Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 寶Bảo 鏡Kính 疏Sớ
Quyển 0004
清Thanh 溥Phổ 畹 述Thuật

大Đại 佛Phật 頂Đảnh 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 。 寶Bảo 鏡Kính 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 四tứ

大đại 清thanh 。 欽khâm 賜tứ 雲vân 南nam 法Pháp 界Giới 寺tự 講giảng 經kinh 廣quảng 陵lăng 法Pháp 門môn 溥phổ 畹# 述thuật 。

△# 二nhị 辯biện 相tương/tướng 性tánh 而nhi 開khai 解giải (# 二nhị )# 一nhất 滿mãn 慈từ 敘tự 疑nghi 請thỉnh 示thị 。

爾nhĩ 時thời 富Phú 樓Lâu 那Na 彌Di 多Đa 羅La 尼Ni 子Tử 。 至chí 欽khâm 渴khát 如Như 來Lai 。 無vô 上thượng 慈từ 誨hối 。

此thử 正chánh 滿mãn 慈từ 因nhân 聞văn 四tứ 科khoa 七thất 大đại 皆giai 如Như 來Lai 藏tạng 。 不bất 達đạt 性tánh 相tướng 不bất 二nhị 。 以dĩ 故cố 生sanh 疑nghi 而nhi 請thỉnh 示thị 也dã 。 良lương 以dĩ 尊tôn 者giả 雖tuy 登đăng 無Vô 學Học 。 已dĩ 證chứng 人nhân 空không 。 然nhiên 無vô 明minh 未vị 破phá 。 法pháp 執chấp 猶do 存tồn 。 所sở 以dĩ 未vị 達đạt 全toàn 相tương/tướng 是thị 性tánh 。 故cố 不bất 知tri 萬vạn 法pháp 生sanh 續tục 之chi 源nguyên 。 未vị 明minh 全toàn 性tánh 是thị 相tương/tướng 。 故cố 不bất 知tri 七thất 大đại 圓viên 融dung 之chi 理lý 。 由do 是thị 生sanh 疑nghi 而nhi 請thỉnh 問vấn 焉yên 。 所sở 以dĩ 身thân 恭cung 意ý 敬kính 而nhi 白bạch 於ư 佛Phật 且thả 讚tán 歎thán 言ngôn 。 吾ngô 佛Phật 世Thế 尊Tôn 有hữu 折chiết 伏phục 之chi 嚴nghiêm 。 而nhi 能năng 令linh 人nhân 倒đảo 想tưởng 頓đốn 滅diệt 。 誠thành 大đại 威uy 矣hĩ 。 有hữu 攝nhiếp 受thọ 之chi 慈từ 。 而nhi 能năng 令linh 人nhân 正chánh 信tín 深thâm 生sanh 真chân 大đại 德đức 矣hĩ 。 可khả 謂vị 善thiện 說thuyết 法Pháp 要yếu 。 而nhi 巧xảo 於ư 發phát 揮huy 者giả 矣hĩ 。 且thả 上thượng 來lai 所sở 敷phu 演diễn 者giả 。 皆giai 是thị 如Như 來Lai 。 自tự 證chứng 第đệ 一nhất 了liễu 義nghĩa 三tam 諦đế 圓viên 融dung 之chi 境cảnh 。 非phi 心tâm 思tư 言ngôn 議nghị 可khả 及cập 。 今kim 為vì 眾chúng 生sanh 。 向hướng 蘊uẩn 處xứ 界giới 大đại 敵địch 體thể 。 指chỉ 出xuất 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 而nhi 能năng 令linh 人nhân 消tiêu 億ức 劫kiếp 之chi 倒đảo 想tưởng 。 獲hoạch 自tự 性tánh 之chi 法Pháp 身thân 。 則tắc 世Thế 尊Tôn 之chi 為vì 人nhân 說thuyết 法Pháp 。 誠thành 可khả 謂vị 善thiện 矣hĩ 。 然nhiên 此thử 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 理lý 極cực 深thâm 微vi 。 難nan 以dĩ 領lãnh 略lược 。 即tức 蒙mông 世Thế 尊Tôn 尋tầm 常thường 見kiến 推thôi 。 於ư 說thuyết 法Pháp 中trung 印ấn 許hứa 。 我ngã 於ư 諸chư 人nhân 之chi 中trung 。 為vi 第đệ 一nhất 者giả 。 然nhiên 於ư 今kim 日nhật 。 聞văn 我ngã 如Như 來Lai 所sở 說thuyết 微vi 妙diệu 法Pháp 音âm 。 猶do 如như 聾lung 耳nhĩ 之chi 人nhân 。 遠viễn 逾du 百bách 步bộ 之chi 外ngoại 。 聆linh 於ư 蚊văn 蚋nhuế 之chi 聲thanh 。 意ý 謂vị 聾lung 者giả 聆linh 蚊văn 蚋nhuế 。 即tức 附phụ 近cận 尚thượng 不bất 能năng 聞văn 。 況huống 遠viễn 逾du 百bách 步bộ 之chi 外ngoại 乎hồ 。 即tức 大đại 聲thanh 亦diệc 未vị 必tất 聞văn 。 況huống 蚊văn 蚋nhuế 之chi 細tế 聲thanh 乎hồ 。 且thả 彼bỉ 本bổn 形hình 尚thượng 所sở 不bất 見kiến 。 何hà 況huống 得đắc 聞văn 其kỳ 聲thanh 乎hồ 。 若nhược 法pháp 合hợp 者giả 。 所sở 謂vị 二nhị 乘thừa 聖thánh 人nhân 根căn 性tánh 狹hiệp 劣liệt 。 義nghĩa 如như 聾lung 人nhân 。 小tiểu 果quả 大đại 覺giác 。 他tha 位vị 懸huyền 殊thù 。 如như 逾du 百bách 步bộ 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 理lý 極cực 微vi 細tế 。 如như 蚊văn 蚋nhuế 音âm 。 如như 是thị 則tắc 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 尚thượng 不bất 能năng 了liễu 然nhiên 而nhi 見kiến 。 何hà 況huống 聞văn 又hựu 不bất 解giải 而nhi 得đắc 默mặc 契khế 者giả 乎hồ 。 佛Phật 雖tuy 前tiền 來lai 宣tuyên 示thị 極cực 明minh 。 原nguyên 要yếu 令linh 我ngã 等đẳng 。 消tiêu 除trừ 迷mê 惑hoặc 。 今kim 則tắc 不bất 惟duy 不bất 能năng 掃tảo 除trừ 舊cựu 時thời 之chi 惑hoặc 。 然nhiên 猶do 未vị 詳tường 斯tư 新tân 聞văn 之chi 義nghĩa 。 是thị 舊cựu 惑hoặc 未vị 除trừ 。 而nhi 新tân 疑nghi 又hựu 起khởi 。 所sở 以dĩ 二nhị 皆giai 不bất 能năng 窮cùng 竟cánh 。 而nhi 畢tất 竟cánh 至chí 於ư 無vô 疑nghi 無vô 惑hoặc 之chi 地địa 也dã 。 世Thế 尊Tôn 即tức 如như 阿A 難Nan 一nhất 輩bối 。 有Hữu 學Học 聲Thanh 聞Văn 。 雖tuy 則tắc 蒙mông 佛Phật 。 微vi 妙diệu 開khai 示thị 。 已dĩ 悟ngộ 自tự 心tâm 。 然nhiên 其kỳ 根căn 中trung 。 無vô 始thỉ 習tập 氣khí 。 有hữu 為vi 諸chư 漏lậu 。 尚thượng 未vị 盡tận 除trừ 。 且thả 猶do 望vọng 佛Phật 。 更cánh 為vi 審thẩm 除trừ 。 自tự 是thị 有hữu 疑nghi 。 不bất 待đãi 言ngôn 矣hĩ 。 即tức 是thị 我ngã 等đẳng 會hội 中trung 。 位vị 登đăng 四Tứ 果Quả 。 功công 超siêu 有hữu 學học 。 而nhi 於ư 諸chư 漏lậu 。 盡tận 皆giai 無vô 者giả 。 然nhiên 而nhi 今kim 日nhật 聞văn 我ngã 如Như 來Lai 所sở 說thuyết 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 微vi 妙diệu 法Pháp 音âm 尚thượng 爾nhĩ 。 紆hu 迴hồi 莫mạc 決quyết 。 疑nghi 悔hối 猶do 生sanh 。 所sở 謂vị 驢lư 事sự 未vị 去khứ 。 馬mã 事sự 到đáo 來lai 。 以dĩ 舊cựu 修tu 方phương 悔hối 新tân 聞văn 。 又hựu 疑nghi 紆hu 迴hồi 纏triền 繞nhiễu 尚thượng 不bất 能năng 決quyết 。 我ngã 等đẳng 猶do 然nhiên 。 況huống 彼bỉ 未vị 盡tận 習tập 漏lậu 者giả 乎hồ 。 是thị 故cố 我ngã 有hữu 二nhị 疑nghi 。 願nguyện 請thỉnh 決quyết 之chi 。 一nhất 者giả 萬vạn 法pháp 生sanh 續tục 疑nghi 。 世Thế 尊Tôn 若nhược 如như 前tiền 說thuyết 。 復phục 以dĩ 世thế 間gian 。 有hữu 為vi 一nhất 切thiết 根căn 塵trần 。 陰ấm 入nhập 處xứ 界giới 。 以dĩ 至chí 七thất 大đại 。 皆giai 屬thuộc 無vô 為vi 。 如Như 來Lai 藏tạng 心tâm 乃nãi 為vi 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 者giả 。 若nhược 爾nhĩ 則tắc 既ký 是thị 清thanh 淨tịnh 。 應ưng 不bất 更cánh 容dung 垢cấu 染nhiễm 。 既ký 是thị 本bổn 然nhiên 。 應ưng 不bất 更cánh 有hữu 遷thiên 流lưu 。 既ký 然nhiên 如như 此thử 。 請thỉnh 問vấn 。 最tối 初sơ 云vân 何hà 忽hốt 然nhiên 生sanh 起khởi 此thử 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 無vô 情tình 塵trần 垢cấu 之chi 依y 報báo 。 及cập 諸chư 有hữu 情tình 。 染nhiễm 污ô 之chi 色sắc 心tâm 。 是thị 則tắc 情tình 與dữ 無vô 情tình 。 依y 正chánh 二nhị 報báo 。 皆giai 屬thuộc 垢cấu 染nhiễm 之chi 相tướng 。 而nhi 非phi 清thanh 淨tịnh 也dã 。 明minh 矣hĩ 。 且thả 言ngôn 本bổn 然nhiên 者giả 。 則tắc 是thị 本bổn 自tự 天thiên 然nhiên 。 而nhi 無vô 造tạo 作tác 遷thiên 變biến 。 今kim 者giả 根căn 身thân 器khí 界giới 無vô 情tình 則tắc 成thành 住trụ 壞hoại 空không 。 有hữu 情tình 則tắc 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 而nhi 次thứ 第đệ 遷thiên 移di 。 不bất 住trụ 流lưu 轉chuyển 。 從tùng 始thỉ 至chí 終chung 。 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 循tuần 環hoàn 生sanh 滅diệt 。 展triển 轉chuyển 變biến 遷thiên 。 則tắc 知tri 非phi 本bổn 然nhiên 也dã 。 明minh 矣hĩ 。 此thử 因nhân 不bất 達đạt 隨tùy 緣duyên 之chi 旨chỉ 。 故cố 以dĩ 相tương/tướng 而nhi 難nạn/nan 性tánh 也dã 。 二nhị 者giả 五ngũ 大đại 圓viên 融dung 疑nghi 。 又hựu 聞văn 如Như 來Lai 說thuyết 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 此thử 之chi 四tứ 大đại 。 本bổn 來lai 其kỳ 性tánh 圓viên 融dung 周chu 徧biến 湛trạm 然nhiên 常thường 住trụ 者giả 。 世Thế 尊Tôn 若nhược 地địa 性tánh 周chu 徧biến 。 應ưng 純thuần 是thị 土thổ 。 且thả 土thổ 能năng 剋khắc 水thủy 。 而nhi 水thủy 則tắc 應ưng 當đương 不bất 生sanh 。 云vân 何hà 又hựu 容dung 其kỳ 有hữu 水thủy 耶da 。 若nhược 水thủy 性tánh 周chu 徧biến 。 應ưng 純thuần 是thị 水thủy 。 且thả 水thủy 能năng 剋khắc 火hỏa 。 而nhi 火hỏa 則tắc 應ưng 當đương 不bất 生sanh 。 復phục 又hựu 云vân 何hà 明minh 此thử 水thủy 火hỏa 二nhị 性tánh 。 俱câu 徧biến 虗hư 空không 。 而nhi 且thả 不bất 相tương 陵lăng 相tương/tướng 滅diệt 者giả 耶da 。 世Thế 尊Tôn 蓋cái 地địa 之chi 為vi 性tánh 。 屬thuộc 於ư 障chướng 礙ngại 。 空không 之chi 為vi 性tánh 。 屬thuộc 於ư 虗hư 通thông 。 是thị 礙ngại 則tắc 不bất 通thông 。 通thông 則tắc 不bất 礙ngại 。 云vân 何hà 二nhị 性tánh 並tịnh 驅khu 。 俱câu 稱xưng 之chi 為vi 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 耶da 。 此thử 因nhân 不bất 達đạt 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 之chi 義nghĩa 。 故cố 以dĩ 性tánh 而nhi 難nạn/nan 相tương/tướng 也dã 。 然nhiên 在tại 世Thế 尊Tôn 定định 有hữu 實thật 義nghĩa 。 而nhi 在tại 於ư 我ngã 實thật 。 是thị 不bất 知tri 如như 斯tư 二nhị 義nghĩa 之chi 所sở 歸quy 趣thú 。 惟duy 願nguyện 如Như 來Lai 。 宣tuyên 揚dương 密mật 旨chỉ 。 流lưu 布bố 微vi 言ngôn 。 發phát 大đại 慈từ 悲bi 。 說thuyết 出xuất 生sanh 續tục 之chi 源nguyên 。 指chỉ 示thị 圓viên 融dung 之chi 義nghĩa 。 開khai 導đạo 於ư 我ngã 。 庶thứ 使sử 迷mê 雲vân 頓đốn 破phá 。 心tâm 月nguyệt 圓viên 明minh 。 而nhi 到đáo 究cứu 竟cánh 不bất 疑nghi 之chi 地địa 也dã 。 故cố 作tác 是thị 語ngữ 已dĩ 。 滿mãn 慈từ 及cập 眾chúng 。 均quân 各các 五ngũ 體thể 投đầu 地địa 。 傾khuynh 渴khát 如Như 來Lai 無vô 上thượng 誨hối 焉yên 。

△# 二nhị 如Như 來Lai 破phá 疑nghi 許hứa 宣tuyên (# 三tam )# 一nhất 許hứa 宣tuyên 誡giới 聽thính 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 富Phú 樓Lâu 那Na 。 至chí 欽khâm 佛Phật 法Pháp 音âm 。 默mặc 然nhiên 承thừa 聽thính 。

此thử 許hứa 宣tuyên 而nhi 誡giới 眾chúng 諦đế 聽thính 也dã 。 意ý 謂vị 前tiền 雖tuy 為vi 阿A 難Nan 等đẳng 已dĩ 明minh 蘊uẩn 處xứ 界giới 大đại 。 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 。 為vi 其kỳ 破phá 妄vọng 歸quy 真chân 是thị 為vi 勝thắng 義nghĩa 中trung 之chi 勝thắng 義nghĩa 。 今kim 則tắc 普phổ 為vì 汝nhữ 等đẳng 。 及cập 諸chư 會hội 中trung 。 諸chư 漏lậu 已dĩ 盡tận 。 位vị 登đăng 無Vô 學Học 者giả 。 更cánh 復phục 宣tuyên 明minh 。 從tùng 真chân 起khởi 妄vọng 。 令linh 知tri 萬vạn 法pháp 。 起khởi 於ư 一nhất 性tánh 諸chư 大đại 本bổn 之chi 一nhất 心tâm 。 以dĩ 至chí 即tức 相tương/tướng 即tức 性tánh 。 即tức 妄vọng 即tức 真chân 。 此thử 性tánh 相tướng 真chân 妄vọng 非phi 即tức 非phi 離ly 之chi 旨chỉ 。 乃nãi 所sở 謂vị 勝thắng 義nghĩa 中trung 之chi 真chân 勝thắng 義nghĩa 性tánh 也dã 。 然nhiên 勝thắng 義nghĩa 者giả 。 是thị 最tối 勝thắng 道Đạo 所sở 行hành 義nghĩa 。 故cố 據cứ 唯duy 識thức 云vân 。 略lược 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 世thế 間gian 勝thắng 義nghĩa 。 謂vị 蘊uẩn 處xứ 界giới 等đẳng 。 二nhị 道Đạo 理lý 勝thắng 義nghĩa 。 謂vị 苦khổ 集tập 滅diệt 等đẳng 。 三tam 證chứng 得đắc 勝thắng 義nghĩa 。 謂vị 二nhị 空không 真Chân 如Như 。 四tứ 勝thắng 義nghĩa 勝thắng 義nghĩa 。 謂vị 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 。 據cứ 經kinh 後hậu 文văn 。 說thuyết 萬vạn 法pháp 生sanh 續tục 。 則tắc 起khởi 於ư 性tánh 本bổn 二nhị 覺giác 。 說thuyết 七thất 大đại 圓viên 融dung 。 則tắc 歸quy 於ư 一nhất 心tâm 三Tam 藏Tạng 。 正chánh 是thị 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 。 故cố 屬thuộc 第đệ 四tứ 勝thắng 義nghĩa 也dã 。 意ý 謂vị 我ngã 今kim 令lệnh 汝nhữ 。 會hội 中trung 一nhất 類loại 定định 性tánh 不bất 回hồi 心tâm 之chi 鈍độn 根căn 聲Thanh 聞Văn 。 及cập 諸chư 一nhất 切thiết 。 未vị 得đắc 人nhân 法pháp 二nhị 空không 。 即tức 便tiện 回hồi 心tâm 。 以dĩ 向hướng 上thượng 乘thừa 之chi 利lợi 根căn 。 阿A 羅La 漢Hán 等đẳng 者giả 。 等đẳng 餘dư 四tứ 性tánh 也dã 。 若nhược 據cứ 楞lăng 伽già 。 共cộng 有hữu 五ngũ 性tánh 。 一nhất 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 性tánh 。 二nhị 辟Bích 支Chi 弗phất 性tánh 。 三tam 如Như 來Lai 乘thừa 性tánh 。 四tứ 不bất 定định 性tánh 。 五ngũ 無vô 性tánh 。 謂vị 一nhất 闡xiển 提đề 也dã 。 今kim 則tắc 無vô 論luận 定định 性tánh 與dữ 不bất 定định 性tánh 。 回hồi 心tâm 及cập 不bất 回hồi 心tâm 。 皆giai 使sử 普phổ 獲hoạch 此thử 一nhất 佛Phật 乘thừa 。 直trực 至chí 道Đạo 場Tràng 之chi 地địa 。 而nhi 入nhập 大đại 寂tịch 滅diệt 海hải 也dã 。 阿a 練luyện 若nhã 云vân 離ly 喧huyên 諍tranh 。 亦diệc 云vân 寂tịch 靜tĩnh 處xứ 。 以dĩ 凡phàm 阿A 羅La 漢Hán 咸hàm 獲hoạch 此thử 名danh 。 然nhiên 而nhi 離ly 諍tranh 寂tịch 靜tĩnh 。 皆giai 不bất 名danh 真chân 。 以dĩ 其kỳ 躭đam 空không 滯trệ 寂tịch 。 未vị 證chứng 諸chư 法pháp 本bổn 自tự 寂tịch 靜tĩnh 故cố 。 而nhi 修tu 行hành 之chi 路lộ 。 乃nãi 傍bàng 蹊# 曲khúc 徑kính 。 非phi 成thành 佛Phật 正chánh 因nhân 。 設thiết 獲hoạch 楞lăng 嚴nghiêm 大đại 定định 。 則tắc 根căn 無vô 利lợi 鈍độn 。 境cảnh 無vô 動động 靜tĩnh 。 若nhược 事sự 若nhược 理lý 。 悉tất 得đắc 究cứu 竟cánh 。 方phương 稱xưng 為vi 真chân 寂tịch 靜tĩnh 。 正chánh 修tu 行hành 也dã 。 所sở 謂vị 唯duy 此thử 一nhất 事sự 實thật 。 餘dư 二nhị 則tắc 非phi 真chân 。 此thử 則tắc 定định 性tánh 聲Thanh 聞Văn 。 無vô 性tánh 闡xiển 提đề 。 不bất 得đắc 成thành 佛Phật 。 如như 焦tiêu 芽nha 敗bại 種chủng 者giả 。 今kim 皆giai 咸hàm 獲hoạch 一Nhất 乘Thừa 。 悉tất 當đương 作tác 佛Phật 。 究Cứu 竟Cánh 涅Niết 槃Bàn 。 豈khởi 非phi 大Đại 乘Thừa 至chí 極cực 之chi 談đàm 乎hồ 。 下hạ 誡giới 聽thính 曰viết 。 汝nhữ 今kim 諦đế 聽thính 。 我ngã 當đương 為vì 汝nhữ 。 分phân 別biệt 解giải 說thuyết 。 而nhi 滿mãn 慈từ 等đẳng 欽khâm 仰ngưỡng 吾ngô 佛Phật 之chi 法Pháp 音âm 。 故cố 澄trừng 心tâm 靜tĩnh 氣khí 。 默mặc 然nhiên 而nhi 承thừa 聽thính 也dã 。

△# 二nhị 正chánh 為vi 破phá 疑nghi (# 二nhị )# 一nhất 正chánh 告cáo 滿mãn 慈từ (# 二nhị )# 一nhất 破phá 諸chư 相tướng 生sanh 續tục 疑nghi (# 二nhị )# 一nhất 正chánh 破phá 所sở 疑nghi (# 三tam )# 一nhất 總tổng 辯biện 真chân 妄vọng (# 二nhị )# 一nhất 牒điệp 定định 真chân 覺giác 。

佛Phật 言ngôn 富Phú 樓Lâu 那Na 如như 汝nhữ 所sở 言ngôn 。 至chí 我ngã 常thường 聞văn 佛Phật 。 宣tuyên 說thuyết 斯tư 義nghĩa 。

此thử 佛Phật 欲dục 明minh 生sanh 續tục 源nguyên 委ủy 。 故cố 先tiên 牒điệp 定định 其kỳ 疑nghi 。 而nhi 特đặc 拈niêm 真chân 覺giác 審thẩm 問vấn 之chi 也dã 。 如như 汝nhữ 下hạ 乃nãi 牒điệp 定định 也dã 。 因nhân 審thẩm 之chi 曰viết 。 汝nhữ 於ư 尋tầm 常thường 豈khởi 不bất 聞văn 乎hồ 。 如Như 來Lai 所sở 宣tuyên 。 真Chân 如Như 隨tùy 緣duyên 。 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 。 而nhi 說thuyết 性tánh 覺giác 妙diệu 明minh 。 本bổn 覺giác 明minh 妙diệu 之chi 義nghĩa 耶da 。 此thử 性tánh 本bổn 之chi 問vấn 。 是thị 以dĩ 一nhất 真Chân 如Như 體thể 。 具cụ 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 之chi 用dụng 故cố 。 言ngôn 性tánh 覺giác 妙diệu 明minh 者giả 。 謂vị 性tánh 本bổn 自tự 覺giác 。 本bổn 來lai 自tự 妙diệu 而nhi 自tự 明minh 也dã 。 本bổn 覺giác 明minh 妙diệu 者giả 。 謂vị 本bổn 性tánh 自tự 覺giác 。 性tánh 自tự 本bổn 明minh 而nhi 本bổn 妙diệu 也dã 。 原nguyên 無vô 對đối 待đãi 。 絕tuyệt 諸chư 能năng 所sở 。 正chánh 明minh 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 總tổng 相tương/tướng 法Pháp 門môn 。 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。 以dĩ 體thể 不bất 變biến 而nhi 用dụng 隨tùy 緣duyên 。 即tức 寂tịch 而nhi 照chiếu 。 故cố 曰viết 妙diệu 明minh 。 以dĩ 用dụng 隨tùy 緣duyên 而nhi 體thể 不bất 變biến 。 即tức 照chiếu 而nhi 寂tịch 。 故cố 曰viết 明minh 妙diệu 。 乃nãi 體thể 用dụng 互hỗ 融dung 。 寂tịch 照chiếu 雙song 泯mẫn 。 唯duy 是thị 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 。 此thử 正chánh 性tánh 相tướng 不bất 二nhị 之chi 旨chỉ 也dã 。 而nhi 滿mãn 慈từ 至chí 是thị 一nhất 釣điếu 便tiện 上thượng 。 則tắc 曰viết 。 我ngã 常thường 聞văn 佛Phật 。 宣tuyên 說thuyết 斯tư 義nghĩa 。 此thử 時thời 鼻tị 孔khổng 已dĩ 落lạc 世Thế 尊Tôn 手thủ 中trung 了liễu 也dã 。

△# 二nhị 辯biện 明minh 妄vọng 覺giác 。

佛Phật 言ngôn 汝nhữ 稱xưng 覺giác 明minh 。 為vi 復phục 性tánh 明minh 。 至chí 性tánh 覺giác 必tất 明minh 。 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 。

此thử 正chánh 如Như 來Lai 雙song 開khai 真chân 妄vọng 二nhị 途đồ 。 以dĩ 辯biện 明minh 所sở 認nhận 之chi 妄vọng 也dã 。 意ý 謂vị 汝nhữ 之chi 意ý 下hạ 。 稱xưng 此thử 性tánh 覺giác 妙diệu 明minh 。 本bổn 覺giác 明minh 妙diệu 者giả 。 作tác 何hà 等đẳng 解giải 。 為vi 是thị 性tánh 本bổn 自tự 明minh 靈linh 然nhiên 不bất 昧muội 。 單đơn 稱xưng 之chi 為vi 覺giác 耶da 。 為vi 是thị 覺giác 本bổn 不bất 明minh 用dụng 明minh 明minh 之chi 。 雙song 稱xưng 為vi 明minh 覺giác 耶da 。 蓋cái 單đơn 稱xưng 為vi 覺giác 。 不bất 須tu 加gia 明minh 者giả 。 真chân 覺giác 也dã 。 雙song 稱xưng 明minh 覺giác 。 務vụ 須tu 加gia 明minh 者giả 。 妄vọng 覺giác 也dã 。 而nhi 世Thế 尊Tôn 真chân 妄vọng 並tịnh 舉cử 。 欲dục 令linh 滿mãn 慈từ 自tự 決quyết 取thủ 捨xả 耳nhĩ 。 孰thục 知tri 尊tôn 者giả 不bất 能năng 取thủ 真chân 。 而nhi 反phản 認nhận 妄vọng 。 故cố 曰viết 。 若nhược 謂vị 此thử 不bất 用dụng 加gia 明minh 。 而nhi 單đơn 名danh 為vi 覺giác 者giả 。 則tắc 是thị 此thử 覺giác 徒đồ 有hữu 闇ám 然nhiên 之chi 能năng 覺giác 。 而nhi 無vô 了liễu 然nhiên 之chi 所sở 明minh 矣hĩ 。 然nhiên 此thử 不bất 明minh 之chi 覺giác 。 取thủ 之chi 何hà 益ích 。 蓋cái 尊tôn 者giả 之chi 意ý 。 是thị 明minh 排bài 無vô 所sở 明minh 之chi 真chân 覺giác 。 而nhi 暗ám 取thủ 有hữu 所sở 明minh 之chi 妄vọng 覺giác 矣hĩ 。 殊thù 不bất 知tri 一nhất 有hữu 能năng 所sở 。 則tắc 於ư 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 相tương/tướng 去khứ 遠viễn 矣hĩ 。 以dĩ 故cố 如Như 來Lai 。 順thuận 牒điệp 其kỳ 辭từ 。 雙song 立lập 二nhị 關quan 。 以dĩ 破phá 之chi 曰viết 。 汝nhữ 謂vị 若nhược 無vô 所sở 明minh 。 則tắc 無vô 明minh 覺giác 。 意ý 必tất 取thủ 有hữu 所sở 明minh 。 殊thù 不bất 知tri 有hữu 所sở 明minh 則tắc 便tiện 非phi 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 之chi 覺giác 性tánh 矣hĩ 。 恐khủng 彼bỉ 轉chuyển 計kế 。 因nhân 破phá 明minh 而nhi 執chấp 無vô 明minh 。 故cố 又hựu 破phá 之chi 曰viết 。 設thiết 汝nhữ 若nhược 謂vị 。 是thị 無vô 所sở 明minh 則tắc 非phi 有hữu 明minh 。 而nhi 是thị 無vô 明minh 。 且thả 而nhi 無vô 明minh 。 又hựu 非phi 本bổn 覺giác 湛trạm 然nhiên 。 妙diệu 明minh 真chân 性tánh 矣hĩ 。 蓋cái 有hữu 所sở 非phi 覺giác 。 顯hiển 此thử 覺giác 性tánh 。 不bất 屬thuộc 於ư 有hữu 明minh 。 無vô 所sở 非phi 明minh 。 顯hiển 此thử 覺giác 性tánh 。 不bất 屬thuộc 於ư 無vô 明minh 。 良lương 由do 自tự 性tánh 本bổn 覺giác 必tất 俱câu 自tự 性tánh 真chân 明minh 。 此thử 明minh 不bất 是thị 有hữu 所sở 之chi 妄vọng 明minh 。 亦diệc 非phi 無vô 所sở 之chi 無vô 明minh 。 但đãn 以dĩ 真Chân 如Như 有hữu 隨tùy 緣duyên 之chi 用dụng 。 由do 無vô 始thỉ 來lai 。 一nhất 念niệm 不bất 覺giác 。 遂toại 為vi 所sở 明minh 之chi 妄vọng 覺giác 耳nhĩ 。 此thử 因nhân 不bất 覺giác 而nhi 成thành 無vô 明minh 也dã 。

△# 二nhị 別biệt 明minh 生sanh 續tục (# 二nhị )# 一nhất 明minh 忽hốt 生sanh 之chi 故cố 。

覺giác 非phi 所sở 明minh 。 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 至chí 彼bỉ 無vô 同đồng 異dị 。 真chân 有hữu 為vi 法pháp 。

此thử 明minh 世thế 界giới 眾chúng 生sanh 。 業nghiệp 果quả 皆giai 由do 一nhất 念niệm 無vô 明minh 。 不bất 覺giác 而nhi 有hữu 。 以dĩ 答đáp 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 之chi 問vấn 也dã 。 意ý 謂vị 覺giác 性tánh 元nguyên 非phi 所sở 明minh 。 因nhân 此thử 妄vọng 明minh 。 遂toại 立lập 妄vọng 所sở 。 所sở 既ký 妄vọng 立lập 。 遂toại 即tức 生sanh 汝nhữ 妄vọng 。 能năng 於ư 是thị 本bổn 無vô 能năng 所sở 同đồng 異dị 法pháp 性tánh 之chi 中trung 。 熾sí 然nhiên 而nhi 成thành 能năng 所sở 同đồng 異dị 。 此thử 則tắc 世thế 界giới 忽hốt 生sanh 之chi 故cố 也dã 。 又hựu 復phục 異dị 彼bỉ 所sở 異dị 之chi 異dị 。 因nhân 異dị 復phục 立lập 妄vọng 同đồng 。 此thử 則tắc 虗hư 空không 忽hốt 生sanh 之chi 故cố 也dã 。 又hựu 既ký 有hữu 同đồng 之chi 與dữ 異dị 。 互hỗ 相tương 發phát 明minh 。 因nhân 此thử 復phục 立lập 。 無vô 同đồng 無vô 異dị 。 此thử 則tắc 眾chúng 生sanh 忽hốt 生sanh 之chi 故cố 也dã 。 夫phu 無vô 明minh 不bất 起khởi 則tắc 已dĩ 。 起khởi 則tắc 必tất 成thành 能năng 所sở 之chi 異dị 。 有hữu 異dị 則tắc 必tất 有hữu 同đồng 。 既ký 然nhiên 有hữu 異dị 有hữu 同đồng 。 必tất 有hữu 無vô 同đồng 無vô 異dị 。 如như 是thị 諸chư 法pháp 。 森sâm 然nhiên 頓đốn 起khởi 擾nhiễu 動động 真chân 性tánh 。 能năng 所sở 相tương 對đối 。 安an 得đắc 不bất 生sanh 勞lao 慮lự 。 勞lao 慮lự 既ký 久cửu 。 安an 得đắc 不bất 發phát 妄vọng 塵trần 。 既ký 有hữu 妄vọng 塵trần 。 安an 得đắc 清thanh 淨tịnh 自tự 然nhiên 。 心tâm 相tương/tướng 渾hồn 濁trược 。 由do 此thử 一nhất 念niệm 。 不bất 覺giác 引dẫn 起khởi 三tam 細tế 六lục 麤thô 。 塵trần 勞lao 煩phiền 惱não 。 動động 者giả 即tức 為vi 世thế 界giới 。 靜tĩnh 者giả 即tức 為vi 虗hư 空không 。 則tắc 知tri 十thập 方phương 虗hư 空không 乃nãi 妄vọng 心tâm 中trung 之chi 同đồng 相tương/tướng 也dã 。 動động 而nhi 不bất 靜tĩnh 者giả 。 成thành 於ư 世thế 界giới 。 則tắc 知tri 十thập 方phương 世thế 界giới 。 乃nãi 妄vọng 心tâm 中trung 之chi 異dị 相tướng 也dã 。 此thử 無vô 情tình 空không 界giới 。 皆giai 屬thuộc 妄vọng 心tâm 明minh 矣hĩ 。 若nhược 彼bỉ 無vô 同đồng 無vô 異dị 者giả 。 即tức 有hữu 情tình 眾chúng 生sanh 。 謂vị 之chi 曰viết 同đồng 。 則tắc 身thân 命mạng 各các 異dị 。 故cố 名danh 無vô 同đồng 。 謂vị 之chi 曰viết 異dị 。 則tắc 四tứ 大đại 咸hàm 均quân 。 心tâm 識thức 亦diệc 均quân 。 故cố 名danh 無vô 異dị 。 然nhiên 此thử 無vô 同đồng 異dị 法pháp 。 乃nãi 是thị 因nhân 於ư 同đồng 異dị 。 對đối 待đãi 而nhi 立lập 。 真chân 是thị 有hữu 作tác 。 有hữu 為vi 之chi 法pháp 。 與dữ 上thượng 本bổn 無vô 同đồng 異dị 之chi 覺giác 性tánh 。 實thật 不bất 侔mâu 矣hĩ 。 可khả 見kiến 有hữu 情tình 眾chúng 生sanh 亦diệc 祇kỳ 是thị 妄vọng 心tâm 中trung 無vô 同đồng 無vô 異dị 。 之chi 相tướng 而nhi 已dĩ 。 此thử 文văn 舊cựu 以dĩ 無vô 明minh 不bất 覺giác 三tam 細tế 六lục 麤thô 而nhi 解giải 釋thích 者giả 。 意ý 亦diệc 甚thậm 妙diệu 。 但đãn 令linh 文văn 勢thế 間gian 斷đoạn 。 以dĩ 致trí 經kinh 旨chỉ 難nạn/nan 明minh 。 今kim 故cố 不bất 用dụng 。 設thiết 欲dục 配phối 之chi 。 亦diệc 無vô 不bất 可khả 。 蓋cái 上thượng 章chương 謂vị 。 性tánh 覺giác 必tất 明minh 。 妄vọng 為vi 明minh 覺giác 者giả 。 上thượng 句cú 屬thuộc 真chân 。 下hạ 句cú 屬thuộc 妄vọng 。 所sở 謂vị 從tùng 真chân 起khởi 妄vọng 。 即tức 是thị 真Chân 如Như 隨tùy 緣duyên 而nhi 成thành 根căn 本bổn 無vô 明minh 也dã 。 覺giác 非phi 所sở 明minh 。 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 此thử 二nhị 句cú 。 即tức 業nghiệp 相tương/tướng 也dã 。 所sở 既ký 妄vọng 立lập 等đẳng 四tứ 句cú 。 即tức 轉chuyển 相tương/tướng 也dã 。 自tự 異dị 彼bỉ 所sở 異dị 。 至chí 無vô 同đồng 無vô 異dị 。 即tức 現hiện 相tướng 也dã 。 已dĩ 上thượng 是thị 三tam 細tế 也dã 。 次thứ 相tương 待đãi 生sanh 勞lao 。 即tức 六lục 麤thô 中trung 智trí 相tương/tướng 。 勞lao 久cửu 即tức 相tương 續tục 相tương/tướng 。 發phát 塵trần 即tức 執chấp 取thủ 相tương/tướng 。 自tự 相tương 渾hồn 濁trược 。 即tức 計kế 名danh 字tự 相tương/tướng 。 塵trần 勞lao 煩phiền 惱não 。 即tức 起khởi 業nghiệp 相tương/tướng 。 自tự 起khởi 為vi 世thế 界giới 。 至Chí 真Chân 有hữu 為vi 法pháp 。 乃nãi 業nghiệp 繫hệ 苦khổ 相tương/tướng 。 故cố 云vân 。 無vô 明minh 不bất 覺giác 。 生sanh 三tam 細tế 。 境cảnh 界giới 為vi 緣duyên 。 長trường/trưởng 六lục 麤thô 。 是thị 知tri 不bất 依y 本bổn 覺giác 。 安an 有hữu 無vô 明minh 。 不bất 依y 無vô 明minh 。 安an 有hữu 境cảnh 界giới 。 不bất 緣duyên 境cảnh 界giới 。 安an 有hữu 六lục 麤thô 。 攝nhiếp 六lục 麤thô 祇kỳ 歸quy 見kiến 相tương/tướng 。 攝nhiếp 見kiến 相tương/tướng 祇kỳ 唯duy 業nghiệp 識thức 。 以dĩ 業nghiệp 識thức 唯duy 是thị 無vô 明minh 。 以dĩ 無vô 明minh 唯duy 是thị 本bổn 覺giác 。 所sở 謂vị 迷mê 則tắc 全toàn 真chân 成thành 妄vọng 。 悟ngộ 則tắc 全toàn 妄vọng 即tức 真chân 者giả 。 此thử 也dã 。

△# 二nhị 明minh 相tướng 續tục 之chi 由do (# 三tam )# 一nhất 。 世thế 界giới 相tương 續tục 。

覺giác 明minh 空không 昧muội 。 相tương 待đãi 成thành 搖dao 。 至chí 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 世thế 界giới 相tương 續tục 。

上thượng 依y 真chân 覺giác 妄vọng 動động 。 轉chuyển 為vi 無vô 明minh 等đẳng 相tương/tướng 。 此thử 依y 無vô 明minh 。 轉chuyển 成thành 四tứ 大đại 。 而nhi 有hữu 世thế 界giới 相tương 續tục 。 正chánh 答đáp 次thứ 第đệ 遷thiên 流lưu 。 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 之chi 問vấn 也dã 。 良lương 以dĩ 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 本bổn 不bất 動động 搖dao 。 元nguyên 無vô 生sanh 續tục 。 但đãn 因nhân 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 。 故cố 有hữu 動động 搖dao 生sanh 續tục 之chi 相tướng 耳nhĩ 。 由do 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 自tự 本bổn 覺giác 體thể 上thượng 。 生sanh 起khởi 妄vọng 明minh 。 則tắc 晦hối 昧muội 真chân 空không 而nhi 為vi 頑ngoan 空không 。 即tức 以dĩ 妄vọng 覺giác 為vi 明minh 。 頑ngoan 空không 為vi 昧muội 。 二nhị 法pháp 相tướng 奪đoạt 。 彼bỉ 此thử 代đại 謝tạ 。 妄vọng 成thành 搖dao 動động 。 所sở 謂vị 動động 則tắc 生sanh 風phong 。 故cố 空không 輪luân 之chi 上thượng 而nhi 有hữu 風phong 輪luân 。 執chấp 持trì 世thế 界giới 。 則tắc 知tri 器khí 界giới 凝ngưng 結kết 。 皆giai 由do 無vô 明minh 風phong 力lực 執chấp 持trì 。 得đắc 不bất 散tán 失thất 。 可khả 見kiến 風phong 大đại 之chi 種chủng 乃nãi 是thị 無vô 明minh 。 妄vọng 心tâm 一nhất 念niệm 之chi 動động 相tương/tướng 耳nhĩ 。 既ký 因nhân 覺giác 明minh 空không 昧muội 。 互hỗ 相tương 傾khuynh 奪đoạt 而nhi 成thành 搖dao 動động 。 以dĩ 動động 必tất 有hữu 靜tĩnh 。 則tắc 於ư 妄vọng 明minh 之chi 中trung 。 立lập 起khởi 一nhất 種chủng 堅kiên 固cố 妄vọng 想tưởng 。 如như 人nhân 為vi 睡thụy 所sở 魘yểm 而nhi 發phát 迷mê 悶muộn 。 是thị 本bổn 無vô 礙ngại 而nhi 妄vọng 成thành 有hữu 礙ngại 。 猶do 如như 魘yểm 中trung 堅kiên 執chấp 求cầu 通thông 而nhi 妄vọng 覺giác 有hữu 物vật 相tương/tướng 壓áp 者giả 。 由do 此thử 即tức 感cảm 一nhất 切thiết 堅kiên 礙ngại 之chi 相tướng 。 當đương 知tri 彼bỉ 之chi 大đại 地địa 所sở 謂vị 。 金kim 輪luân 寶bảo 者giả 。 即tức 汝nhữ 妄vọng 明minh 覺giác 體thể 所sở 立lập 堅kiên 礙ngại 之chi 相tướng 也dã 。 故cố 感cảm 風phong 輪luân 之chi 上thượng 而nhi 有hữu 地địa 大đại 金kim 輪luân 。 保bảo 持trì 國quốc 土độ 。 則tắc 知tri 地địa 大đại 金kim 輪luân 之chi 種chủng 。 乃nãi 是thị 無vô 明minh 。 妄vọng 心tâm 一nhất 念niệm 之chi 堅kiên 相tương/tướng 耳nhĩ 。 以dĩ 妄vọng 心tâm 中trung 堅kiên 覺giác 無vô 明minh 。 既ký 成thành 金kim 寶bảo 。 搖dao 動động 無vô 明minh 。

復phục 有hữu 風phong 出xuất 。 即tức 以dĩ 搖dao 動động 之chi 風phong 。 而nhi 摩ma 堅kiên 礙ngại 之chi 金kim 。 一nhất 動động 一nhất 堅kiên 。 相tương 摩ma 相tương/tướng 蕩đãng 。 故cố 感cảm 世thế 有hữu 火hỏa 光quang 而nhi 為vi 變biến 生sanh 成thành 熟thục 。 化hóa 有hữu 為vi 無vô 之chi 性tánh 也dã 。 則tắc 知tri 火hỏa 大đại 之chi 種chủng 乃nãi 是thị 無vô 明minh 。 妄vọng 以dĩ 一nhất 念niệm 之chi 動động 靜tĩnh 相tương 摩ma 之chi 相tướng 耳nhĩ 。 以dĩ 妄vọng 心tâm 堅kiên 覺giác 之chi 寶bảo 。 既ký 含hàm 明minh 而nhi 生sanh 潤nhuận 。 如như 珠châu 之chi 出xuất 水thủy 也dã 。 且thả 妄vọng 心tâm 變biến 化hóa 之chi 火hỏa 。 復phục 氣khí 燥táo 以dĩ 上thượng 炎diễm 。 如như 物vật 被bị 蒸chưng 而nhi 出xuất 水thủy 也dã 。 故cố 感cảm 世thế 有hữu 水thủy 輪luân 而nhi 包bao 含hàm 。 十thập 方phương 世thế 界giới 。 可khả 見kiến 水thủy 大đại 之chi 種chủng 乃nãi 由do 無vô 明minh 妄vọng 心tâm 一nhất 念niệm 中trung 之chi 金kim 火hỏa 二nhị 妄vọng 所sở 蒸chưng 成thành 耳nhĩ 。 總tổng 之chi 由do 有hữu 無vô 明minh 。 故cố 感cảm 風phong 輪luân 。 由do 執chấp 堅kiên 礙ngại 。 故cố 感cảm 金kim 輪luân 。 由do 研nghiên 摩ma 燥táo 。 故cố 感cảm 火hỏa 輪luân 。 由do 愛ái 心tâm 深thâm 。 故cố 感cảm 水thủy 輪luân 。 是thị 知tri 四tứ 大đại 之chi 種chủng 皆giai 因nhân 一nhất 念niệm 無vô 明minh 而nhi 有hữu 也dã 。 以dĩ 上thượng 言ngôn 依y 無vô 明minh 而nhi 成thành 四tứ 大đại 。 下hạ 言ngôn 由do 四tứ 大đại 而nhi 結kết 成thành 器khí 界giới 也dã 。 意ý 謂vị 無vô 明minh 既ký 成thành 。 四tứ 大đại 之chi 性tánh 。 各các 雖tuy 相tương 違vi 。 而nhi 互hỗ 相tương 濟tế 。 如như 火hỏa 之chi 性tánh 本bổn 上thượng 騰đằng 。 水thủy 之chi 性tánh 本bổn 下hạ 降giáng 。 一nhất 騰đằng 一nhất 降giáng/hàng 交giao 互hỗ 發phát 生sanh 。 立lập 諸chư 堅kiên 礙ngại 而nhi 成thành 器khí 界giới 。 若nhược 妄vọng 心tâm 中trung 貪tham 水thủy 勝thắng 。 則tắc 卑ty 濕thấp 而nhi 為vi 巨cự 海hải 。 故cố 世thế 有hữu 四tứ 大đại 海hải 。 等đẳng 之chi 水thủy 鄉hương 。 若nhược 妄vọng 心tâm 中trung 嗔sân 火hỏa 勝thắng 。 則tắc 乾can/kiền/càn 燥táo 大đại 者giả 為vi 洲châu 。 小tiểu 者giả 為vi 潬đán 。 故cố 世thế 有hữu 四tứ 大đại 部bộ 洲châu 之chi 陸lục 處xứ 。 以dĩ 是thị 水thủy 大đại 結kết 成thành 之chi 故cố 。 所sở 以dĩ 彼bỉ 大đại 海hải 之chi 中trung 。 本bổn 為vi 卑ty 濕thấp 水thủy 鄉hương 。 似tự 不bất 應ưng 有hữu 火hỏa 。 以dĩ 是thị 心tâm 中trung 嗔sân 火hỏa 互hỗ 立lập 。 故cố 有hữu 火hỏa 光quang 。 常thường 起khởi 彼bỉ 洲châu 。 潬đán 中trung 本bổn 為vi 乾can/kiền/càn 燥táo 陸lục 處xứ 。 似tự 不bất 應ưng 有hữu 水thủy 。 以dĩ 是thị 心tâm 中trung 貪tham 水thủy 互hỗ 立lập 。 故cố 能năng 有hữu 水thủy 。 常thường 注chú 江giang 河hà 。 若nhược 妄vọng 心tâm 中trung 。 水thủy 勢thế 劣liệt 而nhi 火hỏa 勢thế 勝thắng 者giả 。 則tắc 結kết 而nhi 為vi 高cao 山sơn 。 是thị 故cố 山sơn 石thạch 。 擊kích 之chi 則tắc 成thành 火hỏa 燄diệm 。 是thị 火hỏa 之chi 種chủng 性tánh 尚thượng 在tại 也dã 。 融dung 之chi 則tắc 化hóa 而nhi 成thành 水thủy 者giả 。 是thị 水thủy 之chi 種chủng 性tánh 不bất 亡vong 也dã 。 若nhược 妄vọng 心tâm 中trung 。 土thổ 勢thế 劣liệt 而nhi 水thủy 勢thế 勝thắng 者giả 。 則tắc 抽trừu 而nhi 為vi 草thảo 木mộc 。 所sở 以dĩ 萬vạn 木mộc 之chi 林lâm 。 眾chúng 草thảo 之chi 藪tẩu 。 設thiết 遇ngộ 火hỏa 燒thiêu 。 則tắc 成thành 其kỳ 土thổ 。 是thị 知tri 土thổ 之chi 種chủng 性tánh 尚thượng 在tại 也dã 。 或hoặc 因nhân 物vật 絞giảo 。 則tắc 成thành 其kỳ 水thủy 。 是thị 水thủy 之chi 種chủng 性tánh 不bất 亡vong 也dã 。 可khả 見kiến 四tứ 大đại 莫mạc 非phi 妄vọng 心tâm 所sở 現hiện 之chi 物vật 耳nhĩ 。 蓋cái 由do 一nhất 念niệm 妄vọng 動động 。 為vi 搖dao 動động 無vô 明minh 而nhi 成thành 風phong 大đại 。 堅kiên 礙ngại 無vô 明minh 而nhi 成thành 地địa 大đại 。 動động 靜tĩnh 相tương 摩ma 而nhi 成thành 火hỏa 大đại 。 金kim 火hỏa 相tương/tướng 蒸chưng 而nhi 成thành 水thủy 大đại 。 故cố 有hữu 四tứ 大đại 。 乃nãi 妄vọng 心tâm 之chi 境cảnh 交giao 互hỗ 發phát 生sanh 。 復phục 因nhân 水thủy 火hỏa 既ký 濟tế 而nhi 為vi 洲châu 海hải 之chi 種chủng 。 更cánh 降giáng/hàng 水thủy 勢thế 。 以dĩ 從tùng 火hỏa 勢thế 而nhi 為vi 山sơn 石thạch 之chi 種chủng 。 復phục 降giáng/hàng 土thổ 勢thế 。 以dĩ 從tùng 水thủy 勢thế 而nhi 為vi 草thảo 木mộc 之chi 種chủng 。 則tắc 遞đệ 相tương 為vi 種chủng 。 而nhi 結kết 為vi 器khí 界giới 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 故cố 。 世thế 界giới 有hữu 成thành 住trụ 壞hoại 空không 。 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 所sở 以dĩ 相tương 續tục 而nhi 不bất 斷đoạn 也dã 。 舊cựu 解giải 有hữu 借tá 五ngũ 行hành 生sanh 尅khắc 而nhi 註chú 釋thích 者giả 。 雖tuy 世thế 諦đế 間gian 有hữu 據cứ 之chi 論luận 。 茲tư 不bất 取thủ 之chi 。 以dĩ 本bổn 經kinh 正chánh 顯hiển 一nhất 切thiết 唯duy 心tâm 。 何hà 得đắc 以dĩ 彼bỉ 世thế 間gian 妄vọng 計kế 而nhi 相tương/tướng 濫lạm 乎hồ 。 且thả 如như 山sơn 石thạch 擊kích 燄diệm 融dung 水thủy 。 於ư 五ngũ 行hành 之chi 說thuyết 。 云vân 何hà 消tiêu 釋thích 。 若nhược 以dĩ 石thạch 屬thuộc 金kim 。 則tắc 金kim 能năng 生sanh 水thủy 。 烏ô 能năng 又hựu 生sanh 於ư 火hỏa 。 若nhược 以dĩ 石thạch 為vi 土thổ 。 則tắc 水thủy 土thổ 皆giai 不bất 應ưng 生sanh 。 又hựu 林lâm 燒thiêu 成thành 灰hôi 。 可khả 云vân 火hỏa 能năng 生sanh 土thổ 。 因nhân 絞giảo 成thành 水thủy 。 豈khởi 是thị 木mộc 反phản 生sanh 水thủy 乎hồ 。 故cố 世thế 間gian 五ngũ 行hành 元nguyên 無vô 實thật 義nghĩa 。 不bất 應ưng 以dĩ 彼bỉ 而nhi 釋thích 此thử 也dã 。

△# 二nhị 眾chúng 生sanh 相tương 續tục 。

復phục 次thứ 富Phú 樓Lâu 那Na 。 明minh 妄vọng 非phi 他tha 。 至chí 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 眾chúng 生sanh 相tương 續tục 。

此thử 明minh 眾chúng 生sanh 相tương 續tục 。 皆giai 因nhân 於ư 覺giác 明minh 也dã 。 蓋cái 佛Phật 意ý 謂vị 。 富Phú 樓Lâu 那Na 所sở 言ngôn 。 明minh 之chi 為vi 妄vọng 者giả 。 非phi 有hữu 他tha 故cố 。 但đãn 以dĩ 真chân 覺giác 體thể 上thượng 妄vọng 加gia 能năng 明minh 。 為vi 過quá 咎cữu 耳nhĩ 。 以dĩ 有hữu 能năng 明minh 即tức 有hữu 所sở 明minh 。 所sở 明minh 之chi 妄vọng 既ký 然nhiên 已dĩ 立lập 。 則tắc 能năng 明minh 之chi 理lý 自tự 不bất 能năng 踰du 。 所sở 以dĩ 從tùng 一nhất 精tinh 明minh 之chi 體thể 而nhi 分phân 成thành 六lục 和hòa 合hợp 也dã 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 聽thính 不bất 出xuất 之chi 於ư 聲thanh 。 見kiến 不bất 超siêu 之chi 於ư 色sắc 。 此thử 所sở 緣duyên 之chi 色sắc 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 法pháp 。 六lục 種chủng 妄vọng 塵trần 。 既ký 以dĩ 成thành 就tựu 。 由do 是thị 分phân 開khai 。 能năng 緣duyên 之chi 見kiến 聞văn 齅khứu 嘗thường 覺giác 知tri 六lục 種chủng 妄vọng 根căn 。 而nhi 根căn 必tất 攬lãm 塵trần 。 起khởi 惑hoặc 造tạo 業nghiệp 。 致trí 招chiêu 四tứ 生sanh 之chi 形hình 。 言ngôn 同đồng 業nghiệp 者giả 。 謂vị 必tất 待đãi 父phụ 母mẫu 與dữ 己kỷ 三tam 者giả 同đồng 業nghiệp 。 或hoặc 想tưởng 或hoặc 愛ái 互hỗ 相tương 纏triền 綿miên 。 故cố 有hữu 胎thai 卵noãn 二nhị 類loại 也dã 。 言ngôn 合hợp 離ly 者giả 。 謂vị 不bất 待đãi 父phụ 母mẫu 。 但đãn 由do 己kỷ 業nghiệp 。 或hoặc 合hợp 濕thấp 而nhi 成thành 形hình 。 或hoặc 離ly 易dị 而nhi 蛻thuế 化hóa 。 此thử 濕thấp 化hóa 二nhị 類loại 也dã 。 故cố 唯duy 識thức 云vân 。 以dĩ 愛ái 淫dâm 欲dục 故cố 。 卵noãn 生sanh 胎thai 生sanh 。 貪tham 香hương 味vị 故cố 。 故cố 受thọ 濕thấp 生sanh 。 隨tùy 其kỳ 所sở 欲dục 。 故cố 受thọ 化hóa 生sanh 。 此thử 四tứ 生sanh 六lục 趣thú 之chi 由do 也dã 。 且thả 如như 胎thai 生sanh 之chi 始thỉ 。 由do 彼bỉ 虗hư 妄vọng 六lục 根căn 中trung 陰ấm 之chi 身thân 。 於ư 有hữu 緣duyên 處xứ 。 則tắc 見kiến 明minh 相tướng 可khả 欲dục 之chi 色sắc 。 發phát 現hiện 在tại 前tiền 。 依y 此thử 明minh 相tướng 。 便tiện 見kiến 妄vọng 境cảnh 。 成thành 其kỳ 欲dục 想tưởng 。 故cố 男nam 見kiến 父phụ 為vi 異dị 。 女nữ 見kiến 母mẫu 為vi 異dị 。 則tắc 成thành 其kỳ 憎tăng 。 男nam 見kiến 母mẫu 為vi 同đồng 。 妄vọng 生sanh 妻thê 想tưởng 。 女nữ 見kiến 父phụ 為vi 同đồng 。 妄vọng 生sanh 夫phu 想tưởng 。 則tắc 成thành 其kỳ 愛ái 。 即tức 此thử 愛ái 想tưởng 。 流lưu 注chú 父phụ 母mẫu 赤xích 白bạch 二nhị 滴tích 。 為vi 受thọ 生sanh 種chủng 。 而nhi 赤xích 白bạch 二nhị 滴tích 。 納nạp 此thử 愛ái 想tưởng 。 得đắc 成thành 為vi 胎thai 。 是thị 則tắc 雖tuy 因nhân 交giao 遘cấu 。 所sở 以dĩ 發phát 生sanh 。 實thật 由do 父phụ 母mẫu 於ư 己kỷ 三tam 業nghiệp 相tương/tướng 同đồng 故cố 。 如như 石thạch 之chi 吸hấp 鐵thiết 。 針châm 之chi 引dẫn 線tuyến 。 而nhi 入nhập 胎thai 也dã 。 是thị 以dĩ 有hữu 此thử 想tưởng 愛ái 之chi 因nhân 。 交giao 遘cấu 之chi 緣duyên 。 於ư 初sơ 七thất 日nhật 。 在tại 胎thai 藏tạng 中trung 。 生sanh 羯yết 羅la 藍lam 。 云vân 凝ngưng 滑hoạt 。 二nhị 七thất 日nhật 成thành 遏át 蒲bồ 曇đàm 。 云vân 皰pháo 。 等đẳng 者giả 。 等đẳng 於ư 餘dư 三tam 。 謂vị 三tam 七thất 日nhật 名danh 蔽tế 尸thi 。 云vân 軟nhuyễn 肉nhục 。 四tứ 七thất 日nhật 為vi 羯yết 南nam 。 云vân 堅kiên 肉nhục 。 五ngũ 七thất 日nhật 乃nãi 鉢bát 羅la 奢xa 佉khư 。 云vân 形hình 位vị 。 至chí 十thập 月nguyệt 足túc 而nhi 出xuất 胎thai 也dã 。 然nhiên 此thử 胎thai 卵noãn 濕thấp 化hóa 。 莫mạc 不bất 各các 隨tùy 惑hoặc 業nghiệp 所sở 感cảm 。 而nhi 應ưng 之chi 以dĩ 四tứ 生sanh 也dã 。 故cố 卵noãn 生sanh 者giả 。 惟duy 是thị 不bất 定định 之chi 想tưởng 。 胎thai 有hữu 者giả 。 多đa 因nhân 愛ái 戀luyến 之chi 情tình 。 合hợp 濕thấp 者giả 。 以dĩ 愛ái 香hương 味vị 而nhi 親thân 附phụ 。 不bất 離ly 所sở 感cảm 。 離ly 化hóa 者giả 。 以dĩ 愛ái 勝thắng 境cảnh 。 即tức 捨xả 此thử 趨xu 彼bỉ 。 而nhi 應ưng 咸hàm 由do 四tứ 業nghiệp 以dĩ 感cảm 招chiêu 。 故cố 有hữu 四tứ 生sanh 而nhi 隨tùy 應ứng 也dã 。 然nhiên 不bất 止chỉ 此thử 。 自tự 是thị 之chi 後hậu 。 改cải 形hình 易dị 報báo 。 生sanh 死tử 無vô 休hưu 。 或hoặc 情tình 變biến 為vi 想tưởng 。 或hoặc 想tưởng 變biến 為vi 情tình 。 或hoặc 合hợp 易dị 為vi 離ly 。 或hoặc 離ly 易dị 為vi 合hợp 。 互hỗ 相tương 更cánh 改cải 。 彼bỉ 此thử 變biến 易dị 。 種chủng 種chủng 不bất 同đồng 。 故cố 有hữu 能năng 感cảm 之chi 業nghiệp 。 必tất 有hữu 所sở 受thọ 之chi 報báo 。 逐trục 其kỳ 善thiện 業nghiệp 。 則tắc 四tứ 生sanh 皆giai 有hữu 飛phi 昇thăng 之chi 樂lạc 。 逐trục 其kỳ 惡ác 業nghiệp 。 則tắc 四tứ 生sanh 皆giai 有hữu 沉trầm 墜trụy 之chi 苦khổ 。 求cầu 其kỳ 所sở 以dĩ 。 莫mạc 不bất 皆giai 是thị 。 覺giác 明minh 為vi 咎cữu 。 以dĩ 成thành 其kỳ 因nhân 。 故cố 致trí 眾chúng 生sanh 互hỗ 相tương 生sanh 續tục 而nhi 為vi 緣duyên 也dã 。

△# 三tam 業nghiệp 果quả 相tương 續tục 。

富Phú 樓Lâu 那Na 想tưởng 愛ái 同đồng 結kết 。 愛ái 不bất 能năng 離ly 。 至chí 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 業nghiệp 果quả 相tương 續tục 。

此thử 明minh 業nghiệp 果quả 相tương 續tục 。 皆giai 由do 於ư 貪tham 愛ái 也dã 。 富Phú 樓Lâu 那Na 良lương 由do 中trung 陰ấm 憎tăng 愛ái 二nhị 想tưởng 。 貪tham 著trước 欲dục 境cảnh 。 三tam 業nghiệp 相tương/tướng 同đồng 。 結kết 而nhi 入nhập 胎thai 。 既ký 入nhập 之chi 後hậu 。 愛ái 戀luyến 喜hỷ 樂lạc 。 自tự 不bất 能năng 離ly 。 以dĩ 故cố 世thế 間gian 父phụ 母mẫu 生sanh 子tử 。 子tử 復phục 生sanh 孫tôn 。 子tử 子tử 孫tôn 孫tôn 相tương 生sanh 相tương 續tục 。 而nhi 不bất 斷đoạn 絕tuyệt 。 求cầu 其kỳ 所sở 由do 。 是thị 等đẳng 則tắc 以dĩ 。 貪tham 欲dục 愛ái 戀luyến 。 以dĩ 為vi 其kỳ 本bổn 。 由do 有hữu 貪tham 愛ái 。 必tất 有hữu 身thân 命mạng 。 凡phàm 有hữu 身thân 命mạng 。 必tất 同đồng 滋tư 養dưỡng 。 既ký 貪tham 滋tư 養dưỡng 。 勢thế 必tất 食thực 肉nhục 。 於ư 是thị 害hại 物vật 之chi 心tâm 。 雖tuy 有hữu 至chí 仁nhân 。 不bất 能năng 自tự 止chỉ 。 所sở 以dĩ 四tứ 生sanh 之chi 類loại 。 隨tùy 其kỳ 業nghiệp 力lực 。 用dụng 強cường/cưỡng 制chế 弱nhược 。 以dĩ 弱nhược 供cung 強cường/cưỡng 。 遞đệ 互hỗ 相tương 吞thôn 。 彼bỉ 此thử 相tương/tướng 食thực 。 求cầu 其kỳ 所sở 由do 。 是thị 等đẳng 則tắc 以dĩ 。 殺sát 物vật 貪tham 滋tư 。 以dĩ 為vi 其kỳ 本bổn 。 即tức 如như 以dĩ 人nhân 食thực 羊dương 。 羊dương 死tử 為vi 人nhân 。 人nhân 死tử 為vi 羊dương 。 互hỗ 來lai 相tương/tướng 食thực 。 所sở 謂vị 喫khiết 他tha 八bát 兩lưỡng 。 還hoàn 伊y 半bán 斤cân 。 豈khởi 獨độc 人nhân 之chi 與dữ 羊dương 。 是thị 為vi 如như 是thị 。 乃nãi 至chí 十thập 類loại 眾chúng 生sanh 。 死tử 而nhi 復phục 死tử 。 生sanh 而nhi 又hựu 生sanh 。 展triển 轉chuyển 報báo 復phục 。 互hỗ 相tương 來lai 噉đạm 。 由do 斯tư 惡ác 業nghiệp 。 世thế 世thế 俱câu 生sanh 。 同đồng 處xứ 一nhất 世thế 。 冤oan 對đối 相tương 值trị 。 更cánh 互hỗ 酬thù 償thường 。 窮cùng 未vị 來lai 際tế 。 相tương/tướng 食thực 不bất 止chỉ 。 求cầu 其kỳ 所sở 由do 。 是thị 等đẳng 則tắc 以dĩ 。 盜đạo 貪tham 為vi 本bổn 。 問vấn 此thử 惟duy 食thực 肉nhục 。 何hà 得đắc 名danh 盜đạo 。 答đáp 凡phàm 不bất 與dữ 而nhi 取thủ 。 及cập 陰ấm 取thủ 者giả 。 皆giai 名danh 為vi 盜đạo 。 即tức 如như 人nhân 之chi 食thực 羊dương 。 羊dương 豈khởi 甘cam 心tâm 與dữ 人nhân 食thực 耶da 。 此thử 不bất 與dữ 取thủ 也dã 。 羊dương 死tử 為vi 人nhân 。 互hỗ 來lai 相tương 噉đạm 。 此thử 陰ấm 取thủ 也dã 。 故cố 皆giai 名danh 盜đạo 。 不bất 亦diệc 宜nghi 乎hồ 。 觀quán 此thử 則tắc 知tri 殺sát 盜đạo 之chi 源nguyên 。 起khởi 於ư 食thực 肉nhục 。 如như 八bát 萬vạn 釋Thích 種chủng 遭tao 瑠lưu 璃ly 誅tru 殺sát 。 八bát 知tri 毀hủy 罵mạ 近cận 緣duyên 。 不bất 知tri 食thực 魚ngư 遠viễn 因nhân 。 即tức 如như 世thế 間gian 太thái 平bình 時thời 節tiết 。 恣tứ 意ý 殺sát 噉đạm 。 豈khởi 知tri 日nhật 久cửu 歲tuế 深thâm 。 人nhân 之chi 享hưởng 福phước 者giả 。 福phước 盡tận 業nghiệp 現hiện 。 畜súc 之chi 酬thù 報báo 者giả 。 殺sát 盡tận 為vi 人nhân 。 皆giai 帶đái 殺sát 冤oan 。 遂toại 成thành 殺sát 劫kiếp 。 故cố 佛Phật 制chế 斷đoạn 殺sát 生sanh 而nhi 戒giới 肉nhục 食thực 者giả 。 正chánh 為vi 止chỉ 殺sát 禁cấm 亂loạn 。 常thường 享hưởng 太thái 平bình 。 同đồng 躋tễ 仁nhân 壽thọ 之chi 元nguyên 本bổn 也dã 。 以dĩ 上thượng 方phương 明minh 業nghiệp 果quả 之chi 本bổn 。 此thử 下hạ 乃nãi 述thuật 相tương 續tục 之chi 由do 。 若nhược 以dĩ 殺sát 貪tham 言ngôn 之chi 。 則tắc 汝nhữ 負phụ 我ngã 命mạng 。 汝nhữ 還hoàn 我ngã 命mạng 。 我ngã 負phụ 汝nhữ 命mạng 。 我ngã 還hoàn 汝nhữ 命mạng 。 設thiết 以dĩ 盜đạo 貪tham 言ngôn 之chi 。 則tắc 我ngã 負phụ 汝nhữ 債trái 。 我ngã 還hoàn 汝nhữ 債trái 。 汝nhữ 負phụ 我ngã 債trái 。 汝nhữ 還hoàn 我ngã 債trái 。 以dĩ 是thị 命mạng 債trái 因nhân 緣duyên 。 雖tuy 經kinh 百bách 劫kiếp 千thiên 生sanh 。 酬thù 償thường 不bất 已dĩ 。 由do 此thử 相tương 續tục 。 常thường 在tại 生sanh 死tử 。 不bất 能năng 出xuất 離ly 。 如như 以dĩ 欲dục 貪tham 言ngôn 之chi 。 則tắc 汝nhữ 愛ái 我ngã 心tâm 。 我ngã 憐lân 汝nhữ 色sắc 。 我ngã 愛ái 汝nhữ 心tâm 。 汝nhữ 憐lân 我ngã 色sắc 。 以dĩ 是thị 愛ái 憐lân 因nhân 緣duyên 。 雖tuy 經kinh 百bách 劫kiếp 千thiên 生sanh 。 相tương/tướng 遭tao 相tương 值trị 。 常thường 在tại 纏triền 縛phược 之chi 中trung 。 終chung 無vô 解giải 脫thoát 之chi 日nhật 。 若nhược 論luận 元nguyên 由do 。 唯duy 此thử 貪tham 愛ái 二nhị 字tự 。 為vi 殺sát 盜đạo 婬dâm 三tam 者giả 根căn 本bổn 。 以dĩ 是thị 貪tham 愛ái 因nhân 緣duyên 。 則tắc 業nghiệp 因nhân 苦khổ 果quả 。 相tương 生sanh 相tương 續tục 。 而nhi 無vô 休hưu 息tức 矣hĩ 。

△# 三tam 通thông 結kết 終chung 始thỉ 。

富Phú 樓Lâu 那Na 如như 是thị 三tam 種chủng 。 顛điên 倒đảo 相tương 續tục 。 至chí )# 因nhân 此thử 虗hư 妄vọng 。 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。

此thử 通thông 結kết 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 以dĩ 酬thù 滿mãn 慈từ 忽hốt 生sanh 終chung 始thỉ 之chi 請thỉnh 也dã 。 意ý 謂vị 如như 是thị 世thế 界giới 。 眾chúng 生sanh 業nghiệp 果quả 。 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 別biệt 無vô 他tha 法pháp 。 因nhân 其kỳ 虗hư 妄vọng 。 循tuần 環hoàn 顛điên 倒đảo 。 互hỗ 相tương 生sanh 續tục 。 總tổng 之chi 最tối 初sơ 一nhất 念niệm 不bất 覺giác 。 妄vọng 認nhận 覺giác 明minh 。 遂toại 成thành 業nghiệp 識thức 。 既ký 有hữu 業nghiệp 識thức 。 二nhị 見kiến 俄nga 興hưng 。 所sở 以dĩ 始thỉ 則tắc 似tự 有hữu 世thế 界giới 故cố 有hữu 眾chúng 生sanh 。 因nhân 有hữu 眾chúng 生sanh 乃nãi 有hữu 業nghiệp 果quả 。 後hậu 則tắc 由do 其kỳ 業nghiệp 果quả 不bất 斷đoạn 故cố 。 眾chúng 生sanh 相tương 續tục 。 眾chúng 生sanh 不bất 斷đoạn 故cố 世thế 界giới 相tương 續tục 。 然nhiên 非phi 真chân 實thật 。 不bất 過quá 皆giai 是thị 覺giác 體thể 妄vọng 明minh 。 以dĩ 為vi 其kỳ 咎cữu 。 因nhân 此thử 妄vọng 生sanh 。 明minh 了liễu 知tri 性tánh 。 即tức 成thành 見kiến 分phần/phân 。 因nhân 有hữu 了liễu 知tri 。 發phát 明minh 境cảnh 相tướng 。 乃nãi 為vi 相tương/tướng 分phần/phân 。 汝nhữ 問vấn 。 云vân 何hà 忽hốt 生sanh 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 當đương 知tri 從tùng 此thử 虗hư 妄vọng 覺giác 明minh 。 見kiến 相tương/tướng 二nhị 分phần 而nhi 忽hốt 生sanh 也dã 。 即tức 次thứ 第đệ 遷thiên 變biến 。 循tuần 環hoàn 流lưu 轉chuyển 。 莫mạc 不bất 因nhân 此thử 覺giác 明minh 業nghiệp 識thức 見kiến 相tương/tướng 二nhị 分phần 虗hư 而nhi 不bất 實thật 妄vọng 而nhi 非phi 真chân 。 所sở 以dĩ 自tự 始thỉ 至chí 終chung 。 終chung 而nhi 復phục 始thỉ 。 相tương 續tục 不bất 斷đoạn 也dã 。

△# 二nhị 兼kiêm 釋thích 轉chuyển 難nạn/nan (# 二nhị )# 一nhất 滿mãn 慈từ 執chấp 因nhân 難nạn/nan 果quả 。

富Phú 樓Lâu 那Na 言ngôn 若nhược 此thử 妙diệu 覺giác 。 至chí 有hữu 為vi 習tập 漏lậu 。 何hà 當đương 復phục 生sanh 。

此thử 滿mãn 慈từ 執chấp 因nhân 性tánh 而nhi 難nạn/nan 果quả 覺giác 也dã 。 意ý 謂vị 若nhược 據cứ 佛Phật 說thuyết 。 則tắc 此thử 眾chúng 生sanh 現hiện 具cụ 在tại 纏triền 妙diệu 覺giác 之chi 體thể 。 本bổn 來lai 自tự 妙diệu 。 覺giác 本bổn 自tự 明minh 。 與dữ 如Như 來Lai 心tâm 。 比tỉ 並tịnh 言ngôn 之chi 。 在tại 佛Phật 不bất 增tăng 。 與dữ 生sanh 不bất 減giảm 。 但đãn 以dĩ 眾chúng 生sanh 。 向hướng 妙diệu 覺giác 體thể 上thượng 。 強cường/cưỡng 加gia 妄vọng 明minh 。 所sở 以dĩ 無vô 故cố 。 忽hốt 生sanh 山sơn 河hà 等đẳng 相tương/tướng 。 信tín 固cố 然nhiên 矣hĩ 。 敢cảm 問vấn 。 如Như 來Lai 今kim 向hướng 菩Bồ 提Đề 場Tràng 中trung 。 夜dạ 覩đổ 明minh 星tinh 。 悟ngộ 得đắc 妙diệu 覺giác 真chân 空không 。 妙diệu 明minh 本bổn 覺giác 。 似tự 於ư 眾chúng 生sanh 。 始thỉ 本bổn 一nhất 般ban 。 不bất 識thức 山sơn 河hà 之chi 世thế 界giới 有hữu 為vi 之chi 眾chúng 生sanh 習tập 漏lậu 之chi 業nghiệp 果quả 。 又hựu 到đáo 何hà 時thời 當đương 復phục 生sanh 耶da 。

△# 二nhị 如Như 來Lai 真chân 妄vọng 喻dụ 釋thích (# 二nhị )# 一nhất 喻dụ 妄vọng 不bất 復phục 生sanh 。

佛Phật 告cáo 富Phú 樓Lâu 那Na 。 譬thí 如như 迷mê 人nhân 。 至chí 何hà 當đương 更cánh 出xuất 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。

此thử 因nhân 滿mãn 慈từ 於ư 法pháp 謬mậu 執chấp 。 故cố 佛Phật 舉cử 喻dụ 。 令linh 其kỳ 即tức 事sự 以dĩ 釋thích 疑nghi 也dã 。 文văn 中trung 連liên 設thiết 二nhị 喻dụ 。 首thủ 明minh 迷mê 惑hoặc 無vô 因nhân 。 次thứ 明minh 境cảnh 相tướng 非phi 實thật 。 以dĩ 顯hiển 妄vọng 不bất 復phục 生sanh 之chi 義nghĩa 耳nhĩ 。 故cố 設thiết 問vấn 曰viết 。 譬thí 有hữu 迷mê 人nhân 。 於ư 一nhất 聚tụ 落lạc 。 忽hốt 生sanh 迷mê 惑hoặc 。 以dĩ 南nam 為vi 北bắc 。 汝nhữ 謂vị 此thử 人nhân 之chi 迷mê 。 還hoàn 是thị 因nhân 本bổn 來lai 有hữu 迷mê 而nhi 有hữu 耶da 。 是thị 本bổn 來lai 不bất 迷mê 因nhân 從tùng 悟ngộ 而nhi 出xuất 乎hồ 。 滿mãn 慈từ 則tắc 曰viết 。 此thử 人nhân 之chi 迷mê 。 亦diệc 不bất 因nhân 迷mê 。 又hựu 不bất 因nhân 悟ngộ 。 何hà 故cố 未vị 迷mê 之chi 前tiền 。 本bổn 無vô 生sanh 迷mê 之chi 根căn 。 云vân 何hà 因nhân 迷mê 而nhi 有hữu 悟ngộ 。 迷mê 相tương 反phản 又hựu 非phi 生sanh 迷mê 之chi 根căn 。 云vân 何hà 因nhân 悟ngộ 而nhi 有hữu 。

佛Phật 言ngôn 。

汝nhữ 既ký 知tri 迷mê 本bổn 來lai 無vô 根căn 。 假giả 使sử 彼bỉ 人nhân 正chánh 在tại 。 以dĩ 南nam 為vi 北bắc 。 迷mê 惑hoặc 之chi 時thời 。 忽hốt 有hữu 悟ngộ 人nhân 。 指chỉ 示thị 令linh 悟ngộ 。 此thử 人nhân 縱túng/tung 久cửu 迷mê 惑hoặc 。 既ký 得đắc 悟ngộ 後hậu 。 於ư 此thử 聚tụ 落lạc 。 更cánh 生sanh 迷mê 否phủ/bĩ 。 答đáp 言ngôn 不phủ 也dã 。 世Thế 尊Tôn 既ký 悟ngộ 則tắc 不bất 復phục 迷mê 矣hĩ 。 故cố 法pháp 合hợp 云vân 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 悟ngộ 後hậu 不bất 迷mê 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 良lương 以dĩ 此thử 無vô 明minh 之chi 迷mê 既ký 不bất 以dĩ 自tự 性tánh 為vi 本bổn 。 亦diệc 不bất 以dĩ 覺giác 體thể 為vi 本bổn 。 究cứu 其kỳ 體thể 性tánh 。 畢tất 竟cánh 原nguyên 空không 。 此thử 正chánh 合hợp 上thượng 迷mê 方phương 之chi 迷mê 。 無vô 所sở 因nhân 也dã 。 即tức 在tại 昔tích 時thời 。 原nguyên 本bổn 無vô 迷mê 可khả 得đắc 。 如như 迷mê 方phương 者giả 。 縱túng/tung 在tại 迷mê 時thời 。 方phương 實thật 不bất 移di 也dã 。 豈khởi 惟duy 迷mê 不bất 可khả 得đắc 。 覺giác 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。 但đãn 以dĩ 迷mê 時thời 望vọng 覺giác 時thời 。 似tự 乎hồ 有hữu 迷mê 有hữu 覺giác 。 如như 迷mê 南nam 為vi 北bắc 時thời 。 望vọng 悟ngộ 南nam 非phi 北bắc 時thời 。 似tự 乎hồ 有hữu 移di 有hữu 易dị 。 今kim 一nhất 覺giác 迷mê 則tắc 迷mê 永vĩnh 滅diệt 。 而nhi 覺giác 之chi 一nhất 字tự 。 尚thượng 不bất 可khả 得đắc 。 何hà 況huống 更cánh 生sanh 於ư 迷mê 乎hồ 。 亦diệc 如như 翳ế 眼nhãn 之chi 人nhân 。 見kiến 空không 中trung 華hoa 。 原nguyên 非phi 實thật 有hữu 。 翳ế 病bệnh 若nhược 除trừ 。 華hoa 於ư 空không 滅diệt 。 亦diệc 非phi 實thật 無vô 。 忽hốt 有hữu 愚ngu 人nhân 。 於ư 滅diệt 華hoa 之chi 空không 處xứ 。 更cánh 待đãi 華hoa 生sanh 。 汝nhữ 觀quán 是thị 人nhân 。 愚ngu 乎hồ 慧tuệ 乎hồ 。 滿mãn 慈từ 對đối 曰viết 。 空không 元nguyên 無vô 華hoa 。 豈khởi 有hữu 生sanh 滅diệt 妄vọng 見kiến 滅diệt 空không 。 以dĩ 是thị 顛điên 倒đảo 。 教giáo 令linh 更cánh 出xuất 。 斯tư 實thật 狂cuồng 癡si 。 云vân 何hà 更cánh 名danh 。 愚ngu 與dữ 慧tuệ 乎hồ 。 佛Phật 遂toại 就tựu 其kỳ 言ngôn 而nhi 詰cật 之chi 曰viết 。 此thử 待đãi 華hoa 之chi 人nhân 。 誠thành 如như 所sở 言ngôn 。 癡si 狂cuồng 極cực 矣hĩ 。 汝nhữ 既ký 知tri 此thử 。 云vân 何hà 問vấn 。 我ngã 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 妙diệu 覺giác 明minh 空không 。 何hà 當đương 更cánh 出xuất 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 耶da 。 須tu 知tri 佛Phật 即tức 除trừ 翳ế 之chi 人nhân 。 汝nhữ 即tức 待đãi 華hoa 之chi 輩bối 。 既ký 知tri 空không 原nguyên 無vô 華hoa 。 妄vọng 見kiến 生sanh 滅diệt 。 即tức 知tri 諸chư 法pháp 本bổn 自tự 寂tịch 然nhiên 。 元nguyên 無vô 迷mê 悟ngộ 。 執chấp 佛Phật 實thật 有hữu 。 滅diệt 妄vọng 證chứng 真chân 。 已dĩ 是thị 顛điên 倒đảo 。 況huống 更cánh 待đãi 佛Phật 。 從tùng 真chân 生sanh 妄vọng 。 則tắc 於ư 待đãi 華hoa 更cánh 生sanh 者giả 。 有hữu 何hà 異dị 哉tai 。

△# 二nhị 喻dụ 真chân 不bất 復phục 變biến 。

又hựu 如như 金kim 鑛khoáng 雜tạp 於ư 精tinh 金kim 。 至chí 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

此thử 明minh 證chứng 真chân 不bất 復phục 有hữu 妄vọng 之chi 義nghĩa 也dã 。 故cố 喻dụ 之chi 曰viết 。 又hựu 如như 金kim 在tại 於ư 鑛khoáng 。 鑛khoáng 雜tạp 於ư 金kim 。 當đương 此thử 之chi 時thời 。 二nhị 物vật 混hỗn 和hòa 。 精tinh 金kim 莫mạc 辯biện 。 若nhược 其kỳ 鑛khoáng 金kim 。 設thiết 遇ngộ 爐lô 火hỏa 。 一nhất 經kinh 煅# 煉luyện 。 便tiện 是thị 純thuần 金kim 。 更cánh 不bất 雜tạp 鑛khoáng 。 又hựu 如như 樹thụ 木mộc 被bị 燒thiêu 成thành 灰hôi 。 既ký 已dĩ 成thành 灰hôi 。 則tắc 不bất 能năng 復phục 再tái 為vi 樹thụ 木mộc 。 設thiết 欲dục 求cầu 鑛khoáng 於ư 金kim 。 索sách 木mộc 於ư 灰hôi 者giả 。 豈khởi 不bất 謬mậu 乎hồ 。 此thử 以dĩ 金kim 喻dụ 菩Bồ 提Đề 智trí 德đức 無vô 變biến 。 類loại 於ư 純thuần 金kim 不bất 雜tạp 鑛khoáng 土thổ 。 既ký 成thành 菩Bồ 提Đề 。 不bất 復phục 重trùng 有hữu 煩phiền 惱não 。 亦diệc 猶do 精tinh 金kim 不bất 復phục 重trọng 為vi 鑛khoáng 也dã 。 灰hôi 喻dụ 涅Niết 槃Bàn 斷đoạn 德đức 無vô 生sanh 。 故cố 如như 木mộc 灰hôi 。 既ký 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 不bất 復phục 重trùng 淪luân 生sanh 死tử 。 亦diệc 猶do 木mộc 灰hôi 不bất 復phục 重trùng 為vi 木mộc 也dã 。 故cố 曰viết 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 蓋cái 此thử 二nhị 章chương 。 前tiền 明minh 妄vọng 本bổn 無vô 生sanh 。 非phi 關quan 成thành 佛Phật 。 而nhi 始thỉ 滅diệt 此thử 明minh 。 真chân 元nguyên 不bất 變biến 。 豈khởi 可khả 望vọng 佛Phật 以dĩ 更cánh 生sanh 。 然nhiên 前tiền 後hậu 四tứ 喻dụ 。 雖tuy 各các 不bất 同đồng 。 皆giai 顯hiển 悟ngộ 後hậu 更cánh 不bất 再tái 迷mê 也dã 。

△# 二nhị 破phá 大đại 性tánh 圓viên 融dung 疑nghi (# 二nhị )# 一nhất 正chánh 破phá 所sở 疑nghi (# 二nhị )# 一nhất 喻dụ 明minh 性tánh 相tướng 二nhị )# 一nhất 牒điệp 疑nghi 舉cử 喻dụ 。

富Phú 樓Lâu 那Na 又hựu 汝nhữ 問vấn 言ngôn 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 至chí 云vân 何hà 復phục 問vấn 。 不bất 相tương 容dung 者giả 。

此thử 因nhân 滿mãn 慈từ 不bất 達đạt 藏tạng 性tánh 。 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 。 故cố 前tiền 敘tự 疑nghi 有hữu 諸chư 相tướng 生sanh 續tục 大đại 性tánh 圓viên 融dung 之chi 問vấn 。 上thượng 既ký 破phá 其kỳ 生sanh 續tục 。 茲tư 合hợp 並tịnh 破phá 圓viên 融dung 。 故cố 牒điệp 其kỳ 辭từ 而nhi 舉cử 之chi 。 以dĩ 釋thích 不bất 陵lăng 相tương 容dung 之chi 難nạn/nan 也dã 。 意ý 謂vị 又hựu 汝nhữ 前tiền 來lai 曾tằng 問vấn 。 我ngã 言ngôn 既ký 是thị 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 圓viên 融dung 周chu 徧biến 。 如như 何hà 水thủy 火hỏa 二nhị 性tánh 。 不bất 相tương 陵lăng 滅diệt 。 且thả 又hựu 徵trưng 問vấn 。 空không 大đại 地địa 大đại 彼bỉ 此thử 性tánh 異dị 。 不bất 合hợp 相tương 容dung 。 云vân 何hà 俱câu 徧biến 。 今kim 吾ngô 為vì 汝nhữ 以dĩ 喻dụ 明minh 之chi 。 譬thí 如như 虗hư 空không 。 蒼thương 茫mang 無vô 際tế 。 豁hoát 達đạt 難nạn/nan 窮cùng 。 唯duy 名danh 可khả 目mục 。 無vô 物vật 堪kham 倫luân 。 故cố 其kỳ 為vi 體thể 。 非phi 同đồng 羣quần 相tương/tướng 。 然nhiên 而nhi 亦diệc 不bất 拒cự 彼bỉ 諸chư 相tướng 。 任nhậm 從tùng 發phát 揮huy 。 故cố 日nhật 照chiếu 於ư 空không 。 則tắc 發phát 揮huy 明minh 相tướng 。 雲vân 屯truân 於ư 空không 。 則tắc 發phát 揮huy 暗ám 相tướng 。 風phong 勢thế 飄phiêu 搖dao 。 則tắc 發phát 揮huy 動động 相tương/tướng 。 天thiên 色sắc 霽tễ 澄trừng 。 則tắc 發phát 揮huy 清thanh 相tương/tướng 。 陰ấm 氣khí 凝ngưng 聚tụ 。 則tắc 發phát 揮huy 濁trược 相tương/tướng 。 風phong 土thổ 交giao 積tích 。 則tắc 發phát 揮huy 霾mai 相tương/tướng 。 水thủy 光quang 澄trừng 徹triệt 。 則tắc 發phát 揮huy 映ánh 相tương/tướng 。 如như 是thị 各các 處xứ 明minh 暗ám 清thanh 濁trược 。 動động 與dữ 霾mai 映ánh 。 諸chư 有hữu 為vi 相tướng 。 為vi 是thị 因nhân 彼bỉ 日nhật 等đẳng 而nhi 生sanh 乎hồ 。 為vi 復phục 因nhân 虗hư 空không 而nhi 自tự 有hữu 乎hồ 。 若nhược 謂vị 是thị 因nhân 彼bỉ 等đẳng 所sở 生sanh 。 今kim 且thả 姑cô 舉cử 日nhật 之chi 一nhất 端đoan 。 以dĩ 例lệ 除trừ 六lục 。 且thả 日nhật 照chiếu 空không 時thời 。 既ký 是thị 日nhật 明minh 。 則tắc 十thập 方phương 世thế 界giới 。 所sở 有hữu 虗hư 空không 。 凡phàm 有hữu 明minh 處xứ 。 同đồng 是thị 日nhật 色sắc 。 即tức 當đương 滿mãn 世thế 間gian 成thành 一nhất 日nhật 體thể 。 云vân 何hà 空không 中trung 。 更cánh 見kiến 團đoàn 圓viên 杲# 日nhật 如như 盤bàn 盂vu 者giả 乎hồ 。 既ký 見kiến 圓viên 日nhật 。 則tắc 日nhật 體thể 之chi 外ngoại 。 餘dư 有hữu 明minh 相tướng 。 應ưng 不bất 屬thuộc 日nhật 。 自tự 當đương 屬thuộc 空không 。 安an 得đắc 謂vị 因nhân 日nhật 而nhi 生sanh 明minh 耶da 。 若nhược 謂vị 此thử 明minh 相tướng 非phi 日nhật 所sở 生sanh 。 是thị 空không 自tự 有hữu 。 空không 既ký 常thường 在tại 。 明minh 應ưng 常thường 照chiếu 。 云vân 何hà 中trung 霄tiêu 昏hôn 雲vân 黑hắc 霧vụ 。 無vô 日nhật 之chi 時thời 。 唯duy 見kiến 暗ám 相tướng 。 不bất 生sanh 光quang 耀diệu 乎hồ 。 當đương 知tri 是thị 明minh 。 非phi 屬thuộc 於ư 日nhật 。 非phi 屬thuộc 於ư 空không 。 然nhiên 亦diệc 不bất 異dị 於ư 空không 。 不bất 異dị 於ư 日nhật 。 一nhất 相tương/tướng 既ký 爾nhĩ 。 六lục 相tương/tướng 亦diệc 然nhiên 。 故cố 知tri 諸chư 大đại 自tự 相tương/tướng 而nhi 觀quán 本bổn 來lai 元nguyên 妄vọng 。 即tức 如như 明minh 相tướng 。 非phi 日nhật 非phi 空không 。 無vô 可khả 指chỉ 陳trần 。 若nhược 乃nãi 妄vọng 謂vị 。 有hữu 可khả 指chỉ 陳trần 。 如như 執chấp 空không 華hoa 。 將tương 謂vị 實thật 有hữu 。 已dĩ 為vi 迷mê 惑hoặc 。 若nhược 更cánh 詰cật 其kỳ 相tương/tướng 陵lăng 滅diệt 者giả 。 是thị 猶do 邀yêu 留lưu 空không 華hoa 。 而nhi 期kỳ 其kỳ 更cánh 結kết 空không 果quả 。 可khả 謂vị 迷mê 惑hoặc 中trung 之chi 迷mê 惑hoặc 者giả 矣hĩ 。 若nhược 以dĩ 諸chư 大đại 自tự 性tánh 。 而nhi 觀quán 本bổn 來lai 元nguyên 真chân 。 即tức 如như 明minh 相tướng 。 不bất 異dị 空không 日nhật 。 唯duy 是thị 如Như 來Lai 藏tạng 。 性tánh 妙diệu 覺giác 明minh 心tâm 。 然nhiên 此thử 妙diệu 心tâm 。 本bổn 來lai 自tự 覺giác 。 本bổn 來lai 自tự 明minh 。 唯duy 一nhất 藏tạng 體thể 。 元nguyên 非phi 水thủy 火hỏa 虗hư 空không 大đại 地địa 。 云vân 何hà 不bất 知tri 。 仍nhưng 復phục 問vấn 我ngã 不bất 相tương 陵lăng 滅diệt 。 而nhi 相tương 容dung 者giả 耶da 。

△# 二nhị 以dĩ 法pháp 合hợp 喻dụ 。

真chân 妙diệu 覺giác 明minh 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 至chí )# 宛uyển 轉chuyển 虗hư 妄vọng 。 無vô 可khả 憑bằng 據cứ 。

此thử 以dĩ 法pháp 合hợp 喻dụ 。 詳tường 明minh 七thất 大đại 之chi 相tướng 。 無vô 非phi 如Như 來Lai 藏tạng 。 性tánh 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 者giả 也dã 。 意ý 謂vị 汝nhữ 等đẳng 一nhất 向hướng 祇kỳ 知tri 妄vọng 覺giác 能năng 明minh 。 元nguyên 不bất 知tri 有hữu 真chân 覺giác 妙diệu 明minh 。 蓋cái 此thử 真chân 覺giác 妙diệu 明minh 。 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 之chi 體thể 。 然nhiên 而nhi 隨tùy 眾chúng 生sanh 心tâm 。 應ưng 所sở 知tri 量lương 。 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 。 譬thí 如như 虗hư 空không 。 體thể 非phi 羣quần 相tương/tướng 。 而nhi 不bất 拒cự 彼bỉ 。 諸chư 相tướng 揮huy 發phát 者giả 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 此thử 則tắc 總tổng 合hợp 空không 喻dụ 。 以dĩ 明minh 觀quán 性tánh 元nguyên 真chân 。 唯duy 妙diệu 覺giác 明minh 。 之chi 所sở 以dĩ 也dã 。 下hạ 乃nãi 別biệt 合hợp 。 諸chư 相tướng 發phát 揮huy 。 意ý 謂vị 汝nhữ 心tâm 設thiết 以dĩ 空không 相tướng 發phát 明minh 。 則tắc 如Như 來Lai 藏tạng 即tức 隨tùy 業nghiệp 感cảm 。 乃nãi 有hữu 空không 現hiện 汝nhữ 心tâm 。 設thiết 以dĩ 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 各các 各các 發phát 明minh 。 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 即tức 隨tùy 業nghiệp 感cảm 。 則tắc 各các 各các 現hiện 汝nhữ 心tâm 。 若nhược 以dĩ 七thất 大đại 俱câu 同đồng 發phát 明minh 。 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 即tức 隨tùy 業nghiệp 感cảm 。 則tắc 俱câu 同đồng 現hiện 。 此thử 正chánh 合hợp 喻dụ 。 彼bỉ 太thái 虗hư 空không 。 日nhật 照chiếu 則tắc 明minh 。 (# 云vân 云vân 乃nãi 至chí 水thủy 澄trừng 成thành 映ánh 。 云vân 何hà 謂vị 之chi 為vi 俱câu 同đồng 現hiện 耶da 。 譬thí 如như 一nhất 水thủy 之chi 。 中trung 現hiện 於ư 日nhật 影ảnh 。

時thời 有hữu 兩lưỡng 人nhân 。 彼bỉ 此thử 同đồng 觀quán 。 水thủy 中trung 之chi 日nhật 。 然nhiên 此thử 兩lưỡng 人nhân 。 一nhất 東đông 一nhất 西tây 。 各các 自tự 別biệt 行hành 。 然nhiên 則tắc 各các 見kiến 有hữu 日nhật 隨tùy 之chi 而nhi 去khứ 。 一nhất 東đông 行hành 者giả 。 謂vị 日nhật 隨tùy 東đông 去khứ 。 一nhất 西tây 行hành 者giả 。 謂vị 日nhật 隨tùy 西tây 去khứ 。 則tắc 此thử 日nhật 影ảnh 。 先tiên 無vô 定định 準chuẩn 。 元nguyên 非phi 的đích 實thật 。 可khả 想tưởng 而nhi 知tri 。 此thử 正chánh 合hợp 喻dụ 。 於ư 意ý 云vân 何hà 。 如như 是thị 殊thù 方phương 。 (# 云vân 云vân 乃nãi 至chí 不bất 生sanh 光quang 耀diệu 。 不bất 應ưng 於ư 此thử 。 而nhi 復phục 難nạn/nan 言ngôn 。 此thử 水thủy 日nhật 影ảnh 本bổn 是thị 一nhất 個cá 。 云vân 何hà 兩lưỡng 人nhân 東đông 西tây 各các 行hành 。 各các 見kiến 其kỳ 日nhật 隨tùy 之chi 而nhi 去khứ 。 各các 日nhật 既ký 雙song 。 云vân 何hà 水thủy 中trung 現hiện 一nhất 日nhật 影ảnh 。 此thử 正chánh 合hợp 喻dụ 。 當đương 知tri 是thị 明minh 。 非phi 日nhật 非phi 空không 。 不bất 異dị 空không 日nhật 。 由do 是thị 義nghĩa 故cố 。 宛uyển 轉chuyển 推thôi 窮cùng 。 徹triệt 底để 虗hư 妄vọng 。 全toàn 無vô 實thật 跡tích 。 可khả 為vi 憑bằng 據cứ 所sở 謂vị 。 觀quán 相tướng 元nguyên 妄vọng 。 無vô 可khả 指chỉ 陳trần 者giả 此thử 也dã 。

△# 二nhị 正chánh 明minh 性tánh 相tướng 三tam )# 一nhất 因nhân 迷mê 悟ngộ 辯biện 性tánh 相tướng 二nhị )# 一nhất 明minh 迷mê 即tức 世thế 相tương/tướng 。

富Phú 樓Lâu 那Na 汝nhữ 以dĩ 色sắc 空không 。 相tương 傾khuynh 相tương 奪đoạt 。 至chí 故cố 發phát 塵trần 勞lao 。 有hữu 世thế 間gian 相tướng 。

此thử 以dĩ 迷mê 悟ngộ 辯biện 性tánh 相tướng 者giả 。 是thị 恐khủng 滿mãn 慈từ 將tương 謂vị 。 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 既ký 是thị 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 圓viên 融dung 無vô 礙ngại 。 不bất 相tương 陵lăng 滅diệt 。 而nhi 今kim 世thế 間gian 現hiện 見kiến 。 相tương/tướng 陵lăng 而nhi 有hữu 礙ngại 者giả 。 何hà 耶da 。 故cố 佛Phật 於ư 未vị 萌manh 之chi 先tiên 。 而nhi 示thị 之chi 曰viết 富Phú 樓Lâu 那Na 相tương/tướng 陵lăng 相tương/tướng 礙ngại 。 豈khởi 有hữu 他tha 哉tai 。 良lương 由do 汝nhữ 等đẳng 迷mê 於ư 藏tạng 性tánh 。 根căn 本bổn 無vô 明minh 未vị 破phá 。 色sắc 空không 情tình 見kiến 難nan 忘vong 。 是thị 以dĩ 分phần/phân 色sắc 分phần/phân 空không 。 相tương 傾khuynh 相tương 奪đoạt 。 於ư 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 遂toại 隨tùy 染nhiễm 緣duyên 。 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 。 為vi 色sắc 為vi 空không 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 如như 彼bỉ 太thái 虗hư 。 而nhi 不bất 拒cự 彼bỉ 。 諸chư 相tướng 發phát 揮huy 。 是thị 故cố 於ư 中trung 妄vọng 見kiến 。 似tự 有hữu 風phong 動động 空không 澄trừng 之chi 互hỗ 異dị 。 日nhật 明minh 雲vân 暗ám 。 以dĩ 相tương/tướng 陵lăng 甚thậm 。 而nhi 地địa 空không 成thành 礙ngại 。 水thủy 火hỏa 交giao 陵lăng 。 則tắc 塵trần 勞lao 滿mãn 目mục 。 障chướng 礙ngại 盈doanh 前tiền 。 其kỳ 過quá 皆giai 繇# 迷mê 於ư 藏tạng 性tánh 。 悶muộn 於ư 無vô 明minh 。 於ư 本bổn 有hữu 覺giác 性tánh 。 非phi 背bối/bội 而nhi 背bối/bội 。 虗hư 妄vọng 塵trần 相tương/tướng 。 無vô 合hợp 而nhi 合hợp 。 以dĩ 故cố 發phát 起khởi 。 塵trần 勞lao 煩phiền 惱não 。 遂toại 有hữu 世thế 間gian 色sắc 空không 水thủy 火hỏa 等đẳng 相tương/tướng 。 由do 是thị 全toàn 性tánh 成thành 相tương/tướng 。 而nhi 動động 成thành 陵lăng 礙ngại 者giả 也dã 。

△# 二nhị 顯hiển 悟ngộ 即tức 藏tạng 性tánh 。

我ngã 以dĩ 妙diệu 明minh 。 不bất 滅diệt 不bất 生sanh 。 至chí 故cố 發phát 真Chân 如Như 。 妙diệu 覺giác 明minh 性tánh 。

此thử 正chánh 如Như 來Lai 自tự 衒huyễn 自tự 媒môi 而nhi 明minh 圓viên 融dung 無vô 礙ngại 之chi 由do 也dã 。 意ý 謂vị 我ngã 所sở 以dĩ 得đắc 圓viên 融dung 無vô 礙ngại 者giả 。 豈khởi 有hữu 他tha 術thuật 哉tai 。 無vô 非phi 悟ngộ 得đắc 。 真chân 妙diệu 覺giác 明minh 。 不bất 滅diệt 不bất 生sanh 。 常thường 住trụ 真chân 心tâm 。 以dĩ 此thử 契khế 合hợp 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 遂toại 隨tùy 淨tịnh 緣duyên 。 唯duy 成thành 一nhất 個cá 妙diệu 覺giác 明minh 體thể 。 圓viên 照chiếu 法Pháp 界Giới 。 是thị 故cố 於ư 中trung 。 一nhất 多đa 無vô 礙ngại 。 小tiểu 大đại 相tương 容dung 。 所sở 以dĩ 現hiện 一nhất 也dã 。 是thị 藏tạng 性tánh 現hiện 無vô 量lượng 也dã 。 是thị 藏tạng 性tánh 現hiện 小tiểu 也dã 。 是thị 藏tạng 性tánh 現hiện 大đại 也dã 。 是thị 藏tạng 性tánh 道Đạo 場Tràng 也dã 。 是thị 藏tạng 性tánh 世thế 界giới 也dã 。 是thị 藏tạng 性tánh 身thân 相tướng 也dã 。 是thị 藏tạng 性tánh 虗hư 空không 也dã 。 是thị 藏tạng 性tánh 毛mao 端đoan 也dã 。 是thị 藏tạng 性tánh 寶bảo 剎sát 也dã 。 是thị 藏tạng 性tánh 微vi 塵trần 也dã 。 是thị 藏tạng 性tánh 法Pháp 輪luân 也dã 。 是thị 藏tạng 性tánh 故cố 。 現hiện 一nhất 一nhất 不bất 為vi 少thiểu 。 現hiện 無vô 量lượng 無vô 量lượng 非phi 多đa 。 即tức 使sử 坐tọa 微vi 塵trần 。 微vi 塵trần 不bất 狹hiệp 。 徧biến 十thập 方phương 十thập 方phương 非phi 廣quảng 。 此thử 故cố 何hà 哉tai 。 皆giai 由do 如Như 來Lai 。 悟ngộ 塵trần 非phi 塵trần 。 從tùng 無vô 滅diệt 中trung 而nhi 說thuyết 滅diệt 。 了liễu 塵trần 即tức 覺giác 。 於ư 無vô 合hợp 處xứ 而nhi 言ngôn 合hợp 。 以dĩ 故cố 發phát 起khởi 自tự 性tánh 真Chân 如Như 。 是thị 以dĩ 若nhược 一nhất 若nhược 多đa 。 若nhược 小tiểu 若nhược 大đại 。 乃nãi 至chí 身thân 心tâm 。 世thế 界giới 寶bảo 剎sát 微vi 塵trần 。 無vô 非phi 是thị 我ngã 。 妙diệu 覺giác 明minh 性tánh 。 此thử 則tắc 全toàn 相tương/tướng 是thị 性tánh 故cố 。 得đắc 圓viên 融dung 無vô 礙ngại 者giả 也dã 。 若nhược 准chuẩn 清thanh 涼lương 。 依y 正chánh 無vô 礙ngại 。 通thông 有hữu 六lục 句cú 。 一nhất 依y 內nội 現hiện 依y 。 二nhị 正chánh 內nội 現hiện 正chánh 。 三tam 正chánh 內nội 現hiện 依y 。 四tứ 依y 內nội 現hiện 正chánh 。 五ngũ 依y 內nội 現hiện 依y 正chánh 。 六lục 正chánh 內nội 現hiện 依y 正chánh 。 此thử 可khả 類loại 推thôi 。 故cố 不bất 煩phiền 贅# 。

△# 二nhị 正chánh 圓viên 融dung 示thị 藏tạng 性tánh (# 三tam )# 一nhất 正chánh 示thị 空không 藏tạng 之chi 性tánh 。

而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 本bổn 妙diệu 圓viên 心tâm 。 至chí 以dĩ 是thị 俱câu 非phi 。 世thế 出xuất 世thế 故cố 。

此thử 正chánh 圓viên 融dung 指chỉ 示thị 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 一nhất 名danh 三tam 義nghĩa 。 以dĩ 為vi 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 定Định 。 全toàn 體thể 大đại 用dụng 也dã 。 良lương 以dĩ 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 具cụ 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 之chi 體thể 。 有hữu 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 之chi 用dụng 。 以dĩ 隨tùy 迷mê 悟ngộ 之chi 因nhân 。 而nhi 成thành 染nhiễm 淨tịnh 之chi 緣duyên 。 隨tùy 迷mê 緣duyên 則tắc 有hữu 六lục 凡phàm 染nhiễm 法pháp 。 如như 水thủy 成thành 氷băng 。 隨tùy 悟ngộ 緣duyên 則tắc 有hữu 四tứ 聖thánh 淨tịnh 法pháp 。 如như 氷băng 成thành 水thủy 。 氷băng 水thủy 雖tuy 殊thù 。 同đồng 一nhất 濕thấp 性tánh 。 故cố 此thử 三tam 章chương 正chánh 明minh 斯tư 義nghĩa 。 茲tư 則tắc 先tiên 顯hiển 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 之chi 本bổn 體thể 。 以dĩ 其kỳ 藏tạng 性tánh 。 雖tuy 隨tùy 迷mê 悟ngộ 二nhị 緣duyên 。 以dĩ 現hiện 染nhiễm 淨tịnh 二nhị 相tướng 。 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 心tâm 本bổn 來lai 元nguyên 妙diệu 。 圓viên 滿mãn 常thường 住trụ 。 無vô 虧khuy 無vô 缺khuyết 。 不bất 滅diệt 不bất 生sanh 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 原nguyên 非phi 識thức 心tâm 頑ngoan 空không 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 之chi 七thất 大đại 亦diệc 非phi 根căn 塵trần 識thức 法pháp 。 一nhất 十thập 八bát 界giới 之chi 三tam 科khoa 。 觀quán 此thử 則tắc 知tri 非phi 世thế 間gian 法pháp 矣hĩ 。 非phi 明minh 無vô 明minh 。 明minh 無vô 明minh 盡tận 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 非phi 老lão 死tử 盡tận 。 此thử 非phi 緣Duyên 覺Giác 流lưu 轉chuyển 還hoàn 滅diệt 之chi 法pháp 也dã 。 非phi 苦khổ 集tập 乃nãi 至chí 非phi 智trí 得đắc 。 此thử 非phi 二nhị 乘thừa 聲Thanh 聞Văn 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 四Tứ 諦Đế 四Tứ 果Quả 以dĩ 及cập 能năng 空không 之chi 智trí 所sở 空không 之chi 理lý 也dã 。 非phi 檀đàn 那na 乃nãi 至chí 非phi 波ba 羅la 密mật 多đa 。 此thử 非phi 菩Bồ 薩Tát 。 布bố 施thí 持trì 戒giới 忍nhẫn 。 辱nhục 精tinh 進tấn 禪thiền 定định 。 智trí 慧tuệ 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 六Lục 度Độ 之chi 法pháp 也dã 。 觀quán 是thị 則tắc 知tri 非phi 出xuất 世thế 法pháp 矣hĩ 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 非phi 如Như 來Lai 應Ứng 供Cúng 正Chánh 徧Biến 知Tri 之chi 三tam 號hiệu 。 非phi 大đại 涅Niết 槃Bàn 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 之chi 四tứ 德đức 。 觀quán 此thử 則tắc 知tri 又hựu 非phi 出xuất 世thế 間gian 上thượng 上thượng 法pháp 矣hĩ 。 以dĩ 是thị 非phi 世thế 法pháp 。 非phi 出xuất 世thế 法pháp 。 非phi 出xuất 世thế 上thượng 上thượng 法pháp 。 三tam 者giả 俱câu 非phi 。 故cố 名danh 空không 如Như 來Lai 藏tạng 也dã 。 此thử 明minh 如như 實thật 空không 義nghĩa 。 文văn 中trung 無vô 五ngũ 陰ấm 者giả 。 以dĩ 根căn 塵trần 攝nhiếp 色sắc 陰ấm 。 意ý 識thức 攝nhiếp 後hậu 四tứ 陰ấm 。 故cố 不bất 別biệt 開khai 。

△# 二nhị 復phục 示thị 不bất 空không 之chi 性tánh 。

即tức 如Như 來Lai 藏tạng 。 元nguyên 明minh 心tâm 妙diệu 。 至chí 以dĩ 是thị 俱câu 即tức 。 世thế 出xuất 世thế 故cố 。

此thử 顯hiển 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 之chi 妙diệu 用dụng 也dã 。 以dĩ 如Như 來Lai 藏tạng 體thể 雖tuy 不bất 變biến 而nhi 妙diệu 用dụng 隨tùy 緣duyên 。 故cố 能năng 隨tùy 眾chúng 生sanh 心tâm 。 應ưng 所sở 知tri 量lương 。 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 。 所sở 以dĩ 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 觀quán 相tướng 元nguyên 妄vọng 。 觀quán 性tánh 元nguyên 真chân 。 故cố 知tri 即tức 是thị 如Như 來Lai 藏tạng 心tâm 。 而nhi 如Như 來Lai 藏tạng 。 元nguyên 本bổn 自tự 明minh 。 無vô 迷mê 無vô 悟ngộ 。 元nguyên 本bổn 自tự 妙diệu 。 不bất 垢cấu 不bất 淨tịnh 。 以dĩ 故cố 即tức 是thị 世thế 間gian 。 七thất 大đại 三tam 科khoa 之chi 法pháp 。 即tức 是thị 出xuất 世thế 。 緣Duyên 覺Giác 聲Thanh 聞Văn 。 菩Bồ 薩Tát 之chi 法pháp 。 即tức 是thị 出xuất 世thế 。 上thượng 上thượng 佛Phật 果Quả 位vị 中trung 三tam 號hiệu 四tứ 德đức 之chi 法pháp 。 以dĩ 是thị 即tức 世thế 法pháp 即tức 出xuất 世thế 法pháp 即tức 出xuất 世thế 上thượng 上thượng 法pháp 。 三tam 者giả 俱câu 即tức 。 故cố 名danh 不bất 空không 如Như 來Lai 藏tạng 也dã 。 此thử 明minh 如như 實thật 不bất 空không 義nghĩa 。

△# 三tam 圓viên 示thị 空không 不bất 空không 性tánh 。

即tức 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 明minh 心tâm 元nguyên 。 離ly 即tức 離ly 非phi 。 是thị 即tức 非phi 即tức 。

此thử 正chánh 圓viên 顯hiển 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 全toàn 體thể 大đại 用dụng 。 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 體thể 用dụng 不bất 二nhị 寂tịch 照chiếu 互hỗ 融dung 之chi 義nghĩa 。 乃nãi 明minh 如Như 來Lai 藏tạng 既ký 非phi 一nhất 切thiết 。 又hựu 即tức 一nhất 切thiết 。 以dĩ 至chí 非phi 即tức 俱câu 離ly 。 故cố 得đắc 即tức 非phi 斯tư 泯mẫn 。 是thị 以dĩ 為vi 妙diệu 明minh 真chân 心tâm 之chi 本bổn 元nguyên 也dã 。 以dĩ 不bất 屬thuộc 即tức 又hựu 不bất 屬thuộc 非phi 。 故cố 云vân 離ly 即tức 離ly 非phi 。 此thử 圓viên 融dung 雙song 寂tịch 也dã 。 且thả 不bất 離ly 即tức 又hựu 不bất 離ly 非phi 即tức 。 故cố 曰viết 是thị 即tức 是thị 非phi 即tức 也dã 。 此thử 句cú 當đương 以dĩ 是thị 字tự 貫quán 下hạ 。 義nghĩa 始thỉ 暢sướng 然nhiên 。 正chánh 明minh 圓viên 融dung 雙song 照chiếu 也dã 。 以dĩ 是thị 雙song 寂tịch 雙song 照chiếu 。 故cố 名danh 空không 不bất 空không 如Như 來Lai 藏tạng 也dã 。 此thử 明minh 如như 實thật 空không 不bất 空không 義nghĩa 。 設thiết 或hoặc 單đơn 以dĩ 。 非phi 一nhất 切thiết 法pháp 。 明minh 如Như 來Lai 藏tạng 。 則tắc 滯trệ 於ư 空không 。 若nhược 惟duy 以dĩ 即tức 一nhất 切thiết 法pháp 。 明minh 如Như 來Lai 藏tạng 。 又hựu 滯trệ 於ư 有hữu 。 如như 以dĩ 離ly 即tức 離ly 非phi 。 明minh 如Như 來Lai 藏tạng 。 則tắc 棄khí 二nhị 邊biên 。 滯trệ 著trước 中trung 道đạo 。 若nhược 以dĩ 是thị 即tức 是thị 非phi 即tức 。 明minh 如Như 來Lai 藏tạng 。 則tắc 棄khí 中trung 道đạo 。 仍nhưng 滯trệ 二nhị 邊biên 。 須tu 識thức 此thử 中trung 全toàn 非phi 而nhi 即tức 。 全toàn 即tức 而nhi 非phi 。 離ly 而nhi 非phi 離ly 。 非phi 離ly 而nhi 離ly 。 正chánh 是thị 截tiệt 斷đoạn 兩lưỡng 頭đầu 中trung 間gian 。 不bất 立lập 乃nãi 離ly 言ngôn 絕tuyệt 待đãi 圓viên 融dung 微vi 妙diệu 之chi 真chân 心tâm 也dã 。 即tức 前tiền 所sở 謂vị 常thường 住trụ 真chân 心tâm 。 性tánh 淨tịnh 明minh 體thể 者giả 。 是thị 矣hĩ 。 然nhiên 此thử 真chân 心tâm 。 正chánh 大đại 佛Phật 頂đảnh 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 王vương 一nhất 定định 之chi 體thể 用dụng 也dã 。 以dĩ 故cố 斯tư 定định 能năng 統thống 三tam 止chỉ 。 攝nhiếp 三tam 觀quán 。 該cai 奢xa 摩ma 之chi 三tam 名danh 。 為vi 總tổng 相tương/tướng 法Pháp 門môn 者giả 。 以dĩ 是thị 自tự 性tánh 真Chân 如Như 本bổn 具cụ 之chi 定định 。 故cố 稱xưng 圓viên 曰viết 妙diệu 。 良lương 以dĩ 此thử 也dã 。 即tức 題đề 云vân 。 大đại 佛Phật 頂đảnh 者giả 。 指chỉ 此thử 也dã 。 如Như 來Lai 密mật 因nhân 修tu 證chứng 者giả 。 證chứng 此thử 也dã 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 萬vạn 行hạnh 修tu 者giả 。 修tu 此thử 也dã 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 迷mê 者giả 。 迷mê 此thử 也dã 。 即tức 前tiền 三tam 卷quyển 言ngôn 。 生sanh 信tín 者giả 。 信tín 此thử 也dã 。 次thứ 後hậu 開khai 解giải 者giả 。 解giải 此thử 也dã 。 而nhi 當đương 機cơ 之chi 所sở 惑hoặc 者giả 。 惑hoặc 此thử 也dã 。 滿mãn 慈từ 之chi 所sở 疑nghi 者giả 。 疑nghi 此thử 也dã 。 如Như 來Lai 之chi 所sở 顯hiển 者giả 。 顯hiển 此thử 也dã 。 即tức 向hướng 下hạ 六lục 卷quyển 半bán 文văn 。 天thiên 王vương 華hoa 屋ốc 者giả 。 喻dụ 此thử 也dã 。 指chỉ 圓viên 通thông 明minh 正chánh 助trợ 者giả 。 修tu 此thử 也dã 。 轉chuyển 類loại 生sanh 證chứng 聖thánh 位vị 者giả 。 證chứng 此thử 也dã 。 故cố 余dư 茲tư 疏sớ/sơ 。 不bất 同đồng 諸chư 家gia 別biệt 列liệt 三tam 觀quán 者giả 。 以dĩ 此thử 也dã 。 即tức 佛Phật 自tự 云vân 。 有hữu 三tam 摩ma 地địa 。 名danh 大Đại 佛Phật 頂Đảnh 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 王Vương 具Cụ 足Túc 萬Vạn 行Hạnh 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 所sở 謂vị 一nhất 門môn 超siêu 出xuất 者giả 。 正chánh 此thử 也dã 。 以dĩ 上thượng 三tam 章chương 。 初sơ 曰viết 本bổn 妙diệu 圓viên 心tâm 。 自tự 體thể 言ngôn 也dã 。 次thứ 曰viết 元nguyên 明minh 心tâm 妙diệu 。 自tự 用dụng 言ngôn 也dã 。 茲tư 曰viết 妙diệu 明minh 心tâm 元nguyên 。 合hợp 體thể 用dụng 言ngôn 之chi 也dã 。

△# 三tam 以dĩ 法pháp 喻dụ 策sách 進tiến 修tu 。

如như 何hà 世thế 間gian 。 三tam 有hữu 眾chúng 生sanh 。 至chí 愛ái 念niệm 小Tiểu 乘Thừa 。 得đắc 少thiểu 為vi 足túc 。

此thử 於ư 法pháp 喻dụ 普phổ 責trách 迷mê 滯trệ 而nhi 策sách 進tiến 真chân 修tu 也dã 。 意ý 謂vị 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 一nhất 體thể 三tam 名danh 。 言ngôn 三tam 即tức 一nhất 。 即tức 一nhất 而nhi 三tam 。 非phi 縱túng/tung 非phi 橫hoạnh/hoành 。 猶do 天thiên 王vương 之chi 目mục 。 不bất 並tịnh 不bất 別biệt 。 類loại 梵Phạm 。 /(# 。 *# 。 心tâm 言ngôn 路lộ 絕tuyệt 。 微vi 妙diệu 難nan 思tư 。 如như 何hà 世thế 間gian 。 欲dục 色sắc 無vô 色sắc 。 三tam 有hữu 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 及cập 出xuất 世thế 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 二nhị 乘thừa 小tiểu 聖thánh 。 各các 以dĩ 所sở 知tri 之chi 境cảnh 。 能năng 知tri 之chi 心tâm 。 推thôi 測trắc 卜bốc 度độ 如Như 來Lai 自tự 證chứng 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 之chi 心tâm 境cảnh 乎hồ 。 況huống 以dĩ 分phân 別biệt 識thức 心tâm 。 用dụng 世thế 語ngữ 言ngôn 問vấn 。 及cập 山sơn 河hà 忽hốt 生sanh 。 相tương 容dung 陵lăng 滅diệt 。 執chấp 此thử 妄vọng 計kế 。 以dĩ 為vi 可khả 入nhập 佛Phật 知tri 佛Phật 見kiến 。 豈khởi 不bất 謬mậu 哉tai 。 蓋cái 汝nhữ 等đẳng 之chi 身thân 。 譬thí 如như 琴cầm 瑟sắt 箜không 篌hầu 之chi 樂lạc 器khí 。 汝nhữ 等đẳng 之chi 心tâm 。 正chánh 如như 器khí 中trung 之chi 音âm 聲thanh 。 雖tuy 有hữu 其kỳ 音âm 。 若nhược 無vô 其kỳ 指chỉ 。 終chung 不bất 能năng 發phát 。 正chánh 如như 雖tuy 有hữu 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 若nhược 無vô 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 定Định 。 終chung 不bất 能năng 悟ngộ 。 固cố 知tri 妙diệu 音âm 者giả 。 妙diệu 心tâm 也dã 。 妙diệu 指chỉ 者giả 。 妙diệu 定định 也dã 。 若nhược 無vô 妙diệu 定định 。 則tắc 汝nhữ 妙diệu 心tâm 終chung 不bất 能năng 悟ngộ 。 故cố 說thuyết 汝nhữ 等đẳng 與dữ 夫phu 眾chúng 生sanh 。 咸hàm 有hữu 此thử 心tâm 。 猶do 彼bỉ 琹# 等đẳng 之chi 音âm 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 雖tuy 然nhiên 寶bảo 覺giác 真chân 心tâm 。 人nhân 人nhân 本bổn 俱câu 。 各các 各các 不bất 無vô 。 圓viên 滿mãn 成thành 就tựu 。 無vô 欠khiếm 無vô 虧khuy 。 然nhiên 無vô 斯tư 定định 。 竟cánh 不bất 能năng 悟ngộ 。 殊thù 為vi 可khả 惜tích 。 如như 我ngã 證chứng 斯tư 妙diệu 定định 。 悟ngộ 此thử 藏tạng 心tâm 。 所sở 以dĩ 纔tài 一nhất 按án 指chỉ 。 即tức 為vi 海hải 印ấn 。 發phát 大đại 光quang 明minh 。 汝nhữ 等đẳng 無vô 斯tư 妙diệu 定định 。 迷mê 此thử 真chân 心tâm 。 是thị 故cố 暫tạm 一nhất 舉cử 心tâm 塵trần 勞lao 。 即tức 起khởi 先tiên 成thành 陵lăng 礙ngại 。 豈khởi 非phi 無vô 妙diệu 指chỉ 而nhi 不bất 發phát 妙diệu 音âm 。 無vô 妙diệu 定định 而nhi 不bất 悟ngộ 妙diệu 心tâm 耶da 。 然nhiên 而nhi 汝nhữ 等đẳng 雖tuy 具cụ 此thử 心tâm 。 不bất 能năng 得đắc 其kỳ 全toàn 體thể 大đại 用dụng 者giả 。 其kỳ 故cố 何hà 哉tai 。 良lương 由do 根căn 微vi 志chí 劣liệt 。 不bất 肻# 勤cần 求cầu 無vô 上thượng 覺giác 道đạo 。 而nhi 惟duy 愛ái 戀luyến 小Tiểu 乘Thừa 。 有Hữu 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 但đãn 得đắc 佛Phật 法Pháp 之chi 少thiểu 分phần 。 便tiện 自tự 為vi 足túc 之chi 故cố 耳nhĩ 。 琴cầm 者giả 禁cấm 也dã 。 謂vị 禁cấm 止chỉ 諸chư 邪tà 。 以dĩ 正chánh 人nhân 心tâm 也dã 。 若nhược 依y 古cổ 製chế 。 長trường/trưởng 三tam 尺xích 六lục 寸thốn 。 以dĩ 象tượng 三tam 百bách 六lục 十thập 日nhật 徽# 。 用dụng 十thập 二nhị 象tượng 十thập 二nhị 律luật 。 餘dư 有hữu 一nhất 徽# 。 以dĩ 象tượng 君quân 也dã 。 故cố 上thượng 圓viên 下hạ 方phương 。 以dĩ 法pháp 天thiên 地địa 。 然nhiên 止chỉ 五ngũ 絃huyền 。 以dĩ 明minh 五ngũ 音âm 。 所sở 以dĩ 帝đế 舜thuấn 彈đàn 五ngũ 絃huyền 之chi 琴cầm 。 歌ca 南nam 風phong 之chi 章chương 。 沿duyên 至chí 周chu 時thời 。 文văn 王vương 武võ 王vương 各các 加gia 一nhất 絃huyền 。 遂toại 而nhi 有hữu 七thất 。 以dĩ 大đại 絃huyền 為vi 君quân 。 寬khoan 和hòa 而nhi 溫ôn 。 小tiểu 絃huyền 為vi 臣thần 。 清thanh 明minh 而nhi 潔khiết 。 乃nãi 合hợp 君quân 臣thần 之chi 德đức 也dã 。 瑟sắt 者giả 縝# 密mật 也dã 。 乃nãi 二nhị 十thập 五ngũ 絃huyền 者giả 。 是thị 箜không 篌hầu 者giả 。 據cứ 白bạch 虎hổ 通thông 云vân 。 漢hán 武võ 帝đế 命mạng 樂nhạo/nhạc/lạc 工công 侯hầu 暉huy 。 侯hầu 調điều 所sở 作tác 。 其kỳ 聲thanh 坎khảm 坎khảm 。 然nhiên 而nhi 應ưng 奏tấu 節tiết 。 故cố 謂vị 之chi 坎khảm 侯hầu 。 後hậu 遂toại 訛ngoa 呼hô 為vi 箜không 篌hầu 耳nhĩ 。 候hậu 者giả 。 因nhân 彼bỉ 樂nhạo/nhạc/lạc 工công 而nhi 得đắc 名danh 也dã 。 有hữu 云vân 。 琹# 瑟sắt 秦tần 箏tranh 之chi 屬thuộc 。 絲ti 木mộc 相tương/tướng 去khứ 。 皆giai 未vị 寸thốn 許hứa 。 惟duy 箜không 篌hầu 絲ti 木mộc 相tương 遠viễn 。 聲thanh 自tự 空không 出xuất 。 空không 候hậu 之chi 名danh 。 或hoặc 因nhân 此thử 立lập 。 今kim 十thập 四tứ 絃huyền 者giả 。 是thị 謂vị 此thử 二nhị 字tự 。 不bất 必tất 加gia 竹trúc 。 恐khủng 未vị 必tất 然nhiên 。 存tồn 以dĩ 俟sĩ 攷# 。 琵tỳ 琶bà 者giả 。 推thôi 手thủ 向hướng 前tiền 。 名danh 琵tỳ 。 卻khước 手thủ 退thoái 後hậu 。 為vi 琶bà 。 有hữu 打đả 撥bát 鈎câu 挑thiêu 之chi 音âm 。 今kim 四tứ 弦huyền 者giả 。 是thị 以dĩ 漢hán 時thời 遣khiển 烏ô 孫tôn 公công 主chủ 。 遠viễn 嫁giá 昆côn 彌di 。 念niệm 其kỳ 遠viễn 行hành 。 恐khủng 懷hoài 故cố 國quốc 。 未vị 免miễn 離ly 愁sầu 。 故cố 命mạng 樂nhạo/nhạc/lạc 工công 巧xảo 裁tài 箏tranh 筑# 。 為vi 馬mã 上thượng 之chi 樂lạc 。 令linh 其kỳ 途đồ 路lộ 消tiêu 遣khiển 意ý 也dã 。 海hải 印ấn 者giả 。 大đại 集tập 云vân 。 閻Diêm 浮Phù 所sở 有hữu 色sắc 像tượng 大đại 海hải 。 皆giai 有hữu 印ấn 文văn 。 例lệ 如Như 來Lai 法Pháp 身thân 性tánh 海hải 。 普phổ 現hiện 一nhất 切thiết 。 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 染nhiễm 淨tịnh 諸chư 相tướng 也dã 。

△# 二nhị 復phục 釋thích 轉chuyển 難nạn/nan (# 二nhị )# 一nhất 滿mãn 慈từ 領lãnh 問vấn 。

富Phú 樓Lâu 那Na 言ngôn 我ngã 與dữ 如Như 來Lai 。 至chí 自tự 蔽tế 妙diệu 明minh 。 受thọ 此thử 淪luân 溺nịch 。

蓋cái 滿mãn 慈từ 領lãnh 前tiền 而nhi 復phục 問vấn 。 妄vọng 因nhân 者giả 是thị 欲dục 滅diệt 妄vọng 以dĩ 求cầu 真chân 也dã 。 我ngã 與dữ 如Như 來Lai 下hạ 。 領lãnh 前tiền 寶bảo 覺giác 真chân 心tâm 。 各các 各các 圓viên 滿mãn 義nghĩa 。 而nhi 我ngã 昔tích 遭tao 下hạ 。 領lãnh 前tiền 因nhân 明minh 立lập 所sở 。 以dĩ 至chí 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 諸chư 大đại 相tương/tướng 陵lăng 義nghĩa 。 今kim 得đắc 聖thánh 乘thừa 。 猶do 未vị 究cứu 竟cánh 。 領lãnh 前tiền 愛ái 戀luyến 小Tiểu 乘Thừa 得đắc 少thiểu 為vi 足túc 義nghĩa 。 諸chư 妄vọng 圓viên 滅diệt 。 領lãnh 前tiền 四tứ 喻dụ 以dĩ 及cập 觀quán 相tướng 元nguyên 妄vọng 。 無vô 可khả 指chỉ 陳trần 義nghĩa 。 獨độc 妙diệu 真chân 常thường 。 領lãnh 前tiền 觀quán 性tánh 元nguyên 真chân 。 唯duy 妙diệu 覺giác 明minh 。 及cập 如Như 來Lai 藏tạng 。 三tam 一nhất 圓viên 融dung 義nghĩa 。 此thử 敢cảm 問vấn 下hạ 。 正chánh 問vấn 起khởi 妄vọng 之chi 因nhân 。 意ý 謂vị 我ngã 等đẳng 小Tiểu 乘Thừa 祇kỳ 知tri 六lục 識thức 三tam 毒độc 。 建kiến 立lập 染nhiễm 淨tịnh 根căn 本bổn 。 故cố 於ư 法pháp 性tánh 未vị 能năng 究cứu 竟cánh 。 不bất 知tri 此thử 妄vọng 之chi 因nhân 。 復phục 由do 何hà 起khởi 。 敢cảm 問vấn 如Như 來Lai 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 廼# 由do 何hà 故cố 有hữu 此thử 妄vọng 因nhân 。 自tự 迷mê 寶bảo 覺giác 之chi 體thể 。 而nhi 蔽tế 妙diệu 明minh 之chi 用dụng 。 失thất 斯tư 體thể 用dụng 而nhi 受thọ 此thử 相tương 續tục 之chi 淪luân 溺nịch 耶da 。 茲tư 因nhân 前tiền 問vấn 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 山sơn 河hà 何hà 起khởi 佛Phật 。 乃nãi 答đáp 以dĩ 因nhân 無vô 明minh 起khởi 。 今kim 故cố 復phục 問vấn 。 此thử 無vô 明minh 者giả 。 又hựu 因nhân 何hà 起khởi 。 斯tư 正chánh 窮cùng 源nguyên 之chi 問vấn 也dã 。

△# 二nhị 如Như 來Lai 決quyết 答đáp (# 二nhị )# 一nhất 明minh 妄vọng 本bổn 無vô 因nhân 。

佛Phật 告cáo 富Phú 樓Lâu 那Na 。 汝nhữ 雖tuy 除trừ 疑nghi 。 至chí 妄vọng 性tánh 如như 是thị 。 因nhân 何hà 為vi 在tại 。

此thử 由do 滿mãn 慈từ 問vấn 云vân 。 何hà 因nhân 有hữu 妄vọng 。 且thả 稱xưng 世Thế 尊Tôn 諸chư 妄vọng 圓viên 滅diệt 。 獨độc 妙diệu 真chân 常thường 。 似tự 謂vị 迷mê 有hữu 所sở 因nhân 。 妄vọng 有hữu 可khả 滅diệt 。 故cố 佛Phật 告cáo 以dĩ 妄vọng 本bổn 無vô 因nhân 。 以dĩ 除trừ 滅diệt 妄vọng 求cầu 真chân 之chi 疑nghi 也dã 。 意ý 謂vị 汝nhữ 雖tuy 聞văn 說thuyết 觀quán 相tướng 元nguyên 妄vọng 。 無vô 可khả 指chỉ 陳trần 。 觀quán 性tánh 元nguyên 真chân 。 唯duy 妙diệu 覺giác 明minh 。 已dĩ 除trừ 萬vạn 法pháp 生sanh 續tục 之chi 惑hoặc 。 諸chư 大đại 相tương 容dung 之chi 疑nghi 。 然nhiên 而nhi 餘dư 惑hoặc 未vị 盡tận 。 尚thượng 不bất 達đạt 此thử 無vô 明minh 無vô 因nhân 。 故cố 強cường/cưỡng 索sách 之chi 而nhi 擬nghĩ 滅diệt 也dã 。 須tu 知tri 妄vọng 本bổn 無vô 因nhân 。 亦diệc 無vô 有hữu 滅diệt 。 設thiết 不bất 了liễu 然nhiên 。 吾ngô 以dĩ 現hiện 前tiền 之chi 事sự 。 今kim 復phục 問vấn 汝nhữ 。 汝nhữ 試thí 辯biện 之chi 。 自tự 可khả 明minh 矣hĩ 。 汝nhữ 豈khởi 不bất 聞văn 。 室Thất 羅La 城Thành 中trung 。 演Diễn 若Nhã 達Đạt 多Đa 。 晨thần 朝triêu 照chiếu 鏡kính 。 迷mê 頭đầu 自tự 怖bố 。 以dĩ 為vi 魑si 魅mị 。 無vô 狀trạng 狂cuồng 走tẩu 之chi 事sự 乎hồ 。 於ư 意ý 云vân 何hà 。 此thử 人nhân 頭đầu 本bổn 現hiện 在tại 。 自tự 責trách 無vô 頭đầu 。 本bổn 非phi 魑si 魅mị 。 自tự 謂vị 魑si 魅mị 。 此thử 是thị 何hà 因nhân 。 因nhân 何hà 而nhi 起khởi 。 不bất 應ưng 無vô 故cố 而nhi 狂cuồng 走tẩu 耶da 。 尊tôn 者giả 被bị 佛Phật 一nhất 問vấn 。 當đương 下hạ 分phân 明minh 。 遂toại 而nhi 對đối 言ngôn 。 是thị 人nhân 唯duy 是thị 心tâm 自tự 顛điên 狂cuồng 。 所sở 以dĩ 亂loạn 走tẩu 更cánh 無vô 他tha 。 故cố 有hữu 何hà 因nhân 哉tai 。 要yếu 知tri 尊tôn 者giả 於ư 喻dụ 則tắc 解giải 。 於ư 法pháp 尚thượng 迷mê 。 故cố 佛Phật 就tựu 其kỳ 解giải 處xứ 。 即tức 舉cử 法Pháp 要yếu 明minh 之chi 。 故cố 云vân 此thử 妙diệu 覺giác 圓viên 明minh 之chi 心tâm 。 佛Phật 生sanh 同đồng 具cụ 。 其kỳ 為vi 體thể 也dã 。 本bổn 來lai 圓viên 滿mãn 。 其kỳ 為vi 用dụng 也dã 。 本bổn 來lai 明minh 妙diệu 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 元nguyên 無vô 真chân 妄vọng 。 既ký 已dĩ 目mục 之chi 為vi 虗hư 妄vọng 。 云vân 何hà 索sách 其kỳ 有hữu 實thật 因nhân 。 若nhược 是thị 果quả 然nhiên 實thật 有hữu 所sở 因nhân 。 即tức 為vi 真chân 實thật 。 云vân 何hà 名danh 妄vọng 。 若nhược 推thôi 其kỳ 因nhân 。 元nguyên 是thị 自tự 心tâm 生sanh 諸chư 妄vọng 想tưởng 。 展triển 轉chuyển 相tương 因nhân 。 初sơ 無vô 實thật 體thể 。 祇kỳ 原nguyên 一nhất 念niệm 昏hôn 迷mê 。 從tùng 迷mê 積tích 迷mê 。 以dĩ 歷lịch 塵trần 劫kiếp 。 所sở 以dĩ 積tích 深thâm 習tập 厚hậu 。 雖tuy 得đắc 聞văn 佛Phật 種chủng 種chủng 發phát 明minh 。 猶do 然nhiên 迷mê 惑hoặc 。 不bất 能năng 自tự 返phản 。 仍nhưng 索sách 妄vọng 因nhân 。 豈khởi 知tri 如như 是thị 迷mê 因nhân 。 因nhân 迷mê 自tự 心tâm 。 似tự 乎hồ 若nhược 有hữu 。 其kỳ 實thật 本bổn 空không 。 但đãn 能năng 了liễu 得đắc 生sanh 迷mê 無vô 因nhân 。 則tắc 汝nhữ 妄vọng 想tưởng 無vô 所sở 依y 矣hĩ 。 由do 是thị 則tắc 知tri 。 無vô 明minh 妄vọng 想tưởng 尚thượng 然nhiên 無vô 有hữu 能năng 生sanh 之chi 因nhân 。 欲dục 取thủ 何hà 者giả 。 為vi 所sở 生sanh 妄vọng 想tưởng 而nhi 滅diệt 之chi 乎hồ 。 故cố 得đắc 菩Bồ 提Đề 者giả 。 無vô 非phi 悟ngộ 得đắc 妄vọng 本bổn 無vô 因nhân 。 則tắc 能năng 事sự 畢tất 矣hĩ 。 豈khởi 有hữu 無vô 因nhân 之chi 因nhân 。 以dĩ 示thị 人nhân 乎hồ 。 正chánh 如như 醒tỉnh 人nhân 。 說thuyết 夢mộng 中trung 事sự 。 心tâm 縱túng 精tinh 明minh 。 欲dục 何hà 因nhân 緣duyên 。 取thủ 彼bỉ 夢mộng 境cảnh 。 所sở 有hữu 之chi 物vật 。 以dĩ 示thị 於ư 人nhân 。 然nhiên 夢mộng 境cảnh 之chi 物vật 。 隱ẩn 隱ẩn 嚮hướng 嚮hướng 。 似tự 有hữu 可khả 取thủ 。 尚thượng 不bất 能năng 取thủ 。 況huống 復phục 妄vọng 想tưởng 本bổn 來lai 無vô 因nhân 。 本bổn 無vô 所sở 有hữu 。 欲dục 說thuyết 其kỳ 因nhân 。 豈khởi 可khả 得đắc 乎hồ 。 此thử 妄vọng 無vô 因nhân 。 如như 彼bỉ 城thành 中trung 。 演Diễn 若Nhã 達Đạt 多Đa 。 狂cuồng 性tánh 相tướng 似tự 自tự 怖bố 頭đầu 走tẩu 。 豈khởi 有hữu 因nhân 緣duyên 。 不bất 是thị 有hữu 人nhân 教giáo 他tha 狂cuồng 走tẩu 。 亦diệc 非phi 頭đầu 上thượng 本bổn 來lai 有hữu 狂cuồng 。 但đãn 得đắc 歇hiết 狂cuồng 。 則tắc 知tri 此thử 頭đầu 。 非phi 從tùng 外ngoại 得đắc 。 縱túng/tung 未vị 歇hiết 狂cuồng 。 頭đầu 亦diệc 自tự 在tại 。 有hữu 何hà 遺di 失thất 。 富Phú 樓Lâu 那Na 。 汝nhữ 之chi 妄vọng 想tưởng 。 與dữ 達đạt 多đa 狂cuồng 性tánh 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 本bổn 元nguyên 無vô 因nhân 。 何hà 可khả 妄vọng 索sách 。 而nhi 欲dục 滅diệt 之chi 。 以dĩ 為vi 有hữu 所sở 在tại 耶da 。 演Diễn 若Nhã 達Đạt 多Đa 云vân 祠từ 授thọ 。 以dĩ 從tùng 神thần 祠từ 乞khất 得đắc 故cố 。 魑si 即tức 山sơn 澤trạch 之chi 怪quái 。 乃nãi 山sơn 神thần 而nhi 虎hổ 形hình 者giả 。 魅mị 即tức 宅trạch 神thần 。 乃nãi 猪trư 頭đầu 而nhi 人nhân 形hình 者giả 。 皆giai 鬼quỷ 類loại 也dã 。

△# 二nhị 顯hiển 真chân 非phi 有hữu 得đắc 。

汝nhữ 但đãn 不bất 隨tùy 。 分phân 別biệt 世thế 間gian 。 至chí 方phương 悟ngộ 神thần 珠châu 。 非phi 從tùng 外ngoại 得đắc 。

此thử 明minh 不bất 惟duy 妄vọng 因nhân 本bổn 無vô 。 即tức 使sử 悟ngộ 得đắc 真chân 非phi 別biệt 有hữu 。 意ý 謂vị 汝nhữ 之chi 索sách 妄vọng 。 祇kỳ 為vì 求cầu 真chân 。 但đãn 得đắc 歇hiết 心tâm 。 別biệt 無vô 他tha 術thuật 。 苟cẩu 能năng 了liễu 得đắc 世thế 間gian 業nghiệp 果quả 以dĩ 及cập 眾chúng 生sanh 。 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 如như 鏡kính 中trung 眉mi 目mục 。 本bổn 非phi 實thật 有hữu 。 妄vọng 現hiện 似tự 有hữu 。 究cứu 斯tư 妄vọng 想tưởng 。 妄vọng 亦diệc 無vô 因nhân 。 自tự 然nhiên 不bất 隨tùy 世thế 界giới 等đẳng 三tam 。 妄vọng 生sanh 分phân 別biệt 。 此thử 心tâm 一nhất 歇hiết 。 則tắc 三tam 者giả 之chi 生sanh 緣duyên 。 從tùng 茲tư 頓đốn 斷đoạn 。 而nhi 三tam 種chủng 之chi 相tướng 續tục 。 自tự 此thử 無vô 因nhân 。 所sở 謂vị 樹thụ 倒đảo 根căn 斷đoạn 。 更cánh 不bất 復phục 生sanh 。 此thử 則tắc 名danh 為vi 。 汝nhữ 自tự 心tâm 中trung 演Diễn 若Nhã 達Đạt 多Đa 。 狂cuồng 性tánh 自tự 歇hiết 。 果quả 能năng 如như 是thị 。 當đương 下hạ 即tức 是thị 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 菩Bồ 提Đề 真chân 心tâm 。 到đáo 得đắc 此thử 間gian 。 方phương 知tri 自tự 性tánh 本bổn 自tự 殊thù 勝thắng 。 本bổn 自tự 清thanh 淨tịnh 。 本bổn 自tự 光quang 明minh 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 原nguyên 是thị 自tự 有hữu 真chân 心tâm 。 不bất 是thị 從tùng 他tha 假giả 得đắc 。 由do 是thị 而nhi 觀quán 。 何hà 籍tịch 克khắc 苦khổ 劬cù 勞lao 。 焉yên 用dụng 肻# 綮khính/khể 修tu 証# 。 然nhiên 此thử 之chi 義nghĩa 。 正chánh 如như 有hữu 人nhân 。 於ư 自tự 衣y 中trung 。 繫hệ 如như 意ý 珠châu 。 而nhi 自tự 昏hôn 迷mê 。 不bất 覺giác 不bất 知tri 。 而nhi 窮cùng 露lộ 他tha 方phương 。 乞khất 食thực 馳trì 走tẩu 。 雖tuy 然nhiên 困khốn 苦khổ 實thật 是thị 貧bần 窮cùng 。 且thả 喜hỷ 其kỳ 珠châu 不bất 曾tằng 遺di 失thất 。 忽hốt 然nhiên 有hữu 緣duyên 。 遇ngộ 著trước 智trí 者giả 。 指chỉ 其kỳ 衣y 內nội 。 示thị 其kỳ 寶bảo 珠châu 。 則tắc 生sanh 平bình 所sở 願nguyện 。 莫mạc 不bất 從tùng 心tâm 。 一nhất 獲hoạch 奇kỳ 珍trân 。 致trí 大đại 饒nhiêu 富phú 。 至chí 此thử 始thỉ 悟ngộ 。 如như 是thị 神thần 珠châu 。 乃nãi 衣y 中trung 之chi 故cố 物vật 。 正chánh 自tự 己kỷ 之chi 家gia 珍trân 。 本bổn 自tự 有hữu 之chi 。 非phi 從tùng 他tha 人nhân 有hữu 所sở 得đắc 也dã 。 肉nhục 間gian 骨cốt 。 曰viết 肻# 。 筋cân 肉nhục 結kết 處xứ 。 曰viết 綮khính/khể 。 此thử 二nhị 字tự 雖tuy 見kiến 莊trang 子tử 養dưỡng 生sanh 篇thiên 。 義nghĩa 實thật 不bất 同đồng 。 此thử 取thủ 不bất 假giả 勞lao 筋cân 苦khổ 骨cốt 之chi 義nghĩa 。 智trí 者giả 示thị 珠châu 。 喻dụ 如Như 來Lai 開khai 示thị 藏tạng 性tánh 。 然nhiên 此thử 中trung 珠châu 喻dụ 。 不bất 同đồng 法pháp 華hoa 。 彼bỉ 約ước 結kết 緣duyên 。 此thử 約ước 本bổn 有hữu 。 義nghĩa 自tự 各các 別biệt 。

△# 二nhị 兼kiêm 示thị 阿A 難Nan 二nhị )# 一nhất 阿A 難Nan 執chấp 前tiền 疑nghi 問vấn 。

即tức 時thời 阿A 難Nan 。 在tại 大đại 眾chúng 中trung 。 至chí 惟duy 垂thùy 大đại 悲bi 。 開khai 發phát 迷mê 悶muộn 。

此thử 正chánh 當đương 機cơ 第đệ 三tam 番phiên 躡niếp 佛Phật 語ngữ 而nhi 執chấp 因nhân 緣duyên 也dã 。 最tối 初sơ 執chấp 見kiến 精tinh 屬thuộc 因nhân 緣duyên 。 次thứ 執chấp 萬vạn 法pháp 屬thuộc 因nhân 緣duyên 。 茲tư 執chấp 證chứng 果Quả 屬thuộc 因nhân 緣duyên 。 意ý 謂vị 如Như 來Lai 向hướng 我ngã 。 極cực 排bài 因nhân 緣duyên 。 如như 何hà 向hướng 他tha 。 又hựu 說thuyết 因nhân 緣duyên 。 至chí 如như 前tiền 文văn 。 則tắc 曰viết 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 世thế 界giới 相tương 續tục 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 眾chúng 生sanh 相tương 續tục 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 業nghiệp 果quả 相tương 續tục 。 而nhi 鞠cúc 其kỳ 因nhân 緣duyên 。 則tắc 曰viết 。 覺giác 明minh 空không 昧muội 。 相tương 待đãi 成thành 搖dao 等đẳng 。 為vi 世thế 界giới 因nhân 緣duyên 。 明minh 妄vọng 非phi 他tha 。 覺giác 明minh 為vi 咎cữu 等đẳng 。 為vi 眾chúng 生sanh 因nhân 緣duyên 。 貪tham 愛ái 婬dâm 欲dục 。 殺sát 貪tham 盜đạo 貪tham 等đẳng 。 為vi 業nghiệp 果quả 因nhân 緣duyên 。 現hiện 今kim 又hựu 說thuyết 。 汝nhữ 但đãn 歇hiết 心tâm 。 不bất 隨tùy 分phân 別biệt 。 則tắc 世thế 界giới 眾chúng 生sanh 。 業nghiệp 果quả 三tam 種chủng 相tương 續tục 。 生sanh 緣duyên 頓đốn 斷đoạn 。 而nhi 殺sát 盜đạo 婬dâm 等đẳng 三tam 者giả 之chi 業nghiệp 因nhân 不bất 生sanh 。 以dĩ 明minh 心tâm 歇hiết 。 則tắc 妄vọng 不bất 生sanh 。 狂cuồng 歇hiết 即tức 菩Bồ 提Đề 現hiện 斯tư 。 則tắc 說thuyết 因nhân 說thuyết 緣duyên 。 皎hiệu 然nhiên 明minh 白bạch 。 云vân 何hà 如Như 來Lai 。 既ký 說thuyết 因nhân 緣duyên 。 又hựu 頓đốn 棄khí 之chi 。 且thả 而nhi 我ngã 等đẳng 從tùng 此thử 因nhân 緣duyên 。 心tâm 得đắc 開khai 悟ngộ 。 蓋cái 此thử 因nhân 緣duyên 之chi 義nghĩa 。 豈khởi 獨độc 我ngã 等đẳng 年niên 少thiếu 有hữu 學học 。 籍tịch 此thử 入nhập 道đạo 。 即tức 如như 會hội 中trung 。 大Đại 目Mục 連Liên 等đẳng 。 雖tuy 於ư 最tối 初sơ 從tùng 老lão 梵Phạm 志Chí 。 同đồng 修tu 異dị 道đạo 。 由do 其kỳ 途đồ 中trung 值trị 波ba 離ly 等đẳng 。 聞văn 說thuyết 生sanh 滅diệt 四Tứ 諦Đế 因nhân 緣duyên 。 方phương 能năng 開khai 悟ngộ 。 然nhiên 後hậu 見kiến 佛Phật 。 得đắc 成thành 聖thánh 果Quả 。 今kim 云vân 。 狂cuồng 性tánh 自tự 歇hiết 。 歇hiết 即tức 菩Bồ 提Đề 。 不bất 籍tịch 因nhân 緣duyên 。 則tắc 彼bỉ 外ngoại 道đạo 拘Câu 舍Xá 梨Lê 等đẳng 所sở 說thuyết 。 八bát 萬vạn 劫kiếp 後hậu 。 自tự 然nhiên 成thành 道Đạo 。 猶do 如như 縷lũ 丸hoàn 。 極cực 處xứ 停đình 止chỉ 。 不bất 假giả 修tu 證chứng 者giả 。 翻phiên 成thành 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 矣hĩ 。 即tức 使sử 如Như 來Lai 不bất 落lạc 因nhân 緣duyên 。 亦diệc 墮đọa 自tự 然nhiên 。 此thử 又hựu 我ngã 等đẳng 迷mê 悶muộn 而nhi 不bất 解giải 之chi 者giả 。 惟duy 望vọng 如Như 來Lai 垂thùy 大đại 慈từ 悲bi 。 開khai 其kỳ 迷mê 悶muộn 而nhi 發phát 明minh 也dã 。

△# 二nhị 如Như 來Lai 破phá 疑nghi 誡giới 勸khuyến (# 二nhị )# 一nhất 破phá 疑nghi (# 二nhị )# 一nhất 即tức 喻dụ 推thôi 破phá 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 即tức 如như 城thành 中trung 。 至chí 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 俱câu 為vi 戲hí 論luận 。

此thử 雙song 破phá 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 也dã 。

佛Phật 言ngôn 。

汝nhữ 之chi 所sở 疑nghi 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 者giả 。 今kim 且thả 姑cô 就tựu 前tiền 喻dụ 以dĩ 破phá 之chi 。 即tức 如như 演Diễn 若Nhã 達Đạt 多Đa 。 狂cuồng 性tánh 因nhân 緣duyên 。 若nhược 得đắc 滅diệt 除trừ 。 則tắc 不bất 狂cuồng 性tánh 。 自tự 然nhiên 而nhi 出xuất 。 故cố 汝nhữ 執chấp 此thử 。 以dĩ 為vi 不bất 屬thuộc 因nhân 緣duyên 。 即tức 屬thuộc 自tự 然nhiên 。 只chỉ 此thử 二nhị 途đồ 理lý 窮cùng 。 於ư 是thị 而nhi 殊thù 不bất 知tri 未vị 盡tận 然nhiên 也dã 。 若nhược 謂vị 達đạt 多đa 。 頭đầu 本bổn 自tự 然nhiên 。 則tắc 應ưng 本bổn 自tự 常thường 。 然nhiên 狂cuồng 與dữ 不bất 狂cuồng 。 無vô 非phi 自tự 然nhiên 。 何hà 因nhân 何hà 緣duyên 。 以dĩ 照chiếu 鏡kính 之chi 故cố 。 始thỉ 怖bố 無vô 頭đầu 而nhi 狂cuồng 走tẩu 耶da 。 此thử 必tất 有hữu 因nhân 。 則tắc 頭đầu 非phi 自tự 然nhiên 。 明minh 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 頭đầu 本bổn 自tự 然nhiên 。 以dĩ 照chiếu 鏡kính 因nhân 緣duyên 。 忽hốt 驚kinh 無vô 頭đầu 而nhi 狂cuồng 走tẩu 者giả 。 是thị 則tắc 因nhân 緣duyên 非phi 實thật 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 若nhược 實thật 有hữu 因nhân 緣duyên 。 何hà 不bất 自tự 然nhiên 。 本bổn 有hữu 之chi 頭đầu 。 因nhân 照chiếu 鏡kính 緣duyên 故cố 。 而nhi 實thật 失thất 之chi 乎hồ 。 既ký 狂cuồng 之chi 時thời 。 頭đầu 原nguyên 無vô 失thất 。 狂cuồng 歇hiết 之chi 時thời 。 頭đầu 非phi 有hữu 得đắc 。 而nhi 狂cuồng 起khởi 狂cuồng 歇hiết 。 曾tằng 未vị 變biến 易dị 。 原nguyên 無vô 得đắc 失thất 。 則tắc 頭đầu 不bất 藉tạ 照chiếu 鏡kính 因nhân 緣duyên 有hữu 無vô 。 明minh 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 妄vọng 本bổn 出xuất 於ư 自tự 然nhiên 。 即tức 當đương 本bổn 來lai 常thường 有hữu 狂cuồng 怖bố 。 不bất 知tri 未vị 狂cuồng 之chi 日nhật 。 此thử 狂cuồng 怖bố 性tánh 。 潛tiềm 匿nặc 何hà 所sở 。 而nhi 不bất 起khởi 耶da 。 既ký 無vô 潛tiềm 狂cuồng 之chi 所sở 。 則tắc 狂cuồng 非phi 自tự 然nhiên 。 明minh 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 不bất 狂cuồng 出xuất 於ư 自tự 然nhiên 。 則tắc 頭đầu 本bổn 無vô 失thất 。 即tức 當đương 常thường 常thường 無vô 有hữu 狂cuồng 妄vọng 。 何hà 為vi 怖bố 頭đầu 而nhi 狂cuồng 走tẩu 耶da 。 是thị 必tất 有hữu 因nhân 則tắc 不bất 狂cuồng 。 亦diệc 非phi 自tự 然nhiên 。 明minh 矣hĩ 。 故cố 知tri 不bất 但đãn 頭đầu 不bất 屬thuộc 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 即tức 狂cuồng 亦diệc 不bất 屬thuộc 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 則tắc 知tri 妙diệu 覺giác 與dữ 無vô 明minh 。 俱câu 不bất 屬thuộc 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 矣hĩ 。 汝nhữ 惟duy 一nhất 向hướng 自tự 昧muội 神thần 珠châu 。 他tha 方phương 求cầu 食thực 。 執chấp 緣duyên 執chấp 自tự 。 固cố 所sở 不bất 免miễn 。 若nhược 使sử 悟ngộ 得đắc 本bổn 頭đầu 。 非phi 自tự 非phi 緣duyên 。 便tiện 識thức 狂cuồng 走tẩu 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 則tắc 汝nhữ 所sở 執chấp 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 俱câu 為vi 夢mộng 中trung 寱nghệ 語ngữ 戲hí 笑tiếu 談đàm 論luận 。 皆giai 無vô 實thật 義nghĩa 者giả 也dã 。

△# 二nhị 以dĩ 法pháp 況huống 顯hiển 。

是thị 故cố 我ngã 言ngôn 。 三tam 緣duyên 斷đoạn 故cố 。 至chí 此thử 句cú 方phương 名danh 。 無vô 戲hí 論luận 法pháp 。

此thử 佛Phật 以dĩ 法pháp 比tỉ 喻dụ 。 正chánh 顯hiển 歇hiết 即tức 菩Bồ 提Đề 。 之chi 正chánh 旨chỉ 也dã 。 意ý 謂vị 由do 是thị 上thượng 來lai 二nhị 俱câu 戲hí 論luận 。 是thị 故cố 我ngã 言ngôn 。 但đãn 得đắc 三tam 種chủng 分phân 別biệt 。 緣duyên 斷đoạn 當đương 下hạ 。 即tức 是thị 菩Bồ 提Đề 真chân 心tâm 。 然nhiên 雖tuy 如như 此thử 。 切thiết 不bất 可khả 作tác 生sanh 菩Bồ 提Đề 會hội 。

何hà 以dĩ 故cố 。 謂vị 菩Bồ 提Đề 心tâm 生sanh 。 而nhi 生sanh 滅diệt 心tâm 滅diệt 。 此thử 但đãn 是thị 生sanh 滅diệt 之chi 心tâm 。 仍nhưng 非phi 菩Bồ 提Đề 之chi 真chân 心tâm 也dã 。 只chỉ 許hứa 緣duyên 斷đoạn 。 即tức 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 不bất 許hứa 緣duyên 斷đoạn 生sanh 菩Bồ 提Đề 心tâm 者giả 。 正chánh 顯hiển 不bất 但đãn 生sanh 滅diệt 心tâm 盡tận 即tức 滅diệt 生sanh 滅diệt 者giả 俱câu 盡tận 。 至chí 於ư 八bát 地địa 。 捨xả 卻khước 藏tạng 識thức 。 無vô 功công 用dụng 道đạo 。 任nhậm 運vận 流lưu 入nhập 薩Tát 婆Bà 若Nhã 海hải 。 然nhiên 亦diệc 不bất 可khả 執chấp 為vi 自tự 然nhiên 。 真chân 心tâm 可khả 以dĩ 故cố 若nhược 有hữu 自tự 然nhiên 。 心tâm 生sanh 生sanh 滅diệt 心tâm 滅diệt 。 即tức 此thử 自tự 然nhiên 亦diệc 是thị 生sanh 滅diệt 。 非phi 無vô 生sanh 滅diệt 者giả 也dã 。 何hà 以dĩ 言ngôn 之chi 。 如như 以dĩ 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 諦đế 無vô 生sanh 滅diệt 者giả 。 名danh 為vi 自Tự 然Nhiên 。 是thị 對đối 世thế 諦đế 生sanh 滅diệt 者giả 。 名danh 為vi 因nhân 緣duyên 。 對đối 待đãi 而nhi 立lập 。 非phi 真chân 無vô 生sanh 滅diệt 也dã 。 猶do 如như 世thế 間gian 之chi 物vật 。 因nhân 諸chư 相tướng 雜tạp 和hòa 。 成thành 一nhất 體thể 者giả 。 名danh 為vi 因nhân 緣duyên 。 和hòa 合hợp 之chi 性tánh 。 而nhi 遂toại 指chỉ 彼bỉ 。 非phi 和hòa 合hợp 者giả 。 稱xưng 本bổn 自tự 天thiên 然nhiên 之chi 性tánh 。 則tắc 此thử 自tự 然nhiên 與dữ 彼bỉ 因nhân 緣duyên 。 均quân 屬thuộc 對đối 待đãi 。 俱câu 為vi 戲hí 論luận 。 皆giai 非phi 實thật 義nghĩa 。 直trực 至chí 即tức 本bổn 然nhiên 。 非phi 本bổn 然nhiên 即tức 和hòa 合hợp 非phi 和hòa 合hợp 。 和hòa 合hợp 本bổn 然nhiên 。 二nhị 俱câu 遠viễn 離ly 。 離ly 之chi 與dữ 合hợp 。 亦diệc 復phục 俱câu 非phi 。 如như 此thử 之chi 句cú 。 方phương 名danh 正chánh 句cú 。 方phương 名danh 活hoạt 句cú 。 真chân 無vô 戲hí 論luận 之chi 法pháp 也dã 。 離ly 者giả 。 非phi 和hòa 合hợp 。 非phi 自tự 然nhiên 雙song 遮già 句cú 也dã 。 合hợp 者giả 。 即tức 和hòa 合hợp 。 即tức 自tự 然nhiên 雙song 照chiếu 句cú 也dã 。 俱câu 非phi 者giả 。 正chánh 明minh 即tức 照chiếu 而nhi 遮già 。 即tức 遮già 而nhi 照chiếu 。 所sở 以dĩ 遮già 即tức 非phi 遮già 。 照chiếu 即tức 非phi 照chiếu 。 故cố 云vân 俱câu 非phi 。

△# 二nhị 誡giới 勸khuyến (# 二nhị )# 一nhất 誡giới 徒đồ 聞văn 無vô 功công 。

菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 尚thượng 在tại 遙diêu 遠viễn 。 至chí 愛ái 河hà 乾can 枯khô 。 令linh 汝nhữ 解giải 脫thoát 。

此thử 誡giới 徒đồ 聞văn 無vô 功công 者giả 。 正chánh 謂vị 雖tuy 然nhiên 狂cuồng 心tâm 歇hiết 處xứ 。 即tức 是thị 菩Bồ 提Đề 。 要yếu 知tri 理lý 雖tuy 頓đốn 悟ngộ 。 事sự 假giả 漸tiệm 除trừ 。 性tánh 修tu 二nhị 途đồ 。 不bất 可khả 偏thiên 廢phế 。 苟cẩu 能năng 修tu 由do 性tánh 起khởi 。 還hoàn 修tu 自tự 性tánh 。 性tánh 修tu 圓viên 融dung 。 方phương 為vi 真chân 實thật 。 不bất 然nhiên 縱túng/tung 能năng 大đại 徹triệt 大đại 悟ngộ 。 止chỉ 明minh 因Nhân 地Địa 真chân 心tâm 。 而nhi 於ư 菩Bồ 提Đề 。 涅Niết 槃Bàn 果quả 地địa 之chi 覺giác 。 尚thượng 在tại 遙diêu 遠viễn 。 非phi 汝nhữ 歷lịch 劫kiếp 。 辛tân 苦khổ 勤cần 勞lao 真chân 實thật 修tu 持trì 。 終chung 不bất 能năng 證chứng 。 不bất 惟duy 能năng 記ký 我ngã 說thuyết 之chi 法pháp 。 徒đồ 然nhiên 無vô 功công 。 雖tuy 復phục 憶ức 持trì 。 東đông 西tây 南nam 北bắc 。 四tứ 維duy 上thượng 下hạ 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 九cửu 小tiểu 三tam 大đại 。 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh 。 清thanh 淨tịnh 妙diệu 理lý 。 如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 。 若nhược 不bất 真chân 修tu 。 祇kỳ 益ích 戲hí 論luận 。 終chung 無vô 實thật 効hiệu 。 至chí 如như 汝nhữ 雖tuy 能năng 說thuyết 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 於ư 理lý 於ư 事sự 。 決quyết 定định 明minh 了liễu 。 毫hào 無vô 差sai 錯thác 。 故cố 人nhân 稱xưng 汝nhữ 。 弟đệ 子tử 之chi 中trung 。 多đa 聞văn 第đệ 一nhất 。 然nhiên 此thử 多đa 聞văn 。 積tích 劫kiếp 熏huân 習tập 。 而nhi 不bất 能năng 免miễn 。 登đăng 伽già 之chi 難nạn/nan 。 則tắc 知tri 非phi 有hữu 真chân 修tu 。 徒đồ 聞văn 無vô 功công 。 可khả 以dĩ 明minh 矣hĩ 。 若nhược 使sử 徒đồ 聞văn 有hữu 功công 。 自tự 然nhiên 不bất 被bị 邪tà 術thuật 所sở 轉chuyển 。 何hà 須tu 待đãi 我ngã 。 說thuyết 大đại 佛Phật 頂đảnh 秘bí 密mật 神thần 咒chú 。 方phương 使sử 登đăng 伽già 之chi 心tâm 。 淫dâm 火hỏa 頓đốn 歇hiết 。 返phản 邪tà 歸quy 正chánh 。 立lập 斷đoạn 凡phàm 心tâm 。 即tức 登đăng 聖thánh 位vị 。 於ư 我ngã 佛Phật 法Pháp 之chi 中trung 。 今kim 成thành 精tinh 進tấn 之chi 林lâm 。 由do 彼bỉ 淫dâm 心tâm 枯khô 槁cảo 。 愛ái 欲dục 河hà 乾can/kiền/càn 。 故cố 令linh 生sanh 死tử 關quan 頭đầu 放phóng 汝nhữ 。 逍tiêu 遙diêu 解giải 脫thoát 。 若nhược 非phi 如Như 來Lai 。 真chân 修tu 實thật 證chứng 禪thiền 定định 之chi 功công 。 安an 能năng 脫thoát 汝nhữ 登đăng 伽già 之chi 難nạn/nan 。 是thị 知tri 徒đồ 聞văn 無vô 功công 。 未vị 若nhược 真chân 修tu 有hữu 益ích 。 阿A 那Na 含Hàm 云vân 。 不bất 來lai 以dĩ 其kỳ 能năng 斷đoạn 欲dục 界giới 九cửu 品phẩm 俱câu 生sanh 。 名danh 為vi 出xuất 欲dục 淤ứ 泥nê 。 不bất 來lai 欲dục 界giới 受thọ 生sanh 故cố 。 乃nãi 小Tiểu 乘Thừa 聖thánh 位vị 三tam 果quả 名danh 也dã 。

△# 二nhị 勸khuyến 真chân 修tu 有hữu 益ích 。

是thị 故cố 阿A 難Nan 。 汝nhữ 雖tuy 歷lịch 劫kiếp 。 至chí 如như 何hà 自tự 欺khi 。 尚thượng 留lưu 觀quán 聽thính 。

此thử 勸khuyến 修tu 也dã 。 正chánh 承thừa 上thượng 文văn 徒đồ 聞văn 無vô 功công 。 由do 是thị 義nghĩa 故cố 。 汝nhữ 雖tuy 歷lịch 劫kiếp 。 記ký 憶ức 持trì 誦tụng 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 秘bí 密mật 章chương 句cú 。 妙diệu 理lý 精tinh 嚴nghiêm 。 不bất 如như 一nhất 日nhật 。 休hưu 歇hiết 狂cuồng 心tâm 。 不bất 生sanh 分phân 別biệt 。 三tam 緣duyên 頓đốn 斷đoạn 。 三tam 因nhân 不bất 生sanh 。 方phương 名danh 真chân 修tu 無vô 漏lậu 之chi 業nghiệp 。 則tắc 不bất 漏lậu 落lạc 。 生sanh 死tử 塵trần 勞lao 。 遠viễn 離ly 世thế 間gian 。 憎tăng 異dị 愛ái 同đồng 二nhị 種chủng 無vô 明minh 受thọ 生sanh 之chi 苦khổ 。 即tức 如như 登đăng 伽già 。 宿túc 為vi 婬dâm 女nữ 。 而nhi 其kỳ 業nghiệp 障chướng 何hà 等đẳng 深thâm 厚hậu 。 由do 我ngã 神thần 咒chú 不bất 測trắc 之chi 力lực 。 銷tiêu 滅diệt 婬dâm 心tâm 。 斷đoạn 除trừ 愛ái 欲dục 。 入nhập 佛Phật 法Pháp 中trung 。 今kim 則tắc 名danh 為vi 。 性tánh 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 。 且thả 與dữ 耶da 輸du 。 同đồng 悟ngộ 歷lịch 世thế 宿túc 因nhân 。 皆giai 由do 貪tham 愛ái 為vi 苦khổ 。 從tùng 此thử 一nhất 念niệm 。 熏huân 習tập 精tinh 修tu 生sanh 滅diệt 四Tứ 諦Đế 。 無vô 漏lậu 善thiện 法Pháp 。 因nhân 是thị 之chi 故cố 。 或hoặc 得đắc 三tam 果quả 而nhi 出xuất 纏triền 。 或hoặc 證chứng 四Tứ 果Quả 而nhi 蒙mông 記ký 。 此thử 皆giai 弱nhược 質chất 女nữ 流lưu 。 尚thượng 能năng 如như 此thử 。 云vân 何hà 汝nhữ 以dĩ 堂đường 堂đường 丈trượng 夫phu 而nhi 反phản 自tự 欺khi 。 留lưu 戀luyến 見kiến 聞văn 。 且thả 以dĩ 世thế 間gian 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 戲hí 論luận 名danh 相tướng 。 堅kiên 執chấp 不bất 捨xả 。 誠thành 婦phụ 人nhân 女nữ 子tử 之chi 弗phất 如như 。 不bất 亦diệc 愧quý 乎hồ 。 觀quán 如Như 來Lai 究cứu 竟cánh 當đương 機cơ 。 可khả 謂vị 至chí 矣hĩ 盡tận 矣hĩ 。 如như 此thử 苦khổ 口khẩu 。 真Chân 如Như 刀đao 鎗thương 劒kiếm 戟kích 。 言ngôn 言ngôn 刺thứ 骨cốt 。 字tự 字tự 驚kinh 心tâm 。 辭từ 雖tuy 斥xích 責trách 。 意ý 實thật 勸khuyến 進tấn 也dã 。 梵Phạn 語ngữ 摩ma 登đăng 伽già 。 此thử 云vân 本bổn 性tánh 。 今kim 從tùng 昔tích 號hiệu 。 故cố 名danh 性tánh 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 。 羅La 睺Hầu 羅La 云vân 障chướng 蔽tế 。 耶Da 輸Du 陀Đà 羅La 云vân 華hoa 色sắc 。

△# 三tam 獲hoạch 益ích 開khai 解giải 。

阿A 難Nan 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 聞văn 佛Phật 示thị 誨hối 。 至chí 身thân 意ý 輕khinh 安an 。 得đắc 未vị 曾tằng 有hữu 。

此thử 敘tự 大đại 眾chúng 聞văn 法Pháp 獲hoạch 益ích 。 以dĩ 開khai 解giải 也dã 。 正chánh 因nhân 前tiền 來lai 聞văn 佛Phật 所sở 說thuyết 。 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 指chỉ 示thị 分phân 明minh 。 激kích 發phát 勸khuyến 修tu 。 教giáo 誨hối 諄# 切thiết 。 到đáo 得đắc 此thử 處xứ 。 方phương 纔tài 頓đốn 悟ngộ 。 則tắc 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 之chi 疑nghi 。 從tùng 此thử 銷tiêu 歸quy 。 戲hí 論luận 名danh 言ngôn 之chi 惑hoặc 。 自tự 今kim 除trừ 卻khước 。 方phương 知tri 狂cuồng 心tâm 歇hiết 處xứ 。 即tức 是thị 菩Bồ 提Đề 。 勝thắng 淨tịnh 明minh 心tâm 。 不bất 從tùng 他tha 得đắc 。 所sở 以dĩ 了liễu 明minh 真chân 心tâm 。 開khai 悟ngộ 實thật 相tướng 。 是thị 以dĩ 若nhược 身thân 若nhược 意ý 。 莫mạc 不bất 輕khinh 安an 。 聞văn 所sở 未vị 聞văn 。 得đắc 未vị 曾tằng 有hữu 。 此thử 正chánh 經kinh 家gia 描# 寫tả 當đương 時thời 法Pháp 會hội 大đại 眾chúng 獲hoạch 益ích 開khai 解giải 慶khánh 快khoái 通thông 身thân 之chi 義nghĩa 。 以dĩ 上thượng 通thông 結kết 前tiền 文văn 。 約ước 破phá 顯hiển 談đàm 定định 體thể 。 以dĩ 明minh 信tín 解giải 之chi 理lý 竟cánh 。

△# 二nhị 約ước 修tu 證chứng 談đàm 定định 用dụng 以dĩ 明minh 行hành 證chứng 之chi 事sự (# 二nhị )# 。 一nhất 明minh 正chánh 助trợ 以dĩ 示thị 行hành (# 二nhị )# 。 一nhất 示thị 當đương 機cơ 圓viên 通thông 正chánh 修tu (# 二nhị )# 。 一nhất 阿A 難Nan 述thuật 領lãnh 致trí 請thỉnh 。

重trùng 復phục 悲bi 淚lệ 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 至chí 在tại 會hội 一nhất 心tâm 。 佇trữ 佛Phật 慈từ 旨chỉ 。

此thử 敘tự 領lãnh 悟ngộ 已dĩ 解giải 藏tạng 性tánh 而nhi 請thỉnh 進tiến 修tu 之chi 法Pháp 門môn 也dã 。 以dĩ 前tiền 來lai 悲bi 淚lệ 雖tuy 多đa 。 皆giai 傷thương 迷mê 昧muội 。 今kim 則tắc 了liễu 明minh 自tự 性tánh 。 所sở 以dĩ 解giải 悟ngộ 既ký 深thâm 。 悲bi 感cảm 愈dũ 切thiết 。 以dĩ 故cố 重trùng 復phục 悲bi 淚lệ 。 三tam 業nghiệp 殷ân 勤cần 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 最tối 尊tôn 無vô 上thượng 。 大đại 慈từ 大đại 悲bi 。 清thanh 而nhi 不bất 濁trược 。 淨tịnh 而nhi 無vô 染nhiễm 。 眾chúng 寶bảo 之chi 王vương 。 如như 如như 意ý 珠châu 。 隨tùy 心tâm 滿mãn 願nguyện 。 靡mĩ 不bất 獲hoạch 益ích 。 善thiện 於ư 發phát 揮huy 開khai 導đạo 指chỉ 示thị 我ngã 等đẳng 自tự 心tâm 。 能năng 以dĩ 如như 是thị 。 達đạt 多đa 照chiếu 鏡kính 。 種chủng 種chủng 因nhân 緣duyên 。 及cập 與dữ 自tự 然nhiên 。 轉chuyển 灣loan 抹mạt 角giác 。 權quyền 巧xảo 方phương 便tiện 。 而nhi 復phục 提đề 明minh 徒đồ 聞văn 無vô 功công 。 獎tưởng 勸khuyến 真chân 修tu 有hữu 益ích 。 是thị 皆giai 誘dụ 引dẫn 沉trầm 淪luân 長trường 夜dạ 之chi 夫phu 。 出xuất 於ư 憎tăng 愛ái 二nhị 苦khổ 之chi 海hải 。 此thử 恩ân 此thử 德đức 。 曷hạt 可khả 能năng 酬thù 。 然nhiên 則tắc 世Thế 尊Tôn 我ngã 等đẳng 今kim 者giả 。 雖tuy 承thừa 上thượng 來lai 圓viên 融dung 。 指chỉ 示thị 離ly 即tức 離ly 非phi 。 是thị 即tức 非phi 即tức 。 以dĩ 至chí 狂cuồng 心tâm 自tự 歇hiết 。 即tức 是thị 菩Bồ 提Đề 。 如như 是thị 法Pháp 音âm 。 解giải 悟ngộ 了liễu 知tri 。 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 妙diệu 覺giác 明minh 心tâm 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 故cố 其kỳ 為vi 體thể 。 無vô 不bất 含hàm 容dung 。 而nhi 其kỳ 為vi 用dụng 。 無vô 不bất 發phát 育dục 。 即tức 如Như 來Lai 國quốc 土độ 。 寶bảo 嚴nghiêm 妙diệu 剎sát 。 莫mạc 不bất 含hàm 容dung 而nhi 發phát 育dục 也dã 。 既ký 獲hoạch 此thử 心tâm 。 誠thành 為vi 慶khánh 幸hạnh 。 將tương 謂vị 識thức 得đắc 一nhất 。 則tắc 萬vạn 事sự 畢tất 。 更cánh 無vô 別biệt 事sự 。 不bất 意ý 如Như 來Lai 復phục 責trách 。 多đa 聞văn 無vô 功công 。 不bất 及cập 真chân 修tu 有hữu 益ích 。 然nhiên 欲dục 修tu 習tập 。 其kỳ 如như 藏tạng 性tánh 。 微vi 妙diệu 難nan 思tư 。 心tâm 言ngôn 路lộ 絕tuyệt 。 無vô 門môn 可khả 入nhập 。 將tương 柰nại 之chi 何hà 。 我ngã 等đẳng 今kim 日nhật 。 猶do 如như 無vô 家gia 無vô 業nghiệp 旅lữ 邸để 飄phiêu 泊bạc 窮cùng 苦khổ 之chi 人nhân 。 忽hốt 蒙mông 天thiên 王vương 。 賜tứ 與dữ 華hoa 屋ốc 。 不bất 獲hoạch 其kỳ 門môn 。 終chung 莫mạc 能năng 入nhập 。 惟duy 願nguyện 如Như 來Lai 。 示thị 諸chư 在tại 會hội 蒙mông 愚ngu 暗ám 鈍độn 入nhập 門môn 之chi 路lộ 。 令linh 其kỳ 捐quyên 捨xả 小Tiểu 乘Thừa 。 有Hữu 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 畢tất 。 然nhiên 親thân 獲hoạch 如Như 來Lai 自tự 證chứng 。 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 懇khẩn 求cầu 指chỉ 示thị 。 佛Phật 於ư 本bổn 昔tích 。 因Nhân 地Địa 發phát 心tâm 。 自tự 修tu 行hành 路lộ 。 令linh 有Hữu 學Học 者giả 。 從tùng 何hà 法Pháp 門môn 。 攝nhiếp 持trì 折chiết 伏phục 。 無vô 始thỉ 以dĩ 來lai 。 妄vọng 想tưởng 攀phàn 緣duyên 。 如như 何hà 便tiện 得đắc 一nhất 心tâm 總tổng 持trì 。 三Tam 藏Tạng 圓viên 融dung 。 入nhập 佛Phật 知tri 見kiến 。 而nhi 獲hoạch 總tổng 相tương/tướng 大đại 法Pháp 門môn 耶da 。 此thử 中trung 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 果quả 地địa 覺giác 本bổn 。 發phát 心tâm 路lộ 。 因Nhân 地Địa 心tâm 。 此thử 正chánh 求cầu 示thị 因nhân 心tâm 以dĩ 趣thú 果quả 覺giác 也dã 。 陸lục 宿túc 曰viết 旅lữ 。 水thủy 宿túc 曰viết 泊bạc 。 心tâm 游du 理lý 外ngoại 。 喻dụ 旅lữ 泊bạc 。 佛Phật 有hữu 法Pháp 界Giới 。 猶do 天thiên 王vương 。 賜tứ 與dữ 喻dụ 開khai 示thị 。 華hoa 屋ốc 喻dụ 藏tạng 性tánh 。 雖tuy 獲hoạch 喻dụ 信tín 解giải 。 要yếu 因nhân 門môn 入nhập 。 喻dụ 因nhân 解giải 發phát 行hạnh 。 由do 行hành 證chứng 理lý 。 無vô 餘dư 者giả 。 五ngũ 住trụ 俱câu 盡tận 。 二nhị 死tử 永vĩnh 亡vong 。 無vô 餘dư 惑hoặc 也dã 。 疇trù 昔tích 者giả 。 猶do 云vân 往vãng 昔tích 也dã 。 陀đà 羅la 尼ni 云vân 總tổng 持trì 。 佇trữ 猶do 俟sĩ 候hậu 也dã 。

△# 二nhị 如Như 來Lai 宣tuyên 示thị 法Pháp 要yếu 二nhị )# 一nhất 經kinh 家gia 敘tự 意ý 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 哀ai 愍mẫn 會hội 中trung 。 至chí 宣tuyên 示thị 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。

此thử 經Kinh 家gia 敘tự 佛Phật 之chi 意ý 。 正chánh 為vi 哀ai 憐lân 愍mẫn 念niệm 。 捨xả 小tiểu 向hướng 大đại 。 雖tuy 然nhiên 悟ngộ 得đắc 菩Bồ 提Đề 真chân 心tâm 。 未vị 有hữu 入nhập 門môn 。 不bất 自tự 在tại 者giả 。 及cập 為vì 當đương 來lai 。 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 能năng 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 者giả 。 開khai 無vô 上thượng 之chi 真chân 乘thừa 。 為vi 妙diệu 修tu 之chi 要yếu 路lộ 。 以dĩ 故cố 宣tuyên 告cáo 當đương 機cơ 及cập 示thị 大đại 眾chúng 耳nhĩ 。

△# 二nhị 世Thế 尊Tôn 正chánh 示thị (# 二nhị )# 一nhất 雙song 審thẩm 二nhị 本bổn (# 二nhị )# 一nhất 總tổng 徵trưng 。

汝nhữ 等đẳng 決quyết 定định 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 至chí 云vân 何hà 初sơ 心tâm 。 二nhị 義nghĩa 決quyết 定định 。

此thử 總tổng 徵trưng 二nhị 決quyết 定định 義nghĩa 也dã 。 佛Phật 謂vị 汝nhữ 等đẳng 決quyết 然nhiên 一nhất 定định 。 要yếu 發phát 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 之chi 心tâm 。 於ư 大đại 佛Phật 頂đảnh 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 王vương 。 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 同đồng 共cộng 修tu 證chứng 。 妙diệu 三tam 摩ma 提đề 。 銳duệ 志chí 精tinh 修tu 。 不bất 生sanh 懈giải 惰nọa 。 疲bì 勞lao 厭yếm 倦quyện 。 決quyết 不bất 退thoái 轉chuyển 。 定định 無vô 猶do 豫dự 。 此thử 誠thành 難nan 得đắc 。 然nhiên 當đương 先tiên 明minh 。 從tùng 本bổn 覺giác 發phát 始thỉ 覺giác 。 最tối 初sơ 之chi 心tâm 而nhi 有hữu 真chân 妄vọng 二nhị 義nghĩa 。 必tất 須tu 決quyết 擇trạch 分phân 明minh 。 揀giản 定định 真chân 實thật 。 方phương 不bất 錯thác 亂loạn 。 修tu 習tập 則tắc 斯tư 妙diệu 定định 可khả 以dĩ 入nhập 矣hĩ 。 故cố 總tổng 徵trưng 曰viết 。 云vân 何hà 初sơ 心tâm 。 二nhị 義nghĩa 決quyết 定định 。 此thử 因nhân 阿A 難Nan 問vấn 。 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 本bổn 發phát 心tâm 路lộ 。 及cập 攝nhiếp 伏phục 攀phàn 緣duyên 。 入nhập 佛Phật 知tri 見kiến 。 故cố 佛Phật 告cáo 以dĩ 。 二nhị 決quyết 定định 義nghĩa 。 意ý 謂vị 欲dục 知tri 。 本bổn 發phát 心tâm 路lộ 。 但đãn 須tu 決quyết 去khứ 生sanh 滅diệt 妄vọng 心tâm 。 得đắc 不bất 生sanh 滅diệt 。 為vi 因Nhân 地Địa 心tâm 。 然nhiên 後hậu 圓viên 成thành 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 涅Niết 槃Bàn 果quả 德đức 。 此thử 初sơ 心tâm 第đệ 一nhất 決quyết 定định 義nghĩa 也dã 。 若nhược 欲dục 攝nhiếp 伏phục 攀phàn 緣duyên 。 須tu 審thẩm 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 在tại 於ư 何hà 處xứ 。 但đãn 知tri 根căn 本bổn 。 然nhiên 後hậu 定định 取thủ 。 圓viên 通thông 本bổn 根căn 。 一nhất 門môn 深thâm 入nhập 。 則tắc 六lục 知tri 根căn 。 一nhất 時thời 清thanh 淨tịnh 。 此thử 初sơ 心tâm 第đệ 二nhị 決quyết 定định 義nghĩa 也dã 。

△# 二nhị 別biệt 釋thích (# 二nhị )# 一nhất 審thẩm 因Nhân 地Địa 心tâm (# 二nhị )# 一nhất 總tổng 勸khuyến 須tu 審thẩm 。

阿A 難Nan 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 者giả 。 汝nhữ 等đẳng 若nhược 欲dục 。 至chí 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。

此thử 別biệt 釋thích 二nhị 決quyết 定định 者giả 。 必tất 須tu 因nhân 心tâm 果quả 覺giác 。 始thỉ 末mạt 相tương 當đương 。 為vi 進tiến 修tu 之chi 基cơ 也dã 。 阿A 難Nan 所sở 謂vị 。 第đệ 一nhất 決quyết 定định 義nghĩa 者giả 。 汝nhữ 等đẳng 若nhược 欲dục 。 決quyết 定định 其kỳ 志chí 。 捐quyên 捨xả 小Tiểu 乘Thừa 。 進tiến 趣thú 大Đại 乘Thừa 。 而nhi 欲dục 證chứng 入nhập 佛Phật 知tri 佛Phật 見kiến 者giả 。 若nhược 然nhiên 應ưng 當đương 審thẩm 諦đế 細tế 觀quán 。 此thử 因Nhân 地Địa 所sở 登đăng 進tiến 修tu 。 初sơ 心tâm 與dữ 佛Phật 果Quả 地địa 位vị 本bổn 覺giác 真chân 心tâm 。 為vi 同đồng 乎hồ 。 為vi 異dị 乎hồ 。 若nhược 同đồng 則tắc 可khả 設thiết 於ư 因Nhân 地Địa 中trung 。 仍nhưng 以dĩ 分phân 別biệt 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 之chi 生sanh 滅diệt 心tâm 。 用dụng 而nhi 為vi 本bổn 。 作tác 進tiến 修tu 因nhân 。 而nhi 欲dục 求cầu 其kỳ 無vô 上thượng 真chân 乘thừa 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 常thường 住trụ 佛Phật 果Quả 。 是thị 猶do 蒸chưng 砂sa 作tác 飯phạn 。 棄khí 水thủy 求cầu 波ba 。 決quyết 定định 無vô 有hữu 如như 是thị 處xứ 矣hĩ 。 蓋cái 生sanh 滅diệt 心tâm 屬thuộc 有hữu 作tác 無vô 常thường 者giả 也dã 。 不bất 生sanh 滅diệt 屬thuộc 無vô 作tác 真chân 常thường 者giả 也dã 。 必tất 要yếu 因nhân 果quả 相tương/tướng 同đồng 。 斯tư 則tắc 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 方phương 可khả 希hy 冀ký 。 所sở 謂vị 頭đầu 正chánh 尾vĩ 正chánh 者giả 矣hĩ 。

△# 二nhị 正chánh 示thị 當đương 審thẩm (# 二nhị )# 一nhất 總tổng 立lập 例lệ 。

以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 汝nhữ 當đương 照chiếu 明minh 。 至chí 由do 是thị 始thỉ 終chung 。 無vô 壞hoại 滅diệt 故cố 。

此thử 明minh 世thế 間gian 虗hư 空không 以dĩ 可khả 作tác 。 不bất 可khả 作tác 總tổng 例lệ 生sanh 滅diệt 心tâm 與dữ 不bất 生sanh 滅diệt 也dã 。 意ý 謂vị 以dĩ 是thị 因nhân 心tâm 果quả 覺giác 。 必tất 須tu 相tương/tướng 同đồng 之chi 義nghĩa 。 由do 心tâm 有hữu 生sanh 滅diệt 及cập 不bất 生sanh 滅diệt 之chi 故cố 。 設thiết 汝nhữ 未vị 明minh 。 不bất 妨phương 先tiên 當đương 照chiếu 察sát 審thẩm 明minh 諸chư 器khí 世thế 間gian 。 常thường 無vô 常thường 理lý 。 然nhiên 而nhi 凡phàm 屬thuộc 。 可khả 作tác 之chi 法pháp 。 畢tất 竟cánh 無vô 常thường 。 皆giai 從tùng 變biến 遷thiên 。 莫mạc 不bất 壞hoại 滅diệt 。 阿A 難Nan 汝nhữ 又hựu 更cánh 觀quán 仔tử 細tế 審thẩm 察sát 諸chư 可khả 作tác 法pháp 。 誰thùy 是thị 不bất 壞hoại 。 然nhiên 終chung 不bất 聞văn 。 爛lạn 壞hoại 虗hư 空không 。

何hà 以dĩ 故cố 。 以dĩ 其kỳ 虗hư 空không 非phi 可khả 造tạo 作tác 。 既ký 無vô 造tạo 作tác 。 由do 是thị 始thỉ 終chung 。 亦diệc 無vô 壞hoại 滅diệt 。 故cố 知tri 欲dục 求cầu 不bất 生sanh 滅diệt 果quả 。 須tu 取thủ 無vô 作tác 不bất 壞hoại 之chi 因nhân 不bất 得đắc 更cánh 用dụng 生sanh 滅diệt 心tâm 矣hĩ 。 清thanh 凉# 云vân 。 世thế 間gian 者giả 。 世thế 即tức 隱ẩn 覆phú 義nghĩa 。 隱ẩn 覆phú 勝thắng 義nghĩa 故cố 。 又hựu 可khả 破phá 壞hoại 義nghĩa 。 三tam 世thế 所sở 遷thiên 故cố 。 間gian 者giả 。 墮đọa 虗hư 偽ngụy 中trung 故cố 。 隱ẩn 覆phú 之chi 性tánh 。 即tức 墮đọa 虗hư 偽ngụy 故cố 。 世thế 即tức 是thị 間gian 。 持trì 業nghiệp 釋thích 也dã 。

△# 二nhị 別biệt 示thị 法pháp (# 二nhị )# 一nhất 以dĩ 生sanh 滅diệt 法pháp 例lệ 可khả 作tác (# 二nhị )# 一nhất 出xuất 妄vọng 總tổng 標tiêu 。

則tắc 汝nhữ 身thân 中trung 。 堅kiên 相tướng 為vi 地địa 。 至chí 從tùng 始thỉ 入nhập 終chung 。 五ngũ 疊điệp 渾hồn 濁trược 。

此thử 就tựu 一nhất 身thân 。 出xuất 其kỳ 虗hư 妄vọng 。 總tổng 標tiêu 生sanh 滅diệt 之chi 法pháp 。 皆giai 可khả 作tác 也dã 。 意ý 謂vị 必tất 取thủ 無vô 生sanh 滅diệt 心tâm 為vi 因Nhân 地Địa 者giả 。 果quả 何hà 說thuyết 耶da 。 良lương 以dĩ 心tâm 海hải 五ngũ 事sự 渾hồn 濁trược 無vô 時thời 清thanh 淨tịnh 。 今kim 欲dục 澄trừng 之chi 。 以dĩ 取thủ 佛Phật 果Quả 非phi 不bất 生sanh 滅diệt 。 以dĩ 為vi 因nhân 心tâm 。 必tất 不bất 能năng 也dã 。 然nhiên 不bất 生sanh 滅diệt 。 常thường 住trụ 真chân 心tâm 。 本bổn 無vô 渾hồn 濁trược 。 何hà 由do 而nhi 有hữu 。 是thị 則tắc 因nhân 汝nhữ 此thử 身thân 之chi 中trung 。 若nhược 骨cốt 肉nhục 之chi 堅kiên 相tương/tướng 。 謂vị 之chi 為vi 地địa 。 潤nhuận 濕thấp 之chi 精tinh 液dịch 。 謂vị 之chi 為vi 水thủy 。 煖noãn 觸xúc 之chi 氣khí 相tương/tướng 。 謂vị 之chi 為vi 火hỏa 。 動động 搖dao 之chi 脉mạch 息tức 。 謂vị 之chi 為vi 風phong 。 此thử 皆giai 有hữu 作tác 可khả 壞hoại 之chi 法pháp 。 由do 此thử 四tứ 大đại 執chấp 以dĩ 為vi 身thân 。 而nhi 自tự 纏triền 自tự 縛phược 。 故cố 將tương 常thường 住trụ 真chân 心tâm 。 本bổn 無vô 生sanh 滅diệt 渾hồn 濁trược 者giả 。 翻phiên 成thành 生sanh 滅diệt 渾hồn 濁trược 矣hĩ 。 由do 是thị 分phân 開khai 。 湛trạm 圓viên 妙diệu 覺giác 。 從tùng 茲tư 間gian 隔cách 本bổn 妙diệu 明minh 心tâm 。 故cố 在tại 眼nhãn 者giả 。 祇kỳ 稱xưng 為vi 視thị 。 在tại 耳nhĩ 者giả 。 便tiện 目mục 為vi 聽thính 。 在tại 鼻tị 舌thiệt 身thân 者giả 。 俱câu 名danh 為vi 覺giác 。 在tại 意ý 者giả 。 惟duy 呼hô 曰viết 察sát 。 則tắc 知tri 元nguyên 本bổn 一nhất 精tinh 明minh 。 妄vọng 成thành 六lục 和hòa 。 合hợp 於ư 無vô 分phân 隔cách 中trung 。 妄vọng 成thành 分phân 隔cách 。 以dĩ 其kỳ 從tùng 迷mê 一nhất 真chân 之chi 始thỉ 。 至chí 成thành 六lục 入nhập 之chi 終chung 。 而nhi 渾hồn 濁trược 之chi 事sự 。 遂toại 有hữu 五ngũ 重trọng/trùng 。 然nhiên 餘dư 經kinh 明minh 五ngũ 濁trược 。 咸hàm 以dĩ 五ngũ 利lợi 為vi 見kiến 。 五ngũ 鈍độn 為vi 煩phiền 惱não 。 眾chúng 生sanh 但đãn 攬lãm 見kiến 慢mạn 果quả 。 立lập 此thử 假giả 名danh 。 命mạng 以dĩ 連liên 持trì 一nhất 期kỳ 色sắc 心tâm 為vi 體thể 。 劫kiếp 無vô 別biệt 體thể 。 但đãn 以dĩ 四tứ 濁trược 聚tụ 在tại 其kỳ 時thời 。 今kim 經kinh 不bất 然nhiên 。 蓋cái 約ước 五ngũ 陰ấm 妄vọng 想tưởng 。 為vi 五ngũ 濁trược 也dã 。 以dĩ 其kỳ 既ký 有hữu 能năng 覺giác 能năng 察sát 之chi 六lục 根căn 。 必tất 有hữu 所sở 覺giác 所sở 察sát 之chi 六lục 塵trần 。 此thử 則tắc 總tổng 為vi 色sắc 陰ấm 。 由do 其kỳ 六lục 根căn 。 領lãnh 納nạp 六lục 塵trần 。 則tắc 為vi 受thọ 陰ấm 。 以dĩ 緣duyên 前tiền 塵trần 。 引dẫn 起khởi 分phân 別biệt 。 名danh 為vi 想tưởng 陰ấm 。 既ký 起khởi 分phân 別biệt 。 遍biến 緣duyên 諸chư 塵trần 。 念niệm 念niệm 生sanh 滅diệt 。 相tương 續tục 不bất 斷đoạn 。 名danh 為vi 行hành 陰ấm 。 既ký 有hữu 前tiền 七thất 分phần 別biệt 種chủng 現hiện 。 熏huân 其kỳ 藏tạng 性tánh 。 轉chuyển 成thành 藏tạng 識thức 。 即tức 名danh 識thức 陰ấm 。 此thử 又hựu 色sắc 陰ấm 為vi 始thỉ 。 識thức 陰ấm 為vi 終chung 。 遂toại 有hữu 五ngũ 種chủng 之chi 渾hồn 濁trược 也dã 。 疊điệp 猶do 重trọng/trùng 也dã 。

△# 二nhị 依y 義nghĩa 別biệt 釋thích (# 二nhị )# 一nhất 通thông 明minh 濁trược 義nghĩa 。

云vân 何hà 為vi 濁trược 。 阿A 難Nan 譬thí 如như 清thanh 水thủy 。 至chí 汝nhữ 濁trược 五ngũ 重trọng 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

此thử 釋thích 濁trược 義nghĩa 也dã 。 云vân 何hà 謂vị 之chi 為vi 濁trược 耶da 。 阿A 難Nan 譬thí 如như 清thanh 水thủy 清thanh 潔khiết 者giả 。 其kỳ 本bổn 然nhiên 也dã 。 若nhược 彼bỉ 塵trần 土thổ 灰hôi 沙sa 之chi 類loại 。 質chất 則tắc 留lưu 礙ngại 。 而nhi 有hữu 形hình 塊khối 。 然nhiên 此thử 二nhị 者giả 各các 有hữu 一nhất 定định 之chi 體thể 性tánh 。 自tự 然nhiên 彼bỉ 此thử 不bất 相tương 循tuần 順thuận 。 倐thúc 有hữu 人nhân 焉yên 。 取thủ 彼bỉ 塵trần 土thổ 。 投đầu 之chi 淨tịnh 水thủy 。 則tắc 留lưu 礙ngại 者giả 失thất 其kỳ 留lưu 礙ngại 。 而nhi 清thanh 潔khiết 者giả 亡vong 其kỳ 清thanh 潔khiết 。 俱câu 化hóa 為vi 渾hồn 為vi 濁trược 矣hĩ 。 而nhi 水thủy 容dung 土thổ 貌mạo 。 汩# 然nhiên 難nạn/nan 明minh 。 故cố 名danh 為vi 濁trược 。 蓋cái 汝nhữ 之chi 濁trược 。 乃nãi 有hữu 五ngũ 重trọng/trùng 。 亦diệc 如như 是thị 也dã 。 清thanh 凉# 云vân 。 梵Phạn 語ngữ 達đạt 磨ma 多đa 。 此thử 云vân 法pháp 爾nhĩ 。 亦diệc 云vân 法Pháp 界Giới 。 或hoặc 曰viết 法pháp 性tánh 。 言ngôn 法pháp 爾nhĩ 者giả 。 謂vị 法pháp 本bổn 自tự 然nhiên 。 應ưng 如như 是thị 爾nhĩ 。 汩# 然nhiên 者giả 。 混hỗn 亂loạn 也dã 。 謂vị 水thủy 土thổ 相tương/tướng 混hỗn 。 雜tạp 亂loạn 難nạn/nan 明minh 也dã 。

△# 二nhị 別biệt 示thị 濁trược 名danh 。

阿A 難Nan 汝nhữ 見kiến 虗hư 空không 徧biến 十thập 方phương 界giới 。 至chí 是thị 第đệ 五ngũ 重trọng 。 名danh 為vi 命mạng 濁trược 。

此thử 示thị 濁trược 名danh 也dã 。 阿A 難Nan 蓋cái 濁trược 之chi 名danh 。 俱câu 詳tường 有hữu 五ngũ 。 如như 汝nhữ 舉cử 眼nhãn 。 見kiến 空không 之chi 時thời 。 若nhược 空không 若nhược 見kiến 。 俱câu 徧biến 十thập 方phương 。 要yếu 且thả 不bất 知tri 。 何hà 者giả 為vi 空không 之chi 邊biên 涯nhai 。 何hà 者giả 是thị 見kiến 之chi 際tế 畔bạn 。 則tắc 空không 與dữ 見kiến 。 混hỗn 亂loạn 不bất 分phân 。 故cố 有hữu 空không 處xứ 。 則tắc 無vô 能năng 見kiến 之chi 體thể 。 於ư 有hữu 見kiến 處xứ 。 則tắc 無vô 所sở 覺giác 之chi 空không 。 由do 是thị 一nhất 空không 一nhất 見kiến 二nhị 者giả 縱tung 橫hoành 義nghĩa 。 如như 經kinh 之chi 與dữ 緯# 。 互hỗ 相tương 交giao 織chức 。 自tự 不bất 能năng 分phần/phân 。 妄vọng 成thành 濁trược 相tương/tướng 。 見kiến 空không 既ký 爾nhĩ 。 見kiến 色sắc 亦diệc 然nhiên 。 眼nhãn 根căn 既ký 爾nhĩ 。 餘dư 根căn 亦diệc 然nhiên 。 此thử 由do 妄vọng 認nhận 四tứ 大đại 。 以dĩ 為vi 身thân 相tướng 。 故cố 有hữu 根căn 塵trần 相tương 對đối 。 擾nhiễu 亂loạn 真chân 性tánh 。 渾hồn 濁trược 妙diệu 明minh 。 遂toại 成thành 色sắc 陰ấm 。 是thị 第đệ 一nhất 重trọng 。 名danh 劫kiếp 濁trược 也dã 。 此thử 以dĩ 五ngũ 濁trược 依y 於ư 五ngũ 陰ấm 。 以dĩ 根căn 塵trần 皆giai 色sắc 故cố 屬thuộc 色sắc 陰ấm 。 而nhi 以dĩ 眼nhãn 根căn 見kiến 空không 。 說thuyết 者giả 渾hồn 濁trược 義nghĩa 顯hiển 也dã 。 成thành 住trụ 壞hoại 空không 皆giai 名danh 為vi 劫kiếp 。 故cố 以dĩ 見kiến 空không 。 為vi 劫kiếp 濁trược 也dã 。 既ký 已dĩ 根căn 塵trần 相tương 對đối 。 自tự 必tất 生sanh 識thức 。 領lãnh 納nạp 前tiền 塵trần 而nhi 成thành 受thọ 陰ấm 。 故cố 言ngôn 汝nhữ 身thân 本bổn 無vô 四tứ 大đại 。 由do 於ư 現hiện 世thế 。 最tối 初sơ 托thác 胎thai 。 摶đoàn 取thủ 精tinh 血huyết 。 增tăng 長trưởng 四tứ 大đại 。 以dĩ 為vi 身thân 體thể 。 於ư 是thị 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 元nguyên 一nhất 精tinh 明minh 。 本bổn 無vô 留lưu 礙ngại 。 由do 其kỳ 四tứ 大đại 壅ủng 塞tắc 不bất 能năng 融dung 通thông 。 則tắc 無vô 留lưu 礙ngại 者giả 。 而nhi 成thành 留lưu 礙ngại 矣hĩ 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 元nguyên 是thị 頑ngoan 物vật 。 本bổn 無vô 知tri 覺giác 。 被bị 此thử 覺giác 知tri 。 周chu 旋toàn 領lãnh 納nạp 。 以dĩ 為vi 身thân 境cảnh 。 則tắc 無vô 知tri 覺giác 者giả 。 而nhi 有hữu 覺giác 知tri 矣hĩ 。 由do 於ư 一nhất 旋toàn 一nhất 壅ủng 義nghĩa 如như 一nhất 經kinh 一nhất 緯# 。 兩lưỡng 相tương 交giao 織chức 。 而nhi 不bất 可khả 分phần/phân 。 以dĩ 故cố 四tứ 大đại 本bổn 無vô 知tri 覺giác 。 由do 因nhân 妄vọng 織chức 。 雖tuy 針châm 鋒phong 草thảo 刺thứ 。 皆giai 有hữu 痛thống 覺giác 。 是thị 以dĩ 眾chúng 生sanh 便tiện 起khởi 身thân 見kiến 因nhân 。 而nhi 復phục 起khởi 斷đoạn 常thường 有hữu 無vô 。 以dĩ 至chí 六lục 十thập 二nhị 見kiến 。 濁trược 亂loạn 真chân 心tâm 。 是thị 第đệ 二nhị 重trọng 。 名danh 見kiến 濁trược 也dã 。 見kiến 濁trược 為vi 受thọ 陰ấm 者giả 。 以dĩ 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 名danh 六lục 受thọ 用dụng 根căn 。 故cố 見kiến 濁trược 依y 受thọ 陰ấm 也dã 。 由do 因nhân 前tiền 塵trần 卸tá 落lạc 影ảnh 像tượng 引dẫn 起khởi 六lục 識thức 而nhi 為vi 想tưởng 陰ấm 。 故cố 曰viết 。 又hựu 汝nhữ 心tâm 中trung 。 憶ức 想tưởng 過quá 去khứ 。 識thức 別biệt 現hiện 在tại 。 誦tụng 習tập 未vị 來lai 。 然nhiên 此thử 三tam 者giả 。 本bổn 來lai 無vô 性tánh 。 為vi 因nhân 意ý 識thức 。 遂toại 發phát 知tri 見kiến 。 即tức 此thử 意ý 識thức 本bổn 無vô 容dung 貌mạo 知tri 覺giác 。 為vi 六lục 塵trần 所sở 現hiện 。 似tự 有hữu 容dung 貌mạo 知tri 覺giác 。 是thị 故cố 意ý 識thức 離ly 塵trần 。 則tắc 無vô 識thức 之chi 自tự 相tương/tướng 。 塵trần 離ly 識thức 覺giác 。 亦diệc 無vô 塵trần 之chi 自tự 性tánh 。 故cố 一nhất 塵trần 一nhất 覺giác 。 猶do 如như 經kinh 緯# 。 互hỗ 相tương 交giao 織chức 。 不bất 可khả 分phần/phân 辯biện 。 所sở 以dĩ 緣duyên 塵trần 想tưởng 念niệm 。 貪tham 戀luyến 無vô 休hưu 。 故cố 成thành 濁trược 相tương/tướng 。 擾nhiễu 亂loạn 真chân 性tánh 。 名danh 第đệ 三tam 重trọng/trùng 煩phiền 惱não 濁trược 也dã 。 前tiền 六lục 識thức 既ký 緣duyên 根căn 境cảnh 。 則tắc 第đệ 七thất 識thức 思tư 量lượng 執chấp 我ngã 。 於ư 真chân 性tánh 中trung 。 妄vọng 起khởi 生sanh 滅diệt 。 念niệm 念niệm 遷thiên 流lưu 。 而nhi 成thành 行hành 陰ấm 。 故cố 曰viết 。 又hựu 汝nhữ 心tâm 中trung 。 從tùng 朝triêu 至chí 夕tịch 。 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 不bất 暫tạm 停đình 止chỉ 。 若nhược 依y 執chấp 我ngã 之chi 知tri 見kiến 。 每mỗi 每mỗi 欲dục 其kỳ 常thường 留lưu 世thế 間gian 。 其kỳ 如như 善thiện 惡ác 之chi 業nghiệp 運vận 。 每mỗi 每mỗi 催thôi 其kỳ 常thường 遷thiên 國quốc 土độ 。 如như 人nhân 私tư 心tâm 。 雖tuy 戀luyến 鄉hương 井tỉnh 。 柰nại 有hữu 官quan 事sự 。 須tu 往vãng 他tha 邦bang 。 故cố 留lưu 者giả 未vị 能năng 常thường 留lưu 。 而nhi 遷thiên 者giả 亦diệc 難nạn/nan 頓đốn 遷thiên 。 一nhất 留lưu 一nhất 遷thiên 。 互hỗ 相tương 交giao 織chức 。 而nhi 不bất 可khả 分phần/phân 。 妄vọng 成thành 濁trược 相tương/tướng 。 翻phiên 涅Niết 槃Bàn 性tánh 。 為vi 生sanh 死tử 因nhân 。 昇thăng 沉trầm 三tam 界giới 。 往vãng 返phản 七thất 聚tụ 。 濁trược 亂loạn 真chân 性tánh 。 是thị 第đệ 四tứ 重trọng 。 為vi 眾chúng 生sanh 濁trược 也dã 。 由do 前tiền 根căn 塵trần 識thức 三tam 皆giai 有hữu 種chủng 現hiện 。 熏huân 如Như 來Lai 藏tạng 。 轉chuyển 成thành 藏tạng 識thức 。 即tức 含hàm 藏tạng 執chấp 持trì 。 而nhi 為vi 識thức 陰ấm 。 故cố 曰viết 。 汝nhữ 等đẳng 見kiến 聞văn 。 元nguyên 是thị 一nhất 體thể 。 本bổn 無vô 異dị 性tánh 。 祇kỳ 由do 眾chúng 塵trần 隔cách 越việt 。 各các 開khai 門môn 戶hộ 。 無vô 狀trạng 異dị 生sanh 。 然nhiên 以dĩ 性tánh 中trung 而nhi 論luận 。 事sự 同đồng 一nhất 家gia 。 知tri 覺giác 相tương 通thông 。 似tự 同đồng 而nhi 非phi 異dị 。 若nhược 據cứ 用dụng 中trung 而nhi 說thuyết 。 不bất 無vô 彼bỉ 此thử 。 互hỗ 相tương 違vi 背bội 。 似tự 異dị 而nhi 非phi 同đồng 。 一nhất 同đồng 一nhất 異dị 。 二nhị 皆giai 失thất 準chuẩn 。 兩lưỡng 相tương 交giao 織chức 。 妄vọng 成thành 濁trược 相tương/tướng 。 轉chuyển 如Như 來Lai 藏tạng 。 隨tùy 染nhiễm 淨tịnh 因nhân 。 惑hoặc 亂loạn 真chân 心tâm 。 作tác 總tổng 報báo 主chủ 。 是thị 第đệ 五ngũ 重trọng 。 為vi 命mạng 濁trược 也dã 。 命mạng 即tức 第đệ 八bát 識thức 。 所sở 謂vị 煖noãn 息tức 識thức 三tam 。 連liên 持trì 不bất 斷đoạn 。 名danh 之chi 曰viết 命mạng 。 故cố 命mạng 濁trược 依y 識thức 陰ấm 也dã 。 此thử 五ngũ 濁trược 者giả 。 總tổng 因nhân 迷mê 真chân 逐trục 妄vọng 。 遂toại 成thành 渾hồn 濁trược 。 不bất 能năng 清thanh 潔khiết 。 今kim 佛Phật 將tương 授thọ 澄trừng 濁trược 之chi 方phương 。 故cố 先tiên 指chỉ 示thị 生sanh 濁trược 之chi 由do 也dã 。

△# 二nhị 以dĩ 無vô 生sanh 滅diệt 例lệ 虗hư 空không (# 二nhị )# 一nhất 澄trừng 濁trược 還hoàn 清thanh 。

阿A 難Nan 汝nhữ 今kim 欲dục 令linh 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 至chí 然nhiên 後hậu 圓viên 成thành 。 果quả 地địa 修tu 證chứng 。

此thử 明minh 澄trừng 濁trược 還hoàn 清thanh 示thị 修tu 定định 之chi 功công 夫phu 也dã 。 蓋cái 以dĩ 四tứ 大đại 五ngũ 蘊uẩn 。 根căn 塵trần 識thức 法pháp 自tự 相tương/tướng 而nhi 言ngôn 。 無vô 非phi 濁trược 水thủy 。 由do 性tánh 而nhi 論luận 。 皆giai 如Như 來Lai 藏tạng 。 無vô 非phi 濁trược 水thủy 中trung 之chi 清thanh 水thủy 性tánh 也dã 。 今kim 者giả 如Như 來Lai 。 將tương 令linh 當đương 機cơ 即tức 就tựu 耳nhĩ 根căn 而nhi 修tu 習tập 者giả 。 正chánh 為vi 濁trược 水thủy 中trung 有hữu 清thanh 水thủy 性tánh 耳nhĩ 。 故cố 云vân 。 汝nhữ 今kim 欲dục 令linh 。 現hiện 前tiền 所sở 具cụ 日nhật 用dụng 尋tầm 常thường 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 此thử 之chi 四tứ 性tánh 。 必tất 要yếu 遠viễn 契khế 如Như 來Lai 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 佛Phật 之chi 四tứ 德đức 。 若nhược 爾nhĩ 應ưng 當đương 先tiên 明minh 。 四tứ 纏triền 幻huyễn 化hóa 。 皆giai 由do 虗hư 妄vọng 之chi 因nhân 緣duyên 。 擇trạch 去khứ 五ngũ 重trọng/trùng 。 乃nãi 是thị 死tử 生sanh 之chi 根căn 本bổn 。 然nhiên 後hậu 依y 取thủ 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 圓viên 滿mãn 湛trạm 寂tịch 常thường 住trụ 真chân 性tánh 。 由do 性tánh 起khởi 修tu 。 還hoàn 修tu 自tự 性tánh 。 性tánh 修tu 不bất 二nhị 。 方phương 可khả 成thành 功công 。 既ký 依y 湛trạm 性tánh 為vi 定định 體thể 。 即tức 以dĩ 湛trạm 性tánh 為vi 定định 用dụng 。 旋toàn 其kỳ 虗hư 妄vọng 根căn 塵trần 。 轉chuyển 為vi 真chân 實thật 自tự 性tánh 。 伏phục 除trừ 五ngũ 陰ấm 之chi 滅diệt 生sanh 。 仍nhưng 還hoàn 一nhất 真chân 之chi 元nguyên 覺giác 。 乃nãi 得đắc 本bổn 來lai 元nguyên 有hữu 妙diệu 明minh 真chân 覺giác 。 無vô 生sanh 無vô 滅diệt 。 常thường 住trụ 真chân 性tánh 。 為vi 因Nhân 地Địa 心tâm 。 至chí 此thử 始thỉ 入nhập 十thập 信tín 滿mãn 心tâm 。 然nhiên 後hậu 自tự 初sơ 住trụ 至chí 等đẳng 覺giác 圓viên 成thành 果quả 地địa 之chi 真chân 修tu 。 直trực 至chí 妙diệu 覺giác 圓viên 成thành 果quả 地địa 之chi 實thật 證chứng 。 是thị 則tắc 因nhân 心tâm 果quả 覺giác 。 名danh 目mục 相tương 應ứng 。 發phát 心tâm 究cứu 竟cánh 。 不bất 二nhị 異dị 矣hĩ 。 此thử 中trung 先tiên 擇trạch 生sanh 死tử 等đẳng 澄trừng 濁trược 也dã 。 伏phục 還hoàn 元nguyên 覺giác 。 等đẳng 還hoàn 清thanh 也dã 。 乃nãi 一nhất 經kinh 進tiến 修tu 。 極cực 要yếu 緊khẩn 處xứ 。 欲dục 修tu 此thử 定định 者giả 。 幸hạnh 細tế 味vị 焉yên 。

△# 二nhị 以dĩ 喻dụ 合hợp 法pháp 。

如như 澄trừng 濁trược 水thủy 。 貯trữ 於ư 靜tĩnh 器khí (# 至chí 皆giai 合hợp 涅Niết 槃Bàn 。 清thanh 淨tịnh 妙diệu 德đức 。

此thử 即tức 喻dụ 上thượng 圓viên 湛trạm 旋toàn 妄vọng 之chi 功công 夫phu 也dã 。 以dĩ 前tiền 投đầu 土thổ 而nhi 喻dụ 濁trược 相tương/tướng 。 今kim 仍nhưng 澄trừng 濁trược 。 還hoàn 成thành 清thanh 水thủy 。 以dĩ 喻dụ 修tu 證chứng 之chi 相tướng 。 濁trược 水thủy 者giả 。 通thông 譬thí 五ngũ 重trọng/trùng 渾hồn 濁trược 。 淨tịnh 器khí 者giả 。 別biệt 喻dụ 圓viên 通thông 根căn 性tánh 。 如như 澄trừng 濁trược 水thủy 。 須tu 貯trữ 淨tịnh 器khí 。 欲dục 除trừ 渾hồn 濁trược 。 須tu 擇trạch 圓viên 根căn 。 靜tĩnh 深thâm 不bất 動động 。 喻dụ 定định 力lực 堅kiên 固cố 。 沙sa 土thổ 自tự 沉trầm 。 喻dụ 前tiền 四tứ 重trọng/trùng 不bất 復phục 相tương/tướng 織chức 。 圓viên 伏phục 五ngũ 住trú 煩phiền 惱não 。 而nhi 麤thô 垢cấu 任nhậm 運vận 先tiên 落lạc 也dã 。 清thanh 水thủy 現hiện 前tiền 。 喻dụ 真chân 見kiến 道đạo 。 湛trạm 圓viên 本bổn 體thể 。 妙diệu 覺giác 明minh 心tâm 。 方phương 顯hiển 現hiện 也dã 。 至chí 此thử 名danh 為vi 初sơ 伏phục 。 客khách 塵trần 煩phiền 惱não 。 猶do 前tiền 之chi 沙sa 土thổ 初sơ 沉trầm 。 泥nê 還hoàn 尚thượng 在tại 。 喻dụ 破phá 四tứ 陰ấm 。 雖tuy 斷đoạn 界giới 內nội 見kiến 思tư 。 其kỳ 界giới 外ngoại 無vô 明minh 。 識thức 陰ấm 之chi 根căn 。 則tắc 伏phục 而nhi 未vị 斷đoạn 也dã 。 去khứ 泥nê 純thuần 水thủy 。 喻dụ 破phá 識thức 陰ấm 。 半bán 分phần/phân 生sanh 滅diệt 。 湛trạm 入nhập 合hợp 湛trạm 。 正Chánh 斷Đoạn 界giới 外ngoại 無vô 明minh 。 從tùng 圓viên 初sơ 住trụ 分phần/phân 斷đoạn 。 乃nãi 至chí 妙diệu 覺giác 究cứu 竟cánh 斷đoạn 盡tận 。 故cố 曰viết 。 名danh 為vi 永Vĩnh 斷Đoạn 根Căn 本Bổn 無Vô 明Minh 也dã 。 以dĩ 上thượng 皆giai 喻dụ 澄trừng 濁trược 之chi 功công 夫phu 。 此thử 下hạ 方phương 明minh 還hoàn 清thanh 之chi 德đức 用dụng 。 由do 其kỳ 五ngũ 濁trược 既ký 盡tận 。 則tắc 此thử 心tâm 水thủy 清thanh 而nhi 且thả 明minh 。 精tinh 純thuần 不bất 雜tạp 。 正chánh 猶do 海hải 印ấn 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 千thiên 態thái 萬vạn 狀trạng 。 莫mạc 不bất 影ảnh 現hiện 其kỳ 中trung 。 不bất 為vi 四tứ 纏triền 五ngũ 蘊uẩn 煩phiền 惱não 所sở 局cục 。 凡phàm 有hữu 舉cử 措thố 。 悉tất 為vi 妙diệu 用dụng 。 皆giai 合hợp 如Như 來Lai 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 清thanh 淨tịnh 涅Niết 槃Bàn 。 無vô 作tác 妙diệu 德đức 。 斯tư 如như 泥nê 盡tận 水thủy 純thuần 。 任nhậm 從tùng 攬lãm 淘đào 。 不bất 復phục 再tái 渾hồn 之chi 矣hĩ 。

△# 二nhị 審thẩm 煩phiền 惱não 本bổn (# 二nhị )# 一nhất 總tổng 勸khuyến 須tu 審thẩm 。

第đệ 二nhị 義nghĩa 者giả 。 汝nhữ 等đẳng 必tất 欲dục 。 至chí 云vân 何hà 降hàng 伏phục 。 取thủ 如Như 來Lai 位vị 。

此thử 勸khuyến 審thẩm 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 起khởi 滅diệt 處xứ 也dã 。 所sở 謂vị 第đệ 二nhị 義nghĩa 者giả 。 若nhược 汝nhữ 阿A 難Nan 等đẳng 於ư 大đại 眾chúng 。 必tất 定định 欲dục 發phát 。 證chứng 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 於ư 菩Bồ 薩Tát 乘Thừa 。 生sanh 大đại 勇dũng 猛mãnh 。 定định 要yếu 攝nhiếp 伏phục 。 疇trù 昔tích 攀phàn 緣duyên 。 決quyết 定định 棄khí 捐quyên 。 四tứ 纏triền 五ngũ 濁trược 諸chư 有hữu 作tác 為vi 虗hư 妄vọng 之chi 相tướng 。 若nhược 然nhiên 應ưng 當đương 仔tử 細tế 詳tường 審thẩm 觀quán 察sát 。 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 勘khám 此thử 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 自tự 從tùng 無vô 始thỉ 。 以dĩ 至chí 今kim 來lai 。 如như 何hà 謂vị 之chi 為vi 發phát 業nghiệp 。 如như 何hà 稱xưng 之chi 為vi 潤nhuận 生sanh 。 誰thùy 乃nãi 作tác 業nghiệp 之chi 頭đầu 。 誰thùy 是thị 受thọ 報báo 之chi 主chủ 。 蓋cái 煩phiền 惱não 即tức 發phát 業nghiệp 無vô 明minh 。 以dĩ 能năng 發phát 現hiện 行hành 之chi 業nghiệp 用dụng 。 故cố 如như 分phân 別biệt 取thủ 捨xả 等đẳng 。 屬thuộc 第đệ 六lục 識thức 也dã 。 根căn 本bổn 即tức 潤nhuận 生sanh 無vô 明minh 。 以dĩ 能năng 潤nhuận 種chủng 子tử 而nhi 受thọ 生sanh 。 故cố 如như 生sanh 憎tăng 愛ái 。 投đầu 胎thai 領lãnh 命mạng 者giả 。 屬thuộc 第đệ 八bát 識thức 也dã 。 然nhiên 攀phàn 緣duyên 作tác 業nghiệp 。 惟duy 六lục 識thức 最tối 勝thắng 。 是thị 作tác 業nghiệp 頭đầu 。 能năng 作tác 染nhiễm 淨tịnh 業nghiệp 因nhân 故cố 也dã 。 而nhi 受thọ 報báo 者giả 。 惟duy 此thử 八bát 識thức 。 是thị 總tổng 報báo 主chủ 。 能năng 含hàm 藏tạng 執chấp 。 持trì 染nhiễm 淨tịnh 種chủng 子tử 。 不bất 散tán 失thất 故cố 也dã 。 然nhiên 細tế 推thôi 之chi 。 則tắc 前tiền 七thất 識thức 俱câu 屬thuộc 八bát 識thức 自tự 體thể 現hiện 起khởi 。 所sở 謂vị 自tự 作tác 自tự 受thọ 者giả 也dã 。 是thị 故cố 阿A 難Nan 。 汝nhữ 欲dục 修tu 證chứng 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 設thiết 若nhược 不bất 能năng 審thẩm 明minh 煩phiền 惱não 詳tường 察sát 根căn 本bổn 。 則tắc 不bất 能năng 知tri 。 虗hư 妄vọng 六lục 根căn 以dĩ 及cập 六lục 塵trần 自tự 從tùng 何hà 處xứ 。 有hữu 此thử 顛điên 倒đảo 。 蓋cái 根căn 塵trần 識thức 種chủng 。 所sở 謂vị 微vi 細tế 生sanh 滅diệt 因nhân 者giả 。 皆giai 第đệ 八bát 識thức 含hàm 藏tạng 故cố 也dã 。 既ký 不bất 知tri 此thử 。 自tự 不bất 能năng 知tri 。 根căn 塵trần 識thức 法pháp 雖tuy 有hữu 現hiện 行hành 。 本bổn 自tự 虗hư 妄vọng 。 但đãn 由do 最tối 初sơ 一nhất 念niệm 不bất 覺giác 。 妄vọng 分phần/phân 能năng 所sở 。 逐trục 妄vọng 迷mê 真chân 。 遂toại 成thành 顛điên 倒đảo 。 則tắc 知tri 顛điên 倒đảo 自tự 八bát 識thức 處xứ 而nhi 現hiện 起khởi 也dã 。 爾nhĩ 且thả 顛điên 倒đảo 之chi 處xứ 。 尚thượng 不bất 能năng 知tri 。 云vân 何hà 而nhi 欲dục 。 降hàng 伏phục 攀phàn 緣duyên 。 取thủ 如Như 來Lai 藏tạng 之chi 果quả 位vị 耶da 。 是thị 故cố 欲dục 滅diệt 顛điên 倒đảo 者giả 。 須tu 知tri 起khởi 顛điên 倒đảo 處xứ 可khả 也dã 。

△# 二nhị 正chánh 示thị 當đương 審thẩm (# 二nhị )# 一nhất 總tổng 立lập 例lệ 。

阿A 難Nan 汝nhữ 觀quán 世thế 間gian 。 解giải 結kết 之chi 人nhân 。 至chí 空không 無vô 形hình 相tướng 。 無vô 結kết 解giải 故cố 。

此thử 立lập 結kết 解giải 比tỉ 例lệ 。 以dĩ 況huống 真chân 性tánh 也dã 。 故cố 曰viết 。 阿A 難Nan 汝nhữ 若nhược 不bất 知tri 顛điên 倒đảo 與dữ 不bất 顛điên 倒đảo 處xứ 。 但đãn 觀quán 世thế 間gian 結kết 。 結kết 與dữ 解giải 結kết 之chi 人nhân 。 自tự 可khả 明minh 矣hĩ 。 蓋cái 結kết 結kết 例lệ 顛điên 倒đảo 處xứ 。 解giải 結kết 例lệ 不bất 顛điên 倒đảo 處xứ 。 結kết 解giải 雖tuy 異dị 。 皆giai 此thử 人nhân 也dã 。 是thị 故cố 欲dục 解giải 結kết 。 必tất 見kiến 結kết 處xứ 。 設thiết 若nhược 不bất 見kiến 所sở 結kết 之chi 處xứ 。 云vân 何hà 能năng 知tri 。 解giải 結kết 處xứ 乎hồ 。 此thử 正chánh 例lệ 上thượng 不bất 知tri 虗hư 妄vọng 根căn 塵trần 。 何hà 處xứ 顛điên 倒đảo 。 處xử 尚thượng 不bất 知tri 。 云vân 何hà 降hàng 伏phục 。 取thủ 如Như 來Lai 位vị 下hạ 。 乃nãi 況huống 顯hiển 須tu 知tri 有hữu 結kết 有hữu 解giải 。 仍nhưng 屬thuộc 生sanh 滅diệt 識thức 心tâm 。 未vị 若nhược 本bổn 無vô 結kết 解giải 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 所sở 以dĩ 從tùng 來lai 不bất 聞văn 世thế 有hữu 虗hư 空không 。 被bị 汝nhữ 隳huy 壞hoại 。 而nhi 分phân 裂liệt 者giả 。 此thử 何hà 以dĩ 故cố 。 以dĩ 其kỳ 虗hư 空không 本bổn 無vô 形hình 相tướng 。 亦diệc 無vô 結kết 解giải 故cố 也dã 。 則tắc 知tri 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 矣hĩ 。 隳huy 裂liệt 之chi 義nghĩa 。 猶do 解giải 開khai 也dã 。

△# 二nhị 別biệt 示thị 法pháp (# 二nhị )# 一nhất 以dĩ 顛điên 倒đảo 例lệ 結kết (# 二nhị )# 一nhất 總tổng 示thị 結kết 根căn 。

則tắc 汝nhữ 現hiện 前tiền 。 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 。 至chí 於ư 器khí 世thế 間gian 。 不bất 能năng 超siêu 越việt 。

此thử 示thị 結kết 之chi 根căn 源nguyên 也dã 。 意ý 謂vị 何hà 者giả 謂vị 之chi 為vi 結kết 耶da 。 則tắc 汝nhữ 現hiện 前tiền 。 所sở 謂vị 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 心tâm 者giả 。 六lục 根căn 是thị 也dã 。 以dĩ 此thử 六lục 根căn 。 引dẫn 起khởi 六lục 識thức 。 吸hấp 撮toát 六lục 塵trần 。 渾hồn 濁trược 藏tạng 性tánh 。 其kỳ 猶do 家gia 人nhân 為vi 賊tặc 作tác 媒môi 。 勾# 引dẫn 家gia 賊tặc 。 自tự 劫kiếp 家gia 寶bảo 。 由do 此thử 根căn 塵trần 識thức 法pháp 。 自tự 從tùng 無vô 始thỉ 。 妄vọng 認nhận 四tứ 大đại 五ngũ 陰ấm 。 以dĩ 為vi 身thân 心tâm 。 故cố 有hữu 正chánh 報báo 。 眾chúng 生sanh 世thế 界giới 。 由do 是thị 妄vọng 起khởi 分phân 別biệt 。 自tự 生sanh 纏triền 縛phược 。 分phần/phân 湛trạm 圓viên 妙diệu 覺giác 。 為vi 視thị 聽thính 覺giác 察sát 。 所sở 以dĩ 於ư 依y 報báo 之chi 器khí 世thế 間gian 。 故cố 視thị 不bất 能năng 超siêu 之chi 於ư 色sắc 。 聽thính 不bất 能năng 越việt 之chi 於ư 聲thanh 。 良lương 由do 根căn 塵trần 識thức 三tam 互hỗ 相tương 交giao 織chức 而nhi 成thành 結kết 矣hĩ 。 由do 是thị 觀quán 之chi 。 則tắc 此thử 三tam 者giả 。 元nguyên 一nhất 湛trạm 圓viên 妙diệu 覺giác 明minh 心tâm 。 之chi 所sở 現hiện 起khởi 。 而nhi 返phản 損tổn 滅diệt 如Như 來Lai 藏tạng 中trung 。 功công 德đức 法Pháp 財tài 。 是thị 何hà 異dị 家gia 賊tặc 而nhi 劫kiếp 家gia 寶bảo 乎hồ 。 然nhiên 能năng 解giải 散tán 其kỳ 結kết 。 則tắc 根căn 塵trần 不bất 偶ngẫu 。 妙diệu 用dụng 現hiện 前tiền 。 即tức 破phá 家gia 之chi 賊tặc 。 亦diệc 成thành 守thủ 家gia 之chi 主chủ 矣hĩ 。

△# 二nhị 別biệt 明minh 結kết 相tương/tướng (# 二nhị )# 一nhất 就tựu 眾chúng 生sanh 性tánh 。 以dĩ 明minh 數số 無vô 多đa 少thiểu 。

阿A 難Nan 云vân 何hà 名danh 為vi 眾chúng 。 生sanh 世thế 界giới (# 至chí 。 各các 各các 功công 德đức 有hữu 千thiên 二nhị 百bách 。

此thử 就tựu 眾chúng 生sanh 世thế 界giới 。 明minh 其kỳ 纏triền 縛phược 不bất 能năng 超siêu 越việt 。 器khí 世thế 間gian 者giả 。 以dĩ 根căn 有hữu 結kết 相tương/tướng 數số 量lượng 定định 限hạn 故cố 也dã 。 但đãn 凡phàm 欲dục 修tu 定định 者giả 。 必tất 先tiên 解giải 除trừ 根căn 中trung 之chi 結kết 。 方phương 可khả 進tiến 修tu 。 然nhiên 根căn 又hựu 有hữu 圓viên 者giả 與dữ 不bất 圓viên 者giả 。 修tu 行hành 功công 夫phu 。 日nhật 劫kiếp 相tương 倍bội 。 不bất 可khả 不bất 選tuyển 。 欲dục 選tuyển 圓viên 根căn 。 必tất 須tu 通thông 達đạt 六lục 根căn 數số 量lượng 。 如như 其kỳ 不bất 然nhiên 。 憑bằng 何hà 解giải 結kết 而nhi 選tuyển 擇trạch 耶da 。 故cố 佛Phật 徵trưng 言ngôn 。 阿A 難Nan 云vân 何hà 名danh 為vi 眾chúng 。 生sanh 正chánh 報báo 之chi 世thế 界giới 耶da 。 世thế 即tức 現hiện 在tại 身thân 中trung 所sở 有hữu 遷thiên 流lưu 。 即tức 名danh 為vi 世thế 界giới 。 即tức 此thử 身thân 前tiền 後hậu 上thượng 下hạ 左tả 右hữu 中trung 間gian 。 即tức 名danh 為vi 界giới 。 汝nhữ 今kim 當đương 知tri 。 四tứ 正chánh 四tứ 隅ngung 上thượng 下hạ 為vi 界giới 。 則tắc 方phương 位vị 有hữu 十thập 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 現hiện 在tại 為vi 世thế 。 則tắc 流lưu 數số 有hữu 三tam 。 良lương 以dĩ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 本bổn 無vô 身thân 結kết 之chi 相tướng 。 但đãn 由do 四tứ 大đại 五ngũ 蘊uẩn 。 互hỗ 相tương 交giao 織chức 。 妄vọng 成thành 身thân 結kết 之chi 相tướng 。 既ký 有hữu 身thân 結kết 根căn 塵trần 等đẳng 相tương/tướng 。 則tắc 世thế 與dữ 界giới 。 在tại 一nhất 身thân 中trung 。 彼bỉ 此thử 貿mậu 易dị 。 互hỗ 相tương 遷thiên 流lưu 。 故cố 云vân 世thế 之chi 與dữ 界giới 。 交giao 相tương 涉thiệp 也dã 。 然nhiên 界giới 雖tuy 十thập 方phương 。 而nhi 十thập 方phương 中trung 。 惟duy 取thủ 東đông 西tây 南nam 北bắc 。 四tứ 方phương 為vi 正chánh 。 不bất 取thủ 上thượng 下hạ 。 以dĩ 上thượng 下hạ 乃nãi 即tức 四tứ 方phương 之chi 上thượng 下hạ 。 無vô 定định 位vị 故cố 。 不bất 取thủ 四tứ 隅ngung 。 以dĩ 四tứ 隅ngung 即tức 四tứ 方phương 交giao 接tiếp 之chi 中trung 。 無vô 定định 方phương 故cố 。 即tức 以dĩ 此thử 定định 位vị 之chi 四tứ 方phương 。 涉thiệp 彼bỉ 遷thiên 流lưu 之chi 三tam 世thế 。 以dĩ 四tứ 方phương 各các 有hữu 三tam 世thế 。 共cộng 成thành 十thập 二nhị 。 若nhược 欲dục 以dĩ 世thế 涉thiệp 方phương 。 而nhi 三tam 世thế 各các 有hữu 四tứ 方phương 。 亦diệc 成thành 十thập 二nhị 。 故cố 曰viết 宛uyển 轉chuyển 十thập 二nhị 流lưu 變biến 。 三tam 疊điệp 者giả 。 謂vị 自tự 一nhất 念niệm 遷thiên 流lưu 。 而nhi 變biến 為vi 十thập 百bách 千thiên 之chi 三tam 疊điệp 也dã 。 今kim 且thả 以dĩ 方phương 涉thiệp 世thế 。 以dĩ 明minh 三tam 疊điệp 。 第đệ 一nhất 疊điệp 。 約ước 四tứ 方phương 。 各các 論luận 三tam 世thế 。 四tứ 三tam 共cộng 成thành 十thập 二nhị 。 第đệ 二nhị 疊điệp 。 於ư 東đông 方phương 三tam 世thế 。 變biến 一nhất 為vi 十thập 。 成thành 三tam 十thập 。 南nam 西tây 北bắc 方phương 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 四tứ 方phương 共cộng 成thành 一nhất 百bách 二nhị 十thập 。 第đệ 三tam 疊điệp 。 以dĩ 東đông 方phương 三tam 十thập 。 變biến 十thập 為vi 百bách 。 成thành 三tam 百bách 。 三tam 方phương 亦diệc 爾nhĩ 。 四tứ 方phương 總tổng 共cộng 一nhất 千thiên 二nhị 百bách 。 今kim 言ngôn 一nhất 十thập 百bách 千thiên 。 舉cử 大đại 數số 耳nhĩ 。 設thiết 欲dục 以dĩ 世thế 涉thiệp 方phương 。 例lệ 此thử 可khả 推thôi 。 此thử 世thế 界giới 交giao 涉thiệp 結kết 相tương/tướng 之chi 定định 數số 也dã 。 設thiết 以dĩ 此thử 身thân 。 一nhất 總tổng 該cai 括quát 數số 量lượng 而nhi 論luận 。 自tự 一nhất 變biến 為vi 十thập 二nhị 之chi 始thỉ 。 至chí 百bách 變biến 為vi 千thiên 二nhị 之chi 終chung 。 則tắc 一nhất 總tổng 通thông 具cụ 千thiên 二nhị 百bách 也dã 。 猶do 云vân 統thống 體thể 一nhất 太thái 極cực 耳nhĩ 。 此thử 雖tuy 總tổng 數số 。 然nhiên 在tại 六lục 根căn 之chi 中trung 。 亦diệc 復phục 各các 各các 。 具cụ 足túc 功công 能năng 德đức 用dụng 。 有hữu 千thiên 二nhị 百bách 者giả 。 正chánh 物vật 物vật 一nhất 太thái 極cực 也dã 。 此thử 約ước 身thân 中trung 一nhất 念niệm 遷thiên 流lưu 。 功công 德đức 數số 量lượng 。 是thị 為vi 如như 是thị 。 若nhược 一nhất 時thời 一nhất 日nhật 。 豈khởi 能năng 算toán 哉tai 。 功công 者giả 言ngôn 力lực 。 德đức 者giả 言ngôn 用dụng 。 謂vị 六lục 根căn 中trung 。 各các 有hữu 相tương 涉thiệp 縱tung 橫hoành 交giao 織chức 之chi 力lực 用dụng 也dã 。 此thử 就tựu 六lục 根căn 了liễu 別biệt 之chi 性tánh 是thị 同đồng 。 故cố 云vân 各các 各các 功công 德đức 有hữu 千thiên 二nhị 百bách 。 下hạ 對đối 六lục 塵trần 了liễu 別biệt 之chi 用dụng 有hữu 異dị 。 所sở 以dĩ 功công 德đức 全toàn 缺khuyết 。 不bất 等đẳng 是thị 。 則tắc 性tánh 中trung 相tương 知tri 。 用dụng 中trung 相tương 背bội 也dã 。

△# 二nhị 約ước 境cảnh 界giới 相tương/tướng 。 以dĩ 明minh 用dụng 有hữu 優ưu 劣liệt 。

阿A 難Nan 汝nhữ 復phục 於ư 中trung 。 克khắc 定định 優ưu 劣liệt 。 至chí )# 圓viên 滿mãn 。 一nhất 千thiên 二nhị 百bách 功công 德đức 。

此thử 明minh 六lục 根căn 對đối 塵trần 之chi 用dụng 。 不bất 無vô 優ưu 劣liệt 。 故cố 令linh 當đương 機cơ 自tự 選tuyển 擇trạch 也dã 。 上thượng 就tựu 性tánh 中trung 相tương 知tri 。 則tắc 無vô 優ưu 劣liệt 。 此thử 明minh 用dụng 中trung 相tương 背bội 。 故cố 有hữu 優ưu 劣liệt 耳nhĩ 。 阿A 難Nan 汝nhữ 復phục 於ư 此thử 。 六lục 根căn 之chi 中trung 。 自tự 先tiên 克khắc 定định 。 何hà 者giả 為vi 優ưu 。 何hà 者giả 是thị 劣liệt 。 如như 眼nhãn 以dĩ 觀quán 見kiến 為vi 用dụng 者giả 。 不bất 能năng 見kiến 後hậu 故cố 。 暗ám 止chỉ 能năng 見kiến 前tiền 故cố 。 明minh 以dĩ 前tiền 方phương 之chi 明minh 。 合hợp 後hậu 方phương 之chi 暗ám 。 以dĩ 及cập 左tả 右hữu 旁bàng 觀quán 。 是thị 為vi 四tứ 方phương 。 以dĩ 功công 德đức 論luận 。 四tứ 方phương 各các 二nhị 百bách 。 四tứ 隅ngung 各các 一nhất 百bách 。 今kim 眼nhãn 見kiến 前tiền 。 以dĩ 及cập 左tả 右hữu 。 共cộng 是thị 三tam 方phương 。 則tắc 成thành 六lục 百bách 。 并tinh 前tiền 二nhị 隅ngung 二nhị 百bách 。 合hợp 成thành 八bát 百bách 。 惟duy 後hậu 一nhất 方phương 二nhị 百bách 。 及cập 後hậu 二nhị 隅ngung 二nhị 百bách 。 不bất 見kiến 就tựu 三tam 世thế 而nhi 三tam 分phần/phân 論luận 之chi 。 今kim 得đắc 八bát 百bách 。 乃nãi 三tam 分phân 之chi 二nhị 也dã 。 約ước 四tứ 方phương 而nhi 四tứ 分phân 明minh 之chi 。 今kim 見kiến 三tam 方phương 。 是thị 三tam 分phần 言ngôn 功công 也dã 。 不bất 見kiến 一nhất 方phương 。 是thị 一nhất 分phần 無vô 德đức 也dã 。 當đương 知tri 眼nhãn 唯duy 八bát 百bách 功công 德đức 。 不bất 是thị 圓viên 根căn 。 如như 耳nhĩ 以dĩ 聽thính 為vi 用dụng 者giả 。 然nhiên 其kỳ 聽thính 最tối 為vi 周chu 徧biến 。 雖tuy 十thập 方phương 事sự 。 亦diệc 無vô 遺di 失thất 。 故cố 動động 而nhi 有hữu 聲thanh 之chi 時thời 。 便tiện 知tri 其kỳ 若nhược 邇nhĩ 若nhược 遙diêu 。 靜tĩnh 而nhi 無vô 聲thanh 之chi 時thời 。 更cánh 覺giác 其kỳ 無vô 邊biên 無vô 際tế 。 當đương 知tri 耳nhĩ 根căn 圓viên 滿mãn 千thiên 二nhị 。 無vô 有hữu 缺khuyết 欠khiếm 。 於ư 諸chư 根căn 中trung 。 為vi 最tối 優ưu 也dã 。 如như 鼻tị 以dĩ 齅khứu 聞văn 為vi 用dụng 者giả 。 齅khứu 則tắc 雙song 通thông 。 出xuất 息tức 入nhập 息tức 。 雖tuy 然nhiên 有hữu 出xuất 有hữu 入nhập 。 而nhi 又hựu 闕khuyết 於ư 中trung 間gian 交giao 接tiếp 。 以dĩ 是thị 驗nghiệm 知tri 三tam 分phân 之chi 中trung 。 闕khuyết 去khứ 其kỳ 一nhất 。 當đương 知tri 鼻tị 唯duy 。 八bát 百bách 功công 德đức 。 亦diệc 非phi 圓viên 根căn 。 如như 舌thiệt 之chi 為vi 用dụng 。 不bất 論luận 嘗thường 味vị 。 唯duy 取thủ 宣tuyên 揚dương 。 盡tận 諸chư 世thế 間gian 。 出xuất 世thế 間gian 智trí 。 皆giai 能năng 談đàm 說thuyết 。 雖tuy 言ngôn 有hữu 方phương 。 分phần/phân 詞từ 或hoặc 有hữu 局cục 。 而nhi 理lý 無vô 窮cùng 盡tận 。 義nghĩa 則tắc 該cai 通thông 。 當đương 知tri 舌thiệt 根căn 圓viên 滿mãn 千thiên 二nhị 。 亦diệc 是thị 圓viên 根căn 如như 。 身thân 以dĩ 覺giác 觸xúc 為vi 用dụng 者giả 。 觸xúc 則tắc 有hữu 違vi 有hữu 順thuận 。 然nhiên 合hợp 時thời 則tắc 能năng 覺giác 。 離ly 時thời 則tắc 不bất 知tri 。 以dĩ 合hợp 時thời 能năng 覺giác 。 有hữu 違vi 有hữu 順thuận 。 是thị 具cụ 二nhị 分phần 。 若nhược 以dĩ 身thân 根căn 三tam 分phần/phân 騐# 之chi 。 而nhi 闕khuyết 離ly 中trung 之chi 一nhất 。 當đương 知tri 身thân 根căn 惟duy 有hữu 八bát 百bách 。 亦diệc 非phi 圓viên 根căn 。 如như 意ý 以dĩ 徧biến 緣duyên 諸chư 法pháp 為vi 用dụng 故cố 。 能năng 默mặc 容dung 十thập 方phương 三tam 世thế 。 乃nãi 至chí 世thế 出xuất 世thế 法pháp 。 若nhược 聖thánh 若nhược 凡phàm 。 無vô 不bất 包bao 容dung 。 盡tận 其kỳ 涯nhai 際tế 。 是thị 則tắc 意ý 根căn 具cụ 足túc 千thiên 二nhị 。 亦diệc 云vân 圓viên 根căn 。 以dĩ 是thị 六lục 根căn 功công 德đức 有hữu 優ưu 有hữu 劣liệt 。 汝nhữ 當đương 克khắc 定định 而nhi 自tự 擇trạch 也dã 。

△# 二nhị 以dĩ 降hàng 伏phục 例lệ 解giải (# 二nhị )# 一nhất 略lược 示thị 心tâm 要yếu 。

阿A 難Nan 汝nhữ 今kim 欲dục 逆nghịch 。 生sanh 死tử 欲dục 流lưu 。 至chí 彼bỉ 六lục 知tri 根căn 。 一nhất 時thời 清thanh 淨tịnh 。

此thử 略lược 示thị 選tuyển 根căn 解giải 結kết 為vi 修tu 心tâm 之chi 要yếu 訣quyết 也dã 。 意ý 謂vị 既ký 知tri 虗hư 妄vọng 之chi 結kết 本bổn 。 復phục 識thức 圓viên 缼# 之chi 六lục 根căn 。 正chánh 宜nghi 揀giản 取thủ 圓viên 根căn 。 解giải 除trừ 結kết 相tương/tướng 。 為vi 修tu 心tâm 之chi 緊khẩn 要yếu 也dã 。 故cố 曰viết 。 阿A 難Nan 汝nhữ 等đẳng 。 今kim 者giả 欲dục 逆nghịch 二nhị 種chủng 生sanh 死tử 。 不bất 順thuận 五ngũ 欲dục 塵trần 流lưu 。 且thả 必tất 定định 要yếu 返phản 窮cùng 欲dục 流lưu 起khởi 結kết 之chi 根căn 。 而nhi 至chí 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 之chi 地địa 者giả 。 先tiên 當đương 勘khám 驗nghiệm 此thử 等đẳng 六lục 種chủng 。 能năng 受thọ 用dụng 根căn 。 誰thùy 為vi 合hợp 中trung 取thủ 境cảnh 。 誰thùy 是thị 離ly 中trung 取thủ 境cảnh 。 誰thùy 深thâm 而nhi 難nan 測trắc 。 誰thùy 淺thiển 而nhi 易dị 知tri 。 誰thùy 為vi 用dụng 具cụ 而nhi 圓viên 通thông 。 誰thùy 是thị 不bất 圓viên 而nhi 用dụng 缺khuyết 。 若nhược 能năng 於ư 此thử 。 六lục 受thọ 用dụng 根căn 。 自tự 審thẩm 自tự 驗nghiệm 。 悟ngộ 得đắc 何hà 者giả 。 為vi 圓viên 通thông 根căn 。 即tức 取thủ 此thử 根căn 。 方phương 能năng 逆nghịch 彼bỉ 。 無vô 始thỉ 已dĩ 來lai 。 四tứ 大đại 六lục 根căn 。 相tương 織chức 妄vọng 成thành 。 流lưu 逸dật 奔bôn 境cảnh 之chi 生sanh 死tử 結kết 也dã 。 今kim 欲dục 解giải 除trừ 。 仍nhưng 從tùng 六lục 根căn 。 然nhiên 六lục 根căn 之chi 用dụng 。 有hữu 圓viên 者giả 有hữu 不bất 圓viên 者giả 。 但đãn 得đắc 循tuần 順thuận 一nhất 圓viên 通thông 根căn 。 方phương 為vi 極cực 妙diệu 。 設thiết 於ư 不bất 離ly 不bất 深thâm 不bất 圓viên 之chi 根căn 。 較giảo 其kỳ 功công 効hiệu 。 猶do 日nhật 劫kiếp 之chi 相tướng 倍bội 也dã 。 我ngã 今kim 上thượng 來lai 已dĩ 經kinh 備bị 顯hiển 六lục 根căn 之chi 內nội 。 湛trạm 圓viên 明minh 性tánh 。 本bổn 來lai 所sở 具cụ 。 功công 德đức 數số 量lượng 。 有hữu 離ly 有hữu 合hợp 。 有hữu 深thâm 有hữu 淺thiển 。 有hữu 全toàn 有hữu 缺khuyết 。 歷lịch 歷lịch 分phân 明minh 。 是thị 為vi 如như 是thị 。 但đãn 隨tùy 汝nhữ 自tự 。 詳tường 擇trạch 其kỳ 間gian 。 有hữu 可khả 堪kham 能năng 。 入nhập 不bất 生sanh 滅diệt 者giả 。 吾ngô 當đương 開khai 發phát 指chỉ 明minh 。 令linh 汝nhữ 增tăng 長trưởng 定định 力lực 。 進tiến 取thủ 菩Bồ 提Đề 。 然nhiên 我ngã 令linh 汝nhữ 自tự 擇trạch 。 而nhi 不bất 為vì 汝nhữ 擇trạch 者giả 。 亦diệc 自tự 有hữu 故cố 。 良lương 以dĩ 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 因nhân 機cơ 設thiết 教giáo 。 萬vạn 別biệt 千thiên 差sai 。 隨tùy 於ư 七thất 大đại 。 十thập 八bát 界giới 中trung 。 一nhất 一nhất 修tu 行hành 。 門môn 門môn 可khả 入nhập 。 皆giai 得đắc 圓viên 滿mãn 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 亦diệc 無vô 優ưu 劣liệt 。 可khả 以dĩ 揀giản 擇trạch 。 但đãn 汝nhữ 根căn 性tánh 下hạ 而nhi 且thả 劣liệt 。 未vị 能năng 圓viên 通thông 得đắc 自tự 在tại 慧tuệ 。 於ư 六lục 根căn 門môn 頭đầu 。 未vị 免miễn 不bất 諳am 。 故cố 我ngã 將tương 彼bỉ 離ly 合hợp 優ưu 劣liệt 。 一nhất 一nhất 宣tuyên 揚dương 。 令linh 汝nhữ 於ư 此thử 。 六lục 門môn 之chi 中trung 。 但đãn 選tuyển 一nhất 門môn 。 從tùng 此thử 深thâm 入nhập 。 若nhược 能năng 深thâm 入nhập 一nhất 門môn 。 則tắc 得đắc 一nhất 根căn 。 無vô 有hữu 妄vọng 結kết 。 是thị 一nhất 解giải 一nhất 切thiết 解giải 矣hĩ 。 而nhi 彼bỉ 六lục 種chủng 能năng 知tri 之chi 根căn 。 頓đốn 於ư 一nhất 時thời 俱câu 獲hoạch 清thanh 淨tịnh 。 即tức 前tiền 所sở 謂vị 十thập 方phương 。 如Như 來Lai 一nhất 門môn 。 超siêu 出xuất 妙diệu 莊trang 嚴nghiêm 路lộ 者giả 。 此thử 也dã 。 誰thùy 者giả 。 乃nãi 審thẩm 問vấn 之chi 詞từ 。 眼nhãn 耳nhĩ 則tắc 離ly 。 鼻tị 舌thiệt 身thân 合hợp 。 意ý 深thâm 五ngũ 淺thiển 耳nhĩ 。 舌thiệt 意ý 圓viên 。 餘dư 三tam 悉tất 非phi 。 六lục 受thọ 用dụng 根căn 者giả 。 以dĩ 色sắc 等đẳng 諸chư 塵trần 。 為vi 眼nhãn 等đẳng 六lục 根căn 。 所sở 受thọ 用dụng 故cố 。 六lục 湛trạm 圓viên 明minh 者giả 。 以dĩ 六lục 根căn 皆giai 由do 粘niêm 湛trạm 所sở 成thành 故cố 也dã 。

△# 二nhị 廣quảng 示thị 心tâm 要yếu (# 二nhị )# 一nhất 疑nghi 請thỉnh 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 云vân 何hà 。 逆nghịch 流lưu (# 至chí 能năng 令linh 六lục 根căn 。 一nhất 時thời 清thanh 淨tịnh 。

此thử 疑nghi 有hữu 二nhị 當đương 機cơ 。 意ý 謂vị 云vân 何hà 方phương 為vi 。 返phản 窮cùng 流lưu 根căn 。 又hựu 且thả 根căn 既ký 有hữu 六lục 。 自tự 有hữu 六lục 結kết 。 如như 何hà 入nhập 一nhất 無vô 妄vọng 。 彼bỉ 六lục 皆giai 淨tịnh 。 乃nãi 因nhân 解giải 未vị 明minh 徹triệt 故cố 。 躡niếp 前tiền 二nhị 義nghĩa 。 以dĩ 請thỉnh 益ích 也dã 。

△# 二nhị 正chánh 示thị (# 二nhị )# 一nhất 約ước 惑hoặc 體thể 總tổng 示thị (# 二nhị )# 一nhất 統thống 示thị 流lưu 根căn 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 汝nhữ 今kim 已dĩ 得đắc 。 至chí 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 分phân 劑tề 頭đầu 數số 。

此thử 正chánh 廣quảng 示thị 心tâm 要yếu 。 而nhi 先tiên 指chỉ 所sở 逆nghịch 之chi 流lưu 也dã 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

汝nhữ 今kim 雖tuy 然nhiên 從tùng 凡phàm 入nhập 聖thánh 。 已dĩ 得đắc 初sơ 果quả 。 預dự 入nhập 聖thánh 流lưu 。 已dĩ 滅diệt 三tam 界giới 。 眾chúng 生sanh 世thế 間gian 。 見kiến 道đạo 位vị 中trung 所sở 斷đoạn 八bát 十thập 八bát 使sử 之chi 惑hoặc 。 此thử 乃nãi 見kiến 流lưu 。 謂vị 意ý 根căn 對đối 法pháp 塵trần 。 起khởi 分phân 別biệt 見kiến 。 因nhân 此thử 流lưu 轉chuyển 生sanh 死tử 。 不bất 能năng 出xuất 離ly 。 故cố 名danh 見kiến 流lưu 。 雖tuy 能năng 知tri 是thị 。 然nhiên 猶do 未vị 知tri 。 意ý 根căn 之chi 中trung 。 種chủng 子tử 生sanh 現hiện 行hành 。 現hiện 行hành 生sanh 種chủng 子tử 。 積tích 劫kiếp 相tương 生sanh 。 無vô 始thỉ 已dĩ 來lai 。 虗hư 妄vọng 習tập 氣khí 。 彼bỉ 之chi 習tập 氣khí 。 要yếu 因nhân 修tu 道Đạo 所sở 可khả 斷đoạn 得đắc 。 即tức 九cửu 十thập 一nhất 品phẩm 思tư 惑hoặc 。 又hựu 名danh 欲dục 流lưu 有hữu 流lưu 無vô 明minh 流lưu 。 欲dục 流lưu 者giả 。 謂vị 前tiền 五ngũ 根căn 貪tham 愛ái 五ngũ 塵trần 。 名danh 為vi 思tư 惑hoặc 由do 此thử 思tư 惑hoặc 。 流lưu 轉chuyển 欲dục 界giới 。 不bất 能năng 出xuất 離ly 。 故cố 名danh 欲dục 流lưu 。 有hữu 流lưu 者giả 。 因nhân 果quả 不bất 妄vọng 。 名danh 之chi 為vi 有hữu 。 謂vị 色sắc 無vô 色sắc 界giới 思tư 惑hoặc 。 因nhân 此thử 思tư 惑hoặc 。 流lưu 轉chuyển 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 不bất 能năng 出xuất 離ly 。 故cố 名danh 有hữu 流lưu 。 無vô 明minh 流lưu 者giả 。 謂vị 無vô 所sở 明minh 了liễu 。 即tức 三tam 界giới 思tư 惑hoặc 中trung 。 一nhất 分phần/phân 癡si 相tương/tướng 。 由do 此thử 無vô 明minh 。 流lưu 轉chuyển 三tam 界giới 。 不bất 能năng 出xuất 離ly 。 故cố 名danh 無vô 明minh 流lưu 。 斷đoạn 此thử 三tam 流lưu 。 即tức 證chứng 四Tứ 果Quả 。 由do 二nhị 果quả 三tam 果quả 以dĩ 及cập 四tứ 向hướng 。 皆giai 為vi 修tu 道Đạo 。 故cố 名danh 修tu 所sở 斷đoạn 得đắc 也dã 。 以dĩ 上thượng 四tứ 流lưu 見kiến 思tư 二nhị 惑hoặc 。 皆giai 界giới 內nội 所sở 斷đoạn 。 非phi 已dĩ 出xuất 界giới 者giả 所sở 斷đoạn 也dã 。 此thử 言ngôn 當đương 機cơ 於ư 我ngã 執chấp 尚thượng 然nhiên 未vị 盡tận 。 何hà 況huống 界giới 外ngoại 見kiến 思tư 及cập 此thử 含hàm 藏tạng 識thức 中trung 俱câu 生sanh 我ngã 法pháp 微vi 細tế 之chi 惑hoặc 。 所sở 謂vị 塵trần 沙sa 無vô 明minh 者giả 耶da 。 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 者giả 。 按án 起khởi 信tín 論luận 。 三tam 細tế 中trung 業nghiệp 相tương/tướng 。 是thị 生sanh 相tương/tướng 。 三tam 細tế 後hậu 二nhị 。 六lục 麤thô 前tiền 二nhị 為vi 住trụ 相tương/tướng 。 六lục 麤thô 三tam 四tứ 為vi 異dị 相tướng 。 第đệ 五ngũ 為vi 滅diệt 相tương/tướng 。 第đệ 六lục 不bất 與dữ 焉yên 。 分phân 齊tề 頭đầu 數sổ 者giả 。 謂vị 初sơ 住trụ 以dĩ 上thượng 。 至chí 於ư 妙diệu 覺giác 。 共cộng 有hữu 四tứ 十thập 二nhị 品phẩm 。 所sở 謂vị 惟duy 佛Phật 與dữ 佛Phật 。 乃nãi 能năng 究cứu 竟cánh 。 若nhược 汝nhữ 預dự 流lưu 小tiểu 果quả 。 安an 得đắc 而nhi 知tri 。 由do 其kỳ 不bất 達đạt 一nhất 心tâm 。 未vị 能năng 深thâm 入nhập 一nhất 門môn 。 逆nghịch 窮cùng 妄vọng 流lưu 之chi 根căn 。 所sở 以dĩ 六lục 種chủng 結kết 縛phược 。 頓đốn 難nạn/nan 清thanh 淨tịnh 也dã 。 又hựu 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 分phân 齊tề 頭đầu 數sổ 者giả 。 如như 凡phàm 夫phu 覺giác 滅diệt 相tương/tướng 。 二nhị 乘thừa 覺giác 異dị 相tướng 。 法Pháp 身thân 位vị 菩Bồ 薩Tát 覺giác 住trụ 相tương/tướng 。 滿mãn 足túc 位vị 菩Bồ 薩Tát 覺giác 生sanh 相tương/tướng 。 即tức 斷đoạn 惑hoặc 分phân 齊tề 。 所sở 有hữu 頭đầu 數số 也dã 。 圓viên 覺giác 云vân 。 修tu 禪thiền 那na 者giả 。 心tâm 中trung 了liễu 知tri 。 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 分phân 齊tề 頭đầu 數sổ 。 然nhiên 此thử 之chi 說thuyết 。 與dữ 彼bỉ 有hữu 異dị 。 此thử 文văn 之chi 義nghĩa 。 欲dục 斷đoạn 彼bỉ 生sanh 。 彼bỉ 經kinh 之chi 談đàm 。 欲dục 知tri 此thử 數số 。 義nghĩa 不bất 同đồng 耳nhĩ 。

△# 二nhị 辯biện 明minh 一nhất 六lục 。

今kim 汝nhữ 且thả 觀quán 。 現hiện 前tiền 六lục 根căn 。 至chí 六lục 受thọ 用dụng 根căn 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

此thử 答đáp 一nhất 入nhập 六lục 淨tịnh 之chi 義nghĩa 。 以dĩ 明minh 本bổn 無vô 一nhất 六lục 也dã 。

佛Phật 言ngôn 。

汝nhữ 既ký 不bất 知tri 一nhất 入nhập 六lục 淨tịnh 之chi 故cố 。 今kim 汝nhữ 且thả 觀quán 。 現hiện 前tiền 六lục 根căn 。 定định 為vi 一nhất 乎hồ 。 定định 為vi 六lục 乎hồ 。 若nhược 言ngôn 定định 一nhất 。 耳nhĩ 亦diệc 可khả 見kiến 。 目mục 亦diệc 可khả 聞văn 。 頭đầu 亦diệc 可khả 履lý 。 足túc 亦diệc 可khả 語ngữ 。 今kim 則tắc 不bất 爾nhĩ 。 何hà 為vi 定định 一nhất 。 若nhược 言ngôn 定định 六lục 。 則tắc 身thân 口khẩu 與dữ 耳nhĩ 。 各các 有hữu 自tự 性tánh 。 不bất 相tương 為vi 用dụng 。 我ngã 今kim 說thuyết 法Pháp 。 汝nhữ 之chi 六lục 根căn 。 誰thùy 來lai 領lãnh 受thọ 。 阿A 難Nan 對đối 言ngôn 。 我ngã 用dụng 耳nhĩ 聞văn 佛Phật 言ngôn 。 既ký 定định 是thị 六lục 。 汝nhữ 耳nhĩ 自tự 聞văn 。 則tắc 與dữ 身thân 口khẩu 不bất 相tương 關quan 涉thiệp 。 如như 何hà 又hựu 口khẩu 問vấn 而nhi 身thân 欽khâm 耶da 。 可khả 見kiến 亦diệc 非phi 定định 六lục 矣hĩ 。 是thị 故cố 應ưng 知tri 。 本bổn 非phi 定định 一nhất 。 終chung 非phi 定định 六lục 。 何hà 故cố 始thỉ 以dĩ 。 性tánh 中trung 相tương 知tri 。 則tắc 非phi 定định 六lục 。 終chung 以dĩ 用dụng 中trung 相tương 背bội 。 故cố 非phi 定định 一nhất 。 豈khởi 終chung 不bất 然nhiên 。 汝nhữ 之chi 六lục 根căn 。 元nguyên 有hữu 一nhất 定định 之chi 一nhất 。 又hựu 元nguyên 有hữu 一nhất 定định 之chi 六lục 耶da 。 阿A 難Nan 當đương 知tri 。 既ký 非phi 定định 一nhất 。 又hựu 非phi 定định 六lục 。 而nhi 眾chúng 生sanh 為vi 六lục 為vi 一nhất 者giả 。 何hà 哉tai 。 良lương 由do 無vô 始thỉ 一nhất 念niệm 顛điên 倒đảo 。 根căn 塵trần 妄vọng 織chức 。 交giao 相tương/tướng 淪luân 溺nịch 。 互hỗ 成thành 替thế 代đại 。 以dĩ 為vi 結kết 根căn 。 故cố 於ư 圓viên 滿mãn 常thường 住trụ 。 湛trạm 然nhiên 性tánh 體thể 。 妄vọng 起khởi 分phân 別biệt 。 為vi 視thị 為vi 聽thính 。 為vi 覺giác 為vi 察sát 。 所sở 以dĩ 一nhất 六lục 之chi 義nghĩa 。 由do 此thử 而nhi 生sanh 。 故cố 凡phàm 夫phu 執chấp 六lục 。 小Tiểu 乘Thừa 執chấp 一nhất 。 而nhi 曾tằng 不bất 知tri 圓viên 湛trạm 性tánh 體thể 本bổn 非phi 六lục 一nhất 。 今kim 者giả 汝nhữ 已dĩ 。 得đắc 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 不bất 入nhập 六lục 塵trần 。 雖tuy 六lục 用dụng 不bất 行hành 。 惟duy 銷tiêu 現hiện 行hành 。 然nhiên 虗hư 習tập 種chủng 子tử 。 猶do 在tại 含hàm 藏tạng 識thức 中trung 。 以dĩ 故cố 未vị 能năng 亡vong 一nhất 。 由do 其kỳ 根căn 塵trần 種chủng 子tử 俱câu 存tồn 宜nghi 乎hồ 。 不bất 知tri 一nhất 入nhập 六lục 淨tịnh 之chi 故cố 也dã 。 然nhiên 一nhất 六lục 正chánh 義nghĩa 。 雖tuy 依y 圓viên 湛trạm 體thể 生sanh 。 而nhi 圓viên 湛trạm 性tánh 體thể 。 本bổn 非phi 一nhất 六lục 。 正chánh 如như 太thái 空không 之chi 參tham 含hàm 羣quần 器khí 。 由do 器khí 之chi 形hình 方phương 圓viên 長trường 短đoản 而nhi 有hữu 異dị 。 而nhi 遂toại 名danh 太thái 空không 。 為vi 異dị 空không 。 豈khởi 不bất 謬mậu 乎hồ 。 設thiết 若nhược 除trừ 去khứ 器khí 異dị 。 而nhi 觀quán 虗hư 空không 。 亦diệc 可khả 說thuyết 空không 為vi 一nhất 。 斯tư 亦diệc 對đối 異dị 說thuyết 一nhất 。 而nhi 虗hư 空không 何hà 有hữu 一nhất 異dị 乎hồ 。 庶thứ 不bất 知tri 為vi 一nhất 為vi 異dị 。 自tự 在tại 器khí 形hình 。 因nhân 器khí 形hình 異dị 。 故cố 說thuyết 空không 為vi 不bất 同đồng 。 以dĩ 除trừ 去khứ 器khí 故cố 。 說thuyết 虗hư 空không 為vi 同đồng 。 只chỉ 在tại 器khí 之chi 去khứ 留lưu 而nhi 已dĩ 。 彼bỉ 太thái 虗hư 空không 。 云vân 何hà 因nhân 汝nhữ 言ngôn 說thuyết 。 當đương 真chân 成thành 其kỳ 同đồng 與dữ 不bất 同đồng 哉tai 。 既ký 不bất 為vì 汝nhữ 成thành 同đồng 不bất 同đồng 。 何hà 況huống 更cánh 名danh 。 此thử 太thái 虗hư 空không 是thị 一nhất 非phi 一nhất 耶da 。 然nhiên 則tắc 說thuyết 空không 為vi 異dị 為vi 一nhất 者giả 。 真chân 妄vọng 矣hĩ 。 太thái 空không 既ký 爾nhĩ 。 則tắc 汝nhữ 了liễu 知tri 。 六lục 受thọ 用dụng 根căn 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 無vô 非phi 因nhân 結kết 根căn 而nhi 說thuyết 性tánh 為vi 六lục 。 銷tiêu 結kết 根căn 而nhi 說thuyết 性tánh 為vi 一nhất 。 徒đồ 言ngôn 說thuyết 耳nhĩ 。 而nhi 圓viên 湛trạm 性tánh 體thể 。 豈khởi 為vì 汝nhữ 之chi 言ngôn 說thuyết 。 當đương 真chân 成thành 其kỳ 一nhất 六lục 之chi 殊thù 哉tai 。 由do 此thử 根căn 性tánh 本bổn 非phi 一nhất 六lục 。 故cố 一nhất 解giải 六lục 銷tiêu 而nhi 一nhất 入nhập 六lục 淨tịnh 也dã 。

△# 二nhị 約ước 結kết 相tương/tướng 別biệt 示thị (# 二nhị )# 一nhất 明minh 迷mê 真chân 成thành 結kết 。

由do 明minh 暗ám 等đẳng 。 二nhị 種chủng 相tướng 形hình 。 至chí 無vô 滅diệt 無vô 生sanh 。 了liễu 知tri 安an 寄ký 。

此thử 明minh 迷mê 真chân 體thể 而nhi 成thành 結kết 根căn 也dã 。 正chánh 承thừa 上thượng 文văn 既ký 曰viết 。 非phi 一nhất 非phi 六lục 。 然nhiên 則tắc 何hà 由do 而nhi 有hữu 六lục 耶da 。 故cố 此thử 出xuất 其kỳ 根căn 。 由do 見kiến 得đắc 圓viên 湛trạm 性tánh 體thể 本bổn 非phi 一nhất 六lục 。 但đãn 由do 黏niêm 湛trạm 發phát 妄vọng 。 遂toại 至chí 如như 是thị 。 蓋cái 圓viên 湛trạm 本bổn 體thể 。 如như 鏡kính 照chiếu 物vật 。 本bổn 無vô 染nhiễm 著trước 。 但đãn 由do 明minh 暗ám 二nhị 種chủng 色sắc 塵trần 相tướng 形hình 互hỗ 織chức 。 於ư 妙diệu 圓viên 中trung 。 而nhi 湛trạm 圓viên 妙diệu 性tánh 。 一nhất 念niệm 不bất 覺giác 。 遂toại 被bị 黏niêm 著trước 。 引dẫn 發phát 見kiến 精tinh 。 照chiếu 映ánh 色sắc 塵trần 。 即tức 攬lãm 色sắc 塵trần 。 結kết 成thành 一nhất 團đoàn 。 為vi 勝thắng 義nghĩa 根căn 。 此thử 根căn 雖tuy 屬thuộc 色sắc 法pháp 。 猶do 是thị 淨tịnh 色sắc 。 未vị 染nhiễm 麤thô 濁trược 。 故cố 曰viết 根căn 元nguyên 。 目mục 為vi 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 其kỳ 相tương/tướng 微vi 細tế 。 非phi 聖thánh 天thiên 眼nhãn 。 莫mạc 能năng 分phần/phân 辯biện 。 因nhân 有hữu 勝thắng 義nghĩa 。 為vi 浮phù 根căn 元nguyên 。 依y 此thử 立lập 名danh 。 即tức 為vi 眼nhãn 體thể 。 如như 蒲bồ 萄đào 朵đóa 。 既ký 有hữu 浮phù 根căn 。 是thị 外ngoại 依y 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 。 內nội 依y 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 結kết 成thành 二nhị 根căn 。 則tắc 見kiến 精tinh 托thác 根căn 。 流lưu 逸dật 奔bôn 色sắc 。 而nhi 循tuần 色sắc 流lưu 轉chuyển 。 無vô 返phản 本bổn 時thời 。 斯tư 成thành 眼nhãn 根căn 之chi 結kết 也dã 。 由do 其kỳ 動động 靜tĩnh 二nhị 種chủng 聲thanh 塵trần 。 互hỗ 相tương 扣khấu 擊kích 。 於ư 妙diệu 圓viên 中trung 。 而nhi 湛trạm 圓viên 妙diệu 性tánh 。 一nhất 念niệm 不bất 覺giác 。 遂toại 被bị 黏niêm 著trước 。 引dẫn 發phát 聞văn 精tinh 。 照chiếu 映ánh 聲thanh 塵trần 。 遂toại 卷quyển 聲thanh 塵trần 。 結kết 成thành 勝thắng 義nghĩa 。 此thử 根căn 雖tuy 屬thuộc 色sắc 法pháp 。 猶do 是thị 淨tịnh 色sắc 。 未vị 染nhiễm 麤thô 觸xúc 。 故cố 曰viết 根căn 元nguyên 。 目mục 為vi 清thanh 淨tịnh 四tứ 大đại 。 其kỳ 相tương/tướng 微vi 細tế 。 愚ngu 者giả 難nạn/nan 辯biện 。 因nhân 有hữu 勝thắng 義nghĩa 。 為vi 浮phù 根căn 元nguyên 。 依y 此thử 立lập 名danh 。 即tức 為vi 耳nhĩ 體thể 。 如như 新tân 卷quyển 葉diệp 。 既ký 有hữu 浮phù 根căn 。 是thị 外ngoại 依y 四tứ 塵trần 。 內nội 依y 四tứ 大đại 。 能năng 所sở 八bát 法pháp 。 結kết 成thành 二nhị 根căn 。 而nhi 聞văn 精tinh 托thác 根căn 。 流lưu 逸dật 奔bôn 聲thanh 。 即tức 循tuần 聲thanh 流lưu 轉chuyển 。 無vô 有hữu 窮cùng 時thời 。 乃nãi 成thành 耳nhĩ 根căn 之chi 結kết 也dã 。 相tương 擊kích 。 互hỗ 相tương 扣khấu 擊kích 。 不bất 相tương 容dung 也dã 。 卷quyển 包bao 攬lãm 也dã 。 由do 通thông 塞tắc 下hạ 。 明minh 鼻tị 根căn 之chi 結kết 也dã 。 相tương/tướng 發phát 。 互hỗ 相tương 引dẫn 發phát 也dã 。 納nạp 吸hấp 取thủ 也dã 。 餘dư 准chuẩn 上thượng 釋thích 。 由do 恬điềm 變biến 下hạ 。 明minh 舌thiệt 根căn 之chi 結kết 也dã 。 恬điềm 者giả 。 恬điềm 然nhiên 不bất 動động 。 無vô 味vị 之chi 味vị 也dã 。 變biến 即tức 五ngũ 味vị 之chi 總tổng 。 有hữu 味vị 之chi 味vị 也dã 。 以dĩ 有hữu 味vị 無vô 味vị 相tương 對đối 而nhi 成thành 二nhị 種chủng 也dã 。 參tham 雜tạp 和hòa 也dã 。 絞giảo 旋toàn 取thủ 也dã 。 由do 離ly 合hợp 下hạ 。 明minh 身thân 根căn 之chi 結kết 也dã 。 二nhị 者giả 交giao 際tế 。 曰viết 摩ma 。 摶đoàn 攬lãm 取thủ 也dã 。 腰yêu 鼓cổ 俗tục 呼hô 杖trượng 鼓cổ 。 顙tảng 即tức 鼓cổ 腔# 也dã 。 由do 生sanh 滅diệt 下hạ 。 明minh 意ý 根căn 之chi 結kết 也dã 。 知tri 精tinh 者giả 。 指chỉ 勝thắng 義nghĩa 根căn 。 意ý 思tư 者giả 。 謂vị 意ý 以dĩ 思tư 量lượng 。 了liễu 別biệt 為vi 性tánh 也dã 。 幽u 室thất 見kiến 者giả 。 如như 人nhân 在tại 明minh 處xứ 。 不bất 見kiến 暗ám 室thất 人nhân 。 暗ám 室thất 中trung 之chi 人nhân 。 能năng 見kiến 明minh 處xứ 人nhân 。 蓋cái 此thử 意ý 根căn 處xứ 於ư 身thân 內nội 。 為vi 前tiền 五ngũ 根căn 思tư 量lượng 籌trù 度độ 義nghĩa 。 亦diệc 如như 之chi 下hạ 。 總tổng 結kết 曰viết 。 如như 是thị 六lục 根căn 。 皆giai 由do 圓viên 湛trạm 覺giác 明minh 之chi 體thể 。 一nhất 念niệm 不bất 覺giác 。 而nhi 有hữu 能năng 明minh 之chi 明minh 覺giác 。 此thử 覺giác 一nhất 妄vọng 。 遂toại 而nhi 失thất 彼bỉ 精tinh 真chân 了liễu 知tri 。 由do 是thị 黏niêm 著trước 色sắc 聲thanh 等đẳng 塵trần 。 以dĩ 故cố 妄vọng 發phát 見kiến 聞văn 等đẳng 光quang 耳nhĩ 。 此thử 正chánh 一nhất 六lục 根căn 元nguyên 所sở 結kết 之chi 由do 也dã 。 以dĩ 是thị 六lục 根căn 元nguyên 係hệ 結kết 塵trần 所sở 成thành 。 故cố 汝nhữ 現hiện 今kim 離ly 明minh 暗ám 色sắc 塵trần 。 則tắc 無vô 能năng 見kiến 之chi 。 自tự 體thể 離ly 動động 靜tĩnh 聲thanh 塵trần 。 元nguyên 無vô 能năng 聽thính 之chi 本bổn 質chất 。 無vô 通thông 塞tắc 之chi 香hương 塵trần 。 則tắc 能năng 齅khứu 之chi 性tánh 不bất 生sanh 。 非phi 變biến 恬điềm 之chi 味vị 塵trần 。 則tắc 能năng 嘗thường 之chi 性tánh 。 無vô 從tùng 自tự 出xuất 。 設thiết 不bất 離ly 合hợp 。 則tắc 能năng 覺giác 觸xúc 性tánh 。 本bổn 來lai 自tự 無vô 。 若nhược 無vô 生sanh 滅diệt 。 則tắc 了liễu 知tri 根căn 。 亦diệc 無vô 處xứ 安an 頓đốn 可khả 以dĩ 寄ký 托thác 矣hĩ 。 此thử 中trung 流lưu 逸dật 奔bôn 三tam 字tự 。 正chánh 狀trạng 六lục 根căn 攀phàn 緣duyên 熾sí 盛thịnh 妄vọng 念niệm 多đa 端đoan 故cố 。 流lưu 者giả 。 如như 怒nộ 濤đào 之chi 赴phó 壑hác 。 逸dật 者giả 。 若nhược 野dã 火hỏa 之chi 燒thiêu 山sơn 。 奔bôn 者giả 。 猶do 駿tuấn 馬mã 之chi 馳trì 坂# 。 其kỳ 順thuận 而nhi 莫mạc 遏át 之chi 勢thế 。 如như 此thử 若nhược 欲dục 銷tiêu 塵trần 解giải 結kết 。 非phi 有hữu 截tiệt 流lưu 之chi 機cơ 。 其kỳ 何hà 以dĩ 制chế 之chi 者giả 哉tai 。

△# 二nhị 明minh 返phản 妄vọng 為vi 解giải (# 三tam )# 一nhất 示thị 返phản 妄vọng 圓viên 拔bạt 。

汝nhữ 但đãn 不bất 循tuần 。 動động 靜tĩnh 合hợp 離ly (# 至chí 諸chư 餘dư 五ngũ 黏niêm 。 應ứng 拔bạt 圓viên 脫thoát 。

此thử 明minh 返phản 妄vọng 一nhất 入nhập 六lục 淨tịnh 。 以dĩ 示thị 解giải 結kết 之chi 法pháp 也dã 。 正chánh 以dĩ 圓viên 湛trạm 性tánh 體thể 本bổn 無vô 六lục 根căn 。 特đặc 為vi 妄vọng 塵trần 相tương/tướng 織chức 。 交giao 結kết 成thành 根căn 。 今kim 欲dục 實thật 解giải 。 須tu 除trừ 妄vọng 塵trần 。 故cố 云vân 汝nhữ 但đãn 。 返phản 旋toàn 六lục 根căn 。 不bất 去khứ 循tuần 順thuận 。 如như 動động 靜tĩnh 等đẳng 一nhất 十thập 二nhị 種chủng 諸chư 有hữu 作tác 為vi 。 虗hư 妄vọng 塵trần 相tương/tướng 。 但đãn 得đắc 不bất 隨tùy 諸chư 塵trần 。 任nhậm 運vận 流lưu 轉chuyển 。 則tắc 根căn 中trung 之chi 結kết 。 是thị 一nhất 解giải 而nhi 一nhất 切thiết 解giải 矣hĩ 。 足túc 見kiến 圓viên 頓đốn 修tu 習tập 功công 夫phu 。 最tối 為vi 簡giản 易dị 者giả 也dã 。 即tức 其kỳ 現hiện 前tiền 六lục 根căn 之chi 中trung 。 隨tùy 取thủ 一nhất 根căn 。 為vi 下hạ 手thủ 處xứ 。 專chuyên 心tâm 努nỗ 力lực 。 念niệm 茲tư 在tại 茲tư 。 如như 猫miêu 捕bộ 鼠thử 。 心tâm 心tâm 無vô 間gian 。 併tinh 力lực 於ư 一nhất 。 而nhi 旋toàn 拔bạt 之chi 。 但đãn 得đắc 一nhất 處xứ 。 外ngoại 脫thoát 塵trần 黏niêm 。 內nội 旋toàn 根căn 伏phục 。 則tắc 根căn 塵trần 不bất 偶ngẫu 。 而nhi 熟thục 處xứ 漸tiệm 生sanh 。 生sanh 處xứ 漸tiệm 熟thục 。 既ký 能năng 伏phục 妄vọng 。 自tự 必tất 歸quy 真chân 。 而nhi 本bổn 來lai 元nguyên 有hữu 。 常thường 住trụ 真chân 心tâm 。 由do 之chi 顯hiển 現hiện 。 更cánh 不bất 逐trục 色sắc 尋tầm 聲thanh 。 永vĩnh 絕tuyệt 攀phàn 緣duyên 妄vọng 想tưởng 。 則tắc 自tự 性tánh 本bổn 具cụ 大đại 光quang 明minh 藏tạng 。 從tùng 茲tư 發phát 耀diệu 。 自tự 是thị 輝huy 天thiên 鑑giám 地địa 。 耀diệu 古cổ 騰đằng 今kim 。 果quả 然nhiên 耀diệu 性tánh 。 發phát 自tự 真chân 明minh 。 則tắc 餘dư 五ngũ 根căn 沾triêm 黏niêm 結kết 縛phược 。 應ứng 時thời 齊tề 拔bạt 。 而nhi 圓viên 全toàn 解giải 脫thoát 矣hĩ 。 至chí 此thử 則tắc 外ngoại 不bất 由do 塵trần 。 內nội 不bất 循tuần 根căn 。 靈linh 光quang 獨độc 耀diệu 。 逈huýnh 脫thoát 根căn 塵trần 。 所sở 謂vị 露lộ 地địa 白bạch 牛ngưu 者giả 矣hĩ 。 此thử 不bất 循tuần 二nhị 字tự 。 即tức 返phản 妄vọng 解giải 。 結kết 要yếu 訣quyết 。 乃nãi 制chế 流lưu 逸dật 奔bôn 塵trần 之chi 覊# 勒lặc 也dã 。

△# 二nhị 示thị 悟ngộ 真chân 互hỗ 用dụng (# 二nhị )# 一nhất 舉cử 互hỗ 用dụng 人nhân 。

不bất 由do 前tiền 塵trần 。 所sở 起khởi 知tri 見kiến 。 至chí 應ứng 念niệm 化hóa 成thành 。 無vô 上thượng 知tri 覺giác 。

此thử 明minh 悟ngộ 真chân 。 特đặc 舉cử 六lục 人nhân 。 以dĩ 證chứng 六lục 根căn 互hỗ 用dụng 也dã 。 意ý 謂vị 既ký 悟ngộ 真chân 性tánh 。 至chí 此thử 則tắc 外ngoại 不bất 由do 十thập 二nhị 種chủng 塵trần 。 故cố 所sở 起khởi 之chi 知tri 。 方phương 是thị 真chân 知tri 。 所sở 起khởi 之chi 見kiến 。 方phương 名danh 真chân 見kiến 。 且thả 內nội 不bất 循tuần 勝thắng 浮phù 二nhị 根căn 。 故cố 心tâm 光quang 獨độc 露lộ 。 徹triệt 照chiếu 無vô 涯nhai 。 權quyền 寄ký 二nhị 根căn 。 光quang 明minh 自tự 發phát 。 寄ký 者giả 。 如như 智trí 論luận 云vân 。 報báo 生sanh 天thiên 眼nhãn 。 在tại 肉nhục 眼nhãn 中trung 。 此thử 乃nãi 寄ký 於ư 肉nhục 眼nhãn 。 而nhi 得đắc 天thiên 眼nhãn 。 今kim 之chi 覺giác 明minh 知tri 見kiến 。 寄ký 諸chư 浮phù 勝thắng 。 而nhi 光quang 明minh 自tự 發phát 也dã 。 由do 是thị 根căn 塵trần 雙song 脫thoát 之chi 故cố 。 現hiện 前tiền 六lục 根căn 。 互hỗ 相tương 為vi 用dụng 。 則tắc 耳nhĩ 可khả 見kiến 色sắc 。 眼nhãn 可khả 聞văn 聲thanh 。 有hữu 時thời 一nhất 根căn 徧biến 作tác 諸chư 根căn 。 有hữu 時thời 諸chư 根căn 共cộng 作tác 一nhất 根căn 。 六lục 用dụng 互hỗ 通thông 。 六lục 根căn 自tự 在tại 。 此thử 正chánh 入nhập 一nhất 無vô 妄vọng 。 彼bỉ 六lục 知tri 根căn 。 一nhất 時thời 清thanh 淨tịnh 也dã 。 故cố 引dẫn 證chứng 曰viết 。 阿A 難Nan 汝nhữ 豈khởi 不bất 知tri 。 今kim 此thử 祇kỳ 園viên 楞lăng 嚴nghiêm 會hội 中trung 。 如như 阿A 那Na 律Luật 陀đà 。 無vô 目mục 者giả 而nhi 能năng 見kiến 矣hĩ 。 跋Bạt 難Nan 陀Đà 龍Long 。 無vô 耳nhĩ 者giả 而nhi 能năng 聽thính 矣hĩ 。 殑Căng 伽Già 神Thần 女Nữ 。 非phi 鼻tị 者giả 能năng 聞văn 香hương 矣hĩ 。 憍kiêu 梵Phạm 鉢bát 提đề 。 異dị 舌thiệt 者giả 能năng 知tri 味vị 矣hĩ 。 舜Thuấn 若Nhã 多Đa 神Thần 。 無vô 身thân 者giả 能năng 覺giác 觸xúc 矣hĩ 。 摩Ma 訶Ha 迦Ca 葉Diếp 。 滅diệt 意ý 根căn 者giả 能năng 了liễu 知tri 矣hĩ 。 是thị 六lục 人nhân 者giả 。 或hoặc 凡phàm 夫phu 業nghiệp 報báo 。 或hoặc 小Tiểu 乘Thừa 修tu 得đắc 。 尚thượng 不bất 局cục 根căn 。 何hà 況huống 圓viên 拔bạt 而nhi 不bất 互hỗ 用dụng 者giả 哉tai 。

阿A 難Nan 。 汝nhữ 今kim 諸chư 根căn 患hoạn 不bất 圓viên 拔bạt 。 若nhược 能năng 圓viên 拔bạt 。 豈khởi 止chỉ 六lục 根căn 互hỗ 用dụng 而nhi 已dĩ 。 但đãn 得đắc 心tâm 光quang 煥hoán 發phát 。 內nội 外ngoại 瑩oánh 徹triệt 。 表biểu 裏lý 一nhất 如như 。 則tắc 浮phù 塵trần 勝thắng 義nghĩa 之chi 根căn 。 與dữ 夫phu 器khí 界giới 明minh 暗ám 色sắc 空không 。 諸chư 變biến 化hóa 相tướng 。 猶do 如như 沸phí 湯thang 之chi 銷tiêu 薄bạc 氷băng 。 應ưng 於ư 一nhất 念niệm 之chi 間gian 。 傾khuynh 刻khắc 俱câu 化hóa 。 轉chuyển 成thành 無vô 上thượng 之chi 知tri 。 無vô 上thượng 之chi 覺giác 矣hĩ 。 阿A 那Na 律Luật 陀Đà 云vân 。 無vô 滅diệt 以dĩ 多đa 睡thụy 故cố 。 被bị 佛Phật 所sở 呵ha 。 七thất 日nhật 不bất 眠miên 。 遂toại 失thất 雙song 目mục 。 佛Phật 令linh 修tu 習tập 樂nhạo 見kiến 照chiếu 明minh 。 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 。 即tức 獲hoạch 半bán 頭đầu 天thiên 眼nhãn 。 見kiến 三Tam 千Thiên 界Giới 。 如như 觀quán 掌chưởng 果quả 。 故cố 云vân 無vô 目mục 而nhi 見kiến 。 跋bạt 云vân 善thiện 。 難Nan 陀Đà 云vân 歡hoan 喜hỷ 。 此thử 兄huynh 弟đệ 二nhị 龍long 。 常thường 護hộ 摩Ma 竭Kiệt 提Đề 國Quốc 。 雨vũ 澤trạch 以dĩ 時thời 。 民dân 無vô 饑cơ 年niên 。 瓶bình 沙sa 大đại 王vương 。 年niên 設thiết 一nhất 會hội 。 以dĩ 報báo 龍long 德đức 。 人nhân 皆giai 歡hoan 喜hỷ 。 因nhân 此thử 得đắc 名danh 。 以dĩ 龍long 虧khuy 聦# 。 用dụng 其kỳ 角giác 聽thính 。 故cố 云vân 無vô 耳nhĩ 能năng 聽thính 。 殑Căng 伽Già 云vân 天thiên 堂đường 來lai 。 此thử 係hệ 河hà 名danh 。 從tùng 無vô 熱nhiệt 惱não 池trì 。 南nam 面diện 銀ngân 象tượng 口khẩu 出xuất 流lưu 。 入nhập 東đông 印ấn 土thổ 。 洑phục 流lưu 入nhập 地địa 。 出xuất 積tích 石thạch 山sơn 。 即tức 為vi 此thử 土thổ 黃hoàng 河hà 源nguyên 也dã 。 神thần 即tức 主chủ 河hà 之chi 神thần 。 乃nãi 女nữ 形hình 也dã 。 為vi 餘dư 習tập 所sở 咄đốt 小tiểu 婢tỳ 者giả 。 是thị 矣hĩ 。 驕kiêu 梵Phạm 鉢bát 提đề 云vân 牛ngưu 呞tư 。 以dĩ 有hữu 牛ngưu 呞tư 病bệnh 。 其kỳ 舌thiệt 似tự 牛ngưu 。 異dị 於ư 常thường 人nhân 。 能năng 辯biện 諸chư 味vị 。 故cố 云vân 異dị 舌thiệt 知tri 味vị 。 舜thuấn 若nhã 多đa 云vân 。 空không 即tức 主chủ 空không 神thần 也dã 。 雖tuy 無vô 有hữu 身thân 。 能năng 覺giác 觸xúc 者giả 。 此thử 神thần 多đa 劫kiếp 以dĩ 無vô 身thân 為vi 苦khổ 。 如Như 來Lai 放phóng 拔bạt 苦khổ 光quang 。 映ánh 令linh 暫tạm 現hiện 。 以dĩ 有hữu 身thân 觸xúc 。 樂lạc 不bất 可khả 言ngôn 。 所sở 現hiện 身thân 質chất 。 其kỳ 相tương/tướng 如như 風phong 。 故cố 曰viết 無vô 身thân 而nhi 覺giác 觸xúc 也dã 。 滅diệt 盡tận 定định 者giả 。 大đại 小tiểu 俱câu 有hữu 。 然nhiên 修tu 意ý 不bất 同đồng 小Tiểu 乘Thừa 是thị 事sự 滅diệt 。 唯duy 滅diệt 六lục 識thức 全toàn 分phần/phân 。 盡tận 七thất 識thức 染nhiễm 分phần/phân 。 即tức 名danh 滅diệt 盡tận 。 留lưu 淨tịnh 分phần/phân 不bất 斷đoạn 。 為vi 持trì 定định 故cố 。 大Đại 乘Thừa 是thị 理lý 滅diệt 。 具cụ 有hữu 五ngũ 蘊uẩn 八bát 識thức 見kiến 相tương/tướng 。 心tâm 心tâm 所sở 法pháp 。 當đương 體thể 寂tịch 滅diệt 。 盡tận 無vô 有hữu 餘dư 。 故cố 清thanh 凉# 云vân 。 一nhất 切thiết 法pháp 滅diệt 盡tận 。 三tam 昧muội 智trí 通thông 達đạt 。 摩Ma 訶Ha 迦Ca 葉Diếp 云vân 。 大đại 飲ẩm 光quang 即tức 今kim 持trì 衣y 入nhập 定định 。 鷄kê 足túc 山sơn 中trung 。 待đãi 彌Di 勒Lặc 下hạ 生sanh 者giả 。 是thị 也dã 。 發phát 光quang 二nhị 字tự 。 與dữ 前tiền 黏niêm 妄vọng 發phát 光quang 文văn 相tương/tướng 照chiếu 應ưng 。 蓋cái 黏niêm 妄vọng 發phát 者giả 。 緣duyên 影ảnh 光quang 也dã 。 內nội 瑩oánh 發phát 者giả 。 真chân 心tâm 光quang 也dã 。

△# 二nhị 引dẫn 互hỗ 用dụng 例lệ 。

阿A 難Nan 如như 彼bỉ 世thế 人nhân 。 聚tụ 見kiến 於ư 眼nhãn 。 至chí 云vân 何hà 覺giác 明minh 。 不bất 成thành 圓viên 玅# 。

此thử 引dẫn 六lục 根căn 互hỗ 用dụng 之chi 例lệ 也dã 。 以dĩ 上thượng 雖tuy 發phát 明minh 六lục 根căn 互hỗ 用dụng 事sự 理lý 皆giai 詳tường 。 然nhiên 恐khủng 尋tầm 香hương 遂toại 塊khối 。 執chấp 為vi 修tu 成thành 。 不bất 悟ngộ 性tánh 具cụ 。 故cố 引dẫn 世thế 人nhân 。 以dĩ 為vi 例lệ 也dã 。 意ý 謂vị 阿A 難Nan 。 汝nhữ 若nhược 不bất 達đạt 一nhất 入nhập 六lục 淨tịnh 諸chư 根căn 互hỗ 用dụng 之chi 義nghĩa 。 但đãn 觀quán 世thế 人nhân 。 見kiến 不bất 藉tạ 明minh 。 例lệ 可khả 知tri 矣hĩ 。 如như 彼bỉ 世thế 人nhân 。 未vị 悟ngộ 性tánh 明minh 。 不bất 知tri 見kiến 性tánh 。 圓viên 融dung 無vô 礙ngại 。 惟duy 以dĩ 見kiến 性tánh 。 聚tụ 於ư 眼nhãn 根căn 。 故cố 離ly 根căn 離ly 明minh 。 便tiện 謂vị 不bất 見kiến 。 設thiết 若nhược 令linh 其kỳ 急cấp 合hợp 兩lưỡng 眼nhãn 。 則tắc 暗ám 相tướng 現hiện 前tiền 。 毫hào 無vô 所sở 見kiến 。 雖tuy 有hữu 六lục 根căn 。 黯ảm 然nhiên 莫mạc 辯biện 。 則tắc 與dữ 頭đầu 足túc 不bất 能năng 見kiến 聞văn 。 相tương/tướng 類loại 無vô 異dị 。 然nhiên 而nhi 彼bỉ 人nhân 設thiết 若nhược 以dĩ 手thủ 循tuần 順thuận 身thân 體thể 。 外ngoại 面diện 摸mạc 揑niết 。 上thượng 下hạ 族tộc 繞nhiễu 。 彼bỉ 雖tuy 合hợp 眼nhãn 。 不bất 曾tằng 看khán 見kiến 。 而nhi 頭đầu 之chi 與dữ 足túc 。 一nhất 一nhất 辯biện 別biệt 。 了liễu 然nhiên 無vô 惑hoặc 。 是thị 則tắc 暗ám 中trung 知tri 覺giác 。 與dữ 明minh 中trung 知tri 覺giác 。 原nguyên 無vô 有hữu 異dị 。 足túc 見kiến 是thị 同đồng 。 故cố 知tri 藉tạ 緣duyên 之chi 見kiến 。 必tất 要yếu 因nhân 明minh 。 設thiết 遇ngộ 其kỳ 暗ám 。 便tiện 成thành 無vô 見kiến 。 若nhược 是thị 不bất 藉tạ 明minh 緣duyên 。 而nhi 見kiến 性tánh 自tự 發phát 者giả 。 方phương 名danh 真chân 見kiến 。 則tắc 諸chư 暗ám 相tướng 。 永vĩnh 不bất 能năng 昏hôn 。 是thị 知tri 真chân 見kiến 明minh 固cố 不bất 能năng 使sử 其kỳ 明minh 。 而nhi 暗ám 亦diệc 不bất 能năng 令linh 其kỳ 暗ám 。 所sở 謂vị 自tự 性tánh 光quang 明minh 本bổn 來lai 具cụ 足túc 者giả 也dã 。 然nhiên 則tắc 世thế 人nhân 尚thượng 不bất 藉tạ 明minh 。 可khả 以dĩ 有hữu 見kiến 。 何hà 況huống 根căn 塵trần 既ký 銷tiêu 。 內nội 瑩oánh 發phát 光quang 之chi 人nhân 乎hồ 。 云vân 何hà 真chân 覺giác 之chi 體thể 。 豈khởi 無vô 妙diệu 明minh 而nhi 不bất 成thành 圓viên 融dung 妙diệu 用dụng 者giả 耶da 。

△# 三tam 顯hiển 真chân 常thường 性tánh 本bổn (# 二nhị )# 一nhất 示thị 圓viên 常thường 性tánh (# 二nhị )# 一nhất 因nhân 疑nghi 致trí 問vấn 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 如như 佛Phật 說thuyết 言ngôn 。 至chí 惟duy 垂thùy 大đại 慈từ 。 開khai 我ngã 蒙mông 恡lận 。

此thử 當đương 機cơ 謬mậu 解giải 佛Phật 語ngữ 妄vọng 生sanh 斷đoạn 滅diệt 之chi 疑nghi 。 以dĩ 致trí 問vấn 也dã 。 以dĩ 聞văn 上thượng 來lai 。 根căn 塵trần 既ký 銷tiêu 。 云vân 何hà 覺giác 明minh 。 不bất 成thành 圓viên 妙diệu 。 意ý 謂vị 既ký 是thị 根căn 塵trần 並tịnh 銷tiêu 。 方phương 名danh 解giải 結kết 。 如như 何hà 又hựu 教giáo 於ư 六lục 根căn 中trung 。 選tuyển 圓viên 根căn 耶da 。 且thả 而nhi 六lục 根căn 俱câu 屬thuộc 生sanh 滅diệt 。 若nhược 仍nhưng 用dụng 之chi 。 是thị 以dĩ 生sanh 滅diệt 之chi 因nhân 。 求cầu 不bất 生sanh 滅diệt 之chi 果quả 。 得đắc 無vô 因nhân 果quả 名danh 目mục 不bất 相tương 應ứng 乎hồ 。 故cố 按án 定định 佛Phật 語ngữ 。 而nhi 啟khải 白bạch 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 如như 佛Phật 前tiền 來lai 。 曾tằng 與dữ 我ngã 言ngôn 。 若nhược 於ư 因Nhân 地Địa 。 依y 生sanh 滅diệt 心tâm 為vi 本bổn 。 修tu 因nhân 而nhi 求cầu 佛Phật 乘thừa 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 是thị 則tắc 欲dục 求cầu 常thường 住trụ 者giả 。 必tất 要yếu 因Nhân 地Địa 覺giác 心tâm 。 與dữ 果quả 地địa 覺giác 。 名danh 目mục 相tương 應ứng 。 方phương 為vi 可khả 爾nhĩ 。

世Thế 尊Tôn 。 如như 果quả 位vị 中trung 。 斷đoạn 五ngũ 住trụ 所sở 獲hoạch 之chi 菩Bồ 提Đề 。 除trừ 二nhị 死tử 而nhi 證chứng 之chi 涅Niết 槃Bàn 。 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 之chi 真Chân 如Như 。 性tánh 覺giác 妙diệu 明minh 。 本bổn 覺giác 明minh 妙diệu 之chi 佛Phật 性tánh 。 本bổn 來lai 白bạch 淨tịnh 無vô 垢cấu 離ly 障chướng 之chi 。 菴am 摩ma 羅la 識thức 。 一nhất 塵trần 不bất 立lập 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 之chi 空không 。 如Như 來Lai 藏tạng 轉chuyển 識thức 歸quy 性tánh 周chu 鑑giám 無vô 遺di 之chi 。 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。 此thử 之chi 七thất 種chủng 。 名danh 雖tuy 差sai 別biệt 。 然nhiên 皆giai 果quả 地địa 自tự 證chứng 之chi 德đức 。 本bổn 來lai 清thanh 淨tịnh 。 本bổn 自tự 圓viên 滿mãn 。 故cố 其kỳ 體thể 性tánh 。 堅kiên 而nhi 莫mạc 動động 。 凝ngưng 而nhi 不bất 流lưu 。 從tùng 無vô 變biến 滅diệt 。 如như 金kim 剛cang 王vương 寶bảo 。 能năng 壞hoại 一nhất 切thiết 。 一nhất 切thiết 莫mạc 壞hoại 。 乃nãi 究cứu 竟cánh 堅kiên 固cố 。 常thường 住trụ 不bất 壞hoại 。 一nhất 成thành 永vĩnh 成thành 。 更cánh 無vô 變biến 易dị 者giả 也dã 。 故cố 知tri 欲dục 獲hoạch 此thử 果quả 。 必tất 要yếu 不bất 壞hoại 之chi 因nhân 。 明minh 矣hĩ 。 前tiền 來lai 蒙mông 佛Phật 。 傋# 顯hiển 六lục 湛trạm 。 勅sắc 選tuyển 一nhất 根căn 。 當đương 為vi 發phát 明minh 。 令linh 我ngã 增tăng 進tiến 。 今kim 且thả 又hựu 云vân 。 離ly 明minh 離ly 暗ám 。 無vô 有hữu 見kiến 等đẳng 。 若nhược 此thử 見kiến 聽thính 。 諸chư 根căn 果quả 爾nhĩ 。 離ly 於ư 明minh 暗ám 。 動động 靜tĩnh 通thông 塞tắc 等đẳng 塵trần 。 畢tất 竟cánh 無vô 有hữu 體thể 者giả 。 則tắc 與dữ 如Như 來Lai 前tiền 破phá 七thất 處xứ 。 念niệm 念niệm 攀phàn 緣duyên 。 隨tùy 塵trần 起khởi 滅diệt 。 分phân 別biệt 識thức 心tâm 。 何hà 以dĩ 異dị 乎hồ 。 如Như 來Lai 既ký 言ngôn 。 生sanh 滅diệt 為vi 因nhân 。 不bất 可khả 以dĩ 獲hoạch 常thường 住trụ 之chi 果quả 。 云vân 何hà 將tương 此thử 。 斷đoạn 滅diệt 之chi 根căn 。 為vi 因Nhân 地Địa 心tâm 。 欲dục 獲hoạch 如Như 來Lai 。 七thất 種chủng 常thường 住trụ 之chi 果quả 耶da 。

世Thế 尊Tôn 。 若nhược 離ly 明minh 暗ám 。 見kiến 畢tất 竟cánh 空không 。 是thị 根căn 若nhược 離ly 塵trần 。 則tắc 無vô 體thể 矣hĩ 。 若nhược 離ly 前tiền 塵trần 。 念niệm 自tự 性tánh 滅diệt 。 是thị 心tâm 若nhược 離ly 塵trần 。 亦diệc 無vô 體thể 矣hĩ 。 我ngã 今kim 進tiến 觀quán 心tâm 性tánh 。 退thoái 審thẩm 根căn 塵trần 。 循tuần 環hoàn 展triển 轉chuyển 。 微vi 細tế 推thôi 求cầu 。 若nhược 離ly 於ư 根căn 。 則tắc 本bổn 無vô 我ngã 心tâm 。 若nhược 離ly 於ư 塵trần 。 則tắc 心tâm 無vô 所sở 在tại 。 根căn 塵trần 既ký 銷tiêu 。 心tâm 亦diệc 斷đoạn 滅diệt 。 又hựu 將tương 何hà 物vật 以dĩ 立lập 因nhân 心tâm 。 而nhi 求cầu 無vô 上thượng 果quả 地địa 之chi 覺giác 耶da 。 且thả 如Như 來Lai 先tiên 說thuyết 。 六lục 湛trạm 圓viên 常thường 。 而nhi 今kim 又hựu 說thuyết 離ly 塵trần 無vô 有hữu 皆giai 斷đoạn 滅diệt 性tánh 。 是thị 則tắc 違vi 越việt 誠thành 言ngôn 。 終chung 成thành 戲hí 論luận 。 云vân 何hà 如Như 來Lai 。 前tiền 後hậu 語ngữ 言ngôn 互hỗ 相tương 矛mâu 盾# 。 還hoàn 說thuyết 是thị 為vi 真chân 語ngữ 實thật 語ngữ 者giả 耶da 。 而nhi 我ngã 蒙mông 昧muội 之chi 情tình 。 鄙bỉ 恡lận 之chi 疑nghi 。 是thị 為vi 如như 是thị 。 惟duy 望vọng 大đại 慈từ 。 而nhi 開khai 示thị 之chi 。

△# 二nhị 除trừ 疑nghi 開khai 示thị (# 三tam )# 一nhất 斥xích 迷mê 許hứa 示thị 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 汝nhữ 學học 多đa 聞văn 。 至chí 塵trần 俗tục 諸chư 事sự 。 當đương 除trừ 汝nhữ 疑nghi 。

此thử 斥xích 當đương 機cơ 。 以dĩ 常thường 為vi 斷đoạn 。 而nhi 許hứa 其kỳ 開khai 示thị 也dã 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

汝nhữ 惟duy 好hiếu 學học 多đa 聞văn 。 所sở 以dĩ 未vị 能năng 盡tận 諸chư 三tam 漏lậu 。 故cố 吾ngô 前tiền 來lai 特đặc 為vi 指chỉ 出xuất 顛điên 倒đảo 起khởi 處xứ 。 要yếu 汝nhữ 用dụng 功công 。 除trừ 其kỳ 種chủng 子tử 。 以dĩ 去khứ 名danh 言ngôn 習tập 氣khí 。 誰thùy 料liệu 汝nhữ 心tâm 之chi 中trung 。 徒đồ 知tri 顛điên 倒đảo 。 為vi 諸chư 妄vọng 所sở 因nhân 。 而nhi 種chủng 習tập 仍nhưng 在tại 。 但đãn 記ký 言ngôn 說thuyết 而nhi 已dĩ 。 及cập 至chí 圓viên 滿mãn 真chân 常thường 義nghĩa 與dữ 生sanh 滅diệt 顛điên 倒đảo 義nghĩa 。 二nhị 者giả 現hiện 前tiền 。 汝nhữ 實thật 蒙mông 昧muội 。 又hựu 不bất 能năng 識thức 。 今kim 欲dục 直trực 示thị 根căn 性tánh 真chân 常thường 。 但đãn 恐khủng 汝nhữ 之chi 誠thành 愚ngu 鄙bỉ 恡lận 蒙mông 昧muội 之chi 心tâm 。 更cánh 懷hoài 猶do 豫dự 。 未vị 能năng 一nhất 時thời 。 即tức 便tiện 信tín 伏phục 。 吾ngô 今kim 權quyền 設thiết 方phương 便tiện 。 試thí 將tương 塵trần 俗tục 易dị 了liễu 之chi 事sự 。 以dĩ 當đương 發phát 揮huy 。 汝nhữ 必tất 因nhân 是thị 而nhi 除trừ 疑nghi 矣hĩ 。

△# 二nhị 即tức 事sự 除trừ 疑nghi (# 二nhị )# 一nhất 就tựu 聲thanh 塵trần 審thẩm 定định 。

即tức 時thời 如Như 來Lai 。 勅sắc 羅La 睺Hầu 羅La 。 至chí 如như 是thị 云vân 何hà 。 不bất 名danh 矯kiểu 亂loạn 。

此thử 就tựu 鐘chung 聲thanh 審thẩm 定định 聞văn 性tánh 。 以dĩ 明minh 常thường 無vô 常thường 也dã 。 即tức 時thời 如Như 來Lai 。 命mạng 羅La 睺Hầu 羅La 。 擊kích 鐘chung 一nhất 聲thanh 。 問vấn 阿A 難Nan 言ngôn 。 汝nhữ 今kim 聞văn 否phủ 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 俱câu 言ngôn 。 我ngã 聞văn 惜tích 乎hồ 。 楞lăng 嚴nghiêm 法Pháp 會hội 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 如như 許hứa 多đa 人nhân 。 絕tuyệt 無vô 一nhất 個cá 伶# 俐# 後hậu 生sanh 。 若nhược 是thị 知tri 音âm 。 衲nạp 子tử 何hà 須tu 如Như 來Lai 添# 鹽diêm 加gia 醬tương 。 費phí 舌thiệt 勞lao 唇thần 不bất 銷tiêu 。 羅La 睺Hầu 羅La 冷lãnh 地địa 裏lý 一nhất 擊kích 。 則tắc 疑nghi 團đoàn 立lập 破phá 。 當đương 下hạ 知tri 歸quy 。 又hựu 何hà 勞lao 再tái 三tam 審thẩm 問vấn 者giả 耶da 。 如Như 來Lai 至chí 此thử 。 見kiến 這giá 些# 漢hán 沒một 點điểm 骨cốt 氣khí 。 隨tùy 風phong 倒đảo 柁đả 。 故cố 於ư 鐘chung 歇hiết 無vô 聲thanh 。 仍nhưng 問vấn 聞văn 否phủ/bĩ 。 俱câu 答đáp 不bất 聞văn 。 及cập 又hựu 擊kích 而nhi 又hựu 問vấn 聞văn 否phủ/bĩ 。 則tắc 又hựu 答đáp 以dĩ 俱câu 聞văn 。 此thử 時thời 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 自tự 供cung 自tự 招chiêu 一nhất 箇cá 把bả 柄bính 。 已dĩ 在tại 如Như 來Lai 手thủ 裏lý 。 是thị 以dĩ 雙song 開khai 二nhị 途đồ 。 捉tróc 賊tặc 追truy 贓# 而nhi 審thẩm 之chi 曰viết 。 云vân 何hà 聞văn 。 云vân 何hà 不bất 聞văn 。 乃nãi 欲dục 諸chư 人nhân 向hướng 能năng 聞văn 處xứ 。 自tự 討thảo 下hạ 落lạc 。 不bất 意ý 當đương 機cơ 祇kỳ 知tri 清thanh 韻vận 為vi 音âm 。 直trực 吼hống 為vi 響hưởng 。 若nhược 是thị 雙song 絕tuyệt 。 則tắc 名danh 無vô 聞văn 。 可khả 惜tích 一nhất 箇cá 多đa 聞văn 上thượng 座tòa 。 卻khước 與dữ 斷đoạn 滅diệt 知tri 見kiến 。 外ngoại 道đạo 同đồng 途đồ 。 如Như 來Lai 見kiến 其kỳ 底để 事sự 未vị 徹triệt 。 話thoại 不bất 投đầu 機cơ 。 只chỉ 得đắc 換hoán 箇cá 字tự 樣# 。 再tái 向hướng 所sở 聞văn 處xứ 。 試thí 他tha 一nhất 試thí 。 是thị 以dĩ 又hựu 勅sắc 羅la 睺hầu 撞chàng 起khởi 鐘chung 來lai 。 問vấn 阿A 難Nan 言ngôn 。 瞌# 睡thụy 漢hán 。 汝nhữ 今kim 得đắc 知tri 還hoàn 有hữu 聲thanh 否phủ/bĩ 。 俱câu 答đáp 有hữu 聲thanh 。 少thiểu 選tuyển 之chi 間gian 。 鐘chung 聲thanh 銷tiêu 歇hiết 。 又hựu 審thẩm 問vấn 之chi 曰viết 。 聲thanh 否phủ/bĩ 。 俱câu 答đáp 無vô 聲thanh 。 少thiểu 頃khoảnh 羅la 睺hầu 更cánh 來lai 撞chàng 鐘chung 。 又hựu 審thẩm 聲thanh 否phủ/bĩ 。 俱câu 答đáp 有hữu 聲thanh 。 如Như 來Lai 至chí 此thử 。 見kiến 得đắc 諸chư 人nhân 。 全toàn 不bất 相tương 干can 。 絕tuyệt 無vô 入nhập 路lộ 。 只chỉ 得đắc 將tương 錯thác 就tựu 錯thác 。 雙song 審thẩm 之chi 曰viết 。 云vân 何hà 有hữu 聲thanh 。 云vân 何hà 無vô 聲thanh 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 仍nhưng 如như 前tiền 答đáp 。 寸thốn 步bộ 不bất 移di 。 所sở 謂vị 驢lư 揀giản 濕thấp 處xứ 尿niệu 熟thục 境cảnh 難nan 忘vong 也dã 。 在tại 如Như 來Lai 則tắc 頭đầu 頭đầu 顯hiển 示thị 。 欲dục 令linh 薦tiến 取thủ 。 在tại 當đương 機cơ 則tắc 處xứ 處xứ 錯thác 過quá 。 漫mạn 不bất 經kinh 心tâm 。 誠thành 哉tai 鈍độn 物vật 。 柰nại 若nhược 之chi 何hà 。 故cố 佛Phật 只chỉ 得đắc 直trực 責trách 其kỳ 非phi 。 而nhi 詰cật 之chi 曰viết 。 汝nhữ 今kim 云vân 何hà 。 自tự 語ngữ 矯kiểu 亂loạn 。 阿A 難Nan 大đại 眾chúng 。 尚thượng 不bất 知tri 過quá 。 一nhất 齊tề 問vấn 佛Phật 。 何hà 為vi 矯kiểu 亂loạn 。

佛Phật 言ngôn 。

問vấn 聞văn 答đáp 聞văn 。 問vấn 聲thanh 答đáp 聲thanh 。 隨tùy 人nhân 起khởi 倒đảo 。 殊thù 不bất 知tri 聞văn 之chi 與dữ 聲thanh 。 各các 有hữu 分phân 別biệt 。 若nhược 有hữu 若nhược 無vô 。 自tự 屬thuộc 聲thanh 塵trần 。 豈khởi 可khả 混hỗn 答đáp 。 以dĩ 能năng 聞văn 之chi 性tánh 。 亦diệc 同đồng 鐘chung 聲thanh 。 為vi 有hữu 無vô 耶da 。 如như 是thị 以dĩ 有hữu 報báo 無vô 。 朦# 朧# 亂loạn 答đáp 。 初sơ 無vô 準chuẩn 定định 。 非phi 矯kiểu 亂loạn 而nhi 何hà 。

△# 二nhị 即tức 聞văn 性tánh 顯hiển 常thường 。

阿A 難Nan 聲thanh 銷tiêu 無vô 響hưởng 。 汝nhữ 說thuyết 無vô 聞văn 。 至chí 此thử 性tánh 云vân 何hà 。 為vi 汝nhữ 銷tiêu 滅diệt 。

此thử 申thân 正chánh 義nghĩa 。 以dĩ 明minh 聲thanh 有hữu 生sanh 滅diệt 。 聞văn 性tánh 常thường 存tồn 。 乃nãi 除trừ 離ly 動động 離ly 靜tĩnh 。 元nguyên 無vô 聽thính 質chất 等đẳng 疑nghi 也dã 。 以dĩ 前tiền 借tá 鐘chung 說thuyết 法Pháp 。 歷lịch 歷lịch 分phân 明minh 。 其kỳ 如như 當đương 機cơ 不bất 能năng 了liễu 悟ngộ 。 故cố 佛Phật 至chí 此thử 。 只chỉ 得đắc 重trọng/trùng 添# 註chú 脚cước 。 而nhi 告cáo 之chi 曰viết 。 阿A 難Nan 前tiền 來lai 第đệ 一nhất 番phiên 鐘chung 聲thanh 銷tiêu 歇hiết 。 只chỉ 是thị 無vô 響hưởng 。 非phi 是thị 無vô 聞văn 。 汝nhữ 如như 何hà 說thuyết 為vi 無vô 聞văn 耶da 。 若nhược 實thật 無vô 聞văn 。 則tắc 汝nhữ 聞văn 性tánh 。 已dĩ 隨tùy 聲thanh 滅diệt 。 即tức 當đương 同đồng 於ư 無vô 覺giác 無vô 知tri 。 之chi 枯khô 木mộc 矣hĩ 。 如như 何hà 鐘chung 聲thanh 更cánh 擊kích 汝nhữ 等đẳng 。 云vân 何hà 又hựu 更cánh 知tri 而nhi 言ngôn 俱câu 聞văn 耶da 。 若nhược 更cánh 擊kích 仍nhưng 聞văn 。 則tắc 此thử 聞văn 性tánh 不bất 同đồng 聲thanh 無vô 。 明minh 矣hĩ 。 然nhiên 汝nhữ 聞văn 性tánh 。 既ký 知tri 聲thanh 有hữu 。 又hựu 知tri 聲thanh 無vô 足túc 見kiến 。 或hoặc 有hữu 或hoặc 無vô 。 自tự 是thị 聲thanh 塵trần 。 豈khởi 彼bỉ 聞văn 性tánh 因nhân 聲thanh 有hữu 。 而nhi 為vì 汝nhữ 成thành 其kỳ 有hữu 因nhân 聲thanh 無vô 。 而nhi 為vì 汝nhữ 成thành 其kỳ 無vô 哉tai 。 設thiết 使sử 聞văn 性tánh 實thật 隨tùy 聲thanh 滅diệt 。 而nhi 曰viết 無vô 者giả 。 則tắc 第đệ 二nhị 番phiên 。 又hựu 勅sắc 羅la 睺hầu 。 再tái 撞chàng 金kim 鐘chung 。 少thiểu 選tuyển 銷tiêu 歇hiết 。 我ngã 問vấn 聲thanh 否phủ/bĩ 。 答đáp 言ngôn 無vô 聲thanh 。 此thử 又hựu 是thị 誰thùy 知tri 為vi 無vô 聲thanh 者giả 乎hồ 。 是thị 故cố 阿A 難Nan 。 鐘chung 聲thanh 在tại 於ư 聞văn 性tánh 之chi 中trung 。 自tự 生sanh 自tự 滅diệt 。 非phi 是thị 汝nhữ 之chi 聞văn 性tánh 隨tùy 鐘chung 聲thanh 生sanh 。 而nhi 令linh 汝nhữ 之chi 聞văn 性tánh 為vi 有hữu 。 隨tùy 鐘chung 聲thanh 滅diệt 。 而nhi 令linh 汝nhữ 之chi 聞văn 性tánh 為vi 無vô 者giả 也dã 。 則tắc 知tri 聲thanh 有hữu 生sanh 而nhi 聞văn 性tánh 非phi 生sanh 。 聲thanh 有hữu 滅diệt 而nhi 聞văn 性tánh 非phi 滅diệt 。 乃nãi 非phi 生sanh 非phi 滅diệt 。 寂tịch 常thường 真chân 性tánh 也dã 。 設thiết 不bất 認nhận 取thủ 。 將tương 欲dục 何hà 求cầu 。 故cố 結kết 責trách 曰viết 。 根căn 性tánh 斷đoạn 常thường 。 或hoặc 難nạn/nan 決quyết 定định 聲thanh 塵trần 有hữu 無vô 。 宜nghi 乎hồ 易dị 知tri 。 汝nhữ 今kim 尚thượng 猶do 顛điên 倒đảo 矯kiểu 亂loạn 。 迷mê 惑hoặc 聲thanh 塵trần 。 以dĩ 為vi 聞văn 性tánh 。 又hựu 何hà 怪quái 乎hồ 。 昏hôn 天thiên 黑hắc 地địa 。 迷mê 頭đầu 認nhận 影ảnh 。 以dĩ 真chân 常thường 根căn 性tánh 。 為vi 斷đoạn 滅diệt 聲thanh 塵trần 。 可khả 不bất 悲bi 夫phu 。 今kim 既ký 發phát 明minh 。 自tự 此thử 終chung 身thân 。 不bất 應ưng 再tái 言ngôn 。 耳nhĩ 根căn 聞văn 性tánh 。 離ly 諸chư 動động 靜tĩnh 二nhị 塵trần 。 與dữ 夫phu 閉bế 塞tắc 開khai 通thông 。 無vô 論luận 聽thính 於ư 不bất 聽thính 。 皆giai 不bất 可khả 說thuyết 。 聞văn 無vô 常thường 住trụ 之chi 性tánh 也dã 。 且thả 聞văn 性tánh 真chân 常thường 。 不bất 惟duy 日nhật 用dụng 動động 中trung 。 即tức 如như 世thế 間gian 重trọng/trùng 睡thụy 之chi 人nhân 。 酣# 眠miên 不bất 覺giác 。 熟thục 睡thụy 無vô 知tri 。 昏hôn 昏hôn 倒đảo 倒đảo 。 牀sàng 枕chẩm 之chi 間gian 。 然nhiên 家gia 有hữu 人nhân 。 搗đảo 練luyện 舂thung 米mễ 。 砧# 杵xử 之chi 聲thanh 。 一nhất 時thời 交giao 作tác 。 其kỳ 人nhân 夢mộng 中trung 。 睡thụy 重trọng/trùng 識thức 昏hôn 。 境cảnh 多đa 錯thác 亂loạn 。 故cố 聞văn 舂thung 搗đảo 之chi 聲thanh 。 則tắc 作tác 他tha 物vật 之chi 響hưởng 。 或hoặc 以dĩ 為vi 擊kích 皷cổ 。 或hoặc 以dĩ 為vi 撞chàng 鐘chung 。 且thả 於ư 夢mộng 中trung 。 自tự 驚kinh 自tự 怪quái 。 而nhi 謂vị 之chi 曰viết 。 分phân 明minh 是thị 其kỳ 鐘chung 皷cổ 。 何hà 為vi 乎hồ 又hựu 作tác 木mộc 石thạch 之chi 響hưởng 耶da 。 由do 是thị 驚kinh 怪quái 。 忽hốt 然nhiên 醒tỉnh 寤ngụ 。 疾tật 速tốc 便tiện 知tri 。 音âm 屬thuộc 砧# 杵xử 。 乃nãi 告cáo 家gia 人nhân 。 我ngã 正chánh 夢mộng 時thời 。 惑hoặc 此thử 舂thung 搗đảo 之chi 音âm 。 將tương 為vi 鐘chung 皷cổ 之chi 響hưởng 。 此thử 正chánh 睜# 眼nhãn 說thuyết 夢mộng 也dã 。 下hạ 乃nãi 決quyết 定định 根căn 性tánh 為vi 常thường 。 故cố 言ngôn 。

阿A 難Nan 。 是thị 人nhân 睡thụy 熟thục 。 正chánh 在tại 夢mộng 中trung 。 舉cử 身thân 皆giai 忘vong 。 豈khởi 能năng 記ký 憶ức 靜tĩnh 動động 二nhị 塵trần 。 及cập 餘dư 諸chư 根căn 開khai 閉bế 通thông 塞tắc 者giả 哉tai 。 但đãn 其kỳ 形hình 雖tuy 寐mị 。 而nhi 聞văn 性tánh 不bất 昏hôn 。 此thử 即tức 聞văn 性tánh 離ly 塵trần 。 不bất 滅diệt 真chân 常thường 之chi 明minh 驗nghiệm 矣hĩ 。 不bất 惟duy 重trọng/trùng 睡thụy 不bất 滅diệt 。 縱túng/tung 使sử 汝nhữ 之chi 形hình 軀khu 銷tiêu 滅diệt 。 命mạng 逐trục 業nghiệp 遷thiên 。 光quang 隨tùy 報báo 謝tạ 。 此thử 性tánh 常thường 存tồn 。 豈khởi 為vì 汝nhữ 身thân 形hình 銷tiêu 滅diệt 。 而nhi 此thử 聞văn 性tánh 亦diệc 與dữ 之chi 俱câu 銷tiêu 滅diệt 耶da 。 既ký 無vô 銷tiêu 滅diệt 。 自tự 屬thuộc 真chân 常thường 。 復phục 何hà 疑nghi 哉tai 。 此thử 即tức 如Như 來Lai 就tựu 新tân 卷quyển 葉diệp 。 點điểm 出xuất 一nhất 箇cá 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 常thường 住trụ 真chân 性tánh 。 以dĩ 為vi 修tu 楞lăng 嚴nghiêm 大đại 定định 者giả 。 真chân 正chánh 因nhân 心tâm 也dã 。 然nhiên 取thủ 能năng 聞văn 舂thung 搗đảo 之chi 性tánh 。 不bất 取thủ 惑hoặc 為vi 鐘chung 皷cổ 之chi 情tình 。 以dĩ 惑hoặc 為vi 鐘chung 。 皷cổ 乃nãi 獨độc 頭đầu 意ý 識thức 。 顛điên 倒đảo 妄vọng 想tưởng 故cố 也dã 。

△# 三tam 結kết 示thị 斷đoạn 常thường 。

以dĩ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 至chí 云vân 何hà 不bất 成thành 。 無vô 上thượng 知tri 覺giác 。

此thử 總tổng 結kết 明minh 迷mê 常thường 逐trục 斷đoạn 。 故cố 有hữu 輪luân 迴hồi 。 棄khí 斷đoạn 守thủ 常thường 。 即tức 成thành 正chánh 覺giác 。 良lương 由do 眾chúng 生sanh 自tự 從tùng 無vô 始thỉ 。 以dĩ 至chí 今kim 來lai 。 迷mê 真chân 認nhận 妄vọng 。 奔bôn 色sắc 循tuần 聲thanh 。 逐trục 其kỳ 妄vọng 念niệm 。 輪luân 轉chuyển 遷thiên 流lưu 。 曾tằng 元nguyên 不bất 悟ngộ 根căn 中trung 之chi 性tánh 淨tịnh 妙diệu 真chân 常thường 。 無vô 染nhiễm 無vô 縛phược 。 不bất 滅diệt 不bất 生sanh 。 棄khí 而nhi 弗phất 顧cố 。 又hựu 且thả 不bất 能năng 循tuần 順thuận 六lục 根căn 所sở 具cụ 常thường 性tánh 。 而nhi 返phản 逐trục 諸chư 生sanh 滅diệt 妄vọng 塵trần 。 造tạo 一nhất 切thiết 業nghiệp 。 由do 是thị 生sanh 生sanh 世thế 世thế 。 雜tạp 染nhiễm 輪luân 迴hồi 。 流lưu 轉chuyển 諸chư 趣thú 。 故cố 有hữu 生sanh 滅diệt 。 若nhược 能năng 立lập 定định 脚cước 跟cân 。 挽vãn 起khởi 眉mi 毛mao 。 棄khí 捨xả 生sanh 滅diệt 十thập 二nhị 種chủng 塵trần 。 脫thoát 黏niêm 內nội 伏phục 。 旋toàn 轉chuyển 六lục 根căn 。 守thủ 於ư 自tự 性tánh 。 本bổn 有hữu 真chân 常thường 。 則tắc 其kỳ 常thường 住trụ 真chân 心tâm 。 本bổn 有hữu 光quang 明minh 。 自tự 現hiện 前tiền 矣hĩ 。 常thường 光quang 既ký 顯hiển 。 則tắc 十thập 八bát 界giới 若nhược 根căn 若nhược 塵trần 。 以dĩ 及cập 識thức 心tâm 。 應ưng 頓đốn 一nhất 時thời 。 銷tiêu 鎔dong 脫thoát 落lạc 。 所sở 謂vị 耀diệu 性tánh 發phát 明minh 。 諸chư 餘dư 五ngũ 黏niêm 。 應ứng 拔bạt 圓viên 脫thoát 。 方phương 能năng 盡tận 除trừ 。 見kiến 相tương/tướng 二nhị 分phần 。 微vi 細tế 種chủng 子tử 。 所sở 謂vị 想tưởng 相tương/tướng 虗hư 妄vọng 之chi 塵trần 。 識thức 情tình 攀phàn 緣duyên 之chi 垢cấu 。 若nhược 見kiến 若nhược 相tương/tướng 。 二nhị 俱câu 遠viễn 離ly 。 淨tịnh 盡tận 無vô 餘dư 。 則tắc 汝nhữ 法pháp 眼nhãn 。 當đương 下hạ 清thanh 明minh 。 正chánh 是thị 生sanh 滅diệt 既ký 滅diệt 寂tịch 滅diệt 。 現hiện 前tiền 云vân 何hà 。 不bất 成thành 無vô 上thượng 之chi 知tri 覺giác 哉tai 。

大Đại 佛Phật 頂Đảnh 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 。 寶Bảo 鏡Kính 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 四tứ

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.