Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 寶Bảo 鏡Kính 疏Sớ
Quyển 0003
清Thanh 溥Phổ 畹 述Thuật

大Đại 佛Phật 頂Đảnh 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 。 寶Bảo 鏡Kính 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 三tam

大đại 清thanh 。 欽khâm 賜tứ 雲vân 南nam 法Pháp 界Giới 寺tự 講giảng 經kinh 廣quảng 陵lăng 沙Sa 門Môn 溥phổ 畹# 述thuật 。

△# 二nhị 會hội 六lục 入nhập 即tức 性tánh (# 二nhị )# 一nhất 總tổng 徵trưng 。

復phục 次thứ 阿A 難Nan 。 云vân 何hà 六lục 入nhập 。 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 玅# 真Chân 如Như 性tánh 。

此thử 總tổng 徵trưng 六lục 入nhập 。 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。 梵Phạn 語ngữ 鉢bát 羅la 吠phệ 奢xa 。 此thử 云vân 入nhập 。 亦diệc 云vân 處xứ 。 然nhiên 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 根căn 塵trần 互hỗ 相tương 涉thiệp 入nhập 。 謂vị 六lục 根căn 對đối 境cảnh 。 各các 能năng 吸hấp 入nhập 所sở 對đối 之chi 塵trần 也dã 。 又hựu 六lục 根căn 為vi 六lục 塵trần 所sở 入nhập 之chi 處xứ 也dã 。 二nhị 根căn 塵trần 俱câu 為vi 識thức 之chi 所sở 入nhập 故cố 也dã 。 以dĩ 是thị 諸chư 經kinh 名danh 十thập 二nhị 入nhập 。 然nhiên 本bổn 經kinh 唯duy 明minh 六lục 根căn 為vi 入nhập 者giả 。 此thử 以dĩ 勝thắng 義nghĩa 親thân 能năng 生sanh 識thức 。 復phục 能năng 受thọ 境cảnh 而nhi 吸hấp 攬lãm 前tiền 塵trần 。 故cố 偏thiên 名danh 入nhập 。 然nhiên 此thử 六lục 法pháp 在tại 相tương/tướng 屬thuộc 親thân 。 故cố 稱xưng 為vi 內nội 。 以dĩ 能năng 生sanh 識thức 。 故cố 又hựu 名danh 根căn 。 然nhiên 根căn 有hữu 浮phù 塵trần 勝thắng 義nghĩa 之chi 別biệt 。 此thử 唯duy 取thủ 勝thắng 義nghĩa 耳nhĩ 。 如như 謂vị 本bổn 有hữu 不bất 變biến 真Chân 如Như 。 以dĩ 明minh 不bất 動động 之chi 本bổn 體thể 也dã 。 來lai 即tức 真Chân 如Như 隨tùy 緣duyên 而nhi 來lai 。 以dĩ 顯hiển 周chu 徧biến 之chi 妙diệu 用dụng 也dã 。 藏tạng 者giả 。 以dĩ 此thử 真chân 心tâm 。 能năng 含hàm 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 無vô 量lượng 功công 德đức 法Pháp 財tài 。 猶do 寶bảo 藏tạng 焉yên 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 者giả 。 謂vị 此thử 如Như 來Lai 藏tạng 。 於ư 根căn 根căn 塵trần 塵trần 。 法pháp 爾nhĩ 應ưng 現hiện 。 如như 摩ma 尼ni 映ánh 日nhật 。 不bất 滯trệ 一nhất 色sắc 。 無vô 所sở 不bất 現hiện 。 故cố 稱xưng 為vi 玅# 。 本bổn 無vô 諸chư 妄vọng 。 故cố 稱xưng 為vi 真chân 。 本bổn 無vô 變biến 異dị 。 故cố 稱xưng 為vi 如như 。 乃nãi 是thị 生sanh 佛Phật 同đồng 具cụ 之chi 體thể 。 以dĩ 故cố 稱xưng 之chi 為vi 性tánh 也dã 。

△# 二nhị 別biệt 釋thích (# 六lục )# 一nhất 眼nhãn 入nhập 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 即tức 彼bỉ 目mục 睛tình 。 瞪trừng 發phát 勞lao 者giả 。 至chí 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

此thử 明minh 眼nhãn 入nhập 。 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 正chánh 阿A 那Na 律Luật 。 以dĩ 葡bồ 萄đào 朵đóa 。 換hoán 天thiên 眼nhãn 處xứ 也dã 。 意ý 謂vị 。 阿A 難Nan 此thử 之chi 眼nhãn 入nhập 。 即tức 如như 前tiền 來lai 。 彼bỉ 之chi 色sắc 陰ấm 所sở 云vân 。 如như 人nhân 無vô 故cố 。 不bất 動động 目mục 睛tình 。 瞪trừng 發phát 勞lao 相tướng 者giả 。 是thị 也dã 。 葢# 前tiền 以dĩ 目mục 喻dụ 真chân 。 勞lao 喻dụ 妄vọng 。 華hoa 喻dụ 色sắc 陰ấm 。 是thị 以dĩ 妄vọng 見kiến 狂cuồng 華hoa 。 而nhi 為vi 目mục 睛tình 之chi 勞lao 相tương/tướng 也dã 。 今kim 云vân 不bất 但đãn 見kiến 狂cuồng 華hoa 為vi 目mục 之chi 勞lao 相tương/tướng 。 即tức 不bất 見kiến 狂cuồng 華hoa 之chi 淨tịnh 目mục 。 若nhược 以dĩ 正chánh 理lý 而nhi 論luận 之chi 。 亦diệc 是thị 菩Bồ 提Đề 之chi 勞lao 相tương/tướng 。 故cố 言ngôn 兼kiêm 彼bỉ 淨tịnh 目mục 及cập 與dữ 勞lao 相tương/tướng 。 一nhất 同đồng 皆giai 是thị 菩Bồ 提Đề 真chân 心tâm 之chi 內nội 。 俱câu 如như 瞪trừng 目mục 所sở 發phát 之chi 狂cuồng 勞lao 華hoa 相tương/tướng 耳nhĩ 。 正chánh 所sở 謂vị 影ảnh 見kiến 俱câu 眚sảnh 。 又hựu 即tức 見kiến 與dữ 見kiến 緣duyên 。 如như 虗hư 空không 華hoa 。 本bổn 無vô 所sở 有hữu 也dã 。 然nhiên 而nhi 有hữu 此thử 眼nhãn 入nhập 者giả 。 無vô 非phi 因nhân 於ư 明minh 暗ám 。 二nhị 種chủng 妄vọng 塵trần 。 自tự 相tương 對đối 待đãi 。 沾triêm 黏niêm 湛trạm 體thể 。 以dĩ 故cố 勞lao 發phát 其kỳ 見kiến 。 遂toại 居cư 明minh 暗ám 二nhị 塵trần 之chi 中trung 。 即tức 吸hấp 取thủ 此thử 明minh 暗ám 二nhị 塵trần 之chi 象tượng 。 猶do 磁từ 石thạch 之chi 吸hấp 鐵thiết 。 故cố 名danh 此thử 見kiến 。 為vi 能năng 入nhập 之chi 性tánh 也dã 。 然nhiên 此thử 能năng 入nhập 之chi 見kiến 。 設thiết 或hoặc 離ly 彼bỉ 。 明minh 暗ám 二nhị 塵trần 。 畢tất 竟cánh 無vô 有hữu 。 能năng 入nhập 之chi 體thể 性tánh 也dã 。 而nhi 眼nhãn 入nhập 之chi 義nghĩa 是thị 為vi 。 如như 是thị 阿A 難Nan 。 若nhược 據cứ 世thế 情tình 妄vọng 計kế 。 則tắc 謂vị 此thử 見kiến 乃nãi 從tùng 浮phù 根căn 而nhi 出xuất 。 否phủ/bĩ 則tắc 從tùng 塵trần 。 不bất 然nhiên 從tùng 空không 。 當đương 知tri 是thị 能năng 入nhập 之chi 見kiến 。 非phi 從tùng 明minh 暗ám 而nhi 來lai 。 亦diệc 非phi 自tự 浮phù 塵trần 根căn 出xuất 。 然nhiên 亦diệc 不bất 於ư 虗hư 空không 而nhi 生sanh 也dã 。 何hà 故cố 。 若nhược 謂vị 此thử 能năng 入nhập 之chi 見kiến 。 是thị 從tùng 明minh 而nhi 來lai 者giả 。 則tắc 當đương 暗ám 相tướng 現hiện 前tiền 之chi 時thời 。 此thử 見kiến 即tức 隨tùy 明minh 滅diệt 。 應ưng 不bất 見kiến 暗ám 。 從tùng 暗ám 亦diệc 然nhiên 。 而nhi 此thử 能năng 入nhập 之chi 見kiến 。 遇ngộ 明minh 見kiến 明minh 。 逢phùng 暗ám 見kiến 暗ám 。 是thị 則tắc 不bất 從tùng 塵trần 生sanh 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 之chi 見kiến 根căn 。 能năng 入nhập 之chi 精tinh 。 是thị 從tùng 浮phù 根căn 而nhi 生sanh 者giả 。 則tắc 是thị 獨độc 一nhất 浮phù 根căn 。 必tất 無vô 明minh 暗ám 二nhị 塵trần 。 然nhiên 則tắc 如như 是thị 見kiến 根căn 能năng 入nhập 之chi 精tinh 。 無vô 非phi 因nhân 塵trần 說thuyết 入nhập 。 要yếu 對đối 明minh 暗ám 二nhị 塵trần 。 方phương 可khả 說thuyết 入nhập 。 今kim 既ký 無vô 所sở 入nhập 之chi 塵trần 。 則tắc 此thử 之chi 見kiến 根căn 亦diệc 無vô 能năng 入nhập 。 是thị 失thất 本bổn 來lai 之chi 自tự 性tánh 矣hĩ 。 以dĩ 有hữu 所sở 。 方phương 有hữu 能năng 。 今kim 既ký 無vô 所sở 入nhập 。 何hà 得đắc 有hữu 能năng 入nhập 耶da 。 是thị 則tắc 不bất 從tùng 根căn 生sanh 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 能năng 入nhập 之chi 見kiến 。 是thị 於ư 虗hư 空không 出xuất 者giả 。 葢# 空không 離ly 根căn 塵trần 之chi 外ngoại 。 則tắc 根căn 塵trần 俱câu 當đương 可khả 見kiến 。 進tiến 前tiền 既ký 能năng 徧biến 矚chú 塵trần 象tượng 。 退thoái 歸quy 亦diệc 當đương 自tự 見kiến 浮phù 根căn 。 即tức 使sử 退thoái 歸quy 見kiến 根căn 。 又hựu 屬thuộc 虗hư 空không 自tự 觀quán 。 何hà 關quan 於ư 汝nhữ 之chi 眼nhãn 入nhập 耶da 。 是thị 則tắc 不bất 從tùng 空không 生sanh 。 明minh 矣hĩ 。 是thị 故cố 此thử 之chi 眼nhãn 入nhập 。 虗hư 無vô 實thật 體thể 。 妄vọng 無vô 從tùng 來lai 。 故cố 言ngôn 幻huyễn 妄vọng 稱xưng 相tướng 。 然nhiên 其kỳ 為vi 性tánh 。 本bổn 即tức 是thị 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。 然nhiên 此thử 入nhập 處xứ 界giới 大đại 之chi 文văn 。 若nhược 准chuẩn 中trung 論luận 。 每mỗi 章chương 有hữu 四tứ 。 今kim 從tùng 初sơ 至chí 。 名danh 為vi 見Kiến 性Tánh 。 是thị 因nhân 緣duyên 所sở 生sanh 法pháp 。 即tức 總tổng 標tiêu 即tức 妄vọng 即tức 真chân 中trung 。 所sở 謂vị 浮phù 塵trần 諸chư 幻huyễn 化hóa 相tướng 也dã 。 次thứ 從tùng 此thử 見kiến 離ly 彼bỉ 。 至chí 何hà 關quan 汝nhữ 入nhập 。 是thị 我ngã 說thuyết 即tức 是thị 空không 。 即tức 總tổng 標tiêu 中trung 。 所sở 謂vị 當đương 處xứ 出xuất 生sanh 。 隨tùy 處xứ 滅diệt 盡tận 。 性tánh 真chân 常thường 中trung 。 求cầu 於ư 去khứ 來lai 。 迷mê 悟ngộ 生sanh 死tử 。 了liễu 無vô 所sở 得đắc 也dã 。 三tam 是thị 故cố 當đương 知tri 。 眼nhãn 入nhập 虗hư 妄vọng 。 是thị 亦diệc 名danh 為vi 假giả 名danh 。 即tức 總tổng 標tiêu 中trung 。 所sở 謂vị 因nhân 緣duyên 和hòa 合hợp 。 虗hư 妄vọng 有hữu 生sanh 。 因nhân 緣duyên 別biệt 離ly 。 虗hư 妄vọng 名danh 滅diệt 。 幻huyễn 妄vọng 稱xưng 相tướng 也dã 。 四tứ 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。 是thị 亦diệc 名danh 中trung 道đạo 義nghĩa 。 即tức 總tổng 標tiêu 中trung 。 所sở 謂vị 其kỳ 性tánh 真chân 為vi 。 玅# 覺giác 明minh 體thể 。 乃nãi 至chí 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 也dã 。 設thiết 依y 古cổ 釋thích 。 明minh 四tứ 無vô 生sanh 者giả 。 以dĩ 非phi 明minh 暗ám 來lai 。 即tức 非phi 他tha 生sanh 。 非phi 於ư 根căn 出xuất 。 是thị 不bất 自tự 生sanh 。 若nhược 根căn 塵trần 合hợp 生sanh 不bất 可khả 。 即tức 不bất 共cộng 生sanh 。 不bất 於ư 空không 出xuất 。 非phi 無vô 因nhân 生sanh 。 故cố 言ngôn 諸chư 法pháp 不bất 自tự 生sanh 。 亦diệc 不bất 從tùng 他tha 生sanh 。 不bất 共cộng 不bất 無vô 因nhân 。 是thị 故cố 說thuyết 無vô 生sanh 。 是thị 知tri 此thử 經Kinh 乃nãi 無vô 生sanh 之chi 玅# 法pháp 也dã 。 以dĩ 上thượng 二nhị 義nghĩa 。 此thử 下hạ 諸chư 章chương 。 皆giai 准chuẩn 此thử 釋thích 。

△# 二nhị 耳nhĩ 入nhập 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 以dĩ 兩lưỡng 手thủ 指chỉ 。 至chí 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

此thử 明minh 耳nhĩ 入nhập 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 故cố 觀quán 音âm 大Đại 士Sĩ 。 以dĩ 新tân 卷quyển 葉diệp 。 易dị 圓viên 通thông 根căn 也dã 。 阿A 難Nan 譬thí 如như 者giả 。 假giả 託thác 之chi 辭từ 。 借tá 事sự 發phát 明minh 。 令linh 其kỳ 易dị 知tri 。 非phi 比tỉ 法pháp 喻dụ 之chi 義nghĩa 也dã 。 下hạ 皆giai 倣# 此thử 。 前tiền 以dĩ 久cửu 瞪trừng 其kỳ 目mục 。 而nhi 妄vọng 見kiến 空không 中trung 狂cuồng 花hoa 。 今kim 因nhân 急cấp 塞tắc 其kỳ 耳nhĩ 。 而nhi 妄vọng 聞văn 頭đầu 中trung 作tác 聲thanh 。 乃nãi 耳nhĩ 之chi 勞lao 相tương/tướng 。 意ý 謂vị 。 豈khởi 唯duy 聲thanh 是thị 耳nhĩ 之chi 勞lao 相tương/tướng 。 此thử 則tắc 兼kiêm 耳nhĩ 與dữ 勞lao 。 又hựu 同đồng 是thị 菩Bồ 提Đề 。 心tâm 內nội 所sở 發phát 之chi 勞lao 相tương/tướng 耳nhĩ 。 然nhiên 瞪trừng 目mục 發phát 勞lao 。 唯duy 見kiến 空không 華hoa 。 菩Bồ 提Đề 發phát 勞lao 。 則tắc 見kiến 聞văn 齅khứu 嘗thường 覺giác 知tri 。 一nhất 齊tề 俱câu 發phát 矣hĩ 。 然nhiên 此thử 耳nhĩ 入nhập 。 元nguyên 無vô 自tự 性tánh 。 但đãn 因nhân 浮phù 根căn 。 於ư 彼bỉ 動động 而nhi 有hữu 聲thanh 。 靜tĩnh 而nhi 無vô 聲thanh 。 二nhị 種chủng 妄vọng 塵trần 相tương 對đối 。 粘niêm 湛trạm 發phát 聞văn 。 居cư 於ư 動động 靜tĩnh 之chi 中trung 。 即tức 吸hấp 取thủ 此thử 二nhị 種chủng 。 名danh 為vi 聽thính 聞văn 能năng 入nhập 之chi 性tánh 。 然nhiên 此thử 聽thính 聞văn 。 設thiết 或hoặc 離ly 彼bỉ 動động 靜tĩnh 。 畢tất 竟cánh 無vô 有hữu 。 能năng 入nhập 之chi 體thể 性tánh 也dã 。 而nhi 耳nhĩ 入nhập 之chi 義nghĩa 。 是thị 為vi 如như 是thị 。 阿A 難Nan 當đương 知tri 。 如như 是thị 聽thính 聞văn 能năng 入nhập 之chi 性tánh 。 非phi 從tùng 動động 靜tĩnh 而nhi 來lai 。 非phi 於ư 浮phù 根căn 而nhi 出xuất 。 亦diệc 不bất 於ư 虗hư 空không 而nhi 生sanh 。 何hà 故cố 。 若nhược 謂vị 此thử 聞văn 從tùng 靜tĩnh 境cảnh 生sanh 來lai 者giả 。 則tắc 動động 境cảnh 現hiện 前tiền 時thời 。 此thử 聞văn 即tức 應ưng 隨tùy 靜tĩnh 境cảnh 而nhi 滅diệt 去khứ 。 應ưng 不bất 更cánh 聞văn 於ư 動động 。 而nhi 又hựu 能năng 聞văn 萬vạn 竅khiếu 怒nộ 號hiệu 者giả 誰thùy 乎hồ 。 是thị 則tắc 非phi 從tùng 靜tĩnh 來lai 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 聞văn 從tùng 動động 境cảnh 生sanh 來lai 者giả 。 則tắc 靜tĩnh 境cảnh 現hiện 前tiền 時thời 。 此thử 聞văn 即tức 應ưng 隨tùy 動động 境cảnh 而nhi 滅diệt 去khứ 。 應ưng 不bất 更cánh 覺giác 於ư 靜tĩnh 。 而nhi 又hựu 能năng 聽thính 寂tịch 然nhiên 無vô 聲thanh 者giả 誰thùy 乎hồ 。 是thị 則tắc 非phi 從tùng 動động 來lai 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 聞văn 從tùng 浮phù 根căn 而nhi 生sanh 者giả 。 是thị 則tắc 獨độc 一nhất 浮phù 根căn 。 必tất 無vô 動động 靜tĩnh 二nhị 塵trần 。 然nhiên 則tắc 如như 是thị 聞văn 根căn 能năng 入nhập 之chi 體thể 。 無vô 非phi 因nhân 塵trần 說thuyết 入nhập 。 要yếu 對đối 動động 靜tĩnh 二nhị 塵trần 。 方phương 可khả 說thuyết 入nhập 。 今kim 既ký 無vô 所sở 入nhập 之chi 塵trần 。 則tắc 此thử 聞văn 根căn 本bổn 來lai 亦diệc 無vô 能năng 入nhập 之chi 自tự 性tánh 矣hĩ 。 以dĩ 有hữu 所sở 。 方phương 有hữu 能năng 。 茲tư 既ký 無vô 所sở 入nhập 。 何hà 得đắc 有hữu 能năng 入nhập 耶da 。 是thị 則tắc 不bất 從tùng 根căn 生sanh 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 聞văn 從tùng 於ư 虗hư 空không 而nhi 出xuất 者giả 。 是thị 空không 能năng 有hữu 聞văn 。 自tự 成thành 根căn 性tánh 。 既ký 有hữu 根căn 性tánh 。 即tức 非phi 虗hư 空không 。 且thả 而nhi 又hựu 是thị 虗hư 空không 自tự 聞văn 。 亦diệc 何hà 關quan 於ư 汝nhữ 之chi 耳nhĩ 入nhập 耶da 。 是thị 則tắc 不bất 從tùng 空không 生sanh 矣hĩ 。 由do 是thị 義nghĩa 故cố 。 三tam 處xứ 俱câu 無vô 。 當đương 知tri 耳nhĩ 入nhập 。 幻huyễn 妄vọng 稱xưng 相tướng 。 本bổn 即tức 是thị 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。

△# 三tam 鼻tị 入nhập 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 急cấp 畜súc 其kỳ 鼻tị 。 至chí 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

此thử 明minh 鼻tị 入nhập 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 是thị 周chu 利lợi 槃bàn 特đặc 迦ca 。 以dĩ 雙song 垂thùy 爪trảo 。 換hoán 撩# 天thiên 鼻tị 孔khổng 處xứ 也dã 。 阿A 難Nan 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 無vô 故cố 將tương 鼻tị 急cấp 畜súc 其kỳ 息tức 。 唯duy 吸hấp 縮súc 令linh 入nhập 。 而nhi 不bất 肯khẳng 放phóng 出xuất 。 且thả 畜súc 之chi 甚thậm 久cửu 。 則tắc 成thành 勞lao 相tương/tướng 。 遂toại 於ư 鼻tị 孔khổng 中trung 。 聞văn 有hữu 冷lãnh 息tức 而nhi 觸xúc 之chi 也dã 。 因nhân 此thử 冷lãnh 觸xúc 。 而nhi 復phục 分phân 別biệt 。 以dĩ 疏sớ/sơ 通thông 呼hô 吸hấp 之chi 氣khí 。 為vi 虗hư 。 以dĩ 閉bế 塞tắc 出xuất 入nhập 之chi 息tức 。 名danh 實thật 。 所sở 以dĩ 因nhân 塵trần 則tắc 分phần/phân 通thông 塞tắc 。 依y 根căn 則tắc 別biệt 虗hư 實thật 。 故cố 根căn 虗hư 則tắc 塵trần 通thông 。 根căn 實thật 則tắc 塵trần 塞tắc 。 如như 是thị 通thông 塞tắc 虗hư 實thật 。 乃nãi 至chí 諸chư 香hương 臭xú 氣khí 。 均quân 為vi 鼻tị 家gia 之chi 勞lao 相tương/tướng 也dã 。 不bất 獨độc 此thử 也dã 。 即tức 兼kiêm 此thử 鼻tị 根căn 與dữ 夫phu 勞lao 相tương/tướng 。 亦diệc 同đồng 是thị 菩Bồ 提Đề 。 心tâm 上thượng 瞪trừng 發phát 之chi 勞lao 相tương/tướng 耳nhĩ 。 然nhiên 此thử 鼻tị 入nhập 。 元nguyên 無vô 自tự 性tánh 。 但đãn 因nhân 浮phù 根căn 。 於ư 彼bỉ 通thông 而nhi 有hữu 聞văn 。 塞tắc 而nhi 無vô 聞văn 。 二nhị 種chủng 妄vọng 塵trần 相tương 對đối 。 粘niêm 湛trạm 發phát 齅khứu 。 居cư 於ư 通thông 塞tắc 之chi 中trung 。 即tức 吸hấp 取thủ 此thử 二nhị 種chủng 。 名danh 為vi 齅khứu 聞văn 能năng 入nhập 之chi 性tánh 。 然nhiên 此thử 齅khứu 聞văn 。 設thiết 或hoặc 離ly 彼bỉ 通thông 塞tắc 。 畢tất 竟cánh 無vô 有hữu 。 能năng 入nhập 之chi 體thể 性tánh 也dã 。 當đương 知tri 如như 是thị 。 齅khứu 聞văn 能năng 入nhập 之chi 性tánh 。 非phi 從tùng 通thông 塞tắc 而nhi 來lai 。 非phi 於ư 浮phù 根căn 而nhi 出xuất 。 亦diệc 不bất 於ư 虗hư 空không 而nhi 生sanh 。 何hà 故cố 。 若nhược 謂vị 此thử 之chi 齅khứu 聞văn 。 從tùng 有hữu 聞văn 之chi 通thông 而nhi 生sanh 來lai 者giả 。 至chí 無vô 聞văn 之chi 塞tắc 時thời 。 此thử 聞văn 即tức 應ưng 隨tùy 通thông 境cảnh 而nhi 滅diệt 去khứ 。 應ưng 不bất 更cánh 聞văn 於ư 塞tắc 。 云vân 何hà 又hựu 知tri 其kỳ 塞tắc 而nhi 無vô 聞văn 耶da 。 既ký 能năng 知tri 塞tắc 。 是thị 知tri 不bất 從tùng 通thông 來lai 矣hĩ 。 假giả 如như 此thử 聞văn 。 是thị 因nhân 無vô 聞văn 之chi 塞tắc 而nhi 有hữu 者giả 。 則tắc 至chí 有hữu 聞văn 之chi 通thông 時thời 。 此thử 聞văn 即tức 應ưng 隨tùy 塞tắc 境cảnh 而nhi 滅diệt 去khứ 。 自tự 當đương 無vô 聞văn 。 不bất 應ưng 有hữu 齅khứu 。 云vân 何hà 又hựu 能năng 顯hiển 發phát 分phân 明minh 。 歷lịch 歷lịch 不bất 昧muội 。 是thị 香hương 臭xú 等đẳng 氣khí 。 來lai 觸xúc 於ư 鼻tị 耶da 。 既ký 聞văn 香hương 臭xú 。 應ưng 非phi 自tự 塞tắc 而nhi 來lai 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 能năng 齅khứu 聞văn 根căn 。 是thị 從tùng 浮phù 根căn 而nhi 生sanh 者giả 。 是thị 則tắc 獨độc 一nhất 浮phù 根căn 。 必tất 無vô 通thông 塞tắc 二nhị 塵trần 。 然nhiên 則tắc 如như 是thị 齅khứu 聞văn 之chi 根căn 。 能năng 入nhập 之chi 體thể 。 無vô 非phi 因nhân 塵trần 說thuyết 入nhập 。 要yếu 封phong 通thông 塞tắc 二nhị 塵trần 。 方phương 可khả 說thuyết 入nhập 。 今kim 既ký 無vô 所sở 入nhập 之chi 塵trần 。 則tắc 此thử 齅khứu 聞văn 之chi 根căn 。 本bổn 來lai 亦diệc 無vô 能năng 入nhập 之chi 自tự 性tánh 矣hĩ 。 以dĩ 有hữu 所sở 。 方phương 有hữu 能năng 。 茲tư 既ký 無vô 所sở 入nhập 。 何hà 得đắc 有hữu 能năng 入nhập 耶da 。 是thị 則tắc 不bất 從tùng 根căn 生sanh 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 聞văn 從tùng 於ư 虗hư 空không 而nhi 出xuất 者giả 。 是thị 空không 能năng 有hữu 聞văn 既ký 出xuất 。 而nhi 齅khứu 諸chư 香hương 臭xú 。 則tắc 迴hồi 轉chuyển 時thời 。 自tự 當đương 亦diệc 齅khứu 汝nhữ 之chi 鼻tị 根căn 。 即tức 縱túng/tung 許hứa 齅khứu 根căn 。 且thả 是thị 虗hư 空không 自tự 己kỷ 有hữu 聞văn 。 而nhi 何hà 關quan 於ư 汝nhữ 之chi 鼻tị 入nhập 耶da 。 是thị 知tri 不bất 從tùng 空không 生sanh 矣hĩ 。 由do 是thị 義nghĩa 故cố 。 三tam 處xứ 俱câu 無vô 。 當đương 知tri 鼻tị 入nhập 。 幻huyễn 妄vọng 稱xưng 相tướng 。 本bổn 即tức 是thị 非phi 因nhân 緣duyên 非phi 自tự 然nhiên 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。 機cơ 者giả 。 弩nỗ 之chi 牙nha 。 猶do 勝thắng 義nghĩa 根căn 有hữu 發phát 聞văn 之chi 用dụng 也dã 。

△# 四tứ 舌thiệt 入nhập 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 以dĩ 舌thiệt 舐thỉ 吻vẫn 。 至chí 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

此thử 明minh 舌thiệt 入nhập 。 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 乃nãi 憍kiêu 梵Phạm 鉢bát 提đề 。 向hướng 喫khiết 飯phạn 處xứ 所sở 得đắc 之chi 法Pháp 門môn 也dã 。 阿A 難Nan 譬thí 如như 有hữu 箇cá 無vô 意ý 味vị 人nhân 。 儘# 著trước 以dĩ 舌thiệt 自tự 餂# 其kỳ 吻vẫn 。 餂# 之chi 不bất 已dĩ 。 令linh 舌thiệt 生sanh 勞lao 。 其kỳ 人nhân 若nhược 病bệnh 。 則tắc 因nhân 餂# 而nhi 妄vọng 有hữu 苦khổ 味vị 。 其kỳ 人nhân 無vô 病bệnh 。 則tắc 因nhân 餂# 而nhi 。 微vi 有hữu 甜điềm 觸xúc 。 由do 此thử 熟thục 餂# 。 妄vọng 生sanh 甜điềm 之chi 與dữ 苦khổ 。 正chánh 顯hiển 此thử 舌thiệt 能năng 入nhập 之chi 根căn 。 在tại 未vị 餂# 之chi 先tiên 。 不bất 動động 之chi 時thời 。 則tắc 淡đạm 性tánh 常thường 在tại 也dã 。 此thử 上thượng 合hợp 甜điềm 苦khổ 辛tân 酸toan 種chủng 種chủng 諸chư 味vị 。 共cộng 為vi 一nhất 塵trần 。 而nhi 另# 將tương 淡đạm 性tánh 。 自tự 為vi 一nhất 塵trần 。 以dĩ 明minh 舌thiệt 入nhập 。 動động 與dữ 不bất 動động 之chi 味vị 塵trần 。 均quân 屬thuộc 舌thiệt 家gia 之chi 勞lao 相tương/tướng 也dã 。 不bất 唯duy 此thử 等đẳng 是thị 舌thiệt 根căn 之chi 勞lao 。 即tức 兼kiêm 此thử 舌thiệt 根căn 與dữ 夫phu 勞lao 相tương/tướng 。 亦diệc 同đồng 是thị 菩Bồ 提Đề 。 心tâm 上thượng 瞪trừng 發phát 之chi 勞lao 相tương/tướng 耳nhĩ 。 然nhiên 此thử 舌thiệt 入nhập 。 元nguyên 無vô 自tự 性tánh 。 但đãn 因nhân 浮phù 根căn 。 與dữ 彼bỉ 動động 之chi 甜điềm 苦khổ 未vị 動động 之chi 淡đạm 。 二nhị 種chủng 妄vọng 塵trần 相tương 對đối 。 粘niêm 湛trạm 發phát 嘗thường 。 居cư 於ư 甜điềm 淡đạm 之chi 中trung 。 即tức 吸hấp 取thủ 此thử 二nhị 種chủng 。 名danh 為vi 知tri 味vị 能năng 入nhập 之chi 性tánh 。 然nhiên 此thử 知tri 味vị 。 設thiết 或hoặc 離ly 彼bỉ 甜điềm 苦khổ 。 以dĩ 及cập 與dữ 淡đạm 。 畢tất 竟cánh 無vô 有hữu 。 能năng 入nhập 之chi 體thể 性tánh 也dã 。 而nhi 舌thiệt 入nhập 之chi 義nghĩa 。 是thị 為vi 如như 是thị 。 阿A 難Nan 當đương 知tri 。 如như 是thị 能năng 嘗thường 甜điềm 苦khổ 。 以dĩ 及cập 與dữ 淡đạm 。 此thử 知tri 味vị 之chi 知tri 。 非phi 從tùng 甜điềm 苦khổ 而nhi 來lai 。 自tự 非phi 因nhân 淡đạm 而nhi 有hữu 。 又hựu 且thả 非phi 其kỳ 浮phù 根căn 能năng 出xuất 。 亦diệc 不bất 屬thuộc 於ư 虗hư 空không 而nhi 生sanh 。 何hà 故cố 。 若nhược 謂vị 此thử 知tri 味vị 之chi 性tánh 。 是thị 從tùng 動động 而nhi 知tri 。 其kỳ 甜điềm 苦khổ 等đẳng 味vị 而nhi 生sanh 來lai 者giả 。 至chí 不bất 動động 淡đạm 性tánh 時thời 。 此thử 知tri 則tắc 應ưng 隨tùy 彼bỉ 動động 之chi 甜điềm 苦khổ 滅diệt 去khứ 。 應ưng 不bất 更cánh 知tri 於ư 淡đạm 。 云vân 何hà 又hựu 知tri 其kỳ 不bất 動động 之chi 淡đạm 耶da 。 既ký 能năng 知tri 淡đạm 。 是thị 知tri 不bất 從tùng 甜điềm 苦khổ 來lai 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 知tri 味vị 之chi 性tánh 。 是thị 從tùng 尋tầm 常thường 不bất 動động 之chi 淡đạm 味vị 而nhi 出xuất 者giả 。 至chí 於ư 動động 而nhi 知tri 味vị 甜điềm 苦khổ 現hiện 前tiền 時thời 。 則tắc 此thử 知tri 性tánh 應ưng 隨tùy 不bất 動động 之chi 淡đạm 。 一nhất 同đồng 滅diệt 亡vong 。 應ưng 不bất 更cánh 知tri 其kỳ 甜điềm 苦khổ 。 復phục 又hựu 云vân 何hà 能năng 知tri 。 甜điềm 苦khổ 二nhị 相tương/tướng 耶da 。 既ký 知tri 甜điềm 苦khổ 。 則tắc 不bất 從tùng 淡đạm 出xuất 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 能năng 知tri 之chi 根căn 。 是thị 從tùng 浮phù 根căn 而nhi 生sanh 者giả 。 是thị 則tắc 獨độc 一nhất 浮phù 根căn 。 必tất 無vô 甜điềm 淡đạm 二nhị 塵trần 。 然nhiên 則tắc 如như 斯tư 知tri 味vị 之chi 根căn 。 能năng 入nhập 之chi 性tánh 。 無vô 非phi 因nhân 塵trần 說thuyết 入nhập 。 要yếu 對đối 甜điềm 淡đạm 二nhị 塵trần 。 方phương 可khả 說thuyết 入nhập 。 今kim 既ký 無vô 所sở 入nhập 之chi 塵trần 。 則tắc 此thử 知tri 味vị 之chi 根căn 。 本bổn 來lai 亦diệc 無vô 能năng 入nhập 之chi 自tự 性tánh 矣hĩ 。 以dĩ 有hữu 所sở 。 方phương 有hữu 能năng 。 茲tư 既ký 無vô 所sở 入nhập 。 何hà 得đắc 有hữu 能năng 入nhập 耶da 。 是thị 則tắc 不bất 從tùng 根căn 生sanh 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 知tri 是thị 於ư 虗hư 空không 而nhi 自tự 出xuất 者giả 。 是thị 虗hư 空không 自tự 能năng 知tri 味vị 。 非phi 汝nhữ 之chi 口khẩu 能năng 知tri 味vị 矣hĩ 。 又hựu 且thả 虗hư 空không 彼bỉ 自tự 知tri 味vị 。 而nhi 何hà 關quan 於ư 汝nhữ 之chi 舌thiệt 入nhập 耶da 。 由do 是thị 義nghĩa 故cố 。 三tam 處xứ 都đô 無vô 。 當đương 知tri 舌thiệt 入nhập 。 幻huyễn 妄vọng 稱xưng 相tướng 。 本bổn 即tức 是thị 非phi 因nhân 緣duyên 非phi 自tự 然nhiên 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。

△# 五ngũ 身thân 入nhập 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 以dĩ 一nhất 冷lãnh 手thủ 。 至chí 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

此thử 明minh 身thân 入nhập 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 乃nãi 畢Tất 陵Lăng 伽Già 婆Bà 蹉Sa 。 與dữ 忍nhẫn 痛thống 際tế 所sở 悟ngộ 法Pháp 門môn 也dã 。 葢# 觸xúc 為vi 身thân 家gia 所sở 對đối 之chi 塵trần 。 此thử 中trung 二nhị 手thủ 。 是thị 身thân 入nhập 之chi 分phần 也dã 。 故cố 明minh 二nhị 手thủ 之chi 妄vọng 覺giác 。 則tắc 通thông 身thân 之chi 妄vọng 覺giác 。 類loại 可khả 知tri 矣hĩ 。 阿A 難Nan 譬thí 如như 有hữu 箇cá 沒một 事sự 幹cán 人nhân 。 自tự 家gia 一nhất 隻chỉ 冷lãnh 手thủ 。 觸xúc 於ư 那na 隻chỉ 熱nhiệt 手thủ 。 若nhược 冷lãnh 者giả 之chi 勢thế 勝thắng 。 則tắc 其kỳ 熱nhiệt 者giả 。 亦diệc 從tùng 而nhi 冷lãnh 矣hĩ 。 若nhược 其kỳ 熱nhiệt 之chi 功công 力lực 超siêu 勝thắng 。 則tắc 冷lãnh 者giả 亦diệc 皆giai 成thành 熱nhiệt 矣hĩ 。 此thử 身thân 之chi 於ư 觸xúc 。 俱câu 無vô 自tự 性tánh 。 如như 兩lưỡng 手thủ 冷lãnh 熱nhiệt 互hỗ 涉thiệp 。 兩lưỡng 無vô 一nhất 定định 之chi 勢thế 。 足túc 知tri 皆giai 妄vọng 也dã 。 以dĩ 孤cô 掌chưởng 非phi 觸xúc 。 故cố 言ngôn 如như 是thị 冷lãnh 熱nhiệt 。 必tất 須tu 以dĩ 此thử 二nhị 手thủ 相tương/tướng 合hợp 。 方phương 覺giác 為vi 觸xúc 。 故cố 云vân 合hợp 覺giác 之chi 觸xúc 。 然nhiên 合hợp 不bất 自tự 合hợp 。 要yếu 因nhân 先tiên 離ly 。 而nhi 後hậu 知tri 合hợp 。 故cố 云vân 顯hiển 於ư 離ly 知tri 也dã 。 涉thiệp 勢thế 者giả 。 謂vị 冷lãnh 熱nhiệt 之chi 勢thế 。 互hỗ 相tương 而nhi 涉thiệp 也dã 。 若nhược 成thành 者giả 。 謂vị 若nhược 熱nhiệt 勢thế 勝thắng 。 則tắc 冷lãnh 者giả 成thành 熱nhiệt 。 若nhược 冷lãnh 勢thế 勝thắng 。 則tắc 熱nhiệt 者giả 成thành 冷lãnh 也dã 。 此thử 皆giai 久cửu 觸xúc 成thành 勞lao 。 故cố 於ư 身thân 入nhập 妄vọng 生sanh 斯tư 觸xúc 。 意ý 謂vị 不bất 特đặc 此thử 也dã 。 即tức 兼kiêm 身thân 根căn 與dữ 此thử 勞lao 觸xúc 。 又hựu 同đồng 是thị 菩Bồ 提Đề 。 心tâm 中trung 所sở 發phát 之chi 勞lao 相tương/tướng 也dã 。 然nhiên 此thử 身thân 入nhập 。 元nguyên 無vô 自tự 性tánh 。 但đãn 因nhân 浮phù 根căn 。 於ư 彼bỉ 合hợp 覺giác 離ly 知tri 二nhị 種chủng 妄vọng 塵trần 相tương 對đối 。 黏niêm 湛trạm 發phát 覺giác 。 居cư 於ư 離ly 合hợp 之chi 中trung 。 即tức 吸hấp 取thủ 此thử 二nhị 種chủng 塵trần 。 名danh 為vi 覺giác 知tri 能năng 入nhập 之chi 性tánh 。 然nhiên 此thử 覺giác 知tri 。 設thiết 或hoặc 離ly 彼bỉ 離ly 合hợp 。 違vi 順thuận 二nhị 塵trần 。 畢tất 竟cánh 無vô 有hữu 。 能năng 入nhập 之chi 體thể 性tánh 也dã 。 以dĩ 離ly 合hợp 俱câu 有hữu 違vi 順thuận 二nhị 境cảnh 也dã 。 如như 可khả 愛ái 觸xúc 。 合hợp 則tắc 順thuận 。 離ly 則tắc 違vi 。 不bất 可khả 愛ái 觸xúc 。 合hợp 則tắc 違vi 。 離ly 則tắc 順thuận 。 故cố 言ngôn 離ly 合hợp 違vi 順thuận 。 而nhi 身thân 入nhập 之chi 義nghĩa 。 是thị 為vi 如như 是thị 。 阿A 難Nan 當đương 知tri 。 如như 是thị 知tri 覺giác 能năng 入nhập 之chi 性tánh 。 非phi 從tùng 離ly 合hợp 而nhi 來lai 。 亦diệc 非phi 違vi 順thuận 而nhi 有hữu 。 且thả 復phục 不bất 於ư 浮phù 根căn 而nhi 出xuất 。 又hựu 非phi 虗hư 空không 而nhi 生sanh 。 何hà 故cố 。 若nhược 謂vị 此thử 覺giác 因nhân 掌chưởng 合hợp 時thời 來lai 者giả 。 則tắc 掌chưởng 離ly 而nhi 不bất 合hợp 之chi 時thời 。 此thử 之chi 知tri 覺giác 即tức 應ưng 隨tùy 合hợp 同đồng 時thời 滅diệt 去khứ 。 不bất 應ưng 更cánh 覺giác 其kỳ 離ly 。 云vân 何hà 又hựu 覺giác 其kỳ 離ly 耶da 。 既ký 覺giác 其kỳ 離ly 。 是thị 則tắc 非phi 因nhân 合hợp 來lai 矣hĩ 。 而nhi 至chí 違vi 順thuận 二nhị 相tướng 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 若nhược 謂vị 此thử 之chi 知tri 覺giác 從tùng 浮phù 根căn 而nhi 生sanh 者giả 。 是thị 則tắc 獨độc 一nhất 浮phù 根căn 。 必tất 無vô 離ly 合hợp 違vi 順thuận 。 此thử 之chi 四tứ 相tương/tướng 。 然nhiên 則tắc 如như 是thị 覺giác 知tri 。 能năng 入nhập 之chi 性tánh 。 無vô 非phi 因nhân 塵trần 說thuyết 入nhập 。 要yếu 對đối 四tứ 相tương/tướng 。 方phương 可khả 說thuyết 入nhập 。 今kim 既ký 無vô 所sở 入nhập 之chi 塵trần 。 則tắc 此thử 知tri 覺giác 之chi 根căn 本bổn 。 元nguyên 無vô 有hữu 能năng 入nhập 之chi 自tự 性tánh 矣hĩ 。 以dĩ 有hữu 所sở 。 方phương 有hữu 能năng 。 茲tư 既ký 無vô 所sở 入nhập 。 何hà 得đắc 有hữu 能năng 入nhập 耶da 。 是thị 則tắc 不bất 從tùng 根căn 生sanh 矣hĩ 。 若nhược 必tất 謂vị 此thử 知tri 覺giác 。 是thị 於ư 虗hư 空không 而nhi 出xuất 者giả 。 是thị 則tắc 虗hư 空không 自tự 有hữu 知tri 覺giác 。 而nhi 何hà 關quan 於ư 汝nhữ 之chi 身thân 入nhập 耶da 。 是thị 則tắc 不bất 自tự 空không 出xuất 矣hĩ 。 由do 是thị 義nghĩa 故cố 。 當đương 知tri 身thân 入nhập 。 本bổn 無vô 從tùng 生sanh 。 幻huyễn 妄vọng 稱xưng 相tướng 。 其kỳ 性tánh 即tức 是thị 。 非phi 因nhân 緣duyên 非phi 自tự 然nhiên 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。

△# 六lục 意ý 入nhập 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 勞lao 倦quyện 則tắc 眠miên 。 至chí 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

此thử 明minh 意ý 入nhập 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 故cố 須Tu 菩Bồ 提Đề 悟ngộ 是thị 幽u 室thất 見kiến 。 而nhi 入nhập 寶bảo 明minh 空không 海hải 也dã 。 以dĩ 意ý 入nhập 勞lao 相tương/tướng 。 不bất 比tỉ 前tiền 五ngũ 顯hiển 而nhi 可khả 見kiến 。 此thử 極cực 隱ẩn 微vi 。 故cố 下hạ 借tá 寤ngụ 寐mị 憶ức 忘vong 。 發phát 明minh 意ý 入nhập 。 俾tỉ 人nhân 易dị 曉hiểu 而nhi 易dị 知tri 也dã 。 故cố 言ngôn 阿A 難Nan 譬thí 如như 。 有hữu 此thử 一nhất 人nhân 。 其kỳ 意ý 地địa 之chi 下hạ 。 由do 其kỳ 操thao 勞lao 大đại 過quá 。 以dĩ 至chí 疲bì 勞lao 困khốn 倦quyện 。 即tức 要yếu 睡thụy 而nhi 眠miên 也dã 。 睡thụy 眠miên 既ký 熟thục 。 即tức 便tiện 覺giác 而nhi 寤ngụ 也dã 。 故cố 於ư 醒tỉnh 寤ngụ 時thời 。 則tắc 覧# 前tiền 塵trần 而nhi 斯tư 憶ức 。 然nhiên 正chánh 睡thụy 著trước 時thời 。 則tắc 失thất 記ký 憶ức 而nhi 為vi 忘vong 。 又hựu 睡thụy 中trung 有hữu 夢mộng 。 為vi 憶ức 。 醒tỉnh 來lai 不bất 記ký 。 為vi 忘vong 。 此thử 皆giai 覧# 塵trần 憶ức 忘vong 之chi 相tướng 。 可khả 見kiến 吾ngô 人nhân 終chung 朝triêu 每mỗi 日nhật 眠miên 而nhi 且thả 寤ngụ 。 寤ngụ 而nhi 又hựu 眠miên 。 以dĩ 至chí 忘vong 而nhi 復phục 憶ức 。 憶ức 而nhi 更cánh 忘vong 。

時thời 眠miên 時thời 寤ngụ 。

時thời 憶ức 時thời 忘vong 。 皆giai 意ý 入nhập 之chi 顛điên 倒đảo 勞lao 相tương/tướng 耳nhĩ 。 然nhiên 此thử 眠miên 寤ngụ 憶ức 忘vong 。 各các 具cụ 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 四tứ 相tương/tướng 遷thiên 移di 。 如như 初sơ 眠miên 為vi 生sanh 。 正chánh 眠miên 為vi 住trụ 。 將tương 寤ngụ 為vi 異dị 。 已dĩ 寤ngụ 為vi 滅diệt 。 如như 初sơ 寤ngụ 為vi 生sanh 。 正chánh 寤ngụ 為vi 住trụ 。 勞lao 倦quyện 為vi 異dị 。 眠miên 去khứ 為vi 滅diệt 。 如như 初sơ 憶ức 為vi 生sanh 。 正chánh 憶ức 為vi 住trụ 。 將tương 忘vong 為vi 異dị 。 忘vong 竟cánh 為vi 滅diệt 。 如như 初sơ 忘vong 為vi 生sanh 。 正chánh 忘vong 為vi 住trụ 。 欲dục 憶ức 為vi 異dị 。 憶ức 成thành 為vi 滅diệt 。 如như 是thị 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 不bất 過quá 是thị 其kỳ 始thỉ 終chung 相tương 續tục 。 往vãng 復phục 循tuần 環hoàn 。 故cố 名danh 顛điên 倒đảo 。 然nhiên 此thử 四tứ 相tương/tướng 皆giai 由do 。 無vô 始thỉ 習tập 氣khí 。 所sở 以dĩ 念niệm 念niệm 遷thiên 流lưu 。 吸hấp 取thủ 習tập 相tương/tướng 。 中trung 歸quy 意ý 根căn 。 而nhi 此thử 四tứ 相tương/tướng 剎sát 那na 不bất 停đình 。 前tiền 不bất 待đãi 後hậu 。 後hậu 不bất 及cập 前tiền 。 故cố 言ngôn 不bất 相tương 踰du 越việt 。 而nhi 意ý 入nhập 妄vọng 知tri 。 類loại 若nhược 此thử 矣hĩ 。 故cố 稱xưng 意ý 入nhập 。 為vi 能năng 知tri 之chi 根căn 焉yên 。 葢# 世thế 人nhân 只chỉ 知tri 眠miên 寤ngụ 憶ức 忘vong 。 為vi 意ý 家gia 勞lao 相tương/tướng 。 而nhi 殊thù 不bất 知tri 兼kiêm 意ý 知tri 根căn 。 及cập 於ư 勞lao 相tương/tướng 。 又hựu 同đồng 是thị 菩Bồ 提Đề 。 心tâm 上thượng 之chi 勞lao 相tương/tướng 耳nhĩ 。 然nhiên 此thử 意ý 入nhập 。 元nguyên 無vô 自tự 性tánh 。 但đãn 因nhân 浮phù 根căn 與dữ 彼bỉ 生sanh 滅diệt 二nhị 種chủng 妄vọng 塵trần 相tương 對đối 。 而nhi 黏niêm 湛trạm 集tập 知tri 。 居cư 於ư 生sanh 滅diệt 二nhị 塵trần 之chi 中trung 。 即tức 吸hấp 撮toát 此thử 生sanh 滅diệt 二nhị 種chủng 內nội 法pháp 之chi 塵trần 。 雖tuy 吸hấp 內nội 塵trần 。 然nhiên 亦diệc 不bất 與dữ 前tiền 五ngũ 入nhập 同đồng 。 葢# 前tiền 五ngũ 入nhập 。 緣duyên 現hiện 前tiền 境cảnh 。 謂vị 之chi 順thuận 流lưu 。 若nhược 反phản 緣duyên 內nội 。 則tắc 謂vị 之chi 逆nghịch 流lưu 。 且thả 縱túng/tung 反phản 緣duyên 。 亦diệc 不bất 及cập 其kỳ 內nội 塵trần 。 故cố 但đãn 以dĩ 前tiền 五ngũ 入nhập 逆nghịch 流lưu 不bất 及cập 之chi 處xứ 。 名danh 為vi 覺giác 知tri 能năng 入nhập 之chi 性tánh 。 然nhiên 此thử 知tri 性tánh 。 設thiết 或hoặc 離ly 彼bỉ 寤ngụ 寐mị 。 生sanh 滅diệt 二nhị 種chủng 妄vọng 塵trần 。 畢tất 竟cánh 無vô 有hữu 。 能năng 入nhập 之chi 體thể 性tánh 也dã 。 而nhi 意ý 入nhập 之chi 義nghĩa 。 是thị 為vi 如như 是thị 。 阿A 難Nan 當đương 知tri 。 如như 是thị 覺giác 知tri 。 能năng 入nhập 之chi 根căn 。 非phi 從tùng 寤ngụ 寐mị 而nhi 來lai 。 非phi 因nhân 生sanh 滅diệt 而nhi 有hữu 。 然nhiên 亦diệc 不bất 於ư 浮phù 根căn 而nhi 出xuất 。 且thả 亦diệc 非phi 於ư 虗hư 空không 所sở 生sanh 。 何hà 故cố 。 若nhược 謂vị 此thử 覺giác 知tri 能năng 入nhập 之chi 性tánh 。 從tùng 寤ngụ 來lai 者giả 。 當đương 寐mị 之chi 時thời 。 已dĩ 隨tùy 寤ngụ 滅diệt 。 又hựu 將tương 何hà 者giả 而nhi 為vi 寐mị 乎hồ 。 且thả 道đạo 即tức 今kim 昏hôn 昏hôn 孰thục 睡thụy 。 又hựu 能năng 做tố 夢mộng 者giả 誰thùy 耶da 。 若nhược 從tùng 寐mị 來lai 。 類loại 此thử 可khả 推thôi 。 若nhược 謂vị 此thử 覺giác 知tri 能năng 入nhập 之chi 性tánh 。 必tất 從tùng 生sanh 塵trần 時thời 有hữu 者giả 。 至chí 滅diệt 塵trần 時thời 。 即tức 應ưng 同đồng 生sanh 塵trần 而nhi 無vô 矣hĩ 。 如như 何hà 又hựu 去khứ 領lãnh 納nạp 滅diệt 塵trần 。 而nhi 內nội 守thủ 幽u 閒gian 耶da 。 是thị 則tắc 不bất 從tùng 生sanh 有hữu 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 是thị 從tùng 滅diệt 塵trần 有hữu 。 至chí 生sanh 塵trần 時thời 。 即tức 應ưng 同đồng 滅diệt 塵trần 而nhi 無vô 矣hĩ 。 更cánh 喚hoán 誰thùy 為vi 覺giác 知tri 分phân 別biệt 。 能năng 知tri 生sanh 塵trần 者giả 耶da 。 斯tư 亦diệc 不bất 從tùng 滅diệt 有hữu 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 之chi 覺giác 知tri 能năng 入nhập 之chi 性tánh 。 是thị 從tùng 浮phù 根căn 而nhi 出xuất 。 非phi 關quan 寤ngụ 寐mị 。 殊thù 不bất 知tri 這giá 一nhất 箇cá 狀trạng 。 若nhược 蓮liên 華hoa 赤xích 肉nhục 團đoàn 子tử 。 開khai 則tắc 明minh 。 而nhi 合hợp 則tắc 昏hôn 。 寤ngụ 則tắc 開khai 。 而nhi 寐mị 則tắc 合hợp 。 故cố 此thử 寤ngụ 寐mị 二nhị 相tướng 。 常thường 隨tùy 身thân 形hình 而nhi 開khai 合hợp 也dã 。 設thiết 或hoặc 離ly 斯tư 寤ngụ 寐mị 開khai 合hợp 二nhị 種chủng 體thể 相tướng 。 則tắc 此thử 覺giác 知tri 能năng 入nhập 之chi 者giả 。 將tương 同đồng 空không 華hoa 。 畢tất 竟cánh 無vô 有hữu 。 能năng 入nhập 之chi 性tánh 。 是thị 則tắc 不bất 從tùng 根căn 出xuất 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 之chi 覺giác 知tri 。 是thị 從tùng 空không 生sanh 者giả 。 則tắc 是thị 虗hư 空không 自tự 有hữu 知tri 覺giác 。 又hựu 何hà 關quan 於ư 汝nhữ 之chi 意ý 入nhập 耶da 。 是thị 則tắc 不bất 從tùng 空không 生sanh 矣hĩ 。 由do 是thị 義nghĩa 故cố 。 三tam 處xứ 都đô 無vô 。 當đương 知tri 意ý 入nhập 。 幻huyễn 妄vọng 稱xưng 相tướng 。 本bổn 即tức 是thị 非phi 因nhân 緣duyên 非phi 自tự 然nhiên 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。

△# 三tam 會hội 十thập 二nhị 處xứ 即tức 性tánh (# 二nhị )# 一nhất 總tổng 徵trưng 。

復phục 次thứ 阿A 難Nan 。 云vân 何hà 十thập 二nhị 處xứ 。 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。

此thử 總tổng 徵trưng 十thập 二nhị 處xứ 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。 葢# 前tiền 五ngũ 陰ấm 乃nãi 以dĩ 喻dụ 比tỉ 法pháp 。 用dụng 破phá 執chấp 情tình 。 次thứ 之chi 六lục 入nhập 。 假giả 託thác 其kỳ 事sự 。 以dĩ 顯hiển 幻huyễn 妄vọng 。 茲tư 十thập 二nhị 處xứ 以dĩ 至chí 末mạt 後hậu 七thất 大đại 。 皆giai 即tức 現hiện 前tiền 眼nhãn 見kiến 耳nhĩ 聞văn 等đẳng 事sự 。 人nhân 所sở 共cộng 知tri 者giả 。 示thị 其kỳ 藏tạng 性tánh 。 此thử 是thị 自tự 遠viễn 而nhi 近cận 。 由do 疎sơ 而nhi 親thân 。 正chánh 如Như 來Lai 循tuần 循tuần 善thiện 誘dụ 。 巧xảo 為vi 開khai 發phát 之chi 婆bà 心tâm 也dã 。 十thập 二nhị 者giả 。 內nội 六lục 根căn 外ngoại 六lục 塵trần 也dã 。 處xử 者giả 。 方phương 所sở 也dã 。 又hựu 定định 在tại 也dã 。 以dĩ 內nội 根căn 外ngoại 塵trần 各các 有hữu 方phương 所sở 定định 在tại 。 今kim 欲dục 融dung 歸quy 藏tạng 性tánh 。 故cố 為vi 破phá 除trừ 方phương 所sở 定định 在tại 耳nhĩ 。 且thả 此thử 中trung 破phá 妄vọng 顯hiển 真chân 。 雖tuy 根căn 塵trần 互hỗ 破phá 。 正chánh 意ý 在tại 塵trần 。 以dĩ 內nội 六lục 根căn 前tiền 已dĩ 破phá 顯hiển 故cố 也dã 。 良lương 以dĩ 根căn 塵trần 互hỗ 倚ỷ 。 勢thế 若nhược 交giao 蘆lô 。 故cố 不bất 得đắc 不bất 雙song 舉cử 而nhi 辯biện 破phá 之chi 也dã 。

△# 二nhị 別biệt 釋thích (# 六lục )# 一nhất 眼nhãn 色sắc 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 汝nhữ 且thả 觀quán 此thử 。 祇Kỳ 陀Đà 樹Thụ 林Lâm 。 至chí 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

此thử 明minh 眼nhãn 色sắc 二nhị 處xứ 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 乃nãi 優Ưu 波Ba 尼Ni 沙Sa 陀Đà 。 所sở 悟ngộ 處xứ 也dã 。 故cố 世Thế 尊Tôn 雙song 舉cử 眼nhãn 色sắc 二nhị 處xứ 。 而nhi 詰cật 之chi 曰viết 。 阿A 難Nan 且thả 汝nhữ 尋tầm 常thường 只chỉ 知tri 諸chư 法pháp 。 仗trượng 因nhân 托thác 緣duyên 。 如như 云vân 眼nhãn 色sắc 為vi 緣duyên 者giả 也dã 。 然nhiên 汝nhữ 能năng 觀quán 之chi 眼nhãn 根căn 。 竝tịnh 此thử 所sở 觀quán 祇kỳ 林lâm 泉tuyền 池trì 之chi 色sắc 塵trần 。 以dĩ 能năng 觀quán 者giả 。 即tức 是thị 眼nhãn 處xứ 。 所sở 觀quán 者giả 即tức 是thị 色sắc 處xứ 。 而nhi 於ư 汝nhữ 之chi 意ý 。 作tác 云vân 何hà 解giải 。 此thử 等đẳng 根căn 塵trần 生sanh 法pháp 。 還hoàn 是thị 外ngoại 之chi 色sắc 塵trần 。 生sanh 汝nhữ 眼nhãn 見kiến 之chi 內nội 根căn 處xứ 耶da 。 亦diệc 或hoặc 內nội 之chi 眼nhãn 根căn 。 生sanh 彼bỉ 色sắc 塵trần 之chi 外ngoại 相tướng 處xứ 耶da 。 此thử 二nhị 問vấn 正chánh 雙song 開khai 二nhị 途đồ 也dã 。 阿A 難Nan 若nhược 汝nhữ 復phục 謂vị 。 是thị 其kỳ 內nội 之chi 眼nhãn 根căn 。 生sanh 彼bỉ 外ngoại 之chi 色sắc 相tướng 。 而nhi 始thỉ 有hữu 所sở 見kiến 之chi 處xứ 者giả 。 是thị 色sắc 性tánh 屬thuộc 眼nhãn 矣hĩ 。 設thiết 或hoặc 眼nhãn 根căn 但đãn 見kiến 虗hư 空không 。 於ư 非phi 見kiến 色sắc 相tướng 之chi 時thời 。 則tắc 此thử 色sắc 性tánh 自tự 應ưng 同đồng 色sắc 相tướng 而nhi 銷tiêu 亡vong 矣hĩ 。 色sắc 性tánh 既ký 銷tiêu 。 色sắc 相tướng 亦diệc 無vô 。 縱túng/tung 有hữu 汝nhữ 見kiến 。 將tương 何hà 顯hiển 發phát 。 既ký 無vô 顯hiển 發phát 。 則tắc 空không 色sắc 二nhị 相tương/tướng 。 一nhất 切thiết 都đô 無vô 。 蓋cái 空không 色sắc 二nhị 相tương/tướng 。 要yếu 因nhân 待đãi 顯hiển 茲tư 者giả 。 色sắc 質chất 之chi 相tướng 既ký 成thành 烏ô 有hữu 。 又hựu 誰thùy 發phát 明minh 空không 質chất 之chi 相tướng 耶da 。 是thị 計kế 眼nhãn 生sanh 色sắc 相tướng 者giả 謬mậu 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 眼nhãn 根căn 生sanh 空không 相tướng 者giả 。 亦diệc 猶do 生sanh 色sắc 之chi 如như 是thị 也dã 。 若nhược 復phục 謂vị 言ngôn 。 是thị 外ngoại 之chi 色sắc 塵trần 。 生sanh 汝nhữ 內nội 之chi 眼nhãn 見kiến 。 而nhi 始thỉ 有hữu 能năng 見kiến 之chi 處xứ 者giả 。 是thị 見kiến 性tánh 屬thuộc 色sắc 矣hĩ 。 設thiết 遇ngộ 虗hư 空không 。 現hiện 前tiền 非phi 有hữu 色sắc 相tướng 之chi 時thời 。 則tắc 此thử 見kiến 性tánh 即tức 應ưng 同đồng 色sắc 銷tiêu 亡vong 。 見kiến 性tánh 既ký 亡vong 。 則tắc 誰thùy 辯biện 空không 色sắc 。 是thị 則tắc 都đô 為vi 烏ô 有hữu 矣hĩ 。 以dĩ 塵trần 由do 根căn 顯hiển 。 今kim 根căn 既ký 無vô 。 又hựu 假giả 誰thùy 去khứ 。 發phát 明minh 為vi 空không 為vi 色sắc 之chi 塵trần 耶da 。 此thử 計kế 色sắc 生sanh 眼nhãn 見kiến 者giả 。 又hựu 非phi 矣hĩ 。 故cố 下hạ 結kết 之chi 曰viết 。 由do 是thị 義nghĩa 故cố 。 應ưng 當đương 了liễu 知tri 。 內nội 之chi 眼nhãn 見kiến 。 與dữ 外ngoại 之chi 色sắc 空không 。 二nhị 者giả 俱câu 無vô 處xứ 所sở 也dã 。 即tức 此thử 色sắc 相tướng 與dữ 夫phu 見kiến 根căn 。 而nhi 此thử 二nhị 處xứ 虗hư 妄vọng 稱xưng 相tương/tướng 。 若nhược 求cầu 其kỳ 本bổn 。 乃nãi 非phi 因nhân 緣duyên 非phi 自tự 然nhiên 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。

△# 二nhị 耳nhĩ 聲thanh 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 汝nhữ 更cánh 聽thính 此thử 。 祇Kỳ 陀Đà 園Viên 中trung 。 至chí 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

此thử 明minh 耳nhĩ 聲thanh 二nhị 處xứ 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 是thị 憍Kiều 陳Trần 如Như 所sở 解giải 處xứ 也dã 。 阿A 難Nan 汝nhữ 更cánh 聽thính 此thử 。 祇Kỳ 陀Đà 園Viên 中trung 。 因nhân 齋trai 食thực 辦biện 而nhi 擊kích 皷cổ 。 欲dục 大đại 眾chúng 集tập 而nhi 撞chàng 鐘chung 。 然nhiên 此thử 鐘chung 音âm 皷cổ 聲thanh 。 或hoặc 前tiền 或hoặc 後hậu 。 相tương 續tục 而nhi 發phát 。 於ư 汝nhữ 之chi 意ý 。 作tác 云vân 何hà 解giải 。 此thử 等đẳng 還hoàn 是thị 聲thanh 音âm 來lai 汝nhữ 耳nhĩ 邊biên 而nhi 聞văn 之chi 耶da 。 是thị 汝nhữ 耳nhĩ 根căn 往vãng 聲thanh 處xứ 去khứ 而nhi 聞văn 之chi 耶da 。 阿A 難Nan 若nhược 復phục 是thị 此thử 鐘chung 皷cổ 之chi 聲thanh 。 來lai 耳nhĩ 邊biên 之chi 處xứ 者giả 。 或hoặc 我ngã 入nhập 城thành 乞khất 食thực 。 則tắc 在tại 林lâm 無vô 有hữu 我ngã 矣hĩ 。 則tắc 林lâm 中trung 鐘chung 皷cổ 。 我ngã 固cố 不bất 聞văn 。 然nhiên 目Mục 連Liên 迦Ca 葉Diếp 。 應ưng 不bất 同đồng 時thời 而nhi 俱câu 聞văn 也dã 。 何hà 謂vị 。 以dĩ 此thử 鐘chung 皷cổ 之chi 聲thanh 。 必tất 來lai 阿A 難Nan 耳nhĩ 邊biên 處xứ 故cố 。 設thiết 許hứa 眾chúng 若nhược 俱câu 聞văn 。 則tắc 一nhất 鐘chung 一nhất 皷cổ 。 何hà 容dung 有hữu 多đa 聲thanh 乎hồ 。 此thử 如như 一nhất 人nhân 必tất 不bất 能năng 并tinh 赴phó 兩lưỡng 處xứ 。 則tắc 知tri 一nhất 聲thanh 必tất 不bất 能năng 徧biến 來lai 眾chúng 耳nhĩ 矣hĩ 。 何hà 況huống 下hạ 例lệ 顯hiển 也dã 。 以dĩ 少thiểu 尚thượng 不bất 聞văn 。 況huống 其kỳ 多đa 耶da 。 今kim 且thả 不bất 然nhiên 。 則tắc 一nhất 聞văn 鐘chung 聲thanh 。 俱câu 來lai 食thực 處xứ 。 可khả 知tri 非phi 聲thanh 來lai 耳nhĩ 邊biên 矣hĩ 。 若nhược 復phục 謂vị 言ngôn 。 是thị 汝nhữ 耳nhĩ 根căn 往vãng 彼bỉ 鐘chung 皷cổ 聲thanh 邊biên 處xứ 去khứ 者giả 。 亦diệc 如như 我ngã 歸quy 住trụ 祇kỳ 林lâm 。 則tắc 在tại 城thành 無vô 有hữu 我ngã 矣hĩ 。 則tắc 城thành 中trung 鐘chung 皷cổ 。 我ngã 固cố 不bất 聞văn 。 如như 汝nhữ 在tại 城thành 聞văn 彼bỉ 皷cổ 聲thanh 。 其kỳ 耳nhĩ 已dĩ 往vãng 。 擊kích 皷cổ 之chi 處xứ 。 設thiết 或hoặc 鐘chung 聲thanh 與dữ 皷cổ 響hưởng 一nhất 時thời 齊tề 出xuất 。 應ưng 不bất 一nhất 時thời 俱câu 聞văn 。 何hà 謂vị 。 以dĩ 此thử 一nhất 根căn 已dĩ 往vãng 皷cổ 處xứ 。 故cố 鐘chung 聲thanh 出xuất 必tất 不bất 俱câu 聞văn 。 此thử 如như 一nhất 身thân 不bất 能năng 齊tề 至chí 二nhị 處xứ 。 則tắc 知tri 一nhất 根căn 豈khởi 能năng 徧biến 往vãng 多đa 聲thanh 耶da 。 若nhược 鐘chung 皷cổ 俱câu 聞văn 者giả 。 是thị 容dung 有hữu 多đa 根căn 矣hĩ 。 有hữu 是thị 理lý 哉tai 。 何hà 況huống 下hạ 例lệ 顯hiển 也dã 。 意ý 謂vị 。 豈khởi 獨độc 鐘chung 皷cổ 齊tề 出xuất 而nhi 齊tề 聞văn 。 即tức 其kỳ 城thành 中trung 象tượng 呌khiếu 馬mã 嘶# 。 牛ngưu 鳴minh 羊dương 羋# 。 情tình 與dữ 無vô 情tình 。 種chủng 種chủng 音âm 聲thanh 。 一nhất 時thời 齊tề 出xuất 。 一nhất 時thời 俱câu 聞văn 。 可khả 知tri 非phi 耳nhĩ 往vãng 聲thanh 處xứ 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 耳nhĩ 根căn 聲thanh 塵trần 。 各các 居cư 本bổn 位vị 。 無vô 往vãng 來lai 者giả 。 若nhược 是thị 則tắc 聲thanh 不bất 來lai 耳nhĩ 。 耳nhĩ 不bất 往vãng 聲thanh 。 兩lưỡng 不bất 相tương 到đáo 。 亦diệc 應ưng 有hữu 聲thanh 而nhi 耳nhĩ 無vô 聞văn 。 纔tài 是thị 今kim 又hựu 不bất 然nhiên 。 凡phàm 有hữu 聲thanh 處xứ 。 耳nhĩ 即tức 有hữu 聞văn 。 可khả 知tri 非phi 無vô 往vãng 來lai 者giả 矣hĩ 。 故cố 下hạ 結kết 之chi 曰viết 。 由do 是thị 義nghĩa 故cố 。 應ưng 當đương 了liễu 知tri 。 內nội 之chi 聽thính 根căn 。 與dữ 外ngoại 之chi 聲thanh 塵trần 。 二nhị 者giả 俱câu 無vô 處xứ 所sở 也dã 。 故cố 即tức 此thử 聽thính 根căn 。 與dữ 夫phu 聲thanh 塵trần 。 此thử 之chi 二nhị 處xứ 。 俱câu 為vi 虗hư 妄vọng 稱xưng 相tương/tướng 。 若nhược 求cầu 其kỳ 本bổn 。 乃nãi 非phi 因nhân 緣duyên 非phi 自tự 然nhiên 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。

△# 三tam 鼻tị 香hương 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 汝nhữ 又hựu 齅khứu 此thử 。 爐lô 中trung 旃chiên 檀đàn 。 至chí 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

此thử 明minh 鼻tị 香hương 二nhị 處xứ 。 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 是thị 香Hương 嚴Nghiêm 童Đồng 子Tử 。 入nhập 圓viên 通thông 處xứ 也dã 。 佛Phật 欲dục 發phát 明minh 鼻tị 家gia 塵trần 相tương/tướng 。 先tiên 指chỉ 異dị 香hương 。 以dĩ 顯hiển 殊thù 勝thắng 。 而nhi 審thẩm 問vấn 曰viết 。

阿A 難Nan 。 汝nhữ 且thả 以dĩ 鼻tị 又hựu 齅khứu 。 齅khứu 此thử 爐lô 中trung 之chi 旃chiên 檀đàn 。 但đãn 纔tài 然nhiên 得đắc 一nhất 銖thù 。 則tắc 舉cử 室Thất 羅La 城Thành 四tứ 十thập 里lý 內nội 。 同đồng 於ư 一nhất 時thời 。 俱câu 聞văn 香hương 氣khí 。 於ư 汝nhữ 之chi 意ý 。 作tác 云vân 何hà 解giải 。 此thử 香hương 還hoàn 是thị 生sanh 於ư 旃chiên 檀đàn 之chi 香hương 木mộc 耶da 。 是thị 生sanh 於ư 汝nhữ 之chi 鼻tị 根căn 耶da 。 還hoàn 生sanh 於ư 虗hư 空không 耶da 。 阿A 難Nan 若nhược 謂vị 。 此thử 香hương 生sanh 於ư 汝nhữ 鼻tị 。 既ký 稱xưng 此thử 香hương 。 是thị 鼻tị 所sở 生sanh 。 即tức 應ưng 此thử 香hương 。 應ưng 當đương 從tùng 鼻tị 而nhi 出xuất 。 然nhiên 鼻tị 乃nãi 肉nhục 質chất 。 且thả 非phi 旃chiên 檀đàn 之chi 木mộc 。 云vân 何hà 肉nhục 鼻tị 之chi 中trung 。 有hữu 旃chiên 檀đàn 香hương 木mộc 之chi 氣khí 耶da 。 即tức 使sử 縱túng/tung 許hứa 鼻tị 生sanh 。 然nhiên 稱xưng 汝nhữ 能năng 聞văn 香hương 。 卻khước 又hựu 乖quai 理lý 。 何hà 謂vị 當đương 是thị 香hương 於ư 鼻tị 入nhập 。 方phương 可khả 說thuyết 聞văn 。 令linh 既ký 從tùng 鼻tị 中trung 出xuất 香hương 。 而nhi 說thuyết 汝nhữ 能năng 聞văn 者giả 。 甚thậm 非phi 實thật 義nghĩa 也dã 。 是thị 則tắc 非phi 生sanh 於ư 根căn 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 香hương 生sanh 於ư 空không 者giả 。 則tắc 能năng 生sanh 空không 性tánh 。 既ký 是thị 不bất 變biến 常thường 恆hằng 。 而nhi 所sở 生sanh 香hương 氣khí 。 應ưng 當đương 不bất 變biến 常thường 在tại 。 又hựu 何hà 藉tạ 於ư 爐lô 中trung 。 燒thiêu 此thử 枯khô 木mộc 。 而nhi 後hậu 有hữu 香hương 耶da 。 可khả 知tri 非phi 從tùng 空không 生sanh 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 香hương 必tất 生sanh 於ư 木mộc 者giả 。 則tắc 此thử 異dị 香hương 之chi 質chất 。 乃nãi 是thị 因nhân 爇nhiệt 而nhi 成thành 煙yên 。 使sử 鼻tị 得đắc 聞văn 。 若nhược 鼻tị 得đắc 聞văn 。 合hợp 當đương 蒙mông 其kỳ 煙yên 氣khí 。 可khả 說thuyết 香hương 生sanh 於ư 木mộc 。 然nhiên 而nhi 其kỳ 煙yên 上thượng 騰đằng 虗hư 空không 。 曾tằng 未vị 及cập 遠viễn 。 而nhi 四tứ 十thập 里lý 內nội 。 云vân 何hà 已dĩ 聞văn 。 其kỳ 香hương 氣khí 耶da 。 是thị 則tắc 非phi 生sanh 於ư 木mộc 矣hĩ 。 故cố 下hạ 結kết 之chi 曰viết 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 應ưng 當đương 了liễu 知tri 。 外ngoại 之chi 香hương 塵trần 。 內nội 之chi 鼻tị 根căn 。 與dữ 夫phu 能năng 聞văn 所sở 聞văn 。 二nhị 者giả 俱câu 無vô 處xứ 所sở 也dã 。 故cố 即tức 此thử 齅khứu 根căn 。 與dữ 彼bỉ 香hương 塵trần 。 此thử 之chi 二nhị 處xứ 。 均quân 為vi 虗hư 妄vọng 稱xưng 相tương/tướng 。 若nhược 求cầu 其kỳ 本bổn 。 乃nãi 非phi 因nhân 緣duyên 非phi 自tự 然nhiên 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。 旃chiên 檀đàn 亦diệc 云vân 牛ngưu 頭đầu 。 旃chiên 檀đàn 出xuất 北Bắc 俱Câu 盧Lô 洲Châu 。 牛ngưu 頭đầu 山sơn 中trung 。 故cố 法pháp 華hoa 云vân 。 此thử 香hương 六lục 銖thù 。 價giá 值trị 娑sa 婆bà 者giả 。 是thị 也dã 。 博bác 物vật 志chí 云vân 。 漢hán 武võ 帝đế 時thời 。 西tây 園viên 遣khiển 使sử 。 獻hiến 香hương 四tứ 枚mai 。 大đại 如như 鷄kê 卵noãn 。 漢hán 制chế 。 香hương 不bất 滿mãn 斤cân 。 不bất 得đắc 受thọ 。 後hậu 長trường/trưởng 安an 染nhiễm 疫dịch 。 使sứ 者giả 奏tấu 請thỉnh 。 焚phần 香hương 燒thiêu 一nhất 枚mai 。 四tứ 十thập 里lý 間gian 。 民dân 疫dịch 皆giai 愈dũ 。 此thử 異dị 香hương 殊thù 勝thắng 之chi 明minh 證chứng 也dã 。 律luật 曆lịch 志chí 云vân 。 二nhị 十thập 四tứ 銖thù 為vi 一nhất 兩lưỡng 。 今kim 云vân 一nhất 銖thù 。 乃nãi 四tứ 分phần/phân 一nhất 釐li 六lục 毫hào 六lục 絲ti 六lục 忽hốt 也dã 。

△# 四tứ 舌thiệt 味vị 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 汝nhữ 常thường 二nhị 時thời 。 眾chúng 中trung 持trì 鉢bát (# 至chí 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

此thử 明minh 舌thiệt 味vị 二nhị 處xứ 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 乃nãi 藥Dược 王Vương 藥Dược 上Thượng 。 舌thiệt 頭đầu 拖tha 地địa 處xứ 也dã 。 蓋cái 人nhân 莫mạc 不bất 飲ẩm 食thực 也dã 。 鮮tiên 能năng 知tri 味vị 也dã 。 故cố 令linh 當đương 機cơ 向hướng 舉cử 匙thi 下hạ 箸trứ 於ư 鉢bát 盂vu 邊biên 去khứ 。 討thảo 消tiêu 息tức 以dĩ 審thẩm 問vấn 之chi 曰viết 。 阿A 難Nan 汝nhữ 於ư 尋tầm 常thường 當đương 法Pháp 喜hỷ 禪thiền 悅duyệt 。 二nhị 食thực 之chi 時thời 。 在tại 大đại 眾chúng 之chi 中trung 。 持trì 鉢bát 而nhi 食thực 。 其kỳ 間gian 舌thiệt 根căn 或hoặc 時thời 遭tao 遇ngộ 。 酥tô 酪lạc 醍đề 醐hồ 。 此thử 皆giai 名danh 上thượng 味vị 也dã 。 必tất 自tự 經kinh 心tâm 。 然nhiên 於ư 汝nhữ 之chi 意ý 。 作tác 云vân 何hà 解giải 。 此thử 之chi 上thượng 味vị 。 還hoàn 是thị 生sanh 於ư 虗hư 空không 中trung 耶da 。 生sanh 於ư 舌thiệt 根căn 中trung 耶da 。 是thị 生sanh 於ư 飲ẩm 食thực 中trung 耶da 。 若nhược 復phục 謂vị 此thử 佳giai 味vị 生sanh 於ư 汝nhữ 之chi 舌thiệt 根căn 。 然nhiên 則tắc 在tại 汝nhữ 口khẩu 中trung 。 祇kỳ 有hữu 一nhất 箇cá 能năng 生sanh 舌thiệt 頭đầu 。 只chỉ 合hợp 所sở 生sanh 。 亦diệc 唯duy 一nhất 味vị 。 其kỳ 能năng 生sanh 舌thiệt 根căn 。

爾nhĩ 時thời 所sở 生sanh 。 已dĩ 成thành 酥tô 味vị 。 亦diệc 應ưng 唯duy 知tri 於ư 酥tô 味vị 。 或hoặc 遇ngộ 黑hắc 石thạch 蜜mật 。 應ưng 不bất 推thôi 遷thiên 移di 動động 。 而nhi 又hựu 知tri 其kỳ 為vi 蜜mật 味vị 也dã 。 設thiết 若nhược 果quả 不bất 推thôi 變biến 改cải 移di 。 而nhi 獨độc 知tri 酥tô 味vị 。 則tắc 又hựu 不bất 名danh 知tri 味vị 之chi 根căn 。 豈khởi 有hữu 舌thiệt 根căn 而nhi 不bất 知tri 味vị 者giả 可khả 乎hồ 。 若nhược 謂vị 舌thiệt 根căn 是thị 能năng 推thôi 變biến 改cải 移di 。 許hứa 知tri 多đa 味vị 者giả 。 既ký 味vị 從tùng 舌thiệt 生sanh 。 又hựu 有hữu 多đa 種chủng 。 然nhiên 汝nhữ 之chi 舌thiệt 。 非phi 有hữu 多đa 體thể 。 則tắc 能năng 生sanh 所sở 生sanh 。 不bất 相tương 當đương 矣hĩ 。 故cố 言ngôn 。 云vân 何hà 多đa 種chủng 之chi 味vị 。 皆giai 生sanh 於ư 一nhất 箇cá 舌thiệt 頭đầu 能năng 知tri 之chi 根căn 耶da 。 可khả 見kiến 計kế 味vị 從tùng 根căn 生sanh 者giả 。 非phi 也dã 。 若nhược 謂vị 此thử 味vị 是thị 獨độc 生sanh 於ư 食thực 中trung 者giả 。 不bất 假giả 舌thiệt 根căn 。 然nhiên 則tắc 食thực 本bổn 無vô 知tri 之chi 塵trần 。 非phi 有hữu 分phân 別biệt 之chi 識thức 。 云vân 何hà 自tự 知tri 。 為vi 甜điềm 為vi 苦khổ 耶da 。 又hựu 且thả 食thực 能năng 自tự 知tri 。 即tức 同đồng 他tha 人nhân 食thực 而nhi 知tri 味vị 。 又hựu 何hà 干can 預dự 於ư 汝nhữ 。 豈khởi 得đắc 名danh 汝nhữ 舌thiệt 根căn 為vi 能năng 嘗thường 味vị 之chi 知tri 耶da 。 是thị 計kế 味vị 生sanh 於ư 食thực 者giả 。 又hựu 非phi 也dã 。 若nhược 謂vị 此thử 味vị 是thị 生sanh 於ư 虗hư 空không 者giả 。 汝nhữ 且thả 不bất 妨phương 但đãn 嘗thường 虗hư 空không 看khán 。 到đáo 是thị 何hà 等đẳng 滋tư 味vị 耶da 。 設thiết 汝nhữ 必tất 然nhiên 以dĩ 其kỳ 虗hư 空không 。 若nhược 作tác 醎hàm 味vị 者giả 。 則tắc 是thị 徧biến 空không 皆giai 醎hàm 。 既ký 能năng 醎hàm 汝nhữ 之chi 舌thiệt 。 亦diệc 應ưng 醎hàm 汝nhữ 之chi 面diện 。 則tắc 世thế 界giới 之chi 人nhân 。 皆giai 同đồng 醎hàm 海hải 之chi 魚ngư 。 既ký 然nhiên 嘗thường 受thọ 其kỳ 醎hàm 。 自tự 不bất 了liễu 知tri 其kỳ 淡đạm 。 若nhược 果quả 不bất 識thức 於ư 淡đạm 。 自tự 然nhiên 亦diệc 不bất 覺giác 醎hàm 。 必tất 致trí 醎hàm 淡đạm 二nhị 味vị 。 一nhất 無vô 所sở 知tri 。 云vân 何hà 可khả 名danh 虗hư 空không 為vi 能năng 知tri 味vị 耶da 。 此thử 計kế 味vị 生sanh 於ư 空không 者giả 。 更cánh 非phi 也dã 。 故cố 下hạ 結kết 之chi 曰viết 。 由do 是thị 義nghĩa 故cố 。 應ưng 當đương 了liễu 知tri 。 外ngoại 之chi 味vị 塵trần 。 內nội 之chi 舌thiệt 根căn 。 與dữ 其kỳ 能năng 嘗thường 所sở 嘗thường 。 二nhị 者giả 俱câu 無vô 處xứ 所sở 也dã 。 即tức 此thử 舌thiệt 之chi 能năng 嘗thường 。 與dữ 夫phu 味vị 之chi 所sở 嘗thường 。 二nhị 處xứ 俱câu 是thị 虗hư 妄vọng 稱xưng 相tương/tướng 。 若nhược 求cầu 其kỳ 本bổn 。 乃nãi 非phi 因nhân 緣duyên 非phi 自tự 然nhiên 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。 黑hắc 石thạch 蜜mật 者giả 。 善thiện 見kiến 律luật 云vân 。 即tức 甘cam 蔗giá 糖đường 以dĩ 其kỳ 色sắc 黑hắc 而nhi 堅kiên 。 其kỳ 味vị 甚thậm 甜điềm 。 故cố 名danh 黑hắc 石thạch 蜜mật 也dã 。

△# 五ngũ 身thân 觸xúc 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 汝nhữ 常thường 晨thần 朝triêu 。 以dĩ 手thủ 摩ma 頭đầu 。 至chí 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

此thử 明minh 身thân 觸xúc 二nhị 處xứ 。 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 是thị 跋Bạt 陀Đà 婆Bà 羅La 。 向hướng 洗tẩy 浴dục 時thời 。 摸mạc 著trước 處xứ 也dã 。 葢# 稱xưng 觸xúc 者giả 。 必tất 以dĩ 根căn 境cảnh 能năng 所sở 有hữu 知tri 無vô 知tri 合hợp 離ly 違vi 順thuận 相tương 對đối 而nhi 後hậu 成thành 也dã 。 此thử 中trung 獨độc 以dĩ 一nhất 身thân 明minh 觸xúc 。 正chánh 顯hiển 萬vạn 法pháp 一nhất 體thể 。 本bổn 無vô 能năng 所sở 合hợp 離ly 。 特đặc 情tình 塵trần 隔cách 越việt 。 而nhi 妄vọng 成thành 有hữu 也dã 。 故cố 佛Phật 審thẩm 問vấn 之chi 曰viết 。

阿A 難Nan 。 如như 我ngã 令linh 諸chư 弟đệ 子tử 。 一nhất 日nhật 三tam 度độ 摩ma 頭đầu 。 且thả 自tự 誦tụng 云vân 。 守thủ 口khẩu 攝nhiếp 意ý 身thân 莫mạc 犯phạm 。 如như 是thị 行hành 者giả 得đắc 度độ 世thế 。 汝nhữ 亦diệc 依y 教giáo 行hành 持trì 。 而nhi 常thường 於ư 晨thần 朝triêu 。 以dĩ 手thủ 摩ma 頭đầu 。 當đương 此thử 摩ma 時thời 。 則tắc 手thủ 知tri 有hữu 頭đầu 。 而nhi 頭đầu 知tri 有hữu 手thủ 。 且thả 道đạo 誰thùy 為vi 能năng 知tri 。 誰thùy 為vi 所sở 知tri 。 又hựu 誰thùy 為vi 所sở 觸xúc 之chi 者giả 。 誰thùy 為vi 能năng 觸xúc 之chi 者giả 。 然nhiên 此thử 能năng 知tri 觸xúc 者giả 。 還hoàn 是thị 在tại 其kỳ 手thủ 耶da 。 還hoàn 是thị 在tại 其kỳ 頭đầu 耶da 。 若nhược 謂vị 能năng 知tri 觸xúc 者giả 。 獨độc 在tại 於ư 手thủ 。 則tắc 觸xúc 知tri 在tại 手thủ 。 而nhi 頭đầu 則tắc 成thành 於ư 無vô 知tri 之chi 物vật 。 云vân 何hà 知tri 手thủ 之chi 觸xúc 我ngã 頭đầu 。 而nhi 成thành 其kỳ 觸xúc 乎hồ 。 若nhược 謂vị 能năng 知tri 觸xúc 者giả 。 獨độc 在tại 於ư 頭đầu 。 則tắc 觸xúc 知tri 在tại 頭đầu 。 而nhi 手thủ 則tắc 成thành 於ư 無vô 用dụng 之chi 物vật 。 云vân 何hà 知tri 頭đầu 之chi 觸xúc 我ngã 手thủ 。 而nhi 名danh 為vi 觸xúc 乎hồ 。 若nhược 謂vị 頭đầu 之chi 與dữ 手thủ 。 各các 有hữu 一nhất 知tri 。 則tắc 汝nhữ 阿A 難Nan 。 應ưng 有hữu 二nhị 身thân 。 若nhược 謂vị 頭đầu 之chi 與dữ 手thủ 。 共cộng 是thị 一nhất 知tri 。 則tắc 所sở 生sanh 者giả 。 亦diệc 是thị 一nhất 觸xúc 。 若nhược 然nhiên 則tắc 手thủ 之chi 與dữ 頭đầu 。 當đương 為vi 一nhất 體thể 。 若nhược 果quả 一nhất 體thể 者giả 。 觸xúc 則tắc 無vô 成thành 。 何hà 則tắc 。 以dĩ 有hữu 二nhị 物vật 。 方phương 可khả 說thuyết 觸xúc 。 今kim 既ký 唯duy 一nhất 。 何hà 成thành 其kỳ 觸xúc 乎hồ 。 若nhược 謂vị 頭đầu 之chi 與dữ 手thủ 。 還hoàn 是thị 二nhị 知tri 二nhị 體thể 者giả 。 且thả 道đạo 此thử 觸xúc 當đương 何hà 為vi 在tại 乎hồ 。 為vi 屬thuộc 能năng 觸xúc 。 為vi 屬thuộc 所sở 獨độc 。 若nhược 觸xúc 屬thuộc 能năng 。 則tắc 在tại 手thủ 在tại 頭đầu 。 皆giai 成thành 能năng 觸xúc 。 自tự 非phi 所sở 觸xúc 。 既ký 無vô 成thành 觸xúc 。 豈khởi 虗hư 空không 於ư 汝nhữ 成thành 所sở 觸xúc 乎hồ 。 若nhược 觸xúc 屬thuộc 所sở 。 則tắc 在tại 手thủ 在tại 頭đầu 。 皆giai 成thành 所sở 觸xúc 。 自tự 非phi 能năng 觸xúc 。 既ký 無vô 能năng 觸xúc 。 不bất 應ưng 虗hư 空không 與dữ 汝nhữ 成thành 能năng 觸xúc 乎hồ 。 是thị 則tắc 能năng 觸xúc 所sở 觸xúc 。 均quân 不bất 成thành 矣hĩ 。 故cố 下hạ 結kết 之chi 曰viết 。 由do 是thị 義nghĩa 故cố 。 應ưng 當đương 了liễu 知tri 。 所sở 覺giác 之chi 觸xúc 。 與dữ 能năng 覺giác 之chi 身thân 。 二nhị 者giả 俱câu 無vô 處xứ 所sở 也dã 。 即tức 此thử 身thân 根căn 。 與dữ 夫phu 觸xúc 塵trần 。 二nhị 處xứ 俱câu 是thị 虗hư 妄vọng 稱xưng 相tương/tướng 。 若nhược 求cầu 其kỳ 本bổn 。 乃nãi 非phi 因nhân 緣duyên 非phi 自tự 然nhiên 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。 觸xúc 誰thùy 之chi 誰thùy 。 當đương 訓huấn 何hà 字tự 。 義nghĩa 始thỉ 暢sướng 然nhiên 。

△# 六lục 意ý 法pháp 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 汝nhữ 常thường 意ý 中trung 。 所sở 緣duyên 善thiện 惡ác 。 至chí 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

此thử 明minh 意ý 法pháp 二nhị 處xứ 。 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 乃nãi 摩Ma 訶Ha 迦Ca 葉Diếp 。 獲hoạch 圓viên 通thông 處xứ 也dã 。 阿A 難Nan 蓋cái 汝nhữ 於ư 尋tầm 常thường 向hướng 意ý 根căn 中trung 。 所sở 緣duyên 法pháp 塵trần 。 此thử 惟duy 屬thuộc 內nội 。 祇kỳ 是thị 前tiền 五ngũ 塵trần 之chi 生sanh 滅diệt 影ảnh 事sự 。 於ư 世thế 諦đế 中trung 。 亦diệc 無vô 別biệt 體thể 者giả 也dã 。 若nhược 欲dục 分phân 別biệt 此thử 性tánh 。 不bất 出xuất 於ư 三tam 。 一nhất 善thiện 性tánh 。 二nhị 惡ác 性tánh 。 謂vị 第đệ 六lục 識thức 所sở 具cụ 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 。 惡ác 法pháp 之chi 性tánh 也dã 。 三tam 無vô 記ký 性tánh 。 謂vị 第đệ 六lục 識thức 所sở 具cụ 一nhất 切thiết 不bất 善thiện 。 不bất 惡ác 初sơ 無vô 記ký 憶ức 之chi 性tánh 也dã 。 皆giai 由do 意ý 根căn 所sở 緣duyên 生sanh 來lai 。 自tự 成thành 一nhất 定định 法pháp 則tắc 。 故cố 名danh 為vi 性tánh 。 此thử 所sở 謂vị 不bất 教giáo 而nhi 能năng 者giả 也dã 。 以dĩ 諸chư 世thế 諦đế 一nhất 切thiết 有hữu 漏lậu 。 生sanh 滅diệt 之chi 法pháp 。 皆giai 依y 此thử 三tam 性tánh 。 造tạo 作tác 而nhi 成thành 。 故cố 曰viết 生sanh 成thành 。 然nhiên 此thử 諸chư 法pháp 。 莫mạc 不bất 以dĩ 三tam 性tánh 作tác 則tắc 。 故cố 曰viết 法pháp 則tắc 。 以dĩ 故cố 吾ngô 人nhân 意ý 根căn 所sở 緣duyên 。 不bất 是thị 善thiện 便tiện 是thị 惡ác 。 若nhược 不bất 記ký 別biệt 善thiện 惡ác 。 則tắc 落lạc 無vô 記ký 。 設thiết 除trừ 此thử 三tam 性tánh 之chi 外ngoại 。 亦diệc 別biệt 無vô 意ý 法pháp 可khả 得đắc 矣hĩ 。 然nhiên 此thử 法pháp 塵trần 。 為vi 復phục 即tức 汝nhữ 意ý 根căn 之chi 心tâm 所sở 生sanh 乎hồ 。 為vi 當đương 離ly 汝nhữ 意ý 根căn 之chi 心tâm 而nhi 別biệt 有hữu 方phương 所sở 乎hồ 。

阿A 難Nan 。 若nhược 謂vị 此thử 之chi 法pháp 塵trần 即tức 意ý 根căn 之chi 心tâm 者giả 。 法pháp 塵trần 既ký 然nhiên 。 即tức 是thị 意ý 根căn 之chi 心tâm 。 則tắc 應ưng 非phi 是thị 法pháp 塵trần 。 既ký 不bất 屬thuộc 塵trần 。 自tự 非phi 意ý 根căn 之chi 心tâm 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 云vân 何hà 得đắc 成thành 意ý 根căn 所sở 緣duyên 之chi 處xứ 乎hồ 。 若nhược 謂vị 此thử 之chi 法pháp 塵trần 。 離ly 意ý 根căn 之chi 心tâm 。 別biệt 有hữu 方phương 向hướng 處xứ 所sở 者giả 。 則tắc 其kỳ 法pháp 塵trần 應ưng 有hữu 自tự 性tánh 。 然nhiên 塵trần 之chi 性tánh 為vi 是thị 有hữu 知tri 耶da 。 為vi 是thị 非phi 有hữu 知tri 耶da 。 若nhược 謂vị 有hữu 知tri 。 則tắc 當đương 名danh 意ý 根căn 之chi 心tâm 。 不bất 當đương 更cánh 名danh 內nội 法pháp 之chi 塵trần 。 既ký 然nhiên 異dị 汝nhữ 意ý 根căn 。 且thả 又hựu 有hữu 知tri 而nhi 非phi 塵trần 者giả 。 則tắc 另# 是thị 一nhất 心tâm 。 豈khởi 不bất 同đồng 於ư 他tha 人nhân 之chi 心tâm 量lượng 乎hồ 。 若nhược 必tất 執chấp 言ngôn 。 雖tuy 別biệt 有hữu 方phương 所sở 。 縱túng/tung 非phi 是thị 塵trần 。 必tất 非phi 他tha 人nhân 心tâm 量lượng 。 仍nhưng 即tức 是thị 汝nhữ 。 即tức 汝nhữ 之chi 心tâm 量lượng 者giả 。 云vân 何hà 汝nhữ 心tâm 。 不bất 與dữ 汝nhữ 合hợp 而nhi 為vi 一nhất 。 反phản 更cánh 與dữ 汝nhữ 離ly 而nhi 為vi 二nhị 乎hồ 。 可khả 見kiến 計kế 法pháp 塵trần 離ly 意ý 根căn 而nhi 有hữu 知tri 者giả 。 謬mậu 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 法pháp 塵trần 乃nãi 離ly 意ý 根căn 之chi 心tâm 。 而nhi 非phi 有hữu 知tri 者giả 。 然nhiên 此thử 法pháp 塵trần 且thả 屬thuộc 於ư 內nội 。 既ký 非phi 外ngoại 之chi 。 色sắc 聲thanh 香hương 味vị 。 與dữ 離ly 合hợp 冷lãnh 煖noãn 之chi 觸xúc 。 以dĩ 及cập 虗hư 空không 等đẳng 相tương/tướng 。 離ly 此thử 諸chư 塵trần 。 當đương 何hà 所sở 在tại 耶da 。 今kim 且thả 於ư 此thử 色sắc 空không 之chi 間gian 。 都đô 無vô 可khả 以dĩ 表biểu 顯hiển 而nhi 指chỉ 示thị 。 莫mạc 不bất 是thị 人nhân 世thế 之chi 間gian 。 更cánh 有hữu 一nhất 箇cá 空không 外ngoại 之chi 空không 。 而nhi 為vi 法pháp 塵trần 所sở 容dung 之chi 處xứ 乎hồ 。 且thả 此thử 法pháp 塵trần 既ký 非phi 有hữu 知tri 。 自tự 不bất 是thị 能năng 緣duyên 之chi 意ý 根căn 。 又hựu 離ly 根căn 而nhi 處xứ 空không 外ngoại 。 定định 非phi 是thị 所sở 緣duyên 之chi 法pháp 塵trần 。 既ký 非phi 能năng 緣duyên 之chi 根căn 。 又hựu 非phi 所sở 緣duyên 之chi 塵trần 。 能năng 所sở 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。 且thả 道đạo 此thử 之chi 法pháp 處xứ 。 將tương 從tùng 誰thùy 而nhi 立lập 耶da 。 可khả 見kiến 計kế 法pháp 塵trần 離ly 意ý 根căn 。 而nhi 非phi 有hữu 知tri 者giả 。 亦diệc 謬mậu 矣hĩ 。 故cố 下hạ 結kết 之chi 曰viết 。 由do 是thị 義nghĩa 故cố 。 應ưng 當đương 了liễu 知tri 。 此thử 所sở 緣duyên 之chi 法pháp 。 則tắc 與dữ 能năng 緣duyên 根căn 心tâm 。 二nhị 者giả 俱câu 無vô 處xứ 所sở 也dã 。 則tắc 此thử 意ý 根căn 與dữ 夫phu 法pháp 塵trần 。 二nhị 處xứ 俱câu 是thị 虗hư 妄vọng 稱xưng 相tương/tướng 。 若nhược 求cầu 其kỳ 本bổn 。 乃nãi 非phi 因nhân 緣duyên 非phi 自tự 然nhiên 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。 此thử 中trung 心tâm 字tự 。 均quân 指chỉ 意ý 知tri 根căn 也dã 。

△# 四tứ 會hội 十thập 八bát 界giới 即tức 性tánh (# 二nhị )# 一nhất 總tổng 徵trưng 。

復phục 次thứ 阿A 難Nan 。 云vân 何hà 十thập 八bát 界giới 。 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。

此thử 總tổng 徵trưng 也dã 。 梵Phạn 語ngữ 馱đà 都đô 。 此thử 翻phiên 曰viết 界giới 。 即tức 是thị 因nhân 義nghĩa 。 謂vị 根căn 塵trần 識thức 三tam 。 互hỗ 為vi 因nhân 故cố 。 又hựu 種chủng 族tộc 義nghĩa 。 謂vị 根căn 塵trần 識thức 三tam 。 各các 有hữu 種chủng 子tử 。 各các 有hữu 族tộc 類loại 故cố 。 十thập 八bát 者giả 。 謂vị 六lục 根căn 六lục 塵trần 六lục 識thức 也dã 。 又hựu 界giới 謂vị 界giới 限hạn 。 以dĩ 內nội 而nhi 能năng 緣duyên 者giả 。 屬thuộc 根căn 之chi 界giới 限hạn 。 外ngoại 之chi 所sở 緣duyên 者giả 。 屬thuộc 塵trần 之chi 界giới 限hạn 。 中trung 間gian 能năng 了liễu 別biệt 分phân 明minh 者giả 。 屬thuộc 識thức 之chi 界giới 限hạn 。 此thử 下hạ 雖tuy 根căn 塵trần 并tinh 舉cử 。 然nhiên 正chánh 破phá 在tại 識thức 。 葢# 根căn 塵trần 二nhị 種chủng 。 先tiên 以dĩ 破phá 顯hiển 故cố 也dã 。 以dĩ 識thức 界giới 若nhược 成thành 。 則tắc 根căn 塵trần 互hỗ 立lập 。 識thức 界giới 不bất 成thành 。 則tắc 根căn 塵trần 互hỗ 寂tịch 。 此thử 猶do 一nhất 室thất 鬩# 牆tường 。 隔cách 成thành 三tam 間gian 。 今kim 則tắc 撤triệt 去khứ 中trung 間gian 牆tường 壁bích 。 原nguyên 是thị 一nhất 室thất 。 則tắc 別biệt 無vô 三tam 間gian 之chi 名danh 目mục 矣hĩ 。 所sở 以dĩ 不bất 徒đồ 破phá 識thức 。 兼kiêm 亦diệc 破phá 界giới 。 以dĩ 疆cương 界giới 無vô 分phần/phân 。 則tắc 識thức 與dữ 根căn 塵trần 。 不bất 待đãi 會hội 名danh 。 本bổn 即tức 是thị 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 矣hĩ 。

△# 二nhị 別biệt 釋thích (# 六lục )# 一nhất 眼nhãn 色sắc 識thức 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 如như 汝nhữ 所sở 明minh 。 眼nhãn 色sắc 為vi 緣duyên 。 至chí 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

此thử 明minh 眼nhãn 色sắc 識thức 三tam 。 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 乃nãi 舍Xá 利Lợi 弗Phất 心tâm 見kiến 發phát 光quang 處xứ 也dã 。 蓋cái 佛Phật 欲dục 破phá 其kỳ 識thức 界giới 。 先tiên 就tựu 當đương 機cơ 素tố 所sở 解giải 者giả 。 而nhi 問vấn 之chi 曰viết 。 阿A 難Nan 如như 汝nhữ 前tiền 來lai 所sở 明minh 。 眼nhãn 有hữu 分phân 別biệt 。 色sắc 塵trần 無vô 知tri 。 識thức 生sanh 其kỳ 中trung 。 是thị 以dĩ 眼nhãn 根căn 色sắc 塵trần 。 內nội 外ngoại 為vi 緣duyên 。 而nhi 中trung 間gian 生sanh 於ư 眼nhãn 識thức 。 以dĩ 成thành 三tam 種chủng 界giới 限hạn 也dã 。 然nhiên 而nhi 此thử 識thức 。 為vi 復phục 因nhân 眼nhãn 根căn 所sở 生sanh 。 即tức 以dĩ 眼nhãn 為vi 識thức 之chi 界giới 限hạn 耶da 。 是thị 因nhân 色sắc 塵trần 所sở 生sanh 。 即tức 以dĩ 色sắc 塵trần 為vi 識thức 之chi 界giới 限hạn 耶da 。

阿A 難Nan 。 若nhược 謂vị 此thử 識thức 單đơn 因nhân 眼nhãn 根căn 生sanh 。 即tức 以dĩ 眼nhãn 根căn 為vi 界giới 限hạn 者giả 。 然nhiên 識thức 以dĩ 了liễu 塵trần 為vi 義nghĩa 。 既ký 無vô 色sắc 空không 二nhị 塵trần 。 則tắc 無vô 可khả 分phân 別biệt 之chi 物vật 。 雖tuy 縱túng/tung 有hữu 汝nhữ 之chi 眼nhãn 識thức 。 欲dục 將tương 何hà 所sở 而nhi 用dụng 之chi 乎hồ 。 以dĩ 無vô 塵trần 則tắc 不bất 用dụng 識thức 也dã 。 若nhược 謂vị 以dĩ 勝thắng 義nghĩa 見kiến 根căn 。 為vi 識thức 之chi 界giới 限hạn 。 且thả 汝nhữ 之chi 勝thắng 義nghĩa 根căn 。 乃nãi 清thanh 淨tịnh 八bát 法pháp 所sở 成thành 。 雖tuy 有hữu 照chiếu 境cảnh 發phát 識thức 之chi 用dụng 。 而nhi 體thể 屬thuộc 不bất 可khả 見kiến 。 然nhiên 則tắc 此thử 根căn 又hựu 非phi 同đồng 於ư 。 青thanh 黃hoàng 赤xích 白bạch 。 此thử 等đẳng 色sắc 相tướng 。 內nội 外ngoại 中trung 間gian 。 顯hiển 現hiện 分phân 明minh 。 有hữu 所sở 表biểu 示thị 。 且thả 而nhi 此thử 根căn 之chi 體thể 。 既ký 屬thuộc 不bất 可khả 見kiến 。 則tắc 無vô 處xứ 所sở 可khả 以dĩ 表biểu 示thị 矣hĩ 。 既ký 無vô 處xứ 所sở 表biểu 示thị 。 內nội 外ngoại 中trung 間gian 。 則tắc 汝nhữ 眼nhãn 識thức 從tùng 何hà 所sở 而nhi 立lập 其kỳ 界giới 限hạn 耶da 。 可khả 見kiến 計kế 識thức 界giới 以dĩ 眼nhãn 根căn 立lập 者giả 。 謬mậu 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 識thức 獨độc 因nhân 色sắc 塵trần 生sanh 。 即tức 以dĩ 色sắc 塵trần 為vi 界giới 限hạn 者giả 。 至chí 空không 相tướng 現hiện 前tiền 。 無vô 色sắc 之chi 時thời 。 汝nhữ 之chi 色sắc 生sanh 之chi 識thức 。 應ưng 隨tùy 色sắc 滅diệt 。 不bất 合hợp 知tri 空không 。 云vân 何hà 又hựu 能năng 識thức 知tri 是thị 虗hư 空không 性tánh 而nhi 非phi 色sắc 性tánh 耶da 。 若nhược 謂vị 色sắc 相tướng 遷thiên 變biến 之chi 時thời 。 汝nhữ 識thức 亦diệc 識thức 其kỳ 。 色sắc 相tướng 遷thiên 變biến 。 則tắc 是thị 汝nhữ 識thức 不bất 隨tùy 色sắc 相tương/tướng 遷thiên 變biến 矣hĩ 。 然nhiên 彼bỉ 色sắc 滅diệt 而nhi 。 汝nhữ 識thức 不bất 遷thiên 。 是thị 識thức 獨độc 存tồn 。 無vô 復phục 對đối 待đãi 。 更cánh 與dữ 何hà 法pháp 分phần/phân 疆cương 。 而nhi 從tùng 何hà 所sở 以dĩ 立lập 界giới 耶da 。 設thiết 轉chuyển 計kế 云vân 。 若nhược 色sắc 變biến 時thời 。 識thức 亦diệc 從tùng 變biến 。 自tự 可khả 與dữ 色sắc 立lập 界giới 。 故cố 破phá 之chi 曰viết 。 若nhược 識thức 從tùng 色sắc 變biến 。 則tắc 色sắc 與dữ 識thức 。 皆giai 同đồng 變biến 滅diệt 。 而nhi 識thức 之chi 界giới 相tương/tướng 。 自tự 然nhiên 無vô 矣hĩ 。 界giới 相tương/tướng 既ký 無vô 。 豈khởi 可khả 說thuyết 識thức 以dĩ 色sắc 為vi 界giới 耶da 。 若nhược 雙song 計kế 云vân 。 識thức 之chi 與dữ 色sắc 。 俱câu 同đồng 不bất 變biến 。 則tắc 識thức 之chi 界giới 。 可khả 從tùng 色sắc 立lập 。 亦diệc 破phá 之chi 曰viết 。 若nhược 俱câu 不bất 變biến 。 則tắc 二nhị 體thể 恆hằng 在tại 。 此thử 識thức 既ký 因nhân 色sắc 生sanh 。 則tắc 同đồng 無vô 知tri 。 自tự 應ưng 不bất 能năng 分phân 別biệt 。 了liễu 知tri 虗hư 空không 所sở 在tại 。 既ký 不bất 能năng 知tri 。 空không 之chi 所sở 在tại 。 又hựu 豈khởi 能năng 知tri 色sắc 所sở 在tại 乎hồ 。 既ký 然nhiên 不bất 知tri 色sắc 之chi 所sở 在tại 。 而nhi 識thức 之chi 界giới 又hựu 從tùng 何hà 所sở 而nhi 立lập 耶da 。 可khả 見kiến 計kế 識thức 界giới 以dĩ 色sắc 塵trần 立lập 者giả 。 亦diệc 謬mậu 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 單đơn 根căn 獨độc 塵trần 。 不bất 能năng 生sanh 識thức 。 必tất 要yếu 兼kiêm 於ư 眼nhãn 根căn 色sắc 塵trần 。 方phương 能năng 共cộng 生sanh 者giả 。 且thả 道đạo 是thị 合hợp 做tố 一nhất 塊khối 而nhi 生sanh 耶da 。 是thị 離ly 開khai 兩lưỡng 處xứ 而nhi 生sanh 耶da 。 若nhược 謂vị 合hợp 做tố 一nhất 塊khối 。 則tắc 中trung 間gian 已dĩ 無vô 縫phùng 隙khích 。 縱túng/tung 有hữu 所sở 生sanh 之chi 識thức 。 即tức 當đương 離ly 中trung 在tại 傍bàng 。 何hà 成thành 識thức 生sanh 其kỳ 中trung 。 之chi 界giới 限hạn 耶da 。 若nhược 謂vị 離ly 開khai 兩lưỡng 處xứ 。 則tắc 縱túng/tung 有hữu 所sở 生sanh 之chi 識thức 。 亦diệc 當đương 分phân 為vi 兩lưỡng 處xứ 去khứ 合hợp 。 一nhất 半bán 與dữ 眼nhãn 根căn 合hợp 。 一nhất 半bán 與dữ 色sắc 塵trần 合hợp 。 若nhược 是thị 則tắc 何hà 能năng 為vi 識thức 生sanh 其kỳ 中trung 。 之chi 界giới 限hạn 耶da 。 且thả 兩lưỡng 合hợp 。 則tắc 識thức 之chi 體thể 性tánh 。 又hựu 雜tạp 亂loạn 矣hĩ 。 何hà 謂vị 。 以dĩ 半bán 合hợp 根căn 。 則tắc 屬thuộc 有hữu 知tri 。 半bán 合hợp 於ư 塵trần 。 則tắc 屬thuộc 無vô 知tri 。 是thị 有hữu 知tri 無vô 知tri 。 相tương/tướng 參tham 相tương/tướng 雜tạp 。 而nhi 其kỳ 體thể 性tánh 先tiên 自tự 混hỗn 亂loạn 。 云vân 何hà 能năng 立lập 識thức 之chi 界giới 耶da 。 可khả 見kiến 計kế 識thức 界giới 以dĩ 根căn 塵trần 共cộng 立lập 者giả 。 更cánh 謬mậu 矣hĩ 。 故cố 下hạ 結kết 云vân 。 由do 是thị 義nghĩa 故cố 。 應ưng 當đương 了liễu 知tri 。 謂vị 眼nhãn 根căn 色sắc 塵trần 為vi 緣duyên 而nhi 生sanh 眼nhãn 識thức 界giới 者giả 。 則tắc 此thử 三tam 處xứ 。 都đô 屬thuộc 無vô 生sanh 。 是thị 知tri 眼nhãn 根căn 與dữ 夫phu 色sắc 塵trần 及cập 眼nhãn 識thức 界giới 。 此thử 之chi 三tam 者giả 。 本bổn 即tức 是thị 非phi 因nhân 緣duyên 非phi 自tự 然nhiên 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。

△# 二nhị 耳nhĩ 聲thanh 識thức 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 又hựu 汝nhữ 所sở 明minh 。 耳nhĩ 聲thanh 為vi 緣duyên 。 至chí 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

此thử 明minh 耳nhĩ 聲thanh 識thức 三tam 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 正chánh 普phổ 賢hiền 大Đại 士Sĩ 心tâm 聞văn 發phát 明minh 處xứ 也dã 。

阿A 難Nan 。 又hựu 汝nhữ 尋tầm 常thường 所sở 明minh 耳nhĩ 根căn 。 與dữ 聲thanh 塵trần 為vi 緣duyên 。 而nhi 生sanh 於ư 耳nhĩ 識thức 者giả 。 蓋cái 此thử 識thức 為vi 復phục 。 因nhân 耳nhĩ 根căn 所sở 生sanh 。 即tức 以dĩ 耳nhĩ 根căn 為vi 識thức 之chi 界giới 限hạn 耶da 。 抑ức 因nhân 聲thanh 塵trần 所sở 生sanh 。 即tức 以dĩ 聲thanh 塵trần 為vi 識thức 之chi 界giới 限hạn 耶da 。

阿A 難Nan 。 若nhược 謂vị 此thử 議nghị 單đơn 因nhân 耳nhĩ 根căn 所sở 生sanh 者giả 。 是thị 唯duy 以dĩ 根căn 為vi 能năng 生sanh 。 殊thù 不bất 知tri 有hữu 聲thanh 之chi 動động 無vô 聲thanh 之chi 靜tĩnh 。 此thử 二nhị 塵trần 相tương/tướng 。 既ký 不bất 現hiện 前tiền 。 即tức 勝thắng 義nghĩa 根căn 不bất 成thành 能năng 知tri 。 然nhiên 則tắc 必tất 無vô 所sở 知tri 之chi 塵trần 。 而nhi 能năng 知tri 之chi 根căn 亦diệc 無vô 。 若nhược 爾nhĩ 是thị 外ngoại 無vô 所sở 知tri 。 內nội 無vô 能năng 知tri 。 根căn 塵trần 尚thượng 然nhiên 無vô 成thành 。 而nhi 因nhân 根căn 所sở 生sanh 之chi 識thức 。 作tác 何hà 形hình 狀trạng 相tướng 貌mạo 。 且thả 自tự 何hà 而nhi 有hữu 耶da 。 若nhược 復phục 計kế 云vân 。 勝thắng 義nghĩa 根căn 屬thuộc 不bất 可khả 見kiến 。 故cố 不bất 可khả 為vi 識thức 之chi 界giới 。 浮phù 塵trần 根căn 屬thuộc 可khả 見kiến 。 豈khởi 不bất 能năng 立lập 界giới 耶da 。 遂toại 破phá 之chi 曰viết 。 若nhược 取thủ 肉nhục 耳nhĩ 能năng 聞văn 。 謂vị 浮phù 塵trần 根căn 亦diệc 能năng 生sanh 識thức 者giả 。 既ký 無vô 所sở 聞văn 有hữu 聲thanh 之chi 動động 。 又hựu 無vô 無vô 聲thanh 之chi 靜tĩnh 。 以dĩ 是thị 之chi 故cố 。 則tắc 肉nhục 耳nhĩ 說thuyết 能năng 聞văn 生sanh 識thức 者giả 。 亦diệc 無vô 所sở 成thành 。 且thả 勝thắng 義nghĩa 根căn 尚thượng 不bất 能năng 生sanh 識thức 。 云vân 何hà 以dĩ 浮phù 根căn 肉nhục 耳nhĩ 。 如như 卷quyển 葉diệp 之chi 形hình 者giả 。 謂vị 能năng 生sanh 識thức 耶da 。 況huống 其kỳ 肉nhục 耳nhĩ 又hựu 雜tạp 於ư 身thân 根căn 之chi 色sắc 相tướng 。 根căn 既ký 屬thuộc 身thân 。 塵trần 即tức 為vi 觸xúc 自tự 非phi 聲thanh 塵trần 。 設thiết 欲dục 以dĩ 斯tư 立lập 界giới 。 止chỉ 可khả 名danh 身thân 識thức 界giới 。 然nhiên 則tắc 耳nhĩ 識thức 之chi 界giới 。 又hựu 復phục 從tùng 誰thùy 而nhi 立lập 之chi 耶da 。 是thị 計kế 識thức 界giới 以dĩ 勝thắng 義nghĩa 浮phù 根căn 立lập 者giả 。 非phi 也dã 。 若nhược 謂vị 此thử 識thức 獨độc 因nhân 聲thanh 塵trần 所sở 生sanh 者giả 。 是thị 耳nhĩ 識thức 獨độc 因nhân 聲thanh 塵trần 而nhi 有hữu 。 則tắc 不bất 關quan 於ư 能năng 聞văn 耳nhĩ 根căn 。 殊thù 不bất 知tri 既ký 無vô 能năng 聞văn 之chi 耳nhĩ 根căn 。 則tắc 所sở 聞văn 之chi 聲thanh 相tương/tướng 亦diệc 亡vong 。 復phục 從tùng 何hà 所sở 在tại 而nhi 生sanh 識thức 耶da 。 若nhược 謂vị 識thức 以dĩ 聲thanh 為vi 界giới 者giả 。 即tức 縱túng/tung 許hứa 識thức 從tùng 聲thanh 生sanh 。 亦diệc 許hứa 聲thanh 塵trần 因nhân 聞văn 根căn 而nhi 有hữu 動động 靜tĩnh 二nhị 種chủng 聲thanh 相tương/tướng 。 是thị 識thức 與dữ 聲thanh 為vi 一nhất 矣hĩ 。 則tắc 根căn 聞văn 聲thanh 時thời 。 亦diệc 應ưng 聞văn 識thức 。 若nhược 不bất 聞văn 識thức 。 則tắc 聲thanh 於ư 識thức 二nhị 應ưng 非phi 生sanh 識thức 之chi 界giới 。 若nhược 果quả 聞văn 識thức 。 則tắc 識thức 亦diệc 同đồng 聲thanh 。 全toàn 無vô 知tri 覺giác 。 識thức 既ký 無vô 知tri 。 已dĩ 被bị 耳nhĩ 聞văn 。 然nhiên 知tri 聞văn 識thức 者giả 。 復phục 是thị 誰thùy 乎hồ 。 若nhược 謂vị 更cánh 無vô 有hữu 知tri 。 知tri 聞văn 識thức 者giả 。 則tắc 汝nhữ 終chung 身thân 。 如như 諸chư 草thảo 木mộc 。 一nhất 無vô 所sở 知tri 。 有hữu 是thị 理lý 乎hồ 。 然nhiên 則tắc 計kế 識thức 界giới 以dĩ 聲thanh 塵trần 立lập 者giả 。 又hựu 非phi 也dã 。 既ký 然nhiên 單đơn 根căn 不bất 生sanh 。 獨độc 塵trần 不bất 出xuất 。 不bất 應ưng 是thị 聲thanh 塵trần 與dữ 聞văn 根căn 兩lưỡng 相tương/tướng 夾giáp 雜tạp 。 而nhi 成thành 識thức 之chi 中trung 界giới 乎hồ 。 蓋cái 既ký 曰viết 夾giáp 雜tạp 。 則tắc 不bất 成thành 界giới 。 而nhi 無vô 居cư 中trung 之chi 位vị 次thứ 矣hĩ 。 以dĩ 必tất 有hữu 中trung 位vị 。 方phương 分phần/phân 內nội 外ngoại 。 今kim 無vô 中trung 界giới 。 則tắc 內nội 外ngoại 二nhị 相tương/tướng 。 復phục 從tùng 何hà 界giới 而nhi 成thành 立lập 耶da 。 是thị 則tắc 計kế 識thức 界giới 以dĩ 根căn 塵trần 共cộng 立lập 者giả 。 更cánh 非phi 也dã 。 故cố 下hạ 結kết 曰viết 。 由do 是thị 義nghĩa 故cố 。 應ưng 當đương 了liễu 知tri 。 所sở 謂vị 耳nhĩ 根căn 聲thanh 塵trần 為vi 緣duyên 而nhi 生sanh 耳nhĩ 識thức 界giới 者giả 。 則tắc 此thử 三tam 處xứ 都đô 屬thuộc 無vô 生sanh 。 是thị 知tri 耳nhĩ 根căn 與dữ 夫phu 聲thanh 塵trần 及cập 聲thanh 識thức 界giới 。 此thử 之chi 三tam 者giả 。 本bổn 即tức 是thị 非phi 因nhân 緣duyên 非phi 自tự 然nhiên 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。

△# 三tam 鼻tị 香hương 識thức 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 又hựu 汝nhữ 所sở 明minh 。 鼻tị 香hương 為vi 緣duyên 。 至chí 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

此thử 明minh 鼻tị 香hương 識thức 三tam 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 乃nãi 孫Tôn 陀Đà 羅La 難Nan 陀Đà 。 所sở 觀quán 處xứ 也dã 。

阿A 難Nan 。 又hựu 汝nhữ 所sở 明minh 。 鼻tị 香hương 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 鼻tị 識thức 。 此thử 識thức 為vi 復phục 。 因nhân 鼻tị 根căn 所sở 生sanh 。 即tức 以dĩ 鼻tị 根căn 為vi 識thức 之chi 界giới 限hạn 乎hồ 。 抑ức 因nhân 香hương 塵trần 所sở 生sanh 。 即tức 以dĩ 香hương 塵trần 為vi 識thức 之chi 界giới 限hạn 乎hồ 。

阿A 難Nan 。 若nhược 謂vị 此thử 識thức 因nhân 鼻tị 根căn 所sở 生sanh 。 以dĩ 鼻tị 根căn 為vi 識thức 之chi 界giới 限hạn 者giả 。 則tắc 汝nhữ 自tự 己kỷ 心tâm 中trung 。 將tương 以dĩ 何hà 者giả 為vi 鼻tị 。 為vi 取thủ 臉liệm 上thượng 垂thùy 肉nhục 形hình 如như 雙song 爪trảo 之chi 相tướng 。 浮phù 塵trần 根căn 者giả 為vi 鼻tị 耶da 。 為vi 取thủ 能năng 發phát 齅khứu 知tri 呼hô 吸hấp 動động 搖dao 之chi 性tánh 。 勝thắng 義nghĩa 根căn 者giả 為vi 鼻tị 耶da 。 若nhược 取thủ 肉nhục 形hình 。 則tắc 肉nhục 質chất 乃nãi 屬thuộc 身thân 根căn 。 非phi 鼻tị 根căn 也dã 。 且thả 能năng 知tri 者giả 。 即tức 是thị 身thân 之chi 觸xúc 知tri 。 不bất 屬thuộc 鼻tị 之chi 齅khứu 知tri 。 而nhi 所sở 知tri 者giả 。 即tức 是thị 觸xúc 塵trần 不bất 屬thuộc 香hương 塵trần 。 既ký 名danh 身thân 根căn 則tắc 非phi 鼻tị 根căn 。 既ký 名danh 觸xúc 塵trần 則tắc 非phi 香hương 塵trần 。 若nhược 是thị 則tắc 鼻tị 根căn 香hương 塵trần 尚thượng 且thả 無vô 名danh 。 云vân 何hà 以dĩ 鼻tị 而nhi 立lập 識thức 之chi 界giới 乎hồ 。 此thử 計kế 浮phù 根căn 為vi 識thức 之chi 界giới 者giả 。 妄vọng 也dã 。 若nhược 取thủ 齅khứu 知tri 。 之chi 性tánh 為vi 鼻tị 根căn 者giả 。 又hựu 且thả 汝nhữ 之chi 心tâm 中trung 。 將tương 以dĩ 何hà 者giả 為vi 知tri 乎hồ 。 若nhược 以dĩ 鼻tị 頭đầu 之chi 肉nhục 為vi 知tri 。 則tắc 肉nhục 之chi 所sở 知tri 。 元nguyên 係hệ 身thân 根căn 觸xúc 塵trần 。 非phi 是thị 鼻tị 根căn 香hương 塵trần 。 則tắc 能năng 知tri 係hệ 身thân 非phi 關quan 鼻tị 矣hĩ 。 若nhược 以dĩ 鼻tị 孔khổng 之chi 空không 為vi 知tri 。 則tắc 是thị 空không 自tự 有hữu 知tri 。 而nhi 鼻tị 頭đầu 之chi 肉nhục 。 應ưng 非phi 覺giác 矣hĩ 。 且thả 鼻tị 孔khổng 之chi 空không 既ký 有hữu 知tri 性tánh 。 如như 是thị 類loại 推thôi 。 則tắc 應ưng 一nhất 切thiết 虗hư 空không 。 皆giai 應ưng 是thị 汝nhữ 鼻tị 頭đầu 之chi 肉nhục 。 既ký 無vô 知tri 性tánh 。 則tắc 汝nhữ 通thông 身thân 之chi 肉nhục 。 皆giai 合hợp 非phi 知tri 空không 。 既ký 是thị 汝nhữ 則tắc 虗hư 空không 。 元nguyên 無vô 所sở 在tại 。 今kim 日nhật 阿A 難Nan 。 自tự 應ưng 亦diệc 無vô 所sở 在tại 。 又hựu 身thân 既ký 非phi 知tri 。 雖tuy 有hữu 身thân 在tại 。 亦diệc 應ưng 不bất 覺giác 其kỳ 在tại 於ư 何hà 處xứ 也dã 。 設thiết 轉chuyển 計kế 云vân 。 此thử 勝thắng 義nghĩa 之chi 知tri 。 原nguyên 不bất 依y 肉nhục 。 且thả 不bất 依y 空không 。 乃nãi 依y 於ư 香hương 臭xú 而nhi 生sanh 也dã 。 遂toại 破phá 之chi 曰viết 。 若nhược 謂vị 即tức 以dĩ 香hương 臭xú 為vi 能năng 生sanh 齅khứu 知tri 之chi 性tánh 者giả 。 則tắc 此thử 齅khứu 知tri 自tự 屬thuộc 於ư 香hương 臭xú 。 是thị 香hương 臭xú 自tự 有hữu 齅khứu 知tri 。 何hà 干can 於ư 汝nhữ 根căn 之chi 齅khứu 知tri 乎hồ 。 仍nhưng 轉chuyển 救cứu 云vân 。 非phi 以dĩ 香hương 臭xú 生sanh 知tri 。 但đãn 以dĩ 香hương 臭xú 因nhân 知tri 而nhi 生sanh 。 亦diệc 破phá 之chi 曰viết 。 若nhược 謂vị 香hương 臭xú 二nhị 氣khí 必tất 因nhân 汝nhữ 鼻tị 齅khứu 知tri 而nhi 生sanh 者giả 。 是thị 則tắc 彼bỉ 之chi 香hương 臭xú 二nhị 種chủng 流lưu 動động 之chi 氣khí 。 自tự 不bất 生sanh 於ư 伊y 蘭lan 臭xú 樹thụ 及cập 旃chiên 檀đàn 香hương 木mộc 。 乃nãi 是thị 生sanh 汝nhữ 之chi 勝thắng 義nghĩa 根căn 也dã 。 若nhược 然nhiên 於ư 二nhị 物vật 不bất 來lai 時thời 。 汝nhữ 當đương 自tự 齅khứu 其kỳ 鼻tị 。 且thả 看khán 為vi 是thị 香hương 耶da 。 為vi 是thị 臭xú 耶da 。 若nhược 鼻tị 是thị 臭xú 。 則tắc 非phi 可khả 以dĩ 知tri 香hương 。 若nhược 鼻tị 是thị 香hương 。 應ưng 非phi 可khả 以dĩ 知tri 臭xú 。 豈khởi 有hữu 鼻tị 根căn 而nhi 不bất 知tri 香hương 臭xú 者giả 乎hồ 。 若nhược 謂vị 香hương 臭xú 二nhị 氣khí 。 汝nhữ 之chi 鼻tị 根căn 。 俱câu 能năng 聞văn 者giả 。 知tri 汝nhữ 一nhất 人nhân 。 應ưng 有hữu 二nhị 知tri 。 一nhất 知tri 香hương 者giả 。 一nhất 知tri 臭xú 者giả 。 若nhược 然nhiên 即tức 是thị 兩lưỡng 箇cá 鼻tị 頭đầu 矣hĩ 。 蓋cái 一nhất 人nhân 只chỉ 有hữu 一nhất 鼻tị 。 若nhược 有hữu 兩lưỡng 鼻tị 。 則tắc 對đối 我ngã 問vấn 道đạo 。 就tựu 該cai 有hữu 兩lưỡng 箇cá 。

阿A 難Nan 。 且thả 兩lưỡng 箇cá 中trung 。 又hựu 誰thùy 為vì 汝nhữ 之chi 真chân 體thể 耶da 。 若nhược 謂vị 能năng 生sanh 之chi 鼻tị 根căn 是thị 一nhất 。 則tắc 所sở 生sanh 之chi 香hương 臭xú 。 定định 無vô 有hữu 二nhị 。 設thiết 臭xú 既ký 可khả 以dĩ 為vi 香hương 。 是thị 臭xú 無vô 自tự 性tánh 。 若nhược 香hương 復phục 可khả 以dĩ 成thành 臭xú 。 是thị 香hương 無vô 自tự 性tánh 。 然nhiên 此thử 香hương 臭xú 二nhị 種chủng 齅khứu 知tri 根căn 性tánh 。 既ký 然nhiên 不bất 有hữu 。 而nhi 鼻tị 識thức 之chi 界giới 。 欲dục 從tùng 誰thùy 立lập 耶da 。 此thử 計kế 勝thắng 義nghĩa 為vi 識thức 之chi 界giới 者giả 。 亦diệc 妄vọng 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 識thức 因nhân 香hương 塵trần 所sở 生sanh 。 即tức 以dĩ 香hương 塵trần 為vi 識thức 之chi 界giới 限hạn 者giả 。 則tắc 是thị 識thức 因nhân 香hương 有hữu 矣hĩ 。 正chánh 如như 眼nhãn 能năng 有hữu 見kiến 。 不bất 能năng 觀quán 見kiến 其kỳ 眼nhãn 。 則tắc 識thức 因nhân 香hương 有hữu 故cố 。 應ưng 不bất 知tri 其kỳ 香hương 。 若nhược 能năng 知tri 香hương 。 即tức 非phi 因nhân 香hương 所sở 生sanh 。 若nhược 不bất 知tri 香hương 。 又hựu 非phi 能năng 知tri 之chi 識thức 。 設thiết 果quả 不bất 知tri 香hương 。 豈khởi 但đãn 非phi 識thức 而nhi 已dĩ 哉tai 。 將tương 必tất 并tinh 香hương 識thức 二nhị 界giới 。 俱câu 不bất 成thành 立lập 矣hĩ 。 何hà 故cố 。 蓋cái 香hương 非phi 齅khứu 知tri 。 而nhi 不bất 有hữu 是thị 香hương 。 必tất 由do 識thức 而nhi 顯hiển 。 今kim 識thức 既ký 非phi 識thức 。 則tắc 香hương 無vô 對đối 待đãi 。 而nhi 其kỳ 界giới 限hạn 自tự 不bất 成thành 矣hĩ 。 既ký 香hương 界giới 不bất 成thành 。 則tắc 識thức 又hựu 不bất 知tri 香hương 在tại 何hà 處xứ 。 縱túng/tung 許hứa 因nhân 識thức 自tự 立lập 為vi 界giới 。 則tắc 識thức 無vô 對đối 待đãi 。 界giới 亦diệc 不bất 成thành 。 何hà 則tắc 。 以dĩ 非phi 從tùng 香hương 塵trần 而nhi 建kiến 立lập 也dã 。 若nhược 是thị 則tắc 亡vong 識thức 壞hoại 界giới 。 其kỳ 過quá 無vô 窮cùng 。 此thử 計kế 香hương 塵trần 為vi 識thức 之chi 界giới 者giả 。 更cánh 妄vọng 矣hĩ 。 夫phu 中trung 間gian 識thức 界giới 既ký 然nhiên 無vô 有hữu 。 則tắc 內nội 外ngoại 根căn 塵trần 俱câu 不bất 成thành 立lập 。 內nội 外ngoại 不bất 成thành 。 則tắc 能năng 共cộng 生sanh 者giả 無vô 實thật 。 中trung 界giới 不bất 立lập 。 則tắc 所sở 共cộng 生sanh 者giả 非phi 真chân 。 彼bỉ 諸chư 齅khứu 聞văn 之chi 識thức 性tánh 。 豈khởi 不bất 畢tất 竟cánh 虗hư 妄vọng 哉tai 。 故cố 下hạ 結kết 之chi 曰viết 。 由do 是thị 義nghĩa 故cố 。 應ưng 當đương 了liễu 知tri 。 所sở 謂vị 鼻tị 根căn 香hương 塵trần 為vi 緣duyên 而nhi 生sanh 鼻tị 識thức 界giới 者giả 。 即tức 此thử 三tam 處xứ 。 都đô 無vô 生sanh 義nghĩa 。 是thị 則tắc 鼻tị 根căn 與dữ 夫phu 香hương 塵trần 。 以dĩ 及cập 鼻tị 識thức 。 此thử 之chi 三tam 者giả 。 本bổn 即tức 是thị 非phi 因nhân 緣duyên 非phi 自tự 然nhiên 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。

△# 四tứ 舌thiệt 味vị 識thức 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 又hựu 汝nhữ 所sở 明minh 。 舌thiệt 味vị 為vi 緣duyên 。 至chí 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

此thử 明minh 舌thiệt 味vị 識thức 三tam 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 乃nãi 滿mãn 慈từ 所sở 悟ngộ 以dĩ 法Pháp 音âm 入nhập 圓viên 通thông 處xứ 也dã 。

阿A 難Nan 。 又hựu 汝nhữ 所sở 明minh 。 舌thiệt 味vị 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 舌thiệt 識thức 。 此thử 識thức 為vi 復phục 。 因nhân 舌thiệt 根căn 所sở 生sanh 。 即tức 以dĩ 舌thiệt 根căn 為vi 識thức 之chi 界giới 限hạn 乎hồ 。 是thị 因nhân 味vị 塵trần 所sở 生sanh 。 即tức 以dĩ 味vị 塵trần 為vi 識thức 之chi 界giới 限hạn 乎hồ 。

阿A 難Nan 。 若nhược 謂vị 此thử 識thức 單đơn 因nhân 舌thiệt 根căn 所sở 生sanh 。 不bất 假giả 外ngoại 塵trần 。 自tự 能năng 了liễu 別biệt 。 即tức 以dĩ 舌thiệt 為vi 識thức 之chi 界giới 限hạn 者giả 。 若nhược 爾nhĩ 是thị 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 諸chư 所sở 有hữu 物vật 。 如như 甘cam 蔗giá 之chi 甜điềm 。 烏ô 梅mai 之chi 酸toan 。 黃hoàng 連liên 之chi 苦khổ 。 石thạch 鹽diêm 之chi 醎hàm 。 而nhi 細tế 辛tân 薑khương 桂quế 之chi 辣lạt 。 則tắc 都đô 無vô 有hữu 味vị 矣hĩ 。 以dĩ 味vị 自tự 在tại 舌thiệt 也dã 。 味vị 既ký 在tại 舌thiệt 。 汝nhữ 且thả 自tự 嘗thường 。 其kỳ 舌thiệt 為vi 甜điềm 耶da 。 為vi 苦khổ 耶da 。 若nhược 舌thiệt 性tánh 是thị 苦khổ 者giả 。 則tắc 汝nhữ 之chi 舌thiệt 已dĩ 成thành 苦khổ 味vị 。 又hựu 是thị 誰thùy 來lai 嘗thường 汝nhữ 之chi 舌thiệt 。 而nhi 知tri 其kỳ 苦khổ 。 蓋cái 舌thiệt 不bất 自tự 嘗thường 其kỳ 舌thiệt 。 是thị 孰thục 為vi 此thử 知tri 。 而nhi 覺giác 其kỳ 舌thiệt 之chi 成thành 苦khổ 味vị 耶da 。 若nhược 謂vị 舌thiệt 性tánh 非phi 苦khổ 者giả 。 則tắc 味vị 自tự 不bất 生sanh 於ư 舌thiệt 。 云vân 何hà 立lập 界giới 。 以dĩ 生sanh 識thức 乎hồ 。 是thị 以dĩ 識thức 界giới 從tùng 舌thiệt 根căn 立lập 者giả 。 非phi 也dã 。 若nhược 謂vị 此thử 識thức 獨độc 因nhân 味vị 塵trần 所sở 生sanh 。 不bất 假giả 內nội 根căn 。 識thức 自tự 為vi 味vị 。 然nhiên 既ký 識thức 因nhân 味vị 生sanh 。 則tắc 識thức 之chi 自tự 體thể 。 即tức 為vi 是thị 味vị 。 若nhược 是thị 則tắc 味vị 不bất 自tự 嘗thường 其kỳ 味vị 。 亦diệc 當đương 同đồng 於ư 舌thiệt 根căn 。 應ưng 不bất 自tự 嘗thường 其kỳ 舌thiệt 。 既ký 不bất 自tự 嘗thường 。 云vân 何hà 識thức 知tri 。 是thị 味vị 非phi 味vị 耶da 。 又hựu 且thả 一nhất 切thiết 之chi 味vị 。 原nguyên 非phi 一nhất 物vật 所sở 生sanh 。 能năng 生sanh 之chi 味vị 既ký 從tùng 多đa 物vật 。 則tắc 所sở 生sanh 之chi 識thức 亦diệc 應ưng 多đa 體thể 。 如như 母mẫu 多đa 子tử 亦diệc 應ưng 多đa 。 此thử 以dĩ 味vị 之chi 多đa 。 而nhi 破phá 識thức 之chi 一nhất 也dã 。 設thiết 曰viết 識thức 體thể 若nhược 是thị 一nhất 者giả 。 且thả 體thể 必tất 然nhiên 因nhân 味vị 而nhi 生sanh 。 既ký 所sở 生sanh 之chi 識thức 是thị 一nhất 。 則tắc 能năng 生sanh 之chi 味vị 應ưng 一nhất 。 然nhiên 則tắc 鹽diêm 之chi 醎hàm 。 水thủy 之chi 淡đạm 。 蔗giá 之chi 甘cam 。 薑khương 之chi 辛tân 。 與dữ 夫phu 眾chúng 味vị 共cộng 成thành 之chi 和hòa 合hợp 。 本bổn 性tánh 不bất 易dị 之chi 俱câu 生sanh 。 燒thiêu 煑chử 異dị 常thường 之chi 變biến 異dị 。 無vô 論luận 生sanh 熟thục 。 種chủng 種chủng 諸chư 味vị 。 皆giai 當đương 同đồng 為vi 一nhất 味vị 。 亦diệc 應ưng 無vô 有hữu 分phân 別biệt 。 如như 子tử 一nhất 母mẫu 亦diệc 應ưng 一nhất 。 此thử 以dĩ 識thức 之chi 一nhất 。 而nhi 破phá 味vị 之chi 多đa 也dã 。 且thả 識thức 之chi 得đắc 名danh 。 正chánh 由do 其kỳ 能năng 分phân 別biệt 耳nhĩ 。 設thiết 果quả 分phân 別biệt 既ký 無vô 。 則tắc 不bất 名danh 為vi 識thức 矣hĩ 。 識thức 尚thượng 無vô 名danh 。 云vân 何hà 復phục 名danh 。 不bất 假giả 內nội 之chi 舌thiệt 根căn 。 獨độc 因nhân 外ngoại 之chi 味vị 塵trần 。 以dĩ 立lập 識thức 之chi 界giới 限hạn 耶da 。 是thị 則tắc 以dĩ 識thức 界giới 因nhân 味vị 塵trần 立lập 者giả 。 又hựu 非phi 也dã 。 然nhiên 此thử 識thức 心tâm 既ký 非phi 根căn 生sanh 。 又hựu 非phi 塵trần 生sanh 。 不bất 應ưng 到đáo 是thị 虗hư 空không 能năng 生sanh 汝nhữ 心tâm 之chi 舌thiệt 識thức 。 即tức 因nhân 虗hư 空không 以dĩ 立lập 識thức 之chi 界giới 限hạn 。 有hữu 是thị 理lý 乎hồ 。 可khả 見kiến 計kế 無vô 因nhân 生sanh 者giả 。 更cánh 非phi 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 單đơn 根căn 獨độc 塵trần 不bất 可khả 以dĩ 立lập 識thức 界giới 。 必tất 須tu 舌thiệt 根căn 味vị 塵trần 兩lưỡng 相tương 和hòa 合hợp 。 方phương 可khả 共cộng 生sanh 識thức 者giả 。 即tức 於ư 和hòa 合hợp 中trung 。 亦diệc 不bất 能năng 生sanh 。 何hà 謂vị 。 以dĩ 根căn 塵trần 各các 別biệt 。 難nạn/nan 合hợp 為vi 一nhất 。 則tắc 二nhị 者giả 原nguyên 無vô 自tự 性tánh 。 既ký 無vô 自tự 性tánh 。 云vân 何hà 能năng 生sanh 其kỳ 識thức 界giới 耶da 。 可khả 見kiến 計kế 共cộng 生sanh 者giả 。 亦diệc 非phi 矣hĩ 。 故cố 下hạ 結kết 之chi 曰viết 。 由do 是thị 義nghĩa 故cố 。 應ưng 當đương 了liễu 知tri 。 所sở 謂vị 舌thiệt 根căn 味vị 塵trần 為vi 緣duyên 而nhi 生sanh 舌thiệt 識thức 界giới 者giả 。 即tức 此thử 三tam 處xứ 。 都đô 無vô 生sanh 義nghĩa 。 是thị 則tắc 舌thiệt 根căn 與dữ 夫phu 味vị 塵trần 及cập 舌thiệt 識thức 界giới 。 此thử 之chi 三tam 者giả 。 本bổn 即tức 是thị 非phi 因nhân 緣duyên 非phi 自tự 然nhiên 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。

△# 五ngũ 身thân 觸xúc 識thức 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 又hựu 汝nhữ 所sở 明minh 。 身thân 觸xúc 為vi 緣duyên 。 至chí 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

此thử 明minh 身thân 觸xúc 識thức 三tam 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 乃nãi 優Ưu 波Ba 離Ly 悟ngộ 入nhập 處xứ 也dã 。

阿A 難Nan 。 又hựu 汝nhữ 所sở 明minh 。 身thân 觸xúc 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 身thân 識thức 。 此thử 識thức 為vi 復phục 。 因nhân 身thân 根căn 所sở 生sanh 。 即tức 以dĩ 身thân 根căn 為vi 識thức 之chi 界giới 限hạn 耶da 。 抑ức 因nhân 觸xúc 塵trần 所sở 生sanh 。 即tức 以dĩ 觸xúc 塵trần 為vi 識thức 之chi 界giới 限hạn 耶da 。

阿A 難Nan 。 若nhược 謂vị 此thử 識thức 單đơn 因nhân 身thân 根căn 所sở 生sanh 。 必tất 然nhiên 無vô 有hữu 合hợp 離ly 二nhị 塵trần 。 則tắc 雖tuy 有hữu 能năng 覺giác 觀quán 之chi 身thân 根căn 。 然nhiên 無vô 所sở 覺giác 觀quán 之chi 塵trần 緣duyên 。 縱túng/tung 生sanh 身thân 識thức 。 何hà 所sở 識thức 乎hồ 。 此thử 計kế 根căn 能năng 生sanh 識thức 者giả 。 謬mậu 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 識thức 獨độc 因nhân 觸xúc 塵trần 所sở 生sanh 。 必tất 然nhiên 無vô 有hữu 汝nhữ 之chi 身thân 根căn 。 若nhược 是thị 則tắc 縱túng/tung 有hữu 觸xúc 塵trần 。 使sử 誰thùy 知tri 耶da 。 世thế 豈khởi 有hữu 無vô 身thân 之chi 人nhân 。 而nhi 能năng 知tri 離ly 合hợp 者giả 乎hồ 。 此thử 計kế 觸xúc 能năng 生sanh 識thức 者giả 。 又hựu 謬mậu 矣hĩ 。

阿A 難Nan 。 蓋cái 物vật 不bất 自tự 觸xúc 。 亦diệc 本bổn 無vô 知tri 。 因nhân 身thân 有hữu 知tri 。 方phương 覺giác 有hữu 觸xúc 。 然nhiên 使sử 知tri 於ư 身thân 者giả 。 即tức 是thị 觸xúc 塵trần 。 而nhi 能năng 知tri 觸xúc 塵trần 者giả 。 即tức 是thị 身thân 根căn 。 設thiết 曰viết 知tri 即tức 是thị 觸xúc 。 則tắc 又hựu 非phi 身thân 根căn 。 若nhược 謂vị 知tri 即tức 是thị 身thân 。 則tắc 又hựu 非phi 觸xúc 塵trần 。 所sở 以dĩ 此thử 知tri 在tại 身thân 在tại 觸xúc 。 內nội 外ngoại 二nhị 相tương/tướng 之chi 間gian 。 元nguyên 無vô 一nhất 定định 之chi 處xứ 。 若nhược 謂vị 此thử 知tri 離ly 觸xúc 而nhi 合hợp 身thân 。 即tức 是thị 此thử 知tri 為vi 。 身thân 自tự 體thể 性tánh 。 固cố 非phi 觸xúc 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 知tri 離ly 身thân 而nhi 合hợp 觸xúc 。 即tức 是thị 此thử 知tri 屬thuộc 虗hư 空không 等đẳng 相tương/tướng 。 且thả 非phi 身thân 矣hĩ 。 即tức 此thử 觸xúc 知tri 。 內nội 而nhi 身thân 根căn 。 外ngoại 而nhi 觸xúc 塵trần 。 說thuyết 共cộng 生sanh 之chi 義nghĩa 。 不bất 得đắc 成thành 矣hĩ 。 既ký 能năng 共cộng 生sanh 者giả 。 尚thượng 然nhiên 不bất 成thành 。 而nhi 所sở 共cộng 生sanh 之chi 識thức 。 云vân 何hà 安an 立lập 耶da 。 中trung 即tức 指chỉ 識thức 。 以dĩ 識thức 生sanh 其kỳ 中trung 也dã 。 既ký 然nhiên 識thức 尚thượng 不bất 復phục 安an 立lập 。 是thị 內nội 外ngoại 根căn 塵trần 之chi 性tánh 。 一nhất 切thiết 皆giai 空không 。 則tắc 汝nhữ 之chi 識thức 。 縱túng/tung 然nhiên 生sanh 起khởi 。 將tương 欲dục 從tùng 誰thùy 而nhi 立lập 界giới 耶da 。 此thử 計kế 身thân 觸xúc 共cộng 生sanh 者giả 。 更cánh 謬mậu 矣hĩ 。 故cố 下hạ 結kết 云vân 。 由do 是thị 義nghĩa 故cố 。 應ưng 當đương 了liễu 知tri 。 所sở 謂vị 身thân 根căn 觸xúc 塵trần 為vi 緣duyên 而nhi 生sanh 身thân 識thức 界giới 者giả 。 即tức 此thử 三tam 處xứ 都đô 無vô 生sanh 義nghĩa 。 是thị 則tắc 身thân 根căn 與dữ 夫phu 觸xúc 塵trần 及cập 身thân 識thức 界giới 。 此thử 之chi 三tam 者giả 。 本bổn 即tức 是thị 非phi 因nhân 緣duyên 非phi 自tự 然nhiên 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。 覺giác 觀quán 者giả 。 麤thô 尋tầm 名danh 覺giác 。 細tế 伺tứ 為vi 觀quán 。 即tức 身thân 識thức 也dã 。 以dĩ 離ly 合hợp 二nhị 塵trần 為vi 緣duyên 。 若nhược 無vô 緣duyên 則tắc 無vô 識thức 。 是thị 則tắc 因nhân 境cảnh 非phi 因nhân 身thân 也dã 。

△# 六lục 意ý 法pháp 識thức 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 又hựu 汝nhữ 所sở 明minh 。 意ý 法pháp 為vi 緣duyên 。 至chí 本bổn 非phi 因nhân 緣duyên 。 非phi 自tự 然nhiên 性tánh 。

此thử 明minh 意ý 法pháp 識thức 三tam 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 是thị 目Mục 犍Kiền 連Liên 心tâm 光quang 圓viên 明minh 處xứ 也dã 。

阿A 難Nan 。 又hựu 汝nhữ 所sở 明minh 。 意ý 法pháp 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 意ý 識thức 。 此thử 識thức 為vi 復phục 。 因nhân 意ý 根căn 所sở 生sanh 。 即tức 以dĩ 意ý 根căn 為vi 識thức 之chi 界giới 限hạn 耶da 。 是thị 因nhân 法pháp 塵trần 所sở 生sanh 。 即tức 以dĩ 法pháp 塵trần 為vi 識thức 之chi 界giới 限hạn 耶da 。

阿A 難Nan 。 若nhược 謂vị 此thử 識thức 單đơn 因nhân 意ý 根căn 所sở 生sanh 者giả 。 然nhiên 於ư 汝nhữ 意ý 根căn 之chi 中trung 。 必tất 有hữu 所sở 思tư 之chi 法pháp 塵trần 。 而nhi 後hậu 發phát 明minh 汝nhữ 能năng 思tư 之chi 意ý 根căn 。 是thị 塵trần 存tồn 則tắc 根căn 存tồn 也dã 。 若nhược 無vô 前tiền 來lai 所sở 思tư 之chi 法pháp 塵trần 。 則tắc 意ý 根căn 亦diệc 無vô 所sở 生sanh 。 是thị 塵trần 亡vong 則tắc 根căn 亡vong 也dã 。 既ký 離ly 所sở 緣duyên 之chi 法pháp 塵trần 。 則tắc 意ý 根căn 尚thượng 無vô 形hình 貌mạo 可khả 得đắc 。 縱túng/tung 使sử 意ý 能năng 發phát 識thức 。 亦diệc 將tương 何hà 所sở 用dụng 乎hồ 。 以dĩ 無vô 塵trần 則tắc 不bất 用dụng 識thức 也dã 。 又hựu 且thả 汝nhữ 之chi 第đệ 六lục 識thức 心tâm 。 與dữ 諸chư 思tư 量lượng 之chi 意ý 根căn 。 兼kiêm 以dĩ 了liễu 別biệt 而nhi 為vi 性tánh 者giả 。 且thả 道đạo 此thử 之chi 識thức 心tâm 。 與dữ 其kỳ 意ý 根căn 。 為vi 同đồng 耶da 。 為vi 異dị 耶da 。 若nhược 識thức 心tâm 同đồng 於ư 意ý 根căn 者giả 。 則tắc 識thức 心tâm 即tức 是thị 意ý 根căn 。 云vân 何hà 意ý 根căn 為vi 能năng 生sanh 。 而nhi 識thức 心tâm 為vi 所sở 生sanh 乎hồ 。 若nhược 識thức 心tâm 異dị 於ư 意ý 根căn 而nhi 不bất 同đồng 者giả 。 則tắc 識thức 乃nãi 同đồng 塵trần 。 應ưng 屬thuộc 無vô 情tình 。 無vô 所sở 知tri 識thức 。 若nhược 果quả 無vô 所sở 知tri 識thức 。 則tắc 非phi 意ý 根căn 同đồng 類loại 。 云vân 何hà 說thuyết 此thử 識thức 心tâm 是thị 意ý 根căn 之chi 所sở 生sanh 乎hồ 。 若nhược 謂vị 此thử 之chi 識thức 心tâm 。 是thị 有hữu 所sở 知tri 識thức 。 則tắc 識thức 心tâm 意ý 根căn 。 兼kiêm 以dĩ 了liễu 別biệt 為vi 性tánh 。 云vân 何hà 是thị 識thức 之chi 了liễu 別biệt 性tánh 。 云vân 何hà 是thị 意ý 之chi 了liễu 別biệt 性tánh 乎hồ 。 唯duy 此thử 同đồng 之chi 與dữ 異dị 。 根căn 識thức 二nhị 性tánh 。 尚thượng 然nhiên 無vô 成thành 。 則tắc 此thử 識thức 界giới 云vân 何hà 以dĩ 根căn 而nhi 立lập 耶da 。 可khả 見kiến 以dĩ 意ý 根căn 為vi 識thức 心tâm 之chi 界giới 者giả 。 謬mậu 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 識thức 獨độc 因nhân 法pháp 塵trần 所sở 生sanh 者giả 。 然nhiên 則tắc 世thế 間gian 諸chư 法pháp 。 不bất 離ly 色sắc 聲thanh 香hương 。 味vị 觸xúc 之chi 五ngũ 塵trần 。 汝nhữ 今kim 觀quán 此thử 五ngũ 法pháp 。 各các 有hữu 相tướng 狀trạng 。 歷lịch 歷lịch 分phân 明minh 。 以dĩ 對đối 前tiền 五ngũ 根căn 。 皆giai 非phi 第đệ 六lục 意ý 根căn 所sở 攝nhiếp 。 若nhược 汝nhữ 識thức 心tâm 。 乃nãi 是thị 決quyết 定định 依y 於ư 法Pháp 塵trần 生sanh 者giả 。 不bất 妨phương 今kim 日nhật 汝nhữ 試thí 諦đế 觀quán 此thử 法pháp 塵trần 之chi 法pháp 。 屬thuộc 何hà 等đẳng 形hình 狀trạng 。 殊thù 不bất 知tri 。 此thử 之chi 法pháp 塵trần 。 設thiết 若nhược 離ly 於ư 前tiền 五ngũ 塵trần 眼nhãn 見kiến 之chi 色sắc 空không 。 耳nhĩ 聞văn 之chi 動động 靜tĩnh 。 鼻tị 齅khứu 之chi 通thông 塞tắc 。 舌thiệt 嘗thường 之chi 甜điềm 淡đạm 。 身thân 觸xúc 之chi 合hợp 離ly 。 而nhi 此thử 生sanh 滅diệt 影ảnh 子tử 。 設thiết 越việt 此thử 上thượng 諸chư 相tướng 。 則tắc 終chung 無vô 法pháp 塵trần 之chi 形hình 狀trạng 處xứ 所sở 可khả 以dĩ 得đắc 也dã 。 恐khủng 或hoặc 執chấp 云vân 。 此thử 中trung 生sanh 滅diệt 即tức 是thị 法pháp 塵trần 。 豈khởi 非phi 形hình 狀trạng 乎hồ 。 於ư 破phá 之chi 曰viết 。 蓋cái 色sắc 空không 五ngũ 塵trần 。 如như 人nhân 之chi 形hình 。 而nhi 法pháp 塵trần 者giả 。 乃nãi 隨tùy 形hình 之chi 影ảnh 也dã 。 故cố 言ngôn 生sanh 時thời 。 則tắc 是thị 隨tùy 彼bỉ 色sắc 空không 諸chư 法pháp 等đẳng 。 猶do 形hình 生sanh 而nhi 影ảnh 子tử 生sanh 。 非phi 法pháp 塵trần 有hữu 實thật 形hình 狀trạng 而nhi 生sanh 也dã 。 即tức 言ngôn 滅diệt 時thời 。 則tắc 是thị 隨tùy 彼bỉ 色sắc 空không 諸chư 法pháp 等đẳng 。 猶do 形hình 滅diệt 而nhi 影ảnh 子tử 滅diệt 。 非phi 法pháp 塵trần 有hữu 實thật 形hình 狀trạng 而nhi 滅diệt 也dã 。 是thị 則tắc 法pháp 塵trần 生sanh 滅diệt 。 不bất 過quá 隨tùy 前tiền 五ngũ 塵trần 生sanh 滅diệt 。 若nhược 離ly 前tiền 五ngũ 塵trần 。 則tắc 別biệt 無vô 法pháp 塵trần 可khả 得đắc 也dã 。 且thả 所sở 因nhân 之chi 法pháp 塵trần 。 既ký 無vô 形hình 狀trạng 。 況huống 因nhân 塵trần 而nhi 生sanh 所sở 有hữu 之chi 識thức 。 欲dục 作tác 何hà 等đẳng 。 形hình 狀trạng 相tướng 貌mạo 乎hồ 。 既ký 法pháp 塵trần 之chi 相tướng 狀trạng 。 尚thượng 然nhiên 不bất 有hữu 。 則tắc 識thức 之chi 界giới 。 云vân 何hà 以dĩ 法pháp 塵trần 而nhi 生sanh 耶da 。 可khả 見kiến 以dĩ 法pháp 塵trần 為vi 識thức 心tâm 之chi 界giới 者giả 。 又hựu 謬mậu 矣hĩ 。 故cố 下hạ 結kết 云vân 。 由do 是thị 義nghĩa 故cố 。 應ưng 當đương 了liễu 知tri 。 所sở 謂vị 意ý 根căn 法pháp 塵trần 為vi 緣duyên 而nhi 生sanh 意ý 識thức 界giới 者giả 。 即tức 此thử 三tam 處xứ 都đô 無vô 生sanh 義nghĩa 。 是thị 則tắc 意ý 根căn 與dữ 夫phu 法pháp 塵trần 及cập 意ý 識thức 界giới 。 此thử 之chi 三tam 者giả 。 本bổn 即tức 是thị 非phi 因nhân 緣duyên 非phi 自tự 然nhiên 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。

△# 三tam 歷lịch 大đại 融dung 相tương/tướng (# 三tam )# 一nhất 當đương 機cơ 疑nghi 問vấn 。

阿A 難Nan 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 如Như 來Lai 常thường 說thuyết 。 至chí 中Trung 道Đạo 了liễu 義nghĩa 。 無vô 戲hí 論luận 法pháp 。

此thử 因nhân 當đương 機cơ 執chấp 世thế 間gian 幻huyễn 相tương/tướng 是thị 。 因nhân 緣duyên 和hòa 合hợp 。 惟duy 妙diệu 覺giác 性tánh 非phi 因nhân 緣duyên 和hòa 合hợp 。 未vị 達đạt 性tánh 相tướng 不bất 異dị 。 致trí 落lạc 二nhị 邊biên 。 故cố 有hữu 斯tư 問vấn 也dã 。 蓋cái 佛Phật 將tương 明minh 七thất 大đại 。 先tiên 示thị 性tánh 相tướng 。 非phi 和hòa 合hợp 非phi 不bất 和hòa 合hợp 義nghĩa 。 若nhược 謂vị 和hòa 合hợp 。 則tắc 性tánh 同đồng 生sanh 滅diệt 。 謂vị 不bất 和hòa 合hợp 。 則tắc 性tánh 相tướng 為vi 二nhị 。 所sở 以dĩ 和hòa 與dữ 不bất 和hòa 而nhi 俱câu 非phi 者giả 。 由do 其kỳ 性tánh 猶do 水thủy 。 而nhi 相tương/tướng 猶do 冰băng 也dã 。 如như 水thủy 成thành 冰băng 。 冰băng 還hoàn 成thành 水thủy 也dã 。 蓋cái 前tiền 唯duy 會hội 相tương/tướng 歸quy 性tánh 。 特đặc 顯hiển 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 故cố 曰viết 會hội 科khoa 。 此thử 則tắc 以dĩ 性tánh 融dung 相tương/tướng 。 圓viên 示thị 藏tạng 性tánh 。 故cố 曰viết 歷lịch 大đại 。 使sử 悟ngộ 物vật 我ngã 同đồng 根căn 。 性tánh 相tướng 一nhất 體thể 。 此thử 七thất 大đại 之chi 大đại 旨chỉ 也dã 。 所sở 以dĩ 有hữu 此thử 者giả 。 以dĩ 萬vạn 法pháp 生sanh 成thành 。 不bất 離ly 四tứ 大đại 。 而nhi 依y 空không 建kiến 立lập 。 因nhân 見kiến 有hữu 覺giác 。 因nhân 識thức 有hữu 知tri 故cố 也dã 。 此thử 中trung 當đương 機cơ 意ý 謂vị 。 精tinh 覺giác 妙diệu 明minh 。 性tánh 非phi 生sanh 滅diệt 。 是thị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 不bất 屬thuộc 因nhân 緣duyên 。 已dĩ 聞văn 命mạng 矣hĩ 。 至chí 於ư 陰ấm 入nhập 處xứ 界giới 。 是thị 生sanh 滅diệt 法pháp 。 非phi 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 定định 屬thuộc 因nhân 緣duyên 。 云vân 何hà 世Thế 尊Tôn 。 例lệ 皆giai 擯bấn 棄khí 。 且thả 聞văn 如Như 來Lai 尋tầm 常thường 。 所sở 說thuyết 之chi 法Pháp 。 一nhất 代đại 時thời 教giáo 。 皆giai 以dĩ 和hòa 合hợp 因nhân 緣duyên 為vi 宗tông 。 謂vị 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 情tình 與dữ 無vô 情tình 。 內nội 根căn 外ngoại 塵trần 。 雖tuy 有hữu 種chủng 種chủng 。 諸chư 變biến 化hóa 相tướng 。 莫mạc 不bất 皆giai 因nhân 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 四tứ 大đại 和hòa 合hợp 。 而nhi 發phát 明minh 也dã 。 豈khởi 非phi 言ngôn 陰ấm 入nhập 處xứ 界giới 等đẳng 皆giai 因nhân 緣duyên 和hòa 合hợp 。 而nhi 出xuất 現hiện 於ư 世thế 耶da 。 若nhược 單đơn 排bài 擯bấn 自tự 然nhiên 。 則tắc 我ngã 不bất 疑nghi 。 以dĩ 非phi 自tự 教giáo 。 至chí 於ư 和hòa 合hợp 因nhân 緣duyên 。 乃nãi 屬thuộc 自tự 教giáo 。 云vân 何hà 如Như 來Lai 。 竟cánh 將tương 因nhân 緣duyên 。 同đồng 彼bỉ 自tự 然nhiên 。 二nhị 俱câu 排bài 遣khiển 而nhi 擯bấn 除trừ 之chi 耶da 。 此thử 疑nghi 其kỳ 深thâm 違vi 自tự 教giáo 。 而nhi 有hữu 乖quai 於ư 本bổn 宗tông 也dã 。 故cố 我ngã 今kim 日nhật 不bất 知tri 斯tư 排bài 擯bấn 義nghĩa 理lý 之chi 所sở 收thu 歸quy 。 結kết 屬thuộc 於ư 何hà 宗tông 何hà 教giáo 也dã 。 雖tuy 則tắc 前tiền 已dĩ 蒙mông 佛Phật 開khai 示thị 我ngã 等đẳng 。 說thuyết 因nhân 緣duyên 和hòa 合hợp 。 乃nãi 世thế 間gian 戲hí 論luận 名danh 相tướng 。 非phi 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 之chi 真chân 性tánh 。 然nhiên 則tắc 世thế 間gian 名danh 相tướng 。 與dữ 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 既ký 各các 一nhất 邊biên 。 似tự 非phi 中trung 道đạo 。 未vị 免miễn 戲hí 論luận 。 終chung 不bất 了liễu 義nghĩa 。 惟duy 願nguyện 如Như 來Lai 。 曲khúc 垂thùy 哀ai 愍mẫn 。 開khai 示thị 我ngã 等đẳng 。 及cập 諸chư 眾chúng 生sanh 。 中Trung 道Đạo 之chi 理lý 。 及cập 了liễu 義nghĩa 教giáo 。 無vô 有hữu 戲hí 論luận 。 真chân 實thật 法pháp 也dã 。 撥bát 毀hủy 曰viết 排bài 。 斥xích 逐trục 曰viết 擯bấn 。

△# 二nhị 訶ha 誡giới 許hứa 宣tuyên 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 阿A 難Nan 言ngôn 。 至chí 阿A 難Nan 默mặc 然nhiên 。 承thừa 佛Phật 聖Thánh 旨chỉ 。

此thử 訶ha 當đương 機cơ 迷mê 悋lận 而nhi 誡giới 聽thính 許hứa 宣tuyên 也dã 。 意ý 謂vị 。 汝nhữ 先tiên 因nhân 被bị 魔ma 攝nhiếp 。 遂toại 欲dục 厭yếm 離ly 昔tích 日nhật 所sở 聞văn 。 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 及cập 諸chư 一nhất 切thiết 。 小Tiểu 乘Thừa 之chi 法pháp 。 以dĩ 故cố 發phát 心tâm 。 殷ân 勤cần 哀ai 求cầu 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 故cố 我ngã 今kim 日nhật 為vì 汝nhữ 開khai 導đạo 指chỉ 示thị 最tối 上thượng 第đệ 一nhất 義nghĩa 諦đế 。 所sở 以dĩ 排bài 擯bấn 和hòa 合hợp 因nhân 緣duyên 者giả 。 正chánh 要yếu 令linh 汝nhữ 捐quyên 棄khí 小Tiểu 乘Thừa 戲hí 論luận 。 而nhi 取thủ 中Trung 道Đạo 了liễu 義nghĩa 也dã 。 如như 何hà 汝nhữ 復phục 將tương 此thử 世thế 間gian 不bất 實thật 之chi 戲hí 論luận 。 非phi 真chân 之chi 妄vọng 想tưởng 。 以dĩ 為vi 因nhân 緣duyên 和hòa 合hợp 。 恆hằng 懷hoài 疑nghi 惑hoặc 。 而nhi 自tự 纏triền 自tự 繞nhiễu 。 不bất 肯khẳng 放phóng 捨xả 者giả 。 何hà 耶da 。 然nhiên 汝nhữ 阿A 難Nan 。 雖tuy 是thị 多đa 聞văn 。 知tri 諸chư 佛Phật 法Pháp 。 今kim 聞văn 藏tạng 性tánh 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 反phản 復phục 生sanh 疑nghi 。 正chánh 如như 熟thục 記ký 本bổn 草thảo 。 徒đồ 能năng 說thuyết 藥dược 。 非phi 採thải 藥dược 人nhân 。 及cập 以dĩ 道đạo 地địa 真chân 藥dược 。 現hiện 置trí 於ư 前tiền 。 不bất 唯duy 不bất 能năng 分phần/phân 真chân 別biệt 假giả 。 而nhi 且thả 反phản 生sanh 疑nghi 棄khí 。 是thị 故cố 如Như 來Lai 說thuyết 。 為vi 真chân 可khả 憐lân 愍mẫn 者giả 也dã 。 下hạ 即tức 誡giới 許hứa 曰viết 。 汝nhữ 今kim 諦đế 聽thính 。 我ngã 當đương 為vì 汝nhữ 。 分phân 別biệt 開khai 示thị 。 非phi 和hòa 合hợp 及cập 非phi 不bất 和hòa 合hợp 。 之chi 所sở 以dĩ 然nhiên 也dã 。 不bất 惟duy 現hiện 在tại 汝nhữ 及cập 大đại 眾chúng 。 可khả 以dĩ 通thông 於ư 實thật 相tướng 。 亦diệc 令linh 當đương 來lai 之chi 世thế 。 修tu 習tập 大Đại 乘Thừa 之chi 者giả 。 亦diệc 皆giai 達đạt 夫phu 實thật 相tướng 。 而nhi 共cộng 游du 如Như 來Lai 藏tạng 海hải 也dã 。 以dĩ 故cố 當đương 機cơ 。 默mặc 然nhiên 無vô 言ngôn 。 靜tĩnh 領lãnh 教giáo 誨hối 。 欽khâm 承thừa 吾ngô 佛Phật 之chi 聖thánh 旨chỉ 也dã 。 實thật 相tướng 者giả 。 謂vị 實thật 相tướng 無vô 相tướng 。 無vô 相tướng 亦diệc 無vô 。 方phương 名danh 實thật 相tướng 。 即tức 本bổn 經kinh 三tam 如Như 來Lai 藏tạng 也dã 。 言ngôn 通thông 達đạt 者giả 。 乃nãi 即tức 一nhất 而nhi 三tam 。 雖tuy 三tam 而nhi 一nhất 。 所sở 謂vị 融dung 通thông 了liễu 達đạt 之chi 義nghĩa 也dã 。

△# 三tam 正chánh 為vi 開khai 示thị (# 二nhị )# 一nhất 總tổng 示thị 大đại 性tánh 。

阿A 難Nan 如như 汝nhữ 所sở 言ngôn 。 四tứ 大đại 和hòa 合hợp 。 至chí 如như 水thủy 成thành 冰băng 。 冰băng 還hoàn 成thành 水thủy 。

此thử 總tổng 示thị 相tương/tướng 妄vọng 性tánh 真chân 。 明minh 七thất 大đại 之chi 綱cương 領lãnh 也dã 。 故cố 先tiên 牒điệp 其kỳ 疑nghi 曰viết 。

阿A 難Nan 。 若nhược 如như 汝nhữ 之chi 前tiền 來lai 所sở 言ngôn 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 四tứ 大đại 之chi 相tướng 和hòa 合hợp 。 方phương 能năng 發phát 明minh 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 種chủng 種chủng 變biến 化hóa 者giả 。 殊thù 不bất 知tri 四tứ 大đại 性tánh 體thể 。 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 心tâm 。 本bổn 非phi 和hòa 合hợp 。 非phi 不bất 和hòa 合hợp 。 以dĩ 具cụ 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 之chi 故cố 也dã 。

阿A 難Nan 。 若nhược 謂vị 彼bỉ 諸chư 大đại 性tánh 其kỳ 體thể 必tất 然nhiên 。 非phi 和hòa 合hợp 者giả 。 則tắc 一nhất 一nhất 大đại 皆giai 不bất 能năng 與dữ 。 諸chư 大đại 雜tạp 和hòa 。 遂toại 設thiết 喻dụ 云vân 。 猶do 如như 虗hư 空không 之chi 不bất 和hòa 諸chư 色sắc 也dã 。 若nhược 然nhiên 則tắc 失thất 諸chư 大đại 之chi 用dụng 。 如như 地địa 性tánh 常thường 堅kiên 。 遇ngộ 水thủy 不bất 潤nhuận 。 水thủy 性tánh 常thường 冷lãnh 。 遇ngộ 火hỏa 不bất 熱nhiệt 等đẳng 。 何hà 以dĩ 生sanh 成thành 萬vạn 物vật 乎hồ 。 此thử 明minh 真Chân 如Như 具cụ 隨tùy 緣duyên 之chi 用dụng 。 迥huýnh 異dị 頑ngoan 空không 不bất 和hòa 之chi 相tướng 。 故cố 非phi 不bất 和hòa 也dã 。 若nhược 謂vị 諸chư 大đại 之chi 性tánh 。 其kỳ 體thể 必tất 定định 是thị 和hòa 合hợp 者giả 。 則tắc 便tiện 同đồng 於ư 。 種chủng 種chủng 變biến 化hóa 。 自tự 始thỉ 而nhi 終chung 。 因nhân 終chung 復phục 始thỉ 。 而nhi 始thỉ 終chung 相tương 成thành 也dã 。 從tùng 生sanh 至chí 滅diệt 。 由do 滅diệt 繼kế 生sanh 。 而nhi 生sanh 滅diệt 相tướng 續tục 也dã 。 是thị 則tắc 生sanh 而nhi 復phục 死tử 。 死tử 而nhi 又hựu 生sanh 。 故cố 順thuận 次thứ 而nhi 言ngôn 曰viết 。 生sanh 死tử 死tử 生sanh 。 由do 今kim 生sanh 至chí 後hậu 生sanh 。 從tùng 今kim 死tử 至chí 後hậu 死tử 。 故cố 間gian 隔cách 而nhi 論luận 曰viết 。 生sanh 生sanh 死tử 死tử 。 遂toại 喻dụ 之chi 云vân 。 如như 旋toàn 火hỏa 輪luân 。 無vô 有hữu 休hưu 息tức 。 則tắc 失thất 諸chư 大đại 之chi 體thể 。 如như 地địa 遇ngộ 水thủy 則tắc 失thất 其kỳ 堅kiên 。 水thủy 遇ngộ 火hỏa 則tắc 失thất 其kỳ 潤nhuận 等đẳng 。 自tự 體thể 既ký 失thất 。 又hựu 將tương 何hà 以dĩ 生sanh 成thành 萬vạn 物vật 乎hồ 。 此thử 明minh 真Chân 如Như 具cụ 不bất 變biến 之chi 體thể 。 迥huýnh 異dị 火hỏa 輪luân 變biến 化hóa 之chi 相tướng 。 故cố 非phi 和hòa 也dã 。 阿A 難Nan 蓋cái 諸chư 大đại 之chi 性tánh 。 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 隨tùy 染nhiễm 緣duyên 起khởi 。 則tắc 佛Phật 法Pháp 界giới 中trung 成thành 九cửu 界giới 七thất 大đại 。 喻dụ 如như 水thủy 之chi 成thành 冰băng 也dã 。 隨tùy 淨tịnh 緣duyên 起khởi 。 則tắc 九cửu 法Pháp 界Giới 中trung 成thành 佛Phật 界giới 七thất 大đại 。 喻dụ 如như 冰băng 之chi 還hoàn 成thành 水thủy 也dã 。 惟duy 一nhất 濕thấp 性tánh 。 冰băng 水thủy 相tương/tướng 殊thù 。 是thị 謂vị 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 。 冰băng 水thủy 雖tuy 殊thù 。 濕thấp 性tánh 無vô 二nhị 。 是thị 謂vị 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 。 由do 其kỳ 隨tùy 緣duyên 即tức 不bất 變biến 故cố 。 所sở 以dĩ 諸chư 大đại 無vô 非phi 。 性tánh 真chân 圓viên 融dung 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 由do 其kỳ 不bất 變biến 即tức 隨tùy 緣duyên 故cố 。 所sở 以dĩ 諸chư 大đại 無vô 不bất 隨tùy 心tâm 應ưng 量lượng 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 也dã 。

△# 二nhị 別biệt 顯hiển 大đại 性tánh (# 七thất )# 一nhất 地địa 大đại 即tức 性tánh 。

汝nhữ 觀quán 地địa 性tánh 。 麤thô 為vi 大đại 地địa (# 至chí 但đãn 有hữu 言ngôn 說thuyết 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 。

此thử 明minh 地địa 大đại 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 乃nãi 持Trì 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 所sở 證chứng 之chi 法Pháp 門môn 也dã 。 意ý 謂vị 。 汝nhữ 等đẳng 不bất 達đạt 諸chư 大đại 之chi 性tánh 。 非phi 和hòa 合hợp 非phi 不bất 和hòa 合hợp 者giả 。 不bất 妨phương 汝nhữ 且thả 將tương 此thử 地địa 性tánh 。 但đãn 以dĩ 凡phàm 外ngoại 小Tiểu 乘Thừa 析tích 色sắc 明minh 空không 觀quán 。 反phản 覆phúc 研nghiên 究cứu 。 自tự 可khả 知tri 矣hĩ 。 即tức 此thử 麤thô 者giả 是thị 為vi 大đại 地địa 。 細tế 者giả 是thị 為vi 微vi 塵trần 。 由do 麤thô 大đại 而nhi 漸tiệm 析tích 。 展triển 轉chuyển 以dĩ 至chí 於ư 隣lân 虗hư 。 然nhiên 此thử 隣lân 虗hư 。 乃nãi 是thị 析tích 彼bỉ 極cực 微vi 之chi 塵trần 。 色sắc 法pháp 邊biên 際tế 之chi 相tướng 。 七thất 分phần 之chi 一nhất 。 所sở 以dĩ 成thành 也dã 。 至chí 此thử 則tắc 不bất 可khả 析tích 矣hĩ 。 設thiết 欲dục 更cánh 析tích 此thử 隣lân 虗hư 塵trần 。 即tức 是thị 虗hư 空không 之chi 性tánh 。 實thật 非phi 地địa 大đại 之chi 色sắc 性tánh 矣hĩ 。

阿A 難Nan 。 汝nhữ 云vân 和hòa 合hợp 者giả 。 若nhược 此thử 隣lân 虗hư 塵trần 。 設thiết 更cánh 析tích 之chi 。 則tắc 成thành 虗hư 空không 。 當đương 知tri 虗hư 空không 要yếu 能năng 和hòa 合hợp 。 出xuất 生sanh 色sắc 相tướng 。 始thỉ 可khả 名danh 為vi 真chân 和hòa 合hợp 相tương/tướng 。 然nhiên 汝nhữ 今kim 日nhật 復phục 又hựu 問vấn 言ngôn 。 由do 和hòa 合hợp 故cố 。 出xuất 生sanh 世thế 間gian 。 諸chư 變biến 化hóa 相tướng 者giả 。 汝nhữ 且thả 觀quán 此thử 。 一nhất 箇cá 隣lân 虗hư 塵trần 。 是thị 用dụng 幾kỷ 多đa 虗hư 空không 和hòa 合hợp 而nhi 有hữu 耶da 。 若nhược 不bất 合hợp 空không 。 應ưng 轉chuyển 是thị 隣lân 虗hư 。 還hoàn 合hợp 成thành 隣lân 虗hư 耶da 。 然nhiên 聞văn 合hợp 他tha 成thành 自tự 者giả 。 未vị 聞văn 合hợp 自tự 成thành 自tự 者giả 也dã 。 既ký 謂vị 諸chư 相tướng 和hòa 合hợp 。 須tu 此thử 隣lân 虗hư 亦diệc 是thị 和hòa 合hợp 。 若nhược 果quả 隣lân 虗hư 是thị 和hòa 合hợp 者giả 。 須tu 是thị 合hợp 空không 而nhi 成thành 。 方phương 可khả 謂vị 之chi 真chân 和hòa 合hợp 也dã 。 若nhược 不bất 合hợp 空không 成thành 色sắc 。 則tắc 知tri 非phi 和hòa 合hợp 四tứ 大đại 之chi 性tánh 。 而nhi 成thành 四tứ 大đại 之chi 相tướng 。 明minh 矣hĩ 。 恐khủng 轉chuyển 計kế 曰viết 。 空không 雖tuy 不bất 能năng 合hợp 成thành 隣lân 虗hư 。 隣lân 虗hư 乃nãi 可khả 析tích 入nhập 虗hư 空không 。 豈khởi 非phi 合hợp 色sắc 成thành 空không 乎hồ 。 故cố 破phá 之chi 曰viết 。 又hựu 隣lân 虗hư 塵trần 。 析tích 入nhập 空không 者giả 。 此thử 但đãn 名danh 析tích 色sắc 成thành 空không 。 不bất 名danh 合hợp 色sắc 成thành 空không 。 若nhược 曰viết 合hợp 色sắc 成thành 空không 。 且thả 道đạo 用dụng 幾kỷ 多đa 色sắc 相tướng 。 合hợp 成thành 一nhất 個cá 虗hư 空không 耶da 。 名danh 之chi 為vi 和hòa 合hợp 色sắc 相tướng 。 而nhi 成thành 虗hư 空không 乎hồ 。 若nhược 不bất 合hợp 色sắc 成thành 空không 。 則tắc 又hựu 非phi 和hòa 合hợp 四tứ 大đại 之chi 相tướng 。 而nhi 成thành 四tứ 大đại 之chi 性tánh 。 明minh 矣hĩ 。 若nhược 曰viết 合hợp 色sắc 之chi 時thời 。 但đãn 明minh 合hợp 色sắc 。 非phi 是thị 合hợp 色sắc 而nhi 成thành 虗hư 空không 也dã 。 是thị 則tắc 應ưng 知tri 。 若nhược 空không 合hợp 之chi 時thời 。 但đãn 名danh 合hợp 空không 。 非phi 是thị 合hợp 空không 而nhi 為vi 色sắc 相tướng 也dã 。 且thả 色sắc 有hữu 形hình 質chất 。 猶do 可khả 以dĩ 說thuyết 析tích 入nhập 虗hư 空không 。 而nhi 空không 無vô 形hình 質chất 。 云vân 何hà 可khả 說thuyết 合hợp 為vi 色sắc 相tướng 耶da 。 若nhược 知tri 空không 之chi 不bất 可khả 合hợp 。 則tắc 知tri 隣lân 虗hư 非phi 和hòa 合hợp 而nhi 成thành 隣lân 虗hư 。 既ký 非phi 和hòa 合hợp 。 則tắc 以dĩ 小tiểu 觀quán 大đại 。 可khả 知tri 地địa 性tánh 元nguyên 非phi 和hòa 合hợp 而nhi 有hữu 。 是thị 則tắc 和hòa 合hợp 之chi 計kế 。 謬mậu 矣hĩ 。 蓋cái 汝nhữ 平bình 日nhật 但đãn 知tri 析tích 色sắc 歸quy 空không 。 合hợp 空không 成thành 色sắc 。 元nguyên 本bổn 不bất 知tri 此thử 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 之chi 如như 。 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 之chi 來lai 。 以dĩ 其kỳ 性tánh 具cụ 十thập 界giới 染nhiễm 淨tịnh 功công 能năng 。 故cố 稱xưng 為vi 藏tạng 。 而nhi 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 無vô 法pháp 不bất 在tại 裏lý 許hứa 。 故cố 名danh 為vi 中trung 。 此thử 明minh 如Như 來Lai 藏tạng 乃nãi 寂tịch 照chiếu 玅# 明minh 之chi 體thể 也dã 。 以dĩ 此thử 性tánh 具cụ 之chi 色sắc 即tức 是thị 真chân 空không 。 不bất 待đãi 析tích 色sắc 以dĩ 歸quy 空không 。 此thử 明minh 即tức 俗tục 即tức 真chân 離ly 一nhất 切thiết 相tướng 也dã 。 然nhiên 此thử 空không 不bất 同đồng 偏thiên 頑ngoan 之chi 空không 。 以dĩ 是thị 性tánh 具cụ 之chi 空không 。 即tức 是thị 真chân 色sắc 不bất 待đãi 合hợp 空không 以dĩ 成thành 色sắc 。 此thử 明minh 即tức 真chân 即tức 俗tục 即tức 一nhất 切thiết 法pháp 也dã 。 以dĩ 真chân 俗tục 不bất 二nhị 即tức 是thị 中trung 道đạo 。 故cố 竝tịnh 云vân 性tánh 。 此thử 約ước 三tam 諦đế 圓viên 融dung 不bất 一nhất 不bất 異dị 。 非phi 縱túng/tung 非phi 橫hoạnh/hoành 。 發phát 明minh 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。 以dĩ 十thập 法Pháp 界Giới 皆giai 有hữu 此thử 性tánh 。 圓viên 含hàm 色sắc 空không 。 從tùng 無vô 染nhiễm 濁trược 。 故cố 云vân 清thanh 淨tịnh 。 從tùng 無vô 變biến 異dị 。 故cố 云vân 本bổn 然nhiên 。 以dĩ 能năng 包bao 羅la 萬vạn 象tượng 。 總tổng 括quát 十thập 虗hư 。 故cố 云vân 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 此thử 明minh 不bất 變biến 本bổn 體thể 也dã 。 以dĩ 此thử 性tánh 體thể 。 但đãn 由do 隨tùy 於ư 十thập 界giới 眾chúng 生sanh 迷mê 悟ngộ 之chi 心tâm 。 應ứng 其kỳ 所sở 知tri 染nhiễm 淨tịnh 之chi 量lượng 。 莫mạc 不bất 循tuần 其kỳ 各các 各các 所sở 造tạo 之chi 漏lậu 無vô 漏lậu 業nghiệp 。 而nhi 感cảm 發phát 現hiện 其kỳ 依y 正chánh 二nhị 報báo 麤thô 妙diệu 等đẳng 色sắc 。 隨tùy 分phần/phân 受thọ 用dụng 。 寧ninh 有hữu 限hạn 量lượng 者giả 哉tai 。 此thử 明minh 隨tùy 緣duyên 之chi 妙diệu 用dụng 也dã 。 然nhiên 其kỳ 世thế 間gian 一nhất 切thiết 。 凡phàm 外ngoại 權quyền 小tiểu 。 無vô 知tri 無vô 識thức 之chi 流lưu 。 不bất 達đạt 此thử 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 之chi 理lý 。 遂toại 而nhi 惑hoặc 為vi 和hòa 合hợp 之chi 因nhân 緣duyên 。 及cập 不bất 和hòa 合hợp 之chi 自tự 然nhiên 。 以dĩ 成thành 二nhị 種chủng 妄vọng 計kế 。 然nhiên 則tắc 皆giai 是thị 攀phàn 緣duyên 識thức 心tâm 。 妄vọng 想tưởng 分phân 別biệt 。 周chu 徧biến 計kế 度độ 。 豈khởi 知tri 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 體thể 空không 成thành 事sự 之chi 至chí 理lý 乎hồ 。 設thiết 或hoặc 類loại 而nhi 推thôi 之chi 。 但đãn 凡phàm 世thế 諦đế 。 所sở 有hữu 言ngôn 說thuyết 。 如như 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 和hòa 合hợp 非phi 合hợp 等đẳng 。 都đô 為vi 戲hí 論luận 而nhi 已dĩ 。 終chung 無vô 真chân 實thật 之chi 義nghĩa 。 可khả 以dĩ 得đắc 也dã 。 下hạ 皆giai 倣# 此thử 。 例lệ 而nhi 釋thích 之chi 。 此thử 中trung 正chánh 顯hiển 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 乃nãi 是thị 七thất 大đại 實thật 性tánh 。 所sở 謂vị 性tánh 具cụ 法Pháp 門môn 。 正chánh 事sự 事sự 無vô 礙ngại 之chi 法Pháp 界giới 也dã 。 須tu 知tri 七thất 大đại 即tức 前tiền 陰ấm 入nhập 處xứ 界giới 。 但đãn 橫hoạnh/hoành 豎thụ 開khai 合hợp 之chi 不bất 同đồng 耳nhĩ 。 若nhược 豎thụ 開khai 一nhất 色sắc 陰ấm 。 為vi 前tiền 六lục 大đại 。 合hợp 受thọ 等đẳng 四tứ 陰ấm 。 為vi 一nhất 識thức 大đại 。 又hựu 橫hoạnh/hoành 合hợp 六lục 塵trần 。 為vi 前tiền 五ngũ 大đại 。 合hợp 六lục 根căn 為vi 見kiến 大đại 。 合hợp 六lục 識thức 為vi 識thức 大đại 。 則tắc 知tri 七thất 大đại 原nguyên 無vô 別biệt 法pháp 。 故cố 先tiên 會hội 陰ấm 入nhập 處xứ 界giới 。 皆giai 歸quy 藏tạng 性tánh 。 此thử 明minh 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 性tánh 具cụ 七thất 大đại 陰ấm 入nhập 處xứ 界giới 。 是thị 則tắc 前tiền 為vi 會hội 相tương/tướng 歸quy 性tánh 。 乃nãi 明minh 即tức 事sự 之chi 理lý 。 為vi 總tổng 中trung 之chi 別biệt 。 此thử 則tắc 以dĩ 性tánh 融dung 相tương/tướng 。 正chánh 明minh 即tức 理lý 之chi 事sự 。 為vi 別biệt 中trung 之chi 總tổng 。 所sở 謂vị 事sự 事sự 無vô 礙ngại 之chi 義nghĩa 也dã 。 而nhi 心tâm 性tánh 妙diệu 理lý 。 大đại 定định 本bổn 旨chỉ 。 至chí 此thử 始thỉ 暢sướng 故cố 諸chư 。 疏sớ/sơ 不bất 達đạt 議nghị 論luận 紛phân 紜vân 。 各các 陳trần 伎kỹ 倆lưỡng 。 兢căng 為vi 混hỗn 沌# 鑿tạc 竅khiếu 。 或hoặc 分phần/phân 次thứ 第đệ 三tam 止chỉ 三tam 觀quán 。 以dĩ 及cập 三tam 諦đế 。 竝tịnh 三tam 如Như 來Lai 藏tạng 者giả 。 類loại 皆giai 蛇xà 足túc 。 今kim 無vô 取thủ 焉yên 。

△# 二nhị 火hỏa 大đại 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 火hỏa 性tánh 無vô 我ngã 。 寄ký 於ư 諸chư 緣duyên 。 至chí 但đãn 有hữu 言ngôn 說thuyết 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 。

此thử 明minh 火hỏa 大đại 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 乃nãi 烏Ô 芻Sô 瑟Sắt 摩Ma 。 所sở 觀quán 處xứ 也dã 。

阿A 難Nan 。 惟duy 火hỏa 之chi 性tánh 。 原nguyên 無vô 有hữu 我ngã 。 亦diệc 無vô 一nhất 定định 之chi 體thể 。 皆giai 寓# 物vật 成thành 形hình 。 但đãn 寄ký 託thác 於ư 諸chư 緣duyên 。 如như 藉tạ 日nhật 艾ngải 鏡kính 仗trượng 託thác 而nhi 生sanh 。 以dĩ 自tự 無vô 實thật 體thể 可khả 執chấp 捉tróc 也dã 。 汝nhữ 但đãn 觀quán 彼bỉ 室Thất 羅La 城Thành 中trung 。 朝triêu 來lai 未vị 曾tằng 作tác 食thực 之chi 家gia 。 將tương 欲dục 炊xuy 煑chử 。 舉cử 爨thoán 之chi 時thời 。 必tất 須tu 求cầu 火hỏa 。 陽dương 燧toại 者giả 。 即tức 淮hoài 南nam 子tử 謂vị 火hỏa 方phương 珠châu 也dã 。 以dĩ 銅đồng 為vi 之chi 。 其kỳ 狀trạng 如như 鏡kính 。 照chiếu 物vật 則tắc 影ảnh 倒đảo 。 向hướng 日nhật 則tắc 火hỏa 出xuất 。 又hựu 論luận 衡hành 謂vị 。 於ư 五ngũ 月nguyệt 丙bính 午ngọ 日nhật 午ngọ 時thời 。 銷tiêu 煉luyện 五ngũ 方phương 石thạch 。 即tức 銅đồng 之chi 精tinh 者giả 也dã 。 圓viên 如như 鏡kính 。 中trung 央ương 窪# 。 即tức 今kim 火hỏa 鏡kính 也dã 。 天thiên 晴tình 執chấp 此thử 向hướng 日nhật 前tiền 而nhi 求cầu 火hỏa 。 此thử 皆giai 目mục 前tiền 易dị 明minh 之chi 事sự 。

阿A 難Nan 。 若nhược 謂vị 此thử 火hỏa 之chi 性tánh 。 名danh 為vi 和hòa 合hợp 而nhi 有hữu 者giả 。 即tức 如như 現hiện 前tiền 我ngã 之chi 與dữ 汝nhữ 。 一nhất 千thiên 二nhị 百bách 五ngũ 十thập 比Bỉ 丘Khâu 。 今kim 雖tuy 號hiệu 為vi 一nhất 眾chúng 名danh 之chi 和hòa 合hợp 。 然nhiên 則tắc 眾chúng 人nhân 雖tuy 則tắc 和hòa 合hợp 號hiệu 為vi 一nhất 眾chúng 。 設thiết 若nhược 詰cật 其kỳ 根căn 本bổn 源nguyên 流lưu 。 則tắc 各các 有hữu 各các 身thân 。 皆giai 各các 有hữu 父phụ 母mẫu 所sở 生sanh 姓tánh 氏thị 種chủng 族tộc 。 名danh 字tự 不bất 同đồng 。 如như 舍Xá 利Lợi 弗Phất 云vân 鷲thứu 子tử 。 乃nãi 淨tịnh 裔duệ 之chi 種chủng 。 優Ưu 樓Lâu 頻Tần 螺Loa 。 云vân 本bổn 瓜qua 林lâm 。 以dĩ 居cư 近cận 此thử 林lâm 故cố 。 亦diệc 云vân 木mộc 瓜qua 癃lung 。 以dĩ 項hạng 有hữu 癃lung 。 如như 木mộc 瓜qua 故cố 。 為vi 大đại 龜quy 氏thị 種chủng 。 乃nãi 至chí 慶khánh 喜hỷ 是thị 我ngã 日nhật 種chủng 。 即tức 此thử 分phần/phân 開khai 各các 有hữu 身thân 名danh 族tộc 姓tánh 和hòa 合hợp 。 總tổng 名danh 一nhất 眾chúng 。 雖tuy 真chân 和hòa 合hợp 。 而nhi 各các 歸quy 其kỳ 根căn 本bổn 。 則tắc 和hòa 合hợp 之chi 名danh 。 猶do 然nhiên 幻huyễn 妄vọng 。

阿A 難Nan 。 若nhược 謂vị 此thử 火hỏa 之chi 性tánh 。 是thị 因nhân 和hòa 合hợp 而nhi 有hữu 者giả 。 果quả 能năng 同đồng 舍Xá 利Lợi 弗Phất 等đẳng 。 各các 有hữu 氏thị 族tộc 所sở 生sanh 乎hồ 。 然nhiên 彼bỉ 手thủ 執chấp 鏡kính 艾ngải 。 向hướng 於ư 朝triêu 日nhật 而nhi 求cầu 火hỏa 時thời 。 且thả 道đạo 此thử 火hỏa 為vi 是thị 從tùng 鏡kính 中trung 而nhi 出xuất 耶da 。 即tức 以dĩ 鏡kính 為vi 根căn 本bổn 乎hồ 。 為vi 是thị 從tùng 艾ngải 中trung 而nhi 出xuất 耶da 。 即tức 以dĩ 艾ngải 為vi 根căn 本bổn 乎hồ 。 為vi 是thị 於ư 那na 日nhật 中trung 而nhi 來lai 耶da 。 即tức 以dĩ 日nhật 為vi 根căn 本bổn 乎hồ 。 阿A 難Nan 若nhược 謂vị 。 此thử 火hỏa 是thị 從tùng 日nhật 來lai 者giả 。 既ký 自tự 日nhật 中trung 而nhi 來lai 。 且thả 能năng 燒thiêu 汝nhữ 。 手thủ 中trung 之chi 艾ngải 。 然nhiên 從tùng 日nhật 至chí 手thủ 。 上thượng 下hạ 四tứ 萬vạn 二nhị 千thiên 由do 旬tuần 。 則tắc 此thử 火hỏa 自tự 上thượng 下hạ 來lai 。 經kinh 過quá 之chi 處xứ 。 所sở 有hữu 林lâm 木mộc 。 一nhất 切thiết 皆giai 應ưng 。 先tiên 受thọ 焚phần 燒thiêu 。 而nhi 今kim 林lâm 木mộc 如như 舊cựu 不bất 受thọ 其kỳ 燒thiêu 者giả 。 則tắc 知tri 火hỏa 非phi 日nhật 來lai 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 火hỏa 從tùng 鏡kính 中trung 出xuất 者giả 。 既ký 自tự 鏡kính 出xuất 。 且thả 能năng 於ư 鏡kính 出xuất 。 而nhi 然nhiên 艾ngải 可khả 謂vị 烈liệt 矣hĩ 。 則tắc 未vị 然nhiên 艾ngải 前tiền 鏡kính 應ưng 先tiên 鎔dong 。 然nhiên 則tắc 此thử 鏡kính 是thị 何hà 緣duyên 故cố 又hựu 不bất 鎔dong 耶da 。 恐khủng 謬mậu 謂vị 曰viết 。 火hỏa 能năng 克khắc 金kim 。 寧ninh 無vô 融dung 泮phấn 之chi 義nghĩa 乎hồ 。 故cố 破phá 之chi 曰viết 。 若nhược 然nhiên 何hà 不bất 紆hu 曲khúc 汝nhữ 手thủ 。 而nhi 執chấp 此thử 鏡kính 。 試thí 一nhất 試thí 看khán 。 尚thượng 無vô 一nhất 些# 熱nhiệt 氣khí 之chi 相tướng 。 云vân 何hà 此thử 鏡kính 得đắc 融dung 泮phấn 耶da 。 既ký 不bất 融dung 泮phấn 。 則tắc 知tri 火hỏa 非phi 鏡kính 出xuất 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 火hỏa 生sanh 於ư 艾ngải 者giả 。 則tắc 獨độc 艾ngải 可khả 生sanh 。 何hà 藉tạ 日nhật 之chi 光quang 鏡kính 之chi 明minh 二nhị 種chủng 相tương 接tiếp 。 然nhiên 後hậu 火hỏa 生sanh 耶da 。 既ký 藉tạ 日nhật 鏡kính 。 則tắc 知tri 火hỏa 非phi 艾ngải 生sanh 矣hĩ 。 汝nhữ 又hựu 不bất 妨phương 仔tử 細tế 諦đế 觀quán 鏡kính 子tử 。 實thật 因nhân 人nhân 手thủ 執chấp 持trì 日nhật 光quang 。 乃nãi 從tùng 天thiên 上thượng 下hạ 來lai 。 艾ngải 草thảo 本bổn 屬thuộc 地địa 下hạ 生sanh 起khởi 。 若nhược 彼bỉ 三tam 物vật 各các 有hữu 從tùng 來lai 。 而nhi 此thử 之chi 火hỏa 性tánh 。 獨độc 從tùng 何hà 方phương 而nhi 出xuất 以dĩ 來lai 遊du 歷lịch 於ư 此thử 耶da 。 既ký 無vô 從tùng 來lai 。 則tắc 不bất 可khả 以dĩ 。 和hòa 合hợp 之chi 義nghĩa 。 明minh 矣hĩ 。 且thả 凡phàm 謂vị 和hòa 合hợp 者giả 。 必tất 眾chúng 物vật 雜tạp 會hội 一nhất 處xứ 。 方phương 名danh 和hòa 合hợp 。 今kim 者giả 日nhật 鏡kính 相tương/tướng 去khứ 。 天thiên 地địa 懸huyền 遠viễn 。 固cố 非phi 是thị 和hòa 。 亦diệc 非phi 是thị 合hợp 。 不bất 應ưng 此thử 火hỏa 光quang 之chi 性tánh 。 是thị 無vô 所sở 從tùng 而nhi 自tự 有hữu 者giả 耶da 。 然nhiên 必tất 待đãi 彼bỉ 三tam 物vật 具cụ 備bị 而nhi 後hậu 有hữu 者giả 。 又hựu 非phi 不bất 和hòa 合hợp 也dã 。 而nhi 此thử 火hỏa 性tánh 和hòa 合hợp 非phi 合hợp 之chi 義nghĩa 。 汝nhữ 且thả 猶do 然nhiên 不bất 知tri 是thị 如Như 來Lai 。 藏tạng 中trung (# 云vân 云vân )# 。 蓋cái 此thử 火hỏa 性tánh 本bổn 空không 。 乃nãi 是thị 性tánh 具cụ 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 之chi 本bổn 體thể 。 故cố 能năng 隨tùy 心tâm 應ưng 量lượng 。 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 者giả 。 正chánh 為vi 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 之chi 妙diệu 用dụng 。 致trí 有hữu 十thập 法pháp 界giới 火hỏa 種chủng 種chủng 差sai 別biệt 也dã 。 此thử 下hạ 皆giai 倣# 前tiền 釋thích 。 文văn 易dị 可khả 知tri 。 氣khí 上thượng 謂vị 之chi 炊xuy 。 進tiến 火hỏa 謂vị 之chi 爨thoán 。

△# 三tam 水thủy 大đại 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 水thủy 性tánh 不bất 定định 。 流lưu 息tức 無vô 恆hằng (# 至chí 但đãn 有hữu 言ngôn 說thuyết 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 。

此thử 明minh 水thủy 大đại 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 為vi 月Nguyệt 光Quang 童Đồng 子Tử 。 所sở 證chứng 法Pháp 門môn 也dã 。

阿A 難Nan 。 其kỳ 水thủy 之chi 性tánh 。 導đạo 之chi 則tắc 流lưu 。 壅ủng 之chi 則tắc 息tức 。 又hựu 求cầu 則tắc 流lưu 。 否phủ/bĩ 則tắc 息tức 。 所sở 以dĩ 或hoặc 流lưu 或hoặc 息tức 而nhi 無vô 一nhất 定định 之chi 恆hằng 性tánh 也dã 。 猶do 如như 豐phong 德đức 城thành 中trung 之chi 迦ca 毗tỳ 羅la 云vân 黃hoàng 赤xích 色sắc 。 亦diệc 云vân 黃hoàng 髮phát 。 又hựu 云vân 黃hoàng 頭đầu 。 謂vị 頭đầu 有hữu 金kim 色sắc 。 即tức 今kim 之chi 以dĩ 銅đồng 圈quyển 箍# 頭đầu 及cập 黃hoàng 冠quan 者giả 。 是thị 也dã 。 斫chước 迦ca 羅la 云vân 輪luân 。 或hoặc 云vân 鴛uyên 鴦ương 。 又hựu 翻phiên 輪luân 山sơn 。 謂vị 依y 山sơn 得đắc 名danh 也dã 。 鉢bát 頭đầu 摩ma 云vân 赤xích 蓮liên 花hoa 。 據cứ 楞lăng 伽già 云vân 。 譬thí 如như 日nhật 月nguyệt 。 形hình 鉢bát 頭đầu 摩ma 深thâm 險hiểm 。 此thử 正chánh 外ngoại 道đạo 依y 定định 境cảnh 而nhi 立lập 名danh 也dã 。 訶ha 薩tát 多đa 或hoặc 云vân 事sự 水thủy 。 然nhiên 猶do 未vị 詳tường 。 等đẳng 者giả 等đẳng 諸chư 作tác 大đại 幻huyễn 術thuật 之chi 師sư 。 求cầu 取thủ 太thái 陰ấm 之chi 精tinh 。 即tức 月nguyệt 中trung 水thủy 也dã 。 用dụng 此thử 以dĩ 和hòa 幻huyễn 術thuật 之chi 藥dược 。 所sở 謂vị 採thải 月nguyệt 精tinh 華hoa 。 而nhi 脩tu 煉luyện 先tiên 天thiên 之chi 炁# 者giả 也dã 。 是thị 諸chư 幻huyễn 師sư 等đẳng 。 乃nãi 於ư 望vọng 前tiền 白bạch 月nguyệt 之chi 夜dạ 。 以dĩ 望vọng 前tiền 為vi 白bạch 月nguyệt 。 望vọng 後hậu 為vi 黑hắc 月nguyệt 。 蓋cái 月nguyệt 當đương 正chánh 午ngọ 。 光quang 如như 白bạch 晝trú 之chi 時thời 。 遂toại 執chấp 方phương 諸chư 。 以dĩ 承thừa 月nguyệt 中trung 下hạ 來lai 之chi 水thủy 。 故cố 淮hoài 南nam 子tử 曰viết 。 方phương 諸chư 見kiến 月nguyệt 。 則tắc 津tân 而nhi 為vi 水thủy 。 謂vị 方phương 即tức 五ngũ 方phương 之chi 石thạch 。 諸chư 即tức 陰ấm 燧toại 。 如như 大đại 蛤# 者giả 。 謂vị 取thủ 水thủy 珠châu 也dã 。 此thử 據cứ 論luận 衡hành 云vân 。 十thập 一nhất 月nguyệt 壬nhâm 子tử 日nhật 夜dạ 半bán 時thời 。 於ư 北bắc 方phương 煉luyện 五ngũ 方phương 石thạch 為vi 之chi 。 狀trạng 如như 杯# 盂vu 。 向hướng 月nguyệt 則tắc 津tân 。 然nhiên 此thử 水thủy 性tánh 為vi 復phục 從tùng 珠châu 中trung 而nhi 自tự 出xuất 乎hồ 。 是thị 本bổn 空không 中trung 而nhi 自tự 有hữu 乎hồ 。 為vi 從tùng 月nguyệt 中trung 而nhi 下hạ 來lai 乎hồ 。

阿A 難Nan 。 若nhược 謂vị 此thử 水thủy 從tùng 月nguyệt 來lai 者giả 。 則tắc 珠châu 在tại 遠viễn 方phương 。 以dĩ 月nguyệt 去khứ 人nhân 間gian 如như 日nhật 之chi 量lượng 。 故cố 云vân 遠viễn 方phương 。 而nhi 月nguyệt 尚thượng 能năng 。 令linh 珠châu 出xuất 水thủy 。 則tắc 其kỳ 近cận 月nguyệt 之chi 處xứ 。 所sở 經kinh 過quá 之chi 。 山sơn 林lâm 樹thụ 木mộc 。 皆giai 亦diệc 應ưng 令linh 而nhi 吐thổ 流lưu 矣hĩ 。 如như 月nguyệt 當đương 正chánh 南nam 。 則tắc 自tự 珠châu 以dĩ 南nam 所sở 有hữu 。 山sơn 林lâm 樹thụ 木mộc 。 皆giai 月nguyệt 經kinh 過quá 之chi 近cận 處xứ 。 或hoặc 珠châu 在tại 平bình 地địa 。 則tắc 自tự 珠châu 之chi 上thượng 。 高cao 林lâm 大đại 木mộc 。 皆giai 月nguyệt 經kinh 過quá 之chi 近cận 處xứ 。 故cố 皆giai 應ưng 吐thổ 流lưu 也dã 。 若nhược 是thị 林lâm 木mộc 皆giai 吐thổ 流lưu 者giả 。 則tắc 月nguyệt 光quang 所sở 照chiếu 。 是thị 處xứ 皆giai 流lưu 。 何hà 必tất 更cánh 待đãi 方phương 諸chư 之chi 所sở 出xuất 乎hồ 。 若nhược 是thị 林lâm 木mộc 不bất 吐thổ 流lưu 者giả 。 則tắc 經kinh 過quá 近cận 處xứ 之chi 林lâm 木mộc 。 尚thượng 不bất 吐thổ 流lưu 。 何hà 能năng 令linh 遠viễn 方phương 之chi 方phương 諸chư 而nhi 出xuất 水thủy 乎hồ 。 是thị 則tắc 可khả 知tri 分phân 明minh 此thử 水thủy 非phi 從tùng 月nguyệt 中trung 降giáng/hàng 下hạ 來lai 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 水thủy 從tùng 諸chư 出xuất 者giả 。 則tắc 此thử 珠châu 中trung 。 尋tầm 常thường 亦diệc 應ưng 流lưu 出xuất 水thủy 來lai 。 何hà 必tất 更cánh 待đãi 中trung 宵tiêu 。 承thừa 白bạch 月nguyệt 晝trú 。 而nhi 後hậu 生sanh 水thủy 耶da 。 可khả 見kiến 此thử 水thủy 亦diệc 非phi 從tùng 珠châu 出xuất 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 水thủy 從tùng 空không 生sanh 者giả 。 則tắc 有hữu 空không 虗hư 。 即tức 應ưng 有hữu 水thủy 。 空không 性tánh 既ký 然nhiên 無vô 邊biên 。 水thủy 性tánh 亦diệc 當đương 無vô 際tế 。 然nhiên 則tắc 從tùng 於ư 人nhân 間gian 以dĩ 及cập 天thiên 上thượng 。 皆giai 成thành 一nhất 汪uông 洋dương 巨cự 津tân 。 而nhi 同đồng 為vi 此thử 水thủy 之chi 滔thao 溺nịch 矣hĩ 。 云vân 何hà 世thế 間gian 。 復phục 有hữu 水thủy 居cư 陸lục 處xứ 空không 行hành 之chi 辯biện 乎hồ 。 既ký 有hữu 陸lục 處xứ 空không 行hành 。 則tắc 知tri 此thử 水thủy 非phi 從tùng 空không 生sanh 矣hĩ 。 不bất 妨phương 汝nhữ 更cánh 諦đế 實thật 而nhi 觀quán 。 月nguyệt 自tự 從tùng 天thiên 而nhi 升thăng 。 珠châu 因nhân 人nhân 手thủ 執chấp 持trì 。 安an 放phóng 其kỳ 珠châu 。 盛thịnh 水thủy 之chi 盤bàn 。 乃nãi 本bổn 幻huyễn 人nhân 之chi 所sở 敷phu 設thiết 。 彼bỉ 三tam 物vật 者giả 。 各các 有hữu 從tùng 來lai 。 而nhi 此thử 水thủy 性tánh 獨độc 從tùng 何hà 方phương 而nhi 來lai 。 流lưu 注chú 於ư 此thử 耶da 。 既ký 無vô 從tùng 來lai 。 則tắc 不bất 可khả 以dĩ 。 和hòa 合hợp 之chi 義nghĩa 。 明minh 矣hĩ 。 且thả 凡phàm 謂vị 和hòa 合hợp 者giả 。 必tất 眾chúng 物vật 雜tạp 會hội 一nhất 處xứ 。 方phương 名danh 和hòa 合hợp 。 今kim 者giả 月nguyệt 珠châu 相tương/tướng 去khứ 。 天thiên 地địa 懸huyền 遠viễn 。 固cố 非phi 是thị 和hòa 。 亦diệc 非phi 是thị 合hợp 。 不bất 應ưng 此thử 月nguyệt 中trung 水thủy 。 謂vị 之chi 太thái 陰ấm 精tinh 者giả 。 是thị 無vô 所sở 從tùng 而nhi 自tự 有hữu 耶da 。 必tất 然nhiên 待đãi 彼bỉ 月nguyệt 珠châu 相tương 對đối 而nhi 後hậu 出xuất 水thủy 者giả 。 又hựu 非phi 不bất 和hòa 合hợp 也dã 。 而nhi 此thử 水thủy 性tánh 和hòa 合hợp 非phi 合hợp 之chi 義nghĩa 。 汝nhữ 且thả 尚thượng 然nhiên 不bất 知tri 是thị 如Như 來Lai 。 藏tạng 中trung (# 云vân 云vân )# 。 蓋cái 此thử 水thủy 性tánh 本bổn 空không 。 乃nãi 是thị 性tánh 具cụ 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 之chi 本bổn 體thể 。 故cố 能năng 隨tùy 心tâm 應ưng 量lượng 。 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 者giả 。 正chánh 為vi 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 之chi 妙diệu 用dụng 。 致trí 有hữu 十thập 法pháp 界giới 水thủy 種chủng 種chủng 差sai 別biệt 也dã 。 此thử 下hạ 俱câu 倣# 前tiền 釋thích 。 義nghĩa 可khả 類loại 知tri 。 陟trắc 音âm 職chức 。 升thăng 也dã 。

△# 四tứ 風phong 大đại 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 風phong 性tánh 無vô 體thể 。 動động 靜tĩnh 不bất 常thường 。 至chí 但đãn 有hữu 言ngôn 說thuyết 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 。

此thử 明minh 風phong 大đại 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 乃nãi 瑠lưu 璃ly 光quang 所sở 證chứng 法Pháp 門môn 也dã 。

阿A 難Nan 。 所sở 言ngôn 風phong 者giả 。 雖tuy 以dĩ 動động 搖dao 為vi 性tánh 。 若nhược 求cầu 其kỳ 實thật 。 原nguyên 無vô 一nhất 定định 之chi 體thể 。 何hà 則tắc 。 以dĩ 動động 則tắc 生sanh 。 而nhi 靜tĩnh 則tắc 滅diệt 。 如như 拂phất 衣y 。 動động 而nhi 則tắc 生sanh 。 垂thùy 衣y 。 靜tĩnh 而nhi 則tắc 滅diệt 。 所sở 謂vị 動động 靜tĩnh 生sanh 滅diệt 皆giai 不bất 恆hằng 常thường 者giả 也dã 。 今kim 以dĩ 現hiện 前tiền 一nhất 事sự 而nhi 觀quán 。 則tắc 可khả 知tri 矣hĩ 。 如như 汝nhữ 尋tầm 常thường 整chỉnh 理lý 衣y 服phục 。 入nhập 眾chúng 之chi 時thời 。 此thử 僧Tăng 伽già 黎lê 大đại 衣y 之chi 角giác 。 偶ngẫu 然nhiên 一nhất 動động 。 以dĩ 及cập 在tại 傍bàng 之chi 人nhân 。 則tắc 有hữu 些# 微vi 小tiểu 風phong 。 拂phất 彼bỉ 在tại 傍bàng 人nhân 面diện 。 且thả 道đạo 此thử 風phong 為vi 復phục 。 出xuất 汝nhữ 袈ca 裟sa 之chi 角giác 乎hồ 。 是thị 自tự 發phát 於ư 虗hư 空không 乎hồ 。 是thị 彼bỉ 在tại 傍bàng 人nhân 面diện 上thượng 。 自tự 所sở 生sanh 乎hồ 。

阿A 難Nan 。 此thử 之chi 風phong 性tánh 。 若nhược 復phục 是thị 出xuất 汝nhữ 之chi 袈ca 裟sa 角giác 者giả 。 則tắc 衣y 即tức 是thị 風phong 。 汝nhữ 非phi 披phi 衣y 。 乃nãi 披phi 風phong 耳nhĩ 。 且thả 風phong 性tánh 搖dao 動động 其kỳ 衣y 。 既ký 已dĩ 是thị 風phong 亦diệc 當đương 如như 風phong 之chi 飛phi 揚dương 搖dao 動động 。 應ưng 離ly 汝nhữ 之chi 身thân 體thể 而nhi 去khứ 。 今kim 何hà 不bất 去khứ 乎hồ 。 此thử 即tức 動động 以dĩ 騐# 無vô 生sanh 也dã 。 且thả 汝nhữ 衣y 既ký 風phong 。 則tắc 我ngã 衣y 亦diệc 風phong 。 如như 我ngã 今kim 日nhật 說thuyết 法Pháp 。 在tại 眾chúng 會hội 之chi 中trung 。 垂thùy 著trước 大đại 衣y 。 汝nhữ 且thả 看khán 我ngã 所sở 披phi 之chi 衣y 。 此thử 之chi 風phong 性tánh 。 乃nãi 居cư 於ư 何hà 所sở 在tại 耶da 。 若nhược 不bất 能năng 見kiến 。 應ưng 是thị 衣y 中trung 更cánh 有hữu 一nhất 個cá 藏tạng 風phong 地địa 方phương 。 而nhi 能năng 令linh 人nhân 不bất 可khả 見kiến 乎hồ 。 設thiết 無vô 藏tạng 風phong 之chi 地địa 。 則tắc 風phong 不bất 從tùng 衣y 生sanh 。 明minh 矣hĩ 。 此thử 即tức 靜tĩnh 以dĩ 騐# 無vô 生sanh 也dã 。 若nhược 謂vị 此thử 風phong 生sanh 於ư 虗hư 空không 者giả 。 世thế 人nhân 執chấp 此thử 者giả 甚thậm 眾chúng 。 如như 言ngôn 空không 則tắc 生sanh 風phong 。 是thị 也dã 。 既ký 云vân 空không 生sanh 。 即tức 當đương 自tự 生sanh 。 何hà 假giả 衣y 動động 而nhi 有hữu 風phong 乎hồ 。 如như 汝nhữ 衣y 不bất 動động 之chi 時thời 。 又hựu 是thị 何hà 因nhân 便tiện 無vô 有hữu 風phong 而nhi 拂phất 人nhân 之chi 面diện 乎hồ 。 且thả 虗hư 空không 之chi 性tánh 。 是thị 為vi 常thường 住trụ 。 既ký 能năng 生sanh 風phong 。 則tắc 應ưng 常thường 生sanh 。 以dĩ 空không 性tánh 無vô 滅diệt 。 風phong 合hợp 常thường 生sanh 。 如như 何hà 不bất 動động 衣y 時thời 。 便tiện 無vô 風phong 出xuất 耶da 。 此thử 以dĩ 風phong 從tùng 空không 生sanh 。 則tắc 空không 常thường 。 風phong 亦diệc 應ưng 常thường 也dã 。 又hựu 若nhược 虗hư 空không 實thật 能năng 生sanh 風phong 。 則tắc 不bất 動động 無vô 風phong 靜tĩnh 滅diệt 之chi 時thời 。 是thị 則tắc 虗hư 空không 亦diệc 當đương 同đồng 風phong 而nhi 滅diệt 。 以dĩ 風phong 不bất 起khởi 時thời 。 應ưng 是thị 無vô 空không 而nhi 生sanh 。 豈khởi 非phi 滅diệt 乎hồ 。 此thử 以dĩ 空không 能năng 生sanh 風phong 。 則tắc 風phong 滅diệt 。 空không 亦diệc 當đương 滅diệt 也dã 。 今kim 皆giai 不bất 爾nhĩ 。 所sở 以dĩ 空không 性tánh 常thường 住trụ 。 風phong 不bất 常thường 生sanh 。 又hựu 風phong 滅diệt 時thời 。 虗hư 空không 不bất 滅diệt 。 可khả 見kiến 風phong 空không 性tánh 隔cách 。 必tất 竟cánh 乖quai 異dị 。 非phi 所sở 生sanh 矣hĩ 。 下hạ 二nhị 句cú 正chánh 明minh 滅diệt 空không 之chi 謬mậu 。 以dĩ 顯hiển 空không 之chi 無vô 生sanh 滅diệt 也dã 。 意ý 謂vị 。 滅diệt 風phong 則tắc 世thế 間gian 人nhân 皆giai 可khả 見kiến 而nhi 可khả 聞văn 者giả 。 如như 萬vạn 籟# 無vô 聲thanh 。 草thảo 木mộc 寧ninh 靜tĩnh 。 水thủy 波ba 不bất 興hưng 之chi 類loại 。 皆giai 是thị 風phong 滅diệt 之chi 相tướng 狀trạng 。 可khả 以dĩ 見kiến 聞văn 而nhi 知tri 者giả 。 然nhiên 則tắc 滅diệt 空không 是thị 何hà 等đẳng 相tướng 狀trạng 。 可khả 以dĩ 表biểu 顯hiển 而nhi 知tri 乎hồ 。 且thả 而nhi 虗hư 空không 設thiết 若nhược 許hứa 其kỳ 。 有hữu 生sanh 有hữu 滅diệt 。 則tắc 是thị 有hữu 為vi 之chi 物vật 。 不bất 名danh 無vô 為vi 之chi 空không 矣hĩ 。 蓋cái 六lục 種chủng 無vô 為vi 空không 。 當đương 其kỳ 一nhất 既ký 名danh 虗hư 空không 。 則tắc 以dĩ 無vô 為vi 為vi 性tánh 。 云vân 何hà 說thuyết 風phong 從tùng 空không 出xuất 耶da 。 若nhược 能năng 出xuất 風phong 。 則tắc 成thành 有hữu 為vi 之chi 物vật 。 豈khởi 無vô 為vi 之chi 虗hư 空không 乎hồ 。 則tắc 此thử 風phong 性tánh 非phi 空không 生sanh 。 明minh 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 風phong 是thị 彼bỉ 被bị 拂phất 之chi 人nhân 面diện 上thượng 自tự 生sanh 者giả 。 既ký 然nhiên 是thị 從tùng 彼bỉ 人nhân 面diện 上thượng 而nhi 生sanh 。 則tắc 當đương 從tùng 彼bỉ 至chí 此thử 。 應ưng 合hợp 順thuận 拂phất 汝nhữ 面diện 。 然nhiên 今kim 此thử 風phong 。 自tự 汝nhữ 整chỉnh 衣y 。 現hiện 拂phất 於ư 彼bỉ 。 既ký 是thị 風phong 生sanh 彼bỉ 面diện 。 云vân 何hà 不bất 順thuận 拂phất 汝nhữ 面diện 。 而nhi 反phản 倒đảo 拂phất 於ư 彼bỉ 面diện 耶da 。 則tắc 此thử 風phong 性tánh 非phi 彼bỉ 面diện 生sanh 。 明minh 矣hĩ 。 汝nhữ 今kim 不bất 妨phương 審thẩm 詳tường 諦đế 觀quán 。 整chỉnh 理lý 衣y 服phục 。 實thật 是thị 在tại 汝nhữ 。 被bị 拂phất 之chi 面diện 。 屬thuộc 於ư 彼bỉ 人nhân 。 虗hư 空không 無vô 為vi 。 體thể 性tánh 寂tịch 然nhiên 。 自tự 不bất 參tham 響hưởng 流lưu 動động 之chi 風phong 也dã 。 則tắc 此thử 三tam 者giả 各các 有hữu 定định 在tại 。 而nhi 此thử 風phong 性tánh 。 獨độc 自tự 誰thùy 方phương 鼓cổ 動động 。 而nhi 來lai 於ư 此thử 耶da 。 既ký 無vô 從tùng 來lai 。 則tắc 不bất 可khả 以dĩ 。 和hòa 合hợp 之chi 義nghĩa 。 明minh 矣hĩ 。 且thả 凡phàm 謂vị 之chi 和hòa 合hợp 者giả 。 必tất 彼bỉ 此thử 不bất 異dị 。 方phương 名danh 和hòa 合hợp 。 今kim 者giả 風phong 之chi 與dữ 空không 。 體thể 性tánh 相tướng 隔cách 。 一nhất 為vi 寂tịch 然nhiên 常thường 住trụ 。 一nhất 為vi 起khởi 滅diệt 不bất 常thường 。 則tắc 動động 靜tĩnh 各các 別biệt 。 固cố 非phi 是thị 和hòa 。 亦diệc 非phi 是thị 合hợp 。 不bất 應ưng 此thử 風phong 之chi 性tánh 。 是thị 無vô 所sở 從tùng 而nhi 自tự 有hữu 耶da 。 然nhiên 現hiện 見kiến 整chỉnh 衣y 。 空không 中trung 有hữu 風phong 。 又hựu 非phi 不bất 和hòa 合hợp 也dã 。 而nhi 此thử 風phong 性tánh 和hòa 合hợp 不bất 合hợp 之chi 義nghĩa 。 汝nhữ 且thả 宛uyển 然nhiên 不bất 知tri 是thị 如Như 來Lai 。 藏tạng 中trung (# 云vân 云vân )# 。 蓋cái 此thử 風phong 性tánh 本bổn 空không 。 乃nãi 是thị 性tánh 具cụ 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 之chi 本bổn 體thể 。 故cố 能năng 隨tùy 心tâm 應ưng 量lượng 。 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 者giả 。 正chánh 為vi 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 之chi 妙diệu 用dụng 。 致trí 有hữu 十thập 法pháp 界giới 風phong 種chủng 種chủng 差sai 別biệt 也dã 。 此thử 下hạ 俱câu 如như 前tiền 釋thích 。 可khả 類loại 而nhi 知tri 。 僧Tăng 伽già 黎lê 此thử 無vô 正chánh 翻phiên 。 唐đường 云vân 重trọng/trùng 複phức 衣y 。 清thanh 凉# 謂vị 。 新tân 者giả 二nhị 重trọng/trùng 故cố 者giả 一nhất 重trọng/trùng 。 要yếu 以dĩ 重trọng/trùng 成thành 。 故cố 云vân 重trọng/trùng 複phức 。 亦diệc 云vân 和hòa 合hợp 。 以dĩ 新tân 舊cựu 和hòa 合hợp 也dã 。 又hựu 名danh 雜tạp 碎toái 衣y 。 以dĩ 條điều 相tương/tướng 數số 多đa 故cố 。 即tức 三tam 衣y 中trung 之chi 大đại 衣y 也dã 。 袈ca 裟sa 是thị 三tam 衣y 之chi 通thông 稱xưng 。 或hoặc 名danh 離ly 塵trần 服phục 。 由do 斷đoạn 六lục 塵trần 故cố 。 或hoặc 名danh 消tiêu 瘦sấu 服phục 。 由do 割cát 煩phiền 惱não 故cố 。 或hoặc 名danh 蓮liên 花hoa 服phục 。 著trước 者giả 離ly 染nhiễm 故cố 。 或hoặc 名danh 壞hoại 色sắc 服phục 。 以dĩ 律luật 制chế 三tam 種chủng 壞hoại 色sắc 如như 法Pháp 所sở 成thành 故cố 。 即tức 清thanh 凉# 謂vị 。 不bất 正chánh 色sắc 衣y 。 以dĩ 非phi 五ngũ 大đại 色sắc 故cố 。 亦diệc 云vân 染nhiễm 色sắc 。 表biểu 心tâm 染nhiễm 於ư 色sắc 。 要yếu 無vô 所sở 染nhiễm 。 方phương 曰viết 在tại 染nhiễm 無vô 染nhiễm 也dã 。

△# 五ngũ 空không 大đại 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 空không 性tánh 無vô 形hình 。 因nhân 色sắc 顯hiển 發phát 。 至chí 但đãn 有hữu 言ngôn 說thuyết 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 。

此thử 明minh 空không 大đại 融dung 前tiền 四tứ 大đại 歸quy 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 正chánh 虗hư 空không 藏tạng 所sở 悟ngộ 處xứ 也dã 。 阿A 難Nan 空không 之chi 為vi 性tánh 。 本bổn 自tự 無vô 形hình 。 而nhi 方phương 圓viên 大đại 小tiểu 。 初sơ 無vô 一nhất 定định 。 但đãn 因nhân 實thật 色sắc 而nhi 顯hiển 發phát 也dã 。 即tức 如như 室Thất 羅La 城Thành 。 中trung 去khứ 河hà 遙diêu 遠viễn 之chi 處xứ 。 諸chư 剎sát 利lợi 種chủng 。 以dĩ 至chí 旃chiên 陀đà 羅la 等đẳng 。 因nhân 其kỳ 新tân 立lập 安an 業nghiệp 居cư 住trụ 。 務vụ 須tu 鑿tạc 井tỉnh 以dĩ 求cầu 其kỳ 水thủy 。 始thỉ 而nhi 出xuất 土thổ 一nhất 尺xích 。 則tắc 於ư 井tỉnh 中trung 見kiến 一nhất 尺xích 空không 。 如như 是thị 漸tiệm 出xuất 漸tiệm 深thâm 。 乃nãi 至chí 出xuất 土thổ 一nhất 丈trượng 。 而nhi 井tỉnh 中trung 間gian 還hoàn 得đắc 。 一nhất 丈trượng 虗hư 空không 。 則tắc 虗hư 空không 淺thiển 深thâm 。 隨tùy 出xuất 土thổ 之chi 多đa 少thiểu 。 故cố 多đa 則tắc 深thâm 。 而nhi 少thiểu 則tắc 淺thiển 。 雖tuy 淺thiển 深thâm 有hữu 殊thù 。 而nhi 空không 一nhất 也dã 。 然nhiên 則tắc 此thử 空không 為vi 當đương 。 因nhân 土thổ 所sở 出xuất 乎hồ 。 因nhân 鑿tạc 所sở 有hữu 乎hồ 。 抑ức 無vô 因nhân 而nhi 自tự 生sanh 乎hồ 。

阿A 難Nan 。 若nhược 復phục 謂vị 言ngôn 。 此thử 之chi 虗hư 空không 。 是thị 無vô 因nhân 而nhi 自tự 生sanh 者giả 。 則tắc 未vị 鑿tạc 井tỉnh 出xuất 土thổ 之chi 前tiền 。 何hà 故cố 不bất 見kiến 。 無vô 礙ngại 之chi 空không 耶da 。 而nhi 唯duy 見kiến 一nhất 片phiến 塞tắc 礙ngại 大đại 地địa 。 絕tuyệt 無vô 半bán 點điểm 通thông 達đạt 之chi 相tướng 。 則tắc 知tri 此thử 空không 明minh 因nhân 鑿tạc 有hữu 。 非phi 無vô 因nhân 而nhi 自tự 生sanh 也dã 。 蓋cái 凡phàm 外ngoại 於ư 四tứ 大đại 。 多đa 執chấp 因nhân 緣duyên 。 於ư 空không 大đại 。 多đa 執chấp 自tự 然nhiên 。 故cố 首thủ 破phá 無vô 因nhân 。 以dĩ 明minh 非phi 自tự 然nhiên 也dã 。 若nhược 謂vị 此thử 空không 是thị 因nhân 鑿tạc 土thổ 而nhi 後hậu 出xuất 者giả 。 則tắc 此thử 移di 土thổ 出xuất 井tỉnh 之chi 時thời 。 隨tùy 後hậu 應ưng 見kiến 虗hư 空không 入nhập 井tỉnh 。 如như 開khai 池trì 引dẫn 水thủy 者giả 。 可khả 也dã 。 且thả 土thổ 出xuất 可khả 見kiến 。 空không 入nhập 何hà 狀trạng 。 若nhược 是thị 徒đồ 見kiến 土thổ 先tiên 出xuất 。 而nhi 後hậu 無vô 虗hư 空không 入nhập 井tỉnh 者giả 。 云vân 何hà 說thuyết 此thử 虗hư 空không 是thị 因nhân 鑿tạc 土thổ 而nhi 後hậu 出xuất 耶da 。 此thử 計kế 因nhân 鑿tạc 土thổ 而nhi 後hậu 有hữu 空không 者giả 。 謬mậu 矣hĩ 。 若nhược 曰viết 空không 土thổ 無vô 異dị 。 但đãn 土thổ 有hữu 出xuất 入nhập 。 空không 無vô 出xuất 入nhập 。 是thị 則tắc 未vị 出xuất 土thổ 時thời 。 應ưng 即tức 有hữu 空không 。 是thị 空không 與dữ 土thổ 。 俱câu 在tại 一nhất 處xứ 。 同đồng 是thị 一nhất 體thể 。 元nguyên 無vô 各các 異dị 之chi 因nhân 。 既ký 無vô 異dị 因nhân 。 則tắc 是thị 同đồng 體thể 。 應ưng 當đương 出xuất 即tức 同đồng 出xuất 。 今kim 者giả 移di 土thổ 出xuất 井tỉnh 之chi 時thời 。 而nhi 空không 又hựu 何hà 故cố 不bất 同đồng 出xuất 耶da 。 益ích 見kiến 計kế 空không 因nhân 土thổ 出xuất 者giả 。 謬mậu 矣hĩ 。 若nhược 曰viết 此thử 空không 是thị 因nhân 鑿tạc 出xuất 。 而nhi 不bất 因nhân 土thổ 出xuất 者giả 。 若nhược 爾nhĩ 則tắc 是thị 鑿tạc 出xuất 虗hư 空không 。 應ưng 非phi 關quan 於ư 井tỉnh 中trung 出xuất 土thổ 而nhi 成thành 虗hư 空không 也dã 。 現hiện 見kiến 出xuất 土thổ 一nhất 尺xích 。 得đắc 一nhất 尺xích 空không 。 出xuất 土thổ 一nhất 丈trượng 。 得đắc 一nhất 丈trượng 空không 者giả 。 何hà 耶da 。 若nhược 謂vị 此thử 空không 。 不bất 因nhân 鑿tạc 出xuất 。 與dữ 鑿tạc 無vô 干can 。 是thị 鑿tạc 井tỉnh 者giả 。 自tự 出xuất 其kỳ 土thổ 。 應ưng 不bất 見kiến 有hữu 虗hư 空không 。 纔tài 是thị 云vân 何hà 隨tùy 鑿tạc 隨tùy 見kiến 其kỳ 虗hư 空không 乎hồ 。 則tắc 知tri 因nhân 鑿tạc 不bất 因nhân 鑿tạc 二nhị 者giả 皆giai 謬mậu 矣hĩ 。 汝nhữ 且thả 不bất 妨phương 。 更cánh 加gia 詳tường 審thẩm 諦đế 實thật 。 於ư 諦đế 實thật 處xứ 。 復phục 加gia 詳tường 審thẩm 諦đế 實thật 觀quán 察sát 。 蓋cái 井tỉnh 因nhân 鑿tạc 出xuất 。 以dĩ 從tùng 人nhân 手thủ 。 隨tùy 其kỳ 方phương 向hướng 。 運vận 轉chuyển 施thí 為vi 。 而nhi 有hữu 土thổ 因Nhân 地Địa 中trung 搬# 移di 而nhi 出xuất 。 此thử 則tắc 各các 有hữu 所sở 出xuất 。 而nhi 如như 是thị 井tỉnh 內nội 之chi 空không 。 乃nãi 因nhân 何hà 所sở 而nhi 出xuất 耶da 。 既ký 無vô 所sở 出xuất 。 則tắc 不bất 可khả 和hòa 合hợp 之chi 義nghĩa 。 明minh 矣hĩ 。 然nhiên 凡phàm 言ngôn 和hòa 合hợp 者giả 。 必tất 須tu 彼bỉ 此thử 不bất 異dị 。 方phương 成thành 和hòa 合hợp 。 若nhược 必tất 謬mậu 執chấp 。 以dĩ 為vi 虗hư 空không 從tùng 鑿tạc 地địa 出xuất 者giả 。 則tắc 其kỳ 所sở 鑿tạc 地địa 性tánh 堅kiên 實thật 。 空không 性tánh 虗hư 通thông 。 止chỉ 可khả 說thuyết 鑿tạc 地địa 。 不bất 可khả 說thuyết 鑿tạc 空không 。 以dĩ 地địa 空không 二nhị 法pháp 。 一nhất 屬thuộc 堅kiên 實thật 。 一nhất 屬thuộc 虗hư 通thông 。 則tắc 虗hư 實thật 迥huýnh 異dị 。 故cố 彼bỉ 此thử 之chi 性tánh 。 不bất 相tương 為vi 用dụng 。 固cố 非phi 是thị 和hòa 。 亦diệc 非phi 是thị 合hợp 。 不bất 應ưng 此thử 空không 之chi 性tánh 是thị 無vô 從tùng 而nhi 自tự 出xuất 耶da 。 然nhiên 必tất 待đãi 鑿tạc 土thổ 而nhi 後hậu 見kiến 空không 者giả 。 又hựu 非phi 不bất 和hòa 合hợp 也dã 。 下hạ 以dĩ 空không 大đại 。 融dung 前tiền 四tứ 大đại 曰viết 。 若nhược 此thử 虗hư 空không 。 其kỳ 性tánh 圓viên 融dung 。 周chu 匝táp 徧biến 滿mãn 。 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 不bất 被bị 生sanh 滅diệt 所sở 搖dao 動động 者giả 。 亦diệc 應ưng 當đương 知tri 。 現Hiện 前Tiền 地Địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 此thử 之chi 四tứ 大đại 。 與dữ 空không 均quân 平bình 。 可khả 名danh 五ngũ 大đại 。 以dĩ 性tánh 體thể 平bình 等đẳng 。 故cố 名danh 曰viết 均quân 。 論luận 相tương/tướng 則tắc 妄vọng 。 非phi 無vô 彼bỉ 此thử 。 觀quán 性tánh 元nguyên 真chân 。 莫mạc 不bất 圓viên 融dung 。 則tắc 此thử 五ngũ 大đại 皆giai 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 。 心tâm 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 從tùng 本bổn 以dĩ 來lai 。 元nguyên 無vô 生sanh 滅diệt 。 動động 搖dao 之chi 可khả 得đắc 也dã 。

阿A 難Nan 。 但đãn 汝nhữ 之chi 心tâm 昏hôn 而nhi 不bất 明minh 。 迷mê 而nhi 不bất 醒tỉnh 。 動động 徹triệt 生sanh 疑nghi 。 所sở 以dĩ 不bất 能năng 了liễu 悟ngộ 此thử 之chi 四tứ 大đại 元nguyên 本bổn 是thị 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。 設thiết 再tái 不bất 達đạt 前tiền 四tứ 即tức 性tánh 。 汝nhữ 當đương 例lệ 觀quán 。 此thử 井tỉnh 中trung 虗hư 空không 。 為vi 因nhân 鑿tạc 土thổ 而nhi 出xuất 於ư 井tỉnh 耶da 。 為vi 移di 土thổ 後hậu 而nhi 入nhập 於ư 井tỉnh 耶da 。 為vi 土thổ 有hữu 出xuất 入nhập 。 而nhi 空không 非phi 出xuất 入nhập 耶da 。 若nhược 悟ngộ 空không 大đại 性tánh 圓viên 周chu 徧biến 。 非phi 出xuất 非phi 入nhập 。 非phi 不bất 出xuất 入nhập 者giả 。 即tức 悟ngộ 四tứ 大đại 性tánh 圓viên 周chu 徧biến 。 非phi 和hòa 非phi 合hợp 。 非phi 不bất 和hòa 合hợp 矣hĩ 。 然nhiên 此thử 和hòa 合hợp 非phi 合hợp 之chi 義nghĩa 。 汝nhữ 且thả 全toàn 然nhiên 不bất 知tri 是thị 如Như 來Lai 。 藏tạng 中trung 性tánh 具cụ 之chi 覺giác 。 即tức 是thị 真chân 空không 性tánh 具cụ 之chi 空không 。 即tức 真chân 覺giác 體thể 。 此thử 明minh 性tánh 具cụ 十thập 法Pháp 界Giới 空không 。 而nhi 空không 之chi 與dữ 覺giác 。 皆giai 性tánh 皆giai 真chân 也dã 。 蓋cái 凡phàm 外ngoại 權quyền 小tiểu 。 只chỉ 知tri 五ngũ 大đại 是thị 無vô 情tình 法pháp 。 名danh 為vi 不bất 覺giác 。 根căn 之chi 與dữ 識thức 。 是thị 有hữu 情tình 法pháp 。 名danh 之chi 為vi 覺giác 。 殊thù 不bất 知tri 情tình 與dữ 無vô 情tình 。 皆giai 性tánh 皆giai 真chân 。 同đồng 一nhất 覺giác 體thể 。 正chánh 所sở 謂vị 情tình 與dữ 無vô 情tình 共cộng 一nhất 體thể 。 處xứ 處xứ 總tổng 成thành 真chân 法Pháp 界Giới 。 乃nãi 事sự 事sự 無vô 礙ngại 之chi 理lý 。 為vi 性tánh 宗tông 之chi 極cực 談đàm 也dã 。 是thị 十thập 法Pháp 界Giới 。 若nhược 正chánh 若nhược 依y 。 一nhất 一nhất 無vô 非phi 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 此thử 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 之chi 本bổn 體thể 也dã 。 以dĩ 能năng 隨tùy 十thập 界giới 。 眾chúng 生sanh 之chi 心tâm 。 應ứng 其kỳ 所sở 知tri 大đại 小tiểu 之chi 量lượng 。 循tuần 於ư 善thiện 惡ác 諸chư 業nghiệp 。 發phát 現hiện 而nhi 為vi 十thập 法Pháp 界Giới 空không 。 此thử 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 之chi 玅# 用dụng 也dã 。 而nhi 世thế 間gian 一nhất 切thiết 。 凡phàm 外ngoại 權quyền 小tiểu 。 無vô 知tri 無vô 識thức 。 惑hoặc 此thử 空không 性tánh 。 以dĩ 為vi 鑿tạc 井tỉnh 之chi 因nhân 緣duyên 。 無vô 因nhân 之chi 自tự 然nhiên 。 皆giai 是thị 虗hư 妄vọng 識thức 心tâm 。 分phân 別biệt 計kế 度độ 。 但đãn 有hữu 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 和hòa 合hợp 非phi 合hợp 。 此thử 等đẳng 言ngôn 說thuyết 。 皆giai 為vi 戲hí 論luận 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 者giả 也dã 。 梵Phạn 語ngữ 剎sát 利lợi 。 秦tần 翻phiên 田điền 主chủ 。 此thử 王vương 族tộc 也dã 。 婆Bà 羅La 門Môn 云vân 淨tịnh 行hạnh 。 亦diệc 云vân 淨tịnh 志chí 。 此thử 守thủ 道đạo 居cư 正chánh 之chi 士sĩ 也dã 。 毗tỳ 舍xá 商thương 賈cổ 也dã 。 首thủ 陀đà 農nông 夫phu 也dã 。 此thử 為vi 西tây 域vực 貴quý 賤tiện 四tứ 族tộc 之chi 姓tánh 。 如như 此thử 方phương 四tứ 民dân 也dã 。 頗phả 羅la 墮đọa 云vân 利lợi 根căn 。 亦diệc 云vân 捷tiệp 疾tật 。 乃nãi 婆Bà 羅La 門Môn 十thập 八bát 姓tánh 之chi 一nhất 。 即tức 星tinh 相tương/tướng 醫y 卜bốc 術thuật 士sĩ 之chi 類loại 。 旃chiên 陀đà 羅la 云vân 魁khôi 膾khoái 。 亦diệc 云vân 嚴nghiêm 幟xí 。 謂vị 惡ác 業nghiệp 自tự 嚴nghiêm 。 行hành 則tắc 搖dao 鈴linh 執chấp 幟xí 。 警cảnh 人nhân 異dị 路lộ 。 不bất 與dữ 良lương 民dân 同đồng 行hành 者giả 。 即tức 屠đồ 酤cô 之chi 夫phu 。 此thử 又hựu 智trí 愚ngu 二nhị 族tộc 也dã 。

△# 六lục 見kiến 大đại 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 見kiến 覺giác 無vô 知tri 。 因nhân 色sắc 空không 有hữu 。 至chí 但đãn 有hữu 言ngôn 說thuyết 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 。

此thử 明minh 見kiến 大đại 總tổng 攝nhiếp 六lục 根căn 。 會hội 融dung 五ngũ 大đại 。 歸quy 如Như 來Lai 藏tạng 。 故cố 勢thế 至chí 悟ngộ 此thử 。 獲hoạch 念niệm 佛Phật 圓viên 通thông 也dã 。 蓋cái 此thử 見kiến 大đại 即tức 是thị 根căn 大đại 。 今kim 舉cử 一nhất 見kiến 。 以dĩ 例lệ 餘dư 五ngũ 根căn 耳nhĩ 。 此thử 取thủ 根căn 中trung 照chiếu 現hiện 量lượng 境cảnh 。 無vô 分phân 別biệt 性tánh 。 非phi 取thủ 浮phù 勝thắng 二nhị 根căn 也dã 。 正chánh 屬thuộc 第đệ 八bát 識thức 見kiến 分phần/phân 。 寄ký 於ư 六lục 根căn 門môn 頭đầu 。 緣duyên 彼bỉ 現hiện 量lượng 六lục 塵trần 者giả 。 故cố 但đãn 言ngôn 見kiến 。 而nhi 不bất 言ngôn 眼nhãn 根căn 等đẳng 。 良lương 有hữu 以dĩ 焉yên 。 然nhiên 諸chư 聖thánh 教giáo 祗chi 明minh 前tiền 後hậu 六lục 大đại 。 而nhi 不bất 別biệt 立lập 見kiến 根căn 者giả 。 以dĩ 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 色sắc 心tâm 收thu 盡tận 。 以dĩ 前tiền 五ngũ 皆giai 色sắc 後hậu 一nhất 屬thuộc 心tâm 。 故cố 不bất 別biệt 立lập 。 而nhi 本bổn 經kinh 立lập 此thử 大đại 者giả 。 其kỳ 義nghĩa 有hữu 三tam 。 一nhất 為vi 收thu 前tiền 故cố 。 二nhị 為vi 順thuận 後hậu 故cố 。 三tam 為vi 圓viên 通thông 故cố 。 一nhất 收thu 前tiền 者giả 。 以dĩ 前tiền 文văn 十thập 番phiên 顯hiển 示thị 。 皆giai 借tá 見kiến 精tinh 。 以dĩ 顯hiển 藏tạng 性tánh 。 今kim 更cánh 申thân 明minh 見kiến 聞văn 等đẳng 精tinh 即tức 是thị 藏tạng 性tánh 。 則tắc 前tiền 指chỉ 見kiến 是thị 心tâm 。 顯hiển 見kiến 不bất 動động 。 不bất 滅diệt 不bất 失thất 。 無vô 還hoàn 非phi 物vật 。 以dĩ 至chí 無vô 礙ngại 惟duy 真chân 。 而nhi 超siêu 情tình 離ly 見kiến 之chi 旨chỉ 。 至chí 此thử 更cánh 暢sướng 矣hĩ 。 二nhị 順thuận 後hậu 者giả 。 以dĩ 後hậu 文văn 云vân 。 生sanh 死tử 輪luân 轉chuyển 。 安an 樂lạc 妙diệu 常thường 。 同đồng 是thị 六lục 根căn 。 更cánh 非phi 他tha 物vật 。 將tương 欲dục 說thuyết 斯tư 法Pháp 門môn 。 以dĩ 故cố 先tiên 立lập 是thị 大đại 也dã 。 三tam 圓viên 通thông 者giả 。 如như 六lục 塵trần 六lục 根căn 六lục 識thức 。 皆giai 為vi 下hạ 文văn 諸chư 聖thánh 圓viên 通thông 。 而nhi 作tác 張trương 本bổn 。 設thiết 不bất 立lập 此thử 根căn 大đại 。 則tắc 勢thế 至chí 念niệm 佛Phật 圓viên 通thông 。 無vô 本bổn 可khả 據cứ 。 故cố 須tu 立lập 此thử 根căn 大đại 也dã 。

阿A 難Nan 。 見kiến 覺giác 者giả 即tức 見kiến 性tánh 。 不bất 言ngôn 性tánh 而nhi 言ngôn 覺giác 者giả 。 以dĩ 覺giác 即tức 性tánh 也dã 。 故cố 下hạ 文văn 云vân 。 性tánh 見kiến 覺giác 明minh 。 覺giác 精tinh 明minh 見kiến 。 以dĩ 本bổn 是thị 一nhất 精tinh 明minh 。 妄vọng 分phần/phân 見kiến 聞văn 齅khứu 嘗thường 覺giác 知tri 六lục 和hòa 合hợp 也dã 。 今kim 但đãn 言ngôn 見kiến 覺giác 者giả 。 且thả 唯duy 就tựu 眼nhãn 而nhi 論luận 也dã 。 意ý 謂vị 。 見kiến 之chi 為vi 覺giác 。 元nguyên 一nhất 精tinh 明minh 之chi 體thể 。 本bổn 無vô 能năng 知tri 及cập 與dữ 所sở 知tri 。 乃nãi 因nhân 色sắc 空không 而nhi 有hữu 能năng 知tri 及cập 所sở 知tri 耳nhĩ 。 此thử 明minh 根căn 無vô 自tự 性tánh 。 因nhân 境cảnh 而nhi 有hữu 。 即tức 下hạ 文văn 由do 塵trần 發phát 知tri 也dã 。 以dĩ 例lệ 聞văn 齅khứu 嘗thường 覺giác 知tri 。 無vô 不bất 然nhiên 矣hĩ 。 因nhân 復phục 舉cử 前tiền 塵trần 而nhi 問vấn 曰viết 。 如như 汝nhữ 今kim 者giả 。 在tại 祇Kỳ 陀Đà 林Lâm 。 尋tầm 常thường 所sở 見kiến 。 晨thần 朝triêu 則tắc 明minh 。 日nhật 夕tịch 便tiện 昏hôn 。 此thử 言ngôn 晝trú 之chi 明minh 暗ám 也dã 。 設thiết 或hoặc 居cư 於ư 中trung 宵tiêu 半bán 夜dạ 。 於ư 十thập 五ngũ 已dĩ 前tiền 白bạch 月nguyệt 之chi 時thời 。 則tắc 有hữu 光quang 明minh 。 十thập 六lục 已dĩ 後hậu 黑hắc 月nguyệt 之chi 時thời 。 便tiện 是thị 昏hôn 暗ám 。 此thử 又hựu 夜dạ 之chi 明minh 暗ám 也dã 。 然nhiên 則tắc 若nhược 明minh 若nhược 暗ám 。 塞tắc 空không 等đẳng 相tương/tướng 。 必tất 因nhân 汝nhữ 之chi 見kiến 性tánh 。 方phương 能năng 分phân 析tích 。 此thử 明minh 塵trần 無vô 自tự 性tánh 因nhân 根căn 而nhi 顯hiển 。 以dĩ 例lệ 動động 靜tĩnh 香hương 臭xú 甜điềm 淡đạm 離ly 合hợp 生sanh 滅diệt 之chi 塵trần 。 莫mạc 不bất 皆giai 爾nhĩ 也dã 。 正chánh 前tiền 所sở 謂vị 見kiến 與dữ 見kiến 緣duyên 。 本bổn 無vô 所sở 有hữu 。 亦diệc 即tức 後hậu 云vân 根căn 塵trần 同đồng 源nguyên 。 縛phược 脫thoát 無vô 二nhị 也dã 。 故cố 復phục 以dĩ 一nhất 同đồng 。 二nhị 異dị 。 三tam 亦diệc 同đồng 亦diệc 異dị 。 四tứ 非phi 同đồng 非phi 異dị 。 此thử 之chi 四tứ 句cú 。 發phát 明minh 無vô 性tánh 而nhi 審thẩm 究cứu 之chi 曰viết 。 此thử 之chi 見kiến 性tánh 。 為vi 復phục 與dữ 明minh 暗ám 之chi 色sắc 相tướng 。 并tinh 太thái 虗hư 之chi 空không 相tướng 。 為vi 是thị 同đồng 一nhất 體thể 耶da 。 為vi 非phi 同đồng 一nhất 體thể 耶da 。 為vi 或hoặc 同đồng 或hoặc 異dị 耶da 。 為vi 非phi 同đồng 非phi 異dị 耶da 。

阿A 難Nan 。 此thử 見kiến 覺giác 性tánh 。 若nhược 復phục 與dữ 彼bỉ 明minh 暗ám 虗hư 空không 。 元nguyên 一nhất 體thể 者giả 。 則tắc 明minh 與dữ 暗ám 。 此thử 之chi 二nhị 體thể 。 更cánh 互hỗ 相tương 亡vong 。 何hà 謂vị 。 以dĩ 有hữu 暗ám 時thời 則tắc 無vô 有hữu 明minh 。 豈khởi 非phi 明minh 亡vong 之chi 乎hồ 。 以dĩ 有hữu 明minh 時thời 。 則tắc 無vô 有hữu 暗ám 。 豈khởi 非phi 暗ám 亡vong 之chi 乎hồ 。 由do 其kỳ 明minh 暗ám 相tướng 傾khuynh 。 互hỗ 為vi 凌lăng 奪đoạt 。 所sở 以dĩ 二nhị 體thể 互hỗ 相tương 亡vong 也dã 。 然nhiên 此thử 見kiến 性tánh 。 與dữ 誰thùy 一nhất 之chi 耶da 。 若nhược 謂vị 此thử 見kiến 是thị 與dữ 暗ám 相tướng 。 同đồng 一nhất 體thể 者giả 。 而nhi 明minh 來lai 時thời 。 則tắc 暗ám 與dữ 見kiến 。 既ký 同đồng 一nhất 體thể 。 自tự 合hợp 偕giai 亡vong 。 若nhược 謂vị 此thử 見kiến 必tất 與dữ 明minh 相tướng 同đồng 一nhất 體thể 者giả 。 而nhi 暗ám 來lai 時thời 。 則tắc 明minh 與dữ 見kiến 。 既ký 同đồng 一nhất 體thể 。 當đương 同đồng 暗ám 滅diệt 。 若nhược 果quả 此thử 見kiến 與dữ 暗ám 偕giai 亡vong 。 與dữ 明minh 同đồng 滅diệt 。 則tắc 又hựu 云vân 。 何hà 復phục 能năng 明minh 來lai 見kiến 明minh 。 暗ám 來lai 見kiến 暗ám 耶da 。 若nhược 謂vị 明minh 暗ám 二nhị 相tương/tướng 自tự 有hữu 生sanh 滅diệt 差sai 殊thù 。 而nhi 此thử 見kiến 覺giác 之chi 性tánh 。 元nguyên 無vô 生sanh 滅diệt 。 則tắc 是thị 有hữu 生sanh 滅diệt 者giả 。 有hữu 不bất 生sanh 滅diệt 者giả 。 而nhi 一nhất 體thể 之chi 義nghĩa 。 云vân 何hà 得đắc 成thành 。 可khả 見kiến 非phi 同đồng 一nhất 體thể 。 明minh 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 之chi 見kiến 性tánh 。 與dữ 明minh 暗ám 等đẳng 。 非phi 一nhất 體thể 者giả 。 若nhược 然nhiên 汝nhữ 且thả 離ly 於ư 明minh 暗ám 。 及cập 與dữ 虗hư 空không 。 看khán 此thử 能năng 分phân 別biệt 辯biện 析tích 之chi 見kiến 元nguyên 本bổn 體thể 。 是thị 作tác 何hà 等đẳng 形hình 狀trạng 相tướng 貌mạo 耶da 。 殊thù 不bất 知tri 若nhược 離ly 明minh 暗ám 。 及cập 離ly 虗hư 空không 。 則tắc 是thị 見kiến 性tánh 。 元nguyên 同đồng 夫phu 龜quy 之chi 毛mao 兔thố 之chi 角giác 。 徒đồ 有hữu 虗hư 名danh 。 而nhi 無vô 實thật 體thể 矣hĩ 。 且thả 此thử 見kiến 性tánh 。 果quả 於ư 明minh 暗ám 虗hư 空không 。 此thử 三tam 種chủng 事sự 。 俱câu 異dị 而nhi 不bất 同đồng 者giả 。 則tắc 離ly 此thử 三tam 事sự 之chi 外ngoại 。 更cánh 從tùng 何hà 處xứ 而nhi 立lập 汝nhữ 之chi 見kiến 性tánh 乎hồ 。 則tắc 知tri 非phi 異dị 一nhất 體thể 。 明minh 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 此thử 見kiến 性tánh 亦diệc 可khả 同đồng 明minh 。 而nhi 又hựu 同đồng 暗ám 者giả 。 然nhiên 則tắc 明minh 暗ám 二nhị 相tương/tướng 。 互hỗ 相tương 違vi 背bội 。 設thiết 或hoặc 同đồng 明minh 。 則tắc 暗ám 時thời 當đương 滅diệt 。 設thiết 或hoặc 同đồng 暗ám 。 則tắc 明minh 時thời 應ưng 亡vong 。 設thiết 同đồng 其kỳ 一nhất 。 則tắc 失thất 其kỳ 一nhất 。 云vân 何hà 可khả 說thuyết 為vi 或hoặc 可khả 同đồng 乎hồ 。 若nhược 謂vị 見kiến 性tánh 亦diệc 或hoặc 可khả 以dĩ 異dị 明minh 暗ám 及cập 虗hư 空không 者giả 。 或hoặc 亦diệc 異dị 明minh 。 應ưng 不bất 見kiến 明minh 。 或hoặc 亦diệc 異dị 暗ám 。 應ưng 不bất 見kiến 暗ám 。 或hoặc 亦diệc 異dị 空không 。 應ưng 不bất 見kiến 空không 。 且thả 離ly 異dị 此thử 三tam 事sự 者giả 。 元nguyên 無vô 見kiến 性tánh 。 云vân 何hà 可khả 說thuyết 為vi 或hoặc 亦diệc 異dị 乎hồ 。 可khả 見kiến 又hựu 非phi 亦diệc 同đồng 亦diệc 異dị 。 明minh 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 見kiến 性tánh 非phi 同đồng 三tam 事sự 者giả 。 應ưng 可khả 分phân 析tích 何hà 處xứ 是thị 空không 之chi 邊biên 際tế 。 亦diệc 可khả 分phân 析tích 何hà 處xứ 是thị 見kiến 之chi 邊biên 際tế 。 則tắc 空không 見kiến 可khả 分phần/phân 。 方phương 名danh 非phi 同đồng 。 然nhiên 空không 與dữ 見kiến 。 元nguyên 是thị 一nhất 體thể 。 本bổn 無vô 邊biên 涯nhai 際tế 畔bạn 之chi 可khả 分phân 析tích 。 云vân 何hà 可khả 說thuyết 為vi 非phi 同đồng 乎hồ 。 若nhược 謂vị 見kiến 性tánh 非phi 異dị 三tam 事sự 者giả 。 現hiện 今kim 見kiến 暗ám 見kiến 明minh 。 則tắc 明minh 暗ám 互hỗ 有hữu 變biến 遷thiên 。 而nhi 見kiến 性tánh 非phi 有hữu 更cánh 改cải 。 則tắc 所sở 見kiến 有hữu 遷thiên 。 能năng 見kiến 不bất 改cải 。 豈khởi 得đắc 混hỗn 同đồng 。 云vân 何hà 可khả 說thuyết 為vi 非phi 異dị 乎hồ 。 則tắc 知tri 更cánh 非phi 。 非phi 同đồng 非phi 異dị 。 明minh 矣hĩ 。 蓋cái 辯biện 見kiến 至chí 此thử 。 可khả 謂vị 如Như 來Lai 傾khuynh 囊nang 相tương/tướng 贈tặng 。 以dĩ 故cố 向hướng 下hạ 當đương 機cơ 獲hoạch 明minh 心tâm 生sanh 信tín 者giả 。 皆giai 由do 此thử 矣hĩ 。 然nhiên 非phi 一nhất 體thể 者giả 。 乃nãi 明minh 因nhân 緣duyên 生sanh 法pháp 。 不bất 自tự 生sanh 也dã 。 非phi 異dị 體thể 者giả 。 即tức 我ngã 說thuyết 是thị 空không 。 不bất 他tha 生sanh 也dã 。 非phi 亦diệc 同đồng 亦diệc 異dị 者giả 。 乃nãi 亦diệc 名danh 假giả 名danh 。 不bất 共cộng 生sanh 也dã 。 非phi 非phi 同đồng 非phi 異dị 者giả 。 即tức 中trung 道đạo 義nghĩa 。 不bất 無vô 因nhân 生sanh 也dã 。 此thử 正chánh 離ly 四tứ 句cú 。 絕tuyệt 百bách 非phi 。 發phát 明minh 見kiến 性tánh 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 乃nãi 無vô 生sanh 之chi 的đích 旨chỉ 。 中trung 道đạo 之chi 了liễu 義nghĩa 。 即tức 前tiền 當đương 機cơ 所sở 請thỉnh 之chi 無vô 戲hí 論luận 法pháp 也dã 。 亦diệc 後hậu 所sở 謂vị 蒙mông 天thiên 王vương 賜tứ 華hoa 屋ốc 者giả 。 此thử 也dã 。 下hạ 欲dục 當đương 機cơ 著trước 眼nhãn 。 不bất 得đắc 草thảo 草thảo 放phóng 過quá 此thử 之chi 見kiến 性tánh 。 故cố 叮# 囑chúc 之chi 曰viết 。 汝nhữ 且thả 不bất 妨phương 更cánh 加gia 細tế 審thẩm 。 不bất 唯duy 細tế 而nhi 更cánh 加gia 之chi 微vi 細tế 。 不bất 徒đồ 審thẩm 而nhi 復phục 加gia 之chi 詳tường 審thẩm 。 至chí 於ư 審thẩm 詳tường 諦đế 實thật 。 再tái 加gia 審thẩm 視thị 觀quán 察sát 。 務vụ 必tất 窮cùng 極cực 見kiến 源nguyên 。 而nhi 後hậu 已dĩ 也dã 。 須tu 知tri 現hiện 前tiền 所sở 見kiến 之chi 明minh 。 乃nãi 從tùng 太thái 陽dương 而nhi 來lai 。 所sở 見kiến 之chi 暗ám 。 因nhân 隨tùy 黑hắc 月nguyệt 而nhi 至chí 。 所sở 見kiến 之chi 通thông 。 屬thuộc 於ư 虗hư 空không 。 所sở 見kiến 之chi 壅ủng 。 歸quy 還hoàn 大đại 地địa 。 是thị 明minh 暗ám 空không 塞tắc 。 各các 有hữu 從tùng 來lai 矣hĩ 。 汝nhữ 之chi 如như 是thị 能năng 見kiến 。 四tứ 種chủng 之chi 精tinh 。 乃nãi 因nhân 何hà 所sở 而nhi 出xuất 耶da 。 既ký 無vô 所sở 出xuất 。 則tắc 不bất 可khả 和hòa 合hợp 之chi 義nghĩa 明minh 矣hĩ 。 且thả 凡phàm 言ngôn 和hòa 合hợp 者giả 。 必tất 須tu 眾chúng 性tánh 如như 一nhất 。 方phương 成thành 和hòa 合hợp 。 現hiện 今kim 能năng 見kiến 之chi 根căn 。 乃nãi 有hữu 覺giác 性tánh 。 所sở 見kiến 之chi 明minh 暗ám 虗hư 空không 。 祇kỳ 屬thuộc 頑ngoan 塵trần 。 則tắc 覺giác 之chi 與dữ 頑ngoan 。 其kỳ 體thể 各các 別biệt 。 固cố 非phi 是thị 和hòa 。 亦diệc 非phi 是thị 合hợp 。 見kiến 根căn 既ký 爾nhĩ 。 餘dư 根căn 亦diệc 然nhiên 。 不bất 應ưng 此thử 能năng 見kiến 之chi 精tinh 。 是thị 無vô 從tùng 而nhi 自tự 出xuất 耶da 。 然nhiên 必tất 待đãi 明minh 暗ám 塞tắc 空không 而nhi 顯hiển 。 有hữu 此thử 見kiến 者giả 。 則tắc 又hựu 非phi 不bất 和hòa 合hợp 也dã 。 下hạ 即tức 見kiến 大đại 融dung 前tiền 五ngũ 大đại 曰viết 。 若nhược 汝nhữ 能năng 悟ngộ 見kiến 聞văn 齅khứu 嘗thường 覺giác 知tri 六lục 種chủng 根căn 性tánh 。 其kỳ 體thể 圓viên 融dung 。 周chu 匝táp 徧biến 滿mãn 。 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 不bất 被bị 生sanh 滅diệt 所sở 動động 搖dao 者giả 。 亦diệc 應ưng 當đương 知tri 此thử 無vô 邊biên 無vô 際tế 。 不bất 動động 不bất 搖dao 之chi 虗hư 空không 。 并tinh 其kỳ 生sanh 滅diệt 動động 搖dao 之chi 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 此thử 上thượng 五ngũ 大đại 。 與dữ 見kiến 均quân 平bình 。 可khả 名danh 六lục 大đại 。 以dĩ 性tánh 體thể 平bình 等đẳng 。 故cố 名danh 曰viết 均quân 。 論luận 相tương/tướng 雖tuy 妄vọng 。 非phi 無vô 彼bỉ 此thử 。 觀quán 性tánh 元nguyên 真chân 。 莫mạc 不bất 圓viên 融dung 。 則tắc 此thử 六lục 大đại 皆giai 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 。 心tâm 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 蓋cái 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 原nguyên 無vô 生sanh 滅diệt 動động 搖dao 之chi 可khả 得đắc 也dã 。

阿A 難Nan 。 但đãn 汝nhữ 之chi 性tánh 。 沉trầm 於ư 下hạ 愚ngu 。 淪luân 於ư 偏thiên 僻tích 。 乏phạp 無vô 上thượng 之chi 智trí 。 缺khuyết 擇trạch 法pháp 之chi 眼nhãn 。 所sở 以dĩ 不bất 能năng 了liễu 悟ngộ 汝nhữ 之chi 所sở 具cụ 見kiến 聞văn 齅khứu 嘗thường 覺giác 知tri 六lục 種chủng 根căn 性tánh 并tinh 前tiền 五ngũ 大đại 。 本bổn 即tức 是thị 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 設thiết 再tái 不bất 達đạt 前tiền 五ngũ 即tức 性tánh 。 汝nhữ 當đương 例lệ 觀quán 。 此thử 見kiến 聞văn 齅khứu 嘗thường 覺giác 知tri 六lục 種chủng 根căn 性tánh 。 為vi 是thị 生sanh 滅diệt 乎hồ 。 為vi 是thị 同đồng 異dị 乎hồ 。 為vi 非phi 生sanh 滅diệt 乎hồ 。 為vi 非phi 同đồng 異dị 乎hồ 。 若nhược 謂vị 根căn 性tánh 定định 屬thuộc 生sanh 滅diệt 。 則tắc 離ly 此thử 之chi 外ngoại 。 復phục 以dĩ 何hà 者giả 為vi 常thường 。 住trụ 真chân 性tánh 乎hồ 。 若nhược 謂vị 六lục 根căn 是thị 同đồng 一nhất 體thể 者giả 。 何hà 有hữu 六lục 處xứ 之chi 差sai 別biệt 乎hồ 。 若nhược 謂vị 六lục 根căn 是thị 異dị 各các 體thể 者giả 。 然nhiên 則tắc 一nhất 人nhân 寧ninh 有hữu 六lục 性tánh 乎hồ 。 若nhược 謂vị 六lục 根căn 之chi 性tánh 為vi 非phi 生sanh 滅diệt 者giả 。 現hiện 今kim 緣duyên 塵trần 則tắc 有hữu 知tri 。 離ly 塵trần 則tắc 無vô 知tri 。 豈khởi 非phi 生sanh 滅diệt 乎hồ 。 若nhược 謂vị 六lục 根căn 之chi 性tánh 為vi 非phi 同đồng 異dị 者giả 。 則tắc 元nguyên 是thị 一nhất 精tinh 明minh 。 寧ninh 非phi 同đồng 乎hồ 。 而nhi 分phân 成thành 六lục 和hòa 合hợp 。 豈khởi 非phi 異dị 乎hồ 。 若nhược 能năng 悟ngộ 此thử 見kiến 等đẳng 六lục 精tinh 性tánh 圓viên 周chu 徧biến 。 生sanh 滅diệt 非phi 生sanh 滅diệt 。 同đồng 異dị 非phi 同đồng 異dị 者giả 。 則tắc 悟ngộ 五ngũ 大đại 性tánh 圓viên 周chu 徧biến 。 非phi 和hòa 非phi 合hợp 。 非phi 不bất 和hòa 合hợp 矣hĩ 。 然nhiên 此thử 和hòa 合hợp 非phi 合hợp 之chi 義nghĩa 。 汝nhữ 且thả 未vị 曾tằng 。 不bất 能năng 了liễu 知tri 。 是thị 如Như 來Lai 藏tạng 。 中trung 性tánh 具cụ 之chi 見kiến 即tức 本bổn 覺giác 之chi 明minh 。 此thử 真chân 本bổn 覺giác 之chi 精tinh 即tức 是thị 性tánh 明minh 之chi 見kiến 。 此thử 明minh 十thập 法Pháp 界Giới 見kiến 。 而nhi 見kiến 之chi 與dữ 覺giác 。 皆giai 性tánh 明minh 也dã 。 蓋cái 凡phàm 外ngoại 權quyền 小tiểu 。 祇kỳ 知tri 結kết 色sắc 成thành 根căn 之chi 見kiến 。 所sở 以dĩ 有hữu 見kiến 分phần/phân 寸thốn 者giả 。 有hữu 見kiến 四tứ 天thiên 下hạ 者giả 。 有hữu 見kiến 大Đại 千Thiên 界Giới 者giả 。 然nhiên 則tắc 皆giai 有hữu 分phần/phân 限hạn 。 殊thù 不bất 知tri 十thập 方phương 如Như 來Lai 。 則tắc 窮cùng 盡tận 微vi 塵trần 。 清thanh 淨tịnh 國quốc 土độ 。 此thử 正chánh 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 之chi 見kiến 。 乃nãi 所sở 以dĩ 能năng 周chu 匝táp 徧biến 滿mãn 於ư 法Pháp 界Giới 也dã 。 斯tư 即tức 見kiến 性tánh 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 之chi 本bổn 體thể 也dã 。 以dĩ 能năng 隨tùy 十thập 界giới 。 眾chúng 生sanh 之chi 心tâm 。 應ứng 其kỳ 所sở 知tri 大đại 小tiểu 之chi 見kiến 量lượng 。 如như 此thử 一nhất 根căn 見kiến 性tánh 既ký 然nhiên 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 則tắc 知tri 耳nhĩ 之chi 聽thính 。 鼻tị 之chi 齅khứu 。 舌thiệt 之chi 嘗thường 觸xúc 。 身thân 之chi 覺giác 觸xúc 。 意ý 之chi 覺giác 知tri 。 皆giai 為vi 妙diệu 性tánh 。 而nhi 德đức 用dụng 瑩oánh 然nhiên 。 虗hư 靈linh 不bất 昧muội 。 俱câu 同đồng 見kiến 性tánh 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 寧ninh 有hữu 方phương 隅ngung 處xứ 所sở 可khả 以dĩ 局cục 限hạn 者giả 哉tai 。 然nhiên 九cửu 法Pháp 界Giới 見kiến 有hữu 遠viễn 近cận 者giả 。 無vô 非phi 循tuần 其kỳ 漏lậu 無vô 漏lậu 業nghiệp 而nhi 發phát 現hiện 之chi 也dã 。 此thử 皆giai 見kiến 性tánh 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 之chi 妙diệu 用dụng 耳nhĩ 。 而nhi 世thế 間gian 一nhất 切thiết 。 凡phàm 外ngoại 權quyền 小tiểu 。 無vô 知tri 無vô 識thức 。 惑hoặc 此thử 見kiến 性tánh 。 為vi 同đồng 一nhất 之chi 因nhân 緣duyên 。 及cập 異dị 一nhất 之chi 自tự 然nhiên 。 皆giai 是thị 虗hư 妄vọng 識thức 心tâm 。 分phân 別biệt 計kế 度độ 。 但đãn 有hữu 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 和hòa 合hợp 非phi 合hợp 。 此thử 等đẳng 言ngôn 說thuyết 。 皆giai 為vi 戲hí 論luận 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 者giả 也dã 。

△# 七thất 識thức 大đại 即tức 性tánh 。

阿A 難Nan 識thức 性tánh 無vô 源nguyên 。 因nhân 於ư 六lục 種chủng 。 至chí 但đãn 有hữu 言ngôn 說thuyết 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 。

此thử 明minh 識thức 大đại 總tổng 攝nhiếp 六lục 識thức 。 通thông 融dung 六lục 大đại 。 歸quy 如Như 來Lai 藏tạng 。 正chánh 補bổ 處xứ 慈từ 尊tôn 所sở 證chứng 圓viên 通thông 也dã 。

阿A 難Nan 。 此thử 第đệ 六lục 識thức 者giả 。 以dĩ 了liễu 別biệt 為vi 義nghĩa 。 然nhiên 其kỳ 為vi 性tánh 。 本bổn 無vô 源nguyên 委ủy 。 倐thúc 起khởi 倐thúc 滅diệt 。 狀trạng 若nhược 野dã 燒thiêu 。 但đãn 因nhân 六lục 種chủng 根căn 塵trần 相tương 對đối 幻huyễn 妄vọng 而nhi 出xuất 。 今kim 以dĩ 眼nhãn 識thức 類loại 推thôi 。 餘dư 可khả 例lệ 知tri 。 如như 汝nhữ 今kim 日nhật 。 以dĩ 眼nhãn 徧biến 觀quán 此thử 楞lăng 嚴nghiêm 會hội 中trung 諸chư 聖thánh 賢hiền 眾chúng 。 莫mạc 不bất 用dụng 目mục 周chu 圍vi 巡tuần 視thị 。 而nhi 普phổ 徧biến 歷lịch 覽lãm 也dã 。 蓋cái 此thử 能năng 觀quán 之chi 目mục 根căn 也dã 。 所sở 觀quán 之chi 眾chúng 塵trần 也dã 。 雖tuy 根căn 塵trần 相tương 對đối 。 一nhất 念niệm 未vị 生sanh 之chi 時thời 。 此thử 正chánh 根căn 中trung 見kiến 性tánh 。 取thủ 現hiện 量lượng 性tánh 境cảnh 。 如như 鉗kiềm 取thủ 物vật 。 似tự 日nhật 舒thư 光quang 。 毫hào 無vô 分phân 析tích 。 但đãn 如như 像tượng 現hiện 鏡kính 中trung 。 元nguyên 無vô 妍nghiên 媸# 美mỹ 惡ác 差sai 別biệt 之chi 分phần 析tích 也dã 。 而nhi 汝nhữ 之chi 識thức 一nhất 念niệm 倐thúc 起khởi 。 生sanh 於ư 根căn 塵trần 之chi 中trung 。 遂toại 而nhi 次thứ 第đệ 標tiêu 名danh 指chỉ 字tự 。 即tức 生sanh 分phân 別biệt 。 謂vị 此thử 是thị 文Văn 殊Thù 。 名danh 妙Diệu 吉Cát 祥Tường 。 此thử 富Phú 樓Lâu 那Na 名danh 滿mãn 慈từ 。 此thử 目Mục 犍Kiền 連Liên 。 名danh 采thải 菽# 氏thị 。 此thử 須Tu 菩Bồ 提Đề 名danh 空không 生sanh 。 此thử 舍Xá 利Lợi 弗Phất 名danh 鷲thứu 子tử 。 此thử 即tức 眼nhãn 識thức 及cập 同đồng 時thời 意ý 識thức 也dã 。 蓋cái 此thử 眼nhãn 識thức 但đãn 名danh 隨tùy 念niệm 分phân 別biệt 。 唯duy 對đối 性tánh 境cảnh 初sơ 起khởi 一nhất 念niệm 。 然nhiên 尚thượng 未vị 涉thiệp 名danh 言ngôn 。 而nhi 同đồng 時thời 意ý 識thức 。 則tắc 唯duy 計kế 度độ 分phân 別biệt 是thị 對đối 性tánh 境cảnh 。 起khởi 第đệ 二nhị 念niệm 。 計kế 執chấp 名danh 字tự 。 如như 標tiêu 指chỉ 文Văn 殊Thù 等đẳng 。 是thị 也dã 。 此thử 以dĩ 眼nhãn 識thức 。 以dĩ 例lệ 餘dư 四tứ 。 莫mạc 不bất 皆giai 爾nhĩ 。 至chí 於ư 意ý 識thức 。 離ly 前tiền 五ngũ 識thức 。 獨độc 頭đầu 自tự 緣duyên 獨độc 影ảnh 塵trần 境cảnh 。 亦diệc 在tại 例lệ 中trung 。 且thả 此thử 眼nhãn 識thức 而nhi 能năng 了liễu 別biệt 之chi 知tri 。 為vi 是thị 生sanh 於ư 見kiến 根căn 乎hồ 。 為vi 是thị 生sanh 於ư 聖thánh 相tương/tướng 乎hồ 。 為vi 是thị 生sanh 於ư 虗hư 空không 乎hồ 。 為vi 是thị 無vô 有hữu 所sở 因nhân 突đột 然nhiên 而nhi 出xuất 乎hồ 。

阿A 難Nan 。 若nhược 謂vị 汝nhữ 此thử 眼nhãn 識thức 了liễu 別biệt 之chi 性tánh 。 單đơn 生sanh 於ư 見kiến 根căn 中trung 者giả 。 是thị 則tắc 無vô 彼bỉ 。 明minh 暗ám 色sắc 空không 。 此thử 之chi 四tứ 種chủng 必tất 然nhiên 無vô 有hữu 。 然nhiên 則tắc 離ly 所sở 見kiến 之chi 塵trần 。 元nguyên 無vô 汝nhữ 能năng 見kiến 之chi 見kiến 。 既ký 能năng 見kiến 之chi 根căn 性tánh 尚thượng 無vô 自tự 性tánh 。 而nhi 欲dục 從tùng 何hà 物vật 。 以dĩ 發phát 識thức 乎hồ 。 則tắc 知tri 單đơn 根căn 不bất 能năng 生sanh 識thức 也dã 明minh 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 汝nhữ 此thử 眼nhãn 識thức 了liễu 別biệt 之chi 性tánh 。 獨độc 生sanh 於ư 所sở 見kiến 之chi 相tướng 中trung 。 必tất 不bất 從tùng 能năng 見kiến 之chi 根căn 生sanh 者giả 。 既ký 無vô 見kiến 根căn 。 則tắc 不bất 見kiến 有hữu 明minh 相tướng 。 亦diệc 不bất 見kiến 有hữu 暗ám 相tướng 。 然nhiên 明minh 之chi 與dữ 暗ám 。 俱câu 不bất 矚chú 者giả 。 即tức 是thị 無vô 有hữu 見kiến 根căn 。 則tắc 色sắc 空không 諸chư 相tướng 亦diệc 皆giai 無vô 矣hĩ 。 且thả 彼bỉ 能năng 生sanh 之chi 塵trần 相tương/tướng 尚thượng 無vô 自tự 性tánh 。 則tắc 此thử 所sở 生sanh 之chi 眼nhãn 識thức 。 而nhi 欲dục 從tùng 何hà 物vật 以dĩ 發phát 生sanh 乎hồ 。 足túc 知tri 獨độc 塵trần 不bất 能năng 生sanh 識thức 也dã 明minh 矣hĩ 。 若nhược 謂vị 眼nhãn 識thức 是thị 生sanh 於ư 空không 。 非phi 關quan 塵trần 相tương/tướng 。 亦diệc 非phi 見kiến 根căn 者giả 。 若nhược 非phi 見kiến 根căn 。 則tắc 無vô 能năng 辯biện 之chi 性tánh 。 自tự 然nhiên 不bất 能năng 知tri 。 於ư 明minh 暗ám 色sắc 空không 。 是thị 離ly 根căn 無vô 塵trần 矣hĩ 。 若nhược 非phi 塵trần 相tương/tướng 。 則tắc 滅diệt 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 而nhi 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 無vô 處xứ 安an 立lập 。 是thị 離ly 塵trần 無vô 根căn 矣hĩ 。 然nhiên 則tắc 處xứ 此thử 非phi 相tướng 非phi 見kiến 。 二nhị 者giả 之chi 間gian 。 若nhược 謂vị 此thử 空không 是thị 無vô 體thể 者giả 無vô 則tắc 。 同đồng 於ư 龜quy 毛mao 兔thố 角giác 。 畢tất 竟cánh 之chi 無vô 。 則tắc 空không 自tự 體thể 尚thượng 然nhiên 。 元nguyên 無vô 何hà 有hữu 生sanh 識thức 之chi 能năng 耶da 。 若nhược 謂vị 其kỳ 空không 是thị 有hữu 體thể 者giả 。 且thả 而nhi 又hựu 是thị 。 非phi 相tướng 非phi 見kiến 。 不bất 同đồng 於ư 物vật 可khả 以dĩ 辯biện 別biệt 。 則tắc 空không 自tự 體thể 尚thượng 不bất 能năng 別biệt 。 何hà 能năng 發phát 生sanh 了liễu 別biệt 之chi 識thức 哉tai 。 即tức 使sử 頑ngoan 然nhiên 無vô 知tri 之chi 空không 。 縱túng/tung 能năng 發phát 生sanh 汝nhữ 之chi 眼nhãn 識thức 。 亦diệc 應ưng 頑ngoan 然nhiên 。 欲dục 何hà 用dụng 此thử 。 不bất 能năng 分phân 別biệt 。 頑ngoan 然nhiên 之chi 識thức 耶da 。 是thị 則tắc 離ly 根căn 塵trần 而nhi 言ngôn 識thức 從tùng 空không 生sanh 者giả 。 尤vưu 不bất 可khả 也dã 。 若nhược 謂vị 眼nhãn 識thức 乃nãi 無vô 所sở 因nhân 。 是thị 突đột 然nhiên 而nhi 自tự 出xuất 者giả 。 何hà 不bất 於ư 白bạch 日nhật 中trung 無vô 明minh 月nguyệt 時thời 。 忽hốt 然nhiên 別biệt 出xuất 一nhất 識thức 。 以dĩ 識thức 明minh 月nguyệt 。 方phương 謂vị 無vô 因nhân 。 突đột 然nhiên 而nhi 出xuất 。 今kim 既ký 日nhật 中trung 無vô 月nguyệt 。 必tất 不bất 別biệt 出xuất 識thức 月nguyệt 之chi 識thức 。 則tắc 言ngôn 無vô 因nhân 而nhi 出xuất 者giả 。 更cánh 不bất 可khả 也dã 。 下hạ 令linh 當đương 機cơ 與dữ 此thử 識thức 性tánh 仔tử 細tế 研nghiên 究cứu 。 勿vật 得đắc 麤thô 心tâm 浮phù 氣khí 。 故cố 勸khuyến 之chi 曰viết 。 汝nhữ 且thả 細tế 詳tường 之chi 中trung 。 不bất 妨phương 更cánh 加gia 細tế 詳tường 。 則tắc 細tế 而nhi 又hựu 細tế 。 故cố 言ngôn 微vi 細tế 。 審thẩm 而nhi 復phục 審thẩm 。 故cố 言ngôn 詳tường 審thẩm 。 須tu 知tri 此thử 之chi 勝thắng 義nghĩa 見kiến 根căn 。 則tắc 託thác 於ư 眼nhãn 睛tình 之chi 浮phù 根căn 。 色sắc 空không 諸chư 相tướng 則tắc 推thôi 為vi 現hiện 前tiền 之chi 塵trần 境cảnh 。 若nhược 見kiến 之chi 與dữ 相tương/tướng 。 可khả 以dĩ 狀trạng 而nhi 名danh 者giả 。 則tắc 成thành 有hữu 體thể 。 如như 虗hư 空không 之chi 不bất 可khả 以dĩ 形hình 相tướng 而nhi 論luận 者giả 。 則tắc 成thành 無vô 體thể 。 然nhiên 有hữu 無vô 雖tuy 殊thù 。 各các 有hữu 源nguyên 委ủy 。 汝nhữ 之chi 如như 是thị 能năng 分phân 別biệt 識thức 。 是thị 甚thậm 緣duyên 由do 。 乃nãi 因nhân 何hà 所sở 而nhi 出xuất 耶da 。 既ký 無vô 所sở 出xuất 。 則tắc 不bất 可khả 以dĩ 。 和hòa 合hợp 之chi 義nghĩa 明minh 矣hĩ 。 且thả 凡phàm 言ngôn 和hòa 合hợp 者giả 。 必tất 體thể 性tánh 相tướng 循tuần 。 可khả 云vân 和hòa 合hợp 。 現hiện 今kim 識thức 有hữu 分phân 別biệt 。 名danh 動động 。 見kiến 無vô 分phân 別biệt 。 名danh 澄trừng 。 則tắc 動động 之chi 與dữ 澄trừng 。 固cố 知tri 非phi 和hòa 。 亦diệc 非phi 是thị 合hợp 。 眼nhãn 識thức 既ký 爾nhĩ 。 則tắc 餘dư 五ngũ 皆giai 然nhiên 。 不bất 應ưng 此thử 分phân 別biệt 眼nhãn 識thức 是thị 無vô 緣duyên 由do 。 乃nãi 無vô 所sở 因nhân 而nhi 自tự 出xuất 耶da 。 然nhiên 必tất 待đãi 根căn 塵trần 相tương 對đối 而nhi 後hậu 生sanh 者giả 。 又hựu 非phi 不bất 和hòa 合hợp 矣hĩ 。 下hạ 即tức 識thức 大đại 融dung 前tiền 六lục 大đại 曰viết 。 若nhược 能năng 悟ngộ 此thử 識thức 心tâm 非phi 和hòa 非phi 合hợp 。 非phi 不bất 和hòa 合hợp 。 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 元nguyên 無vô 所sở 從tùng 。 亦diệc 應ưng 當đương 知tri 。 諸chư 了liễu 別biệt 識thức 。 如như 眼nhãn 見kiến 耳nhĩ 聞văn 。 鼻tị 齅khứu 舌thiệt 嘗thường 身thân 覺giác 意ý 知tri 。 此thử 之chi 六lục 識thức 。 其kỳ 為vi 體thể 也dã 。 各các 各các 圓viên 滿mãn 。 湛trạm 然nhiên 常thường 住trụ 。 故cố 其kỳ 為vi 性tánh 。 皆giai 非phi 從tùng 緣duyên 所sở 以dĩ 生sanh 也dã 。 故cố 此thử 見kiến 識thức 二nhị 大đại 。 兼kiêm 彼bỉ 空không 大đại 。 與dữ 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 其kỳ 性tánh 均quân 平bình 。 可khả 名danh 七thất 大đại 。 論luận 相tương/tướng 雖tuy 妄vọng 。 非phi 無vô 彼bỉ 此thử 。 觀quán 性tánh 元nguyên 真chân 。 莫mạc 不bất 圓viên 融dung 。 則tắc 此thử 七thất 大đại 皆giai 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 。 心tâm 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 蓋cái 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 元nguyên 無vô 生sanh 滅diệt 。 之chi 可khả 得đắc 也dã 。 但đãn 汝nhữ 阿A 難Nan 於ư 心tâm 則tắc 麤thô 。 未vị 了liễu 陀đà 那na 之chi 微vi 細tế 。 於ư 見kiến 則tắc 浮phù 。 豈khởi 知tri 勝thắng 義nghĩa 之chi 沉trầm 潛tiềm 。 以dĩ 故cố 向hướng 來lai 計kế 眼nhãn 在tại 面diện 。 計kế 心tâm 在tại 內nội 等đẳng 。 所sở 以dĩ 不bất 能năng 了liễu 悟ngộ 汝nhữ 之chi 所sở 具cụ 見kiến 聞văn 之chi 六lục 根căn 。 又hựu 不bất 發phát 明minh 了liễu 知tri 之chi 六lục 識thức 。 并tinh 前tiền 六lục 大đại 。 本bổn 即tức 是thị 汝nhữ 自tự 性tánh 元nguyên 具cụ 之chi 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 也dã 。 設thiết 再tái 不bất 悟ngộ 。 汝nhữ 應ưng 觀quán 此thử 。 六lục 處xứ 識thức 心tâm 。 為vi 是thị 同đồng 異dị 乎hồ 。 為vi 是thị 空không 有hữu 乎hồ 。 為vi 非phi 同đồng 異dị 乎hồ 。 為vi 非phi 空không 有hữu 乎hồ 。 若nhược 言ngôn 是thị 同đồng 。 六lục 用dụng 差sai 別biệt 。 若nhược 言ngôn 是thị 別biệt 。 本bổn 一nhất 精tinh 明minh 。 則tắc 知tri 此thử 識thức 不bất 可khả 以dĩ 同đồng 異dị 言ngôn 矣hĩ 。 若nhược 言ngôn 是thị 空không 。 且thả 有hữu 分phân 別biệt 。 若nhược 言ngôn 是thị 有hữu 。 則tắc 無vô 形hình 色sắc 。 則tắc 知tri 此thử 識thức 亦diệc 不bất 可khả 。 以dĩ 空không 有hữu 言ngôn 矣hĩ 。 若nhược 言ngôn 非phi 同đồng 。 元nguyên 本bổn 一nhất 體thể 。 若nhược 言ngôn 非phi 異dị 。 六lục 處xứ 現hiện 殊thù 。 固cố 知tri 此thử 識thức 。 又hựu 不bất 可khả 以dĩ 非phi 同đồng 異dị 言ngôn 矣hĩ 。 若nhược 言ngôn 非phi 空không 。 離ly 於ư 根căn 塵trần 。 元nguyên 無vô 自tự 性tánh 。 若nhược 言ngôn 非phi 有hữu 。 現hiện 能năng 分phân 別biệt 一nhất 切thiết 色sắc 空không 。 固cố 知tri 此thử 識thức 更cánh 不bất 可khả 以dĩ 非phi 空không 有hữu 言ngôn 矣hĩ 。 若nhược 能năng 悟ngộ 六lục 處xứ 識thức 心tâm 。 同đồng 異dị 非phi 同đồng 異dị 空không 有hữu 非phi 空không 有hữu 者giả 。 則tắc 悟ngộ 前tiền 之chi 六lục 大đại 今kim 之chi 識thức 大đại 和hòa 合hợp 非phi 合hợp 之chi 義nghĩa 矣hĩ 。 然nhiên 此thử 六lục 識thức 汝nhữ 且thả 元nguyên 本bổn 不bất 知tri 乃nãi 是thị 。 如Như 來Lai 藏tạng 中trung 。 性tánh 真chân 之chi 識thức 。 即tức 妙diệu 明minh 之chi 知tri 乃nãi 是thị 本bổn 覺giác 妙diệu 明minh 。 真chân 性tánh 之chi 識thức 。 此thử 明minh 十thập 法Pháp 界Giới 識thức 。 而nhi 識thức 之chi 與dữ 性tánh 。 皆giai 本bổn 覺giác 妙diệu 明minh 也dã 。 以dĩ 能năng 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 。 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 故cố 。 稱xưng 妙diệu 照chiếu 而nhi 常thường 寂tịch 。 寂tịch 而nhi 常thường 照chiếu 。 故cố 名danh 覺giác 。 本bổn 來lai 清thanh 淨tịnh 。 故cố 曰viết 湛trạm 。 然nhiên 以dĩ 此thử 識thức 性tánh 靡mĩ 不bất 包bao 羅la 。 故cố 言ngôn 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 含hàm 吐thổ 者giả 。 即tức 後hậu 云vân 。 空không 生sanh 大đại 覺giác 中trung 。 如như 海hải 一nhất 漚âu 發phát 。 此thử 以dĩ 空không 在tại 藏tạng 性tánh 之chi 中trung 。 可khả 含hàm 可khả 吐thổ 。 甚thậm 言ngôn 其kỳ 微vi 小tiểu 也dã 。 良lương 以dĩ 凡phàm 外ngoại 權quyền 小tiểu 。 妄vọng 認nhận 六lục 識thức 。 以dĩ 為vi 自tự 心tâm 。 故cố 動động 被bị 所sở 局cục 。 今kim 既ký 發phát 明minh 。 通thông 前tiền 六lục 大đại 。 俱câu 為vi 藏tạng 性tánh 。 是thị 以dĩ 體thể 含hàm 十thập 虗hư 。 寧ninh 有hữu 方phương 隅ngung 處xứ 所sở 可khả 以dĩ 局cục 限hạn 者giả 哉tai 。 此thử 正chánh 不bất 變biến 之chi 本bổn 體thể 也dã 。 然nhiên 所sở 以dĩ 乍sạ 現hiện 為vi 六lục 識thức 者giả 。 無vô 非phi 循tuần 漏lậu 無vô 漏lậu 業nghiệp 而nhi 發phát 現hiện 之chi 耳nhĩ 。 斯tư 明minh 隨tùy 緣duyên 之chi 妙diệu 用dụng 也dã 。 而nhi 世thế 間gian 一nhất 切thiết 。 凡phàm 外ngoại 權quyền 小tiểu 。 無vô 知tri 無vô 識thức 。 不bất 明minh 此thử 識thức 惑hoặc 為vi 根căn 塵trần 相tương 生sanh 之chi 因nhân 緣duyên 。 及cập 突đột 然nhiên 而nhi 出xuất 之chi 自tự 然nhiên 。 皆giai 是thị 虗hư 妄vọng 識thức 心tâm 。 分phân 別biệt 計kế 度độ 。 但đãn 有hữu 因nhân 緣duyên 自tự 然nhiên 。 和hòa 合hợp 非phi 合hợp 。 此thử 等đẳng 言ngôn 說thuyết 。 皆giai 是thị 戲hí 論luận 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 者giả 也dã 。 蓋cái 十thập 法Pháp 界Giới 依y 正chánh 色sắc 心tâm 。 無vô 非phi 自tự 性tánh 光quang 影ảnh 。 良lương 由do 一nhất 念niệm 妄vọng 動động 。 遂toại 致trí 萬vạn 別biệt 千thiên 差sai 。 所sở 以dĩ 輪luân 迴hồi 不bất 息tức 。 生sanh 死tử 無vô 休hưu 。 故cố 我ngã 如Như 來Lai 不bất 得đắc 已dĩ 而nhi 說thuyết 性tánh 相tướng 。 說thuyết 真chân 妄vọng 。 說thuyết 四tứ 科khoa 。 說thuyết 七thất 大đại 。 而nhi 說thuyết 性tánh 則tắc 不bất 出xuất 一nhất 心tâm 二nhị 門môn 。 說thuyết 相tương/tướng 則tắc 不bất 出xuất 八bát 識thức 四tứ 分phần/phân 。 是thị 以dĩ 本bổn 經kinh 先tiên 說thuyết 四tứ 科khoa 。 攝nhiếp 相tương/tướng 歸quy 性tánh 。 次thứ 說thuyết 七thất 大đại 。 以dĩ 性tánh 融dung 相tương/tướng 。 以dĩ 明minh 性tánh 相tướng 不bất 二nhị 事sự 理lý 圓viên 融dung 。 更cánh 於ư 七thất 大đại 中trung 。 先tiên 將tương 四tứ 大đại 會hội 歸quy 空không 大đại 。 欲dục 人nhân 了liễu 知tri 。 虗hư 空không 非phi 出xuất 非phi 入nhập 。 非phi 不bất 出xuất 入nhập 。 本bổn 無vô 動động 搖dao 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 則tắc 知tri 四tứ 大đại 。 亦diệc 無vô 生sanh 滅diệt 。 亦diệc 無vô 去khứ 來lai 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 是thị 則tắc 即tức 幻huyễn 色sắc 而nhi 即tức 真chân 色sắc 。 即tức 頑ngoan 空không 而nhi 即tức 真chân 空không 。 由do 其kỳ 真chân 空không 即tức 色sắc 。 真chân 色sắc 即tức 空không 。 故cố 能năng 即tức 色sắc 空không 而nhi 即tức 真chân 覺giác 。 如như 是thị 則tắc 萬vạn 象tượng 皆giai 真chân 。 雖tuy 有hữu 六lục 根căn 。 絕tuyệt 諸chư 分phân 別biệt 。 是thị 則tắc 即tức 六lục 根căn 而nhi 即tức 真chân 性tánh 。 故cố 謂vị 性tánh 見kiến 。 夫phu 性tánh 見kiến 乃nãi 本bổn 覺giác 之chi 妙diệu 明minh 。 所sở 以dĩ 隨tùy 緣duyên 照chiếu 物vật 。 不bất 為vi 物vật 遷thiên 。 故cố 云vân 覺giác 精tinh 明minh 見kiến 。 根căn 既ký 如như 是thị 。 識thức 亦diệc 宜nghi 然nhiên 。 遂toại 合hợp 六lục 識thức 。 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 乃nãi 為vi 性tánh 識thức 。 亦diệc 能năng 了liễu 明minh 一nhất 切thiết 隨tùy 處xứ 超siêu 然nhiên 。 故cố 曰viết 明minh 知tri 。 既ký 謂vị 明minh 知tri 。 即tức 真chân 覺giác 本bổn 明minh 之chi 體thể 。 寧ninh 不bất 謂vị 之chi 真chân 識thức 乎hồ 。 是thị 故cố 廣quảng 會hội 四tứ 科khoa 。 以dĩ 顯hiển 一nhất 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 徧biến 融dung 七thất 大đại 。 正chánh 明minh 萬vạn 法pháp 本bổn 然nhiên 。 所sở 以dĩ 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 於ư 無vô 明minh 中trung 。 證chứng 大đại 菩Bồ 提Đề 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 自tự 真Chân 如Như 內nội 。 受thọ 諸chư 生sanh 死tử 。 有hữu 聖thánh 凡phàm 之chi 異dị 者giả 。 無vô 非phi 迷mê 悟ngộ 之chi 殊thù 耳nhĩ 。 迷mê 之chi 則tắc 浩hạo 劫kiếp 輪luân 迴hồi 。 悟ngộ 之chi 則tắc 當đương 處xứ 解giải 脫thoát 。 故cố 言ngôn 隨tùy 眾chúng 生sanh 心tâm 。 應ưng 所sở 知tri 量lương 。 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 而nhi 已dĩ 。 以dĩ 上thượng 如Như 來Lai 破phá 妄vọng 顯hiển 真chân 竟cánh 。 問vấn 此thử 中trung 說thuyết 識thức 。 但đãn 約ước 六lục 種chủng 。 而nhi 不bất 言ngôn 七thất 八bát 者giả 。 何hà 耶da 。 答đáp 以dĩ 八bát 即tức 六lục 種chủng 根căn 性tánh 故cố 。 七thất 即tức 意ý 知tri 根căn 故cố 。 是thị 以dĩ 不bất 別biệt 開khai 耳nhĩ 。

△# 二nhị 慶khánh 喜hỷ 明minh 心tâm 生sanh 信tín (# 二nhị )# 一nhất 經kinh 家gia 敘tự 益ích 。

爾nhĩ 時thời 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 大đại 眾chúng 。 至chí 於ư 如Như 來Lai 。 前tiền 說thuyết 偈kệ 讚tán 佛Phật 。

此thử 明minh 尊tôn 者giả 了liễu 明minh 大đại 事sự 深thâm 信tín 自tự 心tâm 。 以dĩ 故cố 經kinh 家gia 歷lịch 敘tự 所sở 獲hoạch 之chi 利lợi 益ích 也dã 。 蓋cái 當đương 機cơ 於ư 二nhị 卷quyển 初sơ 。 便tiện 云vân 身thân 心tâm 泰thái 然nhiên 者giả 。 以dĩ 初sơ 破phá 妄vọng 中trung 。 七thất 處xứ 非phi 心tâm 。 未vị 免miễn 驚kinh 疑nghi 。 及cập 聞văn 顯hiển 真chân 。 指chỉ 見kiến 是thị 心tâm 。 顯hiển 見kiến 不bất 動động 。 則tắc 驚kinh 疑nghi 乍sạ 息tức 。 稍sảo 覺giác 泰thái 然nhiên 。 始thỉ 知tri 身thân 中trung 有hữu 真chân 妄vọng 二nhị 性tánh 。 然nhiên 猶do 未vị 明minh 。 故cố 云vân 願nguyện 聞văn 如Như 來Lai 。 顯hiển 出xuất 身thân 心tâm 。 真chân 妄vọng 虗hư 實thật 等đẳng 。 繼kế 而nhi 佛Phật 因nhân 匿nặc 王vương 。 顯hiển 其kỳ 不bất 滅diệt 。 以dĩ 至chí 十thập 番phiên 分phần/phân 示thị 。 當đương 機cơ 尚thượng 然nhiên 不bất 能năng 領lãnh 略lược 。 故cố 佛Phật 後hậu 為vi 廣quảng 會hội 四tứ 科khoa 。 歸quy 一nhất 藏tạng 性tánh 。 將tương 一nhất 藏tạng 性tánh 。 徧biến 融dung 七thất 大đại 。 以dĩ 故cố 破phá 妄vọng 則tắc 見kiến 精tinh 亦diệc 破phá 。 顯hiển 真chân 則tắc 萬vạn 象tượng 皆giai 真chân 。 融dung 會hội 則tắc 性tánh 相tướng 不bất 二nhị 。 心tâm 色sắc 均quân 平bình 。 斯tư 正chánh 如Như 來Lai 徹triệt 底để 為vi 人nhân 。 宣tuyên 勝thắng 義nghĩa 中trung 。 真chân 勝thắng 義nghĩa 性tánh 。 可khả 謂vị 精tinh 微vi 奧áo 妙diệu 無vô 上thượng 之chi 開khai 示thị 也dã 。 以dĩ 故cố 經kinh 家gia 敘tự 曰viết 。 當đương 爾nhĩ 之chi 時thời 。 則tắc 當đương 機cơ 之chi 阿A 難Nan 。 及cập 諸chư 法Pháp 會hội 之chi 大đại 眾chúng 。 皆giai 蒙mông 吾ngô 佛Phật 釋Thích 迦Ca 如Như 來Lai 。 以dĩ 上thượng 七thất 處xứ 被bị 妄vọng 。 十thập 番phiên 顯hiển 真chân 之chi 精tinh 微vi 。 會hội 相tương/tướng 歸quy 性tánh 。 以dĩ 性tánh 融dung 相tương/tướng 之chi 奧áo 妙diệu 。 如như 是thị 種chủng 種chủng 開khai 導đạo 。 細tế 細tế 指chỉ 示thị 。 故cố 得đắc 若nhược 身thân 若nhược 心tâm 。 皆giai 蕩đãng 然nhiên 矣hĩ 。 所sở 以dĩ 身thân 得đắc 無vô 罣quái 。 心tâm 得đắc 無vô 礙ngại 也dã 。 以dĩ 其kỳ 即tức 幻huyễn 身thân 而nhi 悟ngộ 法Pháp 身thân 。 更cánh 不bất 妄vọng 認nhận 四tứ 大đại 。 幻huyễn 相tương/tướng 為vi 身thân 。 是thị 不bất 為vi 妄vọng 境cảnh 之chi 所sở 罣quái 也dã 。 以dĩ 其kỳ 即tức 妄vọng 心tâm 而nhi 悟ngộ 真chân 心tâm 。 更cánh 不bất 謬mậu 執chấp 六lục 塵trần 緣duyên 影ảnh 為vi 心tâm 。 是thị 不bất 為vi 妄vọng 心tâm 之chi 所sở 礙ngại 也dã 。 此thử 則tắc 身thân 心tâm 圓viên 明minh 。 不bất 同đồng 向hướng 者giả 認nhận 物vật 為vi 己kỷ 。 以dĩ 動động 為vi 身thân 。 則tắc 為vi 身thân 之chi 所sở 罣quái 也dã 。 而nhi 迷mê 己kỷ 為vi 物vật 。 認nhận 能năng 推thôi 為vi 心tâm 。 則tắc 被bị 心tâm 之chi 所sở 礙ngại 也dã 。 故cố 智trí 論luận 云vân 。 識thức 之chi 與dữ 根căn 。 乍sạ 出xuất 乍sạ 入nhập 。 如như 鹿lộc 在tại 網võng 。 猶do 鳥điểu 處xứ 籠lung 。 啄trác 一nhất 捨xả 一nhất 。 周chu 而nhi 復phục 始thỉ 。 無vô 暫tạm 休hưu 息tức 。 識thức 在tại 根căn 籠lung 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 此thử 則tắc 不bất 悟ngộ 藏tạng 性tánh 有hữu 罣quái 有hữu 礙ngại 之chi 相tướng 也dã 。 今kim 既ký 了liễu 得đắc 陰ấm 處xứ 界giới 大đại 根căn 塵trần 識thức 法pháp 。 元nguyên 一nhất 藏tạng 性tánh 。 則tắc 鹿lộc 之chi 與dữ 鳥điểu 。 網võng 之chi 與dữ 籠lung 。 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。 惟duy 一nhất 藏tạng 性tánh 。 含hàm 吐thổ 十thập 虗hư 。 所sở 謂vị 富phú 有hữu 萬vạn 德đức 。 蕩đãng 無vô 纖tiêm 塵trần 。 更cánh 有hữu 何hà 身thân 可khả 罣quái 。 何hà 心tâm 可khả 礙ngại 乎hồ 。 以dĩ 故cố 若nhược 身thân 若nhược 心tâm 。 無vô 罣quái 無vô 礙ngại 。 莫mạc 不bất 坦thản 蕩đãng 然nhiên 也dã 。 此thử 上thượng 統thống 標tiêu 身thân 心tâm 蕩đãng 然nhiên 。 無vô 罣quái 無vô 礙ngại 也dã 。 下hạ 正chánh 分phần/phân 敘tự 。 約ước 義nghĩa 有hữu 三tam 。 初sơ 敘tự 心tâm 。 次thứ 敘tự 身thân 。 三tam 結kết 益ích 。 且thả 初sơ 敘tự 心tâm 。 意ý 謂vị 。 不bất 獨độc 當đương 機cơ 了liễu 明minh 身thân 心tâm 。 得đắc 無vô 罣quái 礙ngại 。 即tức 是thị 同đồng 聞văn 眾chúng 多đa 大đại 眾chúng 。 亦diệc 皆giai 各các 各các 。 自tự 信tín 自tự 知tri 自tự 己kỷ 之chi 心tâm 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 而nhi 充sung 滿mãn 十thập 方phương 也dã 。 此thử 中trung 自tự 知tri 二nhị 字tự 。 乃nãi 經kinh 家gia 敘tự 事sự 之chi 詳tường 也dã 。 不bất 可khả 不bất 辯biện 。 若nhược 對đối 當đương 機cơ 。 言ngôn 自tự 知tri 者giả 。 蓋cái 因nhân 當đương 機cơ 。 於ư 破phá 妄vọng 後hậu 。 悲bi 淚lệ 自tự 呈trình 。 則tắc 曰viết 。 不bất 知tri 身thân 心tâm 。 本bổn 不bất 相tương 代đại 。 又hựu 曰viết 。 良lương 由do 不bất 知tri 。 寂tịch 常thường 心tâm 性tánh 。 且thả 曰viết 。 云vân 何hà 得đắc 知tri 。 是thị 我ngã 真chân 性tánh 等đẳng 。 此thử 皆giai 當đương 機cơ 之chi 不bất 自tự 知tri 也dã 。 若nhược 對đối 大đại 眾chúng 。 言ngôn 自tự 知tri 者giả 。 則tắc 因nhân 匿nặc 王vương 在tại 顯hiển 真chân 中trung 。 起khởi 立lập 自tự 陳trần 曰viết 。 云vân 何hà 發phát 揮huy 。 證chứng 知tri 此thử 心tâm 。 不bất 生sanh 滅diệt 地địa 。 今kim 此thử 大đại 眾chúng 。 諸chư 有hữu 漏lậu 者giả 。 咸hàm 皆giai 願nguyện 聞văn 。 此thử 則tắc 大đại 眾chúng 之chi 不bất 自tự 知tri 也dã 。 所sở 以dĩ 有hữu 會hội 科khoa 歷lịch 大đại 。 直trực 至chí 今kim 日nhật 。 則tắc 瓜qua 熟thục 蒂# 落lạc 。 雲vân 散tán 月nguyệt 明minh 。 所sở 謂vị 如như 人nhân 飲ẩm 水thủy 。 而nhi 冷lãnh 暖noãn 自tự 知tri 矣hĩ 。 言ngôn 各các 各các 者giả 。 此thử 正chánh 當đương 機cơ 與dữ 夫phu 諸chư 人nhân 。 深thâm 信tín 自tự 性tánh 。 了liễu 知tri 此thử 心tâm 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 也dã 。 向hướng 者giả 見kiến 量lượng 。 仗trượng 佛Phật 神thần 力lực 。 始thỉ 見kiến 初sơ 禪thiền 。 將tương 謂vị 虗hư 空không 無vô 邊biên 。 今kim 則tắc 見kiến 十thập 方phương 虗hư 空không 。 何hà 其kỳ 渺# 小tiểu 。 如như 觀quán 自tự 手thủ 之chi 中trung 所sở 持trì 之chi 貝bối 葉diệp 等đẳng 物vật 耳nhĩ 。 向hướng 者giả 不bất 知tri 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 明minh 暗ám 色sắc 空không 。 諸chư 所sở 緣duyên 法pháp 。 皆giai 是thị 妙diệu 明minh 真chân 心tâm 中trung 所sở 現hiện 物vật 。 今kim 則tắc 了liễu 知tri 一nhất 切thiết 。 世thế 間gian 諸chư 所sở 有hữu 物vật 。 皆giai 即tức 是thị 我ngã 自tự 性tánh 菩Bồ 提Đề 。 性tánh 覺giác 妙diệu 明minh 。 本bổn 覺giác 元nguyên 心tâm 。 乃nãi 隨tùy 心tâm 應ưng 量lượng 。 尋tầm 業nghiệp 發phát 現hiện 之chi 耳nhĩ 。 向hướng 者giả 誤ngộ 執chấp 六lục 塵trần 緣duyên 影ảnh 。 動động 被bị 物vật 礙ngại 。 故cố 於ư 世thế 界giới 。 觀quan 大đại 觀quan 小tiểu 。 今kim 者giả 始thỉ 知tri 吾ngô 之chi 自tự 心tâm 。 乃nãi 精tinh 而nhi 不bất 雜tạp 。 周chu 徧biến 圓viên 滿mãn 。 含hàm 容dung 法Pháp 界Giới 。 包bao 褁# 十thập 方phương 。 是thị 則tắc 無vô 往vãng 而nhi 非phi 。 常thường 住trụ 真chân 心tâm 。 無vô 處xứ 不bất 是thị 性tánh 淨tịnh 明minh 體thể 矣hĩ 。 此thử 上thượng 正chánh 敘tự 心tâm 蕩đãng 然nhiên 得đắc 無vô 礙ngại 也dã 。 次thứ 敘tự 身thân 者giả 。 向hướng 者giả 誤ngộ 謂vị 。 十thập 種chủng 異dị 生sanh 。 同đồng 將tương 識thức 心tâm 。 居cư 在tại 身thân 內nội 。 今kim 則tắc 反phản 觀quán 父phụ 精tinh 母mẫu 血huyết 。 所sở 以dĩ 生sanh 成thành 此thử 無vô 常thường 幻huyễn 妄vọng 之chi 身thân 。 在tại 此thử 性tánh 空không 之chi 中trung 。 猶do 彼bỉ 十thập 方phương 。 頑ngoan 虗hư 之chi 中trung 。 風phong 吹xuy 所sở 起khởi 一nhất 點điểm 微vi 塵trần 。 似tự 有hữu 似tự 無vô 。 若nhược 存tồn 若nhược 亡vong 。 蓋cái 此thử 幻huyễn 身thân 雖tuy 存tồn 。 猶do 之chi 石thạch 火hỏa 電điện 光quang 。 終chung 非phi 常thường 存tồn 。 是thị 雖tuy 若nhược 存tồn 。 而nhi 終chung 非phi 常thường 存tồn 。 故cố 云vân 若nhược 存tồn 。 然nhiên 此thử 幻huyễn 身thân 雖tuy 未vị 滅diệt 亡vong 。 猶do 之chi 薤# 露lộ 風phong 燈đăng 。 終chung 當đương 滅diệt 亡vong 。 是thị 雖tuy 若nhược 未vị 亡vong 。 而nhi 終chung 當đương 滅diệt 亡vong 。 故cố 云vân 若nhược 亡vong 。 向hướng 者giả 一nhất 迷mê 為vi 心tâm 決quyết 定định 。 惑hoặc 為vi 色sắc 身thân 之chi 內nội 。 今kim 則tắc 悟ngộ 此thử 色sắc 身thân 。 在tại 心tâm 海hải 中trung 。 如như 彼bỉ 湛trạm 然nhiên 澄trừng 清thanh 大đại 海hải 之chi 內nội 。 流lưu 出xuất 一nhất 箇cá 水thủy 面diện 浮phù 漚âu 。 倐thúc 起khởi 倐thúc 滅diệt 。 本bổn 自tự 無vô 從tùng 。 何hà 罣quái 之chi 有hữu 。 不bất 過quá 隨tùy 心tâm 。 應ưng 量lượng 。 循tuần 業nghiệp 發phát 現hiện 而nhi 已dĩ 。 此thử 正chánh 敘tự 身thân 得đắc 無vô 罣quái 也dã 。 三tam 結kết 益ích 者giả 。 意ý 謂vị 向hướng 者giả 不bất 知tri 。 真chân 際tế 所sở 詣nghệ 。 不bất 知tri 身thân 心tâm 。 顛điên 倒đảo 所sở 在tại 。 不bất 知tri 見kiến 性tánh 是thị 心tâm 。 不bất 知tri 陰ấm 入nhập 處xứ 界giới 。 是thị 如Như 來Lai 藏tạng 。 不bất 知tri 七thất 大đại 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 今kim 則tắc 了liễu 然nhiên 自tự 知tri 。 毫hào 無vô 疑nghi 惑hoặc 矣hĩ 。 向hướng 者giả 佛Phật 示thị 。 寶bảo 明minh 妙diệu 性tánh 。 尚thượng 言ngôn 徒đồ 獲hoạch 此thử 心tâm 。 未vị 敢cảm 認nhận 為vi 。 本bổn 元nguyên 心tâm 地địa 。 今kim 則tắc 不bất 待đãi 認nhận 。 而nhi 自tự 獲hoạch 本bổn 有hữu 之chi 妙diệu 心tâm 矣hĩ 。 向hướng 者giả 不bất 知tri 身thân 心tâm 。 真chân 妄vọng 虗hư 實thật 現hiện 前tiền 生sanh 滅diệt 。 與dữ 不bất 生sanh 滅diệt 。 今kim 則tắc 了liễu 知tri 身thân 心tâm 。 圓viên 明minh 常thường 住trụ 不bất 滅diệt 矣hĩ 。 蓋cái 此thử 所sở 知tri 所sở 信tín 。 乃nãi 信tín 如Như 來Lai 最tối 初sơ 。 開khai 示thị 常thường 住trụ 真chân 心tâm 。 性tánh 淨tịnh 明minh 體thể 。 正chánh 大đại 定định 之chi 理lý 體thể 也dã 。 即tức 起khởi 信tín 所sở 謂vị 。 初sơ 一nhất 心tâm 為vi 本bổn 源nguyên 者giả 。 是thị 也dã 。 然nhiên 此thử 中trung 兩lưỡng 言ngôn 自tự 知tri 者giả 。 雖tuy 經kinh 家gia 敘tự 述thuật 。 實thật 用dụng 意ý 精tinh 微vi 也dã 。 以dĩ 當đương 機cơ 等đẳng 一nhất 向hướng 祇kỳ 知tri 。 虗hư 空không 中trung 有hữu 萬vạn 物vật 。 萬vạn 物vật 中trung 有hữu 身thân 。 身thân 中trung 有hữu 心tâm 性tánh 。 是thị 則tắc 至chí 大đại 無vô 如như 虗hư 空không 。 至chí 小tiểu 無vô 如như 心tâm 性tánh 矣hĩ 。 今kim 則tắc 不bất 然nhiên 。 自tự 知tri 心tâm 性tánh 之chi 量lượng 。 周chu 徧biến 法Pháp 界Giới 。 始thỉ 知tri 空không 在tại 性tánh 中trung 。 不bất 過quá 如như 手thủ 中trung 之chi 葉diệp 大đại 。 則tắc 其kỳ 空không 中trung 。 所sở 有hữu 之chi 物vật 。 而nhi 渺# 小tiểu 之chi 狀trạng 。 愈dũ 可khả 知tri 矣hĩ 。 此thử 時thời 徧biến 觀quán 萬vạn 物vật 。 全toàn 一nhất 藏tạng 性tánh 。 更cánh 有hữu 何hà 物vật 之chi 可khả 礙ngại 乎hồ 。 一nhất 向hướng 祇kỳ 知tri 。 心tâm 居cư 身thân 內nội 。 今kim 則tắc 不bất 然nhiên 。 反phản 觀quán 肉nhục 身thân 。 在tại 心tâm 海hải 中trung 。 如như 一nhất 浮phù 漚âu 。 則tắc 生sanh 滅diệt 存tồn 亡vong 。 無vô 足túc 介giới 意ý 矣hĩ 。 此thử 時thời 徧biến 觀quán 蘊uẩn 大đại 。 唯duy 一nhất 真chân 心tâm 。 更cánh 有hữu 何hà 身thân 之chi 可khả 罣quái 乎hồ 。 向hướng 來lai 之chi 所sở 不bất 知tri 者giả 。 今kim 皆giai 了liễu 然nhiên 而nhi 自tự 知tri 矣hĩ 。 此thử 則tắc 結kết 上thượng 之chi 意ý 。 若nhược 欲dục 起khởi 下hạ 者giả 。 設thiết 不bất 自tự 知tri 。 安an 能năng 發phát 解giải 起khởi 行hành 。 而nhi 證chứng 此thử 大đại 定định 乎hồ 。 故cố 知tri 自tự 知tri 二nhị 字tự 。 乃nãi 結kết 上thượng 起khởi 下hạ 一nhất 經kinh 之chi 脉mạch 絡lạc 也dã 。 然nhiên 敘tự 述thuật 至chí 此thử 。 正chánh 是thị 旅lữ 泊bạc 之chi 人nhân 。 頓đốn 有hữu 華hoa 屋ốc 。 然nhiên 則tắc 今kim 日nhật 之chi 所sở 得đắc 。 乃nãi 昔tích 日nhật 之chi 未vị 曾tằng 得đắc 。 今kim 日nhật 之chi 所sở 有hữu 實thật 。 昔tích 日nhật 之chi 未vị 曾tằng 有hữu 也dã 。 既ký 然nhiên 得đắc 益ích 在tại 懷hoài 。 可khả 不bất 禮lễ 謝tạ 於ư 佛Phật 。 是thị 以dĩ 傾khuynh 心tâm 合hợp 掌chưởng 。 於ư 如Như 來Lai 前tiền 。 恭cung 述thuật 短đoản 偈kệ 。 以dĩ 讚tán 謝tạ 深thâm 恩ân 也dã 。 此thử 皆giai 經kinh 家gia 敘tự 述thuật 當đương 機cơ 大đại 眾chúng 獲hoạch 益ích 之chi 意ý 耳nhĩ 。

△# 二nhị 當đương 機cơ 讚tán 述thuật (# 六lục )# 一nhất 讚tán 佛Phật 法Pháp 。

妙diệu 湛trạm 總tổng 持trì 不bất 動động 尊Tôn 。 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 王vương 世thế 希hy 有hữu 。

此thử 方phương 當đương 機cơ 自tự 說thuyết 其kỳ 偈kệ 。 而nhi 讚tán 佛Phật 讚tán 法Pháp 也dã 。 蓋cái 首thủ 句cú 正chánh 唯duy 讚tán 佛Phật 。 次thứ 四tứ 字tự 正chánh 唯duy 讚tán 法Pháp 。 末mạt 三tam 字tự 則tắc 雙song 讚tán 佛Phật 之chi 與dữ 法pháp 皆giai 希hy 有hữu 也dã 。 由do 其kỳ 當đương 機cơ 深thâm 信tín 自tự 己kỷ 心tâm 性tánh 。 方phương 知tri 佛Phật 之chi 三Tam 身Thân 與dữ 己kỷ 無vô 殊thù 。 故cố 讚tán 之chi 曰viết 。 妙diệu 湛trạm 總tổng 持trì 不bất 動động 也dã 。 然nhiên 此thử 六lục 字tự 俱câu 讚tán 三Tam 身Thân 。 故cố 首thủ 二nhị 字tự 讚tán 法Pháp 身thân 也dã 。 以dĩ 法Pháp 身thân 無vô 相tướng 湛trạm 然nhiên 常thường 寂tịch 。 無vô 作tác 無vô 為vi 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 故cố 名danh 妙diệu 湛trạm 。 次thứ 二nhị 字tự 讚tán 報báo 身thân 也dã 。 以dĩ 無vô 量lượng 劫kiếp 修tu 行hành 諸chư 度Độ 。 總tổng 攝nhiếp 一nhất 切thiết 無vô 漏lậu 功công 德đức 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 。 任nhậm 持trì 不bất 失thất 。 故cố 名danh 總tổng 持trì 。 後hậu 二nhị 字tự 讚tán 應ưng 身thân 也dã 。 以dĩ 隨tùy 緣duyên 感cảm 應ứng 。 普phổ 現hiện 身thân 雲vân 。 本bổn 不bất 曾tằng 動động 。 故cố 言ngôn 不bất 動động 。 然nhiên 此thử 妙diệu 尊tôn 二nhị 字tự 。 俱câu 通thông 上thượng 下hạ 。 所sở 謂vị 三Tam 身Thân 一nhất 體thể 。 即tức 一nhất 而nhi 三tam 。 一nhất 體thể 三Tam 身Thân 。 非phi 三tam 而nhi 一nhất 。 故cố 知tri 三tam 即tức 非phi 三tam 。 一nhất 即tức 非phi 一nhất 。 不bất 妨phương 而nhi 三tam 而nhi 一nhất 。 是thị 故cố 稱xưng 之chi 為vi 妙diệu 也dã 。 以dĩ 此thử 三Tam 身Thân 既ký 偹# 。 則tắc 十thập 號hiệu 全toàn 彰chương 。 是thị 以dĩ 在tại 天thiên 則tắc 曰viết 天Thiên 中Trung 天Thiên 。 在tại 聖thánh 則tắc 曰viết 聖thánh 中trung 聖thánh 。 而nhi 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 九cửu 法Pháp 界Giới 內nội 。 莫mạc 不bất 共cộng 尊tôn 。 以dĩ 故cố 稱xưng 之chi 為vi 尊tôn 也dã 。 又hựu 妙diệu 湛trạm 。 讚tán 真Chân 諦Đế 般Bát 若Nhã 德đức 也dã 。 總tổng 持trì 。 讚tán 俗tục 諦đế 解giải 脫thoát 德đức 也dã 。 不bất 動động 。 讚tán 中trung 諦đế 法Pháp 身thân 德đức 也dã 。 以dĩ 即tức 三tam 而nhi 一nhất 。 故cố 云vân 妙diệu 湛trạm 。 即tức 一nhất 而nhi 三tam 。 故cố 云vân 總tổng 持trì 。 非phi 三tam 非phi 一nhất 。 即tức 三tam 即tức 一nhất 。 故cố 云vân 不bất 動động 。 此thử 讚tán 佛Phật 具cụ 三tam 德đức 而nhi 證chứng 三tam 諦đế 也dã 。 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 者giả 云vân 。 事sự 究cứu 竟cánh 乃nãi 佛Phật 所sở 說thuyết 之chi 法pháp 也dã 。 正chánh 大đại 定định 之chi 總tổng 名danh 。 以dĩ 通thông 經kinh 所sở 顯hiển 。 唯duy 此thử 一nhất 定định 。 於ư 諸chư 三tam 昧muội 中trung 。 最tối 尊tôn 最tối 勝thắng 。 於ư 諸chư 法pháp 中trung 。 得đắc 大đại 自tự 在tại 。 故cố 稱xưng 為vi 王vương 。 以dĩ 能năng 統thống 攝nhiếp 一nhất 切thiết 三tam 昧muội 故cố 也dã 。 蓋cái 前tiền 當đương 機cơ 未vị 達đạt 之chi 時thời 。 則tắc 以dĩ 總tổng 中trung 之chi 別biệt 名danh 而nhi 請thỉnh 。 今kim 既ký 了liễu 然nhiên 自tự 知tri 。 則tắc 舉cử 別biệt 中trung 之chi 總tổng 名danh 而nhi 讚tán 。 此thử 名danh 圓viên 妙diệu 大đại 定định 。 總tổng 別biệt 無vô 二nhị 之chi 義nghĩa 也dã 。 蓋cái 佛Phật 希hy 有hữu 者giả 。 以dĩ 佛Phật 具cụ 三Tam 身Thân 證chứng 三tam 德đức 。 出xuất 現hiện 於ư 世thế 。 如như 優ưu 曇đàm 鉢bát 花hoa 。 時thời 一nhất 現hiện 耳nhĩ 。 寧ninh 不bất 希hy 有hữu 乎hồ 。 法pháp 希hy 有hữu 者giả 。 以dĩ 五ngũ 時thời 諸chư 教giáo 無vô 非phi 隨tùy 機cơ 說thuyết 法Pháp 。 未vị 若nhược 此thử 經Kinh 。 純thuần 談đàm 圓viên 妙diệu 。 發phát 揮huy 大đại 定định 。 直trực 指chỉ 人nhân 心tâm 。 見kiến 性tánh 成thành 佛Phật 。 豈khởi 非phi 法pháp 之chi 希hy 有hữu 者giả 乎hồ 。 所sở 以dĩ 佛Phật 之chi 與dữ 法pháp 。 皆giai 為vi 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 希hy 奇kỳ 少thiểu 有hữu 者giả 也dã 。

△# 二nhị 述thuật 明minh 心tâm 。

銷tiêu 我ngã 億ức 劫kiếp 顛điên 倒đảo 想tưởng 。 不bất 歷lịch 僧tăng 祇kỳ 獲hoạch 法Pháp 身thân 。

此thử 正chánh 當đương 機cơ 自tự 述thuật 了liễu 明minh 心tâm 地địa 也dã 。 意ý 謂vị 我ngã 自tự 無vô 始thỉ 。 認nhận 妄vọng 為vi 真chân 。 心tâm 性tánh 顛điên 倒đảo 。 今kim 者giả 獲hoạch 聞văn 此thử 經Kinh 。 則tắc 千thiên 萬vạn 億ức 劫kiếp 。 顛điên 倒đảo 妄vọng 想tưởng 。 俱câu 如như 沸phí 湯thang 之chi 銷tiêu 氷băng 雪tuyết 矣hĩ 。 蓋cái 顛điên 倒đảo 想tưởng 者giả 。 即tức 前tiền 認nhận 物vật 為vi 己kỷ 。 迷mê 己kỷ 為vi 物vật 。 妄vọng 認nhận 四tứ 大đại 。 為vi 自tự 身thân 相tướng 。 六lục 塵trần 緣duyên 影ảnh 。 為vi 自tự 心tâm 相tướng 。 與dữ 夫phu 在tại 內nội 在tại 外ngoại 。 觀quan 大đại 觀quan 小tiểu 。 執chấp 因nhân 緣duyên 。 計kế 自tự 然nhiên 。 以dĩ 至chí 和hòa 合hợp 非phi 和hòa 合hợp 等đẳng 。 此thử 皆giai 億ức 劫kiếp 攀phàn 緣duyên 識thức 心tâm 。 顛điên 倒đảo 妄vọng 想tưởng 。 今kim 日nhật 始thỉ 知tri 。 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 。 不bất 變biến 隨tùy 緣duyên 。 則tắc 此thử 種chủng 種chủng 戲hí 論luận 。 虗hư 妄vọng 相tương/tướng 想tưởng 。 俱câu 併tinh 消tiêu 除trừ 矣hĩ 。 此thử 一nhất 句cú 述thuật 如Như 來Lai 破phá 妄vọng 之chi 功công 也dã 。 梵Phạn 語ngữ 阿a 僧tăng 祇kỳ 。 此thử 云vân 無vô 數số 。 梵Phạn 語ngữ 劫kiếp 波ba 。 此thử 云vân 時thời 分phần/phân 。 以dĩ 凡phàm 成thành 佛Phật 者giả 。 必tất 歷lịch 三tam 祇kỳ 。 故cố 婆bà 沙sa 云vân 。 三tam 祇kỳ 修tu 六Lục 度Độ 行hành 。 百bách 劫kiếp 種chủng 相tướng 好hảo 因nhân 。 然nhiên 後hậu 獲hoạch 五ngũ 分phần 法Pháp 身thân 。 又hựu 唯duy 識thức 云vân 。 地địa 前tiền 歷lịch 一nhất 僧Tăng 祇kỳ 。 初Sơ 地Địa 至chí 七Thất 地Địa 。 滿mãn 二nhị 僧Tăng 祇kỳ 。 八bát 地địa 至chí 等đẳng 覺giác 。 是thị 三tam 僧Tăng 祇kỳ 。 乃nãi 獲hoạch 究cứu 竟cánh 法Pháp 身thân 。 此thử 皆giai 權quyền 教giáo 方phương 便tiện 之chi 談đàm 。 是thị 明minh 其kỳ 歷lịch 非phi 不bất 歷lịch 也dã 。 然nhiên 不bất 歷lịch 者giả 。 從tùng 古cổ 諸chư 疏sớ/sơ 。 各các 釋thích 不bất 一nhất 。 有hữu 謂vị 方phương 便tiện 之chi 談đàm 者giả 。 有hữu 謂vị 神thần 力lực 示thị 現hiện 者giả 。 有hữu 謂vị 姑cô 敘tự 悟ngộ 解giải 者giả 。 有hữu 謂vị 非phi 述thuật 一nhất 人nhân 者giả 。 有hữu 云vân 漸tiệm 修tu 頓đốn 證chứng 者giả 。 若nhược 據cứ 諸chư 疏sớ/sơ 立lập 義nghĩa 。 彼bỉ 此thử 是thị 非phi 。 則tắc 後hậu 之chi 修tu 大đại 定định 者giả 。 安an 能năng 致trí 無vô 疑nghi 之chi 地địa 乎hồ 。 所sở 以dĩ 致trí 惑hoặc 之chi 由do 。 其kỳ 因nhân 有hữu 二nhị 。 一nhất 者giả 執chấp 婆bà 沙sa 唯duy 識thức 權quyền 教giáo 不bất 了liễu 之chi 義nghĩa 。 二nhị 者giả 因nhân 下hạ 除trừ 惑hoặc 願nguyện 成thành 及cập 方phương 證chứng 二nhị 果quả 之chi 文văn 。 今kim 請thỉnh 以dĩ 本bổn 經kinh 正chánh 旨chỉ 而nhi 言ngôn 。 則tắc 羣quần 疑nghi 自tự 可khả 氷băng 釋thích 矣hĩ 。 蓋cái 此thử 中trung 言ngôn 法Pháp 身thân 者giả 。 乃nãi 吾ngô 人nhân 本bổn 具cụ 法pháp 性tánh 身thân 也dã 。 正chánh 十thập 法Pháp 界Giới 均quân 秉bỉnh 其kỳ 有hữu 之chi 體thể 。 非phi 常thường 途đồ 所sở 謂vị 分phần/phân 證chứng 究cứu 竟cánh 之chi 義nghĩa 也dã 。 此thử 即tức 楞lăng 嚴nghiêm 大đại 定định 之chi 理lý 體thể 。 所sở 謂vị 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 者giả 。 是thị 也dã 。 即tức 言ngôn 獲hoạch 者giả 。 獲hoạch 謂vị 得đắc 也dã 。 亦diệc 非phi 常thường 途đồ 所sở 謂vị 得đắc 分phần/phân 證chứng 得đắc 究cứu 竟cánh 也dã 。 此thử 正chánh 當đương 機cơ 徹triệt 見kiến 自tự 性tánh 。 信tín 得đắc 有hữu 此thử 法Pháp 身thân 之chi 理lý 耳nhĩ 。 言ngôn 不bất 歷lịch 僧Tăng 祇kỳ 者giả 。 正chánh 是thị 信tín 得đắc 自tự 心tâm 是thị 佛Phật 。 自tự 心tâm 作tác 佛Phật 。 成thành 就tựu 法Pháp 身thân 。 不bất 由do 他tha 得đắc 。 故cố 言ngôn 不bất 必tất 更canh 歷lịch 僧Tăng 祇kỳ 。 而nhi 始thỉ 獲hoạch 法Pháp 身thân 也dã 。 此thử 即tức 上thượng 文văn 了liễu 然nhiên 自tự 知tri 。 獲hoạch 本bổn 妙diệu 心tâm 者giả 。 是thị 矣hĩ 。 乃nãi 明minh 因nhân 心tâm 於ư 果quả 地địa 覺giác 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 是thị 直trực 獲hoạch 法pháp 性tánh 身thân 也dã 。 然nhiên 此thử 法Pháp 身thân 以dĩ 煩phiền 惱não 所sở 蔽tế 。 妄vọng 想tưởng 所sở 纏triền 。 在tại 迷mê 不bất 覺giác 義nghĩa 之chi 如như 失thất 。 今kim 者giả 麤thô 惑hoặc 乍sạ 破phá 。 倒đảo 想tưởng 初sơ 消tiêu 。 始thỉ 知tri 有hữu 此thử 義nghĩa 之chi 猶do 獲hoạch 。 所sở 謂vị 管quản 中trung 窺khuy 豹báo 。 已dĩ 見kiến 一nhất 班ban 。 至chí 此thử 方phương 信tín 自tự 心tâm 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 以dĩ 此thử 藏tạng 性tánh 即tức 法Pháp 身thân 真chân 理lý 。 故cố 言ngôn 獲hoạch 法Pháp 身thân 耳nhĩ 。 此thử 但đãn 信tín 得đắc 。 非phi 謂vị 證chứng 得đắc 。 故cố 有hữu 除trừ 惑hoặc 。 願nguyện 成thành 方phương 證chứng 二nhị 果quả 。 與dữ 夫phu 廣quảng 開khai 圓viên 解giải 說thuyết 喻dụ 求cầu 門môn 而nhi 示thị 行hành 明minh 證chứng 之chi 義nghĩa 者giả 。 正chánh 由do 此thử 也dã 。 復phục 何hà 疑nghi 哉tai 。 即tức 本bổn 經Kinh 云vân 。 理lý 雖tuy 頓đốn 悟ngộ 。 乘thừa 悟ngộ 併tinh 消tiêu 。 事sự 非phi 頓đốn 除trừ 。 因nhân 次thứ 第đệ 盡tận 。 乃nãi 明minh 證chứng 焉yên 。 此thử 一nhất 句cú 述thuật 如Như 來Lai 顯hiển 真chân 之chi 益ích 也dã 。

△# 三tam 發phát 大đại 願nguyện 。

願nguyện 今kim 得đắc 果Quả 成thành 寶Bảo 王Vương 。 至chí 是thị 則tắc 名danh 為vi 報báo 佛Phật 恩ân 。

此thử 以dĩ 前tiền 獲hoạch 法Pháp 身thân 。 乃nãi 屬thuộc 性tánh 具cụ 尚thượng 未vị 修tu 斷đoạn 。 故cố 今kim 發phát 心tâm 立lập 願nguyện 。 欲dục 求cầu 究cứu 竟cánh 耳nhĩ 。 首thủ 句cú 敘tự 智trí 心tâm 。 即tức 佛Phật 道Đạo 誓thệ 成thành 。 兼kiêm 攝nhiếp 煩phiền 惱não 誓thệ 斷đoạn 。 以dĩ 必tất 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 方phương 能năng 成thành 佛Phật 故cố 。 次thứ 句cú 敘tự 悲bi 心tâm 。 即tức 眾chúng 生sanh 誓thệ 度độ 。 兼kiêm 攝nhiếp 法Pháp 門môn 誓thệ 學học 。 以dĩ 必tất 達đạt 法Pháp 門môn 。 方phương 能năng 度độ 生sanh 故cố 。 此thử 正chánh 四tứ 弘hoằng 誓thệ 也dã 。 意ý 謂vị 佛Phật 之chi 大đại 恩ân 。 固cố 難nạn/nan 酬thù 報báo 。 但đãn 願nguyện 自tự 今kim 已dĩ 往vãng 。 得đắc 菩Bồ 提Đề 果quả 。 成thành 諸chư 佛Phật 道Đạo 。 稱xưng 為vi 眾chúng 寶bảo 之chi 王vương 。 還hoàn 如như 我ngã 佛Phật 度độ 脫thoát 。 如như 是thị 恆Hằng 沙sa 眾chúng 生sanh 。 將tương 此thử 智trí 悲bi 雙song 運vận 之chi 深thâm 心tâm 。 上thượng 則tắc 事sự 奉phụng 微vi 塵trần 剎sát 土độ 之chi 諸chư 佛Phật 。 下hạ 則tắc 度độ 脫thoát 恆Hằng 河Hà 沙sa 數số 之chi 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 是thị 一nhất 點điểm 深thâm 心tâm 。 則tắc 名danh 之chi 為vi 上thượng 。 報báo 我ngã 佛Phật 微vi 妙diệu 開khai 示thị 。 之chi 大đại 恩ân 也dã 。 寶bảo 王vương 者giả 。 佛Phật 為vi 三Tam 寶Bảo 之chi 一nhất 。 乃nãi 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 眾chúng 寶bảo 之chi 王vương 也dã 。

△# 四tứ 請thỉnh 證chứng 盟minh 。

伏phục 請thỉnh 世Thế 尊Tôn 為vi 證chứng 盟minh (# 至chí 。 終chung 不bất 於ư 此thử 取thủ 泥Nê 洹Hoàn 。

此thử 請thỉnh 證chứng 者giả 。 乃nãi 求cầu 佛Phật 加gia 庇tí 。 令linh 其kỳ 終chung 不bất 違vi 於ư 本bổn 願nguyện 也dã 。 以dĩ 前tiền 度độ 生sanh 如như 釋Thích 迦Ca 。 故cố 云vân 願nguyện 度độ 如như 是thị 。 今kim 願nguyện 取thủ 土thổ 亦diệc 如như 釋Thích 迦Ca 。 故cố 云vân 五ngũ 濁trược 誓thệ 入nhập 。 五ngũ 濁trược 謂vị 劫kiếp 濁trược 見kiến 濁trược 煩phiền 惱não 濁trược 眾chúng 生sanh 濁trược 命mạng 濁trược 也dã 。 蓋cái 濁trược 惡ác 之chi 世thế 。 眾chúng 生sanh 剛cang 強cường 。 難nan 以dĩ 施thí 化hóa 。 人nhân 所sở 畏úy 避tị 者giả 也dã 。 今kim 知tri 藏tạng 性tánh 平bình 等đẳng 。 染nhiễm 淨tịnh 善thiện 惡ác 。 本bổn 無vô 二nhị 致trí 。 以dĩ 故cố 勇dũng 於ư 先tiên 入nhập 。 而nhi 不bất 畏úy 怯khiếp 者giả 。 此thử 正chánh 勇dũng 猛mãnh 心tâm 也dã 。 泥Nê 洹Hoàn 即tức 涅Niết 槃Bàn 。 乃nãi 梵Phạm 音âm 楚sở 夏hạ 耳nhĩ 。 秦tần 言ngôn 無vô 為vi 。 又hựu 言ngôn 滅diệt 度độ 。 此thử 不bất 取thủ 有hữu 二nhị 。 一nhất 不bất 取thủ 二nhị 乘thừa 獨độc 得đắc 泥Nê 洹Hoàn 。 二nhị 不bất 取thủ 諸chư 佛Phật 究cứu 竟cánh 泥Nê 洹Hoàn 。 正chánh 如như 地địa 藏tạng 王vương 。 所sở 謂vị 眾chúng 生sanh 度độ 盡tận 。 方phương 證chứng 菩Bồ 提Đề 。 此thử 乃nãi 廣quảng 大đại 心tâm 也dã 。 是thị 欲dục 眾chúng 生sanh 界giới 盡tận 。 我ngã 方phương 入nhập 滅diệt 。 斯tư 願nguyện 至chí 重trọng/trùng 。 故cố 請thỉnh 加gia 庇tí 而nhi 證chứng 盟minh 也dã 。

△# 五ngũ 希hy 更cánh 示thị 。

大đại 雄hùng 大đại 力lực 大đại 慈từ 悲bi 。 至chí 於ư 十thập 方phương 。 界giới 坐tọa 道Đạo 場Tràng 。

以dĩ 上thượng 謝tạ 前tiền 此thử 正chánh 請thỉnh 。 後hậu 冀ký 佛Phật 再tái 為vi 開khai 示thị 也dã 。 意ý 謂vị 我ngã 之chi 無vô 明minh 妄vọng 想tưởng 。 非phi 佛Phật 大đại 雄hùng 而nhi 莫mạc 破phá 。 我ngã 之chi 愛ái 欲dục 汙ô 泥nê 。 非phi 佛Phật 大đại 力lực 而nhi 莫mạc 援viện 。 然nhiên 其kỳ 四tứ 德đức 之chi 樂lạc 。 非phi 大đại 慈từ 而nhi 誰thùy 與dữ 。 二nhị 死tử 之chi 苦khổ 。 非phi 大đại 悲bi 而nhi 誰thùy 拔bạt 乎hồ 。 是thị 以dĩ 仰ngưỡng 求cầu 慈từ 悲bi 。 更cánh 加gia 詳tường 審thẩm 。 以dĩ 除trừ 我ngã 之chi 微vi 細tế 惑hoặc 也dã 。 蓋cái 前tiền 曰viết 。 消tiêu 倒đảo 想tưởng 者giả 。 即tức 後hậu 文văn 云vân 。

佛Phật 告cáo 阿a 誰thùy 。

汝nhữ 今kim 已dĩ 得đắc 。 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 。 已dĩ 滅diệt 三tam 界giới 。 眾chúng 生sanh 世thế 間gian 。 見kiến 所sở 斷đoạn 惑hoặc 。 此thử 即tức 三tam 界giới 內nội 八bát 十thập 八bát 使sử 之chi 見kiến 。 乃nãi 麤thô 惑hoặc 也dã 。 今kim 言ngôn 微vi 細tế 者giả 。 即tức 後hậu 文văn 云vân 。 然nhiên 猶do 未vị 知tri 根căn 中trung 。 積tích 生sanh 無vô 始thỉ 虗hư 習tập 。 彼bỉ 習tập 要yếu 因nhân 。 修tu 所sở 斷đoạn 得đắc 。 此thử 亦diệc 三tam 界giới 內nội 八bát 十thập 一nhất 品phẩm 之chi 思tư 。 若nhược 對đối 與dữ 見kiến 則tắc 名danh 為vi 細tế 。 又hựu 云vân 何hà 況huống 此thử 中trung 。 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 分phân 劑tề 頭đầu 數số 。 此thử 指chỉ 界giới 外ngoại 無vô 明minh 。 若nhược 對đối 見kiến 思tư 則tắc 細tế 而nhi 又hựu 細tế 。 正chánh 今kim 所sở 謂vị 。 微vi 細tế 惑hoặc 也dã 。 意ý 謂vị 億ức 劫kiếp 倒đảo 想tưởng 。 屬thuộc 我ngã 麤thô 惑hoặc 。 已dĩ 蒙mông 消tiêu 除trừ 。 但đãn 根căn 中trung 積tích 生sanh 。 無vô 始thỉ 虗hư 習tập 之chi 思tư 惑hoặc 。 與dữ 諸chư 界giới 外ngoại 分phân 劑tề 頭đầu 數số 之chi 無vô 明minh 。 尚thượng 未vị 能năng 盡tận 。 希hy 求cầu 如Như 來Lai 。 更cánh 加gia 詳tường 審thẩm 。 而nhi 為vi 開khai 示thị 。 以dĩ 除trừ 我ngã 之chi 微vi 細tế 之chi 惑hoặc 。 設thiết 使sử 令linh 我ngã 早tảo 早tảo 得đắc 成thành 無vô 上thượng 正chánh 覺giác 。 獲hoạch 證chứng 法Pháp 身thân 。 然nhiên 後hậu 從tùng 體thể 起khởi 用dụng 。 分phần/phân 形hình 散tán 影ảnh 。 隨tùy 類loại 現hiện 身thân 。 於ư 十thập 方phương 界giới 。 徧biến 坐tọa 道Đạo 場Tràng 。 不bất 亦diệc 快khoái 乎hồ 。 蓋cái 首thủ 二nhị 句cú 明minh 讚tán 佛Phật 求cầu 示thị 。 次thứ 二nhị 句cú 明minh 上thượng 求cầu 下hạ 化hóa 也dã 。 可khả 見kiến 龍long 子tử 所sở 為vi 。 固cố 異dị 常thường 人nhân 。 而nhi 虎hổ 生sanh 三tam 日nhật 。 便tiện 有hữu 吞thôn 牛ngưu 之chi 氣khí 矣hĩ 。

△# 六lục 表biểu 深thâm 信tín 。

舜thuấn 若nhã 多đa 性tánh 可khả 銷tiêu 亡vong 。 爍thước 迦ca 羅la 心tâm 無vô 動động 轉chuyển 。

此thử 正chánh 當đương 機cơ 借tá 空không 為vi 比tỉ 。 以dĩ 表biểu 深thâm 信tín 自tự 心tâm 也dã 。 舜thuấn 若nhã 多đa 云vân 空không 。 爍thước 迦ca 羅la 云vân 堅kiên 固cố 。 意ý 謂vị 虗hư 空không 非phi 色sắc 質chất 之chi 物vật 。 本bổn 不bất 可khả 以dĩ 銷tiêu 亡vong 。 猶do 或hoặc 可khả 以dĩ 銷tiêu 亡vong 。 然nhiên 我ngã 今kim 日nhật 。 深thâm 信tín 之chi 心tâm 。 以dĩ 及cập 如như 上thượng 所sở 發phát 諸chư 大đại 願nguyện 心tâm 。 皆giai 堅kiên 固cố 而nhi 無vô 動động 轉chuyển 者giả 也dã 。 此thử 表biểu 誓thệ 願nguyện 堅kiên 固cố 。 則tắc 不bất 可khả 以dĩ 。 搖dao 動động 信tín 心tâm 堅kiên 固cố 。 則tắc 無vô 有hữu 退thoái 轉chuyển 矣hĩ 。 斯tư 一nhất 信tín 永vĩnh 信tín 之chi 謂vị 也dã 。 以dĩ 上thượng 一nhất 明minh 妄vọng 真chân 以dĩ 生sanh 信tín 竟cánh 。

大Đại 佛Phật 頂Đảnh 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 。 寶Bảo 鏡Kính 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 三tam

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.