳ 伴bạn 侶lữ 。 迷mê 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 亡vong 失thất 知tri 見kiến 。

溫ôn 陵lăng 曰viết 。 所sở 知tri 即tức 所sở 觀quán 識thức 陰ấm 也dã 。 謂vị 識thức 有hữu 知tri 而nhi 一nhất 切thiết 法pháp 由do 知tri 變biến 起khởi 。 因nhân 計kế 知tri 體thể 圓viên 徧biến 諸chư 法pháp 。 遂toại 立lập 異dị 解giải 。 謂vị 無vô 情tình 徧biến 皆giai 有hữu 知tri 。

○# 草thảo 木mộc 下hạ 三tam 句cú 。 承thừa 上thượng 無vô 異dị 言ngôn 。 既ký 與dữ 有hữu 情tình 相tương/tướng 同đồng 。 則tắc 當đương 互hỗ 輪luân 轉chuyển 焉yên 。 無vô 擇trạch 者giả 。 不bất 分phân 有hữu 情tình 與dữ 無vô 情tình 。 而nhi 徧biến 皆giai 有hữu 知tri 也dã 。 是thị 其kỳ 謬mậu 計kế 無vô 情tình 有hữu 知tri 。 而nhi 實thật 本bổn 無vô 知tri 。 故cố 言ngôn 知tri 無vô 知tri 執chấp 也dã 。 環hoàn 師sư 謂vị 婆bà 吒tra 霰tản 尼ni 乃nãi 二nhị 外ngoại 道đạo 。 覺giác 即tức 知tri 也dã 。 亦diệc 計kế 徧biến 知tri 之chi 類loại 。

△# 三tam 結kết 名danh 異dị 種chủng 。

是thị 名danh 第đệ 四tứ 。 計kế 圓viên 知tri 心tâm 。 成thành 虗hư 謬mậu 果quả 。 違vi 遠viễn 圓viên 通thông 。 背bội 涅Niết 槃Bàn 城thành 。 生sanh 倒đảo 知tri 種chủng 。

溫ôn 陵lăng 曰viết 。 此thử 謬mậu 計kế 圓viên 知tri 以dĩ 為vi 因nhân 心tâm 。 則tắc 果quả 終chung 虗hư 謬mậu 矣hĩ 。 以dĩ 無vô 知tri 為vi 知tri 。 是thị 倒đảo 知tri 也dã 。

○# 問vấn 此thử 與dữ 內nội 教giáo 山sơn 河hà 化hóa 為vi 知tri 覺giác 無vô 情tình 作tác 佛Phật 之chi 旨chỉ 。 何hà 所sở 簡giản 別biệt 。 答đáp 孤cô 山sơn 亦diệc 有hữu 此thử 辯biện 。 意ý 是thị 而nhi 辭từ 欠khiếm 明minh 了liễu 。 今kim 詳tường 內nội 教giáo 。 明minh 見kiến 相tương/tướng 二nhị 分phần 。 本bổn 惟duy 一nhất 心tâm 。 迷mê 之chi 為vi 二nhị 。 故cố 妄vọng 見kiến 無vô 情tình 不bất 通thông 知tri 覺giác 大đại 悟ngộ 復phục 歸quy 一nhất 心tâm 則tắc 通thông 一nhất 知tri 覺giác 更cánh 無vô 外ngoại 物vật 。 非phi 謂vị 各các 各các 有hữu 知tri 同đồng 他tha 心tâm 量lượng 也dã 。 今kim 計kế 各các 各các 有hữu 知tri 互hỗ 相tương 輪luân 轉chuyển 。 誠thành 為vi 虗hư 謬mậu 。 是thị 知tri 內nội 教giáo 明minh 訓huấn 銷tiêu 歸quy 一nhất 心tâm 。 此thử 執chấp 謬mậu 計kế 成thành 無vô 數số 心tâm 。 豈khởi 濫lạm 同đồng 哉tai 。 問vấn 今kim 何hà 草thảo 木mộc 為vi 妖yêu 亦diệc 有hữu 知tri 乎hồ 。 答đáp 此thử 非phi 草thảo 木mộc 有hữu 知tri 。 是thị 彼bỉ 依y 草thảo 附phụ 木mộc 之chi 精tinh 靈linh 有hữu 知tri 。 斯tư 則tắc 仍nhưng 是thị 有hữu 情tình 之chi 知tri 。 非phi 彼bỉ 無vô 情tình 之chi 草thảo 木mộc 能năng 知tri 也dã 。 知tri 無vô 知tri 執chấp 已dĩ 竟cánh 。

△# 五ngũ 生sanh 無vô 生sanh 執chấp 。 分phân 為vi 三tam 。 一nhất 兩lưỡng 楹doanh 之chi 間gian 。

又hựu 善thiện 男nam 子tử 。 窮cùng 諸chư 行hành 空không 。 已dĩ 滅diệt 生sanh 滅diệt 。 而nhi 於ư 寂tịch 滅diệt 。 精tinh 妙diệu 未vị 圓viên 。

△# 二nhị 邪tà 解giải 執chấp 背bối/bội 。

若nhược 於ư 圓viên 融dung 。 根căn 互hỗ 用dụng 中trung 。 已dĩ 得đắc 隨tùy 順thuận 。 便tiện 於ư 圓viên 化hóa 。 一nhất 切thiết 發phát 生sanh 。 求cầu 火hỏa 光quang 明minh 。 樂nhạo 水thủy 清thanh 淨tịnh 。 愛ái 風phong 周chu 流lưu 。 觀quán 塵trần 成thành 就tựu 。 各các 各các 崇sùng 事sự 。 以dĩ 此thử 羣quần 塵trần 。 發phát 作tác 本bổn 因nhân 。 立lập 常thường 住trụ 解giải 。 是thị 人nhân 則tắc 墮đọa 。 生sanh 無vô 生sanh 執chấp 。 諸chư 迦Ca 葉Diếp 波Ba 。 并tinh 婆Bà 羅La 門Môn 。 勤cần 心tâm 役dịch 身thân 。 事sự 火hỏa 崇sùng 水thủy 。 求cầu 出xuất 生sanh 死tử 。 成thành 其kỳ 伴bạn 侶lữ 。 迷mê 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 亡vong 失thất 知tri 見kiến 。

環hoàn 師sư 謂vị 。 識thức 陰ấm 盡tận 者giả 。 消tiêu 磨ma 六lục 門môn 。 諸chư 根căn 互hỗ 用dụng 。 今kim 此thử 未vị 盡tận 則tắc 纔tài 得đắc 隨tùy 順thuận 而nhi 已dĩ 。 此thử 解giải 極cực 是thị 。 然nhiên 觀quán 中trung 之chi 一nhất 字tự 。 足túc 且thả 互hỗ 用dụng 之chi 妙diệu 含hàm 之chi 未vị 發phát 也dã 。 且thả 言ngôn 已dĩ 得đắc 隨tùy 順thuận 者giả 。 已dĩ 能năng 顯hiển 發phát 隨tùy 心tâm 順thuận 意ý 。 神thần 通thông 變biến 化hóa 也dã 。 如như 身thân 上thượng 出xuất 水thủy 。 身thân 下hạ 出xuất 火hỏa 。 十thập 八bát 變biến 等đẳng 。 是thị 也dã 。 岳nhạc 師sư 謂vị 。 圓viên 化hóa 乃nãi 觀quán 中trung 所sở 見kiến 圓viên 融dung 變biến 化hóa 惟duy 識thức 之chi 境cảnh 。 固cố 無vô 不bất 是thị 。 然nhiên 詳tường 便tiện 於ư 二nhị 字tự 。 亦diệc 應ưng 即tức 是thị 隨tùy 順thuận 中trung 圓viên 化hóa 。 又hựu 云vân 。 一nhất 切thiết 發phát 生sanh 。 即tức 四tứ 大đại 之chi 相tướng 。 然nhiên 亦diệc 即tức 是thị 覩đổ 圓viên 化hóa 之chi 四tứ 大đại 。 而nhi 種chủng 種chủng 起khởi 著trước 也dã 。 下hạ 列liệt 四tứ 種chủng 求cầu 樂nhạo/nhạc/lạc 愛ái 觀quán 是thị 矣hĩ 。 三tam 大đại 可khả 知tri 。 塵trần 即tức 地địa 大đại 。 而nhi 言ngôn 成thành 就tựu 者giả 。 即tức 環hoàn 師sư 謂vị 能năng 成thành 器khí 界giới 。 是thị 也dã 。 大đại 凡phàm 有hữu 形hình 磈# 者giả 。 皆giai 塵trần 所sở 為vi 耳nhĩ 。 崇sùng 尊tôn 尚thượng 也dã 。 事sự 供cúng 養dường 也dã 。 而nhi 言ngôn 各các 各các 者giả 。 或hoặc 有hữu 尊tôn 供cung 於ư 火hỏa 者giả 。 乃nãi 至chí 或hoặc 有hữu 尊tôn 供cung 於ư 地địa 者giả 。 各các 隨tùy 所sở 見kiến 而nhi 徧biến 執chấp 也dã 。 岳nhạc 師sư 謂vị 。 羣quần 塵trần 總tổng 指chỉ 四tứ 大đại 是thị 也dã 。 然nhiên 發phát 者giả 出xuất 生sanh 也dã 。 作tác 者giả 辦biện 造tạo 也dã 。 本bổn 因nhân 者giả 根căn 元nguyên 也dã 。 邪tà 計kế 四tứ 大đại 為vi 出xuất 生sanh 一nhất 切thiết 。 辦biện 造tạo 一nhất 切thiết 之chi 根căn 元nguyên 也dã 。 立lập 常thường 住trụ 解giải 者giả 。 目mục 為vi 常thường 司ty 造tạo 化hóa 之chi 真chân 宰tể 也dã 。 生sanh 無vô 生sanh 執chấp 者giả 。 妄vọng 計kế 能năng 生sanh 萬vạn 法pháp 。 而nhi 實thật 不bất 能năng 生sanh 也dã 。 迦Ca 葉Diếp 波ba 別biệt 姓tánh 也dã 。 婆Bà 羅La 門Môn 總tổng 姓tánh 也dã 。 總tổng 有hữu 十thập 八bát 。 迦Ca 葉Diếp 其kỳ 一nhất 也dã 。 求cầu 出xuất 生sanh 死tử 者giả 。 以dĩ 四tứ 大đại 既ký 為vi 出xuất 生sanh 辦biện 造tạo 之chi 根căn 元nguyên 。 則tắc 出xuất 因nhân 辦biện 果quả 。 靡mĩ 不bất 由do 之chi 。 如như 果quả 上thượng 依y 正chánh 清thanh 淨tịnh 光quang 明minh 等đẳng 。 皆giai 彼bỉ 四tứ 大đại 為vi 之chi 。 故cố 事sự 之chi 以dĩ 求cầu 真chân 常thường 果quả 也dã 。

△# 三tam 結kết 名danh 異dị 種chủng 。

是thị 名danh 第đệ 五ngũ 。 計kế 著trước 崇sùng 事sự 。 迷mê 心tâm 從tùng 物vật 。 立lập 妄vọng 求cầu 因nhân 。 求cầu 妄vọng 冀ký 果quả 。 違vi 遠viễn 圓viên 通thông 。 背bội 涅Niết 槃Bàn 城thành 。 生sanh 顛điên 化hóa 種chủng 。

計kế 著trước 邪tà 惑hoặc 也dã 。 崇sùng 事sự 邪tà 業nghiệp 也dã 。 迷mê 心tâm 謂vị 迷mê 己kỷ 一nhất 真chân 靈linh 覺giác 之chi 心tâm 。 從tùng 物vật 謂vị 從tùng 彼bỉ 四tứ 大đại 無vô 知tri 之chi 物vật 。 妄vọng 求cầu 因nhân 者giả 。 非phi 因nhân 計kế 因nhân 也dã 。 妄vọng 冀ký 果quả 者giả 。 無vô 果quả 望vọng 果quả 也dã 。 反phản 將tương 無vô 情tình 之chi 物vật 。 以dĩ 為vi 生sanh 物vật 之chi 原nguyên 。 誠thành 如như 環hoàn 師sư 所sở 謂vị 思tư 果quả 皆giai 妄vọng 顛điên 倒đảo 化hóa 理lý 。 故cố 名danh 顛điên 化hóa 種chủng 也dã 。 生sanh 無vô 生sanh 執chấp 已dĩ 竟cánh 。

△# 六lục 歸quy 無vô 歸quy 執chấp 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 兩lưỡng 楹doanh 之chi 間gian 。

又hựu 善thiện 男nam 子tử 。 窮cùng 諸chư 行hành 空không 。 已dĩ 滅diệt 生sanh 滅diệt 。 而nhi 於ư 寂tịch 滅diệt 。 精tinh 妙diệu 未vị 圓viên 。

△# 二nhị 邪tà 解giải 執chấp 背bối/bội 。

若nhược 於ư 圓viên 明minh 。 計kế 明minh 中trung 虗hư 。 非phi 滅diệt 羣quần 化hóa 。 以dĩ 永vĩnh 滅diệt 依y 。 為vi 所sở 歸quy 依y 。 生sanh 勝thắng 解giải 者giả 。 是thị 人nhân 則tắc 墮đọa 。 歸quy 無vô 歸quy 執chấp 。 無Vô 想Tưởng 天Thiên 中trung 。 諸chư 舜thuấn 若nhã 多đa 。 成thành 其kỳ 伴bạn 侶lữ 。 迷mê 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 亡vong 失thất 知tri 見kiến 。

圓viên 明minh 即tức 識Thức 陰Ấm 區Khu 宇Vũ 。 計kế 明minh 中trung 虗hư 者giả 。 於ư 此thử 境cảnh 中trung 。 初sơ 見kiến 前tiền 四tứ 陰ấm 盡tận 諸chư 有hữu 皆giai 空không 。 即tức 以dĩ 虗hư 無vô 。 為vi 究cứu 竟cánh 性tánh 。 非phi 毀hủy 也dã 。 非phi 滅diệt 羣quần 化hóa 者giả 。 便tiện 欲dục 灰hôi 身thân 滅diệt 土thổ 纖tiêm 塵trần 不bất 立lập 也dã 。 以dĩ 永vĩnh 下hạ 。 復phục 願nguyện 常thường 處xứ 虗hư 空không 。 永vĩnh 為vi 依y 托thác 也dã 。 歸quy 無vô 歸quy 者giả 。 蓋cái 謬mậu 計kế 斷đoạn 空không 為vi 休hưu 歸quy 處xứ 。 不bất 知tri 幻huyễn 滅diệt 虗hư 境cảnh 亦diệc 等đẳng 空không 華hoa 。 非phi 實thật 歸quy 處xứ 也dã 。 無Vô 想Tưởng 天Thiên 。 略lược 舉cử 非phi 非phi 想tưởng 。 以dĩ 該cai 四tứ 空không 。 非phi 取thủ 四tứ 禪thiền 無vô 想tưởng 也dã 。 諸chư 舜thuấn 若nhã 多đa 。 總tổng 舉cử 趣thú 空không 天thiên 眾chúng 為vi 同đồng 類loại 也dã 。

△# 三tam 結kết 名danh 異dị 種chủng 。

是thị 名danh 第đệ 六lục 。 圓viên 虗hư 無vô 心tâm 。 成thành 空không 亡vong 果quả 。 違vi 遠viễn 圓viên 通thông 。 背bội 涅Niết 槃Bàn 城thành 。 生sanh 斷đoạn 滅diệt 種chủng 。

圓viên 虗hư 無vô 心tâm 者giả 。 以dĩ 取thủ 空không 之chi 心tâm 為vi 因nhân 也dã 。 成thành 空không 亡vong 果quả 者giả 。 以dĩ 斷đoạn 滅diệt 之chi 境cảnh 為vi 果quả 也dã 。 問vấn 此thử 與dữ 後hậu 二nhị 乘thừa 何hà 別biệt 。 答đáp 棄khí 有hữu 取thủ 空không 。 見kiến 解giải 志chí 願nguyện 皆giai 同đồng 。 但đãn 先tiên 心tâm 各các 別biệt 。 此thử 凡phàm 外ngoại 種chủng 。 伏phục 惑hoặc 取thủ 空không 。 彼bỉ 聖thánh 性tánh 種chủng 。 斷đoạn 惑hoặc 取thủ 空không 。 歸quy 無vô 歸quy 執chấp 已dĩ 竟cánh 。

△# 七thất 貪tham 非phi 貪tham 執chấp 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 兩lưỡng 楹doanh 之chi 間gian 。

又hựu 善thiện 男nam 子tử 。 窮cùng 諸chư 行hành 空không 。 已dĩ 滅diệt 生sanh 滅diệt 。 而nhi 於ư 寂tịch 滅diệt 。 精tinh 妙diệu 未vị 圓viên 。

△# 二nhị 邪tà 解giải 執chấp 背bối/bội 。

若nhược 於ư 圓viên 常thường 。 固cố 身thân 常thường 住trụ 。 同đồng 於ư 精tinh 圓viên 。 長trưởng 不bất 傾khuynh 逝thệ 。 生sanh 勝thắng 解giải 者giả 。 是thị 人nhân 則tắc 墮đọa 貪tham 非phi 貪tham 執chấp 。 諸chư 阿A 斯Tư 陀Đà 。 求cầu 長trường 命mạng 者giả 。 成thành 其kỳ 伴bạn 侶lữ 。 迷mê 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 亡vong 失thất 知tri 見kiến 。

圓viên 常thường 亦diệc 識Thức 陰Ấm 區Khu 宇Vũ 。 歷lịch 觀quán 上thượng 來lai 。 於ư 此thử 一nhất 境cảnh 。 稱xưng 圓viên 元nguyên 圓viên 融dung 圓viên 明minh 圓viên 常thường 。 義nghĩa 各các 有hữu 表biểu 。 元nguyên 表biểu 諸chư 法pháp 統thống 歸quy 。 融dung 表biểu 萬vạn 化hóa 含hàm 蓄súc 。 明minh 表biểu 徹triệt 體thể 虗hư 朗lãng 。 常thường 表biểu 究cứu 竟cánh 堅kiên 牢lao 。 各các 與dữ 本bổn 文văn 關quan 涉thiệp 。 細tế 尋tầm 可khả 見kiến 。 然nhiên 同đồng 是thị 識thức 海hải 周chu 徧biến 。 故cố 皆giai 稱xưng 圓viên 。 且thả 均quân 是thị 識thức 陰ấm 似tự 一nhất 似tự 常thường 之chi 相tướng 。 行hành 人nhân 不bất 達đạt 似tự 而nhi 非phi 真chân 。 故cố 各các 隨tùy 所sở 見kiến 。 而nhi 起khởi 異dị 執chấp 耳nhĩ 。 今kim 觀quán 圓viên 常thường 。 而nhi 欲dục 身thân 常thường 住trụ 者giả 。 蓋cái 因nhân 見kiến 性tánh 常thường 。 而nhi 并tinh 欲dục 命mạng 常thường 。 即tức 仙tiên 家gia 性tánh 命mạng 雙song 修tu 之chi 見kiến 。 而nhi 又hựu 言ngôn 同đồng 於ư 精tinh 圓viên 。 長trưởng 不bất 傾khuynh 逝thệ 者giả 。 精tinh 即tức 性tánh 也dã 。 如như 見kiến 性tánh 轉chuyển 稱xưng 見kiến 精tinh 之chi 例lệ 。 傾khuynh 逝thệ 即tức 死tử 也dã 。 即tức 欲dục 身thân 命mạng 與dữ 性tánh 同đồng 圓viên 長trường 生sanh 不bất 死tử 也dã 。 貪tham 非phi 貪tham 執chấp 者giả 。 言ngôn 其kỳ 妄vọng 起khởi 貪tham 留lưu 而nhi 不bất 知tri 生sanh 滅diệt 無vô 停đình 本bổn 非phi 可khả 貪tham 留lưu 也dã 。 良lương 以dĩ 。 所sở 托thác 之chi 性tánh 。 但đãn 惟duy 識thức 陰ấm 。 已dĩ 是thị 似tự 常thường 。 而nhi 非phi 真chân 常thường 。 何hà 況huống 所sở 兼kiêm 之chi 命mạng 。 全toàn 是thị 生sanh 滅diệt 虗hư 幻huyễn 。 縱túng 經kinh 多đa 劫kiếp 。 終chung 落lạc 空không 亡vong 。 豈khởi 真chân 實thật 常thường 住trụ 哉tai 。 阿a 斯tư 陀đà 。 此thử 云vân 無vô 比tỉ 。 古cổ 仙tiên 名danh 也dã 。

△# 三tam 結kết 名danh 異dị 種chủng 。

是thị 名danh 第đệ 七thất 。 執chấp 著trước 命mạng 元nguyên 。 立lập 固cố 妄vọng 因nhân 。 趣thú 長trưởng 勞lao 果quả 。 違vi 遠viễn 圓viên 通thông 。 背bội 涅Niết 槃Bàn 城thành 。 生sanh 妄vọng 延diên 種chủng 。

執chấp 著trước 命mạng 元nguyên 。 以dĩ 識thức 陰ấm 為vi 長trường 命mạng 之chi 元nguyên 。 立lập 固cố 妄vọng 因nhân 者giả 。 以dĩ 因nhân 中trung 功công 夫phu 惟duy 求cầu 堅kiên 固cố 妄vọng 性tánh 妄vọng 命mạng 也dã 。 趣thú 長trưởng 勞lao 果quả 者giả 。 言ngôn 所sở 趣thú 之chi 果quả 。 徒đồ 以dĩ 長trường/trưởng 勞lao 。 終chung 非phi 常thường 住trụ 也dã 。 濬# 師sư 謂vị 。 勞lao 應ưng 作tác 牢lao 。 為vi 聲thanh 之chi 誤ngộ 者giả 。 似tự 為vi 最tối 順thuận 。 妄vọng 延diên 者giả 。 妄vọng 求cầu 身thân 命mạng 延diên 長trường 也dã 。 貪tham 非phi 貪tham 執chấp 已dĩ 竟cánh 。

△# 八bát 真chân 無vô 真chân 執chấp 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 兩lưỡng 楹doanh 之chi 間gian 。

又hựu 善thiện 男nam 子tử 。 窮cùng 諸chư 行hành 空không 。 已dĩ 滅diệt 生sanh 滅diệt 。 而nhi 於ư 寂tịch 滅diệt 。 精tinh 妙diệu 未vị 圓viên 。

△# 二nhị 邪tà 解giải 執chấp 背bối/bội 。

觀quán 命mạng 互hỗ 通thông 。 卻khước 留lưu 塵trần 勞lao 。 恐khủng 其kỳ 銷tiêu 盡tận 。 便tiện 於ư 此thử 際tế 。 坐tọa 蓮liên 華hoa 宮cung 。 廣quảng 化hóa 七thất 珍trân 。 多đa 增tăng 寶bảo 媛viện 。 恣tứ 縱túng 其kỳ 心tâm 。 生sanh 勝thắng 解giải 者giả 。 是thị 人nhân 則tắc 墮đọa 。 真chân 無vô 真chân 執chấp 。 吒tra 枳chỉ 迦ca 羅la 。 成thành 其kỳ 伴bạn 侶lữ 。 迷mê 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 亡vong 失thất 知tri 見kiến 。

此thử 命mạng 異dị 前tiền 身thân 命mạng 。 以dĩ 天thiên 魔ma 不bất 用dụng 前tiền 身thân 故cố 也dã 。 應ưng 如như 環hoàn 師sư 所sở 謂vị 以dĩ 識thức 為vi 命mạng 元nguyên 也dã 。 要yếu 之chi 亦diệc 住trụ 世thế 壽thọ 者giả 之chi 相tướng 。 且thả 命mạng 以dĩ 連liên 持trì 色sắc 心tâm 為vi 名danh 。 今kim 互hỗ 通thông 即tức 連liên 持trì 之chi 意ý 。 而nhi 塵trần 勞lao 不bất 出xuất 運vận 心tâm 役dịch 色sắc 諸chư 欲dục 叢tùng 擾nhiễu 也dã 。 今kim 言ngôn 觀quán 命mạng 留lưu 塵trần 者giả 。 以dĩ 見kiến 命mạng 元nguyên 既ký 與dữ 塵trần 勞lao 連liên 持trì 。 則tắc 存tồn 與dữ 俱câu 存tồn 。 亡vong 與dữ 俱câu 亡vong 。 故cố 懼cụ 塵trần 勞lao 盡tận 而nhi 元nguyên 命mạng 必tất 斷đoạn 。 由do 是thị 妄vọng 起khởi 留lưu 塵trần 之chi 計kế 。 不bất 令linh 銷tiêu 盡tận 。 且thả 行hành 盡tận 識thức 現hiện 者giả 。 圓viên 化hóa 隨tùy 心tâm 。 得đắc 大đại 自tự 在tại 。 故cố 恣tứ 意ý 化hóa 諸chư 欲dục 境cảnh 七thất 珍trân 美mỹ 女nữ 。 於ư 中trung 放phóng 逸dật 矣hĩ 。 真chân 無vô 真chân 執chấp 者giả 。 妄vọng 執chấp 命mạng 元nguyên 。 為vì 己kỷ 真chân 宰tể 。 而nhi 實thật 非phi 真chân 也dã 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 。 吒tra 枳chỉ 迦ca 羅la 。 即tức 欲dục 頂đảnh 自tự 在tại 天thiên 類loại 也dã 。

△# 三tam 結kết 名danh 異dị 種chủng 。

是thị 名danh 第đệ 八bát 。 發phát 邪tà 思tư 因nhân 。 立lập 熾sí 塵trần 果quả 。 違vi 遠viễn 圓viên 通thông 。 背bội 涅Niết 槃Bàn 城thành 。 生sanh 天thiên 魔ma 種chủng 。

熾sí 塵trần 果quả 者giả 。 熾sí 然nhiên 恣tứ 縱túng/tung 塵trần 勞lao 妄vọng 謂vị 果quả 中trung 受thọ 用dụng 也dã 。 墜trụy 入nhập 欲dục 頂đảnh 天thiên 魔ma 者giả 。 生sanh 以dĩ 類loại 聚tụ 也dã 。 真chân 非phi 真chân 執chấp 已dĩ 竟cánh 。

△# 九cửu 定định 性tánh 聲Thanh 聞Văn 。 分phân 為vi 三tam 。 一nhất 兩lưỡng 楹doanh 之chi 間gian 。

又hựu 善thiện 男nam 子tử 。 窮cùng 諸chư 行hành 空không 。 已dĩ 滅diệt 生sanh 滅diệt 。 而nhi 於ư 寂tịch 滅diệt 。 精tinh 妙diệu 未vị 圓viên 。

△# 二nhị 邪tà 解giải 執chấp 背bối/bội 。

於ư 命mạng 明minh 中trung 。 分phân 別biệt 精tinh 麤thô 。 疏sơ 決quyết 真chân 偽ngụy 。 因nhân 果quả 相tương 酬thù 。 惟duy 求cầu 感cảm 應ứng 。 背bội 清thanh 淨tịnh 道Đạo 。 所sở 謂vị 見kiến 苦khổ 。 斷đoạn 集tập 證chứng 滅diệt 修tu 道Đạo 。 居cư 滅diệt 已dĩ 休hưu 。 更cánh 不bất 前tiền 進tiến 。 生sanh 勝thắng 解giải 者giả 。 是thị 人nhân 則tắc 墮đọa 。 定định 性tánh 聲Thanh 聞Văn 。 諸chư 無vô 聞văn 僧tăng 。 增tăng 上thượng 慢mạn 者giả 。 成thành 其kỳ 伴bạn 侶lữ 。 迷mê 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 亡vong 失thất 知tri 見kiến 。

命mạng 明minh 者giả 。 環hoàn 師sư 所sở 謂vị 。 因nhân 窮cùng 識thức 陰ấm 深thâm 明minh 眾chúng 生sanh 受thọ 命mạng 元nguyên 由do 。 是thị 也dã 。 分phân 別biệt 精tinh 麤thô 者giả 。 了liễu 達đạt 界giới 外ngoại 聖thánh 法pháp 為vi 精tinh 。 界giới 內nội 凡phàm 定định 為vi 麤thô 。 疏sơ 決quyết 真chân 偽ngụy 者giả 。 揀giản 擇trạch 內nội 教giáo 因nhân 緣duyên 為vi 真chân 。 外ngoại 道đạo 斷đoạn 常thường 為vi 偽ngụy 。 因nhân 果quả 相tương 酬thù 者giả 。 雙song 明minh 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 二nhị 種chủng 因nhân 果quả 。 感cảm 即tức 是thị 修tu 。 應ưng 即tức 是thị 證chứng 。 惟duy 求cầu 感cảm 應ứng 者giả 。 惟duy 求cầu 實thật 修tu 實thật 證chứng 。 速tốc 出xuất 三tam 界giới 而nhi 已dĩ 。 背bội 清thanh 淨tịnh 道Đạo 者giả 。 不bất 順thuận 無vô 修tu 之chi 修tu 無vô 證chứng 之chi 證chứng 了liễu 義nghĩa 如như 幻huyễn 之chi 大Đại 道Đạo 也dã 。 所sở 謂vị 下hạ 。 躡niếp 上thượng 確xác 實thật 指chỉ 陳trần 也dã 。 苦khổ 集tập 是thị 世thế 間gian 果quả 因nhân 。 滅diệt 道đạo 是thị 出xuất 世thế 果quả 因nhân 。 即tức 因nhân 果quả 相tương 酬thù 也dã 。 知tri 之chi 與dữ 斷đoạn 。 是thị 於ư 世thế 間gian 。 則tắc 厭yếm 果quả 除trừ 因nhân 。 慕mộ 之chi 與dữ 修tu 。 是thị 於ư 出xuất 世thế 。 則tắc 欣hân 果quả 從tùng 因nhân 。 即tức 惟duy 求cầu 感cảm 應ứng 也dã 。 居cư 滅diệt 下hạ 。 是thị 化hóa 城thành 止chỉ 息tức 。 不bất 趣thú 寶bảo 所sở 也dã 。 定định 性tánh 聲Thanh 聞Văn 。 不bất 迴hồi 心tâm 鈍độn 羅La 漢Hán 也dã 。 諸chư 無vô 聞văn 下hạ 。 言ngôn 此thử 一nhất 類loại 多đa 由do 愚ngu 法pháp 無vô 聞văn 未vị 證chứng 謂vị 證chứng 。 未vị 得đắc 謂vị 得đắc 者giả 也dã 。

△# 三tam 結kết 名danh 異dị 種chủng 。

是thị 名danh 第đệ 九cửu 。 圓viên 精tinh 應ứng 心tâm 。 成thành 趣thú 寂tịch 果quả 。 違vi 遠viễn 圓viên 通thông 。 背bội 涅Niết 槃Bàn 城thành 。 生sanh 纏triền 空không 種chủng 。

圓viên 滿mãn 也dã 。 專chuyên 求cầu 曰viết 精tinh 。 滿mãn 其kỳ 專chuyên 求cầu 取thủ 證chứng 之chi 因nhân 心tâm 。 成thành 其kỳ 偏thiên 趣thú 冥minh 寂tịch 之chi 斷đoạn 果quả 也dã 。 為vi 空không 所sở 縛phược 。 曰viết 纏triền 空không 種chủng 。 良lương 以dĩ 。 有Hữu 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 位vị 。 僅cận 齊tề 於ư 七thất 信tín 。 識thức 陰ấm 所sở 覆phú 。 尚thượng 不bất 達đạt 圓viên 通thông 之chi 因Nhân 地Địa 。 安an 能năng 至chí 無vô 餘dư 之chi 果quả 地địa 哉tai 。 故cố 均quân 之chi 違vi 圓viên 通thông 而nhi 背bối/bội 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 下hạ 科khoa 辟Bích 支Chi 放phóng 此thử 。 定định 性tánh 聲Thanh 聞Văn 已dĩ 竟cánh 。

△# 十thập 定định 性tánh 辟Bích 支Chi 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 兩lưỡng 楹doanh 之chi 間gian 。

又hựu 善thiện 男nam 子tử 。 窮cùng 諸chư 行hành 空không 。 已dĩ 滅diệt 生sanh 滅diệt 。 而nhi 於ư 寂tịch 滅diệt 。 精tinh 妙diệu 未vị 圓viên 。

△# 二nhị 邪tà 解giải 執chấp 背bối/bội 。

若nhược 於ư 圓viên 融dung 。 清thanh 淨tịnh 覺giác 明minh 。 發phát 研nghiên 深thâm 妙diệu 。 即tức 立lập 涅Niết 槃Bàn 。 而nhi 不bất 前tiền 進tiến 。 生sanh 勝thắng 解giải 者giả 。 是thị 人nhân 則tắc 墮đọa 。 定định 性tánh 辟Bích 支Chi 。 諸chư 緣duyên 獨độc 倫luân 。 不bất 迴hồi 心tâm 者giả 。 成thành 其kỳ 伴bạn 侶lữ 。 迷mê 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 亡vong 失thất 知tri 見kiến 。

銷tiêu 六lục 入nhập 一nhất 為vi 圓viên 融dung 。 破phá 有hữu 歸quy 空không 為vi 清thanh 淨tịnh 。 了liễu 見kiến 命mạng 元nguyên 為vi 覺giác 明minh 。 發phát 研nghiên 深thâm 妙diệu 。 有hữu 二nhị 。 獨Độc 覺Giác 觀quán 物vật 遷thiên 變biến 。 緣Duyên 覺Giác 推thôi 審thẩm 因nhân 緣duyên 。 皆giai 發phát 深thâm 妙diệu 之chi 悟ngộ 。 即tức 以dĩ 所sở 悟ngộ 之chi 境cảnh 。 為vi 涅Niết 槃Bàn 歸quy 息tức 之chi 地địa 。 諸chư 緣duyên 獨độc 倫luân 者giả 。 即tức 緣Duyên 覺Giác 獨Độc 覺Giác 之chi 同đồng 倫luân 也dã 。 餘dư 可khả 準chuẩn 前tiền 例lệ 知tri 。

△# 三tam 結kết 名danh 異dị 種chủng 。

是thị 名danh 第đệ 十thập 。 圓viên 覺giác 㳷vẫn 心tâm 。 成thành 湛trạm 明minh 果quả 。 違vi 遠viễn 圓viên 通thông 。 背bội 涅Niết 槃Bàn 城thành 。 生sanh 覺giác 圓viên 明minh 。 不bất 化hóa 圓viên 種chủng 。

圓viên 即tức 圓viên 融dung 。 覺giác 即tức 覺giác 明minh 。 㳷vẫn 心tâm 即tức 清thanh 淨tịnh 。 湛trạm 明minh 果quả 即tức 以dĩ 悟ngộ 境cảnh 為vi 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 不bất 化hóa 圓viên 種chủng 者giả 。 不bất 能năng 融dung 化hóa 透thấu 過quá 所sở 悟ngộ 所sở 執chấp 空không 淨tịnh 圓viên 影ảnh 。 祖tổ 家gia 所sở 謂vị 隱ẩn 人nhân 胸hung 次thứ 自tự 成thành 情tình 也dã 。 住trụ 此thử 則tắc 障chướng 真chân 寂tịch 滅diệt 。 礙ngại 圓viên 通thông 用dụng 。 終chung 不bất 達đạt 於ư 寶bảo 所sở 矣hĩ 。 問vấn 聲Thanh 聞Văn 辟Bích 支Chi 。 為vi 內nội 教giáo 正chánh 乘thừa 。 號hiệu 出xuất 世thế 小tiểu 聖thánh 。 今kim 何hà 亦diệc 列liệt 魔ma 數số 。 答đáp 以dĩ 魔ma 羅la 害hại 正chánh 之chi 稱xưng 。 今kim 此thử 經Kinh 大đại 定định 。 以dĩ 順thuận 圓viên 通thông 向hướng 涅Niết 槃Bàn 為vi 益ích 。 以dĩ 違vi 圓viên 通thông 背bối/bội 涅Niết 槃Bàn 為vi 損tổn 。 而nhi 二nhị 乘thừa 宛uyển 然nhiên 違vi 背bội 墮đọa 之chi 者giả 。 則tắc 枝chi 岐kỳ 鈍độn 滯trệ 害hại 正chánh 事sự 。 均quân 非phi 魔ma 而nhi 何hà 。 然nhiên 以dĩ 定định 性tánh 簡giản 之chi 。 是thị 但đãn 取thủ 於ư 不bất 回hồi 心tâm 者giả 。 而nhi 能năng 回hồi 心tâm 固cố 不bất 墮đọa 斯tư 數số 也dã 。 中trung 間gian 十thập 執chấp 已dĩ 竟cánh 。

△# 三tam 結kết 害hại 囑chúc 護hộ 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 示thị 因nhân 交giao 互hỗ 。

阿A 難Nan 。 如như 是thị 十thập 種chủng 禪thiền 那na 。 中trung 途đồ 成thành 狂cuồng 。 因nhân 依y 迷mê 惑hoặc 。 於ư 未vị 足túc 中trung 。 生sanh 滿mãn 足túc 證chứng 。 皆giai 是thị 識thức 陰ấm 。 用dụng 心tâm 交giao 互hỗ 。 故cố 生sanh 斯tư 位vị 。

文văn 雖tuy 是thị 總tổng 結kết 。 而nhi 亦diệc 可khả 略lược 分phần/phân 。 中trung 途đồ 一nhất 句cú 。 前tiền 八bát 意ý 多đa 。 蓋cái 前tiền 八bát 魔ma 外ngoại 中trung 途đồ 。 各các 起khởi 狂cuồng 解giải 。 或hoặc 所sở 歸quy 果quả 及cập 熾sí 塵trần 果quả 等đẳng 。 於ư 末mạt 二nhị 句cú 後hậu 二nhị 意ý 多đa 。 蓋cái 後hậu 二nhị 少thiểu 乘thừa 。 得đắc 小tiểu 為vi 足túc 。 不bất 復phục 前tiền 進tiến 。 因nhân 依y 一nhất 句cú 。 意ý 兼kiêm 前tiền 後hậu 。 蓋cái 十thập 執chấp 無vô 非phi 因nhân 迷mê 而nhi 起khởi 依y 迷mê 而nhi 住trụ 。 皆giai 是thị 下hạ 。 方phương 總tổng 判phán 交giao 互hỗ 現hiện 前tiền 色sắc 陰ấm 文văn 中trung 。

△# 二nhị 迷mê 則tắc 成thành 害hại 。 又hựu 曲khúc 為vi 二nhị 。 一nhất 總tổng 標tiêu 迷mê 妄vọng 。

眾chúng 生sanh 頑ngoan 迷mê 。 不bất 自tự 忖thốn 量lượng 。 逢phùng 此thử 現hiện 前tiền 。 各các 以dĩ 所sở 愛ái 。 先tiên 習tập 迷mê 心tâm 。 而nhi 自tự 休hưu 息tức 。 將tương 為vi 畢tất 竟cánh 。 所sở 歸quy 寧ninh 地địa 。 自tự 言ngôn 滿mãn 足túc 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 大đại 妄vọng 語ngữ 成thành 。

頑ngoan 迷mê 不bất 忖thốn 。 解giải 現hiện 前tiền 文văn 。 所sở 愛ái 先tiên 習tập 者giả 。 各các 以dĩ 積tích 劫kiếp 薰huân 習tập 。 偏thiên 愛ái 邪tà 種chủng 也dã 。 今kim 於ư 定định 中trung 。 各các 境cảnh 界giới 相tương/tướng 。 適thích 與dữ 先tiên 心tâm 相tương 似tự 者giả 。 投đầu 彼bỉ 病bệnh 根căn 。 發phát 其kỳ 痼# 疾tật 。 即tức 以dĩ 欣hân 取thủ 依y 止chỉ 。 妄vọng 謂vị 究cứu 竟cánh 極cực 證chứng 。 末mạt 句cú 結kết 為vi 墮đọa 因nhân 。 下hạ 科khoa 方phương 判phán 也dã 。

△# 二nhị 分phần 害hại 重trọng/trùng 輕khinh 。

外ngoại 道đạo 邪tà 魔ma 。 所sở 感cảm 業nghiệp 終chung 。 墮đọa 無Vô 間Gián 獄Ngục 。 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 不bất 成thành 增tăng 進tiến 。

岳nhạc 師sư 謂vị 。 七thất 是thị 外ngoại 道đạo 。 八bát 是thị 邪tà 魔ma 。 是thị 也dã 。 夫phu 魔ma 外ngoại 既ký 由do 先tiên 心tâm 。 而nhi 各các 墮đọa 其kỳ 類loại 。 是thị 業nghiệp 已dĩ 成thành 矣hĩ 。 及cập 享hưởng 其kỳ 修tu 禪thiền 福phước 盡tận 墮đọa 獄ngục 。 何hà 疑nghi 圓viên 人nhân 住trụ 前tiền 墮đọa 義nghĩa 。 解giải 現hiện 想tưởng 陰ấm 中trung 貪tham 求cầu 善thiện 巧xảo 科khoa 矣hĩ 。 此thử 害hại 之chi 至chí 重trọng/trùng 者giả 也dã 。 聲Thanh 聞Văn 下hạ 。 明minh 其kỳ 若nhược 於ư 先tiên 心tâm 。 原nguyên 有hữu 二nhị 乘thừa 種chủng 習tập 。 見kiến 其kỳ 境cảnh 界giới 有hữu 相tương 似tự 處xứ 。 即tức 證chứng 小tiểu 果quả 。 然nhiên 二nhị 乘thừa 已dĩ 能năng 斷đoạn 惑hoặc 取thủ 證chứng 。 必tất 無vô 墮đọa 義nghĩa 。 但đãn 惟duy 永vĩnh 閉bế 化hóa 城thành 。 不bất 達đạt 寶bảo 所sở 。 此thử 害hại 之chi 稍sảo 輕khinh 者giả 也dã 。 永vĩnh 嘉gia 所sở 謂vị 。 一nhất 愚ngu 痴si 一nhất 小tiểu 騃ngãi 。 是thị 也dã 。

△# 三tam 囑chúc 令linh 保bảo 護hộ 。

汝nhữ 等đẳng 存tồn 心tâm 。 秉bỉnh 如Như 來Lai 道Đạo 。 將tương 此thử 法Pháp 門môn 。 於ư 我ngã 滅diệt 後hậu 。 傳truyền 示thị 末mạt 世thế 。 普phổ 令linh 眾chúng 生sanh 。 覺giác 了liễu 斯tư 義nghĩa 。 無vô 令linh 見kiến 魔ma 。 自tự 作tác 沉trầm 孽nghiệt 。 保bảo 綏tuy 哀ai 救cứu 。 消tiêu 息tức 邪tà 緣duyên 。 令linh 其kỳ 身thân 心tâm 。 入nhập 佛Phật 知tri 見kiến 。 從tùng 始thỉ 成thành 就tựu 。 不bất 遭tao 岐kỳ 路lộ 。

存tồn 心tâm 者giả 。 存tồn 如Như 來Lai 大đại 悲bi 之chi 心tâm 。 秉bỉnh 道đạo 者giả 。 秉bỉnh 如Như 來Lai 二nhị 利lợi 覺giác 道đạo 。 此thử 法Pháp 門môn 即tức 辯biện 魔ma 法Pháp 門môn 也dã 。 分phân 別biệt 曰viết 見kiến 。 見kiến 魔ma 即tức 顛điên 倒đảo 分phân 別biệt 也dã 。 依y 岳nhạc 師sư 。 七thất 純thuần 是thị 見kiến 。 八bát 具cụ 見kiến 愛ái 。 以dĩ 留lưu 塵trần 勞lao 生sanh 勝thắng 解giải 故cố 也dã 。 至chí 於ư 二nhị 乘thừa 。 界giới 內nội 見kiến 愛ái 雖tuy 盡tận 。 而nhi 界giới 外ngoại 見kiến 愛ái 仍nhưng 存tồn 。 如như 其kỳ 於ư 涅Niết 槃Bàn 則tắc 迷mê 真chân 執chấp 似tự 。 於ư 諦đế 理lý 則tắc 厭yếm 有hữu 著trước 空không 。 不bất 達đạt 法pháp 空không 。 惟duy 求cầu 自tự 利lợi 等đẳng 。 皆giai 顛điên 倒đảo 分phân 別biệt 也dã 。 沉trầm 亦diệc 深thâm 也dã 。 綏tuy 安an 也dã 。 邪tà 緣duyên 即tức 前tiền 倒đảo 見kiến 。 全toàn 障chướng 正chánh 真chân 知tri 見kiến 。 能năng 消tiêu 磨ma 息tức 滅diệt 。 則tắc 障chướng 盡tận 理lý 現hiện 。 於ư 佛Phật 知tri 見kiến 。 自tự 證chứng 入nhập 矣hĩ 。 成thành 就tựu 即tức 至chí 終chung 也dã 。 魔ma 外ngoại 二nhị 乘thừa 。 皆giai 違vi 圓viên 通thông 背bối/bội 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 皆giai 岐kỳ 路lộ 也dã 。 詳tường 分phần/phân 五ngũ 魔ma 境cảnh 相tướng 一nhất 大đại 科khoa 已dĩ 竟cánh 。

△# 三tam 結kết 示thị 超siêu 證chứng 護hộ 持trì 。 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 先tiên 示thị 超siêu 證chứng 。 謂vị 從tùng 識thức 破phá 超siêu 入nhập 後hậu 心tâm 果quả 地địa 也dã 。 又hựu 三tam 。 一nhất 諸chư 佛Phật 先tiên 證chứng 。

如như 是thị 法Pháp 門môn 。 先tiên 過quá 去khứ 世thế 。 恆Hằng 沙sa 劫kiếp 中trung 。 微vi 塵trần 如Như 來Lai 。 乘thừa 此thử 心tâm 開khai 。 得đắc 無vô 上thượng 道Đạo 。

此thử 法Pháp 門môn 。 亦diệc 應ưng 總tổng 指chỉ 五ngũ 陰ấm 中trung 辯biện 魔ma 法Pháp 門môn 。 諸chư 佛Phật 乘thừa 此thử 心tâm 開khai 者giả 。 每mỗi 於ư 一nhất 陰ấm 。 未vị 開khai 之chi 時thời 。 要yếu 須tu 依y 此thử 法Pháp 門môn 。 以dĩ 辯biện 別biệt 之chi 。 不bất 為vi 十thập 種chủng 魔ma 境cảnh 所sở 惑hoặc 。 方phương 得đắc 一nhất 陰ấm 破phá 除trừ 。 從tùng 色sắc 至chí 識thức 。 無vô 不bất 皆giai 然nhiên 。 故cố 云vân 爾nhĩ 也dã 。 成thành 無vô 上thượng 道Đạo 者giả 。 言ngôn 乘thừa 此thử 陰ấm 破phá 入nhập 住trụ 可khả 以dĩ 超siêu 證chứng 極cực 果quả 矣hĩ 。

△# 二nhị 識thức 盡tận 所sở 超siêu 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 識thức 盡tận 根căn 融dung 。

識thức 陰ấm 若nhược 盡tận 。 則tắc 汝nhữ 現hiện 前tiền 。 諸chư 根căn 互hỗ 用dụng 。

此thử 之chi 單đơn 舉cử 識thức 盡tận 者giả 。 將tương 齊tề 此thử 以dĩ 明minh 超siêu 證chứng 也dã 。 互hỗ 用dụng 解giải 現hiện 識thức 陰ấm 終chung 破phá 科khoa 中trung 。 蓋cái 體thể 固cố 圓viên 融dung 。 而nhi 用dụng 亦diệc 不bất 隔cách 。 每mỗi 一nhất 根căn 中trung 。 皆giai 兼kiêm 具cụ 五ngũ 根căn 之chi 用dụng 。 此thử 正chánh 初sơ 住trụ 圓viên 通thông 之chi 位vị 。 舊cựu 註chú 乃nãi 判phán 七thất 信tín 。 不bất 思tư 經kinh 文văn 明minh 言ngôn 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 位vị 在tại 識thức 陰ấm 交giao 互hỗ 未vị 開khai 列liệt 於ư 魔ma 數số 。 正chánh 齊tề 七thất 信tín 。 何hà 乃nãi 識thức 開khai 。 仍nhưng 是thị 七thất 信tín 。 理lý 不bất 通thông 也dã 。

△# 二nhị 頓đốn 齊tề 等đẳng 覺giác 。 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 法pháp 說thuyết 。

從tùng 互hỗ 用dụng 中trung 。 能năng 入nhập 菩Bồ 薩Tát 。 金kim 剛cang 乾can 慧tuệ 。 圓viên 明minh 精tinh 心tâm 。 於ư 中trung 發phát 化hóa 。

從tùng 互hỗ 用dụng 中trung 者giả 。 即tức 從tùng 初sơ 住trụ 位vị 也dã 。 能năng 入nhập 金kim 剛cang 乾can 慧tuệ 者giả 。 即tức 一nhất 超siêu 直trực 入nhập 等đẳng 覺giác 後hậu 心tâm 也dã 。 此thử 蓋cái 促xúc 舉cử 始thỉ 終chung 也dã 。 金kim 剛cang 乾can 慧tuệ 。 解giải 現hiện 八bát 卷quyển 等đẳng 覺giác 位vị 中trung 。 圓viên 明minh 二nhị 句cú 。 又hựu 以dĩ 略lược 表biểu 中trung 間gian 。 廓khuếch 周chu 法Pháp 界Giới 曰viết 圓viên 。 寂tịch 照chiếu 無vô 邊biên 曰viết 明minh 。 此thử 即tức 知tri 見kiến 菩Bồ 提Đề 之chi 實thật 相tướng 。 偈kệ 曰viết 現hiện 在tại 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 今kim 各các 入nhập 圓viên 明minh 。 是thị 也dã 。 而nhi 言ngôn 精tinh 心tâm 者giả 。 揀giản 異dị 相tướng 似tự 位vị 中trung 無vô 明minh 初sơ 伏phục 之chi 麤thô 心tâm 也dã 。 於ư 中trung 者giả 。 於ư 初sơ 住trụ 等đẳng 覺giác 兩lưỡng 楹doanh 之chi 中trung 也dã 。 發phát 化hóa 者giả 。 以dĩ 清thanh 淨tịnh 禪thiền 那na 。 歷lịch 超siêu 於ư 諸chư 位vị 也dã 。

△# 二nhị 喻dụ 說thuyết 。

如như 淨tịnh 琉lưu 璃ly 。 內nội 含hàm 寶bảo 月nguyệt 。

琉lưu 璃ly 譬thí 圓viên 明minh 精tinh 心tâm 。 含hàm 月nguyệt 譬thí 於ư 中trung 發phát 化hóa 。 之chi 諸chư 位vị 也dã 。

△# 三tam 示thị 超siêu 諸chư 位vị 。

如như 是thị 乃nãi 超siêu 。 十thập 信tín 。 十thập 住trụ 。 十thập 行hành 。 十thập 迴hồi 向hướng 。 四tứ 加gia 行hành 心tâm 。 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 。 金kim 剛cang 十Thập 地Địa 。 等đẳng 覺giác 圓viên 明minh 。

此thử 即tức 於ư 中trung 發phát 化hóa 。 一nhất 切thiết 諸chư 位vị 而nhi 確xác 指chỉ 列liệt 名danh 也dã 。 蓋cái 識thức 陰ấm 破phá 後hậu 信tín 滿mãn 入nhập 住trụ 之chi 初sơ 。 一nhất 超siêu 直trực 過quá 。 以dĩ 至chí 後hậu 心tâm 。 然nhiên 既ký 當đương 信tín 滿mãn 。 而nhi 復phục 超siêu 十thập 信tín 者giả 。 全toàn 顯hiển 此thử 經Kinh 十thập 信tín 乃nãi 初sơ 住trụ 十thập 心tâm 也dã 。 於ư 地địa 而nhi 特đặc 言ngôn 所sở 行hành 者giả 。 意ý 表biểu 入nhập 地địa 。 乃nãi 真chân 修tu 聖thánh 位vị 耳nhĩ 。 皆giai 以dĩ 金kim 剛cang 。 利lợi 智trí 修tu 斷đoạn 。 故cố 言ngôn 金kim 剛cang 十Thập 地Địa 。 於ư 等đẳng 覺giác 而nhi 復phục 言ngôn 圓viên 明minh 者giả 。 見kiến 始thỉ 終chung 惟duy 此thử 一nhất 心tâm 。 但đãn 至chí 等đẳng 覺giác 。 則tắc 發phát 化hóa 之chi 極cực 也dã 。 按án 天thiên 台thai 言ngôn 圓viên 教giáo 。 有hữu 利lợi 根căn 者giả 。 一nhất 生sanh 超siêu 登đăng 十Thập 地Địa 。 清thanh 涼lương 言ngôn 解giải 行hành 在tại 躬cung 一nhất 生sanh 圓viên 曠khoáng 劫kiếp 之chi 果quả 。 皆giai 從tùng 初sơ 住trụ 超siêu 之chi 。 蓋cái 初sơ 住trụ 名danh 發Phát 心Tâm 住Trụ 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 言ngôn 。 從tùng 初sơ 發phát 心tâm 。 即tức 成thành 正chánh 覺giác 。 故cố 舊cựu 註chú 謂vị 從tùng 七thất 信tín 超siêu 之chi 。 未vị 敢cảm 聞văn 命mạng 。 大đại 抵để 詳tường 究cứu 圓viên 家gia 只chỉ 有hữu 二nhị 位vị 。 一nhất 斷đoạn 前tiền 通thông 惑hoặc 。 從tùng 滿mãn 觀quán 行hành 。 一nhất 超siêu 直trực 入nhập 初sơ 住trụ 。 中trung 間gian 更cánh 不bất 取thủ 證chứng 。 二nhị 斷đoạn 後hậu 別biệt 惑hoặc 。 從tùng 入nhập 初sơ 住trụ 。 一nhất 超siêu 直trực 至chí 等đẳng 覺giác 。 中trung 間gian 亦diệc 不bất 取thủ 證chứng 。 而nhi 佛Phật 於ư 圓viên 家gia 。 仍nhưng 列liệt 多đa 位vị 者giả 。 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 者giả 引dẫn 為vi 漸tiệm 機cơ 令linh 欣hân 從tùng 圓viên 頓đốn 也dã 。 二nhị 者giả 見kiến 佛Phật 眼nhãn 明minh 極cực 能năng 於ư 至chí 迅tấn 速tốc 者giả 能năng 見kiến 能năng 析tích 也dã 。 譬thí 飛phi 隼chuẩn 上thượng 山sơn 雖tuy 至chí 迅tấn 疾tật 。 然nhiên 亦diệc 自tự 下hạ 歷lịch 上thượng 。 但đãn 眼nhãn 鈍độn 者giả 終chung 不bất 能năng 徹triệt 見kiến 。 而nhi 分phân 析tích 之chi 。 故cố 須tu 佛Phật 眼nhãn 也dã 。

△# 三tam 圓viên 證chứng 極cực 果quả 。

入nhập 於ư 如Như 來Lai 。 妙diệu 莊trang 嚴nghiêm 海hải 。 圓viên 滿mãn 菩Bồ 提Đề 。 歸quy 無vô 所sở 得đắc 。

孤cô 山sơn 曰viết 。 金kim 剛cang 乾can 慧tuệ 。 是thị 妙diệu 覺giác 無vô 間gian 道đạo 。 轉chuyển 入nhập 解giải 脫thoát 道Đạo 。 即tức 妙diệu 覺giác 也dã 。 故cố 云vân 入nhập 於ư 如Như 來Lai 等đẳng 也dã 。 妙diệu 莊trang 嚴nghiêm 海hải 。 是thị 福phước 究cứu 竟cánh 。 圓viên 滿mãn 菩Bồ 提Đề 。 是thị 智trí 究cứu 竟cánh 。 歸quy 無vô 所sở 得đắc 。 是thị 理lý 究cứu 竟cánh 。 福phước 即tức 解giải 脫thoát 。 智trí 即tức 般Bát 若Nhã 。 理lý 即tức 法Pháp 身thân 。 不bất 縱túng/tung 不bất 橫hoạnh/hoành 。 三tam 德đức 祕bí 藏tạng 於ư 茲tư 具cụ 顯hiển 。

○# 妙diệu 莊trang 嚴nghiêm 海hải 者giả 。 具cụ 足túc 萬vạn 德đức 莊trang 嚴nghiêm 之chi 果quả 海hải 也dã 。 圓viên 滿mãn 菩Bồ 提Đề 者giả 。 完hoàn 復phục 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 也dã 。 歸quy 無vô 所sở 得đắc 者giả 。 一nhất 一nhất 契khế 合hợp 性tánh 真chân 本bổn 有hữu 。 而nhi 不bất 從tùng 外ngoại 得đắc 也dã 。 上thượng 二nhị 句cú 顯hiển 修tu 成thành 。 末mạt 句cú 顯hiển 性tánh 具cụ 。 蓋cái 從tùng 性tánh 起khởi 修tu 者giả 。 而nhi 修tu 還hoàn 契khế 性tánh 。 離ly 性tánh 真chân 外ngoại 無vô 片phiến 法pháp 可khả 得đắc 矣hĩ 。 先tiên 示thị 超siêu 證chứng 已dĩ 竟cánh 。

△# 二nhị 後hậu 示thị 護hộ 持trì 。 又hựu 分phần/phân 三tam 。 一nhất 首thủ 明minh 遵tuân 古cổ 辯biện 析tích 。

此thử 是thị 過quá 去khứ 。 先tiên 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 奢Xa 摩Ma 他Tha 中trung 。 毗Tỳ 婆Bà 舍Xá 那Na 。 覺giác 明minh 分phân 析tích 。 微vi 細tế 魔ma 事sự 。

止Chỉ 觀Quán 性tánh 修tu 說thuyết 現hiện 前tiền 文văn 。 覺giác 明minh 二nhị 句cú 。 言ngôn 此thử 乃nãi 諸chư 佛Phật 因nhân 中trung 。 始thỉ 覺giác 智trí 明minh 詳tường 分phần/phân 魔ma 事sự 也dã 。

△# 二nhị 正chánh 令linh 諳am 識thức 護hộ 持trì 。 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 先tiên 令linh 自tự 己kỷ 諳am 識thức 。 又hựu 三tam 。 一nhất 諳am 識thức 魔ma 邪tà 。

魔ma 境cảnh 現hiện 前tiền 。 汝nhữ 能năng 諳am 識thức 。 心tâm 垢cấu 洗tẩy 除trừ 。 不bất 落lạc 邪tà 見kiến 。

成thành 害hại 雖tuy 似tự 由do 魔ma 致trí 魔ma 實thật 因nhân 心tâm 垢cấu 。 前tiền 云vân 各các 以dĩ 所sở 愛ái 。 先tiên 習tập 迷mê 心tâm 。 即tức 心tâm 垢cấu 也dã 。 今kim 能năng 諳am 識thức 魔ma 境cảnh 。 豈khởi 但đãn 不bất 墮đọa 魔ma 奸gian 兼kiêm 亦diệc 。 洗tẩy 除trừ 心tâm 垢cấu 。 不bất 陷hãm 邪tà 宗tông 。

△# 二nhị 諸chư 魔ma 不bất 現hiện 。

陰ấm 魔ma 銷tiêu 滅diệt 。 天thiên 魔ma 摧tồi 碎toái 。 大đại 力lực 鬼quỷ 神thần 。 褫sỉ 魄phách 逃đào 逝thệ 。 魑si 魅mị 魍vọng 魎lượng 。 無vô 復phục 出xuất 生sanh 。

陰ấm 魔ma 即tức 心tâm 見kiến 兩lưỡng 魔ma 也dã 。 發phát 雖tuy 在tại 於ư 最tối 後hậu 。 今kim 由do 即tức 屬thuộc 心tâm 垢cấu 故cố 。 首thủ 先tiên 言ngôn 其kỳ 銷tiêu 滅diệt 。 有hữu 以dĩ 深thâm 況huống 淺thiển 之chi 意ý 。 如như 云vân 汝nhữ 能năng 依y 此thử 明minh 誨hối 識thức 魔ma 除trừ 垢cấu 。 陰ấm 魔ma 早tảo 已dĩ 銷tiêu 滅diệt 絕tuyệt 根căn 。 何hà 況huống 外ngoại 魔ma 焉yên 敢cảm 留lưu 難nạn 。 是thị 以dĩ 天thiên 魔ma 及cập 鬼quỷ 神thần 精tinh 魅mị 。 悉tất 摧tồi 心tâm 喪táng 魄phách 以dĩ 逃đào 遯độn 矣hĩ 。

△# 三tam 二nhị 果quả 無vô 障chướng 。

直trực 至chí 菩Bồ 提Đề 。 無vô 諸chư 少thiểu 乏phạp 。 下hạ 劣liệt 增tăng 進tiến 。 於ư 大đại 涅Niết 槃Bàn 。 心tâm 不bất 迷mê 悶muộn 。

首thủ 二nhị 句cú 言ngôn 自tự 初sơ 因nhân 以dĩ 至chí 。 無vô 上thượng 智trí 果Quả 。 中trung 間gian 略lược 無vô 缺khuyết 乏phạp 。 於ư 辯biện 魔ma 之chi 法pháp 。 要yếu 後hậu 三tam 句cú 作tác 一nhất 氣khí 讀đọc 。 大đại 涅Niết 槃Bàn 是thị 佛Phật 究cứu 竟cánh 無vô 餘dư 斷đoạn 果quả 。 所sở 謂vị 五ngũ 百bách 由do 旬tuần 。 之chi 外ngoại 真chân 實thật 寶bảo 所sở 。 前tiền 行hành 識thức 中trung 。 二nhị 十thập 種chủng 魔ma 外ngoại 小Tiểu 乘Thừa 皆giai 下hạ 劣liệt 。 得đắc 少thiểu 為vi 足túc 。 或hoặc 迷mê 馳trì 險hiểm 路lộ 。 或hoặc 悶muộn 閉bế 化hóa 城thành 。 不bất 成thành 增tăng 進tiến 。 今kim 惟duy 諳am 識thức 魔ma 境cảnh 。 則tắc 諸chư 下hạ 劣liệt 皆giai 增tăng 進tiến 於ư 寶bảo 所sở 無vô 迷mê 悶muộn 矣hĩ 。 是thị 此thử 法Pháp 門môn 後hậu 二nhị 尚thượng 賴lại 如như 此thử 。 何hà 況huống 前tiền 三tam 陰ấm 中trung 。 利lợi 賴lại 可khả 知tri 。

△# 二nhị 轉chuyển 令linh 咒chú 護hộ 眾chúng 生sanh 。 分phân 為vi 三tam 。 一nhất 正chánh 教giáo 勸khuyến 持trì 。

若nhược 諸chư 末mạt 世thế 。 愚ngu 鈍độn 眾chúng 生sanh 。 未vị 識thức 禪thiền 那na 。 不bất 知tri 說thuyết 法Pháp 。 樂nhạo 修tu 三tam 昧muội 。 汝nhữ 恐khủng 同đồng 邪tà 。 一nhất 心tâm 勸khuyến 令linh 。 持trì 我ngã 佛Phật 頂đảnh 陀đà 羅la 尼ni 咒chú 。

未vị 識thức 禪thiền 那na 者giả 。 不bất 能năng 明minh 悟ngộ 於ư 諸chư 魔ma 境cảnh 也dã 。 不bất 知tri 說thuyết 法Pháp 者giả 。 缺khuyết 多đa 聞văn 性tánh 也dã 。 樂nhạo 修tu 三tam 昧muội 者giả 。 好hảo 獨độc 領lãnh 簡giản 便tiện 之chi 法pháp 而nhi 樂nhạo/nhạc/lạc 於ư 靜tĩnh 修tu 如như 直trực 修tu 反phản 聞văn 之chi 定định 。 是thị 也dã 。

△# 二nhị 兼kiêm 通thông 寫tả 帶đái 。

若nhược 未vị 能năng 誦tụng 。 寫tả 於ư 禪thiền 堂đường 。 或hoặc 帶đái 身thân 上thượng 。

△# 三tam 總tổng 結kết 魔ma 伏phục 。

一nhất 切thiết 諸chư 魔ma 。 所sở 不bất 能năng 動động 。

此thử 全toàn 顯hiển 咒chú 力lực 。 極cực 勸khuyến 行hành 人nhân 當đương 持trì 也dã 。

△# 三tam 叮# 囑chúc 欽khâm 古cổ 教giáo 範phạm 。

汝nhữ 當đương 恭cung 欽khâm 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 究cứu 竟cánh 修tu 進tiến 。 最tối 後hậu 垂thùy 範phạm 。

論luận 自tự 利lợi 之chi 智trí 。 則tắc 究cứu 竟cánh 之chi 修tu 進tiến 。 非phi 中trung 路lộ 化hóa 城thành 之chi 止chỉ 息tức 也dã 。 論luận 利lợi 他tha 之chi 悲bi 。 則tắc 最tối 後hậu 之chi 垂thùy 範phạm 。 非phi 始thỉ 教giáo 不bất 了liễu 之chi 權quyền 義nghĩa 也dã 。 可khả 不bất 敬kính 承thừa 以dĩ 利lợi 己kỷ 利lợi 他tha 哉tai 。 無vô 間gian 問vấn 說thuyết 五ngũ 陰ấm 魔ma 境cảnh 已dĩ 竟cánh 。

△# 二nhị 因nhân 請thỉnh 重trọng/trùng 明minh 五ngũ 陰ấm 起khởi 滅diệt 。 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 躡niếp 前tiền 請thỉnh 問vấn 。 又hựu 三tam 。 一nhất 領lãnh 前tiền 請thỉnh 後hậu 。

阿A 難Nan 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 聞văn 佛Phật 示thị 誨hối 。 頂đảnh 禮lễ 欽khâm 奉phụng 。 憶ức 持trì 無vô 失thất 。 於ư 大đại 眾chúng 中trung 。 重trùng 復phục 白bạch 佛Phật 。

憶ức 持trì 無vô 失thất 者giả 。 於ư 己kỷ 諸chư 法pháp 不bất 漏lậu 落lạc 乎hồ 毫hào 髮phát 也dã 。

△# 二nhị 具cụ 陳trần 三tam 問vấn 。 就tựu 分phần/phân 三tam 。 一nhất 問vấn 生sanh 起khởi 妄vọng 想tưởng 。

如như 佛Phật 所sở 言ngôn 。 五ngũ 陰ấm 相tướng 中trung 。 五ngũ 種chủng 虗hư 妄vọng 。 為vi 本bổn 想tưởng 心tâm 。 我ngã 等đẳng 平bình 常thường 。 未vị 蒙mông 如Như 來Lai 。 微vi 細tế 開khai 示thị 。

指chỉ 前tiền 每mỗi 於ư 終chung 破phá 妄vọng 原nguyên 各các 有hữu 所sở 觀quán 妄vọng 想tưởng 。 以dĩ 為vi 根căn 本bổn 。 今kim 總tổng 舉cử 之chi 以dĩ 重trùng 問vấn 也dã 。 我ngã 等đẳng 下hạ 申thân 罕# 聞văn 以dĩ 求cầu 細tế 示thị 也dã 。 蓋cái 聞văn 之chi 熟thục 者giả 可khả 一nhất 舉cử 而nhi 便tiện 見kiến 。 今kim 由do 曾tằng 未vị 蒙mông 示thị 故cố 。 乍sạ 聞văn 未vị 得đắc 其kỳ 詳tường 也dã 。

△# 二nhị 問vấn 滅diệt 除trừ 頓đốn 漸tiệm 。

又hựu 此thử 五ngũ 陰ấm 。 為vi 併tinh 銷tiêu 除trừ 。 為vi 次thứ 第đệ 盡tận 。

併tinh 銷tiêu 者giả 。 五ngũ 陰ấm 齊tề 除trừ 也dã 。 次thứ 第đệ 者giả 。 五ngũ 陰ấm 漸tiệm 破phá 也dã 。

△# 三tam 問vấn 陰ấm 界giới 淺thiển 深thâm 。

如như 是thị 五ngũ 重trọng 。 詣nghệ 何hà 為vi 界giới 。

淺thiển 深thâm 即tức 各các 陰ấm 邊biên 際tế 也dã 。 後hậu 文văn 自tự 見kiến 。

△# 三tam 願nguyện 利lợi 現hiện 未vị 。

惟duy 願nguyện 如Như 來Lai 。 發phát 宣tuyên 大đại 慈từ 。 為vì 此thử 大đại 眾chúng 。 清thanh 明minh 心tâm 目mục 。 以dĩ 為vi 末mạt 世thế 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 作tác 將tương 來lai 眼nhãn 。

發phát 宣tuyên 大đại 慈từ 者giả 。 於ư 三tam 問vấn 一nhất 一nhất 詳tường 示thị 大đại 慈từ 無vô 倦quyện 也dã 。 下hạ 求cầu 開khai 現hiện 未vị 道Đạo 眼nhãn 。 可khả 知tri 。

△# 二nhị 酬thù 請thỉnh 具cụ 答đáp 。 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 具cụ 答đáp 三tam 問vấn 。 就tựu 分phần/phân 三tam 。 一nhất 答đáp 生sanh 起khởi 妄vọng 想tưởng 。 又hựu 三tam 。 一nhất 標tiêu 說thuyết 妄vọng 想tưởng 之chi 由do 。 又hựu 三tam 。 一nhất 推thôi 原nguyên 生sanh 起khởi 元nguyên 虗hư 。 又hựu 三tam 。 一nhất 明minh 真chân 本bổn 無vô 陰ấm 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

精tinh 真chân 妙diệu 明minh 。 本bổn 覺giác 圓viên 淨tịnh 。 非phi 留lưu 死tử 生sanh 及cập 諸chư 塵trần 垢cấu 。 乃nãi 至chí 虗hư 空không 。

精tinh 真chân 者giả 。 純thuần 真chân 全toàn 體thể 也dã 。 妙diệu 明minh 者giả 。 惟duy 有hữu 寂tịch 照chiếu 雙song 融dung 也dã 。 名danh 之chi 以dĩ 本bổn 覺giác 者giả 。 揀giản 非phi 修tu 成thành 也dã 。 而nhi 特đặc 言ngôn 其kỳ 圓viên 淨tịnh 者giả 。 即tức 彌di 滿mãn 清thanh 淨tịnh 也dã 。 非phi 留lưu 下hạ 即tức 表biểu 中trung 不bất 容dung 他tha 也dã 。 亦diệc 即tức 心tâm 經kinh 空không 中trung 無vô 色sắc 等đẳng 義nghĩa 。 死tử 生sanh 即tức 界giới 內nội 分phân 段đoạn 也dã 。 塵trần 垢cấu 即tức 界giới 外ngoại 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 所sở 謂vị 想tưởng 相tướng 為vi 塵trần 。 識thức 情tình 為vi 垢cấu 也dã 。 乃nãi 至chí 者giả 超siêu 多đa 之chi 詞từ 。 如như 正chánh 報báo 依y 報báo 。 皆giai 在tại 其kỳ 中trung 。 極cực 於ư 虗hư 空không 盡tận 色sắc 邊biên 際tế 矣hĩ 。 取thủ 要yếu 言ngôn 之chi 。 但đãn 是thị 本bổn 覺giác 中trung 元nguyên 無vô 五ngũ 陰ấm 而nhi 已dĩ 。 蓋cái 界giới 內nội 分phân 段đoạn 。 即tức 受thọ 想tưởng 行hành 之chi 三tam 陰ấm 。 界giới 外ngoại 涅Niết 槃Bàn 。 即tức 識thức 陰ấm 依y 正chánh 等đẳng 。 乃nãi 至chí 虗hư 空không 即tức 色sắc 陰ấm 也dã 。

△# 二nhị 表biểu 陰ấm 皆giai 妄vọng 生sanh 。

皆giai 因nhân 妄vọng 想tưởng 。 之chi 所sở 生sanh 起khởi 。

皆giai 字tự 總tổng 躡niếp 上thượng 死tử 生sanh 塵trần 垢cấu 乃nãi 至chí 虗hư 空không 。 應ưng 以dĩ 伏phục 難nạn/nan 起khởi 之chi 。 如như 云vân 既ký 本bổn 覺giác 中trung 。 元nguyên 無vô 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 乃nãi 至chí 虗hư 空không 等đẳng 五ngũ 陰ấm 實thật 法pháp 。 奈nại 何hà 即tức 今kim 眾chúng 生sanh 宛uyển 然nhiên 現hiện 有hữu 耶da 。 答đáp 此thử 等đẳng 皆giai 但đãn 因nhân 於ư 五ngũ 種chủng 妄vọng 想tưởng 次thứ 第đệ 生sanh 起khởi 而nhi 已dĩ 。 豈khởi 性tánh 真chân 本bổn 有hữu 耶da 。 當đương 知tri 此thử 句cú 。 正chánh 乃nãi 確xác 答đáp 妄vọng 想tưởng 生sanh 起khởi 。

△# 三tam 喻dụ 妄vọng 生sanh 非phi 實thật 。

斯tư 元nguyên 本bổn 覺giác 。 妙diệu 明minh 精tinh 真chân 。 妄vọng 以dĩ 發phát 生sanh 。 諸chư 器khí 世thế 間gian 。 如như 演Diễn 若Nhã 多Đa 。 迷mê 頭đầu 認nhận 影ảnh 。

元nguyên 字tự 似tự 是thị 緣duyên 字tự 之chi 訛ngoa 。 作tác 元nguyên 頗phả 無vô 情tình 味vị 。 若nhược 強cường/cưỡng 釋thích 之chi 。 元nguyên 者giả 總tổng 統thống 也dã 。 蓋cái 總tổng 統thống 前tiền 之chi 真chân 妄vọng 。 以dĩ 為vi 法Pháp 說thuyết 。 起khởi 下hạ 喻dụ 說thuyết 而nhi 已dĩ 。 言ngôn 真chân 本bổn 有hữu 而nhi 妄vọng 迷mê 如như 失thất 。 如như 演diễn 若nhược 頭đầu 本bổn 在tại 而nhi 妄vọng 驚kinh 其kỳ 失thất 也dã 。 妄vọng 本bổn 空không 而nhi 誤ngộ 迷mê 為vi 有hữu 。 如như 演diễn 若nhược 影ảnh 非phi 實thật 而nhi 錯thác 認nhận 為vi 真chân 也dã 。 意ý 表biểu 五ngũ 陰ấm 從tùng 本bổn 虗hư 妄vọng 不bất 實thật 矣hĩ 。

△# 二nhị 判phán 決quyết 倒đảo 計kế 非phi 是thị 。 又hựu 二nhị 。 一nhất 直trực 示thị 二nhị 計kế 俱câu 妄vọng 。

妄vọng 元nguyên 無vô 因nhân 。 於ư 妄vọng 想tưởng 中trung 。 立lập 因nhân 緣duyên 性tánh 。 迷mê 因nhân 緣duyên 者giả 。 稱xưng 為vi 自tự 然nhiên 。 彼bỉ 虗hư 空không 性tánh 。 猶do 實thật 幻huyễn 生sanh 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 皆giai 是thị 眾chúng 生sanh 。 妄vọng 心tâm 計kế 度độ 。

此thử 中trung 所sở 以dĩ 必tất 斥xích 二nhị 計kế 者giả 。 良lương 以dĩ 。 五ngũ 陰ấm 始thỉ 從tùng 妄vọng 想tưởng 而nhi 生sanh 。 雖tuy 有hữu 恆hằng 無vô 。 終chung 依y 倒đảo 計kế 而nhi 住trụ 。 雖tuy 無vô 恆hằng 有hữu 。 所sở 謂vị 從tùng 畢tất 竟cánh 無vô 。 成thành 畢tất 竟cánh 有hữu 。 是thị 故cố 二nhị 計kế 不bất 忘vong 。 則tắc 五ngũ 陰ấm 牢lao 不bất 可khả 破phá 矣hĩ 。 所sở 以dĩ 如Như 來Lai 。 欲dục 掘quật 妄vọng 想tưởng 之chi 原nguyên 。 先tiên 斥xích 所sở 依y 之chi 計kế 也dã 。 初sơ 五ngũ 句cú 先tiên 以dĩ 雙song 舉cử 二nhị 計kế 。 妄vọng 元nguyên 無vô 因nhân 者giả 。 惟duy 此thử 一nhất 句cú 是thị 其kỳ 實thật 義nghĩa 也dã 。 於ư 妄vọng 二nhị 句cú 。 明minh 其kỳ 迷mê 無vô 因nhân 而nhi 方phương 立lập 因nhân 緣duyên 也dã 。 迷mê 因nhân 二nhị 句cú 。 又hựu 其kỳ 明minh 迷mê 因nhân 緣duyên 而nhi 方phương 說thuyết 自tự 然nhiên 也dã 。 彼bỉ 虗hư 空không 下hạ 。 例lệ 明minh 二nhị 計kế 皆giai 妄vọng 也dã 。 蓋cái 虗hư 空không 宛uyển 似tự 不bất 動động 不bất 壞hoại 。 猶do 是thị 虗hư 幻huyễn 非phi 真chân 。 何hà 況huống 二nhị 計kế 。 本bổn 出xuất 眾chúng 生sanh 顛điên 倒đảo 分phân 別biệt 。 豈khởi 有hữu 真chân 實thật 義nghĩa 哉tai 。

△# 二nhị 縱túng/tung 奪đoạt 況huống 顯hiển 必tất 妄vọng 。

阿A 難Nan 。 知tri 妄vọng 所sở 起khởi 。 說thuyết 妄vọng 因nhân 緣duyên 。 若nhược 妄vọng 元nguyên 無vô 。 說thuyết 妄vọng 因nhân 緣duyên 。 元nguyên 無vô 所sở 有hữu 。 何hà 況huống 不bất 知tri 。 推thôi 自tự 然nhiên 者giả 。

上thượng 科khoa 直trực 斷đoạn 其kỳ 妄vọng 。 此thử 顯hiển 其kỳ 所sở 以dĩ 為vi 妄vọng 。 而nhi 縱túng/tung 奪đoạt 況huống 顯hiển 之chi 間gian 。 仍nhưng 見kiến 二nhị 計kế 之chi 妄vọng 有hữu 淺thiển 有hữu 深thâm 。 首thủ 二nhị 句cú 縱túng/tung 許hứa 因nhân 緣duyên 也dã 。 言ngôn 汝nhữ 果quả 能năng 知tri 妄vọng 起khởi 處xứ 。 則tắc 許hứa 汝nhữ 說thuyết 因nhân 緣duyên 也dã 。 次thứ 三tam 句cú 。 斥xích 奪đoạt 因nhân 緣duyên 非phi 真chân 也dã 。 若nhược 妄vọng 元nguyên 無vô 者giả 。 言ngôn 妄vọng 若nhược 本bổn 無vô 起khởi 處xứ 可khả 得đắc 。 則tắc 說thuyết 因nhân 說thuyết 緣duyên 。 本bổn 非phi 實thật 有hữu 。 而nhi 為vi 不bất 了liễu 義nghĩa 矣hĩ 。 以dĩ 上thượng 先tiên 以dĩ 縱túng/tung 奪đoạt 因nhân 緣duyên 非phi 真chân 。 何hà 況huống 下hạ 。 方phương 是thị 況huống 顯hiển 自tự 然nhiên 愈dũ 妄vọng 之chi 甚thậm 也dã 。 何hà 況huống 不bất 知tri 者giả 。 何hà 況huống 竝tịnh 因nhân 緣duyên 而nhi 亦diệc 未vị 通thông 達đạt 也dã 。 推thôi 自tự 然nhiên 者giả 。 復phục 更cánh 違vi 因nhân 緣duyên 而nhi 謬mậu 說thuyết 自tự 然nhiên 。 可khả 謂vị 迷mê 執chấp 中trung 之chi 迷mê 執chấp 矣hĩ 。

△# 三tam 結kết 歸quy 故cố 說thuyết 妄vọng 想tưởng 。

是thị 故cố 如Như 來Lai 。 與dữ 汝nhữ 發phát 明minh 。 五ngũ 陰ấm 本bổn 因nhân 。 同đồng 是thị 妄vọng 想tưởng 。

承thừa 明minh 我ngã 所sở 以dĩ 說thuyết 五ngũ 陰ấm 同đồng 是thị 妄vọng 想tưởng 者giả 。 一nhất 欲dục 眾chúng 生sanh 了liễu 見kiến 五ngũ 陰ấm 真chân 正chánh 本bổn 因nhân 。 而nhi 破phá 除trừ 無vô 難nạn/nan 。 二nhị 欲dục 眾chúng 生sanh 捐quyên 捨xả 五ngũ 陰ấm 徧biến 執chấp 情tình 計kế 。 而nhi 達đạt 妄vọng 無vô 惑hoặc 矣hĩ 。 若nhược 約ước 三tam 性tánh 分phân 之chi 。 則tắc 精tinh 真chân 妙diệu 明minh 。 圓viên 成thành 本bổn 實thật 也dã 。 皆giai 因nhân 妄vọng 起khởi 依y 他tha 已dĩ 虗hư 也dã 。 二nhị 計kế 俱câu 非phi 偏thiên 計kế 愈dũ 妄vọng 也dã 。 標tiêu 說thuyết 妄vọng 想tưởng 之chi 由do 已dĩ 竟cánh 。

△# 二nhị 詳tường 示thị 五ngũ 重trọng/trùng 妄vọng 想tưởng 。 就tựu 分phân 為vi 五ngũ 。 一nhất 色sắc 陰ấm 妄vọng 想tưởng 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 示thị 體thể 因nhân 想tưởng 。

汝nhữ 體thể 先tiên 因nhân 。 父phụ 母mẫu 想tưởng 生sanh 。 汝nhữ 心tâm 非phi 想tưởng 。 則tắc 不bất 能năng 來lai 。 想tưởng 中trung 傳truyền 命mạng 。

色sắc 陰ấm 雖tuy 兼kiêm 五ngũ 根căn 六lục 塵trần 。 今kim 圖đồ 易dị 顯hiển 其kỳ 與dữ 想tưởng 相tương 應ứng 故cố 。 且thả 單đơn 就tựu 內nội 身thân 。 而nhi 言ngôn 先tiên 因nhân 父phụ 母mẫu 想tưởng 生sanh 者giả 。 以dĩ 父phụ 母mẫu 俱câu 動động 染nhiễm 愛ái 之chi 想tưởng 。 而nhi 後hậu 有hữu 赤xích 白bạch 二nhị 陰ấm 也dã 。 汝nhữ 心tâm 非phi 想tưởng 。 則tắc 不bất 能năng 來lai 者giả 。 言ngôn 汝nhữ 之chi 父phụ 母mẫu 染nhiễm 想tưởng 雖tuy 具cụ 。 而nhi 汝nhữ 之chi 中trung 陰ấm 。 不bất 作tác 愛ái 憎tăng 之chi 想tưởng 。 亦diệc 不bất 能năng 來lai 入nhập 胎thai 中trung 。 是thị 則tắc 全toàn 乘thừa 父phụ 母mẫu 竝tịnh 己kỷ 三tam 想tưởng 成thành 就tựu 。 而nhi 後hậu 結kết 胎thai 中trung 命mạng 根căn 。 故cố 曰viết 想tưởng 中trung 傳truyền 命mạng 也dã 。

△# 二nhị 引dẫn 喻dụ 詳tường 釋thích 。 又hựu 二nhị 。 一nhất 雙song 引dẫn 二nhị 想tưởng 。

如như 我ngã 先tiên 言ngôn 。 心tâm 想tưởng 酢tạc 味vị 。 口khẩu 中trung 涎tiên 生sanh 。 心tâm 想tưởng 登đăng 高cao 。 足túc 心tâm 酸toan 起khởi 。

先tiên 言ngôn 者giả 。 二nhị 卷quyển 想tưởng 陰ấm 中trung 言ngôn 也dã 。 口khẩu 涎tiên 足túc 酸toan 。 全toàn 顯hiển 虗hư 想tưởng 能năng 感cảm 通thông 實thật 體thể 也dã 。

△# 二nhị 辯biện 顯hiển 虗hư 妄vọng 。

懸huyền 崖nhai 不bất 有hữu 。 酢tạc 物vật 未vị 來lai 。 汝nhữ 體thể 必tất 非phi 。 虗hư 妄vọng 通thông 倫luân 。 口khẩu 水thủy 如như 何hà 。 因nhân 談đàm 酢tạc 出xuất 。

首thủ 二nhị 句cú 。 言ngôn 二nhị 物vật 但đãn 是thị 空không 談đàm 非phi 是thị 實thật 有hữu 。 汝nhữ 體thể 下hạ 。 反phản 言ngôn 以dĩ 顯hiển 體thể 乃nãi 妄vọng 倫luân 也dã 。 言ngôn 汝nhữ 之chi 身thân 體thể 。 若nhược 不bất 與dữ 虗hư 妄vọng 通thông 為vi 一nhất 類loại 。 空không 談đàm 酢tạc 崖nhai 。 而nhi 口khẩu 水thủy 足túc 酸toan 何hà 為vi 妄vọng 出xuất 耶da 。

△# 二nhị 結kết 妄vọng 想tưởng 名danh 。

是thị 故cố 當đương 知tri 。 汝nhữ 現hiện 色sắc 身thân 。 名danh 為vi 堅Kiên 固Cố 第Đệ 一Nhất 妄Vọng 想Tưởng 。

堅kiên 固cố 妄vọng 想tưởng 者giả 。 言ngôn 此thử 想tưởng 之chi 體thể 取thủ 著trước 有hữu 力lực 固cố 結kết 而nhi 不bất 可khả 解giải 也dã 。 如như 父phụ 母mẫu 交giao 遘cấu 染nhiễm 心tâm 。 并tinh 己kỷ 憎tăng 愛ái 深thâm 心tâm 。 其kỳ 交giao 固cố 有hữu 力lực 。 不bất 待đãi 言ngôn 矣hĩ 。 問vấn 內nội 根căn 固cố 然nhiên 。 若nhược 兼kiêm 外ngoại 器khí 。 何hà 關quan 三tam 想tưởng 。 答đáp 如như 前tiền 世thế 界giới 相tương 續tục 中trung 。 言ngôn 堅kiên 明minh 立lập 礙ngại 。 及cập 與dữ 堅kiên 覺giác 寶bảo 成thành 等đẳng 。 亦diệc 堅kiên 固cố 妄vọng 想tưởng 也dã 。

△# 二nhị 受thọ 陰ấm 妄vọng 想tưởng 。 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 轉chuyển 想tưởng 成thành 受thọ 。

即tức 此thử 所sở 說thuyết 。 臨lâm 高cao 想tưởng 心tâm 。 能năng 令linh 汝nhữ 形hình 。 真chân 受thọ 酸toan 澀sáp 。

首thủ 二nhị 句cú 。 躡niếp 前tiền 想tưởng 陰ấm 。 亦diệc 即tức 躡niếp 前tiền 喻dụ 中trung 臨lâm 高cao 虗hư 想tưởng 。 次thứ 二nhị 句cú 。 但đãn 取thủ 受thọ 酸toan 澀sáp 處xứ 。 以dĩ 為vi 受thọ 陰ấm 。 所sở 謂vị 轉chuyển 想tưởng 成thành 受thọ 也dã 。 而nhi 言ngôn 真chân 受thọ 者giả 。 意ý 明minh 想tưởng 雖tuy 無vô 實thật 高cao 險hiểm 而nhi 形hình 乃nãi 受thọ 真chân 酸toan 澀sáp 。 諸chư 受thọ 皆giai 可khả 例lệ 知tri 其kỳ 妄vọng 。

△# 二nhị 推thôi 廣quảng 結kết 名danh 。

由do 因nhân 受thọ 生sanh 。 能năng 動động 色sắc 體thể 。 汝nhữ 今kim 現hiện 前tiền 。 順thuận 益ích 違vi 損tổn 。 二nhị 現hiện 驅khu 馳trì 。 名danh 為vi 虗hư 明minh 第đệ 二nhị 妄vọng 想tưởng 。

首thủ 二nhị 句cú 。 牒điệp 前tiền 妄vọng 受thọ 動động 體thể 。 例lệ 下hạ 諸chư 受thọ 皆giai 是thị 妄vọng 動động 。 吳ngô 興hưng 曰viết 。 汝nhữ 今kim 現hiện 前tiền 下hạ 。 正chánh 示thị 受thọ 想tưởng 也dã 。 順thuận 益ích 即tức 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 。 違vi 損tổn 即tức 苦khổ 受thọ 。 合hợp 有hữu 非phi 違vi 非phi 順thuận 即tức 。 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 受thọ 。 但đãn 是thị 文văn 略lược 耳nhĩ 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 。 臨lâm 高cao 空không 想tưởng 而nhi 酸toan 澀sáp 真chân 發phát 違vi 順thuận 皆giai 妄vọng 。 而nhi 損tổn 益ích 現hiện 馳trì 。 則tắc 受thọ 陰ấm 無vô 體thể 虗hư 有hữu 所sở 明minh 。 故cố 名danh 虗hư 明minh 妄vọng 想tưởng 。

△# 三tam 想tưởng 陰ấm 妄vọng 想tưởng 。 分phân 為vi 二nhị 。 一nhất 身thân 念niệm 相tương 應ứng 。

由do 汝nhữ 念niệm 慮lự 。 使sử 汝nhữ 色sắc 身thân 。 身thân 非phi 念niệm 倫luân 。 汝nhữ 身thân 何hà 因nhân 。 隨tùy 念niệm 所sở 使sử 。 種chủng 種chủng 取thủ 像tượng 。 心tâm 生sanh 形hình 取thủ 。 與dữ 念niệm 相tương 應ứng 。

此thử 科khoa 全toàn 舉cử 想tưởng 陰ấm 之chi 虗hư 。 能năng 使sử 色sắc 陰ấm 之chi 實thật 。 而nhi 虗hư 實thật 相tướng 應ưng 。 以dĩ 見kiến 想tưởng 陰ấm 之chi 妄vọng 也dã 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 。 念niệm 慮lự 虗hư 情tình 也dã 。 色sắc 身thân 實thật 質chất 也dã 。 虗hư 實thật 不bất 倫luân 。 而nhi 能năng 相tương/tướng 使sứ 者giả 。 由do 想tưởng 融dung 之chi 也dã 。 心tâm 生sanh 虗hư 想tưởng 。 形hình 取thủ 實thật 物vật 。 心tâm 形hình 異dị 用dụng 。 而nhi 能năng 相tương 應ứng 者giả 。 由do 想tưởng 通thông 之chi 也dã 。

△# 二nhị 推thôi 廣quảng 結kết 名danh 。

寤ngụ 即tức 想tưởng 心tâm 。 寐mị 為vi 諸chư 夢mộng 。 則tắc 汝nhữ 想tưởng 念niệm 。 搖dao 動động 妄vọng 情tình 。 名danh 為vi 融Dung 通Thông 第Đệ 三Tam 妄Vọng 想Tưởng 。

寤ngụ 想tưởng 寐mị 夢mộng 。 皆giai 獨độc 頭đầu 意ý 識thức 為vi 體thể 。 故cố 即tức 想tưởng 陰ấm 。 而nhi 言ngôn 搖dao 動động 妄vọng 情tình 者giả 。 顯hiển 其kỳ 皆giai 非phi 寂tịch 靜tĩnh 真chân 心tâm 也dã 。 溫ôn 陵lăng 曰viết 。 寤ngụ 寐mị 搖dao 變biến 。 使sử 心tâm 隨tùy 境cảnh 。 使sử 境cảnh 隨tùy 心tâm 。 皆giai 融dung 通thông 妄vọng 想tưởng 也dã 。

△# 四tứ 行hành 陰ấm 妄vọng 想tưởng 。 分phần/phân 三tam 。 一nhất 體thể 遷thiên 不bất 覺giác 。

化hóa 理lý 不bất 住trụ 。 運vận 運vận 密mật 移di 。 甲giáp 長trưởng 髮phát 生sanh 。 氣khí 消tiêu 容dung 皺trứu 。 日nhật 夜dạ 相tương 代đại 。 曾tằng 無vô 覺giác 悟ngộ 。

此thử 亦diệc 例lệ 前tiền 明minh 虗hư 妄vọng 行hành 陰ấm 能năng 遷thiên 實thật 體thể 也dã 。 首thủ 二nhị 句cú 。 舉cử 行hành 陰ấm 也dã 。 化hóa 理lý 猶do 言ngôn 變biến 化hóa 之chi 性tánh 。 即tức 指chỉ 行hành 陰ấm 以dĩ 遷thiên 流lưu 為vi 相tương/tướng 。 故cố 曰viết 不bất 住trụ 。 運vận 運vận 猶do 言ngôn 念niệm 念niệm 也dã 。 密mật 移di 者giả 。 表biểu 其kỳ 動động 之chi 隱ẩn 微vi 也dã 。 莊trang 子tử 喻dụ 以dĩ 夜dạ 壑hác 負phụ 舟chu 。 正chánh 此thử 密mật 移di 之chi 意ý 。 但đãn 彼bỉ 謂vị 造tạo 化hóa 。 此thử 言ngôn 行hạnh 陰ấm 也dã 。 次thứ 二nhị 句cú 。 正chánh 表biểu 能năng 遷thiên 實thật 體thể 也dã 。 蓋cái 遷thiên 少thiểu 至chí 長trường/trưởng 。 遷thiên 壯tráng 成thành 老lão 也dã 。 日nhật 夜dạ 相tương 代đại 。 即tức 剎sát 那na 剎sát 那na 。 不bất 得đắc 停đình 住trụ 也dã 。 曾tằng 無vô 覺giác 悟ngộ 。 言ngôn 不bất 能năng 念niệm 念niệm 了liễu 知tri 。 正chánh 以dĩ 見kiến 遷thiên 移di 之chi 密mật 也dã 。

△# 二nhị 雙song 詰cật 是thị 非phi 。

阿A 難Nan 。 此thử 若nhược 非phi 汝nhữ 。 云vân 何hà 體thể 遷thiên 。 如như 必tất 是thị 真chân 。 汝nhữ 何hà 無vô 覺giác 。

此thử 字tự 即tức 指chỉ 行hành 陰ấm 。 此thử 若nhược 非phi 汝nhữ 者giả 。 言ngôn 此thử 遷thiên 流lưu 之chi 行hành 陰ấm 若nhược 果quả 非phi 汝nhữ 心tâm 耶da 。 云vân 何hà 體thể 遷thiên 者giả 。 詰cật 其kỳ 何hà 能năng 遷thiên 變biến 汝nhữ 之chi 實thật 體thể 耶da 。 以dĩ 見kiến 不bất 非phi 汝nhữ 也dã 。 如như 必tất 是thị 真chân 者giả 。 言ngôn 此thử 遷thiên 流lưu 之chi 行hành 陰ấm 若nhược 果quả 真chân 汝nhữ 心tâm 也dã 。 汝nhữ 何hà 不bất 覺giác 者giả 。 詰cật 其kỳ 何hà 不bất 念niệm 念niệm 覺giác 知tri 耶da 。 以dĩ 見kiến 不bất 即tức 汝nhữ 也dã 。 非phi 汝nhữ 是thị 汝nhữ 二nhị 不bất 可khả 定định 。 足túc 知tri 虗hư 妄vọng 而nhi 非phi 真chân 矣hĩ 。

△# 三tam 推thôi 廣quảng 結kết 名danh 。

則tắc 汝nhữ 諸chư 行hành 。 念niệm 念niệm 不bất 停đình 。 名danh 為vi 幽U 隱Ẩn 第Đệ 四Tứ 妄Vọng 想Tưởng 。

幽u 隱ẩn 者giả 。 固cố 以dĩ 遷thiên 流lưu 難nan 知tri 是thị 非phi 莫mạc 定định 為vi 義nghĩa 。 亦diệc 以dĩ 前tiền 三tam 覆phú 藏tàng 非phi 修tu 莫mạc 見kiến 為vi 相tương/tướng 也dã 。 大đại 抵để 受thọ 想tưởng 行hành 之chi 三tam 陰ấm 。 雖tuy 皆giai 屬thuộc 心tâm 。 而nhi 文văn 中trung 皆giai 要yếu 顯hiển 與dữ 色sắc 身thân 通thông 貫quán 。 受thọ 則tắc 能năng 令linh 色sắc 身thân 領lãnh 境cảnh 。 想tưởng 則tắc 能năng 驅khu 使sử 於ư 身thân 。 行hành 則tắc 能năng 遷thiên 變biến 乎hồ 體thể 。 又hựu 雖tuy 說thuyết 三tam 陰ấm 通thông 貫quán 色sắc 身thân 。 而nhi 實thật 要yếu 顯hiển 身thân 為vi 念niệm 倫luân 非phi 真chân 實thật 有hữu 也dã 。

△# 五ngũ 識thức 陰ấm 妄vọng 想tưởng 。 分phần/phân 四tứ 。 一nhất 縱túng/tung 奪đoạt 真chân 妄vọng 。 又hựu 二nhị 。 一nhất 約ước 性tánh 縱túng/tung 真chân 。

又hựu 汝nhữ 精tinh 明minh 。 湛trạm 不bất 搖dao 處xứ 。 名danh 恆hằng 常thường 者giả 。 於ư 身thân 不bất 出xuất 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 若nhược 實thật 精tinh 真chân 。 不bất 容dung 習tập 妄vọng 。

迷mê 位vị 識thức 陰ấm 。 雖tuy 通thông 收thu 八bát 識thức 。 而nhi 修tu 斷đoạn 位vị 中trung 。 前tiền 四tứ 陰ấm 盡tận 無vô 復phục 麤thô 浮phù 遷thiên 動động 。 更cánh 何hà 論luận 於ư 前tiền 七thất 。 應ưng 知tri 此thử 惟duy 目mục 於ư 第đệ 八bát 也dã 。 故cố 此thử 首thủ 三tam 句cú 。 先tiên 用dụng 縱túng/tung 詞từ 。 牒điệp 定định 恆hằng 常thường 。 精tinh 明minh 不bất 搖dao 。 即tức 指chỉ 第đệ 八bát 識thức 也dã 。 純thuần 一nhất 不bất 雜tạp 而nhi 橫hoạnh/hoành 竪thụ 洞đỗng 照chiếu 曰viết 精tinh 明minh 。 所sở 謂vị 似tự 一nhất 也dã 。 浮phù 想tưởng 已dĩ 盡tận 而nhi 遷thiên 擾nhiễu 俱câu 停đình 曰viết 湛trạm 不bất 搖dao 。 所sở 謂vị 似tự 常thường 也dã 。 名danh 恆hằng 常thường 者giả 。 正chánh 是thị 牒điệp 定định 之chi 詞từ 。 言ngôn 若nhược 即tức 以dĩ 此thử 精tinh 明minh 不bất 搖dao 之chi 識thức 。 為vi 真chân 常thường 不bất 變biến 之chi 性tánh 耶da 。 於ư 身thân 下hạ 。 縱túng/tung 其kỳ 應ưng 不bất 習tập 妄vọng 也dã 。 於ư 身thân 不bất 出xuất 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 者giả 。 益ích 顯hiển 經kinh 前tiền 所sở 示thị 根căn 中trung 之chi 性tánh 。 即tức 是thị 第đệ 八bát 實thật 體thể 無vô 疑nghi 矣hĩ 。 但đãn 前tiền 帶đái 妄vọng 顯hiển 真chân 。 此thử 則tắc 研nghiên 真chân 斷đoạn 妄vọng 也dã 。 若nhược 實thật 精tinh 真chân 。 不bất 容dung 習tập 妄vọng 者giả 。 如như 云vân 若nhược 實thật 精tinh 金kim 不bất 應ưng 混hỗn 沙sa 也dã 。 習tập 妄vọng 之chi 事sự 。 下hạ 科khoa 方phương 以dĩ 見kiến 之chi 也dã 。

△# 二nhị 驗nghiệm 憶ức 奪đoạt 妄vọng 。

何hà 因nhân 汝nhữ 等đẳng 。 曾tằng 於ư 昔tích 年niên 。 覩đổ 一nhất 奇kỳ 物vật 。 經kinh 歷lịch 年niên 歲tuế 。 憶ức 忘vong 俱câu 無vô 。 於ư 後hậu 忽hốt 然nhiên 。 覆phú 覩đổ 前tiền 異dị 。 記ký 憶ức 宛uyển 然nhiên 。 曾tằng 不bất 遺di 失thất 。 則tắc 此thử 精tinh 了liễu 。 湛trạm 不bất 搖dao 中trung 。 念niệm 念niệm 受thọ 熏huân 。 有hữu 何hà 籌trù 筭# 。

此thử 但đãn 約ước 記ký 持trì 多đa 年niên 不bất 忘vong 舊cựu 見kiến 為vi 八bát 識thức 習tập 妄vọng 之chi 過quá 。 蓋cái 最tối 初sơ 熏huân 習tập 。 雖tuy 由do 前tiền 六lục 。 而nhi 憶ức 持trì 不bất 忘vong 。 非phi 前tiền 六lục 所sở 能năng 。 前tiền 六lục 如như 聚tụ 斂liểm 之chi 臣thần 。 第đệ 八bát 似tự 庫khố 藏tạng 之chi 吏lại 。 第đệ 七thất 同đồng 出xuất 納nạp 之chi 官quan 。 故cố 知tri 此thử 論luận 收thu 執chấp 不bất 忘vong 。 惟duy 約ước 第đệ 八bát 也dã 。 理lý 實thật 此thử 識thức 尚thượng 能năng 憶ức 持trì 多đa 劫kiếp 無vô 量lượng 種chủng 習tập 。 次thứ 第đệ 成thành 熟thục 。 豈khởi 止chỉ 現hiện 生sanh 之chi 多đa 年niên 乎hồ 。 舊cựu 註chú 不bất 達đạt 。 濫lạm 收thu 前tiền 七thất 。 失thất 旨chỉ 甚thậm 矣hĩ 。 湛trạm 不bất 搖dao 中trung 。 念niệm 念niệm 受thọ 熏huân 者giả 。 言ngôn 見kiến 物vật 之chi 後hậu 。 雖tuy 似tự 忘vong 情tình 置trí 過quá 。 而nhi 實thật 念niệm 念niệm 熏huân 持trì 。 無vô 有hữu 剎sát 那na 間gian 歇hiết 。 如như 其kỳ 不bất 然nhiên 。 於ư 後hậu 覆phú 覩đổ 。 豈khởi 能năng 宛uyển 然nhiên 現hiện 前tiền 耶da 。 有hữu 何hà 籌trù 筭# 者giả 。 言ngôn 此thử 方phương 是thị 驗nghiệm 一nhất 物vật 之chi 不bất 忘vong 。 而nhi 實thật 持trì 種chủng 之chi 無vô 量lượng 積tích 習tập 以dĩ 無vô 邊biên 。 故cố 云vân 爾nhĩ 也dã 。

△# 二nhị 正chánh 申thân 喻dụ 示thị 。

阿A 難Nan 當đương 知tri 。 此thử 湛trạm 非phi 真chân 。 如như 急cấp 流lưu 水thủy 。 望vọng 如như 恬điềm 靜tĩnh 。 流lưu 急cấp 不bất 見kiến 。 非phi 是thị 無vô 流lưu 。 若nhược 非phi 想tưởng 元nguyên 。 寧ninh 受thọ 妄vọng 習tập 。

急cấp 流lưu 水thủy 須tu 取thủ 無vô 波ba 平bình 流lưu 之chi 急cấp 水thủy 。 望vọng 如như 恬điềm 靜tĩnh 者giả 。 以dĩ 其kỳ 無vô 波ba 浪lãng 之chi 參tham 差sai 無vô 飛phi 湍thoan 之chi 上thượng 下hạ 也dã 。 次thứ 二nhị 句cú 。 明minh 其kỳ 正chánh 因nhân 流lưu 急cấp 故cố 不bất 可khả 見kiến 。 非phi 真chân 無vô 流lưu 也dã 。 嘗thường 對đối 此thử 水thủy 。 閑nhàn 驗nghiệm 其kỳ 流lưu 。 拋phao 一nhất 草thảo 葉diệp 於ư 其kỳ 水thủy 面diện 。 草thảo 葉diệp 迅tấn 疾tật 而nhi 去khứ 。 方phương 覺giác 其kỳ 流lưu 之chi 最tối 急cấp 非phi 無vô 流lưu 也dã 。 故cố 佛Phật 前tiền 驗nghiệm 其kỳ 記ký 物vật 如như 拋phao 草thảo 葉diệp 也dã 。 末mạt 二nhị 句cú 。 判phán 定định 仍nhưng 想tưởng 元nguyên 也dã 。 蓋cái 前tiền 想tưởng 陰ấm 之chi 盡tận 。 但đãn 盡tận 麤thô 想tưởng 。 其kỳ 實thật 此thử 陰ấm 仍nhưng 是thị 細tế 想tưởng 。 所sở 以dĩ 仍nhưng 受thọ 此thử 妄vọng 習tập 也dã 。 大đại 抵để 究cứu 本bổn 惟duy 一nhất 妄vọng 想tưởng 。 但đãn 麤thô 而nhi 著trước 者giả 。 極cực 於ư 色sắc 陰ấm 。 細tế 而nhi 微vi 者giả 。 極cực 於ư 識thức 陰ấm 也dã 。

△# 三tam 的đích 指chỉ 滅diệt 時thời 。

非phi 汝nhữ 六lục 根căn 。 互hỗ 用dụng 合hợp 開khai 。 此thử 之chi 妄vọng 想tưởng 。 無vô 時thời 得đắc 滅diệt 。

此thử 言ngôn 識thức 陰ấm 既ký 非phi 確xác 實thật 。 精tinh 真chân 猶do 屬thuộc 妄vọng 習tập 。 然nhiên 則tắc 此thử 妄vọng 何hà 時thời 而nhi 方phương 滅diệt 耶da 。 要yếu 須tu 六lục 根căn 互hỗ 用dụng 之chi 時thời 。 根căn 隔cách 合hợp 開khai 之chi 後hậu 。 此thử 之chi 妄vọng 想tưởng 。 方phương 以dĩ 滅diệt 除trừ 也dã 。 但đãn 經kinh 用dụng 反phản 言ngôn 以dĩ 顯hiển 。 故cố 云vân 若nhược 非phi 根căn 解giải 入nhập 圓viên 。 此thử 妄vọng 終chung 無vô 滅diệt 時thời 也dã 。 蓋cái 互hỗ 用dụng 合hợp 開khai 。 正chánh 當đương 寂tịch 滅diệt 現hiện 前tiền 。 獲hoạch 二nhị 殊thù 勝thắng 。 十thập 信tín 滿mãn 心tâm 十thập 住trụ 初sơ 心tâm 之chi 際tế 也dã 。

△# 四tứ 推thôi 廣quảng 結kết 名danh 。

故cố 汝nhữ 現hiện 在tại 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 中trung 串xuyến 習tập 幾kỷ 。 則tắc 湛trạm 了liễu 內nội 。 罔võng 象tượng 虗hư 無vô 第đệ 五ngũ 顛điên 倒đảo 。 細tế 微vi 精tinh 想tưởng 。

現hiện 在tại 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 者giả 。 即tức 就tựu 阿A 難Nan 現hiện 前tiền 六lục 根căn 。 中trung 性tánh 一nhất 念niệm 不bất 生sanh 之chi 體thể 。 如như 佛Phật 前tiền 十thập 番phiên 開khai 顯hiển 不bất 動động 不bất 滅diệt 等đẳng 識thức 精tinh 明minh 元nguyên 也dã 。 而nhi 言ngôn 中trung 串xuyến 習tập 幾kỷ 者giả 。 即tức 覩đổ 物vật 不bất 忘vong 念niệm 念niệm 受thọ 熏huân 也dã 。 湛trạm 了liễu 內nội 即tức 精tinh 明minh 湛trạm 然nhiên 不bất 搖dao 之chi 中trung 也dã 。 罔võng 象tượng 虗hư 無vô 者giả 。 謂vị 其kỳ 本bổn 是thị 無vô 明minh 幻huyễn 瞖ế 。 似tự 實thật 而nhi 虗hư 。 似tự 有hữu 而nhi 無vô 也dã 。 顛điên 倒đảo 者giả 。 迷mê 真chân 執chấp 似tự 也dã 。 細tế 微vi 者giả 。 陀đà 那na 細tế 識thức 也dã 。 精tinh 想tưởng 者giả 。 識thức 精tinh 明minh 元nguyên 也dã 。 簡giản 異dị 前tiền 想tưởng 陰ấm 中trung 瀑bộc 流lưu 麤thô 想tưởng 耳nhĩ 。 詳tường 示thị 五ngũ 重trọng/trùng 妄vọng 想tưởng 已dĩ 竟cánh 。

△# 三tam 總tổng 結kết 妄vọng 想tưởng 所sở 成thành 。

阿A 難Nan 。 是thị 五ngũ 受thọ 陰ấm 。 五ngũ 妄vọng 想tưởng 成thành 。

溫ôn 陵lăng 曰viết 。 五ngũ 受thọ 陰ấm 亦diệc 曰viết 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 。 由do 一nhất 念niệm 迷mê 妄vọng 。 受thọ 此thử 取thủ 此thử 。 以dĩ 自tự 蔽tế 藏tạng 也dã 。

○# 承thừa 上thượng 總tổng 言ngôn 。 由do 是thị 觀quán 之chi 。 五ngũ 陰ấm 雖tuy 淺thiển 深thâm 麤thô 細tế 不bất 同đồng 。 而nhi 要yếu 之chi 皆giai 妄vọng 想tưởng 所sở 成thành 。 悉tất 非phi 真chân 心tâm 本bổn 有hữu 也dã 。 答đáp 生sanh 起khởi 妄vọng 想tưởng 已dĩ 竟cánh 。

△# 二nhị 答đáp 陰ấm 界giới 淺thiển 深thâm 。

汝nhữ 今kim 欲dục 知tri 。 因nhân 界giới 淺thiển 深thâm 。 惟duy 色sắc 與dữ 空không 。 是thị 色sắc 邊biên 際tế 。 惟duy 觸xúc 及cập 離ly 。 是thị 受thọ 邊biên 際tế 。 惟duy 記ký 與dữ 忘vong 。 是thị 想tưởng 邊biên 際tế 。 惟duy 滅diệt 與dữ 生sanh 。 是thị 行hành 邊biên 際tế 。 湛trạm 入nhập 合hợp 湛trạm 。 歸quy 識thức 邊biên 際tế 。

阿A 難Nan 前tiền 第đệ 三tam 問vấn 云vân 如như 是thị 五ngũ 重trọng 。 詣nghệ 何hà 為vi 界giới 。 佛Phật 今kim 於ư 第đệ 二nhị 答đáp 中trung 答đáp 此thử 問vấn 也dã 。 因nhân 界giới 者giả 。 舊cựu 註chú 以dĩ 空không 色sắc 相tướng 因nhân 等đẳng 義nghĩa 釋thích 之chi 。 頗phả 無vô 情tình 謂vị 。 今kim 考khảo 古cổ 訓huấn 十thập 八bát 界giới 。 乃nãi 云vân 界giới 者giả 因nhân 義nghĩa 。 謂vị 出xuất 生sanh 諸chư 法pháp 。 如như 地địa 生sanh 物vật 。 而nhi 地địa 為vi 物vật 因nhân 也dã 。 今kim 五ngũ 陰ấm 即tức 界giới 之chi 開khai 合hợp 。 故cố 名danh 因nhân 界giới 。 但đãn 是thị 陰ấm 之chi 別biệt 名danh 而nhi 已dĩ 。 淺thiển 深thâm 即tức 邊biên 際tế 之chi 淺thiển 深thâm 。 歷lịch 五ngũ 陰ấm 而nhi 各các 有hữu 也dã 。 如như 色sắc 陰ấm 中trung 有hữu 相tương/tướng 為vi 色sắc 無vô 相tướng 為vi 空không 。 若nhược 離ly 諸chư 色sắc 相tướng 。 而nhi 棲tê 心tâm 空không 淨tịnh 。 祖tổ 家gia 謂vị 之chi 一nhất 色sắc 邊biên 。 惟duy 識thức 謂vị 為vi 空không 一nhất 顯hiển 色sắc 。 是thị 知tri 盡tận 色sắc 而nhi 不bất 盡tận 空không 。 皆giai 未vị 出xuất 乎hồ 色sắc 陰ấm 邊biên 際tế 。 而nhi 一nhất 切thiết 空không 忍nhẫn 皆giai 非phi 究cứu 竟cánh 也dã 。 受thọ 陰ấm 中trung 。 取thủ 著trước 曰viết 觸xúc 。 厭yếm 捨xả 曰viết 離ly 。 斷đoạn 諸chư 取thủ 著trước 。 而nhi 不bất 忘vong 厭yếm 捨xả 。 是thị 猶do 住trụ 捨xả 受thọ 之chi 中trung 。 故cố 佛Phật 於ư 離ly 幻huyễn 之chi 後hậu 。 復phục 教giáo 離ly 離ly 。 是thị 知tri 盡tận 觸xúc 而nhi 不bất 盡tận 離ly 。 亦diệc 未vị 出xuất 乎hồ 受thọ 陰ấm 邊biên 際tế 。 而nhi 一nhất 切thiết 背bối/bội 捨xả 皆giai 非phi 究cứu 竟cánh 也dã 。 想tưởng 陰ấm 中trung 。 有hữu 念niệm 為vi 記ký 。 無vô 念niệm 為vi 忘vong 。 除trừ 諸chư 念niệm 而nhi 不bất 忘vong 無vô 念niệm 。 是thị 仍nhưng 住trụ 於ư 靜tĩnh 念niệm 之chi 中trung 。 故cố 佛Phật 言ngôn 有hữu 念niệm 無vô 念niệm 同đồng 歸quy 迷mê 悶muộn 。 祖tổ 云vân 。 莫mạc 謂vị 無vô 心tâm 是thị 道đạo 。 無vô 心tâm 猶do 隔cách 一nhất 關quan 。 是thị 知tri 盡tận 記ký 而nhi 不bất 盡tận 忘vong 。 亦diệc 未vị 出xuất 乎hồ 想tưởng 陰ấm 邊biên 際tế 。 而nhi 一nhất 切thiết 無vô 想tưởng 皆giai 非phi 究cứu 竟cánh 也dã 。 行hành 陰ấm 中trung 。 以dĩ 迷mê 位vị 散tán 心tâm 麤thô 行hành 為vi 生sanh 相tương/tướng 。 如như 二nhị 卷quyển 喻dụ 如như 瀑bộc 流lưu 者giả 是thị 也dã 。 以dĩ 修tu 位vị 定định 心tâm 細tế 行hành 為vi 滅diệt 相tương/tướng 。 如như 此thử 卷quyển 喻dụ 如như 野dã 馬mã 者giả 是thị 也dã 。 然nhiên 此thử 細tế 行hành 似tự 滅diệt 非phi 滅diệt 。 仍nhưng 是thị 清thanh 擾nhiễu 細tế 遷thiên 。 如như 定định 中trung 人nhân 不bất 免miễn 。 爪trảo 生sanh 髮phát 長trường 。 足túc 以dĩ 驗nghiệm 之chi 。 是thị 知tri 盡tận 生sanh 而nhi 不bất 盡tận 滅diệt 。 亦diệc 未vị 出xuất 乎hồ 行hành 陰ấm 邊biên 際tế 。 而nhi 一nhất 切thiết 滅diệt 定định 皆giai 非phi 究cứu 竟cánh 也dã 。 識thức 陰ấm 中trung 。 以dĩ 有hữu 入nhập 為vi 湛trạm 入nhập 。 蓋cái 泯mẫn 行hành 流lưu 而nhi 沒một 歸quy 識thức 海hải 。 經Kinh 云vân 。 性tánh 入nhập 元nguyên 澄trừng 。 一nhất 澄trừng 元nguyên 習tập 。 如như 波ba 瀾lan 滅diệt 。 化hóa 為vi 澄trừng 水thủy 。 是thị 也dã 。 以dĩ 無vô 入nhập 為vi 合hợp 湛trạm 。 經Kinh 云vân 。 內nội 外ngoại 湛trạm 明minh 。 入nhập 無vô 所sở 入nhập 。 是thị 也dã 。 蓋cái 合hợp 字tự 有hữu 不bất 動động 之chi 意ý 。 即tức 流lưu 急cấp 不bất 見kiến 其kỳ 流lưu 也dã 。 然nhiên 此thử 合hợp 湛trạm 境cảnh 界giới 分phần/phân 劑tề 非phi 淺thiển 。 良lương 以dĩ 。 始thỉ 言ngôn 湛trạm 入nhập 特đặc 表biểu 行hành 陰ấm 方phương 消tiêu 識thức 海hải 初sơ 入nhập 。 按án 位vị 已dĩ 當đương 七thất 信tín 。 齊tề 於ư 四Tứ 果Quả 。 而nhi 圓viên 通thông 正chánh 在tại 。 聞văn 所sở 聞văn 盡tận 。 終chung 言ngôn 合hợp 湛trạm 。 更cánh 名danh 識thức 海hải 久cửu 停đình 湛trạm 明minh 淨tịnh 極cực 。 區khu 宇vũ 漸tiệm 啟khải 。 將tương 通thông 未vị 通thông 。 按án 位vị 可khả 當đương 八bát 九cửu 十thập 信tín 。 而nhi 圓viên 通thông 應ưng 在tại 後hậu 三tam 結kết 中trung 。 雖tuy 視thị 湛trạm 入nhập 有hữu 加gia 居cư 然nhiên 。 仍nhưng 在tại 識thức 境cảnh 。 咸hàm 不bất 免miễn 於ư 最tối 細tế 。 四tứ 相tướng 所sở 遷thiên 。 是thị 知tri 盡tận 湛trạm 入nhập 而nhi 不bất 盡tận 合hợp 湛trạm 。 終chung 未vị 出xuất 乎hồ 識thức 陰ấm 邊biên 際tế 。 所sở 謂vị 清thanh 光quang 照chiếu 眼nhãn 。 猶do 似tự 迷mê 家gia 。 而nhi 一nhất 切thiết 明minh 白bạch 法Pháp 身thân 俱câu 未vị 究cứu 竟cánh 也dã 。 問vấn 識thức 陰ấm 盡tận 時thời 畢tất 竟cánh 何hà 位vị 。 答đáp 入nhập 初sơ 住trụ 證chứng 圓viên 通thông 也dã 。 經Kinh 云vân 。 非phi 汝nhữ 六lục 根căn 。 互hỗ 用dụng 合hợp 開khai 。 此thử 之chi 妄vọng 想tưởng 。 無vô 時thời 得đắc 滅diệt 。 是thị 其kỳ 明minh 徵trưng 也dã 。 問vấn 此thử 之chi 識thức 陰ấm 。 既ký 惟duy 第đệ 八bát 。 即tức 是thị 業nghiệp 識thức 。 而nhi 別biệt 經kinh 論luận 皆giai 謂vị 。 無vô 明minh 生sanh 相tương/tướng 等đẳng 覺giác 後hậu 心tâm 方phương 盡tận 。 今kim 言ngôn 初sơ 住trụ 即tức 盡tận 。 而nhi 後hậu 位vị 依y 何hà 住trụ 持trì 耶da 。 答đáp 彼bỉ 是thị 漸tiệm 教giáo 所sở 談đàm 。 初sơ 住trụ 等đẳng 覺giác 。 尚thượng 隔cách 天thiên 淵uyên 。 豈khởi 遽cự 說thuyết 盡tận 。 此thử 是thị 圓viên 頓đốn 之chi 旨chỉ 。 經kinh 文văn 明minh 言ngôn 。 從tùng 互hỗ 用dụng 中trung 。 頓đốn 超siêu 諸chư 位vị 。 能năng 入nhập 金kim 剛cang 乾can 慧tuệ 。 非phi 等đẳng 覺giác 後hậu 心tâm 而nhi 何hà 。 應ưng 知tri 勝thắng 義nghĩa 中trung 。 真chân 勝thắng 義nghĩa 性tánh 。 大đại 不bất 思tư 議nghị 。 不bất 應ưng 以dĩ 漸tiệm 而nhi 難nạn/nan 圓viên 也dã 。 然nhiên 以dĩ 此thử 總tổng 較giảo 因nhân 界giới 之chi 淺thiển 深thâm 者giả 。 若nhược 但đãn 知tri 色sắc 為vi 色sắc 。 而nhi 不bất 知tri 空không 亦diệc 是thị 色sắc 者giả 。 知tri 色sắc 界giới 之chi 淺thiển 者giả 也dã 。 知tri 空không 色sắc 之chi 皆giai 色sắc 者giả 。 知tri 色sắc 界giới 之chi 深thâm 者giả 也dã 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 但đãn 知tri 湛trạm 入nhập 為vi 識thức 。 而nhi 不bất 知tri 合hợp 湛trạm 亦diệc 識thức 者giả 。 知tri 識thức 界giới 之chi 淺thiển 者giả 也dã 。 知tri 湛trạm 入nhập 合hợp 湛trạm 皆giai 識thức 者giả 。 知tri 識thức 界giới 之chi 深thâm 者giả 也dã 。 是thị 則tắc 發phát 揮huy 五ngũ 重trọng/trùng 妄vọng 想tưởng 。 可khả 謂vị 極cực 盡tận 其kỳ 境cảnh 界giới 矣hĩ 。

△# 三tam 答đáp 滅diệt 除trừ 頓đốn 漸tiệm 。 阿A 難Nan 前tiền 第đệ 二nhị 問vấn 云vân 。 又hựu 此thử 五ngũ 陰ấm 。 為vi 併tinh 消tiêu 除trừ 。 為vi 次thứ 第đệ 盡tận 。 故cố 如Như 來Lai 今kim 於ư 第đệ 三tam 答đáp 中trung 。 答đáp 此thử 問vấn 也dã 。 分phân 為vi 三tam 。 一nhất 生sanh 滅diệt 次thứ 第đệ 。

此thử 五ngũ 陰ấm 元nguyên 。 重trùng 疊điệp 生sanh 起khởi 。 生sanh 因nhân 識thức 有hữu 。 滅diệt 從tùng 色sắc 除trừ 。

此thử 五ngũ 陰ấm 生sanh 滅diệt 次thứ 第đệ 。 即tức 六lục 根căn 結kết 解giải 次thứ 第đệ 。 將tương 明minh 五ngũ 陰ấm 雖tuy 頓đốn 悟ngộ 而nhi 須tu 漸tiệm 修tu 故cố 。 先tiên 陳trần 五ngũ 陰ấm 生sanh 起khởi 滅diệt 除trừ 。 本bổn 有hữu 兩lưỡng 重trọng/trùng 次thứ 第đệ 。 豈khởi 得đắc 併tinh 消tiêu 除trừ 哉tai 。 元nguyên 本bổn 也dã 。 重trùng 疊điệp 生sanh 起khởi 。 言ngôn 本bổn 由do 積tích 壘lũy 非phi 頓đốn 成thành 也dã 。 孤cô 山sơn 曰viết 。 約ước 生sanh 則tắc 由do 內nội 造tạo 外ngoại 。 從tùng 細tế 至chí 麤thô 。 如như 著trước 衣y 也dã 。 故cố 迷mê 理lý 有hữu 識thức 乃nãi 至chí 有hữu 色sắc 。 約ước 滅diệt 則tắc 由do 外ngoại 至chí 內nội 。 從tùng 麤thô 至chí 細tế 。 如như 脫thoát 衣y 也dã 。 故cố 悟ngộ 理lý 色sắc 盡tận 至chí 識thức 盡tận 。

△# 二nhị 頓đốn 漸tiệm 始thỉ 終chung 。

理lý 則tắc 頓đốn 悟ngộ 。 乘thừa 悟ngộ 併tinh 消tiêu 。 事sự 非phi 頓đốn 除trừ 。 因nhân 次thứ 第đệ 盡tận 。

上thượng 科khoa 雙song 舉cử 生sanh 滅diệt 二nhị 種chủng 次thứ 第đệ 。 此thử 則tắc 單đơn 陳trần 滅diệt 除trừ 次thứ 第đệ 。 而nhi 仍nhưng 兼kiêm 始thỉ 悟ngộ 。 則tắc 無vô 次thứ 第đệ 。 而nhi 終chung 修tu 須tu 次thứ 第đệ 也dã 。 其kỳ 言ngôn 理lý 則tắc 頓đốn 悟ngộ 者giả 。 理lý 謂vị 妄vọng 理lý 。 頓đốn 悟ngộ 謂vị 了liễu 達đạt 五ngũ 陰ấm 。 惟duy 一nhất 妄vọng 想tưởng 。 妄vọng 則tắc 本bổn 空không 。 一nhất 念niệm 悟ngộ 徹triệt 。 焉yên 有hữu 次thứ 第đệ 。 乘thừa 悟ngộ 併tinh 消tiêu 者giả 。 即tức 銷tiêu 其kỳ 億ức 劫kiếp 顛điên 倒đảo 之chi 想tưởng 也dã 。 如như 暗ám 夜dạ 驚kinh 杌ngột 為vi 鬼quỷ 奔bôn 馳trì 荒hoang 越việt 。 一nhất 旦đán 被bị 人nhân 說thuyết 破phá 。 鬼quỷ 想tưởng 全toàn 消tiêu 。 事sự 非phi 頓đốn 除trừ 者giả 。 事sự 謂vị 破phá 除trừ 修tu 斷đoạn 之chi 事sự 。 不bất 頓đốn 除trừ 者giả 。 言ngôn 不bất 能năng 一nhất 時thời 俱câu 除trừ 也dã 。 因nhân 次thứ 第đệ 盡tận 者giả 。 要yếu 須tu 歷lịch 五ngũ 陰ấm 次thứ 第đệ 而nhi 漸tiệm 除trừ 之chi 也dã 。 如như 鬼quỷ 想tưởng 雖tuy 以dĩ 全toàn 消tiêu 。 馳trì 途đồ 豈khởi 能năng 遽cự 返phản 。 要yếu 須tu 歷lịch 返phản 前tiền 途đồ 。 方phương 歸quy 舊cựu 處xứ 矣hĩ 。 總tổng 是thị 頓đốn 悟ngộ 漸tiệm 修tu 之chi 意ý 而nhi 已dĩ 。

△# 三tam 責trách 忘vong 前tiền 教giáo 。

我ngã 已dĩ 示thị 汝nhữ 。 劫kiếp 波ba 巾cân 結kết 。 何hà 所sở 不bất 明minh 。 再tái 此thử 詢tuân 問vấn 。

已dĩ 示thị 巾cân 結kết 者giả 。 即tức 五ngũ 卷quyển 佛Phật 取thủ 劫kiếp 波ba 羅la 天thiên 所sở 獻hiến 華hoa 巾cân 。 綰oản 結kết 以dĩ 示thị 倫luân 次thứ 之chi 文văn 。 何hà 所sở 不bất 明minh 者giả 。 言ngôn 前tiền 法pháp 喻dụ 昭chiêu 然nhiên 。 無vô 不bất 明minh 了liễu 。 汝nhữ 當đương 即tức 彼bỉ 悟ngộ 此thử 。 方phương 為vi 善thiện 領lãnh 佛Phật 誨hối 。 何hà 乃nãi 忽hốt 略lược 於ư 彼bỉ 而nhi 再tái 問vấn 於ư 此thử 哉tai 。 研nghiên 究cứu 斯tư 貴quý 。 則tắc 的đích 知tri 前tiền 觀quán 音âm 解giải 六lục 結kết 而nhi 入nhập 圓viên 通thông 。 全toàn 同đồng 此thử 處xứ 破phá 五ngũ 陰ấm 而nhi 入nhập 初sơ 住trụ 。 但đãn 法pháp 數số 。 前tiền 六lục 此thử 五ngũ 。 開khai 合hợp 參tham 差sai 。 難nan 以dĩ 細tế 對đối 。 略lược 作tác 兩lưỡng 節tiết 。 麤thô 分phần/phân 攝nhiếp 之chi 。 從tùng 色sắc 空không 乃nãi 至chí 湛trạm 入nhập 。 攝nhiếp 前tiền 三tam 結kết 。 惟duy 合hợp 湛trạm 二nhị 字tự 。 攝nhiếp 後hậu 三tam 結kết 。 舊cựu 解giải 誤ngộ 以dĩ 六lục 根căn 為vi 六lục 結kết 。 而nhi 不bất 達đạt 一nhất 根căn 分phần/phân 具cụ 六lục 結kết 。 今kim 解giải 既ký 已dĩ 不bất 從tùng 。 故cố 此thử 處xứ 舊cựu 註chú 中trung 橫hoạnh/hoành 竪thụ 之chi 辯biện 。 皆giai 無vô 用dụng 矣hĩ 。 具cụ 答đáp 三tam 問vấn 已dĩ 竟cánh 。

△# 二nhị 結kết 勸khuyến 傳truyền 示thị 。

汝nhữ 應ưng 將tương 此thử 。 妄vọng 想tưởng 根căn 元nguyên 。 心tâm 得đắc 開khai 通thông 。 傳truyền 示thị 將tương 來lai 。 末Mạt 法Pháp 之chi 中trung 。 諸chư 修tu 行hành 者giả 。 令linh 識thức 虗hư 妄vọng 。 深thâm 厭yếm 自tự 生sanh 。 知tri 有hữu 涅Niết 槃Bàn 。 不bất 戀luyến 三tam 界giới 。

開khai 通thông 者giả 。 於ư 一nhất 一nhất 陰ấm 。 皆giai 了liễu 達đạt 其kỳ 根căn 元nguyên 。 全toàn 是thị 妄vọng 想tưởng 。 非phi 性tánh 實thật 有hữu 矣hĩ 。 此thử 教giáo 其kỳ 自tự 利lợi 也dã 。 傳truyền 示thị 下hạ 。 勸khuyến 其kỳ 利lợi 他tha 也dã 。 令linh 識thức 虗hư 妄vọng 者giả 。 令linh 其kỳ 達đạt 陰ấm 妄vọng 本bổn 空không 如như 己kỷ 無vô 二nhị 也dã 。 深thâm 厭yếm 自tự 生sanh 者giả 。 自tự 之chi 一nhất 字tự 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 者giả 自tự 然nhiên 意ý 。 謂vị 既ký 達đạt 全toàn 妄vọng 。 則tắc 深thâm 切thiết 厭yếm 離ly 之chi 至chí 自tự 然nhiên 生sanh 發phát 矣hĩ 。 二nhị 者giả 自tự 己kỷ 意ý 。 謂vị 既ký 悟ngộ 五ngũ 陰ấm 元nguyên 無vô 。 便tiện 發phát 深thâm 心tâm 厭yếm 此thử 。 皆giai 由do 自tự 己kỷ 妄vọng 生sanh 還hoàn 須tu 自tự 力lực 滅diệt 除trừ 。 末mạt 二nhị 句cú 。 言ngôn 便tiện 知tri 自tự 性tánh 本bổn 有hữu 無vô 蓋cái 覆phú 無vô 集tập 聚tụ 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 之chi 果quả 性tánh 。 不bất 復phục 更cánh 戀luyến 三tam 界giới 生sanh 死tử 有hữu 漏lậu 因nhân 果quả 矣hĩ 。 蓋cái 厭yếm 戀luyến 相tương 反phản 。 既ký 厭yếm 而nhi 豈khởi 復phục 戀luyến 哉tai 。 自tự 談đàm 七thất 趣thú 。 以dĩ 至chí 於ư 此thử 。 名danh 超siêu 有hữu 出xuất 魔ma 周chu 。 正chánh 宗tông 分phần/phân 一nhất 大đại 科khoa 已dĩ 竟cánh 。

△# 三tam 流lưu 通thông 分phần/phân 。 此thử 於ư 法pháp 華hoa 。 既ký 為vi 一nhất 轍triệt 。 法pháp 華hoa 較giảo 顯hiển 經kinh 功công 流lưu 通thông 勸khuyến 讚tán 之chi 文văn 。 品phẩm 品phẩm 有hữu 之chi 。 至chí 後hậu 流lưu 通thông 大đại 分phần/phân 仍nhưng 延diên 數số 品phẩm 而nhi 斯tư 經Kinh 流lưu 通thông 之chi 文văn 何hà 甚thậm 少thiểu 耶da 。 答đáp 此thử 與dữ 法pháp 華hoa 同đồng 一nhất 轍triệt 者giả 。 義nghĩa 理lý 分phần/phân 劑tề 同đồng 也dã 。 至chí 於ư 流lưu 通thông 多đa 少thiểu 。 略lược 以dĩ 二nhị 義nghĩa 推thôi 之chi 。 一nhất 者giả 疑nghi 信tín 差sai 別biệt 故cố 。 法pháp 華hoa 廢phế 立lập 之chi 初sơ 。 疑nghi 深thâm 信tín 淺thiển 。 故cố 洗tẩy 蕩đãng 疑nghi 情tình 為vi 詳tường 。 而nhi 發phát 揮huy 理lý 行hành 為vi 略lược 。 如như 知tri 見kiến 實thật 相tướng 等đẳng 。 但đãn 標tiêu 名danh 字tự 而nhi 已dĩ 。 而nhi 顧cố 重trùng 重trùng 較giảo 讚tán 勸khuyến 通thông 者giả 。 意ý 在tại 決quyết 了liễu 滯trệ 疑nghi 且thả 令linh 信tín 受thọ 也dã 。 此thử 經Kinh 開khai 顯hiển 之chi 久cửu 。 疑nghi 消tiêu 信tín 定định 。 故cố 發phát 揮huy 理lý 行hành 為vi 詳tường 。 而nhi 洗tẩy 蕩đãng 不bất 信tín 為vi 略lược 。 如như 知tri 見kiến 實thật 相tướng 等đẳng 。 詳tường 確xác 搜sưu 揚dương 竭kiệt 盡tận 不bất 已dĩ 。 而nhi 不bất 多đa 勸khuyến 通thông 者giả 。 知tri 其kỳ 領lãnh 受thọ 易dị 也dã 。 二nhị 者giả 以dĩ 約ước 該cai 博bác 故cố 。 蓋cái 流lưu 通thông 之chi 文văn 。 雖tuy 比tỉ 法pháp 華hoa 為vi 約ước 。 實thật 以dĩ 約ước 辭từ 而nhi 收thu 博bác 義nghĩa 。 非phi 真chân 缺khuyết 略lược 。 由do 佛Phật 語ngữ 微vi 妙diệu 故cố 也dã 。 該cai 博bác 入nhập 文văn 自tự 見kiến 。 分phân 為vi 二nhị 。 一nhất 極cực 顯hiển 經kinh 功công 。 又hựu 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 開khai 二nhị 利lợi 而nhi 況huống 顯hiển 福phước 報báo 。 蓋cái 舉cử 少thiểu 示thị 以dĩ 況huống 顯hiển 廣quảng 示thị 也dã 。 又hựu 二nhị 。 一nhất 舉cử 利lợi 他tha 況huống 顯hiển 。 又hựu 二nhị 科khoa 。 一nhất 舉cử 多đa 功công 較giảo 定định 。 又hựu 二nhị 。 一nhất 如Như 來Lai 舉cử 功công 令linh 較giảo 。

阿A 難Nan 。 若nhược 復phục 有hữu 人nhân 。 徧biến 滿mãn 十thập 方phương 所sở 有hữu 。 虗hư 空không 盈doanh 滿mãn 七thất 寶bảo 。 持trì 以dĩ 奉phụng 上thượng 。 微vi 塵trần 諸chư 佛Phật 。 承thừa 事sự 供cúng 養dường 。 心tâm 無vô 虗hư 度độ 。 於ư 意ý 云vân 何hà 。 是thị 人nhân 以dĩ 此thử 。 施thí 佛Phật 因nhân 緣duyên 。 得đắc 福phước 多đa 不phủ 。

此thử 中trung 據cứ 佛Phật 所sở 舉cử 財tài 田điền 各các 極cực 其kỳ 盛thịnh 。 蓋cái 十thập 方phương 虗hư 空không 本bổn 無vô 邊biên 量lượng 。 滿mãn 空không 七thất 寶bảo 豈khởi 有hữu 量lượng 耶da 。 若nhược 是thị 則tắc 一nhất 閻Diêm 浮Phù 徧biến 世thế 界giới 皆giai 不bất 足túc 論luận 。 凡phàm 稱xưng 財tài 勝thắng 者giả 。 縱túng/tung 重trọng/trùng 壘lũy 其kỳ 詞từ 。 終chung 不bất 能năng 過quá 於ư 斯tư 矣hĩ 。 法Pháp 界Giới 微vi 塵trần 本bổn 自tự 無vô 盡tận 。 塵trần 數số 諸chư 佛Phật 豈khởi 有hữu 盡tận 耶da 。 若nhược 此thử 則tắc 三tam 四tứ 五ngũ 佛Phật 。 百bách 千thiên 萬vạn 億ức 。 皆giai 未vị 可khả 比tỉ 。 凡phàm 稱xưng 揚dương 田điền 勝thắng 者giả 。 縱túng/tung 增tăng 崇sùng 其kỳ 語ngữ 。 終chung 不bất 加gia 於ư 是thị 矣hĩ 。 承thừa 事sự 供cúng 養dường 者giả 。 即tức 以dĩ 盈doanh 空không 之chi 寶bảo 承thừa 供cung 也dã 。 心tâm 無vô 虗hư 過quá 者giả 。 即tức 於ư 微vi 塵trần 諸chư 佛Phật 。 一nhất 一nhất 無vô 遺di 也dã 。 是thị 人nhân 下hạ 。 令linh 其kỳ 較giảo 量lượng 也dã 。 然nhiên 較giảo 量lượng 且thả 從tùng 獲hoạch 福phước 以dĩ 滅diệt 罪tội 尚thượng 未vị 及cập 言ngôn 故cố 也dã 。

△# 二nhị 阿A 難Nan 較giảo 定định 無vô 量lượng 。

阿A 難Nan 答đáp 言ngôn 。 虗hư 空không 無vô 盡tận 。 珍trân 寶bảo 無vô 邊biên 。 昔tích 有hữu 眾chúng 生sanh 。 施thí 佛Phật 七thất 錢tiền 。 捨xả 身thân 猶do 獲hoạch 。 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 位vị 。 況huống 復phục 現hiện 前tiền 。 虗hư 空không 既ký 窮cùng 。 佛Phật 土độ 充sung 徧biến 。 皆giai 施thí 珍trân 寶bảo 。 窮cùng 劫kiếp 思tư 議nghị 。 尚thượng 不bất 能năng 及cập 。 是thị 福phước 云vân 何hà 。 更cánh 有hữu 邊biên 際tế 。

首thủ 二nhị 句cú 。 單đơn 以dĩ 牒điệp 言ngôn 財tài 勝thắng 。 昔tích 有hữu 下hạ 。 雙song 以dĩ 況huống 顯hiển 財tài 田điền 俱câu 勝thắng 。 蓋cái 以dĩ 七thất 錢tiền 而nhi 施thí 一nhất 佛Phật 。 財tài 田điền 俱câu 劣liệt 也dã 。 而nhi 猶do 得đắc 轉chuyển 輪luân 勝thắng 報báo 。 況huống 顯hiển 徧biến 空không 佛Phật 土độ 。 即tức 田điền 勝thắng 也dã 。 皆giai 施thí 珍trân 寶bảo 。 即tức 財tài 勝thắng 也dã 。 窮cùng 劫kiếp 下hạ 。 決quyết 其kỳ 獲hoạch 福phước 不bất 思tư 議nghị 而nhi 無vô 邊biên 際tế 也dã 。

△# 二nhị 況huống 顯hiển 經kinh 功công 超siêu 越việt 。 當đương 知tri 況huống 顯hiển 之chi 意ý 。 全toàn 在tại 言ngôn 外ngoại 。 分phân 為vi 三tam 。 一nhất 示thị 誠thành 言ngôn 起khởi 信tín 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 語ngữ 無vô 虗hư 妄vọng 。

此thử 因nhân 向hướng 下hạ 弘hoằng 經kinh 之chi 功công 至chí 少thiểu 。 而nhi 滅diệt 罪tội 獲hoạch 福phước 至chí 多đa 。 恐khủng 難nạn 信tín 及cập 。 故cố 此thử 先tiên 明minh 佛Phật 無vô 不bất 實thật 不bất 真chân 之chi 語ngữ 。 令linh 當đương 諦đế 信tín 之chi 也dã 。

△# 二nhị 明minh 滅diệt 罪tội 往vãng 生sanh 。 又hựu 三tam 。 一nhất 極cực 言ngôn 惡ác 因nhân 惡ác 果quả 。

若nhược 復phục 有hữu 人nhân 。 身thân 具cụ 四tứ 重trọng 。 十thập 波ba 羅la 夷di 。 瞬thuấn 息tức 即tức 經kinh 。 此thử 方phương 他tha 方phương 。 阿A 鼻Tỳ 地Địa 獄Ngục 。 乃nãi 至chí 窮cùng 盡tận 。 十thập 方phương 無vô 間gián 。 靡mĩ 不bất 經kinh 歷lịch 。

若nhược 復phục 有hữu 人nhân 者giả 。 設thiết 言ngôn 有hữu 此thử 一nhất 人nhân 也dã 。 四tứ 重trọng/trùng 即tức 殺sát 盜đạo 婬dâm 妄vọng 。 十thập 波ba 羅la 夷di 。 或hoặc 即tức 十thập 惡ác 。 未vị 見kiến 的đích 據cứ 。 然nhiên 波ba 羅la 夷di 。 五ngũ 篇thiên 第đệ 一nhất 。 義nghĩa 當đương 極cực 惡ác 集tập 。 云vân 三tam 意ý 釋thích 之chi 。 一nhất 退thoái 沒một 。 二nhị 不bất 共cộng 住trú 。 三tam 墮đọa 落lạc 。 亦diệc 譯dịch 名danh 棄khí 。 五ngũ 刑hình 如như 斬trảm 。 按án 下hạ 惡ác 報báo 極cực 重trọng 則tắc 此thử 四tứ 重trọng 十thập 惡ác 。 應ưng 必tất 集tập 至chí 無vô 邊biên 。 此thử 上thượng 惡ác 因nhân 向hướng 下hạ 惡ác 果quả 。 瞬thuấn 息tức 即tức 經kinh 者giả 。 言ngôn 臨lâm 墮đọa 至chí 近cận 也dã 。 阿A 鼻Tỳ 即tức 五ngũ 無Vô 間Gián 獄Ngục 之chi 至chí 重trọng/trùng 也dã 。 窮cùng 盡tận 十thập 方phương 皆giai 經kinh 歷lịch 者giả 。 獄ngục 之chi 至chí 多đa 也dã 。

△# 二nhị 略lược 舉cử 暫tạm 爾nhĩ 弘hoằng 經kinh 。

能năng 以dĩ 一nhất 念niệm 。 將tương 此thử 法Pháp 門môn 。 於ư 末mạt 劫kiếp 中trung 。 開khai 示thị 末mạt 學học 。

能năng 念niệm 之chi 人nhân 。 即tức 前tiền 臨lâm 墮đọa 獄ngục 者giả 。 一nhất 念niệm 者giả 。 暫tạm 時thời 發phát 心tâm 也dã 。 此thử 法Pháp 門môn 須tu 確xác 指chỉ 大đại 定định 圓viên 通thông 超siêu 出xuất 深thâm 入nhập 之chi 一nhất 門môn 也dã 。 末mạt 劫kiếp 者giả 。 聖thánh 遠viễn 魔ma 強cường 之chi 日nhật 也dã 。 末mạt 學học 者giả 。 難nạn/nan 進tiến 易dị 退thoái 之chi 人nhân 也dã 。 須tu 知tri 弘hoằng 經kinh 既ký 惟duy 一nhất 念niệm 。 經kinh 必tất 非phi 多đa 。 所sở 謂vị 四tứ 句cú 偈kệ 等đẳng 。 人nhân 必tất 非phi 眾chúng 。 所sở 謂vị 竊thiết 為vì 一nhất 人nhân 等đẳng 也dã 。

△# 三tam 因nhân 之chi 。 離ly 苦khổ 得đắc 樂lạc 。

是thị 人nhân 罪tội 障chướng 。 應ứng 念niệm 消tiêu 滅diệt 。 變biến 其kỳ 所sở 受thọ 。 地địa 獄ngục 苦khổ 因nhân 。 成thành 安An 樂Lạc 國Quốc 。

罪tội 障chướng 即tức 上thượng 最tối 重trọng 最tối 多đa 之chi 惡ác 報báo 。 應ưng 念niệm 即tức 應ưng 弘hoằng 經kinh 之chi 一nhất 念niệm 。 銷tiêu 滅diệt 者giả 。 如như 星tinh 火hỏa 之chi 爇nhiệt 積tích 草thảo 無vô 有hữu 不bất 灰hôi 燼tẫn 者giả 矣hĩ 。 變biến 其kỳ 下hạ 。 更cánh 言ngôn 不bất 但đãn 只chỉ 消tiêu 罪tội 業nghiệp 。 仍nhưng 以dĩ 轉chuyển 見kiến 樂nhạo/nhạc/lạc 邦bang 。 而nhi 往vãng 生sanh 其kỳ 中trung 。 夫phu 一nhất 念niệm 微vi 功công 。 而nhi 能năng 離ly 極cực 苦khổ 。 以dĩ 生sanh 極cực 樂lạc 者giả 。 良lương 以dĩ 應ưng 觀quán 法Pháp 界Giới 一nhất 切thiết 惟duy 心tâm 。 實thật 華hoa 嚴nghiêm 破phá 獄ngục 之chi 偈kệ 。 而nhi 斯tư 經Kinh 圓viên 彰chương 法Pháp 界Giới 。 極cực 顯hiển 惟duy 心tâm 。 一nhất 念niệm 持trì 此thử 。 是thị 以dĩ 能năng 令linh 無vô 量lượng 。 阿A 鼻Tỳ 隨tùy 處xứ 滅diệt 盡tận 。 難nan 思tư 樂nhạo/nhạc/lạc 土thổ 。 當đương 處xứ 發phát 生sanh 。 然nhiên 須tu 自tự 信tín 。 方phương 以dĩ 剋khắc 功công 。 自tự 信tín 不bất 及cập 。 深thâm 孤cô 妙diệu 利lợi 。 痛thống 哉tai 。

△# 三Tam 明Minh 獲hoạch 福phước 勝thắng 前tiền 。

得đắc 福phước 超siêu 越việt 。 前tiền 之chi 施thí 人nhân 。 百bách 倍bội 千thiên 倍bội 。 千thiên 萬vạn 億ức 倍bội 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 筭# 數số 譬thí 喻dụ 所sở 不bất 能năng 及cập 。

言ngôn 不bất 但đãn 離ly 苦khổ 得đắc 樂lạc 。 仍nhưng 當đương 獲hoạch 福phước 無vô 量lượng 。 超siêu 勝thắng 無vô 比tỉ 。 而nhi 言ngôn 超siêu 前tiền 施thí 人nhân 者giả 。 即tức 超siêu 前tiền 以dĩ 虗hư 空không 剎sát 寶bảo 供cung 塵trần 數số 諸chư 佛Phật 之chi 人nhân 也dã 。 其kỳ 超siêu 越việt 之chi 數số 。 不bất 但đãn 一nhất 倍bội 二nhị 倍bội 。 蓋cái 百bách 千thiên 萬vạn 億ức 倍bội 。 乃nãi 至chí 筭# 喻dụ 不bất 及cập 也dã 。 正chánh 以dĩ 斯tư 經Kinh 。 開khai 如Như 來Lai 祕bí 密mật 之chi 寶bảo 藏tạng 。 獲hoạch 本bổn 然nhiên 周chu 徧biến 之chi 家gia 珍trân 。 成thành 塵trần 剎sát 互hỗ 融dung 之chi 佛Phật 果Quả 。 故cố 非phi 財tài 施thí 之chi 多đa 執chấp 相tướng 之chi 供cung 有hữu 為vi 之chi 果quả 所sở 能năng 及cập 矣hĩ 。 問vấn 全toàn 經kinh 雖tuy 有hữu 是thị 功công 。 一nhất 念niệm 豈khởi 能năng 盡tận 義nghĩa 。 遽cự 滅diệt 多đa 愆khiên 。 而nhi 頓đốn 膺ưng 廣quảng 福phước 。 胡hồ 不bất 為vi 濫lạm 賞thưởng 乎hồ 。 答đáp 圓viên 融dung 不bất 思tư 議nghị 境cảnh 智trí 。 剎sát 塵trần 齊tề 量lượng 。 而nhi 念niệm 劫kiếp 相tương/tướng 收thu 。 豈khởi 以dĩ 大đại 小tiểu 短đoản 長trường/trưởng 情tình 量lượng 而nhi 測trắc 之chi 哉tai 。 宜nghi 深thâm 忍nhẫn 樂nhạo/nhạc/lạc 佛Phật 言ngôn 。 勿vật 自tự 疑nghi 阻trở 於ư 本bổn 真chân 之chi 妙diệu 利lợi 也dã 。 又hựu 復phục 應ưng 知tri 言ngôn 外ngoại 況huống 顯hiển 之chi 意ý 。 此thử 處xứ 當đương 明minh 。 蓋cái 極cực 重trọng 罪tội 人nhân 。 一nhất 念niệm 弘hoằng 經kinh 。 尚thượng 能năng 滅diệt 罪tội 。 獲hoạch 福phước 如như 此thử 。 何hà 況huống 輕khinh 罪tội 無vô 罪tội 。 乃nãi 至chí 有hữu 福phước 多đa 福phước 之chi 人nhân 。 弘hoằng 經kinh 果quả 報báo 。 殊thù 勝thắng 可khả 知tri 。 一nhất 念niệm 尚thượng 能năng 如như 此thử 。 何hà 況huống 久cửu 弘hoằng 。 乃nãi 至chí 盡tận 形hình 。 一nhất 句cú 一nhất 偈kệ 。 尚thượng 能năng 如như 此thử 。 何hà 況huống 一nhất 卷quyển 半bán 部bộ 乃nãi 至chí 全toàn 經kinh 。 竊thiết 謂vị 一nhất 人nhân 。 尚thượng 能năng 如như 此thử 。 何hà 況huống 多đa 人nhân 。 乃nãi 至chí 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 廣quảng 為vì 人nhân 說thuyết 。 其kỳ 果quả 報báo 殊thù 勝thắng 益ích 可khả 知tri 矣hĩ 。 舉cử 利lợi 他tha 況huống 顯hiển 已dĩ 竟cánh 。

△# 二nhị 舉cử 自tự 利lợi 況huống 顯hiển 。

阿A 難Nan 。 若nhược 有hữu 眾chúng 生sanh 。 能năng 誦tụng 此thử 經Kinh 。 能năng 持trì 此thử 咒chú 。 如như 我ngã 廣quảng 說thuyết 。 窮cùng 劫kiếp 不bất 盡tận 。

誦tụng 經Kinh 持trì 顯hiển 文văn 也dã 。 持trì 咒chú 誦tụng 密mật 經kinh 也dã 。 如như 我ngã 廣quảng 說thuyết 者giả 。 謂vị 以dĩ 佛Phật 八bát 音âm 四tứ 辯biện 稱xưng 揚dương 斯tư 人nhân 。 滅diệt 如như 上thượng 罪tội 。 獲hoạch 如như 上thượng 福phước 。 窮cùng 盡tận 劫kiếp 數số 。 尚thượng 不bất 能năng 盡tận 。 應ưng 知tri 此thử 中trung 亦diệc 具cụ 有hữu 言ngôn 外ngoại 況huống 顯hiển 之chi 意ý 。 良lương 以dĩ 。 誦tụng 經Kinh 持trì 咒chú 。 方phương 得đắc 聞văn 慧tuệ 。 其kỳ 功công 其kỳ 報báo 。 已dĩ 至chí 佛Phật 說thuyết 不bất 盡tận 。 何hà 況huống 進tiến 於ư 思tư 修tu 如như 解giải 義nghĩa 習tập 定định 作tác 觀quán 。 反phản 聞văn 自tự 性tánh 。 乃nãi 至chí 達đạt 於ư 。 六Lục 度Độ 萬vạn 行hạnh 。 其kỳ 功công 其kỳ 報báo 。 益ích 不bất 可khả 盡tận 說thuyết 之chi 矣hĩ 。 問vấn 廣quảng 如như 上thượng 說thuyết 。 而nhi 更cánh 加gia 窮cùng 劫kiếp 不bất 盡tận 。 豈khởi 自tự 利lợi 反phản 勝thắng 於ư 利lợi 他tha 耶da 。 答đáp 互hỗ 影ảnh 略lược 耳nhĩ 。 前tiền 詳tường 較giảo 量lượng 超siêu 越việt 。 要yếu 之chi 由do 經kinh 勝thắng 妙diệu 故cố 。 使sử 二nhị 利lợi 均quân 之chi 超siêu 勝thắng 無vô 比tỉ 。 均quân 之chi 演diễn 說thuyết 不bất 盡tận 矣hĩ 。 開khai 二nhị 利lợi 而nhi 況huống 顯hiển 勝thắng 報báo 已dĩ 竟cánh 。

△# 二nhị 合hợp 二nhị 利lợi 而nhi 深thâm 許hứa 極cực 果quả 。

依y 我ngã 教giáo 言ngôn 。 如như 教giáo 行hành 道Đạo 。 直trực 成thành 菩Bồ 提Đề 。 無vô 復phục 魔ma 業nghiệp 。

此thử 科khoa 雙song 承thừa 上thượng 二nhị 利lợi 。 而nhi 合hợp 言ngôn 之chi 。 依y 教giáo 行hành 道Đạo 。 即tức 謂vị 遵tuân 佛Phật 。 以dĩ 此thử 法Pháp 門môn 。 自tự 利lợi 利lợi 他tha 。 方phương 為vi 如như 教giáo 行hành 道Đạo 。 良lương 由do 斯tư 經Kinh 元nguyên 以dĩ 具cụ 足túc 二nhị 利lợi 。 而nhi 況huống 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 必tất 須tu 二nhị 利lợi 圓viên 滿mãn 。 方phương 為vi 證chứng 極cực 故cố 也dã 。 直trực 成thành 菩Bồ 提Đề 者giả 。 從tùng 初sơ 發phát 心tâm 。 以dĩ 至chí 成thành 佛Phật 。 中trung 問vấn 更cánh 無vô 。 諸chư 委ủy 曲khúc 相tướng 。 如như 水thủy 赴phó 壑hác 似tự 箭tiễn 穿xuyên 空không 。 更cánh 無vô 留lưu 難nạn 。 固cố 非phi 如như 小Tiểu 乘Thừa 化hóa 城thành 之chi 中trung 止chỉ 。 亦diệc 非phi 如như 漸tiệm 教giáo 歷lịch 證chứng 之chi 遲trì 延diên 。 所sở 謂vị 不bất 歷lịch 僧Tăng 祇kỳ 一nhất 超siêu 直trực 入nhập 者giả 也dã 。 末mạt 句cú 略lược 出xuất 其kỳ 由do 。 蓋cái 中trung 間gian 凡phàm 有hữu 退thoái 屈khuất 紆hu 迴hồi 。 皆giai 因nhân 魔ma 業nghiệp 肆tứ 擾nhiễu 。 斯tư 經Kinh 顯hiển 密mật 加gia 持trì 。 永vĩnh 無vô 魔ma 障chướng 。 所sở 以dĩ 直trực 成thành 菩Bồ 提Đề 。 更cánh 無vô 留lưu 滯trệ 也dã 。 是thị 則tắc 此thử 之chi 流lưu 通thông 據cứ 文văn 無vô 幾kỷ 。 而nhi 研nghiên 究cứu 辭từ 旨chỉ 。 雖tuy 重trọng/trùng 篇thiên 累lũy/lụy/luy 帙# 。 亦diệc 不bất 能năng 過quá 。 豈khởi 非phi 以dĩ 約ước 收thu 博bác 。 無vô 所sở 遺di 餘dư 。 所sở 謂vị 我ngã 為vi 法Pháp 王Vương 。 於ư 法pháp 自tự 在tại 。 信tín 不bất 誣vu 矣hĩ 。 極cực 顯hiển 經kinh 功công 已dĩ 竟cánh 。

△# 二nhị 結kết 眾chúng 法Pháp 喜hỷ 。

佛Phật 說thuyết 此thử 經Kinh 已dĩ 。 比Bỉ 丘Khâu 。 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 。 優Ưu 婆Bà 塞Tắc 。 優Ưu 婆Bà 夷Di 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 天thiên 。 人nhân 阿a 修tu 羅la 。 及cập 諸chư 地địa 方phương 。 菩Bồ 薩Tát 二Nhị 乘Thừa 。 聖thánh 仙tiên 童đồng 子tử 。 并tinh 初sơ 發phát 心tâm 大đại 力lực 鬼quỷ 神thần 。 皆giai 大đại 歡hoan 喜hỷ 。 作tác 禮lễ 而nhi 去khứ 。

此thử 科khoa 與dữ 序tự 分phần/phân 相tương/tướng 為vi 首thủ 尾vĩ 。 皆giai 經kinh 家gia 所sở 設thiết 。 首thủ 句cú 竝tịnh 結kết 正chánh 宗tông 流lưu 通thông 以dĩ 二nhị 皆giai 佛Phật 說thuyết 故cố 也dã 。 比Bỉ 丘Khâu 下hạ 。 先tiên 列liệt 歡hoan 喜hỷ 之chi 眾chúng 。 然nhiên 此thử 與dữ 序tự 分phần/phân 列liệt 眾chúng 各các 有hữu 所sở 兼kiêm 。 故cố 分phần/phân 二nhị 分phần 。 前tiền 兼kiêm 嘆thán 德đức 時thời 會hội 。 故cố 為vi 序tự 分phần/phân 列liệt 眾chúng 。 此thử 兼kiêm 歡hoan 喜hỷ 禮lễ 散tán 。 故cố 為vi 流lưu 通thông 列liệt 眾chúng 。 且thả 序tự 分phần/phân 列liệt 眾chúng 雖tuy 詳tường 而nhi 缺khuyết 。 此thử 科khoa 列liệt 眾chúng 雖tuy 略lược 而nhi 全toàn 。 請thỉnh 別biệt 詳tường 略lược 缺khuyết 全toàn 之chi 相tướng 。 如như 此thử 科khoa 首thủ 列liệt 四tứ 眾chúng 。 而nhi 序tự 分phần/phân 但đãn 列liệt 比Bỉ 丘Khâu 。 是thị 缺khuyết 三tam 眾chúng 也dã 。 次thứ 略lược 陳trần 八bát 部bộ 。 辭từ 雖tuy 略lược 而nhi 具cụ 顯hiển 八bát 部bộ 之chi 相tướng 。 序tự 分phần/phân 則tắc 盡tận 缺khuyết 焉yên 。 次thứ 標tiêu 菩Bồ 薩Tát 。 次thứ 標tiêu 二nhị 乘thừa 。 皆giai 總tổng 略lược 而nhi 未vị 如như 序tự 分phân 之chi 別biệt 而nhi 詳tường 也dã 。 後hậu 加gia 聖thánh 仙tiên 力lực 神thần 二nhị 眾chúng 。 非phi 但đãn 序tự 分phần/phân 缺khuyết 之chi 。 諸chư 經kinh 未vị 多đa 見kiến 也dã 。 然nhiên 於ư 仙tiên 而nhi 特đặc 加gia 聖thánh 童đồng 者giả 。 明minh 其kỳ 雖tuy 居cư 仙tiên 趣thú 而nhi 修tu 行hành 內nội 教giáo 三tam 乘thừa 聖thánh 道Đạo 。 以dĩ 希hy 童đồng 真chân 妙diệu 果Quả 。 所sở 以dĩ 揀giản 餘dư 仙tiên 眾chúng 也dã 。 於ư 鬼quỷ 神thần 特đặc 加gia 發phát 心tâm 大đại 力lực 者giả 。 表biểu 其kỳ 建kiến 志chí 護hộ 法Pháp 。 而nhi 具cụ 大đại 神thần 通thông 。 力lực 洞đỗng 無vô 畏úy 。 所sở 以dĩ 揀giản 暴bạo 惡ác 及cập 羸luy 劣liệt 者giả 也dã 。 此thử 之chi 二nhị 眾chúng 。 皆giai 能năng 弘hoằng 護hộ 。 流lưu 通thông 八bát 部bộ 。 收thu 之chi 未vị 盡tận 。 故cố 增tăng 列liệt 之chi 。 末mạt 二nhị 句cú 。 正chánh 結kết 法Pháp 喜hỷ 謝tạ 辭từ 。 大đại 歡hoan 喜hỷ 者giả 。 既ký 聞văn 正chánh 宗tông 。 而nhi 獲hoạch 本bổn 妙diệu 圓viên 心tâm 。 復phục 聞văn 流lưu 通thông 。 而nhi 知tri 究cứu 竟cánh 弘hoằng 益ích 。 近cận 無vô 墮đọa 惡ác 之chi 憂ưu 。 遠viễn 有hữu 證chứng 真chân 之chi 望vọng 。 非phi 同đồng 人nhân 天thiên 三tam 乘thừa 微vi 利lợi 。 得đắc 大đại 饒nhiêu 益ích 。 故cố 慶khánh 非phi 常thường 。 大đại 歡hoan 喜hỷ 也dã 。 去khứ 者giả 歸quy 也dã 。 各các 離ly 隨tùy 相tương/tướng 法Pháp 會hội 各các 歸quy 自tự 心tâm 不bất 動động 道Đạo 場Tràng 。 或hoặc 修tu 習tập 或hoặc 弘hoằng 通thông 。 非phi 如như 世thế 人nhân 離ly 法Pháp 會hội 而nhi 遂toại 成thành 散tán 亂loạn 也dã 。

大Đại 佛Phật 頂Đảnh 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 。 正Chánh 脉Mạch 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 十thập (# 終chung )#

No.275-B# 刊# 楞lăng 嚴nghiêm 正chánh 脉mạch 後hậu 跋bạt

予# 寓# 上thượng 黨đảng 。 制chế 斯tư 疏sớ/sơ 時thời 。 妙diệu 峯phong 澄trừng 印ấn 輩bối 數số 子tử 。 清thanh 譽dự 振chấn 於ư 寰# 宇vũ 。 著trước 作tác 流lưu 於ư 海hải 內nội 。 心tâm 祈kỳ 稿# 成thành 。 得đắc 一nhất 證chứng 明minh 。 足túc 驗nghiệm 乎hồ 不bất 乖quai 聖thánh 意ý 。 但đãn 慮lự 其kỳ 值trị 之chi 不phủ 。 偶ngẫu 稿# 將tương 半bán 。 妙diệu 峯phong 忽hốt 至chí 潞# 。 已dĩ 甚thậm 異dị 之chi 。 將tương 往vãng 拜bái 師sư 。 已dĩ 及cập 門môn 。 一nhất 見kiến 即tức 傾khuynh 倒đảo 肺phế 腑phủ 。 如như 三tam 生sanh 好hảo 。 咨tư 其kỳ 來lai 意ý 。 曰viết 鑄chú 萬vạn 固cố 塔tháp 頂đảnh 耳nhĩ 。 予# 曰viết 茲tư 有hữu 佛Phật 頂đảnh 。 當đương 呈trình 似tự 君quân 。 即tức 出xuất 其kỳ 稿# 。 再tái 拜bái 請thỉnh 證chứng 。 師sư 亦diệc 拜bái 受thọ 。 讀đọc 未vị 竟cánh 。 驚kinh 曰viết 。 當đương 代đại 僧Tăng 英anh 。 指chỉ 摘trích 舊cựu 解giải 若nhược 易dị 梁lương 柱trụ 。 然nhiên 茲tư 如như 革cách 故cố 鼎đỉnh 新tân 。 大đại 番phiên 昔tích 按án 非phi 細tế 事sự 也dã 。 已dĩ 領lãnh 其kỳ 槩# 。 未vị 盡tận 其kỳ 詳tường 。 乞khất 携huề 歸quy 旅lữ 寓# 。 一nhất 研nghiên 味vị 之chi 。 予# 唯duy 唯duy 別biệt 去khứ 。 次thứ 日nhật 往vãng 答đáp 拜bái 師sư 。 乃nãi 稽khể 首thủ 謝tạ 曰viết 。 昨tạc 披phi 妙diệu 註chú 。 抵để 暮mộ 徹triệt 曉hiểu 。 不bất 能năng 釋thích 手thủ 。 新tân 意ý 疊điệp 現hiện 。 聞văn 所sở 未vị 聞văn 。 楞lăng 嚴nghiêm 本bổn 旨chỉ 。 如như 日nhật 初sơ 出xuất 。 非phi 諸chư 聖thánh 冥minh 加gia 。 決quyết 不bất 至chí 此thử 。 願nguyện 師sư 專chuyên 志chí 速tốc 成thành 。 恐khủng 時thời 不bất 逮đãi 刊# 刻khắc 之chi 事sự 。 某mỗ 甲giáp 效hiệu 勞lao 。 予# 承thừa 斯tư 證chứng 許hứa 。 亦diệc 稽khể 首thủ 謝tạ 之chi 。 私tư 念niệm 此thử 或hoặc 聖thánh 心tâm 允duẫn 若nhược 何hà 遇ngộ 之chi 奇kỳ 而nhi 獲hoạch 證chứng 之chi 早tảo 耶da 。 別biệt 日nhật 師sư 復phục 諄# 諄# 。 予# 感cảm 時thời 光quang 不bất 逮đãi 之chi 警cảnh 。 日nhật 夕tịch 孜tư 孜tư 。 復phục 三tam 載tái 而nhi 稿# 完hoàn 。 歲tuế 逼bức 除trừ 。 師sư 又hựu 忽hốt 至chí 。 慶khánh 慰úy 無vô 量lượng 。 請thỉnh 稿# 如như 蒲bồ 。 予# 謂vị 非phi 躬cung 理lý 之chi 不bất 可khả 容dung 緩hoãn 圖đồ 之chi 元nguyên 日nhật 後hậu 復phục 別biệt 去khứ 。 仲trọng 春xuân 予# 遂toại 有hữu 五ngũ 頂đảnh 飯phạn 僧Tăng 之chi 行hành 。 轉chuyển 至chí 蘆lô 芽nha 華hoa 嚴nghiêm 寺tự 過quá 夏hạ 。 寺tự 亦diệc 師sư 所sở 建kiến 也dã 。 冬đông 寓# 於ư 汾# 。 次thứ 春xuân 復phục 應ưng 臺đài 山sơn 之chi 請thỉnh 。 說thuyết 觀quán 經kinh 疏sớ/sơ 鈔sao 。 夏hạ 游du 雲vân 中trung 。 留lưu 西tây 巖nham 寺tự 。 講giảng 楞lăng 嚴nghiêm 。 值trị 妙diệu 師sư 應ưng 宣tuyên 城thành 之chi 招chiêu 過quá 西tây 嵓# 。 促xúc 予# 歸quy 蒲bồ 。 事sự 亦diệc 甚thậm 奇kỳ 。 予# 乃nãi 繼kế 行hành 。 仲trọng 冬đông 始thỉ 達đạt 萬vạn 固cố 。 承thừa 師sư 厚hậu 遇ngộ 種chủng 種chủng 。 次thứ 年niên 二nhị 月nguyệt 一nhất 日nhật 。 命mạng 工công 就tựu 刊# 。 王vương 公công 大đại 人nhân 。 莫mạc 不bất 與dữ 力lực 。 師sư 復phục 吹xuy 噓hư 於ư 隣lân 郡quận 及cập 上thượng 谷cốc 。 乃nãi 至chí 自tự 鬻dục 所sở 乘thừa 以dĩ 足túc 之chi 。 是thị 以dĩ 周chu 歲tuế 而nhi 畢tất 。 夫phu 經kinh 疏sớ/sơ 科khoa 釋thích 。 過quá 四tứ 十thập 萬vạn 言ngôn 。 而nhi 速tốc 成thành 如như 此thử 。 固cố 不bất 無vô 默mặc 相tương/tướng 之chi 者giả 。 而nhi 師sư 之chi 法Pháp 眼nhãn 道Đạo 力lực 。 所sở 願nguyện 成thành 就tựu 。 尤vưu 不bất 可khả 測trắc 。 其kỳ 亦diệc 多đa 生sanh 。 有hữu 大đại 因nhân 緣duyên 。 於ư 是thị 經Kinh 。 而nhi 鑑giám 蒙mông 翊dực 助trợ 。 非phi 茲tư 一nhất 世thế 也dã 。 否phủ/bĩ 則tắc 安an 能năng 不bất 期kỳ 而nhi 至chí 。 而nhi 緣duyên 之chi 輳# 際tế 如như 是thị 乎hồ 。 因nhân 紀kỷ 顛điên 末mạt 。 以dĩ 見kiến 法pháp 有hữu 所sở 證chứng 功công 有hữu 所sở 歸quy 焉yên 。

時thời

萬vạn 曆lịch 庚canh 子tử 八bát 月nguyệt 望vọng 日nhật 沙Sa 門Môn 真chân 鑑giám 謹cẩn 跋bạt

No.275-C#

不bất 肖tiếu (# 梃# )# 育dục 斯tư 叔thúc 世thế 。 宿túc 性tánh 庸dong 愚ngu 。 雖tuy 嗜thị 道đạo 真chân 。 恨hận 乏phạp 指chỉ 授thọ 。 此thử 生sanh 何hà 幸hạnh 。 值trị 我ngã 。

王vương 兄huynh 殿điện 下hạ 。 研nghiên 精tinh 貝bối 典điển 。 洞đỗng 燭chúc 玄huyền 微vi 。 深thâm 荷hà 磨ma 礲# 。 僅cận 通thông 一nhất 綫tuyến 。 稔# 聞văn 。

交giao 光quang 尊tôn 師sư 。 潞# 陽dương 掛quải 錫tích 。 改cải 註chú 楞lăng 嚴nghiêm 。 (# 梃# 數sác 數sác 神thần 交giao 。 願nguyện 祈kỳ 親thân 炙chích 。 戊# 戌tuất 歲tuế 。 妙diệu 峯phong 師sư 約ước 。

師sư 過quá 萬vạn 固cố 刻khắc 楞lăng 嚴nghiêm 新tân 疏sớ/sơ 。 (# 梃# )# 謁yết 之chi 領lãnh 誨hối 無vô 量lượng 。 次thứ 春xuân 。

師sư 講giảng 華hoa 嚴nghiêm 懸huyền 談đàm 。 (# 梃# )# 侍thị 坐tọa 與dữ 聞văn 。 不bất 啻# 撥bát 雲vân 覩đổ 日nhật 出xuất 井tỉnh 觀quán 天thiên 。 頓đốn 覺giác 身thân 心tâm 擴# 周chu 法Pháp 界Giới 。 踰du 年niên 新tân 疏sớ/sơ 工công 竣# 。 荷hà 師sư 頒ban 示thị 。 焚phần 香hương 披phi 閱duyệt 。 始thỉ 知tri 識thức 心tâm 為vi 無vô 量lượng 障chướng 源nguyên 。 根căn 性tánh 即tức 真chân 心tâm 實thật 體thể 。 反phản 聞văn 乃nãi 無vô 功công 用dụng 道đạo 。 捨xả 障chướng 源nguyên 則tắc 妄vọng 盡tận 。 見kiến 實thật 體thể 則tắc 心tâm 安an 。 用dụng 無vô 功công 則tắc 頓đốn 入nhập 。 華hoa 嚴nghiêm 固cố 無vô 盡tận 寶bảo 藏tạng 。 斯tư 經Kinh 其kỳ 入nhập 華hoa 嚴nghiêm 之chi 捷tiệp 逕kính 矣hĩ 乎hồ 。 法pháp 乳nhũ 汪uông 洋dương 。 粉phấn 軀khu 莫mạc 報báo 。 蕪# 言ngôn 謬mậu 贅# 。 敢cảm 告cáo 同đồng 心tâm 。

旹#

萬vạn 曆lịch 庚canh 子tử 中trung 秋thu 日nhật 持trì

菩Bồ 薩Tát 戒giới 門môn 下hạ 弟đệ 子tử 體thể 玄huyền 子tử 朱chu 俊# 梴# 和hòa 南nam 謹cẩn 跋bạt