金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 文Văn 句Cú 記Ký
Quyển 6
宋Tống 知Tri 禮Lễ 述Thuật

金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 。 文Văn 句Cú 記Ký 卷quyển 第đệ 六lục (# 上thượng )#

宋tống 四tứ 明minh 沙Sa 門Môn 知tri 禮lễ 述thuật

釋thích 授thọ 記ký 品phẩm 二nhị 。 初sơ 解giải 題đề 二nhị 。 初sơ 正chánh 解giải 五ngũ 初sơ 明minh 。 今kim 是thị 二nhị 種chủng 四tứ 種chủng 記ký 者giả 。 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 三Tam 昧Muội 經kinh 。

佛Phật 告cáo 堅kiên 意ý 。

記ký 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 者giả 未vị 發phát 心tâm 記ký 。 或hoặc 有hữu 流lưu 轉chuyển 六lục 道đạo 。 生sanh 於ư 人nhân 間gian 。 好hiếu 樂nhạo 佛Phật 法Pháp 。 過quá 百bách 千thiên 萬vạn 億ức 。 劫kiếp 當đương 發phát 心tâm 。 過quá 百bách 千thiên 萬vạn 億ức 。 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 乃nãi 至chí 供cúng 養dường 。 佛Phật 化hóa 眾chúng 生sanh 。 皆giai 經kinh 若nhược 干can 劫kiếp 。 當đương 得đắc 菩Bồ 提Đề 。 二nhị 適thích 發phát 心tâm 與dữ 記ký 者giả 。 是thị 人nhân 久cửu 劫kiếp 。 種chúng 諸chư 善thiện 根căn 。 好hiếu 樂nhạo 大đại 法pháp 有hữu 慈từ 悲bi 心tâm 。 發phát 心tâm 即tức 住trụ 不bất 退thoái 地địa 故cố 。 故cố 發phát 心tâm 與dữ 記ký 三tam 密mật 記ký 者giả 。 有hữu 菩Bồ 薩Tát 未vị 得đắc 記ký 而nhi 行hành 六Lục 度Độ 。 功công 德đức 滿mãn 足túc 。 天thiên 龍long 八bát 部bộ 。 皆giai 作tác 是thị 念niệm 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 幾kỷ 時thời 當đương 得đắc 。 菩Bồ 提Đề 劫kiếp 國quốc 弟đệ 子tử 眾chúng 數số 。 如như 何hà 佛Phật 斷đoạn 此thử 疑nghi 。 即tức 與dữ 授thọ 記ký 。 舉cử 眾chúng 皆giai 知tri 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 獨độc 不bất 知tri 。 四tứ 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 記ký 者giả 。 於ư 大đại 眾chúng 中trung 。 顯hiển 露lộ 與dữ 記ký 也dã 。 今kim 是thị 二nhị 種chủng 者giả 。 即tức 適thích 發phát 心tâm 記ký 及cập 無vô 生sanh 記ký 也dã 。 二nhị 授thọ 者giả 下hạ 約ước 訓huấn 釋thích 二nhị 字tự 。 三tam 此thử 中trung 下hạ 明minh 所sở 記ký 之chi 人nhân 。 四tứ 亦diệc 名danh 下hạ 釋thích 記ký 異dị 名danh 。 五ngũ 從tùng 佛Phật 下hạ 明minh 授thọ 非phi 受thọ 。 二nhị 此thử 是thị 下hạ 來lai 意ý 。 昔tích 行hành 經kinh 者giả 。 金kim 龍long 尊tôn 王vương 讚tán 佛Phật 發phát 願nguyện 而nhi 為vi 行hành 。 經kinh 十thập 千thiên 枯khô 魚ngư 聞văn 法Pháp 熏huân 修tu 而nhi 為vi 行hành 。 經kinh 以dĩ 為vi 因nhân 方phương 猶do 將tương 也dã 。 今kim 得đắc 記ký 莂biệt 將tương 來lai 作tác 佛Phật 證chứng 驗nghiệm 。 今kim 日nhật 若nhược 親thân 弘hoằng 經kinh 。 若nhược 為vi 外ngoại 護hộ 不bất 久cửu 得đắc 記ký 成thành 佛Phật 下hạ 虛hư 。 二nhị 釋thích 文văn 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 與dữ 記ký 二nhị 。 初sơ 與dữ 三tam 大Đại 士Sĩ 記ký 二nhị 。 初sơ 同đồng 緣duyên 者giả 。 集tập 過quá 去khứ 同đồng 緣duyên 此thử 經Kinh 不bất 說thuyết 。 或hoặc 見kiến 彼bỉ 經kinh 二nhị 正chánh 與dữ 記ký 。 世thế 界giới 轉chuyển 名danh 淨Tịnh 幢Tràng 者giả 。 應ưng 論luận 四tứ 句cú 者giả 。 一nhất 名danh 轉chuyển 土thổ/độ 不bất 轉chuyển 轉chuyển 名danh 淨Tịnh 幢Tràng 是thị 也dã 。 二nhị 土thổ/độ 轉chuyển 名danh 不bất 轉chuyển 。 如như 往vãng 古cổ 釋Thích 迦Ca 取thủ 土thổ/độ 名danh 娑sa 婆bà 。 今kim 釋Thích 迦Ca 亦diệc 名danh 娑sa 婆bà 。 三tam 名danh 土thổ/độ 俱câu 轉chuyển 。 如như 觀quán 音âm 補bổ 彌di 陀đà 處xứ 。 四tứ 名danh 土thổ/độ 俱câu 不bất 轉chuyển 。 如như 今kim 銀ngân 光quang 補bổ 金kim 幢tràng 光quang 照chiếu 佛Phật 處xứ 。 世thế 界giới 名danh 字tự 。 如như 本bổn 不bất 異dị 。 此thử 中trung 是thị 一nhất 者giả 。 恐khủng 誤ngộ 合hợp 云vân 二nhị 也dã 。 二nhị 與dữ 十thập 千thiên 天thiên 子tử 記ký 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 聞văn 經Kinh 生sanh 解giải 。 或hoặc 相tương 似tự 解giải 或hoặc 分phần/phân 真chân 解giải 。 經kinh 無vô 定định 判phán 故cố 須tu 從tùng 容dung 。 經kinh 心tâm 無vô 垢cấu 累lụy 。 等đẳng 如như 下hạ 釋thích 疑nghi 疏sớ/sơ 中trung 明minh 。 二nhị 正chánh 與dữ 記ký 。 既ký 云vân 於ư 是thị 世thế 界giới 。 而nhi 無vô 別biệt 名danh 。 即tức 是thị 還hoàn 名danh 娑sa 婆bà 。 此thử 乃nãi 土thổ/độ 轉chuyển 名danh 不bất 轉chuyển 。 一nhất 句cú 注chú 云vân 云vân 者giả 。 令linh 如như 向hướng 釋thích 也dã 。 二nhị 疑nghi 記ký 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 疑nghi 問vấn 三tam 。 初sơ 行hành 淺thiển 記ký 深thâm 。 二nhị 如như 餘dư 下hạ 約ước 權quyền 疑nghi 實thật 。 引dẫn 錐trùy 指chỉ 地địa 者giả 。 謂vị 無vô 有hữu 容dung 錐trùy 之chi 地địa 。 不bất 是thị 捨xả 身thân 命mạng 之chi 處xứ 也dã 。 從tùng 假giả 入nhập 空không 非phi 止chỉ 一nhất 世thế 者giả 。 菩Bồ 薩Tát 性tánh 地địa 經kinh 於ư 三tam 祇kỳ 修tu 六Lục 度Độ 故cố 。 直trực 行hành 等đẳng 者giả 。 歷lịch 別biệt 漸tiệm 次thứ 其kỳ 相tương/tướng 如như 是thị 。 三tam 為vi 眾chúng 發phát 問vấn 。 大đại 權quyền 解giải 頓đốn 自tự 必tất 無vô 疑nghi 為vi 他tha 故cố 問vấn 。 二nhị 佛Phật 答đáp 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 舉cử 現hiện 行hành 四tứ 。 初sơ 明minh 三tam 事sự 和hòa 合hợp 。 二nhị 證chứng 聽thính 經Kinh 功công 德đức 。 順thuận 前tiền 三tam 教giáo 上thượng 求cầu 下hạ 化hóa 。 亦diệc 得đắc 名danh 為vi 。 修tu 法pháp 供cúng 養dường 。 但đãn 以dĩ 偏thiên 漸tiệm 故cố 經kinh 多đa 劫kiếp 。 一nhất 聽thính 此thử 經Kinh 頓đốn 達đạt 妙diệu 性tánh 。 一nhất 攝nhiếp 一nhất 切thiết 名danh 真chân 法pháp 供cung 。 既ký 生sanh 圓viên 覺giác 。 即tức 三tam 世thế 佛Phật 皆giai 受thọ 供cúng 養dường 。 能năng 知tri 諸chư 佛Phật 。 甚thậm 深thâm 行hành 處xứ 。 三Tam 身Thân 頓đốn 顯hiển 。 今kim 萬vạn 天thiên 子tử 來lai 此thử 聽thính 經Kinh 。 若nhược 不bất 能năng 滿mãn 四tứ 種chủng 願nguyện 欲dục 。 安an 得đắc 受thọ 於ư 成thành 佛Phật 記ký 莂biệt 。 驗nghiệm 知tri 前tiền 品phẩm 所sở 說thuyết 不bất 虛hư 。 三tam 聞văn 記ký 下hạ 明minh 稱xưng 經kinh 悟ngộ 人nhân 。 無vô 有hữu 成thành 佛Phật 。 不bất 具cụ 三Tam 身Thân 。 三Tam 身Thân 之chi 果quả 由do 於ư 今kim 日nhật 。 聞văn 金kim 光quang 明minh 以dĩ 為vi 妙diệu 因nhân 。 從tùng 法pháp 性tánh 明minh 生sanh 慇ân 重trọng/trùng 心tâm 。 應ưng 身thân 因nhân 也dã 。 從tùng 法pháp 性tánh 光quang 起khởi 無vô 垢cấu 心tâm 。 報báo 身thân 因nhân 也dã 。 從tùng 法pháp 性tánh 金kim 起khởi 虛hư 空không 心tâm 。 法Pháp 身thân 因nhân 也dã 。 此thử 金Kim 光Quang 明Minh 。 與dữ 其kỳ 三tam 德đức 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 三tam 德đức 為vi 本bổn 無vô 量lượng 功công 德đức 。 之chi 所sở 莊trang 嚴nghiêm 。 或hoặc 似tự 或hoặc 真chân 顯hiển 此thử 三tam 德đức 。 是thị 故cố 如Như 來Lai 。 授thọ 與dữ 果quả 記ký 。 聽thính 經Kinh 之chi 益ích 其kỳ 相tương/tướng 如như 是thị 。 四tứ 以dĩ 隨tùy 下hạ 指chỉ 今kim 昔tích 因nhân 緣duyên 。 經kinh 皆giai 因nhân 緣duyên 者giả 一nhất 聞văn 得đắc 記ký 豈khởi 無vô 因nhân 緣duyên 。 此thử 乃nãi 總tổng 標tiêu 。 有hữu 妙diệu 善thiện 根căn 。 別biệt 標tiêu 遠viễn 因nhân 緣duyên 。 以dĩ 隨tùy 相tương 修tu 。 別biệt 標tiêu 現hiện 因nhân 緣duyên 。 言ngôn 因nhân 緣duyên 者giả 。 感cảm 應ứng 也dã 。 或hoặc 內nội 心tâm 外ngoại 教giáo 而nhi 為vi 因nhân 緣duyên 。 何hà 以dĩ 故cố 下hạ 釋thích 出xuất 現hiện 因nhân 緣duyên 行hành 。 隨tùy 實thật 相tướng 而nhi 修tu 者giả 。 以dĩ 十thập 乘thừa 觀quán 而nhi 為vi 行hành 也dã 。 不bất 思tư 議nghị 境cảnh 名danh 實thật 相tướng 也dã 。 即tức 境cảnh 為vi 觀quán 此thử 觀quán 順thuận 境cảnh 。 名danh 隨tùy 相tương/tướng 修tu 。 非phi 今kim 宗tông 意ý 。 此thử 句cú 莫mạc 銷tiêu 。 然nhiên 此thử 十thập 觀quán 修tu 有hữu 三tam 根căn 。 上thượng 根căn 一nhất 觀quán 。 中trung 根căn 二nhị 至chí 七thất 。 下hạ 根căn 具cụ 用dụng 十thập 。 今kim 萬vạn 天thiên 子tử 一nhất 坐tọa 聞văn 經Kinh 。 或hoặc 但đãn 用dụng 一nhất 或hoặc 在tại 二nhị 三tam 。 是thị 信tín 行hành 根căn 。 依y 言ngôn 而nhi 修tu 入nhập 似tự 真chân 位vị 。 有hữu 妙diệu 善thiện 根căn 。 下hạ 釋thích 出xuất 遠viễn 因nhân 緣duyên 。 善thiện 既ký 云vân 妙diệu 。 乃nãi 昔tích 聞văn 圓viên 而nhi 為vi 根căn 種chủng 。 故cố 云vân 緣duyên 實thật 相tướng 而nhi 種chúng 善thiện 根căn 也dã 。 二nhị 從tùng 亦diệc 下hạ 舉cử 遠viễn 緣duyên 。 經kinh 誓thệ 願nguyện 因nhân 緣duyên 者giả 。 流lưu 水thủy 品phẩm 云vân 。 未vị 來lai 之chi 世thế 。 當đương 施thí 法Pháp 食thực 也dã 。 乃nãi 以dĩ 此thử 文văn 對đối 下hạ 二nhị 品phẩm 而nhi 為vi 略lược 廣quảng 五ngũ 釋thích 。 除trừ 病bệnh 流lưu 水thủy 二nhị 。 初sơ 釋thích 除trừ 病bệnh 品phẩm 二nhị 。 初sơ 解giải 題đề 二nhị 。 初sơ 來lai 意ý 即tức 廣quảng 答đáp 遠viễn 緣duyên 四tứ 字tự 是thị 也dã 。 意ý 通thông 流lưu 水thủy 文văn 在tại 此thử 中trung 。 二nhị 由do 醫y 下hạ 釋thích 題đề 方Phương 等Đẳng 。 經kinh 王vương 標tiêu 除trừ 病bệnh 目mục 不bất 止chỉ 除trừ 於ư 果quả 報báo 病bệnh 苦khổ 。 義nghĩa 合hợp 該cai 收thu 惡ác 業nghiệp 煩phiền 惱não 十thập 種chủng 之chi 病bệnh 。 故cố 下hạ 文văn 云vân 。 治trị 諸chư 眾chúng 生sanh 。 所sở 有hữu 病bệnh 苦khổ 。 悉tất 令linh 除trừ 差sái 。 文văn 意ý 含hàm 攝nhiếp 十thập 種chủng 行hành 人nhân 。 故cố 上thượng 正chánh 論luận 品phẩm 疏sớ/sơ 云vân 。 半bán 名danh 世thế 論luận 半bán 名danh 出xuất 世thế 論luận 。 今kim 豈khởi 不bất 爾nhĩ 。 又hựu 荊kinh 谿khê 云vân 。 上thượng 根căn 即tức 於ư 境cảnh 種chủng 而nhi 生sanh 於ư 果quả 。 故cố 文văn 云vân 。 直trực 聞văn 是thị 言ngôn 。 病bệnh 即tức 除trừ 愈dũ 。 為vi 中trung 下hạ 根căn 更cánh 須tu 後hậu 法pháp 。 是thị 故cố 文văn 云vân 。 至chí 長trưởng 者giả 所sở 。 為vi 合hợp 眾chúng 藥dược 。 故cố 知tri 不bất 獨độc 除trừ 果quả 報báo 病bệnh 。 二nhị 釋thích 文văn 二nhị 。 初sơ 通thông 後hậu 品phẩm 分phần/phân 文văn 。 二nhị 就tựu 二nhị 品phẩm 釋thích 義nghĩa 五ngũ 。 初sơ 緣duyên 本bổn 。 二nhị 從tùng 像tượng 下hạ 遠viễn 緣duyên 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 六lục 。 初sơ 明minh 父phụ 。 二nhị 善thiện 女nữ 下hạ 生sanh 子tử 。 經kinh 受thọ 性tánh 聰thông 敏mẫn 。 敏mẫn 達đạt 也dã 。 孝hiếu 經Kinh 云vân 。 參tham 不bất 敏mẫn 何hà 。 足túc 以dĩ 知tri 之chi 。 三tam 是thị 時thời 下hạ 國quốc 人nhân 遇ngộ 病bệnh 。 四tứ 善thiện 女nữ 下hạ 其kỳ 子tử 請thỉnh 。 三tam 初sơ 見kiến 人nhân 遇ngộ 病bệnh 。 二nhị 作tác 是thị 下hạ 思tư 惟duy 。 經kinh 衰suy 邁mại 。 說thuyết 文văn 衰suy 減giảm 也dã 。 損tổn 也dã 。 廣quảng 雅nhã 邁mại 歸quy 往vãng 也dã 。 謂vị 壯tráng 力lực 已dĩ 往vãng 也dã 。 禮lễ 記ký 八bát 十thập 曰viết 髦mao 。 注chú 云vân 髦mao 惛hôn 忘vong 亦diệc 亂loạn 也dã 。 顫chiến 四tứ 支chi 動động 也dã 。 掉trạo 振chấn 也dã 。 机cơ 杖trượng 者giả 。 坐tọa 則tắc 凭bằng 机cơ 行hành 則tắc 執chấp 杖trượng 。 三tam 即tức 至chí 下hạ 正chánh 問vấn 四tứ 。 初sơ 問vấn 四tứ 大đại 增tăng 損tổn 。 二nhị 問vấn 飲ẩm 食thực 犯phạm 觸xúc 。 三tam 問vấn 治trị 病bệnh 醫y 方phương 。 四tứ 問vấn 病bệnh 動động 時thời 節tiết 。 五ngũ 父phụ 為vi 說thuyết 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 釋thích 經kinh 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 隨tùy 釋thích 四tứ 。 初sơ 答đáp 四tứ 大đại 增tăng 損tổn 二nhị 。 初sơ 佛Phật 敘tự 父phụ 醫y 欲dục 答đáp 。 二nhị 正chánh 答đáp 時thời 節tiết 五ngũ 。 初sơ 釋thích 時thời 節tiết 二nhị 。 初sơ 依y 俗tục 法pháp 。 謂vị 孟# 仲trọng 季quý 者giả 。 孟# 始thỉ 也dã 。 仲trọng 中trung 也dã 。 季quý 末mạt 也dã 。 二nhị 依y 佛Phật 法Pháp 一nhất 歲tuế 三tam 時thời 以dĩ 四tứ 月nguyệt 為vi 一nhất 時thời 也dã 。 何hà 故cố 沒một 秋thu 時thời 耶da 。 為vi 破phá 下hạ 凡phàm 有hữu 二nhị 。 一nhất 為vi 破phá 常thường 計kế 。 二nhị 為vi 開khai 迦ca 提đề 。 以dĩ 秋thu 是thị 收thu 成thành 物vật 皆giai 結kết 實thật 。 易dị 起khởi 保bảo 著trước 故cố 不bất 言ngôn 秋thu 。 為vi 開khai 安an 居cư 者giả 。 為vi 後hậu 安an 居cư 人nhân 續tục 結kết 。 令linh 成thành 為vi 前tiền 安an 居cư 人nhân 。 開khai 迦ca 提đề 月nguyệt 也dã 。 律luật 中trung 有hữu 三tam 種chủng 安an 居cư 。 謂vị 前tiền 中trung 後hậu 也dã 。 四tứ 月nguyệt 十thập 六lục 日nhật 是thị 前tiền 安an 居cư 。 十thập 七thất 以dĩ 去khứ 至chí 五ngũ 。 月nguyệt 十thập 五ngũ 日nhật 。 名danh 中trung 安an 居cư 。 五ngũ 月nguyệt 十thập 六lục 是thị 後hậu 安an 居cư 。 若nhược 四tứ 月nguyệt 十thập 六lục 日nhật 結kết 者giả 。 至chí 七thất 月nguyệt 十thập 五ngũ 日nhật 。 夜dạ 分phân 盡tận 名danh 夏hạ 竟cánh 。 至chí 明minh 相tướng 出xuất 十thập 六lục 日nhật 後hậu 。 至chí 八bát 月nguyệt 十thập 五ngũ 日nhật 以dĩ 來lai 。 名danh 迦ca 提đề 月nguyệt 。 明minh 了liễu 論luận 云vân 。 本bổn 言ngôn 迦ca 絺hy 羅la 為vi 存tồn 略lược 故cố 。 但đãn 云vân 迦ca 提đề 。 此thử 翻phiên 功công 德đức 衣y 。 以dĩ 前tiền 安an 居cư 人nhân 坐tọa 夏hạ 有hữu 功công 。 五ngũ 利lợi 賞thưởng 德đức 。 律luật 中trung 受thọ 此thử 衣y 故cố 。 一nhất 畜súc 長trường/trưởng 財tài 。 二nhị 離ly 衣y 宿túc 。 三tam 背bối/bội 請thỉnh 。 四tứ 別biệt 眾chúng 食thực 。 五ngũ 食thực 前tiền 後hậu 至chí 他tha 家gia 。 西tây 域vực 記ký 以dĩ 迦ca 提đề 翻phiên 昴# 星tinh 以dĩ 昴# 星tinh 直trực 此thử 月nguyệt 故cố 。 於ư 昴# 星tinh 月nguyệt 中trung 得đắc 受thọ 功công 德đức 衣y 故cố 。 是thị 知tri 若nhược 不bất 沒một 秋thu 中trung 後hậu 安an 居cư 。 不bất 名danh 坐tọa 夏hạ 。 以dĩ 後hậu 安an 居cư 人nhân 至chí 八bát 月nguyệt 十thập 五ngũ 方phương 解giải 故cố 。 二nhị 釋thích 若nhược 二nhị 二nhị 說thuyết 三tam 。 初sơ 依y 俗tục 法pháp 土thổ/độ 寄ký 四tứ 季quý 者giả 。 三tam 六lục 九cửu 十thập 二nhị 月nguyệt 也dã 。 各các 十thập 八bát 日nhật 者giả 。 四tứ 季quý 共cộng 七thất 十thập 二nhị 日nhật 也dã 。 秖kỳ 是thị 陰âm 陽dương 二nhị 月nguyệt 者giả 。 皆giai 以dĩ 奇kỳ 數số 為vi 陽dương 偶ngẫu 數số 為vi 陰ấm 也dã 。 陽dương 土thổ/độ 陰ấm 土thổ/độ 者giả 。 從tùng 冬đông 至chí 一nhất 陽dương 生sanh 為vi 陽dương 遁độn 故cố 。 十thập 二nhị 月nguyệt 三tam 月nguyệt 是thị 陽dương 土thổ/độ 。 從tùng 夏hạ 至chí 一nhất 陰ấm 生sanh 為vi 陰ấm 遁độn 故cố 。 六lục 月nguyệt 九cửu 月nguyệt 是thị 陰ấm 土thổ/độ 。 若nhược 論luận 下hạ 二nhị 陽dương 土thổ/độ 二nhị 陰ấm 土thổ/độ 亦diệc 是thị 二nhị 二nhị 故cố 。 加gia 本bổn 月nguyệt 足túc 滿mãn 六lục 時thời 。 二nhị 依y 佛Phật 法Pháp 皆giai 起khởi 於ư 十thập 六lục 日nhật 者giả 。 彼bỉ 以dĩ 十thập 六lục 日nhật 為vi 朔sóc 也dã 。 三tam 又hựu 云vân 下hạ 復phục 依y 俗tục 法pháp 。 皆giai 以dĩ 奇kỳ 偶ngẫu 之chi 數số 分phần/phân 陰âm 陽dương 也dã 。 三tam 釋thích 三tam 三tam 本bổn 攝nhiếp 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 二nhị 。 初sơ 依y 俗tục 法pháp 二nhị 。 初sơ 以dĩ 孟# 為vi 本bổn 。 二nhị 又hựu 云vân 下hạ 約ước 五ngũ 行hành 說thuyết 。 二nhị 依y 佛Phật 法Pháp 三tam 時thời 三tam 月nguyệt 。 以dĩ 為vi 其kỳ 本bổn 。 各các 攝nhiếp 一nhất 月nguyệt 故cố 云vân 。 三tam 三tam 本bổn 攝nhiếp 。 二nhị 釋thích 妨phương 既ký 三tam 為vi 一nhất 數số 。 是thị 故cố 俗tục 法pháp 及cập 以dĩ 佛Phật 法Pháp 。 皆giai 約ước 三tam 論luận 。 但đãn 以dĩ 俗tục 法pháp 本bổn 之chi 與dữ 攝nhiếp 。 秖kỳ 在tại 三tam 中trung 故cố 名danh 。 三tam 三tam 本bổn 攝nhiếp 。 若nhược 佛Phật 法Pháp 者giả 。 即tức 以dĩ 三tam 三tam 為vi 能năng 攝nhiếp 本bổn 。 乃nãi 以dĩ 三tam 一nhất 為vi 所sở 攝nhiếp 月nguyệt 。 亦diệc 得đắc 名danh 為vi 。 三tam 三tam 本bổn 攝nhiếp 。 四tứ 釋thích 隨tùy 時thời 消tiêu 息tức 二nhị 。 初sơ 依y 俗tục 法pháp 。 二nhị 依y 佛Phật 法Pháp 。 夏hạ 之chi 後hậu 分phần/phân 冬đông 之chi 初sơ 分phần/phân 。 隨tùy 俗tục 名danh 秋thu 。 隨tùy 此thử 兩lưỡng 間gian 消tiêu 息tức 斟châm 酌chước 。 五ngũ 釋thích 代đại 謝tạ 增tăng 損tổn 二nhị 。 初sơ 通thông 內nội 外ngoại 釋thích 。 春xuân 動động 肝can 病bệnh 等đẳng 者giả 。 肝can 藏tạng 屬thuộc 木mộc 。 木mộc 春xuân 王vương 則tắc 可khả 治trị 。 脾tì 屬thuộc 土thổ/độ 。 木mộc 剋khắc 土thổ/độ 故cố 脾tì 難nạn/nan 治trị 。 心tâm 藏tạng 屬thuộc 火hỏa 。 火hỏa 夏hạ 王vương 則tắc 可khả 治trị 。 肺phế 屬thuộc 金kim 。 火hỏa 剋khắc 金kim 故cố 肺phế 難nạn/nan 治trị 。 肺phế 屬thuộc 金kim 。 金kim 秋thu 王vương 則tắc 可khả 治trị 。 金kim 剋khắc 於ư 木mộc 故cố 肝can 難nạn/nan 治trị 。 腎thận 屬thuộc 水thủy 。 水thủy 冬đông 王vương 則tắc 可khả 治trị 。 水thủy 剋khắc 於ư 火hỏa 故cố 心tâm 難nạn/nan 治trị 。 二nhị 約ước 佛Phật 法Pháp 料liệu 簡giản 二nhị 。 初sơ 問vấn 。 二nhị 答đáp 意ý 者giả 。 佛Phật 所sở 制chế 法pháp 非phi 為vi 養dưỡng 身thân 。 但đãn 為vi 修tu 心tâm 及cập 以dĩ 禁cấm 足túc 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 約ước 破phá 常thường 。 答đáp 凡phàm 夫phu 四tứ 倒đảo 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 顛điên 倒đảo 之chi 計kế 。 託thác 緣duyên 而nhi 成thành 故cố 廢phế 秋thu 時thời 。 令linh 諸chư 弟đệ 子tử 。 不bất 保bảo 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 。 二nhị 約ước 坐tọa 夏hạ 答đáp 既ký 開khai 後hậu 安an 居cư 免miễn 於ư 坐tọa 秋thu 。 則tắc 前tiền 安an 居cư 人nhân 得đắc 立lập 迦ca 提đề 月nguyệt 廢phế 秋thu 之chi 意ý 。 為vi 此thử 二nhị 緣duyên 。 二nhị 從tùng 有hữu 下hạ 答đáp 犯phạm 觸xúc 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 犯phạm 觸xúc 。 其kỳ 中trung 先tiên 論luận 六lục 事sự 犯phạm 觸xúc 。 多đa 行hành 倚ỷ 者giả 。 倚ỷ 立lập 也dã 。 次thứ 若nhược 火hỏa 下hạ 四tứ 大đại 動động 病bệnh 火hỏa 少thiểu 。 痰đàm 多đa 者giả 火hỏa 減giảm 故cố 水thủy 增tăng 也dã 。 飲ẩm 食thực 下hạ 通thông 明minh 六lục 種chủng 犯phạm 觸xúc 。 過quá 量lượng 等đẳng 者giả 。 封phong 君quân 達đạt 云vân 。 體thể 欲dục 常thường 勞lao 食thực 欲dục 常thường 少thiểu 。 勞lao 勿vật 過quá 極cực 少thiểu 勿vật 至chí 虛hư 。 常thường 去khứ 肥phì 濃nồng 節tiết 鹹hàm 酸toan 。 減giảm 思tư 慮lự 損tổn 喜hỷ 怒nộ 。 除trừ 馳trì 逐trục 慎thận 房phòng 室thất 。 苦khổ 菜thái 別biệt 示thị 妨phương 食thực 。 二nhị 略lược 明minh 六lục 大đại 。 白bạch 虎hổ 通thông 曰viết 。 府phủ 者giả 。 何hà 謂vị 也dã 。 謂vị 大đại 腸tràng 小tiểu 腸tràng 。 胃vị 膀# 胱# 三tam 焦tiêu 膽đảm 也dã 。 府phủ 者giả 。 為vi 藏tạng 宮cung 府phủ 也dã 。 胃vị 者giả 。 脾tì 之chi 府phủ 也dã 。 膀# 胱# 者giả 。 肺phế 之chi 府phủ 也dã 。 三tam 焦tiêu 者giả 。 腎thận 之chi 府phủ 也dã 。 膽đảm 者giả 。 肝can 之chi 府phủ 也dã 。 大đại 腸tràng 小tiểu 腸tràng 。 心tâm 之chi 府phủ 也dã 。 疏sớ/sơ 中trung 兩lưỡng 膀# 胱# 唯duy 一nhất 藏tạng 。 黃hoàng 帝đế 脈mạch 經Kinh 云vân 。 上thượng 焦tiêu 自tự 頭đầu 已dĩ 下hạ 至chí 心tâm 。 中trung 焦tiêu 自tự 心tâm 已dĩ 下hạ 至chí 臍tề 。 下hạ 焦tiêu 自tự 臍tề 已dĩ 下hạ 至chí 足túc 。 廣quảng 雅nhã 云vân 。 膀# 胱# 脬# 也dã 脬# 字tự 匹thất 交giao 切thiết 。 腹phúc 中trung 水thủy 府phủ 。 三tam 蒼thương 云vân 。 盛thịnh 尿niệu 處xứ 曰viết 脬# 。 三tam 從tùng 多đa 下hạ 答đáp 病bệnh 起khởi 。

時thời 節tiết 生sanh 與dữ 起khởi 時thời 相tương/tướng 不bất 同đồng 者giả 。 微vi 發phát 為vi 生sanh 動động 用dụng 為vi 起khởi 。 微vi 著trước 不bất 同đồng 也dã 。 夏hạ 日nhật 等đẳng 者giả 。 四tứ 病bệnh 四tứ 時thời 生sanh 起khởi 所sở 以dĩ 也dã 。 四tứ 從tùng 有hữu 下hạ 答đáp 治trị 病bệnh 方phương 法pháp 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 風phong 病bệnh 下hạ 隨tùy 釋thích 三tam 。 初sơ 未vị 病bệnh 藥dược 防phòng 。 二nhị 飽bão 食thực 下hạ 正chánh 以dĩ 藥dược 治trị 也dã 。 但đãn 舉cử 病bệnh 發phát 者giả 。 以dĩ 病bệnh 顯hiển 藥dược 。 當đương 用dụng 對đối 病bệnh 妙diệu 藥dược 治trị 也dã 。 三tam 風phong 疎sơ 下hạ 病bệnh 退thoái 藥dược 補bổ 。 二nhị 此thử 中trung 下hạ 示thị 銷tiêu 文văn 所sở 出xuất 。 良lương 以dĩ 真Chân 諦Đế 善thiện 閑nhàn 世thế 術thuật 兼kiêm 有hữu 神thần 通thông 故cố 銷tiêu 此thử 文văn 全toàn 憑bằng 彼bỉ 疏sớ/sơ 。 六lục 善thiện 女nữ 下hạ 知tri 已dĩ 遍biến 治trị 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 事sự 釋thích 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 病bệnh 輕khinh 聞văn 說thuyết 即tức 差sai 。 二nhị 經kinh 善thiện 女nữ 下hạ 病bệnh 重trọng 服phục 藥dược 方phương 除trừ 。 此thử 品phẩm 事sự 醫y 意ý 含hàm 法pháp 藥dược 。 除trừ 病bệnh 不bất 一nhất 非phi 可khả 卒thốt 陳trần 。 次thứ 示thị 觀quán 心tâm 略lược 申thân 其kỳ 意ý 。 其kỳ 文văn 在tại 即tức 故cố 注chú 云vân 云vân 。 二nhị 觀quán 釋thích 者giả 。 此thử 品phẩm 所sở 詮thuyên 是thị 佛Phật 自tự 敘tự 宿túc 命mạng 所sở 作tác 。 淨tịnh 佛Phật 國quốc 因nhân 。 文văn 中trung 雖tuy 說thuyết 除trừ 果quả 報báo 病bệnh 。 意ý 乃nãi 通thông 結kết 四tứ 教giáo 機cơ 緣duyên 。 是thị 故cố 大đại 師sư 。 事sự 解giải 之chi 後hậu 。 示thị 觀quán 心tâm 法pháp 。 明minh 彼bỉ 流lưu 水thủy 結kết 緣duyên 之chi 意ý 。 如như 觀quán 音âm 疏sớ/sơ 釋thích 。 於ư 七thất 難nạn/nan 帖# 文văn 。 但đãn 在tại 事sự 中trung 。 火hỏa 等đẳng 至chí 觀quán 行hành 釋thích 方phương 明minh 三tam 障chướng 四tứ 教giáo 。 今kim 豈khởi 不bất 然nhiên 。 問vấn 既ký 結kết 四tứ 教giáo 生sanh 土thổ/độ 之chi 機cơ 。 何hà 故cố 但đãn 約ước 停đình 心tâm 方phương 便tiện 。 而nhi 論luận 觀quán 心tâm 。 答đáp 語ngữ 似tự 三tam 藏tạng 停đình 心tâm 之chi 法pháp 。 意ý 則tắc 不bất 然nhiên 。 何hà 者giả 。 以dĩ 四tứ 分phần/phân 名danh 通thông 界giới 內nội 外ngoại 數sổ 息tức 等đẳng 四tứ 。 四tứ 教giáo 行hành 人nhân 無vô 不bất 修tu 證chứng 。 今kim 之chi 觀quán 解giải 約ước 此thử 而nhi 論luận 。 彌di 顯hiển 除trừ 病bệnh 結kết 緣duyên 之chi 意ý 分phần/phân 三tam 。 初sơ 明minh 觀quán 之chi 藥dược 病bệnh 。 三tam 毒độc 者giả 。 謂vị 貪tham 嗔sân 癡si 偏thiên 起khởi 也dã 。 言ngôn 等đẳng 分phần/phân 者giả 。 謂vị 三tam 毒độc 等đẳng 起khởi 也dã 。 然nhiên 貪tham 嗔sân 癡si 性tánh 本bổn 相tương 反phản 終chung 非phi 三tam 心tâm 。 一nhất 時thời 並tịnh 作tác 。 但đãn 是thị 不bất 定định 雜tạp 雜tạp 而nhi 生sanh 。 故cố 云vân 等đẳng 分phần/phân 。 一nhất 分phần/phân 乃nãi 有hữu 二nhị 萬vạn 。 一nhất 千thiên 四tứ 分phần/phân 。 共cộng 成thành 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 。 塵trần 勞lao 之chi 門môn 。 此thử 則tắc 十thập 界giới 眾chúng 生sanh 心tâm 病bệnh 對đối 前tiền 果quả 報báo 身thân 病bệnh 。 是thị 外ngoại 故cố 。 今kim 四tứ 分phần/phân 名danh 為vi 內nội 病bệnh 。 數sổ 息tức 等đẳng 四tứ 對đối 前tiền 甜điềm 辛tân 種chủng 種chủng 之chi 藥dược 皆giai 是thị 事sự 治trị 故cố 。 今kim 四tứ 觀quán 名danh 為vi 法pháp 藥dược 。 二nhị 宜nghi 聞văn 下hạ 示thị 行hành 之chi 根căn 性tánh 。 自tự 有hữu 眾chúng 生sanh 聞văn 說thuyết 四tứ 觀quán 四tứ 病bệnh 得đắc 差sai 。 屬thuộc 信tín 行hành 人nhân 。 自tự 有hữu 研nghiên 心tâm 修tu 此thử 四tứ 觀quán 四tứ 病bệnh 方phương 差sai 。 名danh 法pháp 行hành 人nhân 。 信tín 行hành 則tắc 是thị 學học 讀đọc 之chi 人nhân 。 法pháp 行hành 則tắc 是thị 坐tọa 禪thiền 人nhân 也dã 。 今kim 明minh 二nhị 人nhân 皆giai 通thông 四tứ 教giáo 三tam 眼nhãn 。 是thị 下hạ 明minh 對đối 病bệnh 用dụng 藥dược 二nhị 。 初sơ 明minh 四tứ 分phần/phân 起khởi 相tương/tướng 。 二nhị 明minh 四tứ 觀quán 治trị 相tương/tướng 。 初sơ 四tứ 。 初sơ 約ước 五ngũ 根căn 對đối 時thời 。 此thử 就tựu 五ngũ 行hành 對đối 於ư 五ngũ 藏tạng 。 藏tạng 主chủ 五ngũ 根căn 根căn 屬thuộc 四tứ 時thời 。 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 。 偏thiên 屬thuộc 一nhất 時thời 。 身thân 通thông 四tứ 時thời 。 如như 常thường 所sở 說thuyết 。 二nhị 妙diệu 好hảo 下hạ 明minh 五ngũ 欲dục 致trí 病bệnh 。 以dĩ 其kỳ 五ngũ 欲dục 麁thô 妙diệu 偏thiên 總tổng 對đối 根căn 不bất 同đồng 。 致trí 令linh 四tứ 分phần/phân 增tăng 損tổn 有hữu 異dị 。 須tu 知tri 五ngũ 欲dục 遍biến 界giới 內nội 外ngoại 。 故cố 使sử 四tứ 分phần/phân 通thông 別biệt 天thiên 殊thù 。 迦Ca 葉Diếp 斷đoạn 通thông 故cố 稱xưng 少thiểu 欲dục 。 未vị 斷đoạn 別biệt 故cố 聞văn 琴cầm 起khởi 舞vũ 。 請thỉnh 觀quán 音âm 云vân 。 斷đoạn 除trừ 三tam 毒độc 根căn 成thành 佛Phật 道đạo 無vô 疑nghi 。 既ký 論luận 三tam 毒độc 寧ninh 無vô 等đẳng 分phần/phân 。 此thử 四tứ 亦diệc 由do 實thật 報báo 五ngũ 欲dục 麁thô 妙diệu 偏thiên 總tổng 對đối 根căn 而nhi 起khởi 也dã 。 三Tam 明Minh 三tam 受thọ 犯phạm 觸xúc 。 違vi 情tình 苦khổ 受thọ 。 順thuận 情tình 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 。 不bất 違vi 不bất 順thuận 平bình 平bình 受thọ 。 此thử 三tam 偏thiên 起khởi 也dã 。 總tổng 三tam 起khởi 等đẳng 分phần/phân 名danh 覺giác 觀quán 。 緣duyên 慮lự 紛phân 紜vân 也dã 。 四tứ 慢mạn 時thời 下hạ 明minh 四tứ 分phần/phân 病bệnh 因nhân 。 五ngũ 欲dục 三tam 受thọ 既ký 從tùng 外ngoại 境cảnh 。 蓋cái 是thị 四tứ 分phần/phân 助trợ 發phát 之chi 緣duyên 。 今kim 舉cử 慢mạn 等đẳng 內nội 心tâm 惡ác 習tập 。 乃nãi 是thị 四tứ 分phần/phân 親thân 發phát 之chi 因nhân 。 慢mạn 心tâm 發phát 嗔sân 乃nãi 至chí 放phóng 逸dật 發phát 於ư 覺giác 觀quán 。 并tinh 前tiền 犯phạm 觸xúc 通thông 界giới 內nội 外ngoại 。 例lệ 五ngũ 欲dục 說thuyết 。 二nhị 慈từ 心tâm 下hạ 明minh 四tứ 觀quán 治trị 相tương/tướng 。 前tiền 說thuyết 外ngoại 緣duyên 及cập 以dĩ 內nội 因nhân 起khởi 四tứ 分phần/phân 心tâm 。 皆giai 所sở 觀quán 境cảnh 即tức 是thị 病bệnh 相tương/tướng 。 今kim 明minh 四tứ 觀quán 。 正chánh 明minh 能năng 觀quán 四tứ 種chủng 法pháp 藥dược 。 慈từ 心tâm 治trị 嗔sân 者giả 。 嗔sân 既ký 通thông 於ư 界giới 內nội 界giới 外ngoại 。 能năng 治trị 慈từ 觀quán 不bất 獨độc 觀quán 於ư 眾chúng 生sanh 。 作tác 父phụ 母mẫu 想tưởng 。 與dữ 世thế 間gian 樂nhạo/nhạc/lạc 。 觀quán 一nhất 切thiết 法pháp 。 無vô 性tánh 無vô 相tướng 。 能năng 與dữ 眾chúng 生sanh 。 涅Niết 槃Bàn 之chi 樂lạc 。 觀quán 一nhất 切thiết 法pháp 。 無vô 非phi 法Pháp 界Giới 。 能năng 與dữ 眾chúng 生sanh 。 究cứu 竟cánh 之chi 樂lạc 。 以dĩ 此thử 治trị 於ư 三tam 種chủng 嗔sân 心tâm 。 是thị 故cố 釋thích 論luận 明minh 三tam 種chủng 慈từ 也dã 。 不bất 淨tịnh 治trị 貪tham 者giả 。 不bất 獨độc 修tu 於ư 實thật 想tưởng 假giả 想tưởng 。 破phá 於ư 凡phàm 夫phu 依y 正chánh 之chi 染nhiễm 。 亦diệc 能năng 破phá 於ư 二Nhị 乘Thừa 涅Niết 槃Bàn 之chi 染nhiễm 。 亦diệc 破phá 菩Bồ 薩Tát 執chấp 於ư 次thứ 第đệ 三tam 諦đế 之chi 染nhiễm 。 故cố 起khởi 信tín 論luận 云vân 。 始thỉ 覺giác 能năng 破phá 六lục 種chủng 之chi 染nhiễm 。 因nhân 緣duyên 治trị 癡si 者giả 。 不bất 獨độc 觀quán 於ư 三tam 世thế 無vô 常thường 因nhân 果quả 。 破phá 於ư 凡phàm 夫phu 斷đoạn 常thường 之chi 癡si 。 亦diệc 能năng 次thứ 第đệ 觀quán 於ư 三tam 諦đế 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 破phá 於ư 二Nhị 乘Thừa 有hữu 無vô 之chi 癡si 。 又hựu 能năng 一nhất 心tâm 觀quán 於ư 四tứ 種chủng 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 破phá 於ư 菩Bồ 薩Tát 縱tung 橫hoành 之chi 癡si 。 是thị 故cố 大đại 經kinh 觀quán 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 具cụ 四tứ 種chủng 智trí 也dã 。 數sổ 息tức 治trị 覺giác 觀quán 者giả 。 不bất 獨độc 數sổ 息tức 觀quán 於ư 生sanh 滅diệt 。 而nhi 破phá 凡phàm 夫phu 有hữu 者giả 散tán 亂loạn 。 亦diệc 能năng 數sổ 息tức 修tu 俗tục 諦đế 三tam 昧muội 。 深thâm 入nhập 緣duyên 起khởi 。 破phá 於ư 二Nhị 乘Thừa 偏thiên 空không 亂loạn 意ý 。 又hựu 體thể 數sổ 息tức 息tức 息tức 皆giai 中trung 諸chư 法pháp 趣thú 息tức 。 破phá 於ư 菩Bồ 薩Tát 二nhị 邊biên 亂loạn 意ý 。 故cố 請thỉnh 觀quán 音âm 於ư 數sổ 息tức 法pháp 得đắc 三tam 乘thừa 道đạo 。 住trụ 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 身thân 。 如như 瑠lưu 璃ly 毛mao 孔khổng 見kiến 佛Phật 。 然nhiên 此thử 四tứ 治trị 或hoặc 可khả 四tứ 人nhân 各các 修tu 一nhất 法pháp 。 以dĩ 其kỳ 四tứ 法pháp 各các 含hàm 三tam 觀quán 人nhân 人nhân 自tự 可khả 依y 次thứ 不bất 次thứ 而nhi 治trị 三tam 惑hoặc 。 或hoặc 可khả 四tứ 治trị 秖kỳ 對đối 三tam 觀quán 。 慈từ 心tâm 即tức 假giả 觀quán 。 不bất 淨tịnh 即tức 空không 觀quán 。 因nhân 緣duyên 即tức 雙song 照chiếu 中trung 觀quán 。 數sổ 息tức 雙song 遮già 中trung 觀quán 。 此thử 三tam 自tự 可khả 約ước 次thứ 不bất 次thứ 次thứ 。 復phục 不bất 定định 或hoặc 可khả 三tam 人nhân 各các 一nhất 。 或hoặc 一nhất 人nhân 前tiền 後hậu 。 若nhược 不bất 次thứ 者giả 。 唯duy 是thị 一nhất 人nhân 一nhất 念niệm 而nhi 進tiến 。 觀quán 音âm 疏sớ/sơ 中trung 尚thượng 以dĩ 三tam 毒độc 直trực 對đối 三tam 觀quán 而nhi 論luận 次thứ 第đệ 及cập 不bất 次thứ 第đệ 。 況huống 慈từ 等đẳng 四tứ 非phi 三tam 觀quán 耶da 。 若nhược 其kỳ 圓viên 人nhân 四tứ 分phần/phân 偏thiên 總tổng 而nhi 發phát 起khởi 者giả 。 即tức 於ư 一nhất 心tâm 融dung 妙diệu 三tam 觀quán 。 對đối 病bệnh 用dụng 之chi 。 即tức 止Chỉ 觀Quán 中trung 勝thắng 別biệt 意ý 也dã 。 二nhị 流lưu 水thủy 品phẩm 二nhị 。 初sơ 解giải 題đề 二nhị 。 初sơ 兼kiêm 除trừ 病bệnh 釋thích 名danh 二nhị 。 初sơ 釋thích 流lưu 水thủy 二nhị 。 初sơ 引dẫn 文văn 標tiêu 二nhị 名danh 。 二nhị 接tiếp 經kinh 釋thích 二nhị 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 釋thích 二nhị 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 別biệt 釋thích 二nhị 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 釋thích 與dữ 水thủy 。 二nhị 釋thích 流lưu 水thủy 。 初sơ 則tắc 大đại 慈từ 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 次thứ 則tắc 大đại 悲bi 拔bạt 苦khổ 。 初sơ 又hựu 二nhị 。 初sơ 列liệt 二nhị 水thủy 二nhị 釋thích 二nhị 水thủy 。 今kim 此thử 一nhất 類loại 世thế 樂lạc 且thả 在tại 果quả 報báo 之chi 益ích 。 出xuất 世thế 唯duy 明minh 一nhất 實thật 之chi 益ích 。 若nhược 論luận 此thử 時thời 結kết 淨tịnh 國quốc 緣duyên 。 合hợp 遍biến 人nhân 天thiên 及cập 以dĩ 四tứ 教giáo 。 二nhị 釋thích 流lưu 水thủy 二nhị 。 初sơ 列liệt 二nhị 水thủy 。 流lưu 除trừ 者giả 。 流lưu 去khứ 其kỳ 水thủy 即tức 是thị 除trừ 義nghĩa 。 二nhị 流lưu 除trừ 下hạ 釋thích 二nhị 水thủy 。 言ngôn 業nghiệp 因nhân 者giả 。 於ư 果quả 報báo 外ngoại 九cửu 益ích 皆giai 能năng 除trừ 於ư 業nghiệp 因nhân 。 今kim 十thập 號hiệu 等đẳng 乃nãi 以dĩ 能năng 除trừ 顯hiển 於ư 所sở 除trừ 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 經kinh 稱xưng 甚thậm 深thâm 驗nghiệm 。 三Tam 歸Quy 十thập 號hiệu 皆giai 是thị 圓viên 說thuyết 讖sấm 。 本bổn 雖tuy 無vô 三Tam 歸Quy 之chi 文văn 。 最tối 勝thắng 經kinh 有hữu 真Chân 諦Đế 所sở 譯dịch 。 必tất 亦diệc 有hữu 之chi 授thọ 法pháp 之chi 儀nghi 闕khuyết 之chi 不bất 可khả 。 二nhị 請thỉnh 父phụ 下hạ 雙song 成thành 二nhị 義nghĩa 。 二nhị 既ký 有hữu 下hạ 單đơn 示thị 題đề 二nhị 。 初sơ 問vấn 。 二nhị 文văn 中trung 下hạ 答đáp 。 經kinh 文văn 與dữ 題đề 二nhị 名danh 互hỗ 顯hiển 。 巧xảo 不bất 過quá 此thử 也dã 。 二nhị 釋thích 長trưởng 者giả 子tử 。 法pháp 華hoa 疏sớ/sơ 中trung 具cụ 十thập 種chủng 德đức 。 名danh 長trưởng 者giả 。 一nhất 姓tánh 貴quý 。 二nhị 位vị 高cao 。 三tam 大đại 富phú 。 四tứ 威uy 猛mãnh 。 五ngũ 智trí 深thâm 。 六lục 年niên 耆kỳ 。 七thất 行hành 淨tịnh 。 八bát 禮lễ 備bị 。 九cửu 上thượng 歎thán 。 十thập 下hạ 歸quy 。 子tử 者giả 下hạ 亦diệc 如như 王vương 子tử 公công 子tử 也dã 。 故cố 經Kinh 云vân 。 持trì 水thủy 大đại 長trưởng 者giả 家gia 。 中trung 後hậu 生sanh 一nhất 子tử 。 名danh 曰viết 流Lưu 水Thủy 。 二nhị 此thử 文văn 下hạ 取thủ 授thọ 記ký 出xuất 意ý 。 二nhị 釋thích 文văn 三tam 。 初sơ 明minh 第đệ 三tam 結kết 緣duyên 近cận 由do 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 弄lộng 引dẫn 二nhị 。 初sơ 行hành 恩ân 布bố 德đức 。 二nhị 國quốc 人nhân 稱xưng 美mỹ 。 二nhị 善thiện 女nữ 下hạ 正chánh 近cận 由do 三tam 。 初sơ 明minh 眷quyến 屬thuộc 。 二nhị 時thời 長trưởng 者giả 子tử 。 將tương 下hạ 見kiến 魚ngư 之chi 緣duyên 。 即tức 禽cầm 獸thú 馳trì 奔bôn 也dã 。 三tam 時thời 長trưởng 者giả 子tử 。 遂toại 下hạ 正chánh 救cứu 魚ngư 。 私tư 開khai 為vi 二nhị 。 初sơ 明minh 因nhân 緣duyên 二nhị 。 初sơ 因nhân 流lưu 水thủy 興hưng 悲bi 。 二nhị 時thời 有hữu 下hạ 緣duyên 樹thụ 神thần 示thị 數số 。 二nhị 善thiện 女nữ 下hạ 與dữ 水thủy 食thực 二nhị 。 初sơ 與dữ 水thủy 四tứ 。 初sơ 取thủ 樹thụ 枝chi 覆phú 日nhật 恃thị 依y 也dã 。 二nhị 作tác 陰ấm 涼lương 已dĩ 。 下hạ 知tri 水thủy 源nguyên 決quyết 絕tuyệt 捕bộ 捉tróc 也dã 。 決quyết 棄khí 其kỳ 水thủy 。 決quyết 音âm 穴huyệt 。 廣quảng 雅nhã 云vân 穿xuyên 也dã 。 說thuyết 文văn 云vân 。 下hạ 流lưu 也dã 。 周chu 易dị 藩# 決quyết 不bất 羸luy 亦diệc 音âm 穴huyệt 也dã 。 三tam 時thời 長trường/trưởng 下hạ 就tựu 大đại 王vương 借tá 象tượng 。 厩cứu 馬mã 舍xá 也dã 。 釋thích 名danh 云vân 。 厩cứu 聚tụ 也dã 。 馬mã 之chi 所sở 聚tụ 也dã 。 二nhị 時thời 長trường/trưởng 下hạ 施thí 食thực 二nhị 。 初sơ 察sát 魚ngư 飢cơ 惱não 。 徬# 徉dương 上thượng 扶phù 方phương 切thiết 。 下hạ 以dĩ 章chương 切thiết 。 廣quảng 雅nhã 徙tỉ 倚ỷ 也dã 。 又hựu 徘bồi 徊hồi 也dã 。 二nhị 善thiện 女nữ 天thiên 下hạ 取thủ 食thực 施thí 與dữ 。 二nhị 從tùng 未vị 下hạ 明minh 第đệ 四tứ 結kết 緣duyên 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 四tứ 。 初sơ 發phát 誓thệ 願nguyện 。 二nhị 復phục 更cánh 下hạ 思tư 惟duy 說thuyết 法Pháp 。 三tam 作tác 如như 下hạ 正chánh 說thuyết 法Pháp 。 先tiên 稱xưng 十thập 號hiệu 次thứ 說thuyết 因nhân 緣duyên 。 十thập 號hiệu 在tại 悟ngộ 在tại 果quả 因nhân 緣duyên 。 在tại 迷mê 在tại 因nhân 。 迷mê 悟ngộ 因nhân 果quả 其kỳ 名danh 雖tuy 殊thù 而nhi 體thể 不bất 異dị 。 以dĩ 十thập 號hiệu 果quả 是thị 究cứu 盡tận 三tam 德đức 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 是thị 本bổn 來lai 三tam 德đức 。 三tam 德đức 不bất 改cải 因nhân 果quả 寧ninh 殊thù 。 故cố 普phổ 賢hiền 觀quán 云vân 。 大Đại 乘Thừa 因nhân 者giả 。 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 大Đại 乘Thừa 果quả 者giả 亦diệc 。 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 諸chư 法pháp 是thị 修tu 二nhị 實thật 相tướng 是thị 一nhất 性tánh 。 此thử 三tam 圓viên 融dung 不bất 縱túng/tung 不bất 橫hoạnh/hoành 。 全toàn 體thể 為vi 因nhân 全toàn 體thể 為vi 果quả 。 眾chúng 生sanh 雖tuy 迷mê 十thập 號hiệu 無vô 減giảm 。 諸chư 佛Phật 悟ngộ 極cực 十thập 二nhị 不bất 虧khuy 。 以dĩ 世thế 間gian 相tương/tướng 皆giai 常thường 住trụ 。 故cố 今kim 先tiên 唱xướng 果quả 果quả 理lý 已dĩ 顯hiển 。 令linh 其kỳ 解giải 生sanh 。 初sơ 稱xưng 寶bảo 勝thắng 者giả 乃nãi 是thị 別biệt 名danh 。 名danh 於ư 一nhất 佛Phật 如Như 來Lai 等đẳng 十thập 乃nãi 是thị 通thông 名danh 。 三tam 世thế 十thập 方phương 佛Phật 佛Phật 皆giai 具cụ 。 若nhược 以dĩ 通thông 從tùng 別biệt 合hợp 得đắc 名danh 為vi 寶bảo 。 勝thắng 如Như 來Lai 寶bảo 勝thắng 佛Phật 寶bảo 勝thắng 世Thế 尊Tôn 。 此thử 三tam 既ký 然nhiên 。 例lệ 此thử 合hợp 云vân 寶bảo 勝thắng 應Ứng 供Cúng 寶bảo 勝thắng 正chánh 遍biến 知tri 乃nãi 至chí 寶bảo 勝thắng 天Thiên 人Nhân 師Sư 也dã 。 此thử 十thập 通thông 號hiệu 大đại 經kinh 大đại 論luận 出xuất 其kỳ 名danh 。 天thiên 台thai 慈từ 恩ân 出xuất 其kỳ 義nghĩa 。 相tướng 狀trạng 已dĩ 顯hiển 。 今kim 傍bàng 諸chư 釋thích 更cánh 約ước 三tam 。 三tam 及cập 一nhất 總tổng 結kết 以dĩ 銷tiêu 十thập 號hiệu 。 令linh 知tri 一nhất 一nhất 無vô 非phi 祕bí 藏tạng 。 此thử 義nghĩa 若nhược 明minh 則tắc 不bất 辱nhục 於ư 果quả 人nhân 名danh 字tự 。 初sơ 三tam 既ký 以dĩ 如Như 來Lai 為vi 首thủ 。 即tức 法Pháp 身thân 中trung 三tam 也dã 。 如Như 來Lai 是thị 真Chân 如Như 屬thuộc 法Pháp 身thân 。 應Ứng 供Cúng 利lợi 生sanh 是thị 解giải 脫thoát 。 正chánh 遍biến 知tri 具cụ 一nhất 智trí 是thị 般Bát 若Nhã 。 以dĩ 其kỳ 法Pháp 身thân 必tất 具cụ 二nhị 德đức 故cố 也dã 。 次thứ 三tam 既ký 以dĩ 明Minh 行Hạnh 足Túc 為vi 首thủ 。 即tức 解giải 脫thoát 中trung 三tam 也dã 。 三Tam 明Minh 之chi 行hành 是thị 解giải 脫thoát 。 善Thiện 逝Thệ 能năng 趣thú 極cực 是thị 般Bát 若Nhã 。 解giải 三tam 世thế 間gian 一nhất 一nhất 常thường 住trụ 是thị 法Pháp 身thân 。 以dĩ 其kỳ 解giải 脫thoát 必tất 具cụ 二nhị 德đức 故cố 也dã 。 後hậu 三tam 既ký 以dĩ 無Vô 上Thượng 士Sĩ 調Điều 御Ngự 丈Trượng 夫Phu 為vi 首thủ 。 即tức 般Bát 若Nhã 中trung 三tam 也dã 。 見kiến 性tánh 名danh 丈trượng 夫phu 故cố 當đương 般Bát 若Nhã 。 天Thiên 人Nhân 師Sư 軌quỹ 訓huấn 眾chúng 機cơ 是thị 解giải 脫thoát 。 佛Phật 是thị 復phục 本bổn 大đại 覺giác 是thị 法Pháp 身thân 。 以dĩ 其kỳ 般Bát 若Nhã 必tất 具cụ 二nhị 德đức 故cố 也dã 。 此thử 九cửu 即tức 三tam 此thử 三tam 即tức 一nhất 。 一nhất 無vô 一nhất 相tương/tướng 三tam 九cửu 宛uyển 然nhiên 三tam 千thiên 世thế 間gian 九cửu 世thế 剎sát 那na 。 一nhất 多đa 延diên 促xúc 究cứu 竟cánh 自tự 在tại 。 故cố 言ngôn 世Thế 尊Tôn 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 束thúc 為vi 三tam 道đạo 。 無vô 明minh 愛ái 取thủ 。 三tam 支chi 屬thuộc 煩phiền 惱não 道đạo 。 行hành 有hữu 二nhị 支chi 屬thuộc 業nghiệp 道đạo 。 識thức 名danh 色sắc 六lục 入nhập 。 觸xúc 受thọ 及cập 生sanh 老lão 死tử 屬thuộc 苦khổ 道đạo 。 此thử 雖tuy 昏hôn 迷mê 繫hệ 縛phược 輪luân 轉chuyển 。 而nhi 全toàn 體thể 即tức 是thị 三tam 因nhân 佛Phật 性tánh 。 皆giai 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 隨tùy 人nhân 觀quán 察sát 顯hiển 發phát 不bất 同đồng 。 故cố 大đại 經kinh 說thuyết 下hạ 。 中trung 上thượng 智trí 觀quán 。 此thử 乃nãi 得đắc 三tam 乘thừa 菩Bồ 提Đề 。 若nhược 上thượng 上thượng 智trí 觀quán 。 得đắc 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 以dĩ 前tiền 三tam 教giáo 智trí 有hữu 思tư 議nghị 。 故cố 觀quán 十thập 二nhị 止chỉ 得đắc 三tam 乘thừa 。 唯duy 有hữu 圓viên 教giáo 不bất 思tư 議nghị 智trí 。 體thể 無vô 明minh 等đẳng 。 即tức 是thị 性tánh 染nhiễm 非phi 佛Phật 天thiên 人nhân 修tu 羅la 所sở 造tạo 。 一nhất 一nhất 常thường 住trụ 當đương 處xứ 圓viên 融dung 。 方phương 曰viết 因nhân 中trung 具cụ 於ư 果quả 性tánh 。 又hựu 玄huyền 文văn 中trung 三tam 道đạo 三tam 識thức 雖tuy 本bổn 有hữu 位vị 。 與dữ 果quả 後hậu 三tam 德đức 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 得đắc 此thử 意ý 已dĩ 方phương 可khả 分phân 別biệt 十thập 二nhị 別biệt 名danh 。 無vô 明minh 謂vị 不bất 了liễu 六lục 受thọ 即tức 空không 假giả 中trung 。 行hành 謂vị 依y 不bất 了liễu 心tâm 動động 作tác 業nghiệp 行hành 。 識thức 謂vị 業nghiệp 牽khiên 中trung 陰ấm 識thức 託thác 母mẫu 胎thai 。 名danh 色sắc 謂vị 二nhị 滴tích 為vi 色sắc 心tâm 但đãn 有hữu 名danh 。 六lục 入nhập 謂vị 名danh 色sắc 增tăng 長trưởng 。 成thành 六lục 入nhập 根căn 。 觸xúc 謂vị 六lục 根căn 對đối 外ngoại 為vi 塵trần 所sở 觸xúc 。 受thọ 謂vị 觸xúc 生sanh 三tam 受thọ 苦khổ 樂lạc 平bình 平bình 。 愛ái 謂vị 迷mê 三tam 受thọ 故cố 於ư 樂nhạo/nhạc/lạc 染nhiễm 著trước 。 取thủ 謂vị 愛ái 染nhiễm 纏triền 綿miên 四tứ 方phương 求cầu 索sách 。 有hữu 謂vị 由do 取thủ 造tạo 業nghiệp 須tu 有hữu 來lai 報báo 。 生sanh 謂vị 有hữu 業nghiệp 既ký 熟thục 未vị 來lai 陰ấm 興hưng 。 老lão 死tử 等đẳng 謂vị 生sanh 須tu 變biến 滅diệt 悲bi 惱não 縈oanh 纏triền 。 此thử 十thập 二nhị 支chi 或hoặc 約ước 三tam 世thế 。 或hoặc 約ước 二nhị 世thế 。 或hoặc 約ước 一nhất 念niệm 。 雖tuy 三tam 不bất 同đồng 。 皆giai 以dĩ 十thập 二nhị 而nhi 對đối 三tam 道đạo 。 即tức 事sự 而nhi 理lý 。 一nhất 一nhất 究cứu 竟cánh 清thanh 淨tịnh 自tự 在tại 。 不bất 縱túng/tung 不bất 橫hoạnh/hoành 而nhi 高cao 而nhi 廣quảng 。 如như 是thị 觀quán 者giả 。 得đắc 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 略lược 三Tam 歸Quy 者giả 。 義nghĩa 已dĩ 具cụ 也dã 。 蓋cái 三Tam 寶Bảo 三tam 德đức 。 體thể 本bổn 不bất 異dị 。 既ký 稱xưng 南Nam 無mô 寶bảo 勝thắng 。 十thập 號hiệu 豈khởi 非phi 歸quy 命mạng 果quả 上thượng 三tam 德đức 。 復phục 說thuyết 甚thậm 深thâm 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 乃nãi 是thị 心tâm 依y 因nhân 中trung 三tam 德đức 。 迷mê 悟ngộ 極cực 際tế 三tam 德đức 無vô 差sai 。 一nhất 體thể 義nghĩa 備bị 。 三tam 皆giai 具cụ 足túc 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 真chân 是thị 歸quy 依y 三Tam 寶Bảo 。 義nghĩa 究cứu 竟cánh 成thành 。 當đương 知tri 讖sấm 師sư 意ý 趣thú 深thâm 妙diệu 。 四tứ 魚ngư 生sanh 天thiên 報báo 恩ân 四tứ 。 初sơ 魚ngư 報báo 生sanh 天thiên 。 凡phàm 初sơ 生sanh 天thiên 以dĩ 自tự 業nghiệp 力lực 。 有hữu 三tam 種chủng 念niệm 。 一nhất 自tự 知tri 從tùng 其kỳ 處xứ 死tử 。 二nhị 自tự 知tri 今kim 此thử 處xứ 生sanh 。 三tam 自tự 知tri 先tiên 作tác 何hà 業nghiệp 。 得đắc 來lai 生sanh 天thiên 。 既ký 知tri 曩nẵng 事sự 故cố 下hạ 酬thù 恩ân 。 二nhị 天thiên 酬thù 恩ân 下hạ 地địa 經kinh 樓lâu 屋ốc 者giả 。 重trọng/trùng 屋ốc 曰viết 樓lâu 。 或hoặc 作tác 樓lâu 臺đài 者giả 誤ngộ 也dã 。 釋thích 此thử 為vi 二nhị 。 初sơ 事sự 因nhân 緣duyên 十thập 號hiệu 。 且thả 就tựu 能năng 詮thuyên 屬thuộc 言ngôn 教giáo 故cố 。 同đồng 於ư 水thủy 食thực 。 名danh 為vi 事sự 也dã 。 二nhị 理lý 秖kỳ 於ư 四tứ 事sự 而nhi 解giải 四tứ 德đức 。 故cố 成thành 理lý 益ích 。 以dĩ 十thập 千thiên 魚ngư 由do 戒giới 緩hoãn 故cố 。 受thọ 鱗lân 介giới 身thân 。 由do 乘thừa 急cấp 故cố 。 今kim 遇ngộ 大Đại 乘Thừa 真chân 善Thiện 知Tri 識Thức 。 故cố 能năng 於ư 事sự 深thâm 解giải 妙diệu 理lý 。 受thọ 食thực 得đắc 命mạng 即tức 表biểu 真chân 常thường 。 受thọ 水thủy 得đắc 樂lạc 表biểu 涅Niết 槃Bàn 樂nhạo/nhạc/lạc 。 於ư 十thập 二nhị 棘cức 林lâm 解giải 自tự 在tại 我ngã 。 依y 十thập 號hiệu 法pháp 獲hoạch 天thiên 報báo 財tài 。 於ư 世thế 淨tịnh 命mạng 解giải 性tánh 淨tịnh 德đức 。 此thử 四tứ 法pháp 益ích 因nhân 流lưu 水thủy 得đắc 故cố 。 持trì 四tứ 萬vạn 真chân 珠châu 瓔anh 珞lạc 。 報báo 恩ân 供cúng 養dường 。 食thực 等đẳng 四tứ 事sự 。 既ký 表biểu 理lý 益ích 。 四tứ 萬vạn 珠châu 瓔anh 豈khởi 但đãn 事sự 供cung 。 蓋cái 表biểu 千thiên 界giới 萬vạn 如như 。 是thị 法pháp 一nhất 一nhất 皆giai 具cụ 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 即tức 四tứ 十thập 千thiên 真chân 珠châu 瓔anh 珞lạc 。 非phi 嚴nghiêm 而nhi 嚴nghiêm 。 嚴nghiêm 於ư 法Pháp 身thân 。 此thử 乃nãi 財tài 供cung 而nhi 成thành 法pháp 供cung 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 。 豈khởi 得đắc 名danh 為vi 有hữu 。 妙diệu 善thiện 根căn 得đắc 記ký 緣duyên 耶da 。 三tam 時thời 閻diêm 下hạ 王vương 見kiến 光quang 瑞thụy 。 四tứ 長trưởng 者giả 據cứ 教giáo 定định 答đáp 。 三Tam 明Minh 第đệ 五ngũ 結kết 會hội 古cổ 今kim 。 經kinh 羅la 睺hầu 羅la 此thử 云vân 覆phú 障chướng 。 以dĩ 六lục 年niên 在tại 胎thai 因nhân 立lập 斯tư 號hiệu 。 新tân 云vân 羅la 怙hộ 羅la 。 此thử 云vân 障chướng 月nguyệt 。 然nhiên 本bổn 迹tích 事sự 不bất 可khả 審thẩm 知tri 。 傍bàng 文văn 思tư 之chi 。 十thập 千thiên 今kim 昔tích 必tất 是thị 所sở 化hóa 餘dư 皆giai 能năng 化hóa 。 此thử 之chi 能năng 化hóa 據cứ 華hoa 嚴nghiêm 等đẳng 諸chư 經kinh 所sở 說thuyết 。 皆giai 是thị 劫kiếp 海hải 修tu 其kỳ 實thật 因nhân 。 熟thục 其kỳ 十thập 千thiên 令linh 今kim 得đắc 脫thoát 。 若nhược 取thủ 法pháp 華hoa 久cửu 成thành 之chi 意ý 。 皆giai 是thị 迹tích 中trung 接tiếp 此thử 等đẳng 機cơ 令linh 今kim 得đắc 記ký 。 此thử 宗tông 講giảng 者giả 內nội 心tâm 合hợp 知tri 。 六lục 釋thích 捨xả 身thân 品phẩm 二nhị 。 初sơ 釋thích 題đề 二nhị 。 初sơ 問vấn 捨xả 多đa 題đề 少thiểu 。 二nhị 此thử 從tùng 下hạ 答đáp 從tùng 要yếu 立lập 題đề 。 受thọ 者giả 須tu 身thân 。 虎hổ 飢cơ 所sở 逼bức 。 正chánh 須tu 身thân 肉nhục 。 壽thọ 命mạng 財tài 位vị 非phi 彼bỉ 所sở 求cầu 。 夫phu 行hành 門môn 無vô 量lượng 。 根căn 由do 宿túc 熏huân 。 四tứ 種chủng 三tam 昧muội 逐trục 人nhân 所sở 尚thượng 。 於ư 隨tùy 自tự 意ý 善thiện 行hành 六Lục 度Độ 。 樂nhạo/nhạc/lạc 行hành 檀đàn 者giả 。 於ư 身thân 命mạng 財tài 。 無vô 所sở 悋lận 惜tích 。 自tự 行hành 教giáo 他tha 。 隨tùy 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 皆giai 在tại 於ư 施thí 。 若nhược 於ư 善thiện 師sư 及cập 依y 實thật 教giáo 。 修tu 檀đàn 行hành 者giả 體thể 能năng 施thí 心tâm 及cập 受thọ 施thí 境cảnh 。 所sở 施thí 身thân 等đẳng 即tức 空không 假giả 中trung 。 事sự 行hành 理lý 觀quán 合hợp 一nhất 而nhi 修tu 助trợ 道đạo 。 正chánh 修tu 相tương/tướng 資tư 而nhi 進tiến 。 既ký 稱xưng 本bổn 習tập 故cố 忻hãn 然nhiên 而nhi 為vi 。 或hoặc 因nhân 事sự 卒thốt 行hành 宿túc 緣duyên 會hội 故cố 。 或hoặc 積tích 年niên 要yếu 誓thệ 令linh 觀quán 成thành 故cố 。 或hoặc 顯hiển 陳trần 所sở 願nguyện 令linh 物vật 効hiệu 故cố 。 或hoặc 密mật 遂toại 其kỳ 心tâm 息tức 他tha 謗báng 故cố 。 悲bi 重trọng/trùng 故cố 。 密mật 慈từ 重trọng/trùng 故cố 。 顯hiển 心tâm 若nhược 真chân 實thật 四tứ 悉tất 俱câu 成thành 。 心tâm 若nhược 詐trá 欺khi 二nhị 利lợi 皆giai 失thất 。 然nhiên 佛Phật 談đàm 本bổn 事sự 令linh 人nhân 効hiệu 行hành 。 故cố 疏sớ/sơ 云vân 。 引dẫn 昔tích 捐quyên 軀khu 誡giới 今kim 師sư 弟đệ 。 勿vật 悋lận 法Pháp 財tài 。 問vấn 大đại 論luận 云vân 。 捨xả 身thân 易dị 捨xả 心tâm 難nạn/nan 。 論luận 欲dục 行hành 者giả 捨xả 執chấp 著trước 心tâm 故cố 以dĩ 難nạn/nan 歎thán 。 欲dục 息tức 事sự 施thí 故cố 以dĩ 易dị 斥xích 。 何hà 不bất 依y 論luận 遠viễn 離ly 執chấp 心tâm 。 今kim 人nhân 為vi 何hà 好hảo/hiếu 捨xả 身thân 命mạng 。 答đáp 抑ức 揚dương 取thủ 捨xả 皆giai 遵tuân 佛Phật 教giáo 。 悉tất 赴phó 人nhân 心tâm 。 佛Phật 談đàm 正chánh 助trợ 不bất 同đồng 。 人nhân 樂nhạo/nhạc/lạc 理lý 事sự 不bất 等đẳng 。 今kim 品phẩm 特đặc 示thị 。 捨xả 於ư 身thân 命mạng 。 安an 得đắc 以dĩ 論luận 難nan 易dị 為vi 譏cơ 。 又hựu 復phục 空không 說thuyết 捨xả 心tâm 而nhi 執chấp 己kỷ 見kiến 。 膠giao 固cố 自tự 體thể 一nhất 毛mao 不bất 拔bạt 。 毀hủy 他tha 捨xả 命mạng 為vi 非phi 。 既ký 乖quai 隨tùy 喜hỷ 之chi 心tâm 。 寧ninh 逃đào 嫉tật 善thiện 之chi 咎cữu 。 願nguyện 聞văn 佛Phật 說thuyết 隨tùy 力lực 奉phụng 行hành 。 二nhị 釋thích 文văn 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 四tứ 。 初sơ 問vấn 。 小tiểu 人nhân 即tức 國quốc 病bệnh 者giả 。 小tiểu 蟲trùng 一nhất 萬vạn 枯khô 魚ngư 。 魚ngư 關quan 未vị 來lai 法pháp 食thực 之chi 誓thệ 。 獲hoạch 成thành 佛Phật 記ký 例lệ 。 病bệnh 差sai 者giả 定định 於ư 後hậu 世thế 為vi 解giải 脫thoát 機cơ 。 是thị 故cố 皆giai 蒙mông 二nhị 世thế 之chi 益ích 。 感cảm 深thâm 契khế 極cực 者giả 以dĩ 不bất 二nhị 解giải 導đạo 難nan 行hành 行hành 。 此thử 感cảm 至chí 深thâm 。 捨xả 身thân 命mạng 財tài 。 與dữ 後hậu 際tế 等đẳng 。 此thử 契khế 唯duy 極cực 。 眾chúng 聞văn 獲hoạch 益ích 正chánh 當đương 此thử 時thời 。 是thị 故cố 樹thụ 神thần 。 乘thừa 機cơ 發phát 問vấn 。 二nhị 答đáp 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 十thập 段đoạn 悉tất 如như 科khoa 列liệt 。 二nhị 就tựu 本bổn 下hạ 正chánh 明minh 捨xả 身thân 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 長trường/trưởng 行hành 四tứ 。 初sơ 明minh 本bổn 眷quyến 屬thuộc 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 五ngũ 段đoạn 如như 分phần/phân 科khoa 列liệt 。 二nhị 從tùng 作tác 下hạ 捨xả 身thân 方phương 便tiện 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 述thuật 觀quán 解giải 。 二nhị 起khởi 誓thệ 願nguyện 願nguyện 行hành 相tương 扶phù 者giả 。 行hành 即tức 觀quán 解giải 。 非phi 此thử 觀quán 解giải 莫mạc 成thành 其kỳ 願nguyện 。 非phi 乎hồ 誓thệ 願nguyện 行hành 則tắc 有hữu 退thoái 。 疏sớ/sơ 適thích 產sản 七thất 日nhật 。 至chí 樹thụ 神thần 數số 魚ngư 等đẳng 者giả 。 此thử 文văn 追truy 解giải 前tiền 第đệ 四tứ 見kiến 產sản 虎hổ 文văn 也dã 。 疏sớ/sơ 可khả 見kiến 。 經kinh 從tùng 作tác 是thị 念niệm 言ngôn 。 下hạ 述thuật 觀quán 解giải 。 觀quán 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 助trợ 觀quán 。 二nhị 正chánh 觀quán 。 從tùng 初sơ 至chí 甚thậm 可khả 患hoạn 厭yếm 。 是thị 助trợ 道đạo 觀quán 也dã 。 以dĩ 三tam 藏tạng 教giáo 假giả 想tưởng 。 對đối 治trị 戀luyến 著trước 依y 正chánh 之chi 心tâm 。 從tùng 是thị 故cố 我ngã 今kim 。 下hạ 正chánh 觀quán 也dã 。 至chí 無vô 諸chư 塵trần 累lụy 等đẳng 。 即tức 空không 觀quán 也dã 。 無vô 量lượng 禪thiền 定định 。 至chí 諸chư 佛Phật 所sở 讚tán 。 即tức 假giả 觀quán 也dã 。 從tùng 證chứng 成thành 如như 是thị 至chí 法Pháp 樂lạc 。 即tức 中trung 觀quán 也dã 。 說thuyết 乃nãi 前tiền 後hậu 修tu 必tất 一nhất 心tâm 。 二nhị 從tùng 是thị 王vương 子tử 下hạ 述thuật 誓thệ 願nguyện 。 先tiên 作tác 方phương 便tiện 。 次thứ 作tác 誓thệ 言ngôn 下hạ 正chánh 起khởi 誓thệ 。 六lục 句cú 不bất 出xuất 四tứ 弘hoằng 。 初sơ 二nhị 依y 滅Diệt 諦Đế 發phát 成thành 佛Phật 願nguyện 。 三tam 四tứ 依y 道Đạo 諦Đế 發phát 悲bi 智trí 願nguyện 。 第đệ 五ngũ 依y 苦Khổ 諦Đế 發phát 度độ 生sanh 願nguyện 。 第đệ 六lục 依y 集Tập 諦Đế 發phát 斷đoạn 惑hoặc 願nguyện 。 此thử 依y 界giới 外ngoại 滅Diệt 諦Đế 為vi 首thủ 。 驗nghiệm 發phát 圓viên 心tâm 也dã 。 三tam 正chánh 捨xả 身thân 二nhị 。 初sơ 科khoa 。 二nhị 釋thích 。 經kinh 六lục 種chủng 震chấn 動động 者giả 。 謂vị 動động 起khởi 涌dũng 三tam 種chủng 是thị 形hình 。 震chấn 吼hống 擊kích 三tam 種chủng 是thị 聲thanh 。 今kim 於ư 形hình 聲thanh 略lược 言ngôn 其kỳ 二nhị 。 故cố 言ngôn 震chấn 動động 。 四tứ 捨xả 身thân 後hậu 悲bi 戀luyến 二nhị 。 初sơ 科khoa 。 二nhị 釋thích 如như 文văn 。 二nhị 偈kệ 頌tụng 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 三tam 。 初sơ 通thông 明minh 昔tích 行hành 。 二nhị 我ngã 念niệm 下hạ 別biệt 頌tụng 長trường/trưởng 行hành 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 五ngũ 。 初sơ 頌tụng 上thượng 本bổn 眷quyến 屬thuộc 。 二nhị 頌tụng 上thượng 捨xả 身thân 方phương 便tiện 。 三tam 頌tụng 上thượng 正chánh 捨xả 身thân 。 四tứ 頌tụng 上thượng 眷quyến 屬thuộc 愁sầu 苦khổ 。 五ngũ 頌tụng 上thượng 父phụ 母mẫu 愁sầu 苦khổ 私tư 開khai 二nhị 。 初sơ 經kinh 。 是thị 時thời 王vương 子tử 。 當đương 捨xả 下hạ 頌tụng 見kiến 相tương/tướng 時thời 愁sầu 憂ưu 二nhị 。 初sơ 王vương 妃phi 憂ưu 惱não 二nhị 。 初sơ 見kiến 相tương/tướng 。 二nhị 於ư 是thị 下hạ 述thuật 相tương/tướng 六lục 。 初sơ 正chánh 述thuật 惡ác 相tướng 。 二nhị 是thị 時thời 下hạ 述thuật 已dĩ 迷mê 悶muộn 。 三tam 王vương 聞văn 下hạ 王vương 臣thần 憂ưu 惱não 。 四tứ 爾nhĩ 時thời 下hạ 國quốc 人nhân 驚kinh 愕ngạc 。 五ngũ 爾nhĩ 時thời 下hạ 王vương 妃phi 敘tự 德đức 。 六lục 我ngã 所sở 下hạ 驗nghiệm 相tương/tướng 失thất 子tử 。 二nhị 爾nhĩ 時thời 下hạ 大đại 王vương 求cầu 覓mịch 二nhị 。 初sơ 慰úy 諭dụ 其kỳ 妃phi 。 二nhị 大đại 王vương 下hạ 。 求cầu 覓mịch 其kỳ 子tử 。 二nhị 先tiên 所sở 下hạ 頌tụng 知tri 終chung 後hậu 悲bi 苦khổ 三tam 。 初sơ 使sứ 者giả 迴hồi 白bạch 二nhị 。 初sơ 前tiền 使sử 慰úy 王vương 二nhị 。 須tu 臾du 下hạ 後hậu 使sử 告cáo 實thật 。 二nhị 是thị 時thời 下hạ 大đại 王vương 悶muộn 絕tuyệt 。 三tam 復phục 有hữu 下hạ 王vương 迎nghênh 二nhị 子tử 三tam 。 初sơ 臣thần 述thuật 失thất 志chí 。 二nhị 是thị 時thời 下hạ 王vương 並tịnh 思tư 惟duy 。 一nhất 亡vong 二nhị 存tồn 對đối 並tịnh 思tư 忖thốn 。 亡vong 者giả 叵phả 尋tầm 存tồn 者giả 宜nghi 取thủ 。 三tam 爾nhĩ 時thời 下hạ 迎nghênh 子tử 慰úy 母mẫu 。 三tam 從tùng 佛Phật 下hạ 結kết 會hội 二nhị 。 初sơ 科khoa 。 二nhị 釋thích 三tam 。 初sơ 結kết 會hội 人nhân 。 經kinh 輸du 頭đầu 檀đàn 或hoặc 閱duyệt 頭đầu 檀đàn 。 此thử 云vân 淨tịnh 飯phạn 。 摩ma 耶da 此thử 云vân 天thiên 后hậu 。 調Điều 達Đạt 亦diệc 提Đề 婆Bà 達Đạt 多Đa 。 此thử 云vân 天thiên 授thọ 。 父phụ 母mẫu 從tùng 天thiên 乞khất 子tử 。 天thiên 授thọ 與dữ 之chi 。 是thị 佛Phật 堂đường 弟đệ 。 瞿cù 夷di 此thử 云vân 明minh 女nữ 。 悉tất 達đạt 有hữu 三tam 夫phu 人nhân 。 一nhất 瞿cù 夷di 。 二nhị 耶da 輸du 。 三tam 鹿lộc 野dã 。 各các 有hữu 二nhị 萬vạn 婇thể 女nữ 。 五ngũ 比Bỉ 丘Khâu 者giả 。 憍kiêu 陳trần 如như 。 頞át 鞞bệ 跋bạt 提đề 。 十Thập 力Lực 迦Ca 葉Diếp 。 拘câu 利lợi 太thái 子tử 。 陳trần 如như 十Thập 力Lực 迦Ca 葉Diếp 。 二nhị 是thị 母mẫu 親thân 。 餘dư 三tam 是thị 父phụ 親thân 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 此thử 云vân 身thân 子tử 。 母mẫu 好hảo/hiếu 身thân 形hình 故cố 母mẫu 名danh 身thân 。 是thị 彼bỉ 之chi 子tử 故cố 名danh 身thân 子tử 。 目mục 犍kiền 連liên 此thử 云vân 胡hồ 豆đậu 姓tánh 也dã 。 上thượng 古cổ 有hữu 仙tiên 居cư 山sơn 。 常thường 採thải 菉lục 豆đậu 而nhi 食thực 因nhân 以dĩ 命mạng 族tộc 。 尊tôn 者giả 是thị 彼bỉ 之chi 後hậu 也dã 。 二nhị 經kinh 爾nhĩ 時thời 下hạ 結kết 會hội 塔tháp 。 具cụ 云vân 塔tháp 婆bà 。 義nghĩa 翻phiên 方phương 墳phần 。 或hoặc 云vân 聚tụ 相tương/tướng 。 謂vị 累lũy/lụy/luy 木mộc 石thạch 。 及cập 寶bảo 高cao 以dĩ 為vi 相tương/tướng 。 茶trà 毘tỳ 後hậu 分phần/phân 云vân 。 佛Phật 塔tháp 高cao 十thập 三tam 層tằng 上thượng 有hữu 相tương/tướng 輪luân 。 支chi 佛Phật 塔tháp 十thập 一nhất 層tằng 。 羅La 漢Hán 四tứ 層tằng 。 輪Luân 王Vương 塔tháp 無vô 復phục 層tằng 級cấp 。 以dĩ 未vị 脫thoát 三tam 界giới 故cố 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 經kinh 八bát 種chủng 塔tháp 並tịnh 有hữu 露lộ 盤bàn 。 佛Phật 塔tháp 八bát 重trọng/trùng 。 菩Bồ 薩Tát 七thất 重trùng 。 支chi 佛Phật 六lục 重trọng/trùng 。 四Tứ 果Quả 五ngũ 重trọng/trùng 。 三tam 果quả 四tứ 。 二nhị 果quả 三tam 。 初sơ 果quả 二nhị 。 輪Luân 王Vương 一nhất 。 凡phàm 僧Tăng 但đãn 蕉tiêu 葉diệp 火hỏa 珠châu 而nhi 已dĩ 。 雖tuy 兩lưỡng 經kinh 異dị 說thuyết 。 而nhi 凡phàm 僧Tăng 並tịnh 無vô 層tằng 級cấp 。 邇nhĩ 世thế 所sở 立lập 雖tuy 無vô 露lộ 盤bàn 。 既ký 出xuất 四tứ 簷diêm 猶do 濫lạm 初sơ 果quả 。 儻thảng 循tuần 蕉tiêu 葉diệp 火hỏa 珠châu 之chi 制chế 。 則tắc 免miễn 僣# 上thượng 聖thánh 識thức 者giả 宜nghi 効hiệu 之chi 。 舍xá 利lợi 此thử 云vân 身thân 骨cốt 。 三tam 經kinh 是thị 時thời 下hạ 結kết 會hội 誓thệ 願nguyện 。 三tam 說thuyết 是thị 下hạ 大đại 眾chúng 所sở 益ích 。 四tứ 樹thụ 神thần 下hạ 結kết 問vấn 意ý 。 經kinh 怖bố 懅cứ 其kỳ 據cứ 切thiết 。 廣quảng 雅nhã 云vân 。 畏úy 懼cụ 也dã 。 瘭tiếu 必tất 遙diêu 切thiết 。 疽thư 疾tật 也dã 。 奄yểm 忽hốt 。 忽hốt 謂vị 倏thúc 忽hốt 也dã 。 鶵# 士sĩ 虞ngu 切thiết 。 鳥điểu 子tử 也dã 膶# 如như 輪luân 切thiết 。 目mục 動động 也dã 。 抆vấn 武võ 粉phấn 切thiết 。 拭thức 也dã 。 躃tích 旁bàng 益ích 切thiết 。 倒đảo 也dã 。 慟đỗng 哀ai 過quá 也dã 。 惙chuyết 陟trắc 劣liệt 切thiết 。 疲bì 也dã 。 七thất 讚tán 佛Phật 品phẩm 初sơ 解giải 題đề 。 二nhị 初sơ 明minh 讚tán 之chi 能năng 所sở 二nhị 。 初sơ 大đại 師sư 約ước 因nhân 人nhân 讚tán 果quả 釋thích 。 能năng 讚tán 是thị 三tam 番phiên 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 一nhất 是thị 經Kinh 初sơ 陳trần 列liệt 之chi 眾chúng 。 二nhị 是thị 信tín 相tương/tướng 發phát 起khởi 之chi 人nhân 。 三tam 是thị 樹thụ 神thần 善thiện 女nữ 。 此thử 雖tuy 眾chúng 兼kiêm 道đạo 俗tục 。 形hình 混hỗn 人nhân 天thiên 。 既ký 發phát 大đại 心tâm 咸hàm 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 所sở 讚tán 是thị 一nhất 佛Phật 世Thế 尊Tôn 者giả 。 即tức 釋Thích 迦Ca 教giáo 主chủ 一nhất 佛Phật 也dã 。 斯tư 欲dục 異dị 前tiền 讚tán 品phẩm 能năng 讚tán 是thị 往vãng 世thế 金kim 龍long 一nhất 人nhân 。 所sở 讚tán 是thị 三tam 世thế 極cực 果quả 諸chư 佛Phật 也dã 。 然nhiên 准chuẩn 前tiền 釋thích 題đề 品phẩm 目mục 。 具cụ 含hàm 四tứ 悉tất 。 今kim 文văn 略lược 示thị 。 欲dục 明minh 其kỳ 相tương/tướng 者giả 應ưng 云vân 。 題đề 標tiêu 讚tán 佛Phật 義nghĩa 含hàm 能năng 所sở 。 即tức 世thế 界giới 歡hoan 喜hỷ 也dã 。 二nhị 能năng 讚tán 善thiện 生sanh 必tất 托thác 緣duyên 起khởi 。 緣duyên 中trung 最tối 勝thắng 莫mạc 過quá 讚tán 佛Phật 。 故cố 三tam 菩Bồ 薩Tát 能năng 讚tán 。 即tức 為vi 人nhân 生sanh 善thiện 也dã 。 三tam 所sở 讚tán 為vi 能năng 讚tán 。 乃nãi 印ấn 成thành 三tam 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 無vô 虛hư 謬mậu 。 即tức 破phá 惡ác 對đối 治trị 也dã 。 四tứ 如Như 來Lai 讚tán 樹thụ 神thần 快khoái 說thuyết 果quả 地địa 大đại 體thể 大đại 智trí 大đại 用dụng 。 即tức 入nhập 理lý 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 也dã 題đề 含hàm 四tứ 義nghĩa 文văn 理lý 一nhất 如như 。 今kim 疏sớ/sơ 存tồn 略lược 不bất 無vô 其kỳ 以dĩ 。 蓋cái 題đề 讚tán 佛Phật 實thật 通thông 能năng 所sở 以dĩ 。 所sở 讚tán 果quả 佛Phật 反phản 讚tán 因nhân 人nhân 。 生sanh 善thiện 破phá 惡ác 二nhị 俱câu 不bất 便tiện 。 然nhiên 或hoặc 以dĩ 所sở 讚tán 為vi 能năng 讚tán 。 生sanh 他tha 善thiện 業nghiệp 破phá 他tha 事sự 惡ác 。 斯tư 何hà 不bất 可khả 故cố 知tri 略lược 也dã 。 二nhị 私tư 謂vị 下hạ 章chương 安an 約ước 因nhân 果quả 互hỗ 讚tán 釋thích 。 言ngôn 一nhất 佛Phật 是thị 能năng 讚tán 者giả 。 經Kinh 云vân 。 善thiện 哉tai 善thiện 哉tai 。 樹thụ 神thần 善thiện 女nữ 。 汝nhữ 於ư 今kim 日nhật 。 快khoái 說thuyết 是thị 言ngôn 。 經kinh 雖tuy 獨độc 讚tán 樹thụ 神thần 意ý 兼kiêm 前tiền 二nhị 。 故cố 云vân 三tam 番phiên 是thị 所sở 讚tán 。 言ngôn 三tam 番phiên 是thị 當đương 佛Phật 等đẳng 者giả 。 釋thích 疑nghi 也dã 。 恐khủng 人nhân 疑nghi 云vân 。 既ký 讚tán 兼kiêm 能năng 所sở 。 何hà 以dĩ 獨độc 題đề 讚tán 佛Phật 。 故cố 釋thích 云vân 。 佛Phật 通thông 現hiện 未vị 皆giai 是thị 讚tán 佛Phật 爾nhĩ 。

金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 。 文Văn 句Cú 記Ký 卷quyển 第đệ 六lục (# 上thượng )#

金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 。 文Văn 句Cú 記Ký 卷quyển 第đệ 六lục (# 下hạ )#

宋tống 四tứ 明minh 沙Sa 門Môn 知tri 禮lễ 述thuật

二nhị 次thứ 第đệ 下hạ 明minh 品phẩm 之chi 次thứ 第đệ 二nhị 。 初sơ 明minh 諸chư 品phẩm 所sở 歸quy 亦diệc 是thị 今kim 品phẩm 之chi 來lai 意ý 也dã 。 何hà 者giả 下hạ 釋thích 諸chư 品phẩm 次thứ 第đệ 。 序tự 品phẩm 敘tự 大đại 體thể 等đẳng 者giả 。 向hướng 疏sớ/sơ 釋thích 經kinh 敘tự 乎hồ 五ngũ 章chương 。 今kim 唯duy 敘tự 體thể 者giả 。 蓋cái 指chỉ 極cực 果quả 所sở 游du 所sở 契khế 。 而nhi 高cao 而nhi 廣quảng 。 法pháp 性tánh 是thị 佛Phật 地địa 之chi 所sở 證chứng 。 為vi 今kim 經kinh 之chi 大đại 體thể 也dã 。 下hạ 壽thọ 量lượng 洎kịp 諸chư 品phẩm 功công 德đức 皆giai 不bất 出xuất 大đại 智trí 大đại 用dụng 。 言ngôn 窮cùng 源nguyên 等đẳng 者giả 。 妙diệu 覺giác 中trung 理lý 之chi 源nguyên 已dĩ 窮cùng 。 邊biên 際tế 之chi 事sự 亦diệc 極cực 。 故cố 種chủng 智trí 泯mẫn 照chiếu 萬vạn 行hạnh 休hưu 息tức 。 是thị 唯duy 一nhất 性tánh 更cánh 無vô 異dị 途đồ 。 故cố 曰viết 經kinh 之chi 大đại 體thể 也dã 。 壽thọ 量lượng 果quả 地địa 二nhị 智trí 已dĩ 圓viên 。 故cố 冥minh 深thâm 廣quảng 之chi 體thể 起khởi 長trường 短đoản 之chi 用dụng 。 懺sám 讚tán 空không 導đạo 豈khởi 越việt 大đại 用dụng 。 諸chư 品phẩm 功công 德đức 無vô 違vi 應ưng 體thể 。 故cố 下hạ 云vân 皆giai 金kim 光quang 明minh 之chi 力lực 也dã 。 如như 是thị 下hạ 二nhị 示thị 今kim 文văn 讚tán 意ý 。 明minh 由do 上thượng 一nhất 十thập 七thất 品phẩm 之chi 利lợi 益ích 。 故cố 有hữu 下hạ 六lục 十thập 二nhị 行hành 之chi 歎thán 辭từ 也dã 。 善thiện 始thỉ 令linh 終chung 者giả 。 序tự 等đẳng 三tam 分phần/phân 既ký 皆giai 獲hoạch 利lợi 。 故cố 三tam 菩Bồ 薩Tát 荷hà 佛Phật 深thâm 恩ân 而nhi 興hưng 讚tán 歎thán 。 故cố 有hữu 讚tán 佛Phật 品phẩm 也dã 。 令linh 亦diệc 善thiện 也dã 。 三tam 釋thích 文văn 二nhị 。 初sơ 標tiêu 科khoa 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 經kinh 家gia 敘tự 。 疏sớ/sơ 文văn 可khả 見kiến 。 經Kinh 云vân 。 從tùng 此thử 至chí 金kim 寶bảo 蓋cái 國quốc 者giả 。 欲dục 張trương 大đại 其kỳ 眾chúng 滿mãn 中trung 菩Bồ 薩Tát 。 皆giai 讚tán 釋Thích 迦Ca 教giáo 主chủ 也dã 。 比tỉ 見kiến 有hữu 人nhân 不bất 曉hiểu 斯tư 旨chỉ 。 謂vị 讚tán 彼bỉ 佛Phật 。 經kinh 疏sớ/sơ 非phi 闇ám 。 一nhất 何hà 昧muội 哉tai 。 或hoặc 恐khủng 後hậu 學học 隨tùy 他tha 所sở 解giải 。 謬mậu 釋thích 經kinh 文văn 。 今kim 略lược 引dẫn 疏sớ/sơ 示thị 之chi 。 原nguyên 乎hồ 讚tán 品phẩm 之chi 來lai 者giả 。 蓋cái 三tam 番phiên 菩Bồ 薩Tát 。 並tịnh 由do 上thượng 聞văn 經Kinh 得đắc 利lợi 故cố 。 讚tán 佛Phật 及cập 教giáo 。 豈khởi 關quan 他tha 佛Phật 。 況huống 疏sớ/sơ 云vân 。 一nhất 佛Phật 是thị 能năng 讚tán 。 若nhược 謂vị 讚tán 彼bỉ 佛Phật 者giả 。 能năng 讚tán 一nhất 佛Phật 何hà 指chỉ 釋Thích 迦Ca 定định 起khởi 耶da 。 經kinh 疏sớ/sơ 冷lãnh 然nhiên 故cố 不bất 繁phồn 引dẫn 。 二nhị 正chánh 說thuyết 偈kệ 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 別biệt 釋thích 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 即tức 智trí 者giả 就tựu 題đề 分phần/phân 偈kệ 。 故cố 合hợp 六lục 十thập 五ngũ 行hành 半bán 文văn 為vi 三tam 。 即tức 以dĩ 如Như 來Lai 。 定định 起khởi 三tam 行hành 經kinh 文văn 。 合hợp 在tại 樹thụ 神thần 段đoạn 中trung 。 故cố 云vân 二nhị 十thập 八bát 行hành 半bán 樹thụ 神thần 說thuyết 。 分phần/phân 文văn 可khả 見kiến 。 疏sớ/sơ 不bất 委ủy 釋thích 。 故cố 注chú 云vân 云vân 。 應ưng 云vân 六lục 十thập 五ngũ 行hành 半bán 文văn 為vi 二nhị 。 初sơ 六lục 十thập 二nhị 行hành 半bán 三tam 番phiên 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 。 二nhị 後hậu 三tam 行hành 如Như 來Lai 定định 起khởi 說thuyết 。 故cố 下hạ 章chương 安an 總tổng 釋thích 。 乃nãi 云vân 其kỳ 文văn 有hữu 四tứ 。 即tức 斯tư 義nghĩa 也dã 。 具cụ 如như 下hạ 釋thích 二nhị 釋thích 義nghĩa 三tam 。 然nhiên 此thử 三tam 番phiên 菩Bồ 薩Tát 讚tán 辭từ 疏sớ/sơ 不bất 分phân 釋thích 。 達đạt 者giả 必tất 辭từ 意ý 俱câu 明minh 。 恐khủng 新tân 學học 者giả 不bất 曉hiểu 。 今kim 粗thô 科khoa 釋thích 。 初sơ 諸chư 菩Bồ 薩Tát 讚tán 三tam 。 初sơ 寄ký 言ngôn 讚tán 三tam 。 初sơ 讚tán 能năng 說thuyết 教giáo 主chủ 自tự 行hành 功công 德đức 三tam 。 初sơ 讚tán 大đại 小tiểu 相tương/tướng 海hải 二nhị 。 初sơ 如Như 來Lai 下hạ 一nhất 行hành 讚tán 金kim 色sắc 光quang 一nhất 大đại 相tương/tướng 。 經Kinh 云vân 如Như 來Lai 之chi 身thân 者giả 。 標tiêu 起khởi 也dã 。 金kim 色sắc 微vi 妙diệu 。 等đẳng 三tam 句cú 者giả 。 讚tán 第đệ 十thập 四tứ 金kim 色sắc 光quang 微vi 妙diệu 一nhất 大đại 相tương/tướng 也dã 。 二nhị 身thân 淨tịnh 下hạ 二nhị 行hành 半bán 讚tán 身thân 清thanh 潔khiết 等đẳng 三tam 小tiểu 相tương/tướng 。 經Kinh 云vân 身thân 淨tịnh 者giả 。 即tức 讚tán 第đệ 十thập 一nhất 身thân 清thanh 潔khiết 一nhất 小tiểu 相tương/tướng 也dã 。 柔nhu 軟nhuyễn 者giả 。 讚tán 第đệ 十thập 二nhị 身thân 柔nhu 軟nhuyễn 小tiểu 相tương/tướng 也dã 。 圓viên 足túc 無vô 垢cấu 。 二nhị 句cú 讚tán 第đệ 二nhị 十thập 身thân 滿mãn 足túc 小tiểu 相tương/tướng 。 亦diệc 是thị 讚tán 容dung 儀nghi 滿mãn 足túc 。 三tam 其kỳ 音âm 下hạ 二nhị 行hành 重trọng/trùng 讚tán 梵Phạm 音âm 。 一nhất 大đại 相tương/tướng 也dã 。 亦diệc 是thị 兼kiêm 讚tán 言ngôn 音âm 深thâm 遠viễn 小tiểu 相tương/tướng 海hải 也dã 。 梵Phạm 聲thanh 者giả 。 譬thí 佛Phật 音âm 深thâm 遠viễn 故cố 。 師sư 子tử 吼hống 聲thanh 者giả 。 譬thí 佛Phật 音âm 無vô 畏úy 也dã 。 大đại 雷lôi 震chấn 聲thanh 者giả 。 譬thí 佛Phật 音âm 破phá 迷mê 也dã 。 云vân 六lục 種chủng 聲thanh 者giả 。 諸chư 文văn 皆giai 云vân 八bát 音âm 。 一nhất 極cực 好hảo 。 二nhị 柔nhu 軟nhuyễn 。 三tam 和hòa 適thích 。 四tứ 尊tôn 慧tuệ 。 五ngũ 不bất 女nữ 。 六lục 不bất 誤ngộ 。 七thất 深thâm 遠viễn 。 八bát 不bất 竭kiệt 。 譯dịch 人nhân 增tăng 減giảm 不bất 須tu 和hòa 會hội 。 亦diệc 可khả 先tiên 舉cử 妙diệu 如như 梵Phạm 聲thanh 者giả 。 即tức 八bát 音âm 中trung 深thâm 遠viễn 音âm 也dã 。 師sư 子tử 吼hống 大đại 雷lôi 震chấn 即tức 舉cử 不bất 女nữ 音âm 也dã 。 以dĩ 佛Phật 住trụ 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 定Định 。 常thường 有hữu 世Thế 雄Hùng 之chi 德đức 。 久cửu 離ly 雌thư 耎nhuyễn 之chi 心tâm 。 故cố 所sở 出xuất 音âm 聲thanh 。 能năng 令linh 一nhất 切thiết 聞văn 者giả 敬kính 畏úy 。 天thiên 魔ma 外ngoại 道đạo 。 莫mạc 不bất 歸quy 伏phục 也dã 。 上thượng 既ký 已dĩ 列liệt 二nhị 種chủng 聲thanh 。 下hạ 但đãn 云vân 六lục 種chủng 聲thanh 者giả 。 即tức 舉cử 迦ca 陵lăng 頻tần 伽già 。 孔khổng 雀tước 等đẳng 六lục 種chủng 聲thanh 也dã 。 以dĩ 迦ca 陵lăng 頻tần 伽già 。 翻phiên 極cực 好hảo 聲thanh 也dã 。 二nhị 清thanh 淨tịnh 下hạ 一nhất 行hành 半bán 讚tán 尊tôn 特đặc 。 上thượng 以dĩ 大đại 小tiểu 相tương/tướng 間gian 而nhi 讚tán 。 蓋cái 顯hiển 身thân 相tướng 大đại 小tiểu 咸hàm 遍biến 。 辭từ 意ý 雖tuy 含hàm 尊tôn 特đặc 未vị 彰chương 。 故cố 今kim 復phục 讚tán 身thân 相tướng 光quang 明minh 。 俱câu 無vô 限hạn 齊tề 。 經Kinh 云vân 威uy 德đức 者giả 。 巍nguy 巍nguy 堂đường 堂đường 之chi 相tướng 也dã 。 二nhị 智trí 慧tuệ 下hạ 二nhị 句cú 讚tán 智trí 斷đoạn 功công 德đức 。 上thượng 句cú 讚tán 智trí 德đức 。 下hạ 句cú 讚tán 斷đoạn 德đức 。 三tam 世Thế 尊Tôn 下hạ 總tổng 結kết 尊tôn 特đặc 。 大đại 論luận 云vân 。 尊tôn 特đặc 身thân 佛Phật 者giả 。 巍nguy 巍nguy 堂đường 堂đường 。 譬thí 如như 須Tu 彌Di 。 映ánh 臨lâm 大đại 海hải 。 所sở 有hữu 大đại 小tiểu 相tướng 好hảo 亦diệc 。 巍nguy 巍nguy 堂đường 堂đường 。 然nhiên 如Như 來Lai 自tự 行hành 具cụ 足túc 三Tam 身Thân 功công 德đức 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 唯duy 讚tán 尊tôn 特đặc 者giả 。 上thượng 冥minh 下hạ 應ưng 已dĩ 攝nhiếp 三Tam 身Thân 。 斯tư 乃nãi 讚tán 智trí 之chi 巧xảo 。 學học 者giả 思tư 之chi 。 二nhị 為vi 諸chư 下hạ 六lục 行hành 半bán 讚tán 所sở 說thuyết 教giáo 法pháp 化hóa 他tha 利lợi 益ích 二nhị 。 初sơ 敘tự 說thuyết 教giáo 因nhân 由do 。 在tại 文văn 可khả 見kiến 。 新tân 經Kinh 云vân 。 欲dục 利lợi 益ích 諸chư 眾chúng 生sanh 故cố 。 常thường 行hành 法Pháp 施thí 。 乃nãi 至chí 令linh 得đắc 。 大đại 果quả 證chứng 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 。 二nhị 讚tán 所sở 說thuyết 教giáo 法pháp 二nhị 。 初sơ 如Như 來Lai 下hạ 二nhị 句cú 讚tán 經kinh 宗tông 體thể 。 體thể 指chỉ 序tự 品phẩm 如Như 來Lai 所sở 游du 深thâm 廣quảng 無vô 界giới 。 超siêu 諸chư 因nhân 理lý 故cố 稱xưng 。 第đệ 一nhất 深thâm 義nghĩa 。 舉cử 深thâm 該cai 廣quảng 即tức 甚thậm 深thâm 無vô 量lượng 也dã 。 宗tông 指chỉ 壽thọ 量lượng 極cực 果quả 所sở 得đắc 。 過quá 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 亦diệc 稱xưng 第đệ 一nhất 也dã 。 法pháp 報báo 體thể 一nhất 深thâm 義nghĩa 可khả 知tri 。 二nhị 讚tán 經Kinh 力lực 用dụng 三tam 。 初sơ 能năng 令linh 下hạ 二nhị 句cú 讚tán 上thượng 懺sám 品phẩm 滅diệt 惡ác 。 寂tịch 滅diệt 者giả 。 寂tịch 諸chư 業nghiệp 行hành 之chi 惡ác 。 滅diệt 於ư 果quả 報báo 之chi 苦khổ 。 二nhị 能năng 與dữ 下hạ 二nhị 句cú 讚tán 上thượng 讚tán 品phẩm 生sanh 善thiện 。 上thượng 是thị 如Như 來Lai 敘tự 昔tích 龍long 尊tôn 讚tán 佛Phật 。 意ý 生sanh 今kim 日nhật 當đương 機cơ 之chi 善thiện 。 故cố 能năng 與dữ 無vô 量lượng 快khoái 樂lạc 。 三tam 讚tán 空không 品phẩm 雙song 導đạo 二nhị 。 初sơ 能năng 演diễn 下hạ 一nhất 行hành 讚tán 能năng 導đạo 空không 法pháp 妙diệu 。 經Kinh 云vân 甘cam 露lộ 者giả 。 即tức 長trường 生sanh 不bất 死tử 之chi 藥dược 也dã 。 文văn 詮thuyên 中trung 道đạo 妙diệu 空không 實thật 相tướng 真Chân 諦Đế 。 能năng 過quá 二nhị 死tử 迷mê 變biến 可khả 生sanh 四tứ 德đức 常thường 身thân 。 故cố 斯tư 理lý 空không 即tức 名danh 甘cam 露lộ 。 仍nhưng 由do 染nhiễm 體thể 本bổn 淨tịnh 空không 名danh 妙diệu 法Pháp 。 從tùng 此thử 而nhi 入nhập 復phục 名danh 法Pháp 門môn 。 二nhị 能năng 入nhập 下hạ 二nhị 行hành 讚tán 滅diệt 惡ác 生sanh 善thiện 深thâm 。 懺sám 得đắc 斯tư 空không 二nhị 死tử 惡ác 患hoạn 之chi 報báo 即tức 謝tạ 。 三tam 德đức 涅Niết 槃Bàn 之chi 宅trạch 可khả 入nhập 。 言ngôn 解giải 脫thoát 者giả 。 有hữu 二nhị 意ý 。 若nhược 就tựu 解giải 脫thoát 惑hoặc 業nghiệp 之chi 縛phược 。 即tức 破phá 惡ác 也dã 。 若nhược 取thủ 無vô 染nhiễm 自tự 在tại 之chi 淨tịnh 。 即tức 生sanh 善thiện 也dã 。 度độ 三tam 有hữu 等đẳng 。 破phá 惡ác 生sanh 善thiện 可khả 知tri 。 三tam 結kết 讚tán 人nhân 法pháp 者giả 。 功công 德đức 智trí 慧tuệ 。 結kết 上thượng 讚tán 能năng 說thuyết 教giáo 主chủ 尊tôn 妙diệu 人nhân 也dã 。 慈từ 悲bi 精tinh 進tấn 。 結kết 上thượng 讚tán 所sở 說thuyết 教giáo 法pháp 宏hoành 深thâm 也dã 。 法pháp 之chi 宗tông 用dụng 如như 是thị 者giả 。 皆giai 慈từ 悲bi 精tinh 進tấn 所sở 致trí 也dã 。 二nhị 絕tuyệt 言ngôn 讚tán 三tam 。 初sơ 如như 是thị 無vô 量lượng 。 下hạ 一nhất 行hành 絕tuyệt 言ngôn 讚tán 。 故cố 不bất 能năng 稱xưng 計kế 說thuyết 喻dụ 。 二nhị 諸chư 天thiên 世thế 人nhân 。 下hạ 二nhị 行hành 絕tuyệt 心tâm 讚tán 。 故cố 盡tận 思tư 度độ 量lương 。 不bất 能năng 得đắc 知tri 。 大đại 海hải 一nhất 滴tích 少thiểu 分phần 也dã 。 三tam 我ngã 今kim 略lược 讚tán 。 下hạ 一nhất 行hành 指chỉ 廣quảng 結kết 讚tán 。 可khả 見kiến 。 三tam 若nhược 我ngã 功công 德đức 。 下hạ 一nhất 行hành 讚tán 已dĩ 迴hồi 向hướng 。 迴hồi 向hướng 有hữu 三tam 義nghĩa 。 現hiện 文văn 有hữu 二nhị 。 理lý 含hàm 其kỳ 三tam 在tại 文văn 可khả 見kiến 。 二nhị 信tín 相tương/tướng 說thuyết 二nhị 。 初sơ 經kinh 家gia 敘tự 。 二nhị 正chánh 說thuyết 偈kệ 二nhị 。 初sơ 世Thế 尊Tôn 下hạ 一nhất 行hành 總tổng 讚tán 。 相tướng 好hảo 功công 德đức 。 千thiên 數số 者giả 。 舉cử 大đại 數số 也dã 。 二nhị 別biệt 讚tán 大đại 小tiểu 相tương/tướng 海hải 五ngũ 。 初sơ 別biệt 讚tán 二nhị 種chủng 光quang 相tướng 二nhị 。 初sơ 色sắc 淨tịnh 下hạ 。 四tứ 行hành 讚tán 色sắc 具cụ 光quang 相tướng 。 色sắc 淨tịnh 遠viễn 照chiếu 下hạ 。 即tức 第đệ 十thập 四tứ 金kim 色sắc 光quang 相tướng 。 光quang 明minh 熾sí 盛thịnh 下hạ 。 即tức 第đệ 十thập 五ngũ 身thân 光quang 相tướng 。 然nhiên 二nhị 種chủng 光quang 相tướng 若nhược 據cứ 生sanh 身thân 。 皆giai 有hữu 齊tề 限hạn 。 如như 云vân 身thân 光quang 面diện 各các 一nhất 丈trượng 。 今kim 云vân 如như 日nhật 千thiên 光quang 。 乃nãi 至chí 悉tất 能năng 遠viễn 照chiếu 。 無vô 量lượng 佛Phật 土độ 。 故cố 知tri 信tín 相tương/tướng 昔tích 為vi 龍long 尊tôn 讚tán 佛Phật 尊tôn 特đặc 。 發phát 願nguyện 未vị 來lai 。 得đắc 值trị 釋Thích 迦Ca 。 今kim 日nhật 讚tán 佛Phật 。 豈khởi 忘vong 其kỳ 本bổn 。 是thị 則tắc 大đại 相tương/tướng 小tiểu 相tương/tướng 皆giai 寄ký 尊tôn 特đặc 而nhi 讚tán 也dã 。 二nhị 能năng 滅diệt 下hạ 一nhất 行hành 明minh 光quang 具cụ 與dữ 拔bạt 。 昔tích 為vi 龍long 尊tôn 讚tán 佛Phật 。 身thân 放phóng 大đại 光quang 。 滅diệt 盡tận 三tam 界giới 。 一nhất 切thiết 諸chư 苦khổ 。 令linh 諸chư 眾chúng 生sanh 。 悉tất 受thọ 快khoái 樂lạc 。 今kim 日nhật 讚tán 佛Phật 。 還hoàn 讚tán 光quang 明minh 滅diệt 苦khổ 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 在tại 文văn 可khả 見kiến 。 二nhị 諸chư 根căn 下hạ 一nhất 行hành 總tổng 讚tán 。 諸chư 根căn 相tướng 好hảo 。 如như 大đại 相tương/tướng 中trung 有hữu 身thân 端đoan 直trực 。 皮bì 膚phu 薄bạc 細tế 。 舌thiệt 大đại 覆phú 面diện 。 齒xỉ 白bạch 。 齊tề 密mật 。 眼nhãn 如như 金kim 精tinh 。 睫tiệp 如như 牛ngưu 王vương 。 小tiểu 相tương/tướng 中trung 有hữu 鼻tị 高cao 好hảo/hiếu 孔khổng 不bất 現hiện 。 耳nhĩ 輪luân 輻bức 相tương/tướng 埵đóa 成thành 。 身thân 清thanh 潔khiết 柔nhu 軟nhuyễn 等đẳng 諸chư 根căn 皆giai 見kiến 者giả 。 無vô 有hữu 厭yếm 足túc 。 三tam 又hựu 比tỉ 讚tán 一nhất 小tiểu 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 髮phát 紺cám 下hạ 一nhất 行hành 讚tán 髮phát 相tương/tướng 。 孔khổng 雀tước 項hạng 蜂phong 王vương 等đẳng 皆giai 比tỉ 髮phát 有hữu 紺cám 色sắc 。 如như 八bát 十thập 好hảo/hiếu 中trung 有hữu 髮phát 色sắc 青thanh 珠châu 好hảo/hiếu 等đẳng 。 二nhị 清thanh 淨tịnh 下hạ 一nhất 行hành 半bán 具cụ 功công 德đức 。 清thanh 淨tịnh 慈từ 悲bi 。 無vô 量lượng 禪thiền 定định 。 久cửu 皆giai 莊trang 嚴nghiêm 。 故cố 髮phát 好hảo/hiếu 柔nhu 軟nhuyễn 。 四tứ 復phục 明minh 相tướng 好hảo/hiếu 功công 德đức 二nhị 。 初sơ 明minh 相tướng 好hảo/hiếu 具cụ 功công 德đức 二nhị 。 初sơ 相tướng 好hảo 下hạ 一nhất 行hành 明minh 嚴nghiêm 身thân 克khắc 果quả 之chi 用dụng 。 可khả 見kiến 。 二nhị 如Như 來Lai 下hạ 二nhị 行hành 明minh 攝nhiếp 生sanh 感cảm 讚tán 之chi 功công 。 若nhược 相tương/tướng 若nhược 好hảo/hiếu 隨tùy 大đại 隨tùy 小tiểu 。 悉tất 能năng 調điều 伏phục 令linh 心tâm 柔nhu 軟nhuyễn 。 受thọ 諸chư 快khoái 樂lạc 。 故cố 為vi 諸chư 佛Phật 所sở 讚tán 。 二nhị 其kỳ 光quang 下hạ 二nhị 行hành 明minh 功công 德đức 具cụ 光quang 明minh 。 功công 德đức 高cao 廣quảng 猶do 如như 須Tu 彌Di 。 顯hiển 出xuất 大đại 海hải 。 五ngũ 齒xỉ 白bạch 下hạ 二nhị 行hành 半bán 又hựu 比tỉ 讚tán 齒xỉ 毫hào 二nhị 大đại 相tương/tướng 。 三tam 樹thụ 神thần 說thuyết 二nhị 。 初sơ 經kinh 家gia 敘tự 。 言ngôn 道Đạo 場Tràng 菩Bồ 提Đề 樹thụ 神thần 者giả 。 即tức 如Như 來Lai 得đắc 道Đạo 。 之chi 場tràng 在tại 此thử 樹thụ 下hạ 。 然nhiên 樹thụ 本bổn 名danh 畢tất 鉢bát 羅la 。 佛Phật 坐tọa 其kỳ 下hạ 。 得đắc 菩Bồ 提Đề 智trí 果quả 。 立lập 此thử 為vi 名danh 。 故cố 今kim 女nữ 天thiên 依y 此thử 樹thụ 住trụ 亦diệc 以dĩ 為vi 名danh 也dã 。 西tây 域vực 記ký 云vân 。 昔tích 佛Phật 在tại 世thế 。 高cao 數số 百bách 尺xích 。 屢lũ 經kinh 殘tàn 伐phạt 。 猶do 高cao 四tứ 五ngũ 丈trượng 。 莖hành 幹cán 黃hoàng 白bạch 枝chi 葉diệp 青thanh 翠thúy 冬đông 夏hạ 不bất 凋điêu 光quang 鮮tiên 無vô 變biến 。 每mỗi 至chí 如Như 來Lai 涅Niết 槃Bàn 之chi 日nhật 。 葉diệp 皆giai 凋điêu 落lạc 。 頃khoảnh 之chi 復phục 故cố 。 此thử 在tại 中trung 印ấn 度độ 摩Ma 竭Kiệt 陀Đà 國Quốc 。 大đại 城thành 西tây 南nam 四tứ 百bách 餘dư 里lý 。 修tu 苦khổ 行hạnh 處xứ 不bất 遠viễn 。 有hữu 此thử 樹thụ 也dã 。 二nhị 正chánh 說thuyết 偈kệ 四tứ 初sơ 二nhị 句cú 總tổng 讚tán 。 南Nam 無mô 者giả 。 歸quy 命mạng 之chi 辭từ 也dã 。 清thanh 淨tịnh 者giả 。 佛Phật 性tánh 論luận 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 性tánh 淨tịnh 本bổn 無vô 惑hoặc 染nhiễm 故cố 。 二nhị 相tương/tướng 淨tịnh 對đối 治trị 離ly 障chướng 故cố 。 今kim 總tổng 讚tán 如Như 來Lai 中trung 邊biên 智trí 滿mãn 法pháp 報báo 應ứng 圓viên 。 故cố 謂vị 無Vô 上Thượng 正Chánh 覺Giác 也dã 。 二nhị 別biệt 讚tán 二nhị 。 初sơ 廣quảng 讚tán 能năng 說thuyết 教giáo 主chủ 三tam 。 初sơ 甚thậm 深thâm 下hạ 一nhất 行hành 半bán 就tựu 所sở 覺giác 顯hiển 明minh 讚tán 佛Phật 法Pháp 身thân 。 甚thậm 深thâm 妙diệu 法Pháp 者giả 。 法pháp 性tánh 高cao 廣quảng 諸chư 法pháp 融dung 妙diệu 。 圓viên 智trí 圓viên 覺giác 。 遍biến 一nhất 切thiết 處xứ 。 眾chúng 邪tà 染nhiễm 障chướng 本bổn 自tự 離ly 故cố 。 如Như 來Lai 隨tùy 順thuận 斯tư 理lý 覺giác 了liễu 其kỳ 性tánh 。 一nhất 切thiết 魔ma 外ngoại 涅Niết 槃Bàn 非phi 法pháp 。 禪thiền 戒giới 非phi 道đạo 。 猶do 如như 大đại 樹thụ 盤bàn 根căn 厚hậu 地địa 。 唯duy 佛Phật 金kim 剛cang 大đại 智trí 。 獨độc 拔bạt 而nhi 出xuất 。 成thành 佛Phật 正Chánh 覺Giác 者giả 。 所sở 謂vị 出xuất 纏triền 大đại 法Pháp 身thân 也dã 。 然nhiên 準chuẩn 圓viên 佛Phật 大đại 智trí 覺giác 了liễu 本bổn 性tánh 。 非phi 法pháp 非phi 道đạo 。 應ưng 離ly 三tam 乘thừa 七thất 方phương 便tiện 涅Niết 槃Bàn 非phi 法Pháp 戒giới 定định 非phi 道đạo 。 方phương 曰viết 遠viễn 離ly 一nhất 切thiết 。 法pháp 者giả 。 即tức 所sở 生sanh 果quả 法pháp 也dã 。 道đạo 者giả 。 即tức 能năng 生sanh 因nhân 道đạo 也dã 。 苟cẩu 未vị 離ly 無vô 明minh 相tướng 分phần/phân 。 皆giai 曰viết 其kỳ 非phi 也dã 。 二nhị 知tri 有hữu 下hạ 二nhị 行hành 半bán 就tựu 能năng 覺giác 智trí 行hành 讚tán 佛Phật 報báo 身thân 三tam 。 初sơ 約ước 法pháp 。 知tri 有hữu 下hạ 二nhị 句cú 讚tán 報báo 智trí 也dã 。 知tri 者giả 照chiếu 也dã 。 有hữu 即tức 俗tục 非phi 有hữu 即tức 真chân 。 本bổn 性tánh 清thanh 淨tịnh 即tức 中trung 。 以dĩ 一nhất 切thiết 種chủng 。 智trí 知tri 照chiếu 三tam 諦đế 。 則tắc 冥minh 深thâm 契khế 廣quảng 事sự 理lý 周chu 極cực 。 名danh 佛Phật 無vô 上thượng 報báo 智trí 也dã 。 希hy 有hữu 下hạ 二nhị 句cú 讚tán 佛Phật 助trợ 行hành 功công 德đức 。 重trọng/trùng 言ngôn 希hy 有hữu 者giả 。 歎thán 美mỹ 之chi 鄭trịnh 重trọng 也dã 。 下hạ 皆giai 例lệ 然nhiên 。 因nhân 中trung 戒giới 定định 萬vạn 行hạnh 有hữu 排bài 障chướng 敵địch 惡ác 之chi 力lực 名danh 功công 。 助trợ 發phát 大đại 智trí 成thành 佛Phật 大đại 果quả 名danh 德đức 法pháp 華hoa 云vân 。 久cửu 修tu 業nghiệp 所sở 得đắc 。 即tức 無vô 上thượng 報báo 。 故cố 謂vị 如Như 來Lai 功công 德đức 也dã 。 二nhị 希hy 有hữu 下hạ 一nhất 行hành 約ước 喻dụ 。 即tức 喻dụ 上thượng 報báo 身thân 智trí 行hành 也dã 。 大đại 海hải 喻dụ 智trí 也dã 。 須Tu 彌Di 喻dụ 行hành 也dã 。 其kỳ 智trí 冥minh 理lý 窮cùng 實thật 相tướng 底để 故cố 。 方phương 之chi 大đại 海hải 。 釋thích 論luận 謂vị 智Trí 度Độ 。 大đại 海hải 佛Phật 窮cùng 其kỳ 底để 。 因nhân 中trung 萬vạn 行hạnh 積tích 功công 累lũy 德đức 。 喻dụ 彼bỉ 須Tu 彌Di 如như 華hoa 嚴nghiêm 涅Niết 槃Bàn 。 皆giai 云vân 析tích 骨cốt 書thư 經kinh 如như 彼bỉ 妙diệu 高cao 。 三tam 希hy 有hữu 下hạ 二nhị 句cú 總tổng 合hợp 。 智trí 行hành 契khế 理lý 三tam 法pháp 一nhất 如như 。 故cố 曰viết 無vô 邊biên 行hành 也dã 。 三tam 希hy 有hữu 下hạ 一nhất 行hành 半bán 。 就tựu 垂thùy 世thế 形hình 益ích 讚tán 佛Phật 應ưng 身thân 。 優ưu 曇đàm 花hoa 者giả 。 具cụ 足túc 云vân 優ưu 曇đàm 鉢bát 羅la 。 此thử 言ngôn 瑞thụy 應ứng 。 亦diệc 云vân 靈linh 瑞thụy 。 輪Luân 王Vương 出xuất 世thế 時thời 感cảm 此thử 華hoa 。 泥Nê 洹Hoàn 經Kinh 云vân 。 閻Diêm 浮Phù 提Đề 內nội 。 有hữu 尊tôn 樹thụ 王vương 。 名danh 優ưu 曇đàm 鉢bát 羅la 。 有hữu 實thật 無vô 華hoa 。 優ưu 曇đàm 鉢bát 樹thụ 。 有hữu 金kim 華hoa 者giả 。 世thế 乃nãi 有hữu 佛Phật 。 故cố 云vân 時thời 一nhất 現hiện 耳nhĩ 。 無vô 量lượng 大đại 悲bi 者giả 。 垂thùy 應ưng 本bổn 也dã 。 以dĩ 大đại 悲bi 故cố 。 不bất 住trụ 涅Niết 槃Bàn 。 二nhị 釋Thích 迦Ca 下hạ 一nhất 行hành 半bán 。 略lược 讚tán 所sở 說thuyết 教giáo 法pháp 。 如Như 來Lai 將tương 欲dục 。 口khẩu 輪luân 說thuyết 法Pháp 。 必tất 須tu 意ý 業nghiệp 鑑giám 機cơ 。 如như 日nhật 照chiếu 物vật 。 無vô 所sở 不bất 遍biến 。 為vì 欲dục 利lợi 益ích 者giả 。 準chuẩn 金kim 光quang 明minh 之chi 力lực 用dụng 。 須tu 明minh 十thập 種chủng 利lợi 益ích 。 方phương 盡tận 垂thùy 世thế 說thuyết 法Pháp 之chi 意ý 也dã 。 三tam 請thỉnh 佛Phật 出xuất 定định 二nhị 。 初sơ 讚tán 今kim 所sở 入nhập 定định 為vi 請thỉnh 見kiến 由do 。 三tam 初sơ 善thiện 哉tai 下hạ 二nhị 行hành 就tựu 果quả 佛Phật 讚tán 所sở 游du 定định 。 諸chư 根căn 寂tịch 滅diệt 者giả 。 以dĩ 了liễu 眼nhãn 等đẳng 性tánh 常thường 具cụ 無vô 減giảm 修tu 。 諸chư 惑hoặc 死tử 生sanh 悉tất 已dĩ 寂tịch 滅diệt 。 故cố 常thường 居cư 寂tịch 定định 。 而nhi 復phục 游du 入nhập 者giả 。 將tương 軫# 法Pháp 輪luân 表biểu 不bất 妄vọng 說thuyết 。 又hựu 三tam 世thế 佛Phật 說thuyết 必tất 須tu 入nhập 定định 。 故cố 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 云vân 。 雖tuy 知tri 諸chư 法pháp 。 常thường 是thị 定định 相tương/tướng 。 而nhi 示thị 眾chúng 生sanh 諸chư 禪thiền 差sai 別biệt 。 言ngôn 善thiện 寂tịch 大đại 城thành 者giả 。 正chánh 讚tán 所sở 入nhập 定định 也dã 。 即tức 向hướng 經kinh 初sơ 。 法Pháp 性Tánh 三Tam 昧Muội 。 若nhược 入nhập 此thử 定định 即tức 能năng 善thiện 了liễu 諸chư 法pháp 。 寂tịch 滅diệt 無vô 非phi 法pháp 性tánh 故cố 。 防phòng 生sanh 死tử 之chi 非phi 禦ngữ 涅Niết 槃Bàn 之chi 敵địch 。 即tức 中trung 道đạo 善thiện 寂tịch 而nhi 名danh 大đại 城thành 也dã 。 亦diệc 名danh 無Vô 垢Cấu 清Thanh 淨Tịnh 三tam 昧muội 等đẳng 。 既ký 是thị 佛Phật 之chi 境cảnh 界giới 故cố 。 受thọ 無vô 垢cấu 清thanh 淨tịnh 之chi 名danh 。 為vi 諸chư 佛Phật 行hành 處xứ 也dã 。 二nhị 明minh 三tam 昧muội 能năng 空không 行hành 相tương/tướng 。 此thử 經Kinh 雖tuy 則tắc 結kết 歸quy 方Phương 等Đẳng 。 說thuyết 在tại 般Bát 若Nhã 時thời 後hậu 。 懺sám 讚tán 善thiện 惡ác 皆giai 推thôi 空không 導đạo 。 故cố 空không 品phẩm 謂vị 無vô 量lượng 餘dư 經Kinh 。 已dĩ 廣quảng 說thuyết 空không 。 故cố 此thử 經Kinh 中trung 亦diệc 譚đàm 其kỳ 空không 。 為vi 入nhập 理lý 門môn 也dã 。 佛Phật 游du 三tam 昧muội 亦diệc 從tùng 空không 入nhập 。 聲Thanh 聞Văn 之chi 人nhân 。 雖tuy 從tùng 空không 入nhập 。 猶do 為vi 身thân 果quả 所sở 纏triền 。 如Như 來Lai 空không 智trí 明minh 見kiến 聲Thanh 聞Văn 身thân 果quả 。 性tánh 相tướng 皆giai 空không 。 諸chư 佛Phật 境cảnh 界giới 亦diệc 空không 。 如như 是thị 一nhất 切thiết 。 無vô 量lượng 諸chư 法pháp 者giả 。 指chỉ 上thượng 自tự 他tha 依y 果quả 國quốc 土độ 淨tịnh 穢uế 。 推thôi 性tánh 推thôi 相tương/tướng 不bất 見kiến 差sai 品phẩm 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 依y 正chánh 境cảnh 界giới 。 推thôi 求cầu 性tánh 相tướng 皆giai 同đồng 真chân 淨tịnh 。 無vô 復phục 其kỳ 異dị 。 然nhiên 推thôi 乎hồ 性tánh 相tướng 者giả 。 即tức 空không 觀quán 遣khiển 情tình 顯hiển 理lý 之chi 要yếu 門môn 也dã 。 一nhất 家gia 明minh 觀quán 諸chư 處xứ 共cộng 論luận 。 其kỳ 如như 講giảng 學học 之chi 人nhân 亦diệc 多đa 昧muội 之chi 。 今kim 家gia 承thừa 用dụng 則tắc 依y 中trung 論luận 智trí 論luận 。 準chuẩn 理lý 準chuẩn 義nghĩa 開khai 拓thác 觀quán 門môn 。 故cố 於ư 權quyền 教giáo 實thật 教giáo 事sự 觀quán 理lý 觀quán 。 悉tất 已dĩ 明minh 之chi 。 學học 者giả 須tu 知tri 。 且thả 如như 性tánh 相tướng 二nhị 空không 本bổn 是thị 一nhất 空không 觀quán 法pháp 。 備bị 遣khiển 情tình 計kế 故cố 有hữu 兩lưỡng 番phiên 行hành 相tương/tướng 。 是thị 知tri 若nhược 善thiện 修tu 一nhất 空không 觀quán 者giả 。 必tất 遣khiển 二nhị 種chủng 執chấp 性tánh 。 如như 法Pháp 華hoa 止chỉ 云vân 。 知tri 法pháp 常thường 無vô 性tánh 。 荊kinh 谿khê 謂vị 應ưng 無vô 性tánh 性tánh 無vô 相tướng 性tánh 。 諸chư 文văn 為vi 辨biện 性tánh 相tướng 。 寄ký 前tiền 後hậu 說thuyết 。 故cố 以dĩ 二nhị 諦đế 分phân 之chi 。 乃nãi 云vân 。 四tứ 句cú 推thôi 性tánh 不bất 見kiến 性tánh 。 是thị 世thế 諦đế 破phá 性tánh 。 四tứ 句cú 推thôi 名danh 不bất 見kiến 名danh 。 是thị 真Chân 諦Đế 破phá 相tương/tướng 。 相tương 破phá 即tức 相tương/tướng 空không 也dã 。 荊kinh 谿khê 釋thích 云vân 。 若nhược 有hữu 性tánh 執chấp 世thế 而nhi 非phi 諦đế 。 破phá 性tánh 執chấp 已dĩ 世thế 乃nãi 名danh 諦đế 。 是thị 以dĩ 名danh 為vi 。 世thế 諦đế 破phá 性tánh 。 性tánh 執chấp 破phá 已dĩ 。 但đãn 有hữu 名danh 字tự 。 名danh 之chi 為vi 假giả 。 假giả 即tức 是thị 相tương/tướng 為vi 空không 相tướng 。 故cố 觀quán 理lý 證chứng 真chân 是thị 名danh 真Chân 諦Đế 破phá 相tương/tướng 。 空không 非phi 前tiền 後hậu 二nhị 諦đế 同đồng 時thời 。 故cố 知tri 性tánh 執chấp 破phá 已dĩ 。 雖tuy 名danh 世thế 諦đế 。 初sơ 軫# 其kỳ 觀quán 即tức 須tu 觀quán 真chân 。 四tứ 句cú 推thôi 性tánh 雖tuy 不bất 執chấp 性tánh 。 其kỳ 如như 惑hoặc 存tồn 轉chuyển 計kế 其kỳ 名danh 。 既ký 不bất 見kiến 理lý 但đãn 名danh 世thế 諦đế 。 仍nhưng 觀quán 法pháp 性tánh 真chân 理lý 破phá 名danh 字tự 相tương/tướng 。 相tương/tướng 執chấp 破phá 已dĩ 方phương 證chứng 其kỳ 真chân 。 故cố 名danh 真Chân 諦Đế 破phá 相tương/tướng 。 或hoặc 初sơ 觀quán 真Chân 諦Đế 四tứ 句cú 推thôi 性tánh 。 便tiện 了liễu 陰ấm 界giới 色sắc 心tâm 名danh 字tự 無vô 四tứ 句cú 相tương/tướng 。 即tức 名danh 真Chân 諦Đế 破phá 性tánh 破phá 相tương/tướng 。 豈khởi 待đãi 轉chuyển 觀quán 破phá 相tương/tướng 。 方phương 用dụng 真Chân 諦Đế 耶da 。 若nhược 爾nhĩ 。 推thôi 性tánh 何hà 故cố 云vân 不bất 自tự 他tha 共cộng 等đẳng 。 推thôi 相tương/tướng 自tự 謂vị 不bất 內nội 外ngoại 中trung 間gian 等đẳng 。 句cú 法pháp 既ký 別biệt 顯hiển 理lý 用dụng 觀quán 自tự 異dị 。 何hà 謂vị 祇kỳ 一nhất 四tứ 句cú 空không 觀quán 破phá 二nhị 種chủng 執chấp 耶da 。 答đáp 向hướng 謂vị 寄ký 前tiền 後hậu 說thuyết 。 對đối 所sở 破phá 執chấp 相tướng 。 故cố 推thôi 性tánh 則tắc 謂vị 不bất 自tự 他tha 等đẳng 。 推thôi 相tương/tướng 乃nãi 言ngôn 不bất 內nội 外ngoại 等đẳng 。 考khảo 乎hồ 觀quán 門môn 豈khởi 有hữu 異dị 途đồ 。 故cố 荊kinh 谿khê 云vân 。 內nội 秖kỳ 是thị 因nhân 外ngoại 秖kỳ 是thị 緣duyên 等đẳng 。 況huống 止Chỉ 觀Quán 明minh 性tánh 空không 觀quán 畢tất 。 乃nãi 引dẫn 中trung 論luận 諸chư 法pháp 不bất 自tự 生sanh 等đẳng 四tứ 句cú 為vi 證chứng 。 洎kịp 明minh 相tướng 空không 觀quán 畢tất 。 亦diệc 引dẫn 斯tư 論luận 諸chư 法pháp 不bất 自tự 生sanh 等đẳng 四tứ 句cú 。 以dĩ 斯tư 照chiếu 之chi 。 應ưng 無vô 別biệt 觀quán 。 又hựu 止Chỉ 觀Quán 但đãn 名danh 一nhất 總tổng 空không 觀quán 者giả 。 即tức 二nhị 空không 觀quán 也dã 。 問vấn 法pháp 華hoa 疏sớ/sơ 約ước 真chân 俗tục 假giả 實thật 。 明minh 生sanh 法pháp 二nhị 空không 。 荊kinh 谿khê 釋thích 云vân 。 真Chân 諦Đế 即tức 法pháp 空không 。 俗tục 諦đế 即tức 生sanh 空không 。 俗tục 假giả 真chân 實thật 。 乃nãi 引dẫn 玄huyền 文văn 世thế 諦đế 破phá 性tánh 。 真Chân 諦Đế 破phá 假giả 。 假giả 破phá 即tức 相tương/tướng 空không 。 性tánh 破phá 即tức 性tánh 空không 為vi 證chứng 。 若nhược 以dĩ 性tánh 相tướng 二nhị 空không 秖kỳ 一nhất 空không 觀quán 。 何hà 引dẫn 人nhân 法pháp 二nhị 空không 對đối 顯hiển 二nhị 諦đế 耶da 。 以dĩ 人nhân 空không 時thời 亦diệc 未vị 法pháp 空không 。 故cố 性tánh 相tướng 二nhị 空không 。 若nhược 例lệ 人nhân 法pháp 空không 者giả 。 應ưng 二nhị 空không 須tu 異dị 。 何hà 謂vị 性tánh 空không 未vị 顯hiển 於ư 理lý 。 相tương/tướng 空không 無vô 別biệt 觀quán 耶da 。 答đáp 小Tiểu 乘Thừa 得đắc 人nhân 空không 時thời 容dung 有hữu 未vị 得đắc 法Pháp 空không 。 如như 云vân 見kiến 惑hoặc 若nhược 破phá 。 得đắc 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 。 名danh 得đắc 生sanh 空không 。 此thử 則tắc 少thiểu 顯hiển 真chân 理lý 。 進tiến 破phá 思tư 惑hoặc 方phương 得đắc 法Pháp 空không 。 其kỳ 理lý 究cứu 顯hiển 。 大Đại 乘Thừa 人nhân 法pháp 境cảnh 融dung 。 觀quán 道đạo 不bất 異dị 。 如như 大đại 品phẩm 云vân 。 色sắc 性tánh 如như 我ngã 性tánh 我ngã 性tánh 如như 色sắc 性tánh 。 四tứ 陰ấm 如như 我ngã 用dụng 觀quán 亦diệc 然nhiên 。 縱túng/tung 有hữu 惑hoặc 分phần/phân 麁thô 細tế 執chấp 破phá 前tiền 後hậu 。 用dụng 觀quán 必tất 無vô 異dị 時thời 。 而nhi 法pháp 華hoa 疏sớ/sơ 約ước 人nhân 法pháp 空không 名danh 二nhị 諦đế 者giả 。 為vi 對đối 所sở 破phá 寄ký 分phần/phân 真chân 俗tục 。 故cố 引dẫn 世thế 諦đế 破phá 性tánh 名danh 性tánh 空không 。 真Chân 諦Đế 破phá 相tương/tướng 名danh 相tướng 空không 為vi 證chứng 。 其kỳ 如như 用dụng 觀quán 委ủy 明minh 行hành 相tương/tướng 。 須tu 於ư 我ngã 人nhân 生sanh 境cảnh 破phá 性tánh 破phá 相tương/tướng 。 方phương 得đắc 生sanh 空không 。 復phục 於ư 陰ấm 界giới 入nhập 。 法pháp 寄ký 俗tục 寄ký 真chân 。 推thôi 此thử 二nhị 空không 窮cùng 斯tư 真chân 理lý 。 名danh 為vi 法pháp 空không 。 方phương 是thị 用dụng 觀quán 行hành 相tương/tướng 委ủy 悉tất 故cố 止Chỉ 觀Quán 云vân 。 於ư 性tánh 相tướng 中trung 求cầu 我ngã 人nhân 知tri 見kiến 不bất 可khả 得đắc 。 是thị 生sanh 空không 。 於ư 性tánh 相tướng 中trung 求cầu 陰ấm 界giới 入nhập 不bất 可khả 得đắc 。 是thị 法pháp 空không 。 而nhi 疏sớ/sơ 以dĩ 俗tục 諦đế 對đối 生sanh 空không 者giả 。 蓋cái 此thử 生sanh 空không 體thể 是thị 法pháp 執chấp 。 故cố 以dĩ 俗tục 諦đế 顯hiển 此thử 空không 相tướng 。 故cố 云vân 俗tục 假giả 。 假giả 即tức 虛hư 妄vọng 也dã 。 法pháp 執chấp 若nhược 破phá 妄vọng 染nhiễm 究cứu 盡tận 。 方phương 名danh 真Chân 諦Đế 。 故cố 云vân 真chân 實thật 。 實thật 即tức 究cứu 竟cánh 也dã 。 荊kinh 谿khê 體thể 斯tư 疏sớ/sơ 意ý 。 復phục 以dĩ 玄huyền 文văn 寄ký 世thế 諦đế 顯hiển 性tánh 空không 等đẳng 義nghĩa 。 而nhi 為vi 證chứng 也dã 。 故cố 云vân 真chân 俗tục 不bất 二nhị 二nhị 空không 俱câu 時thời 。 問vấn 既ký 云vân 二nhị 諦đế 不bất 二nhị 二nhị 空không 俱câu 時thời 。 顯hiển 是thị 一nhất 理lý 一nhất 空không 。 又hựu 何hà 分phần/phân 二nhị 諦đế 。 及cập 明minh 二nhị 空không 耶da 。 答đáp 其kỳ 實thật 所sở 顯hiển 理lý 是thị 一nhất 。 能năng 觀quán 觀quán 亦diệc 一nhất 。 為vi 對đối 所sở 破phá 執chấp 故cố 。 而nhi 分phần/phân 二nhị 空không 。 顯hiển 空không 淺thiển 深thâm 故cố 。 而nhi 寄ký 二nhị 諦đế 。 是thị 故cố 性tánh 相tướng 空không 中trung 性tánh 空không 約ước 理lý 。 理lý 既ký 未vị 顯hiển 但đãn 名danh 世thế 諦đế 明minh 空không 。 空không 猶do 未vị 盡tận 但đãn 名danh 性tánh 空không 。 仍nhưng 於ư 世thế 法pháp 。 又hựu 觀quán 真Chân 諦Đế 破phá 此thử 執chấp 名danh 之chi 相tướng 。 相tương/tướng 若nhược 破phá 已dĩ 理lý 顯hiển 。 方phương 名danh 真Chân 諦Đế 。 觀quán 成thành 方phương 名danh 相tướng 空không 。 故cố 寄ký 二nhị 諦đế 顯hiển 二nhị 空không 相tướng 。 故cố 知tri 若nhược 曉hiểu 性tánh 相tướng 二nhị 空không 。 對đối 所sở 破phá 而nhi 分phần/phân 真chân 俗tục 者giả 。 則tắc 寄ký 二nhị 諦đế 明minh 人nhân 法pháp 二nhị 空không 。 準chuẩn 理lý 亦diệc 然nhiên 。 是thị 則tắc 人nhân 空không 空không 未vị 實thật 故cố 。 乃nãi 寄ký 俗tục 顯hiển 。 故cố 云vân 俗tục 諦đế 即tức 生sanh 空không 也dã 。 法pháp 空không 空không 既ký 已dĩ 淨tịnh 而nhi 寄ký 真chân 顯hiển 。 故cố 云vân 真Chân 諦Đế 即tức 法pháp 空không 也dã 。 矧# 又hựu 雖tuy 用dụng 生sanh 法pháp 互hỗ 融dung 之chi 觀quán 。 而nhi 照chiếu 真chân 俗tục 不bất 二nhị 之chi 境cảnh 。 其kỳ 如như 眾chúng 生sanh 無vô 始thỉ 多đa 於ư 生sanh 境cảnh 計kế 我ngã 起khởi 執chấp 。 不bất 二nhị 之chi 觀quán 亦diệc 於ư 生sanh 境cảnh 。 先tiên 當đương 其kỳ 用dụng 。 故cố 破phá 人nhân 執chấp 時thời 且thả 名danh 生sanh 空không 。 既ký 法pháp 執chấp 在tại 復phục 觀quán 其kỳ 法pháp 本bổn 無vô 其kỳ 執chấp 。 離ly 四tứ 句cú 相tương/tướng 方phương 名danh 法pháp 空không 。 故cố 大đại 師sư 謂vị 始thỉ 覺giác 人nhân 空không 終chung 覺giác 法pháp 空không 。 然nhiên 此thử 二nhị 諦đế 顯hiển 二nhị 空không 相tướng 。 通thông 圓viên 之chi 教giáo 行hành 相tương/tướng 亦diệc 同đồng 。 但đãn 通thông 用dụng 其kỳ 觀quán 止chỉ 照chiếu 真chân 理lý 。 故cố 寄ký 俗tục 寄ký 真chân 顯hiển 性tánh 顯hiển 相tương/tướng 。 明minh 斯tư 二nhị 空không 唯duy 在tại 真chân 理lý 。 而nhi 圓viên 實thật 之chi 教giáo 體thể 生sanh 體thể 法pháp 推thôi 性tánh 推thôi 相tương/tướng 。 唯duy 是thị 中trung 道Đạo 法Pháp 性tánh 。 法pháp 性tánh 無vô 生sanh 無vô 性tánh 。 名danh 世thế 諦đế 破phá 生sanh 破phá 性tánh 。 此thử 生sanh 此thử 性tánh 即tức 法pháp 。 法pháp 體thể 本bổn 空không 名danh 真Chân 諦Đế 破phá 法pháp 破phá 相tương/tướng 。 雖tuy 寄ký 二nhị 諦đế 。 悉tất 用dụng 中trung 道đạo 而nhi 顯hiển 二nhị 空không 。 通thông 無vô 此thử 觀quán 。 學học 者giả 思tư 之chi 。 然nhiên 委ủy 明minh 二nhị 空không 推thôi 所sở 執chấp 能năng 。 人nhân 執chấp 隨tùy 法pháp 執chấp 亡vong 者giả 。 具cụ 如như 前tiền 疏sớ/sơ 空không 品phẩm 記ký 文văn 。 三tam 狂cuồng 愚ngu 下hạ 二nhị 句cú 指chỉ 。 凡phàm 愚ngu 不bất 了liễu 請thỉnh 現hiện 。 上thượng 讚tán 佛Phật 所sở 遊du 三tam 昧muội 空không 智trí 。 遍biến 了liễu 諸chư 有hữu 差sai 異dị 。 悉tất 皆giai 泯mẫn 亡vong 。 唯duy 真chân 智trí 獨độc 存tồn 更cánh 無vô 染nhiễm 異dị 。 樹thụ 神thần 分phần/phân 曉hiểu 悲bi 愍mẫn 凡phàm 迷mê 狂cuồng 亂loạn 愚ngu 癡si 。 不bất 了liễu 性tánh 相tướng 俱câu 空không 。 故cố 請thỉnh 佛Phật 出xuất 定định 。 二nhị 騰đằng 昔tích 常thường 願nguyện 見kiến 正chánh 請thỉnh 出xuất 定định 四tứ 。 初sơ 我ngã 常thường 下hạ 五ngũ 行hành 。 正chánh 敘tự 昔tích 願nguyện 行hành 請thỉnh 現hiện 。 我ngã 常thường 念niệm 佛Phật 者giả 。 念niệm 即tức 觀quán 照chiếu 之chi 異dị 名danh 也dã 。 心tâm 遊du 法Pháp 界Giới 常thường 照chiếu 三Tam 身Thân 。 敘tự 昔tích 觀quán 力lực 未vị 充sung 。 欲dục 求cầu 深thâm 證chứng 。 故cố 助trợ 之chi 以dĩ 誓thệ 願nguyện 。 跪quỵ 之chi 以dĩ 合hợp 掌chưởng 。 加gia 乎hồ 戀luyến 慕mộ 。 哀ai 泣khấp 雨vũ 淚lệ 。 修tu 行hành 大đại 悲bi 等đẳng 。 並tịnh 助trợ 常thường 念niệm 之chi 觀quán 也dã 。 言ngôn 最tối 上thượng 大đại 悲bi 者giả 。 即tức 無vô 緣duyên 悲bi 也dã 。 正chánh 助trợ 合hợp 修tu 故cố 曰viết 最tối 上thượng 。 問vấn 樹thụ 神thần 在tại 會hội 明minh 見kiến 如Như 來Lai 入nhập 定định 說thuyết 經Kinh 。 何hà 故cố 今kim 方phương 頻tần 言ngôn 欲dục 見kiến 於ư 佛Phật 耶da 。 答đáp 今kim 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 者giả 如Như 來Lai 入nhập 定định 。 本bổn 為vi 說thuyết 經Kinh 。 說thuyết 經Kinh 既ký 畢tất 。 要yếu 須tu 出xuất 定định 。 欲dục 出xuất 其kỳ 定định 須tu 得đắc 其kỳ 請thỉnh 。 故cố 佛Phật 出xuất 定định 能năng 印ấn 三tam 番phiên 所sở 說thuyết 皆giai 實thật 。 既ký 一nhất 期kỳ 事sự 畢tất 。 乃nãi 樹thụ 神thần 致trí 請thỉnh 殷ân 勤cần 。 故cố 敘tự 昔tích 常thường 願nguyện 見kiến 復phục 加gia 願nguyện 行hành 。 欲dục 使sử 未vị 來lai 亦diệc 得đắc 見kiến 佛Phật 。 故cố 云vân 願nguyện 使sử 我ngã 身thân 。 常thường 得đắc 見kiến 佛Phật 。 二nhị 者giả 樹thụ 神thần 久cửu 已dĩ 分phần/phân 見kiến 如Như 來Lai 真chân 身thân 。 欲dục 增tăng 念niệm 佛Phật 之chi 觀quán 。 更cánh 求cầu 上thượng 證chứng 。 故cố 寄ký 請thỉnh 佛Phật 出xuất 定định 。 頻tần 陳trần 欲dục 見kiến 。 苟cẩu 得đắc 如Như 來Lai 酬thù 請thỉnh 現hiện 身thân 。 即tức 己kỷ 心tâm 中trung 真chân 佛Phật 顯hiển 發phát 更cánh 明minh 。 故cố 下hạ 結kết 云vân 。 唯duy 願nguyện 慈từ 悲bi 。 為vì 我ngã 現hiện 身thân 。 二nhị 約ước 定định 具cụ 慈từ 悲bi 請thỉnh 現hiện 三tam 。 初sơ 世Thế 尊Tôn 下hạ 二nhị 行hành 。 明minh 慈từ 悲bi 能năng 護hộ 迷mê 暗ám 。 樹thụ 神thần 自tự 昧muội 如Như 來Lai 上thượng 位vị 真chân 身thân 。 故cố 請thỉnh 佛Phật 加gia 願nguyện 。 使sử 我ngã 身thân 常thường 得đắc 見kiến 佛Phật 。 復phục 愍mẫn 於ư 他tha 迷mê 瞽# 所sở 及cập 。 不bất 見kiến 佛Phật 之chi 真chân 體thể 故cố 。 敘tự 世Thế 尊Tôn 常thường 護hộ 一nhất 切thiết 。 是thị 故cố 渴khát 仰ngưỡng 欲dục 見kiến 者giả 。 即tức 引dẫn 己kỷ 及cập 他tha 請thỉnh 佛Phật 現hiện 身thân 。 二nhị 聲Thanh 聞Văn 下hạ 一nhất 行hành 半bán 。 約ước 聖thánh 凡phàm 未vị 發phát 性tánh 明minh 。 即tức 樹thụ 神thần 擊kích 請thỉnh 今kim 佛Phật 出xuất 定định 也dã 。 佛Phật 雖tuy 在tại 定định 明minh 了liễu 性tánh 淨tịnh 。 猶do 如như 瑠lưu 璃ly 表biểu 裏lý 通thông 徹triệt 。 照chiếu 機cơ 起khởi 應ưng 皆giai 不bất 動động 於ư 寂tịch 定định 。 如Như 來Lai 雖tuy 久cửu 已dĩ 明minh 了liễu 。 其kỳ 如như 眾chúng 生sanh 未vị 發phát 上thượng 定định 。 故cố 樹thụ 神thần 頻tần 請thỉnh 出xuất 現hiện 發phát 悟ngộ 斯tư 機cơ 。 乃nãi 舉cử 六lục 喻dụ 顯hiển 乎hồ 聲Thanh 聞Văn 色sắc 體thể 非phi 性tánh 明minh 體thể 。 所sở 證chứng 真chân 理lý 閴# 寂tịch 無vô 知tri 。 如như 空không 之chi 虛hư 無vô 亦diệc 燈đăng 之chi 烟yên 焰diễm 。 術thuật 之chi 所sở 幻huyễn 聲thanh 之chi 谷cốc 響hưởng 。 神thần 通thông 之chi 化hóa 。 水thủy 中trung 之chi 月nguyệt 。 皆giai 非phi 實thật 性tánh 。 不bất 能năng 即tức 寂tịch 即tức 現hiện 也dã 。 眾chúng 生sanh 之chi 性tánh 。 虛hư 妄vọng 現hiện 在tại 。 如như 夢mộng 所sở 見kiến 。 都đô 無vô 實thật 相tướng 。 三tam 就tựu 佛Phật 行hạnh 處xứ 明minh 見kiến 請thỉnh 現hiện 。 正chánh 明minh 佛Phật 所sở 入nhập 定định 具cụ 慈từ 愍mẫn 照chiếu 。 故cố 請thỉnh 如Như 來Lai 出xuất 定định 。 令linh 我ngã 及cập 眾chúng 。 得đắc 安an 樂lạc 故cố 。 三tam 一nhất 切thiết 下hạ 一nhất 行hành 半bán 。 愍mẫn 凡phàm 聖thánh 不bất 知tri 請thỉnh 現hiện 。 樹thụ 神thần 以dĩ 凡phàm 夫phu 小tiểu 聖thánh 共cộng 迷mê 佛Phật 。 所sở 遊du 境cảnh 界giới 。 故cố 請thỉnh 佛Phật 現hiện 身thân 。 即tức 令linh 明minh 見kiến 唯duy 心tâm 佛Phật 現hiện 。 經kinh 五ngũ 通thông 神thần 仙tiên 者giả 。 別biệt 舉cử 人nhân 趣thú 中trung 有hữu 術thuật 成thành 仙tiên 者giả 。 發phát 得đắc 五ngũ 通thông 。 雖tuy 有hữu 他tha 心tâm 宿túc 命mạng 。 而nhi 不bất 知tri 佛Phật 所sở 遊du 定định 。 照chiếu 理lý 起khởi 應ưng 不bất 離ly 眾chúng 生sanh 心tâm 體thể 。 無vô 漏lậu 二Nhị 乘Thừa 雖tuy 有hữu 。 三Tam 明Minh 六Lục 通Thông 。 亦diệc 昧muội 佛Phật 境cảnh 唯duy 心tâm 故cố 曰viết 亦diệc 不bất 能năng 知tri 也dã 。 四tứ 我ngã 今kim 下hạ 一nhất 行hành 。 指chỉ 已dĩ 信tín 不bất 疑nghi 請thỉnh 現hiện 。 樹thụ 神thần 述thuật 已dĩ 於ư 佛Phật 行hạnh 處xứ 明minh 了liễu 無vô 滯trệ 。 雖tuy 知tri 本bổn 無vô 隱ẩn 現hiện 。 上thượng 舉cử 他tha 眾chúng 共cộng 迷mê 佛Phật 境cảnh 實thật 有hữu 動động 靜tĩnh 。 故cố 敦đôn 請thỉnh 出xuất 定định 云vân 。 惟duy 願nguyện 慈từ 悲bi 。 為vì 我ngã 現hiện 身thân 。 問vấn 今kim 佛Phật 入nhập 定định 說thuyết 法Pháp 對đối 告cáo 。 起khởi 禮lễ 舍xá 利lợi 。 既ký 有hữu 往vãng 來lai 時thời 會hội 共cộng 見kiến 。 樹thụ 神thần 焉yên 知tri 如Như 來Lai 在tại 定định 未vị 出xuất 。 而nhi 致trí 請thỉnh 殷ân 勤cần 耶da 。 答đáp 樹thụ 神thần 大đại 權quyền 久cửu 與dữ 佛Phật 同đồng 事sự 。 昔tích 為vi 流lưu 水thủy 救cứu 魚ngư 。 樹thụ 神thần 現hiện 半bán 身thân 示thị 數số 。 長trưởng 者giả 既ký 已dĩ 成thành 佛Phật 。 樹thụ 神thần 豈khởi 猶do 滯trệ 凡phàm 。 故cố 今kim 一nhất 動động 一nhất 靜tĩnh 皆giai 扶phù 佛Phật 化hóa 。 何hà 不bất 知tri 之chi 有hữu 。 矧# 凡phàm 出xuất 定định 入nhập 定định 。 皆giai 有hữu 其kỳ 儀nghi 。 佛Phật 雖tuy 起khởi 坐tọa 往vãng 來lai 。 其kỳ 如như 未vị 示thị 出xuất 定định 之chi 相tướng 。 樹thụ 神thần 敦đôn 請thỉnh 至chí 勤cần 。 方phương 現hiện 出xuất 相tương/tướng 。 其kỳ 相tương/tướng 者giả 。 必tất 須tu 先tiên 示thị 微vi 微vi 動động 搖dao 其kỳ 身thân 。 次thứ 乃nãi 黈# 氣khí 嚬tần 呻thân 徐từ 緩hoãn 而nhi 起khởi 。 方phương 知tri 如Như 來Lai 示thị 出xuất 定định 相tương/tướng 。 故cố 法pháp 華hoa 謂vị 。 安an 詳tường 而nhi 起khởi 。 此thử 經Kinh 云vân 。 出xuất 微vi 妙diệu 音âm 。 故cố 知tri 定định 起khởi 皆giai 有hữu 其kỳ 相tương/tướng 也dã 。 問vấn 新tân 經kinh 自tự 云vân 。

爾nhĩ 時thời 薄Bạc 伽Già 梵Phạm 。 於ư 日nhật 晡bô 時thời 。 從tùng 三tam 昧muội 起khởi 。 觀quán 察sát 大đại 眾chúng 。 而nhi 說thuyết 頌tụng 曰viết 。 金kim 光quang 明minh 妙diệu 法Pháp 最tối 勝thắng 諸chư 經kinh 王vương 。 今kim 之chi 讖sấm 本bổn 何hà 故cố 至chí 三tam 番phiên 讚tán 畢tất 。 方phương 云vân 從tùng 三tam 昧muội 起khởi 耶da 。 苟cẩu 譯dịch 者giả 所sở 見kiến 不bất 同đồng 。 其kỳ 如như 集tập 經kinh 者giả 梵Phạm 本bổn 編biên 文văn 。 安an 次thứ 如như 何hà 耶da 。 答đáp 梵Phạm 本bổn 不bất 同đồng 豈khởi 須tu 和hòa 會hội 。 其kỳ 如như 學học 者giả 無vô 由do 曉hiểu 經kinh 。 今kim 略lược 試thí 評bình 之chi 。 在tại 理lý 或hoặc 當đương 冀ký 無vô 私tư 隱ẩn 。 且thả 夫phu 此thử 經Kinh 古cổ 師sư 謂vị 是thị 偏thiên 方phương 之chi 教giáo 。 即tức 一nhất 時thời 赴phó 機cơ 之chi 說thuyết 也dã 。 故cố 天thiên 台thai 結kết 歸quy 方Phương 等Đẳng 部bộ 攝nhiếp 。 斯tư 由do 機cơ 分phần/phân 大đại 小tiểu 應ưng 赴phó 權quyền 實thật 。 赴phó 權quyền 小tiểu 者giả 。 令linh 見kiến 佛Phật 從tùng 定định 起khởi 說thuyết 法Pháp 。 應ưng 實thật 大đại 者giả 。 則tắc 知tri 佛Phật 在tại 定định 而nhi 告cáo 。 亦diệc 如như 華hoa 嚴nghiêm 中trung 。 令linh 見kiến 女nữ 子tử 身thân 中trung 入nhập 正chánh 受thọ 。 男nam 子tử 身thân 中trung 起khởi 出xuất 說thuyết 等đẳng 。 當đương 時thời 應ưng 物vật 既ký 殊thù 。 故cố 集tập 經kinh 者giả 或hoặc 言ngôn 定định 起khởi 方phương 說thuyết 。 或hoặc 云vân 說thuyết 畢tất 定định 起khởi 。 然nhiên 佛Phật 滅diệt 度độ 後hậu 集tập 經kinh 者giả 。 又hựu 匪phỉ 一nhất 途đồ 。 亦diệc 有hữu 窟quật 內nội 窟quật 外ngoại 所sở 集tập 。 亦diệc 云vân 。 梵Phạn 語ngữ 有hữu 賒xa 有hữu 切thiết 等đẳng 。 致trí 譯dịch 經kinh 者giả 。 所sở 覩đổ 梵Phạm 本bổn 不bất 同đồng 。 如như 讖sấm 師sư 曾tằng 遊du 五ngũ 天thiên 必tất 覩đổ 梵Phạm 文văn 正chánh 本bổn 。 見kiến 云vân 佛Phật 在tại 定định 而nhi 說thuyết 必tất 須tu 信tín 受thọ 敬kính 譯dịch 。 淨tịnh 師sư 本bổn 弘hoằng 小tiểu 典điển 晚vãn 接tiếp 梵Phạm 文văn 。 或hoặc 見kiến 云vân 佛Phật 從tùng 定định 起khởi 方phương 說thuyết 。 正chánh 符phù 所sở 宗tông 。 故cố 編biên 譯dịch 無vô 改cải 。 至chí 列liệt 聲Thanh 聞Văn 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 眾chúng 。 皆giai 云vân 於ư 日nhật 晡bô 時thời 。 從tùng 定định 而nhi 起khởi 。 到đáo 佛Phật 會hội 所sở 。 古cổ 師sư 嘗thường 推thôi 譯dịch 者giả 。 未vị 為vi 雅nhã 當đương 信tín 亦diệc 有hữu 之chi 。 然nhiên 聖thánh 師sư 所sở 為vi 必tất 非phi 徒đồ 然nhiên 。 凡phàm 流lưu 膚phu 學học 莫mạc 盡tận 考khảo 乎hồ 厥quyết 由do 也dã 。 求cầu 過quá 得đắc 過quá 。 附phụ 贅# 之chi 尤vưu 亦diệc 已dĩ 甚thậm 矣hĩ 。 學học 者giả 體thể 而nhi 思tư 之chi 。 問vấn 大đại 師sư 既ký 依y 讖sấm 本bổn 釋thích 經kinh 。 何hà 故cố 云vân 入nhập 遊du 法pháp 性tánh 出xuất 敘tự 經kinh 王vương 耶da 。 答đáp 如Như 來Lai 常thường 在tại 法pháp 性tánh 上thượng 定định 。 應ứng 機cơ 順thuận 物vật 示thị 入nhập 定định 相tương/tướng 。 雖tuy 心tâm 遊du 寂tịch 理lý 口khẩu 出xuất 其kỳ 言ngôn 。 故cố 謂vị 出xuất 敘tự 經kinh 王vương 。 蓋cái 寂tịch 不bất 阻trở 照chiếu 說thuyết 無vô 妨phương 定định 。 非phi 謂vị 身thân 出xuất 其kỳ 定định 也dã 。 四tứ 酬thù 請thỉnh 起khởi 定định 二nhị 。 初sơ 爾nhĩ 時thời 下hạ 一nhất 行hành 。 明minh 經kinh 家gia 敘tự 起khởi 定định 。

爾nhĩ 時thời 者giả 。 即tức 當đương 樹thụ 神thần 請thỉnh 畢tất 之chi 時thời 。 佛Phật 示thị 出xuất 定định 之chi 相tướng 。 乃nãi 云vân 以dĩ 微vi 妙diệu 音âm 。 而nhi 讚tán 歎thán 言ngôn 。 即tức 微vi 細tế 妙diệu 好hảo 之chi 音âm 。 而nhi 悅duyệt 豫dự 四tứ 眾chúng 也dã 。 二nhị 善thiện 哉tai 下hạ 二nhị 行hành 。 明minh 佛Phật 定định 起khởi 能năng 讚tán 。 佛Phật 讚tán 樹thụ 神thần 意ý 合hợp 前tiền 二nhị 。 以dĩ 諸chư 菩Bồ 薩Tát 及cập 妙diệu 幢tràng 。 能năng 讚tán 佛Phật 所sở 說thuyết 教giáo 。 皆giai 是thị 快khoái 言ngôn 。 如Như 來Lai 序tự 品phẩm 已dĩ 來lai 明minh 大đại 體thể 大đại 宗tông 大đại 用dụng 。 是thị 金Kim 光Quang 明Minh 。 妙diệu 三tam 法pháp 也dã 。 故cố 云vân 快khoái 說thuyết 是thị 言ngôn 。 若nhược 眾chúng 生sanh 聞văn 此thử 三tam 法pháp 。 即tức 能năng 發phát 解giải 證chứng 悟ngộ 。 明minh 了liễu 常thường 住trụ 。 故cố 云vân 入nhập 甘cam 露lộ 無vô 生sanh 法Pháp 門môn 耳nhĩ 。 二nhị 章chương 安an 總tổng 釋thích 二nhị 。 初sơ 約ước 義nghĩa 釋thích 二nhị 。 初sơ 約ước 佛Phật 讚tán 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 約ước 定định 果quả 讚tán 因nhân 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 讚tán 因nhân 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 示thị 義nghĩa 。 私tư 謂vị 下hạ 總tổng 釋thích 也dã 。 其kỳ 文văn 有hữu 四tứ 者giả 。 前tiền 大đại 師sư 分phần/phân 科khoa 止chỉ 為vi 三tam 段đoạn 。 以dĩ 如Như 來Lai 定định 起khởi 三tam 行hành 之chi 文văn 。 合hợp 為vi 樹thụ 神thần 段đoạn 中trung 。 故cố 註chú 云vân 云vân 。 今kim 章chương 安an 開khai 釋thích 方phương 為vi 盡tận 理lý 。 文văn 現hiện 可khả 見kiến 。 二nhị 引dẫn 證chứng 。 二nhị 示thị 印ấn 成thành 讚tán 教giáo 。 三tam 番phiên 菩Bồ 薩Tát 皆giai 先tiên 讚tán 佛Phật 次thứ 讚tán 說thuyết 教giáo 。 即tức 讚tán 如Như 來Lai 。 從tùng 序tự 品phẩm 已dĩ 來lai 。 是thị 說thuyết 一nhất 經kinh 大đại 體thể 大đại 智trí 大đại 用dụng 菩Bồ 薩Tát 修tu 因nhân 也dã 。 何hà 者giả 序tự 品phẩm 明minh 遊du 法pháp 性tánh 。 佛Phật 指chỉ 所sở 遊du 是thị 諸chư 經Kinh 王vương 等đẳng 。 三tam 番phiên 謂vị 佛Phật 是thị 說thuyết 一nhất 經kinh 之chi 大đại 體thể 也dã 。 壽thọ 量lượng 明minh 佛Phật 常thường 果quả 。 三tam 番phiên 為vi 佛Phật 是thị 說thuyết 一nhất 經kinh 之chi 大đại 智trí 智trí 即tức 宗tông 也dã 。 懺sám 讚tán 空không 品phẩm 。 謂vị 佛Phật 是thị 說thuyết 一nhất 經kinh 之chi 大đại 用dụng 也dã 。 四tứ 王vương 至chí 捨xả 身thân 品phẩm 。 皆giai 是thị 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 修tu 因nhân 也dã 。 三tam 番phiên 讚tán 教giáo 。 既ký 稱xưng 佛Phật 所sở 說thuyết 。 故cố 如Như 來Lai 定định 起khởi 印ấn 成thành 。 即tức 讚tán 樹thụ 神thần 等đẳng 快khoái 說thuyết 是thị 言ngôn 。 也dã 二nhị 讚tán 通thông 三tam 業nghiệp 。 章chương 安an 因nhân 明minh 今kim 品phẩm 果quả 佛Phật 定định 起khởi 。 能năng 讚tán 因nhân 人nhân 快khoái 說thuyết 。 復phục 考khảo 經kinh 之chi 上thượng 文văn 。 亦diệc 有hữu 果quả 身thân 禮lễ 舍xá 利lợi 之chi 義nghĩa 。 舍xá 利lợi 者giả 。 翻phiên 骨cốt 分phần/phân 也dã 。 即tức 因nhân 身thân 爾nhĩ 。 上thượng 懺sám 品phẩm 佛Phật 讚tán 大đại 懺sám 。 讚tán 品phẩm 佛Phật 讚tán 龍long 尊tôn 。 是thị 大đại 讚tán 。 皆giai 言ngôn 大đại 者giả 。 一nhất 懺sám 一nhất 讚tán 等đẳng 法pháp 性tánh 大đại 體thể 。 知tri 罪tội 福phước 性tánh 空không 也dã 。 四tứ 王vương 品phẩm 能năng 請thỉnh 。 善thiện 集tập 品phẩm 能năng 說thuyết 。 鬼quỷ 神thần 品phẩm 等đẳng 能năng 聽thính 。 捨xả 身thân 品phẩm 能năng 行hành 。 皆giai 是thị 快khoái 說thuyết 者giả 。 共cộng 能năng 了liễu 金kim 光quang 明minh 教giáo 。 能năng 詮thuyên 所sở 詮thuyên 是thị 體thể 宗tông 用dụng 三tam 。 即tức 一nhất 切thiết 三tam 法pháp 。 故cố 皆giai 名danh 快khoái 說thuyết 也dã 。 信tín 相tương/tướng 龍long 尊tôn 四tứ 王vương 等đẳng 。 並tịnh 是thị 因nhân 人nhân 。 故cố 謂vị 因nhân 口khẩu 所sở 說thuyết 。 孱# 字tự (# 士sĩ 限hạn 切thiết )# 現hiện 也dã 。 身thân 口khẩu 非phi 意ý 不bất 行hành 。 故cố 云vân 任nhậm 運vận 例lệ 成thành 也dã 。 二nhị 約ước 出xuất 定định 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 據cứ 起khởi 問vấn 入nhập 。 二nhị 答đáp 始thỉ 末mạt 在tại 定định 二nhị 。 初sơ 明minh 住trụ 法pháp 性tánh 定định 。 問vấn 諸chư 經kinh 先tiên 須tu 入nhập 定định 定định 起khởi 方phương 說thuyết 今kim 經kinh 何hà 故cố 一nhất 向hướng 在tại 定định 。 而nhi 有hữu 所sở 說thuyết 耶da 。 答đáp 若nhược 論luận 法pháp 性tánh 上thượng 定định 。 豈khởi 有hữu 出xuất 入nhập 說thuyết 默mặc 之chi 異dị 。 既ký 示thị 其kỳ 定định 蓋cái 順thuận 物vật 機cơ 。 物vật 機cơ 所sở 宜nghi 適thích 樂nhạo/nhạc/lạc 不bất 同đồng 。 諸chư 經kinh 示thị 同đồng 往vãng 佛Phật 皆giai 先tiên 入nhập 定định 。 履lý 歷lịch 法pháp 緣duyên 對đối 治trị 散tán 心tâm 。 妄vọng 有hữu 所sở 說thuyết 。 故cố 須tu 入nhập 定định 定định 起khởi 方phương 說thuyết 。 此thử 經Kinh 首thủ 尾vĩ 在tại 定định 而nhi 能năng 說thuyết 者giả 。 意ý 同đồng 向hướng 理lý 。 又hựu 示thị 金kim 光quang 明minh 無vô 量lượng 。 甚thậm 深thâm 自tự 在tại 無vô 礙ngại 。 寂tịch 照chiếu 融dung 遍biến 。 故cố 說thuyết 畢tất 定định 起khởi 印ấn 成thành 三tam 番phiên 快khoái 領lãnh 如Như 來Lai 所sở 說thuyết 法Pháp 也dã 。 二nhị 彰chương 法pháp 性tánh 圓viên 融dung 。 言ngôn 若nhược 作tác 入nhập 法pháp 性tánh 者giả 。 顯hiển 理lý 含hàm 容dung 不bất 阻trở 出xuất 入nhập 。 上thượng 唱xướng 法pháp 性tánh 無vô 量lượng 甚thậm 深thâm 。 一nhất 出xuất 一nhất 入nhập 有hữu 說thuyết 有hữu 默mặc 。 豈khởi 逾du 法pháp 性tánh 。 故cố 云vân 法pháp 性tánh 自tự 在tại 。 言ngôn 四tứ 佛Phật 者giả 。 即tức 四tứ 方phương 佛Phật 也dã 。 五ngũ 佛Phật 者giả 。 并tinh 釋Thích 迦Ca 耳nhĩ 。 同đồng 處xứ 各các 處xứ 等đẳng 者giả 。 信tín 相tương/tướng 室thất 與dữ 靈linh 鷲thứu 山sơn 雖tuy 異dị 。 若nhược 了liễu 唯duy 心tâm 者giả 。 見kiến 唯duy 妙diệu 土độ 則tắc 弟đệ 子tử 眾chúng 一nhất 。 故cố 五ngũ 佛Phật 同đồng 處xứ 共cộng 一nhất 身thân 一nhất 智trí 也dã 。 是thị 則tắc 四tứ 無vô 來lai 去khứ 一nhất 無vô 住trụ 在tại 。 其kỳ 執chấp 權quyền 教giáo 者giả 弟đệ 子tử 眾chúng 異dị 。 謂vị 妙diệu 幢tràng 所sở 居cư 共cộng 佛Phật 耆kỳ 山sơn 。 敻# 隔cách 多đa 里lý 。 故cố 四tứ 佛Phật 五ngũ 佛Phật 匪phỉ 唯duy 各các 處xứ 。 亦diệc 見kiến 異dị 身thân 異dị 智trí 實thật 來lai 實thật 去khứ 定định 住trụ 定định 在tại 。 雖tuy 此thử 殊thù 別biệt 無vô 離ly 法pháp 性tánh 。 故cố 云vân 隨tùy 人nhân 所sở 覩đổ 皆giai 無vô 障chướng 礙ngại 也dã 。 二nhị 約ước 觀quán 釋thích 二nhị 。 初sơ 明minh 事sự 三tam 業nghiệp 境cảnh 。 言ngôn 觀quán 心tâm 者giả 。 標tiêu 明minh 觀quán 釋thích 也dã 。 先tiên 明minh 諸chư 菩Bồ 薩Tát 讚tán 具cụ 三tam 業nghiệp 。 為vi 妙diệu 觀quán 境cảnh 。 然nhiên 讚tán 雖tuy 在tại 口khẩu 。 身thân 須tu 恭cung 謹cẩn 。 心tâm 仍nhưng 尊tôn 重trọng 。 三tam 業nghiệp 齊tề 運vận 讚tán 義nghĩa 方phương 成thành 。 二nhị 明minh 理lý 三tam 觀quán 成thành 二nhị 。 初sơ 明minh 於ư 事sự 觀quán 理lý 。 言ngôn 三tam 觀quán 心tâm 者giả 。 寄ký 身thân 等đẳng 境cảnh 示thị 空không 假giả 中trung 能năng 觀quán 三tam 觀quán 心tâm 也dã 。 近cận 有hữu 講giảng 人nhân 不bất 知tri 便tiện 謂vị 。 後hậu 人nhân 妄vọng 加gia 心tâm 字tự 。 亦diệc 由do 向hướng 迷mê 心tâm 為vi 所sở 觀quán 。 致trí 有hữu 踳# 駮# 。 斯tư 之chi 疎sơ 謬mậu 不bất 可khả 云vân 也dã 。 止chỉ 如như 十thập 六lục 觀quán 經kinh 本bổn 明minh 佛Phật 觀quán 。 疏sớ/sơ 云vân 。 心tâm 觀quán 為vi 宗tông 。 或hoặc 不bất 見kiến 斯tư 意ý 。 乃nãi 妄vọng 有hữu 穿xuyên 鑿tạc 。 今kim 之chi 學học 者giả 切thiết 宜nghi 思tư 之chi 。 觀quán 身thân 不bất 得đắc 身thân 者giả 。 先tiên 明minh 身thân 觀quán 。 推thôi 檢kiểm 四tứ 大đại 本bổn 無vô 實thật 性tánh 。 名danh 身thân 性tánh 空không 。 但đãn 有hữu 名danh 字tự 。 即tức 身thân 相tướng 也dã 。 名danh 字tự 多đa 種chủng 。 且thả 舉cử 六Lục 度Độ 十thập 度độ 等đẳng 。 如như 身thân 行hành 布bố 施thí 名danh 檀đàn 。 身thân 離ly 諸chư 非phi 名danh 戒giới 。 身thân 受thọ 所sở 辱nhục 名danh 忍nhẫn 。 身thân 勤cần 前tiền 行hành 名danh 進tiến 。 身thân 能năng 安an 靜tĩnh 名danh 禪thiền 。 身thân 了liễu 體thể 空không 名danh 慧tuệ 。 身thân 行hành 其kỳ 巧xảo 名danh 方phương 便tiện 。 身thân 立lập 盟minh 誓thệ 名danh 願nguyện 。 身thân 利lợi 及cập 於ư 他tha 名danh 力lực 。 身thân 出xuất 生sanh 死tử 名danh 智trí 。 身thân 乃nãi 至chí 身thân 行hành 八bát 萬vạn 塵trần 沙sa 法Pháp 門môn 。 行hành 者giả 隨tùy 受thọ 名danh 字tự 。 達đạt 名danh 無vô 名danh 名danh 身thân 相tướng 空không 。 推thôi 檢kiểm 性tánh 相tướng 雖tuy 空không 。 而nhi 色sắc 心tâm 諸chư 法pháp 宛uyển 然nhiên 。 故cố 空không 不bất 定định 空không 。 假giả 不bất 定định 假giả 。 非phi 空không 非phi 假giả 皆giai 真chân 實thật 妙diệu 性tánh 。 名danh 顯hiển 中trung 道đạo 也dã 。 觀quán 身thân 既ký 然nhiên 口khẩu 意ý 例lệ 解giải 。 二nhị 明minh 事sự 得đắc 理lý 成thành 三tam 。 初sơ 明minh 無vô 觀quán 俱câu 失thất 。 身thân 等đẳng 為vi 境cảnh 能năng 發phát 其kỳ 觀quán 。 觀quán 成thành 境cảnh 現hiện 事sự 理lý 雙song 明minh 猪trư 揩khai 金kim 山sơn 。 方phương 之chi 可khả 解giải 。 二nhị 以dĩ 衣y 物vật 為vi 例lệ 。 三tam 衣y 者giả 。 僧tăng 伽già 梨lê 欝uất 多đa 羅la 僧tăng 。 安an 陀đà 會hội 也dã 。 六lục 物vật 者giả 。 兼kiêm 尼ni 師sư 壇đàn 鉢bát 多đa 羅la 漉lộc 水thủy 囊nang 也dã 。 是thị 知tri 六lục 外ngoại 無vô 三tam 。 亦diệc 如như 四tứ 禪thiền 八bát 定định 定định 外ngoại 無vô 禪thiền 。 蓋cái 衣y 名danh 則tắc 局cục 物vật 名danh 稍sảo 通thông 。 衣y 者giả 遮già 覆phú 之chi 義nghĩa 也dã 。 鉢bát 多đa 羅la 等đẳng 且thả 非phi 遮già 覆phú 。 故cố 通thông 名danh 物vật 也dã 。 亦diệc 如như 無vô 色sắc 四tứ 處xứ 受thọ 想tưởng 慮lự 亡vong 。 則tắc 無vô 支chi 林lâm 喜hỷ 樂lạc 之chi 名danh 。 故cố 通thông 受thọ 定định 名danh 也dã 。 色sắc 界giới 四tứ 處xứ 雖tuy 通thông 靜tĩnh 慮lự 。 受thọ 想tưởng 尚thượng 行hành 則tắc 別biệt 受thọ 禪thiền 名danh 。 故cố 知tri 解giải 之chi 則tắc 事sự 三tam 理lý 六lục 俱câu 明minh 。 昧muội 之chi 則tắc 三tam 六lục 四tứ 八bát 俱câu 暗ám 。 三tam 得đắc 理lý 俱câu 成thành 。 境cảnh 由do 觀quán 顯hiển 。 理lý 觀quán 若nhược 成thành 。 身thân 口khẩu 意ý 三tam 。 名danh 妙diệu 色sắc 心tâm 。 故cố 亦diệc 名danh 六lục 觀quán 亦diệc 名danh 事sự 理lý 成thành 也dã 。 無vô 六lục 亦diệc 無vô 三tam 者giả 。 牒điệp 上thượng 例lệ 中trung 若nhược 不bất 解giải 之chi 文văn 也dã 。 可khả 見kiến 。

維duy 昔tích 先tiên 稟bẩm 法pháp 智trí 大đại 師sư 。 嘗thường 講giảng 次thứ 撰soạn 記ký 解giải 釋thích 經kinh 疏sớ/sơ 。 方phương 終chung 一nhất 十thập 七thất 品phẩm 會hội 乃nãi 歸quy 寂tịch 。 其kỳ 最tối 後hậu 讚tán 佛Phật 一nhất 品phẩm 。 經kinh 旨chỉ 幽u 邈mạc 疏sớ/sơ 科khoa 尚thượng 簡giản 。 而nhi 鉤câu 索sách 深thâm 隱ẩn 固cố 亦diệc 難nạn/nan 矣hĩ 。 予# 雖tuy 不bất 敏mẫn 。 忝thiểm 久cửu 親thân 講giảng 授thọ 。 遂toại 纂toản 集tập 舊cựu 聞văn 繫hệ 諸chư 卷quyển 末mạt 。 亦diệc 冀ký 覽lãm 者giả 豈khởi 貽# 續tục 貂# 之chi 譏cơ 云vân 。

金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 。 文Văn 句Cú 記Ký 卷quyển 第đệ 六lục (# 下hạ )#

Print Friendly, PDF & Email