金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 文Văn 句Cú 記Ký
Quyển 4
宋Tống 知Tri 禮Lễ 述Thuật

金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 。 文Văn 句Cú 記Ký 卷quyển 第đệ 四tứ (# 上thượng )#

宋tống 四tứ 明minh 沙Sa 門Môn 知tri 禮lễ 述thuật

二nhị 依y 經kinh 釋thích 義nghĩa 六lục 。 初sơ 讚tán 七thất 大đại 相tương/tướng 海hải 。 三tam 十thập 二nhị 為vi 大đại 。 八bát 十thập 種chủng 好hảo 為vi 小tiểu 。 一nhất 一nhất 相tướng 好hảo 。 皆giai 是thị 法Pháp 界Giới 。 無vô 邊biên 無vô 底để 故cố 稱xưng 為vi 海hải 。 謂vị 初sơ 句cú 是thị 讚tán 第đệ 十thập 四tứ 金kim 光quang 微vi 妙diệu 。 故cố 云vân 上thượng 色sắc 。 次thứ 一nhất 句cú 讚tán 第đệ 十thập 五ngũ 身thân 光quang 。 三tam 一nhất 行hành 讚tán 二nhị 十thập 八bát 。 梵Phạm 音âm 深thâm 遠viễn 。 四tứ 一nhất 行hành 讚tán 小tiểu 相tương/tướng 中trung 第đệ 七thất 十thập 九cửu 髮phát 色sắc 青thanh 珠châu 。 五ngũ 一nhất 行hành 讚tán 二nhị 十thập 二nhị 四tứ 十thập 齒xỉ 具cụ 足túc 。 六lục 一nhất 行hành 讚tán 二nhị 十thập 九cửu 眼nhãn 。 七thất 一nhất 行hành 讚tán 二nhị 十thập 七thất 舌thiệt 大đại 薄bạc 。 覆phú 面diện 至chí 髮phát 際tế 。 八bát 一nhất 行hành 讚tán 三tam 十thập 一nhất 。 眉mi 間gian 白bạch 毫hào 相tướng 。 此thử 八bát 段đoạn 中trung 一nhất 是thị 小tiểu 相tương/tướng 七thất 是thị 大đại 相tương/tướng 。 二nhị 眉mi 細tế 下hạ 讚tán 兩lưỡng 小tiểu 相tương/tướng 海hải 。 初sơ 一nhất 行hành 讚tán 第đệ 三tam 眉mi 如như 月nguyệt 初sơ 。 次thứ 一nhất 行hành 讚tán 第đệ 二nhị 鼻tị 高cao 好hảo/hiếu 孔khổng 不bất 現hiện 。 脩tu 揚dương 者giả 。 脩tu 長trường/trưởng 也dã 。 揚dương 舉cử 也dã 。 即tức 是thị 眉mi 高cao 而nhi 長trường 也dã 。 面diện 門môn 口khẩu 也dã 。 三tam 兩lưỡng 句cú 遍biến 讚tán 大đại 相tương/tướng 海hải 者giả 。 既ký 云vân 次thứ 第đệ 最tối 上thượng 。 即tức 遍biến 讚tán 三tam 十thập 二nhị 也dã 。 四tứ 得đắc 味vị 下hạ 又hựu 讚tán 四tứ 大đại 相tương/tướng 海hải 。 初sơ 二nhị 句cú 讚tán 二nhị 十thập 六lục 咽yến/ế/yết 中trung 津tân 液dịch 。 得đắc 味vị 中trung 上thượng 味vị 。 二nhị 四tứ 句cú 讚tán 十thập 三tam 毛mao 向hướng 上thượng 。 青thanh 色sắc 柔nhu 軟nhuyễn 右hữu 旋toàn 。 三tam 脩tu 臂tý 下hạ 四tứ 句cú 讚tán 第đệ 九cửu 立lập 手thủ 摩ma 膝tất 相tương/tướng 。 四tứ 圓viên 光quang 一nhất 尋tầm 。 下hạ 四tứ 句cú 讚tán 第đệ 十thập 五ngũ 身thân 光quang 面diện 各các 一nhất 丈trượng 。 此thử 言ngôn 一nhất 尋tầm 是thị 約ước 佛Phật 說thuyết 也dã 。 手thủ 既ký 摩ma 膝tất 即tức 當đương 面diện 各các 一nhất 丈trượng 也dã 。 此thử 既ký 常thường 光quang 驗nghiệm 知tri 諸chư 相tướng 皆giai 是thị 常thường 相tương/tướng 。 云vân 讚tán 尊tôn 特đặc 者giả 。 故cố 知tri 不bất 須tu 身thân 大đại 相tương/tướng 多đa 。 但đãn 是thị 業nghiệp 識thức 依y 中trung 理lý 見kiến 即tức 名danh 尊tôn 特đặc 學học 者giả 應ưng 知tri 。 此thử 丈trượng 六lục 身thân 若nhược 其kỳ 量lượng 度độ 即tức 不bất 得đắc 際tế 。 若nhược 不bất 度độ 之chi 所sở 見kiến 如như 故cố 。 如như 淨tịnh 名danh 室thất 但đãn 是thị 一nhất 丈trượng 。 而nhi 能năng 容dung 受thọ 百bách 千thiên 人nhân 天thiên 。 又hựu 能năng 容dung 於ư 三tam 萬vạn 二nhị 千thiên 。 師sư 子tử 之chi 座tòa 。 皆giai 高cao 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 由do 旬tuần 。 其kỳ 一nhất 丈trượng 量lượng 初sơ 無vô 所sở 改cải 。 良lương 以dĩ 三tam 脫thoát 。 不bất 思tư 議nghị 力lực 。 使sử 之chi 然nhiên 也dã 。 今kim 即tức 常thường 身thân 歎thán 尊tôn 特đặc 相tương/tướng 。 義nghĩa 豈khởi 不bất 然nhiên 。 微vi 妙diệu 寂tịch 滅diệt 。 斯tư 言ngôn 得đắc 矣hĩ 。 經kinh 文văn 除trừ 此thử 四tứ 大đại 相tương/tướng 外ngoại 。 或hoặc 歎thán 放phóng 光quang 拔bạt 苦khổ 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 行hành 業nghiệp 之chi 因nhân 功công 德đức 之chi 果quả 。 悉tất 如như 經kinh 文văn 。 但đãn 須tu 皆giai 作tác 十thập 番phiên 益ích 解giải 。 其kỳ 有hữu 二nhị 小tiểu 相tương/tướng 以dĩ 文văn 顯hiển 故cố 。 疏sớ/sơ 不bất 指chỉ 之chi 即tức 面diện 貌mạo 如như 月nguyệt 。 乃nãi 第đệ 四tứ 十thập 一nhất 面diện 淨tịnh 如như 滿mãn 月nguyệt 也dã 。 身thân 無vô 垢cấu 穢uế 。 即tức 十thập 一nhất 身thân 淨tịnh 潔khiết 也dã 。 五ngũ 臂tý 傭dong 下hạ 二nhị 句cú 又hựu 讚tán 一nhất 小tiểu 相tương/tướng 海hải 。 即tức 第đệ 十thập 四tứ 指chỉ 長trường/trưởng 纖tiêm 圓viên 也dã 。 傭dong 丑sửu 凶hung 切thiết 。 均quân 也dã 。 直trực 也dã 。 又hựu 音âm 容dung 。 六lục 手thủ 足túc 下hạ 二nhị 句cú 復phục 讚tán 一nhất 大đại 相tương/tướng 海hải 。 即tức 第đệ 四tứ 手thủ 足túc 柔nhu 軟nhuyễn 。 勝thắng 餘dư 身thân 分phần 。 三tam 十thập 二nhị 相tướng 。 八bát 十thập 種chủng 好hảo 。 具cụ 如như 法Pháp 界giới 次thứ 第đệ 。 龍long 尊tôn 智trí 巧xảo 雖tuy 略lược 而nhi 周chu 。 三tam 從tùng 去khứ 下hạ 遍biến 類loại 讚tán 。 三tam 世thế 塵trần 數số 而nhi 言ngôn 一nhất 者giả 。 過quá 去khứ 不bất 滅diệt 。 未vị 來lai 不bất 生sanh 。 現hiện 在tại 不bất 住trụ 。 法Pháp 身thân 平bình 等đẳng 。 報báo 應ứng 無vô 差sai 。 一nhất 不bất 離ly 多đa 多đa 即tức 是thị 一nhất 。 生sanh 佛Phật 尚thượng 即tức 佛Phật 佛Phật 豈khởi 殊thù 。 是thị 故cố 讚tán 一nhất 類loại 於ư 一nhất 切thiết 。 此thử 文văn 復phục 是thị 讚tán 尊tôn 特đặc 身thân 。 何hà 者giả 。 如như 前tiền 疏sớ/sơ 云vân 。 若nhược 見kiến 四tứ 佛Phật 同đồng 尊tôn 特đặc 身thân 一nhất 身thân 一nhất 智trí 慧tuệ 。 即tức 是thị 常thường 身thân 。 弟đệ 子tử 眾chúng 一nhất 故cố 。 若nhược 四tứ 佛Phật 不bất 同đồng 即tức 是thị 應ứng 化hóa 。 弟đệ 子tử 眾chúng 多đa 故cố 。 知tri 秖kỳ 就tựu 一nhất 身thân 一nhất 智trí 及cập 常thường 住trụ 義nghĩa 。 是thị 尊tôn 特đặc 相tương/tướng 。 不bất 必tất 須tu 論luận 現hiện 起khởi 大đại 身thân 也dã 。 文Văn 殊Thù 問vấn 般Bát 若Nhã 者giả 。 問vấn 字tự 誤ngộ 也dã 。 應ưng 作tác 說thuyết 字tự 。 今kim 家gia 依y 二nhị 經kinh 明minh 常thường 坐tọa 三tam 昧muội 。 一nhất 文Văn 殊Thù 說thuyết 般Bát 若Nhã 。 二nhị 文Văn 殊Thù 問vấn 菩Bồ 提Đề 。 今kim 所sở 引dẫn 文văn 是thị 說thuyết 般Bát 若Nhã 文văn 也dã 。 四tứ 從tùng 設thiết 下hạ 絕tuyệt 言ngôn 讚tán 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 而nhi 有hữu 下hạ 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 絕tuyệt 言ngôn 令linh 兼kiêm 例lệ 絕tuyệt 心tâm 。 三tam 番phiên 者giả 。 仍nhưng 就tựu 分phân 別biệt 門môn 。 三Tam 身Thân 優ưu 劣liệt 。 不bất 離ly 分phân 別biệt 有hữu 融dung 即tức 義nghĩa 。 學học 者giả 應ưng 知tri 。 五ngũ 從tùng 下hạ 迴hồi 向hướng 。 一nhất 迴hồi 事sự 向hướng 理lý 即tức 實thật 際tế 。 二nhị 迴hồi 自tự 向hướng 他tha 即tức 眾chúng 生sanh 際tế 。 三tam 迴hồi 因nhân 向hướng 果quả 即tức 菩Bồ 提Đề 際tế 。 今kim 闕khuyết 實thật 際tế 菩Bồ 提Đề 兼kiêm 之chi 。 謂vị 無vô 上thượng 道Đạo 。 本bổn 性tánh 無vô 上thượng 故cố 也dã 。 二nhị 從tùng 如như 下hạ 發phát 來lai 世thế 願nguyện 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 立lập 意ý 。 來lai 在tại 不bất 久cửu 者giả 。 即tức 下hạ 授thọ 記ký 品phẩm 。 十thập 千thiên 天thiên 子tử 。 從tùng 忉Đao 利Lợi 天Thiên 。 來lai 者giả 是thị 也dã 。 二nhị 隨tùy 經kinh 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 佛Phật 述thuật 。 二nhị 若nhược 我ngã 下hạ 龍long 尊tôn 發phát 來lai 願nguyện 五ngũ 。 初sơ 夜dạ 夢mộng 晝trú 說thuyết 願nguyện 。 二nhị 我ngã 當đương 下hạ 為vi 他tha 取thủ 淨tịnh 土độ 願nguyện 。 不bất 修tu 六Lục 度Độ 不bất 拔bạt 眾chúng 生sanh 。 土thổ/độ 無vô 由do 淨tịnh 。 當đương 知tri 四tứ 修tu 及cập 拔bạt 四tứ 相tương/tướng 。 令linh 於ư 當đương 世thế 見kiến 我ngã 三Tam 身Thân 。 三tam 奉phụng 貢cống 下hạ 同đồng 求cầu 記ký 莂biệt 願nguyện 。 以dĩ 鼓cổ 必tất 具cụ 圓viên 空không 鳴minh 義nghĩa 。 今kim 讚tán 如Như 來Lai 一nhất 體thể 三Tam 身Thân 。 名danh 為vi 金kim 鼓cổ 。 讚tán 佛Phật 因nhân 緣duyên 。 以dĩ 此thử 因nhân 緣duyên 。 趣thú 向hướng 果quả 地địa 。 名danh 為vi 奉phụng 貢cống 。 不bất 論luận 事sự 相tướng 金kim 鼓cổ 形hình 也dã 。 四tứ 若nhược 有hữu 下hạ 下hạ 化hóa 願nguyện 。 五ngũ 我ngã 未vị 下hạ 上thượng 求cầu 願nguyện 。 此thử 之chi 二nhị 願nguyện 皆giai 明minh 滅diệt 惡ác 生sanh 善thiện 二nhị 益ích 。 在tại 文văn 可khả 見kiến 。 三tam 從tùng 信tín 下hạ 結kết 會hội 二nhị 世thế 事sự 。 釋thích 空không 品phẩm 二nhị 。 初sơ 釋thích 題đề 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 題đề 二nhị 。 初sơ 約ước 四tứ 教giáo 詮thuyên 空không 示thị 。 所sở 言ngôn 空không 者giả 。 破phá 相tương/tướng 為vi 義nghĩa 。 故cố 一nhất 代đại 教giáo 四tứ 空không 不bất 同đồng 。 若nhược 不bất 辨biện 之chi 迷mê 名danh 昧muội 理lý 。 此thử 自tự 分phần/phân 二nhị 初sơ 約ước 部bộ 列liệt 四tứ 二nhị 。 初sơ 正chánh 判phán 四tứ 空không 。 滅diệt 色sắc 入nhập 空không 者giả 。 三tam 藏tạng 教giáo 也dã 。 且thả 寄ký 色sắc 言ngôn 諸chư 法pháp 皆giai 滅diệt 。 謂vị 析tích 破phá 見kiến 愛ái 陰ấm 乃nãi 不bất 生sanh 。 既ký 詮thuyên 實thật 有hữu 滅diệt 方phương 入nhập 空không 也dã 。 即tức 色sắc 是thị 空không 。 者giả 通thông 教giáo 也dã 。 體thể 乎hồ 因nhân 果quả 非phi 四tứ 性tánh 生sanh 。 既ký 詮thuyên 幻huyễn 有hữu 故cố 即tức 色sắc 是thị 空không 也dã 。 滅diệt 邊biên 入nhập 空không 者giả 。 別biệt 教giáo 也dã 。 中trung 道đạo 為vi 空không 。 不bất 唯duy 空không 有hữu 亦diệc 乃nãi 空không 空không 。 然nhiên 不bất 知tri 中trung 具cụ 於ư 空không 有hữu 。 是thị 故cố 次thứ 第đệ 滅diệt 二nhị 邊biên 已dĩ 。 方phương 入nhập 中trung 空không 也dã 。 即tức 邊biên 是thị 空không 者giả 。 圓viên 教giáo 也dã 。 中trung 道đạo 具cụ 德đức 何hà 邊biên 不bất 中trung 。 唯duy 假giả 唯duy 空không 三tam 皆giai 絕tuyệt 待đãi 。 頓đốn 破phá 諸chư 相tướng 名danh 即tức 邊biên 空không 。 二nhị 此thử 經Kinh 下hạ 約ước 部bộ 須tu 四tứ 。 判phán 教giáo 屬thuộc 通thông 三tam 乘thừa 同đồng 懺sám 。 前tiền 攝nhiếp 三tam 藏tạng 後hậu 通thông 別biệt 圓viên 。 導đạo 成thành 之chi 空không 合hợp 論luận 四tứ 種chủng 。 故cố 四tứ 空không 慧tuệ 不bất 得đắc 不bất 明minh 。 二nhị 而nhi 今kim 下hạ 定định 品phẩm 唯duy 圓viên 二nhị 。 初sơ 直trực 示thị 唯duy 圓viên 二nhị 。 初sơ 就tựu 理lý 示thị 。 攝nhiếp 機cơ 用dụng 四tứ 。 此thử 乃nãi 通thông 塗đồ 。 品phẩm 在tại 圓viên 空không 斯tư 為vi 的đích 旨chỉ 。 是thị 故cố 中trung 空không 即tức 邊biên 而nhi 示thị 二nhị 何hà 故cố 下hạ 引dẫn 文văn 示thị 。 諸chư 部bộ 般Bát 若Nhã 廣quảng 示thị 衍diễn 中trung 三tam 教giáo 空không 慧tuệ 。 復phục 以dĩ 三tam 藏tạng 為vi 助trợ 道đạo 觀quán 。 斯tư 為vi 聞văn 持trì 利lợi 根căn 之chi 者giả 。 廣quảng 談đàm 空không 相tướng 。 此thử 空không 慧tuệ 機cơ 義nghĩa 持trì 雖tuy 利lợi 。 聞văn 持trì 根căn 鈍độn 。 故cố 不bất 廣quảng 談đàm 四tứ 種chủng 空không 相tướng 。 唯duy 說thuyết 即tức 邊biên 一nhất 中trung 空không 慧tuệ 。 二nhị 又hựu 空không 下hạ 略lược 示thị 圓viên 相tương/tướng 。 中trung 受thọ 空không 名danh 意ý 彰chương 蕩đãng 相tương/tướng 。 凡phàm 夫phu 執chấp 有hữu 塊khối 然nhiên 質chất 礙ngại 。 二Nhị 乘Thừa 證chứng 無vô 灰hôi 滅diệt 歸quy 寂tịch 。 中trung 觀quán 絕tuyệt 念niệm 空không 。 此thử 兩lưỡng 邊biên 令linh 畢tất 竟cánh 淨tịnh 。 約ước 次thứ 不bất 次thứ 分phần/phân 於ư 別biệt 圓viên 。 今kim 不bất 次thứ 也dã 。 二nhị 直trực 作tác 下hạ 約ước 六lục 句cú 對đối 中trung 簡giản 二nhị 。 初sơ 明minh 用dụng 句cú 意ý 。 若nhược 直trực 說thuyết 空không 是thị 中trung 道đạo 義nghĩa 能năng 空không 二nhị 邊biên 。 其kỳ 如như 邪tà 小tiểu 及cập 以dĩ 別biệt 教giáo 。 皆giai 說thuyết 雙song 非phi 空không 於ư 有hữu 無vô 。 故cố 迷mê 名danh 者giả 謂vị 與dữ 今kim 同đồng 。 何hà 能năng 超siêu 悟ngộ 邊biên 即tức 中trung 空không 。 又hựu 復phục 恐khủng 謂vị 若nhược 是thị 圓viên 實thật 合hợp 談đàm 中trung 道đạo 。 那na 但đãn 名danh 空không 。 空không 唯duy 離ly 有hữu 。 豈khởi 此thử 中trung 道đạo 雙song 離ly 二nhị 邊biên 。 為vi 防phòng 此thử 計kế 故cố 作tác 相tương 破phá 相tương/tướng 修tu 相tương/tướng 即tức 三tam 雙song 六lục 句cú 。 而nhi 對đối 辨biện 之chi 。 若nhược 諸chư 法pháp 相tướng 名danh 相tướng 濫lạm 者giả 。 無vô 此thử 六lục 句cú 莫mạc 辨biện 異dị 同đồng 。 二nhị 空không 破phá 下hạ 正chánh 用dụng 句cú 簡giản 二nhị 。 初sơ 列liệt 六lục 句cú 。 雙song 非phi 是thị 中trung 沒một 於ư 中trung 名danh 存tồn 雙song 非phi 者giả 。 以dĩ 中trung 道đạo 名danh 邪tà 小tiểu 稀# 立lập 。 若nhược 雙song 非phi 名danh 。 處xứ 處xứ 皆giai 有hữu 。 故cố 特đặc 用dụng 之chi 。 對đối 今kim 圓viên 空không 辨biện 於ư 同đồng 異dị 。 又hựu 外ngoại 道đạo 二Nhị 乘Thừa 別biệt 教giáo 空không 句cú 及cập 雙song 非phi 句cú 。 體thể 是thị 思tư 議nghị 可khả 破phá 壞hoại 法pháp 。 圓viên 教giáo 雙song 非phi 及cập 空không 若nhược 立lập 諸chư 義nghĩa 皆giai 滅diệt 。 是thị 以dĩ 圓viên 二nhị 互hỗ 破phá 諸chư 二nhị 。 又hựu 復phục 諸chư 二nhị 互hỗ 修tu 圓viên 。 二nhị 則tắc 二nhị 酥tô 中trung 外ngoại 道đạo 菩Bồ 薩Tát 入nhập 圓viên 者giả 是thị 。 二Nhị 乘Thừa 初sơ 心tâm 亦diệc 有hữu 修tu 義nghĩa 。 此thử 之chi 兩lưỡng 雙song 諸chư 二nhị 對đối 圓viên 優ưu 劣liệt 有hữu 異dị 。 第đệ 三tam 一nhất 雙song 屬thuộc 圓viên 當đương 教giáo 。 名danh 別biệt 體thể 同đồng 。 是thị 故cố 相tương/tướng 即tức 不bất 言ngôn 修tu 破phá 。 二nhị 空không 破phá 下hạ 釋thích 句cú 相tương/tướng 三tam 。 初sơ 釋thích 相tương 破phá 句cú 二nhị 。 初sơ 空không 破phá 中trung 二nhị 初sơ 略lược 示thị 。 以dĩ 理lý 定định 詮thuyên 不bất 遭tao 名danh 惑hoặc 。 豈khởi 聞văn 雙song 非phi 便tiện 是thị 實thật 理lý 。 蓋cái 能năng 了liễu 知tri 。 凡phàm 邪tà 雙song 非phi 體thể 是thị 見kiến 惑hoặc 。 二Nhị 乘Thừa 雙song 非phi 但đãn 證chứng 偏thiên 真chân 。 別biệt 教giáo 雙song 非phi 既ký 存tồn 教giáo 道đạo 。 未vị 與dữ 三tam 融dung 。 圓viên 空không 若nhược 立lập 前tiền 諸chư 雙song 非phi 須tu 皆giai 銷tiêu 殞vẫn 。 故cố 云vân 破phá 也dã 。 二nhị 凡phàm 邪tà 下hạ 廣quảng 釋thích 三tam 。 初sơ 破phá 凡phàm 邪tà 雙song 非phi 二nhị 。 初sơ 泛phiếm 示thị 見kiến 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 正chánh 示thị 。 複phức 四tứ 者giả 。 複phức 由do 重trọng/trùng 也dã 。 謂vị 於ư 一nhất 句cú 更cánh 計kế 有hữu 無vô 。 即tức 執chấp 有hữu 是thị 有hữu 執chấp 有hữu 是thị 無vô 。 乃nãi 至chí 雙song 非phi 是thị 有hữu 。 雙song 非phi 是thị 無vô 。 具cụ 足túc 之chi 見kiến 其kỳ 計kế 轉chuyển 巧xảo 。 故cố 於ư 句cú 句cú 皆giai 生sanh 四tứ 計kế 。 二nhị 雖tuy 單đơn 下hạ 結kết 過quá 。 三tam 種chủng 四tứ 句cú 雖tuy 轉chuyển 巧xảo 細tế 。 以dĩ 執chấp 一nhất 為vi 實thật 餘dư 皆giai 妄vọng 語ngữ 見kiến 愛ái 尤vưu 盛thịnh 業nghiệp 苦khổ 無vô 涯nhai 。 浩hạo 然nhiên 如như 海hải 。 二nhị 雖tuy 計kế 下hạ 正chánh 破phá 第đệ 四tứ 二nhị 。 初sơ 示thị 所sở 破phá 邪tà 計kế 。 雙song 非phi 是thị 惑hoặc 不bất 入nhập 真chân 中trung 實thật 是thị 虛hư 妄vọng 。 二nhị 故cố 為vi 下hạ 明minh 能năng 破phá 圓viên 空không 。 二nhị 破phá 二Nhị 乘Thừa 雙song 非phi 二nhị 。 初sơ 泛phiếm 明minh 證chứng 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 明minh 證chứng 相tương/tướng 。 二Nhị 乘Thừa 雙song 非phi 雖tuy 非phi 中trung 實thật 。 而nhi 離ly 斷đoạn 常thường 諦đế 於ư 真chân 理lý 。 未vị 至chí 寶bảo 渚chử 已dĩ 到đáo 化hóa 城thành 。 寧ninh 不bất 安an 隱ẩn 。 梵Phạm 行hạnh 等đẳng 者giả 。 無Vô 學Học 四Tứ 智Trí 四tứ 中trung 。 但đãn 闕khuyết 我ngã 生sanh 已dĩ 盡tận 。 以dĩ 滅diệt 度độ 等đẳng 當đương 之chi 乃nãi 足túc 。 由do 保bảo 此thử 故cố 不bất 求cầu 遍biến 知tri 。 二nhị 示thị 四tứ 門môn 。 阿a 毘tỳ 曇đàm 此thử 云vân 無vô 比tỉ 法pháp 。 詮thuyên 有hữu 門môn 觀quán 法pháp 。 拘câu 隣lân 五ngũ 人nhân 千thiên 二nhị 百bách 羅La 漢Hán 。 皆giai 此thử 門môn 入nhập 。 成thành 實thật 論luận 詮thuyên 空không 門môn 觀quán 法pháp 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 此thử 門môn 入nhập 。 昆côn 勒lặc 此thử 云vân 篋khiếp 藏tạng 。 彼bỉ 論luận 詮thuyên 於ư 雙song 亦diệc 觀quán 法pháp 。 故cố 大đại 論luận 云vân 。 若nhược 不bất 得đắc 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 。 入nhập 阿a 毘tỳ 曇đàm 則tắc 墮đọa 有hữu 中trung 。 若nhược 入nhập 空không 門môn 則tắc 墮đọa 無vô 中trung 。 若nhược 入nhập 昆côn 勒lặc 則tắc 墮đọa 有hữu 無vô 中trung 。 那na 陀đà 等đẳng 者giả 。 釋thích 論luận 明minh 佛Phật 垂thùy 滅diệt 阿A 難Nan 問vấn 車Xa 匿Nặc 。 佛Phật 答đáp 云vân 。 惡ác 性tánh 車Xa 匿Nặc 吾ngô 涅Niết 槃Bàn 後hậu 。 心tâm 漸tiệm 調điều 伏phục 。 當đương 為vi 說thuyết 陀đà 那na 迦ca 旃chiên 延diên 經kinh 。 即tức 雙song 非phi 門môn 也dã 。 四tứ 門môn 觀quán 法pháp 假giả 人nhân 本bổn 無vô 。 四tứ 門môn 不bất 異dị 而nhi 其kỳ 實thật 法pháp 四tứ 相tương/tướng 不bất 同đồng 。 有hữu 門môn 則tắc 念niệm 念niệm 生sanh 滅diệt 。 空không 門môn 則tắc 三tam 假giả 浮phù 虛hư 。 雙song 亦diệc 門môn 則tắc 有hữu 無vô 從tùng 容dung 。 雙song 非phi 門môn 則tắc 。 有hữu 無vô 俱câu 遣khiển 。 隨tùy 依y 一nhất 觀quán 可khả 以dĩ 發phát 真chân 。 三tam 藏tạng 四tứ 門môn 其kỳ 意ý 略lược 爾nhĩ 。 二nhị 離ly 斷đoạn 下hạ 正chánh 示thị 破phá 中trung 二nhị 。 初sơ 示thị 所sở 破phá 假giả 名danh 中trung 。 中trung 道đạo 之chi 名danh 大đại 略lược 有hữu 二nhị 。 一nhất 離ly 斷đoạn 常thường 稱xưng 為vi 中trung 道đạo 。 有hữu 名danh 無vô 體thể 屬thuộc 前tiền 二nhị 教giáo 。 二nhị 者giả 佛Phật 性tánh 稱xưng 為vi 中trung 道đạo 。 此thử 有hữu 實thật 體thể 屬thuộc 後hậu 二nhị 教giáo 。 今kim 論luận 雙song 非phi 。 斷đoạn 常thường 二nhị 見kiến 。 得đắc 中trung 道đạo 名danh 。 其kỳ 實thật 全toàn 非phi 妙diệu 色sắc 妙diệu 心tâm 。 故cố 無vô 中trung 體thể 。 故cố 情tình 想tưởng 不bất 忘vong 保bảo 偏thiên 取thủ 證chứng 。 此thử 以dĩ 沙sa 礫lịch 謂vị 瑠lưu 璃ly 珠châu 也dã 。 二nhị 故cố 為vi 下hạ 示thị 能năng 破phá 畢tất 竟cánh 空không 。 斯tư 乃nãi 今kim 品phẩm 即tức 邊biên 之chi 空không 。 若nhược 發phát 此thử 空không 假giả 名danh 中trung 壞hoại 。 是thị 為vi 空không 破phá 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 三tam 破phá 別biệt 教giáo 雙song 非phi 門môn 三tam 。 初sơ 示thị 迷mê 門môn 起khởi 失thất 二nhị 。 初sơ 舉cử 意ý 明minh 失thất 二nhị 。 初sơ 舉cử 意ý 。 別biệt 人nhân 望vọng 圓viên 其kỳ 根căn 名danh 鈍độn 。 非phi 四tứ 說thuyết 四tứ 名danh 為vi 權quyền 巧xảo 。 筏phiệt 喻dụ 者giả 。 四tứ 門môn 意ý 在tại 入nhập 理lý 。 # 筏phiệt 意ý 在tại 度độ 川xuyên 。 若nhược 執chấp 門môn 起khởi 諍tranh 如như 檐diêm 筏phiệt 馳trì 道đạo 。 故cố 筏phiệt 喻dụ 經Kinh 云vân 。 法Pháp 尚thượng 應ưng 捨xả 。 何hà 況huống 非phi 法pháp 。 二nhị 不bất 得đắc 下hạ 明minh 失thất 。 失thất 於ư 融dung 攝nhiếp 是thị 一nhất 非phi 三tam 。 二nhị 涅Niết 槃Bàn 下hạ 示thị 四tứ 門môn 相tương/tướng 。 亦diệc 色sắc 非phi 色sắc 雙song 亦diệc 門môn 也dã 。 非phi 色sắc 非phi 非phi 色sắc 雙song 非phi 門môn 也dã 。 二nhị 若nhược 各các 下hạ 明minh 失thất 故cố 須tu 破phá 。 此thử 之chi 執chấp 諍tranh 非phi 即tức 邊biên 空không 無vô 由do 可khả 破phá 。 三tam 新tân 本bổn 下hạ 引dẫn 證chứng 示thị 失thất 相tương/tướng 。 經kinh 談đàm 初Sơ 地Địa 被bị 於ư 地địa 前tiền 。 悉tất 有hữu 四tứ 門môn 者giả 。 經Kinh 云vân 。 初Sơ 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 欲dục 行hành 有hữu 相tương/tướng 道đạo 即tức 有hữu 門môn 於ư 無vô 相tướng 法pháp 。 多đa 用dụng 功công 力lực 。 即tức 空không 門môn 。 一nhất 意ý 欲dục 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 一nhất 意ý 欲dục 入nhập 生sanh 死tử 。 即tức 兩lưỡng 亦diệc 門môn 。 微vi 妙diệu 祕bí 密mật 之chi 藏tạng 。 修tu 行hành 未vị 足túc 。 即tức 雙song 非phi 門môn 。 大đại 經kinh 下hạ 明minh 今kim 之chi 得đắc 。 顯hiển 前tiền 之chi 失thất 。 前tiền 屬thuộc 別biệt 門môn 執chấp 諍tranh 邪tà 見kiến 。 非phi 是thị 外ngoại 道đạo 邪tà 見kiến 也dã 。 二nhị 非phi 有hữu 下hạ 明minh 中trung 破phá 空không 。 二nhị 明minh 相tướng 修tu 句cú 二nhị 。 初sơ 明minh 諸chư 空không 修tu 圓viên 中trung 。 凡phàm 邪tà 空không 見kiến 。 二Nhị 乘Thừa 空không 證chứng 。 別biệt 教giáo 空không 門môn 既ký 隨tùy 二nhị 邊biên 若nhược 聞văn 圓viên 中trung 皆giai 須tu 即tức 邊biên 而nhi 觀quán 中trung 道đạo 。 二nhị 諸chư 雙song 非phi 修tu 圓viên 空không 。 若nhược 邪tà 小tiểu 及cập 別biệt 教giáo 門môn 雖tuy 曰viết 雙song 非phi 。 皆giai 成thành 取thủ 相tương/tướng 。 皆giai 須tu 修tu 於ư 三tam 諦đế 俱câu 空không 名danh 畢tất 竟cánh 空không 。 由do 諸chư 雙song 非phi 及cập 諸chư 空không 句cú 。 非phi 究cứu 竟cánh 道đạo 是thị 九cửu 界giới 法pháp 。 是thị 故cố 皆giai 須tu 修tu 於ư 圓viên 教giáo 空không 中trung 妙diệu 觀quán 。 歸quy 祕bí 密mật 藏tạng 。 三tam 釋thích 相tương/tướng 即tức 句cú 。 雖tuy 諸chư 經kinh 論luận 說thuyết 空không 說thuyết 中trung 。 名danh 相tướng 多đa 少thiểu 中trung 。 若nhược 即tức 邊biên 空không 蕩đãng 三tam 諦đế 。 此thử 則tắc 圓viên 教giáo 一nhất 體thể 異dị 名danh 是thị 相tương/tướng 即tức 義nghĩa 。 不bất 須tu 相tương 破phá 及cập 互hỗ 修tu 也dã 。 二nhị 初sơ 明minh 圓viên 教giáo 空không 中trung 不bất 二nhị 二nhị 。 初sơ 直trực 示thị 不bất 二nhị 。 二nhị 引dẫn 般Bát 若Nhã 結kết 。 實thật 相tướng 觀quán 照chiếu 文văn 字tự 三tam 種chủng 般Bát 若Nhã 。 即tức 三tam 而nhi 一nhất 故cố 是thị 一nhất 法pháp 。 即tức 一nhất 而nhi 三tam 立lập 名danh 何hà 極cực 。 得đắc 此thử 意ý 者giả 。 一nhất 切thiết 異dị 名danh 無vô 不bất 相tương 即tức 。 二nhị 而nhi 不bất 下hạ 明minh 今kim 品phẩm 略lược 說thuyết 名danh 空không 文văn 約ước 義nghĩa 豐phong 空không 無vô 不bất 盡tận 。 以dĩ 被bị 義nghĩa 持trì 根căn 利lợi 之chi 者giả 。 故cố 以dĩ 略lược 名danh 而nhi 標tiêu 品phẩm 目mục 。 二nhị 此thử 品phẩm 下hạ 明minh 來lai 意ý 二nhị 。 初sơ 導đạo 成thành 上thượng 品phẩm 二nhị 。 初sơ 正chánh 示thị 二nhị 。 初sơ 導đạo 二nhị 用dụng 。 若nhược 其kỳ 不bất 了liễu 即tức 邊biên 是thị 空không 。 懺sám 非phi 無vô 生sanh 破phá 惡ác 不bất 盡tận 。 讚tán 非phi 稱xưng 性tánh 生sanh 善thiện 不bất 深thâm 。 善thiện 不bất 深thâm 故cố 豈khởi 成thành 智trí 德đức 。 惡ác 不bất 盡tận 故cố 豈khởi 成thành 斷đoạn 德đức 。 鈍độn 根căn 之chi 者giả 於ư 前tiền 未vị 悟ngộ 。 故cố 於ư 今kim 品phẩm 圓viên 談đàm 空không 慧tuệ 。 導đạo 前tiền 懺sám 歎thán 令linh 成thành 二nhị 用dụng 。 二nhị 亦diệc 是thị 下hạ 成thành 三tam 章chương 。 懺sám 歎thán 是thị 用dụng 如như 向hướng 說thuyết 之chi 。 導đạo 成thành 宗tông 者giả 。 萬vạn 行hạnh 之chi 因nhân 。 以dĩ 無vô 所sở 得đắc 。 方phương 證chứng 三Tam 身Thân 。 非phi 究cứu 竟cánh 空không 豈khởi 無vô 所sở 得đắc 。 是thị 故cố 圓viên 空không 導đạo 於ư 萬vạn 行hạnh 成thành 果quả 德đức 宗tông 。 導đạo 成thành 體thể 者giả 深thâm 廣quảng 法pháp 性tánh 遍biến 一nhất 切thiết 法pháp 。 二nhị 種chủng 我ngã 故cố 生sanh 死tử 浩hạo 然nhiên 。 今kim 以dĩ 二nhị 空không 導đạo 一nhất 切thiết 法pháp 。 顯hiển 成thành 經kinh 體thể 。 二nhị 故cố 釋thích 下hạ 引dẫn 證chứng 。 論luận 明minh 一nhất 切thiết 以dĩ 體thể 宗tông 用dụng 攝nhiếp 無vô 不bất 盡tận 。 二nhị 又hựu 常thường 下hạ 開khai 悟ngộ 鈍độn 根căn 。 圓viên 空không 具cụ 德đức 。 一nhất 切thiết 清thanh 淨tịnh 。 故cố 談đàm 常thường 宗tông 及cập 顯hiển 悟ngộ 體thể 。 懺sám 歎thán 二nhị 用dụng 。 皆giai 是thị 究cứu 竟cánh 清thanh 淨tịnh 之chi 法pháp 。 豈khởi 有hữu 一nhất 句cú 暫tạm 離ly 圓viên 空không 。 如như 云vân 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 是thị 般Bát 若Nhã 。 即tức 此thử 意ý 也dã 。 利lợi 根căn 聞văn 上thượng 已dĩ 解giải 空không 義nghĩa 。 今kim 為vi 鈍độn 根căn 未vị 解giải 之chi 者giả 。 特đặc 論luận 生sanh 法pháp 境cảnh 觀quán 皆giai 空không 俾tỉ 成thành 上thượng 義nghĩa 。 二nhị 釋thích 文văn 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 釋thích 欲dục 說thuyết 空không 二nhị 。 初sơ 釋thích 八bát 。 初sơ 釋thích 餘dư 經kinh 廣quảng 說thuyết 二nhị 。 初sơ 總tổng 示thị 相tương/tướng 顯hiển 意ý 二nhị 。 若nhược 指chỉ 下hạ 別biệt 明minh 指chỉ 前tiền 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 約ước 部bộ 次thứ 相tương 違vi 問vấn 大đại 經Kinh 云vân 。 從tùng 生sanh 酥tô 出xuất 熟thục 酥tô 。 譬thí 從tùng 方Phương 等Đẳng 出xuất 。 摩Ma 訶Ha 般Bát 若Nhã 。 故cố 知tri 般Bát 若Nhã 在tại 方Phương 等Đẳng 後hậu 。 此thử 經Kinh 既ký 屬thuộc 方Phương 等Đẳng 。 豈khởi 得đắc 指chỉ 般Bát 若Nhã 為vi 已dĩ 說thuyết 耶da 。 二nhị 約ước 後hậu 分phần/phân 至chí 終chung 。 答đáp 二nhị 。 初sơ 正chánh 答đáp 通thông 二nhị 。 初sơ 引dẫn 教giáo 答đáp 通thông 二nhị 。 初sơ 總tổng 立lập 意ý 。 以dĩ 此thử 經Kinh 是thị 方Phương 等Đẳng 後hậu 分phần/phân 故cố 。 信tín 相tương/tướng 聞văn 佛Phật 入nhập 滅diệt 唯duy 三tam 月nguyệt 在tại 。 所sở 以dĩ 懷hoài 疑nghi 。 故cố 指chỉ 般Bát 若Nhã 名danh 為vi 已dĩ 說thuyết 。 二nhị 且thả 舉cử 下hạ 引dẫn 三tam 經kinh 三tam 。 初sơ 引dẫn 阿a 含hàm 二nhị 。 初sơ 正chánh 引dẫn 前tiền 佛Phật 而nhi 去khứ 者giả 。 七thất 日nhật 前tiền 入nhập 滅diệt 也dã 。 均Quân 頭Đầu 沙Sa 彌Di 。 是thị 身thân 子tử 弟đệ 子tử 。 二nhị 此thử 下hạ 結kết 示thị 二nhị 。 引dẫn 方Phương 等Đẳng 。 即tức 方Phương 等Đẳng 陀đà 羅la 尼ni 經kinh 。 先tiên 於ư 靈linh 山sơn 唯duy 法pháp 華hoa 授thọ 聲Thanh 聞Văn 佛Phật 記ký 。 二nhị 豈khởi 非phi 下hạ 結kết 示thị 三tam 引dẫn 。 大đại 品phẩm 二nhị 。 初sơ 正chánh 引dẫn 二nhị 。 當đương 知tri 下hạ 結kết 示thị 二nhị 。 以dĩ 此thử 下hạ 詳tường 定định 結kết 斥xích 二nhị 。 此thử 經Kinh 下hạ 示thị 非phi 妨phương 二nhị 釋thích 略lược 而nhi 解giải 說thuyết 二nhị 。 初sơ 示thị 教giáo 門môn 名danh 義nghĩa 廣quảng 略lược 二nhị 。 初sơ 示thị 二nhị 門môn 。 二nhị 應ưng 作tác 下hạ 明minh 四tứ 句cú 二nhị 。 初sơ 直trực 示thị 三tam 句cú 。 十thập 八bát 空không 等đẳng 者giả 。 空không 體thể 唯duy 一nhất 遍biến 蕩đãng 諸chư 境cảnh 隨tùy 境cảnh 立lập 名danh 。 如như 火hỏa 是thị 一nhất 隨tùy 所sở 燒thiêu 物vật 乃nãi 有hữu 異dị 名danh 。 名danh 下hạ 之chi 義nghĩa 不bất 得đắc 不bất 異dị 。 是thị 故cố 因nhân 亡vong 內nội 法pháp 乃nãi 名danh 內nội 空không 。 因nhân 亡vong 外ngoại 法pháp 乃nãi 名danh 外ngoại 空không 。 亡vong 十thập 八bát 境cảnh 名danh 十thập 八bát 空không 。 二nhị 十thập 空không 二nhị 十thập 四tứ 空không 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 故cố 名danh 義nghĩa 俱câu 廣quảng 立lập 一nhất 空không 名danh 。 唯duy 詮thuyên 泯mẫn 蕩đãng 故cố 名danh 義nghĩa 俱câu 略lược 。 若nhược 法pháp 性tánh 等đẳng 立lập 名danh 眾chúng 多đa 。 但đãn 詮thuyên 本bổn 性tánh 之chi 義nghĩa 耳nhĩ 。 二nhị 委ủy 示thị 第đệ 四tứ 三tam 。 初sơ 標tiêu 示thị 。 二nhị 迄hất 從tùng 下hạ 證chứng 釋thích 。 秖kỳ 立lập 二nhị 空không 是thị 名danh 略lược 也dã 。 此thử 名danh 召triệu 義nghĩa 遍biến 乎hồ 十thập 界giới 。 從tùng 凡phàm 至chí 佛Phật 皆giai 有hữu 眾chúng 生sanh 及cập 五ngũ 陰ấm 故cố 。 問vấn 位vị 至chí 聲Thanh 聞Văn 生sanh 法pháp 已dĩ 空không 因nhân 。 何hà 釋thích 論luận 至chí 佛Phật 猶do 有hữu 眾chúng 生sanh 及cập 法pháp 。 豈khởi 獨độc 不bất 無vô 。 又hựu 稱xưng 無vô 上thượng 其kỳ 義nghĩa 何hà 耶da 。 答đáp 小Tiểu 乘Thừa 談đàm 空không 終chung 歸quy 灰hôi 斷đoạn 。 故cố 入nhập 無vô 餘dư 生sanh 法pháp 永vĩnh 絕tuyệt 。 大Đại 乘Thừa 談đàm 空không 其kỳ 體thể 常thường 住trụ 。 又hựu 非phi 獨độc 一nhất 覺giác 性tánh 常thường 住trụ 。 須tu 知tri 生sanh 法pháp 一nhất 切thiết 皆giai 常thường 。 故cố 生sanh 法pháp 未vị 空không 則tắc 凡phàm 鄙bỉ 微vi 劣liệt 生sanh 法pháp 。 若nhược 空không 則tắc 高cao 勝thắng 廣quảng 大đại 。 是thị 以dĩ 極cực 果quả 生sanh 法pháp 無vô 上thượng 。 斯tư 乃nãi 空không 之chi 究cứu 竟cánh 也dã 。 故cố 荊kinh 谿khê 云vân 。 三tam 千thiên 果quả 成thành 咸hàm 稱xưng 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 。 三tam 千thiên 闕khuyết 何hà 生sanh 法pháp 依y 報báo 耶da 。 二nhị 今kim 言ngôn 下hạ 明minh 今kim 品phẩm 名danh 略lược 義nghĩa 廣quảng 三tam 。 釋thích 眾chúng 生sanh 根căn 鈍độn 二nhị 。 初sơ 定định 廣quảng 略lược 利lợi 鈍độn 二nhị 。 初sơ 約ước 聞văn 持trì 立lập 。 宜nghi 廣quảng 為vì 利lợi 宜nghi 略lược 為vi 鈍độn 。 二nhị 此thử 語ngữ 下hạ 約ước 義nghĩa 持trì 翻phiên 。 身thân 子tử 初sơ 遇ngộ 阿a 鞞bệ 說thuyết 偈kệ 詮thuyên 三tam 諦đế 義nghĩa 。 謂vị 苦khổ 集tập 滅diệt 令linh 速tốc 證chứng 。 故cố 不bất 言ngôn 道Đạo 諦Đế 。 身thân 子tử 一nhất 聞văn 即tức 悟ngộ 初sơ 果quả 。 及cập 其kỳ 轉chuyển 為vi 目Mục 連Liên 說thuyết 之chi 。 再tái 聞văn 方phương 悟ngộ 。 一nhất 說thuyết 是thị 略lược 再tái 說thuyết 是thị 廣quảng 。 豈khởi 非phi 義nghĩa 持trì 略lược 利lợi 廣quảng 鈍độn 耶da 。 二nhị 此thử 經Kinh 下hạ 示thị 今kim 機cơ 利lợi 鈍độn 二nhị 。 初sơ 明minh 經kinh 意ý 。 自tự 就tựu 不bất 能năng 廣quảng 持trì 詮thuyên 空không 名danh 數số 。 故cố 曰viết 鈍độn 根căn 二nhị 示thị 今kim 機cơ 。 若nhược 論luận 義nghĩa 持trì 聞văn 略lược 能năng 悟ngộ 。 乃nãi 稱xưng 根căn 利lợi 。 無vô 見kiến 經Kinh 云vân 。 眾chúng 生sanh 根căn 鈍độn 。 便tiện 謂vị 今kim 機cơ 不bất 能năng 悟ngộ 。 於ư 無vô 量lượng 空không 義nghĩa 。 尠tiển 於ư 智trí 慧tuệ 。 亦diệc 約ước 聞văn 持trì 智trí 也dã 。 此thử 同đồng 起khởi 信tín 論luận 說thuyết 尋tầm 於ư 廣quảng 論luận 文văn 多đa 為vi 煩phiền 。 但đãn 樂lạc 少thiểu 文văn 而nhi 攝nhiếp 多đa 義nghĩa 者giả 。 故cố 造tạo 此thử 論luận 。 又hựu 末mạt 為vi 諸chư 佛Phật 甚thậm 深thâm 廣quảng 大đại 義nghĩa 。 我ngã 已dĩ 隨tùy 順thuận 。 總tổng 持trì 說thuyết 此thử 品phẩm 。 略lược 說thuyết 無vô 量lượng 空không 義nghĩa 。 同đồng 彼bỉ 總tổng 持trì 說thuyết 深thâm 廣quảng 義nghĩa 也dã 。 四tứ 釋thích 無vô 量lượng 空không 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 約ước 真chân 中trung 揀giản 偏thiên 真chân 斷đoạn 滅diệt 不bất 具cụ 色sắc 心tâm 。 是thị 有hữu 量lượng 空không 義nghĩa 。 中trung 道đạo 具cụ 足túc 妙diệu 色sắc 妙diệu 心tâm 。 出xuất 生sanh 不bất 竭kiệt 融dung 攝nhiếp 無vô 遺di 。 是thị 無vô 量lượng 空không 義nghĩa 。 二nhị 就tựu 此thử 經Kinh 示thị 。 既ký 談đàm 法pháp 性tánh 性tánh 則tắc 不bất 改cải 。 此thử 乃nãi 常thường 德đức 實thật 相tướng 者giả 。 中trung 實thật 之chi 相tướng 。 此thử 品phẩm 云vân 。 求cầu 於ư 如Như 來Lai 。 真chân 實thật 法Pháp 身thân 。 新tân 本bổn 云vân 。 法Pháp 身thân 是thị 常thường 是thị 實thật 。 實thật 是thị 我ngã 德đức 自tự 在tại 何hà 窮cùng 。 既ký 具cụ 常thường 我ngã 豈khởi 虧khuy 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 。 四tứ 德đức 彌di 彰chương 無vô 量lượng 空không 義nghĩa 也dã 。 五ngũ 釋thích 異dị 妙diệu 方phương 便tiện 。 六lục 釋thích 起khởi 大đại 悲bi 心tâm 。 七thất 釋thích 今kim 我ngã 演diễn 說thuyết 。 八bát 釋thích 知tri 眾chúng 生sanh 意ý 。 皆giai 可khả 見kiến 耳nhĩ 。 二nhị 正chánh 說thuyết 空không 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 立lập 意ý 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 二nhị 。 立lập 意ý 二nhị 。 初sơ 直trực 示thị 無vô 境cảnh 等đẳng 者giả 。 生sanh 法pháp 之chi 境cảnh 皆giai 妙diệu 三tam 諦đế 故cố 曰viết 二nhị 空không 境cảnh 生sanh 法pháp 之chi 觀quán 。 皆giai 妙diệu 三tam 觀quán 故cố 曰viết 二nhị 空không 觀quán 。 妙diệu 境cảnh 發phát 觀quán 其kỳ 觀quán 方phương 正chánh 。 妙diệu 觀quán 照chiếu 境cảnh 其kỳ 境cảnh 方phương 顯hiển 。 具cụ 明minh 境cảnh 觀quán 令linh 正chánh 令linh 顯hiển 。 二nhị 引dẫn 證chứng 十thập 番phiên 檢kiểm 境cảnh 智trí 者giả 境cảnh 謂vị 十thập 境cảnh 智trí 。 謂vị 十thập 乘thừa 。 言ngôn 十thập 境cảnh 者giả 。 一nhất 陰ấm 入nhập 境cảnh 。 二nhị 煩phiền 惱não 境cảnh 。 三tam 病bệnh 患hoạn 境cảnh 。 四tứ 業nghiệp 相tương/tướng 境cảnh 。 五ngũ 魔ma 事sự 境cảnh 。 六lục 禪thiền 定định 境cảnh 。 七thất 諸chư 見kiến 境cảnh 。 八bát 增tăng 上thượng 慢mạn 境cảnh 。 九cửu 二Nhị 乘Thừa 境cảnh 。 十thập 菩Bồ 薩Tát 境cảnh 。 陰ấm 乃nãi 現hiện 前tiền 九cửu 則tắc 待đãi 發phát 。 若nhược 現hiện 若nhược 發phát 。 一nhất 一nhất 境cảnh 界giới 皆giai 須tu 修tu 於ư 十thập 乘thừa 觀quán 智trí 。 言ngôn 十thập 乘thừa 者giả 。 一nhất 觀quán 不bất 思tư 議nghị 境cảnh 。 二nhị 依y 境cảnh 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 三tam 巧xảo 安an 止Chỉ 觀Quán 。 四tứ 破phá 法pháp 遍biến 。 五ngũ 識thức 通thông 塞tắc 。 六lục 調điều 道Đạo 品Phẩm 。 七thất 對đối 治trị 助trợ 開khai 。 八bát 知tri 次thứ 位vị 。 九cửu 安an 忍nhẫn 。 十thập 無vô 法pháp 愛ái 。 此thử 十thập 都đô 為vi 十thập 種chủng 境cảnh 絕tuyệt 於ư 思tư 議nghị 。 是thị 故cố 五ngũ 品phẩm 得đắc 觀quán 行hành 絕tuyệt 。 十thập 信tín 乃nãi 得đắc 相tương 似tự 論luận 絕tuyệt 。 四tứ 十thập 一nhất 位vị 分phần/phân 證chứng 論luận 絕tuyệt 。 妙diệu 覺giác 乃nãi 能năng 究cứu 論luận 絕tuyệt 也dã 。 下hạ 文văn 即tức 是thị 散tán 脂chi 自tự 說thuyết 名danh 密mật 之chi 義nghĩa 。 乃nãi 名danh 境cảnh 智trí 俱câu 不bất 思tư 議nghị 。 新tân 本bổn 言ngôn 法pháp 即tức 是thị 境cảnh 也dã 。 如như 者giả 不bất 異dị 也dã 。 皆giai 重trọng/trùng 言ngôn 者giả 。 蓋cái 以dĩ 境cảnh 智trí 本bổn 來lai 不bất 異dị 以dĩ 情tình 異dị 故cố 。 今kim 復phục 不bất 異dị 故cố 。 東đông 陽dương 大Đại 士Sĩ 云vân 。 一nhất 是thị 本bổn 性tánh 如như 。 二nhị 是thị 滅diệt 結kết 如như 。 智trí 不bất 異dị 境cảnh 故cố 曰viết 如như 如như 法Pháp 。 境cảnh 不bất 異dị 智trí 故cố 曰viết 如như 如như 智trí 。 斯tư 皆giai 明minh 於ư 不bất 思tư 議nghị 意ý 也dã 。 二nhị 明minh 空không 下hạ 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 明minh 空không 境cảnh 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 立lập 意ý 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 立lập 意ý 五ngũ 。 初sơ 直trực 示thị 二nhị 相tương/tướng 。 言ngôn 實thật 法pháp 者giả 。 對đối 下hạ 假giả 想tưởng 淨tịnh 為vi 不bất 淨tịnh 。 乃nãi 是thị 事sự 觀quán 。 今kim 於ư 五ngũ 陰ấm 及cập 以dĩ 假giả 人nhân 。 皆giai 直trực 觀quán 理lý 故cố 名danh 實thật 法pháp 。 身thân 雖tuy 下hạ 出xuất 假giả 想tưởng 義nghĩa 。 二nhị 亦diệc 名danh 下hạ 示thị 二nhị 異dị 名danh 。 行hàng 行hàng 者giả 慧tuệ 行hành 之chi 上thượng 加gia 修tu 事sự 行hành 故cố 。 名danh 行hàng 行hàng 。 助trợ 道đạo 者giả 。 以dĩ 不bất 淨tịnh 想tưởng 破phá 事sự 中trung 貪tham 。 資tư 於ư 正chánh 觀quán 破phá 障chướng 理lý 惑hoặc 故cố 名danh 助trợ 道đạo 。 三tam 小Tiểu 乘Thừa 下hạ 明minh 大đại 小tiểu 皆giai 修tu 二nhị 。 初sơ 明minh 小tiểu 三tam 種chủng 解giải 脫thoát 。 不bất 言ngôn 無vô 疑nghi 解giải 脫thoát 。 以dĩ 俱câu 脫thoát 人nhân 達đạt 內nội 外ngoại 典điển 籍tịch 得đắc 無vô 疑nghi 名danh 。 今kim 論luận 正chánh 助trợ 故cố 。 且thả 明minh 二nhị 。 二nhị 明minh 大đại 薩Tát 婆Bà 若Nhã 。 大đại 論luận 翻phiên 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 遊du 戲hí 神thần 通thông 。 以dĩ 於ư 三tam 界giới 得đắc 自tự 在tại 故cố 。 名danh 遊du 戲hí 。 以dĩ 修tu 得đắc 通thông 多đa 於ư 九cửu 想tưởng 背bối/bội 捨xả 等đẳng 起khởi 。 故cố 以dĩ 假giả 想tưởng 為vi 助trợ 道đạo 也dã 。 法pháp 華hoa 大đại 車xa 具cụ 度độ 白bạch 牛ngưu 名danh 為vi 正Chánh 道Đạo 。 儐tấn 從tùng 為vi 助trợ 。 涅Niết 槃Bàn 正chánh 慧tuệ 遠viễn 離ly 十thập 相tương/tướng 。 即tức 色sắc 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 生sanh 住trụ 壞hoại 。 男nam 相tương/tướng 女nữ 相tương/tướng 能năng 離ly 深thâm 故cố 。 所sở 離ly 非phi 輕khinh 。 又hựu 諦đế 下hạ 明minh 助trợ 道đạo 也dã 。 想tưởng 白bạch 骨cốt 等đẳng 觀quán 等đẳng 事sự 禪thiền 。 即tức 用dụng 三tam 觀quán 於ư 事sự 禪thiền 境cảnh 破phá 三tam 惑hoặc 障chướng 。 顯hiển 出xuất 我ngã 性tánh 成thành 王vương 三tam 昧muội 。 正chánh 助trợ 合hợp 修tu 名danh 為vi 達đạt 禪thiền 見kiến 禪thiền 法Pháp 界Giới 也dã 。 四tứ 眾chúng 經kinh 下hạ 明minh 經kinh 論luận 有hữu 廣quảng 略lược 。 五ngũ 明minh 今kim 品phẩm 二nhị 義nghĩa 即tức 俱câu 略lược 也dã 。 二nhị 實thật 法pháp 下hạ 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 明minh 實thật 法pháp 境cảnh 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 明minh 苦khổ 果quả 境cảnh 三tam 。 初sơ 生sanh 空không 境cảnh 二nhị 。 初sơ 釋thích 。 是thị 身thân 虛hư 偽ngụy 。 二nhị 初sơ 體thể 妄vọng 計kế 故cố 虛hư 。 二nhị 初sơ 計kế 攬lãm 陰ấm 有hữu 身thân 攬lãm 陰ấm 成thành 身thân 者giả 。 五ngũ 陰ấm 和hòa 合hợp 。 假giả 名danh 為vi 身thân 。 如như 攬lãm 五ngũ 指chỉ 故cố 有hữu 拳quyền 名danh 。 凡phàm 夫phu 不bất 了liễu 執chấp 此thử 假giả 名danh 。 而nhi 為vì 我ngã 等đẳng 。 廣quảng 有hữu 十thập 六lục 。 一nhất 我ngã 。 二nhị 眾chúng 生sanh 。 三tam 壽thọ 者giả 。 四tứ 命mạng 者giả 。 五ngũ 生sanh 者giả 。 六lục 養dưỡng 者giả 。 七thất 眾chúng 數số 。 八bát 人nhân 。 九cửu 作tác 者giả 。 十thập 使sử 作tác 者giả 。 十thập 一nhất 起khởi 者giả 。 十thập 二nhị 使sử 起khởi 者giả 。 十thập 三tam 受thọ 者giả 。 十thập 四tứ 使sử 受thọ 者giả 。 十thập 五ngũ 知tri 者giả 。 十thập 六lục 見kiến 者giả 。 今kim 略lược 云vân 五ngũ 我ngã 者giả 。 於ư 陰ấm 等đẳng 法pháp 中trung 若nhược 即tức 若nhược 離ly 計kế 我ngã 我ngã 所sở 。 之chi 實thật 人nhân 者giả 。 於ư 陰ấm 中trung 妄vọng 計kế 我ngã 人nhân 。 眾chúng 生sanh 者giả 則tắc 於ư 陰ấm 五ngũ 眾chúng 妄vọng 計kế 我ngã 生sanh 。 壽thọ 者giả 則tắc 陰ấm 等đẳng 法pháp 中trung 妄vọng 計kế 我ngã 受thọ 一nhất 期kỳ 報báo 。 壽thọ 命mạng 者giả 則tắc 於ư 陰ấm 等đẳng 法pháp 中trung 妄vọng 計kế 我ngã 命mạng 根căn 連liên 持trì 不bất 斷đoạn 。 以dĩ 執chấp 此thử 故cố 計kế 有hữu 我ngã 身thân 名danh 身thân 見kiến 得đắc 起khởi 。 二nhị 若nhược 體thể 下hạ 體thể 本bổn 虛hư 叵phả 得đắc 。 妄vọng 執chấp 有hữu 生sanh 生sanh 實thật 不bất 生sanh 。 故cố 生sanh 名danh 虛hư 偽ngụy 。 既ký 本bổn 不bất 生sanh 故cố 。 見kiến 身thân 寂tịch 滅diệt 。 叵phả 猶do 不bất 可khả 也dã 。 二nhị 又hựu 檢kiểm 下hạ 檢kiểm 原nguyên 由do 了liễu 偽ngụy 二nhị 。 初sơ 正chánh 檢kiểm 二nhị 。 初sơ 檢kiểm 假giả 名danh 。 由do 一nhất 念niệm 妄vọng 想tưởng 者giả 。 謂vị 男nam 託thác 胎thai 時thời 見kiến 母mẫu 為vi 所sở 取thủ 境cảnh 。 見kiến 父phụ 是thị 所sở 競cạnh 境cảnh 。 於ư 母mẫu 起khởi 貪tham 於ư 父phụ 起khởi 瞋sân 。 父phụ 流lưu 謂vị 是thị 己kỷ 有hữu 。 乘thừa 茲tư 妄vọng 念niệm 故cố 得đắc 託thác 胎thai 。 女nữ 人nhân 反phản 是thị 。 委ủy 如như 大đại 經kinh 。 假giả 名danh 始thỉ 者giả 。 男nam 女nữ 之chi 名danh 由do 此thử 妄vọng 想tưởng 而nhi 為vi 始thỉ 也dã 。 二nhị 此thử 赤xích 下hạ 檢kiểm 實thật 法pháp 由do 二nhị 。 初sơ 五ngũ 陰ấm 赤xích 白bạch 即tức 遺di 體thể 也dã 。 三tam 性tánh 者giả 。 謂vị 善thiện 惡ác 無vô 記ký 也dã 。 二nhị 又hựu 精tinh 下hạ 六lục 大đại 五ngũ 陰ấm 。 六lục 大đại 是thị 所sở 依y 實thật 法pháp 原nguyên 由do 。 若nhược 是thị 二nhị 觀quán 此thử 下hạ 結kết 示thị 。 身thân 是thị 幻huyễn 質chất 名danh 是thị 假giả 名danh 。 既ký 由do 妄vọng 想tưởng 及cập 從tùng 精tinh 血huyết 以dĩ 驗nghiệm 所sở 成thành 身thân 名danh 虛hư 偽ngụy 。 二nhị 釋thích 猶do 如như 空không 聚tụ 。 無vô 明minh 業nghiệp 力lực 業nghiệp 即tức 是thị 行hành 。 乃nãi 無vô 明minh 緣duyên 行hành 也dã 。 或hoặc 初sơ 作tác 業nghiệp 時thời 。 或hoặc 託thác 胎thai 時thời 。 如như 向hướng 所sở 明minh 男nam 女nữ 之chi 識thức 。 於ư 父phụ 母mẫu 起khởi 貪tham 瞋sân 。 以dĩ 父phụ 母mẫu 流lưu 謂vị 是thị 已dĩ 有hữu 。 乘thừa 茲tư 妄vọng 念niệm 故cố 得đắc 託thác 胎thai 。 體thể 即tức 遺di 體thể 謂vị 赤xích 白bạch 也dã 。 二nhị 從tùng 六lục 下hạ 體thể 法pháp 空không 境cảnh 二nhị 。 初sơ 立lập 意ý 分phần/phân 文văn 。 二nhị 初sơ 立lập 意ý 二nhị 。 分phần/phân 文văn 。 二nhị 隨tùy 釋thích 三tam 。 初sơ 釋thích 六lục 入nhập 四tứ 。 初sơ 釋thích 六lục 入nhập 三tam 。 初sơ 釋thích 二nhị 名danh 。 二nhị 檢kiểm 其kỳ 下hạ 檢kiểm 三tam 事sự 。 命mạng 煖noãn 識thức 者giả 。 大đại 集tập 云vân 。 歌ca 羅la 邏la 時thời 即tức 有hữu 三tam 事sự 。 出xuất 入nhập 息tức 者giả 名danh 為vi 壽thọ 命mạng 。 不bất 臭xú 不bất 爛lạn 名danh 之chi 為vi 煖noãn 。 即tức 是thị 業nghiệp 持trì 火hỏa 大đại 故cố 。 地địa 水thủy 等đẳng 色sắc 不bất 臭xú 爛lạn 也dã 。 此thử 中trung 心tâm 意ý 。 名danh 之chi 為vi 識thức 。 即tức 是thị 剎sát 那na 覺giác 知tri 心tâm 也dã 。 三tam 法pháp 和hòa 合hợp 。 從tùng 生sanh 至chí 長trưởng 。 無vô 增tăng 無vô 減giảm 。 七thất 日nhật 一nhất 變biến 者giả 。 謂vị 在tại 胎thai 也dã 。 一nhất 七thất 名danh 雜tạp 穢uế 狀trạng 如như 凝ngưng 酥tô 。 二nhị 七thất 名danh 疱pháo 狀trạng 如như 瘡sang 疱pháo 。 三tam 七thất 日nhật 名danh 凝ngưng 結kết 狀trạng 如như 就tựu 血huyết 。 四tứ 七thất 名danh 凝ngưng 厚hậu 漸tiệm 堅kiên 硬ngạnh 故cố 。 五ngũ 七thất 名danh 形hình 位vị 四tứ 支chi 差sai 別biệt 故cố 。 六lục 七thất 名danh 毛mao 髮phát 爪trảo 齒xỉ 位vị 。 七thất 七thất 名danh 具cụ 根căn 位vị 五ngũ 根căn 圓viên 滿mãn 故cố 。 今kim 云vân 五ngũ 疱pháo 即tức 形hình 位vị 也dã 。 三tam 結kết 成thành 下hạ 明minh 六lục 數số 五ngũ 根căn 。 并tinh 前tiền 識thức 是thị 意ý 根căn 。 則tắc 六lục 根căn 具cụ 足túc 。 二nhị 識thức 依y 下hạ 釋thích 村thôn 落lạc 。 三tam 塵trần 從tùng 下hạ 釋thích 。 結kết 賊tặc 所sở 止chỉ 。 由do 塵trần 起khởi 結kết 。 能năng 害hại 慧tuệ 命mạng 故cố 云vân 結kết 賊tặc 。 四tứ 眼nhãn 見kiến 下hạ 釋thích 不bất 相tương 知tri 伺tứ 候hậu 也dã 。 二nhị 從tùng 眼nhãn 下hạ 釋thích 十thập 二nhị 入nhập 四tứ 。 初sơ 約ước 開khai 辨biện 數số 。 開khai 色sắc 為vi 十thập 者giả 。 五ngũ 根căn 五ngũ 塵trần 也dã 。 少thiểu 分phần 者giả 。 法pháp 入nhập 攝nhiếp 二nhị 種chủng 法pháp 。 一nhất 者giả 心tâm 法pháp 除trừ 心tâm 王vương 。 但đãn 取thủ 相tương 應ứng 諸chư 心tâm 數số 也dã 。 二nhị 者giả 非phi 心tâm 法pháp 即tức 過quá 去khứ 未vị 來lai 色sắc 法pháp 。 及cập 心tâm 不bất 相tương 應ứng 。 諸chư 行hành 及cập 三tam 無vô 為vi 法pháp 也dã 。 今kim 云vân 少thiểu 分phần 。 即tức 非phi 心tâm 法pháp 中trung 過quá 未vị 色sắc 也dã 。 開khai 心tâm 為vi 二nhị 者giả 。 謂vị 意ý 入nhập 也dã 。 及cập 法pháp 入nhập 也dã 。 然nhiên 於ư 法pháp 入nhập 亦diệc 秖kỳ 少thiểu 分phần 。 謂vị 於ư 法pháp 入nhập 二nhị 種chủng 中trung 。 但đãn 攝nhiếp 心tâm 法pháp 耳nhĩ 。 今kim 云vân 二nhị 者giả 。 且thả 舉cử 全toàn 數số 。 二nhị 塵trần 入nhập 下hạ 明minh 通thông 別biệt 名danh 。 三tam 當đương 一nhất 下hạ 釋thích 。 各các 各các 自tự 緣duyên 。 四tứ 他tha 根căn 下hạ 釋thích 。 不bất 行hành 他tha 緣duyên 。 三tam 從tùng 心tâm 下hạ 釋thích 十thập 八bát 界giới 二nhị 。 初sơ 辨biện 數số 釋thích 名danh 二nhị 。 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 三tam 。 初sơ 明minh 識thức 遍biến 諸chư 根căn 。 追truy 緣duyên 過quá 去khứ 預dự 念niệm 未vị 來lai 。 馳trì 騁sính 猶do 奔bôn 走tẩu 也dã 。 如như 人nhân 下hạ 舉cử 例lệ 也dã 。 端đoan 坐tọa 一nhất 室thất 而nhi 心tâm 思tư 天thiên 下hạ 。 愛ái 染nhiễm 塵trần 緣duyên 名danh 曰viết 坐tọa 馳trì 。 自tự 非phi 妙diệu 空không 莫mạc 息tức 馳trì 想tưởng 。 以dĩ 愚ngu 下hạ 釋thích 六lục 賊tặc 所sở 害hại 也dã 。 如như 大đại 經kinh 者giả 。 德đức 王vương 品phẩm 云vân 。 譬thí 如như 有hữu 王vương 。 以dĩ 四tứ 毒độc 蛇xà 盛thịnh 之chi 一nhất 篋khiếp 。 令linh 人nhân 瞻chiêm 養dưỡng 。 若nhược 令linh 一nhất 蛇xà 生sanh 瞋sân 恚khuể 。 我ngã 當đương 準chuẩn 法pháp 戮lục 之chi 。 都đô 市thị 其kỳ 人nhân 怖bố 畏úy 捨xả 篋khiếp 逃đào 走tẩu 。 王vương 時thời 復phục 遣khiển 五ngũ 旃chiên 陀đà 羅la 拔bạt 刀đao 隨tùy 後hậu 。 一nhất 人nhân 藏tạng 刀đao 詐trá 為vi 親thân 善thiện 。 其kỳ 人nhân 不bất 信tín 。 投đầu 一nhất 聚tụ 落lạc 欲dục 自tự 隱ẩn 匿nặc 。 既ký 入nhập 聚tụ 中trung 不bất 見kiến 人nhân 物vật 。 即tức 便tiện 坐tọa 地địa 。 聞văn 空không 中trung 聲thanh 云vân 。 今kim 夜dạ 當đương 有hữu 六lục 大đại 賊tặc 來lai 。 其kỳ 人nhân 恐khủng 怖bố 復phục 捨xả 而nhi 去khứ 。 路lộ 值trị 一nhất 河hà 其kỳ 水thủy 漂phiêu 急cấp 。 即tức 取thủ 草thảo 木mộc 為vi 筏phiệt 截tiệt 流lưu 而nhi 去khứ 。 既ký 達đạt 彼bỉ 岸ngạn 。 安an 隱ẩn 無vô 患hoạn 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 爾nhĩ 。 聞văn 涅Niết 槃Bàn 經kinh 觀quán 身thân 如như 篋khiếp 四tứ 大đại 如như 蛇xà 。 五ngũ 旃chiên 陀đà 羅la 即tức 是thị 五ngũ 陰ấm 。 詐trá 親thân 即tức 貪tham 愛ái 。 空không 聚tụ 即tức 六lục 入nhập 。 六lục 賊tặc 即tức 外ngoại 六lục 塵trần 。 河hà 即tức 煩phiền 惱não 。 筏phiệt 即tức 道Đạo 品Phẩm 。 到đáo 於ư 常thường 樂lạc 涅Niết 槃Bàn 彼bỉ 岸ngạn 。 二nhị 心tâm 常thường 下hạ 明minh 識thức 常thường 在tại 。 根căn 塵trần 即tức 對đối 即tức 覺giác 者giả 。 對đối 塵trần 便tiện 覺giác 也dã 。 引dẫn 釋thích 論luận 證chứng 即tức 覺giác 義nghĩa 。 既ký 云vân 心tâm 欲dục 聞văn 則tắc 知tri 識thức 在tại 根căn 。 經kinh 隨tùy 行hành 平bình 聲thanh 。 三tam 心tâm 處xứ 下hạ 明minh 識thức 常thường 去khứ 還hoàn 。 乍sạ 出xuất 乍sạ 入nhập 者giả 。 對đối 塵trần 故cố 乍sạ 出xuất 不bất 對đối 即tức 乍sạ 入nhập 。 出xuất 入nhập 間gian 關quan 者giả 。 應ưng 法Pháp 師sư 云vân 。 謂vị 出xuất 入nhập 也dã 。 亦diệc 設thiết 置trí 之chi 貌mạo 。 莊trang 子tử 云vân 。 小tiểu 智trí 間gian 間gian 隔cách 礙ngại 也dã 。 啄trác 一nhất 捨xả 一nhất 者giả 。 捨xả 一nhất 網võng 目mục 復phục 啄trác 一nhất 網võng 目mục 。 隔cách 礙ngại 難nan 出xuất 得đắc 論luận 常thường 在tại 者giả 。 以dĩ 塵trần 對đối 即tức 覺giác 故cố 。 三tam 從tùng 身thân 下hạ 結kết 二nhị 境cảnh 二nhị 。 初sơ 標tiêu 示thị 。 二nhị 身thân 空không 下hạ 牒điệp 釋thích 二nhị 。 初sơ 釋thích 初sơ 二nhị 句cú 結kết 生sanh 空không 境cảnh 。 長trưởng 養dưỡng 即tức 十thập 六lục 中trung 養dưỡng 育dục 見kiến 也dã 。 妄vọng 計kế 我ngã 能năng 養dưỡng 育dục 於ư 他tha 。 又hựu 是thị 計kế 我ngã 為vi 。 父phụ 母mẫu 養dưỡng 育dục 。 二nhị 亦diệc 無vô 下hạ 釋thích 後hậu 二nhị 句cú 結kết 法pháp 空không 境cảnh 。 二nhị 初sơ 超siêu 釋thích 無vô 主chủ 二nhị 。 初sơ 別biệt 檢kiểm 。 心tâm 主chủ 必tất 能năng 制chế 及cập 得đắc 自tự 在tại 。 既ký 為vi 他tha 惱não 二nhị 義nghĩa 不bất 成thành 知tri 心tâm 非phi 主chủ 。 二nhị 或hoặc 時thời 下hạ 互hỗ 推thôi 主chủ 。 四tứ 微vi 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 也dã 。 大đại 論luận 云vân 。 地địa 有hữu 色sắc 香hương 味vị 。 觸xúc 重trọng/trùng 故cố 自tự 無vô 所sở 作tác 。 水thủy 少thiểu 香hương 故cố 動động 作tác 勝thắng 地địa 。 火hỏa 少thiểu 香hương 味vị 故cố 勢thế 勝thắng 於ư 水thủy 。 風phong 少thiểu 色sắc 香hương 味vị 故cố 動động 作tác 勝thắng 火hỏa 。 心tâm 無vô 等đẳng 者giả 。 心tâm 望vọng 四tứ 大đại 以dĩ 不bất 藉tạ 微vi 勝thắng 故cố 為vi 主chủ 。 若nhược 論luận 被bị 惱não 復phục 不bất 成thành 主chủ 。 二nhị 追truy 釋thích 無vô 諍tranh 。 因nhân 緣duyên 和hòa 合hợp 。 雖tuy 成thành 諸chư 法pháp 。 本bổn 無vô 思tư 念niệm 有hữu 何hà 諍tranh 訟tụng 。 皆giai 由do 情tình 計kế 故cố 。 四tứ 大đại 如như 蛇xà 六lục 塵trần 如như 賊tặc 。 若nhược 觀quán 本bổn 空không 則tắc 諸chư 法pháp 寂tịch 爾nhĩ 。 有hữu 誰thùy 諍tranh 訟tụng 。 故cố 以dĩ 無vô 諍tranh 結kết 法pháp 空không 境cảnh 。 二nhị 從tùng 諸chư 下hạ 明minh 集tập 因nhân 境cảnh 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 對đối 辨biện 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 前tiền 三tam 下hạ 對đối 辨biện 二nhị 。 初sơ 對đối 假giả 想tưởng 辨biện 。 前tiền 三tam 者giả 。 即tức 此thử 集tập 境cảnh 自tự 立lập 三tam 科khoa 。 謂vị 集tập 起khởi 相tương/tướng 等đẳng 。 是thị 慧tuệ 行hành 正chánh 觀quán 之chi 境cảnh 。 後hậu 一nhất 即tức 假giả 想tưởng 是thị 行hàng 行hàng 助trợ 道đạo 觀quán 境cảnh 。 此thử 九cửu 行hành 經kinh 文văn 既ký 相tương 連liên 。 又hựu 俱câu 言ngôn 四tứ 大đại 似tự 難nạn/nan 分phân 別biệt 故cố 。 以dĩ 前tiền 三tam 對đối 於ư 後hậu 一nhất 。 而nhi 論luận 正chánh 助trợ 以dĩ 區khu 別biệt 之chi 。 又hựu 前tiền 一nhất 者giả 。 即tức 以dĩ 集tập 境cảnh 三tam 中trung 。 初sơ 一nhất 對đối 後hậu 假giả 想tưởng 而nhi 論luận 生sanh 滅diệt 。 以dĩ 前tiền 一nhất 云vân 從tùng 諸chư 因nhân 緣duyên 。 和hòa 合hợp 而nhi 有hữu 。 及cập 云vân 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 合hợp 集tập 成thành 立lập 。 後hậu 一nhất 乃nãi 云vân 水thủy 火hỏa 風phong 種chủng 。 散tán 滅diệt 壞hoại 時thời 。 豈khởi 非phi 四tứ 大đại 生sanh 滅diệt 相tương/tướng 耶da 。 而nhi 言ngôn 生sanh 滅diệt 皆giai 從tùng 種chủng 無vô 明minh 者giả 。 彰chương 此thử 生sanh 滅diệt 不bất 離ly 迷mê 妄vọng 也dã 。 故cố 前tiền 生sanh 云vân 。 妄vọng 想tưởng 故cố 起khởi 。 至chí 後hậu 滅diệt 云vân 散tán 。 滅diệt 壞hoại 時thời 此thử 乃nãi 死tử 。 支chi 合hợp 云vân 憂ưu 悲bi 苦khổ 惱não 。 斯tư 是thị 無vô 明minh 之chi 果quả 。 復phục 是thị 無vô 明minh 之chi 因nhân 。 故cố 論luận 云vân 。 老lão 死tử 有hữu 果quả 。 所sở 謂vị 無vô 明minh 。 無vô 明minh 有hữu 因nhân 乃nãi 指chỉ 老lão 死tử 。 是thị 故cố 生sanh 滅diệt 皆giai 從tùng 無vô 明minh 。 二nhị 若nhược 直trực 下hạ 對đối 小Tiểu 乘Thừa 辨biện 。 如như 上thượng 所sở 論luận 無vô 明minh 生sanh 滅diệt 。 何hà 教giáo 不bất 然nhiên 。 若nhược 欲dục 了liễu 知tri 須tu 論luận 小tiểu 衍diễn 。 小tiểu 明minh 四tứ 大đại 實thật 從tùng 無vô 明minh 生sanh 。 實thật 從tùng 無vô 明minh 滅diệt 。 衍diễn 明minh 四tứ 大đại 而nhi 有hữu 。 三tam 教giáo 通thông 教giáo 四tứ 大đại 體thể 本bổn 自tự 空không 故cố 。 本bổn 不bất 生sanh 滅diệt 。 由do 無vô 明minh 故cố 。 見kiến 有hữu 生sanh 滅diệt 。 如như 幻huyễn 之chi 生sanh 如như 幻huyễn 之chi 滅diệt 。 別biệt 教giáo 四tứ 大đại 體thể 是thị 佛Phật 性tánh 。 由do 無vô 明minh 故cố 。 四tứ 大đại 生sanh 滅diệt 。 性tánh 無vô 生sanh 滅diệt 相tương/tướng 有hữu 生sanh 滅diệt 。 圓viên 教giáo 四tứ 大đại 體thể 亦diệc 佛Phật 性tánh 。 而nhi 性tánh 本bổn 具cụ 九cửu 界giới 四tứ 大đại 故cố 。 九cửu 四tứ 大đại 若nhược 生sanh 若nhược 滅diệt 。 皆giai 是thị 法Pháp 界Giới 。 是thị 故cố 性tánh 相tướng 俱câu 不bất 生sanh 滅diệt 。 乃nãi 不bất 思tư 議nghị 論luận 生sanh 滅diệt 也dã 。 故cố 法pháp 華hoa 明minh 世thế 間gian 相tương/tướng 常thường 其kỳ 義nghĩa 既ký 爾nhĩ 。 則tắc 衍diễn 三tam 教giáo 皆giai 得đắc 明minh 於ư 本bổn 不bất 生sanh 而nhi 生sanh 本bổn 不bất 滅diệt 而nhi 滅diệt 。 生sanh 滅diệt 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 。 今kim 非phi 通thông 別biệt 的đích 就tựu 圓viên 論luận 。 二nhị 從tùng 諸chư 下hạ 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 三tam 。 初sơ 明minh 集tập 起khởi 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 通thông 約ước 生sanh 法pháp 釋thích 三tam 。 初sơ 揀giản 苦khổ 從tùng 集tập 。 苦khổ 是thị 世thế 間gian 果quả 集tập 是thị 世thế 間gian 因nhân 。 此thử 之chi 因nhân 果quả 皆giai 因nhân 緣duyên 生sanh 。 今kim 之chi 所sở 辨biện 雖tuy 然nhiên 涉thiệp 苦khổ 果quả 。 其kỳ 意ý 乃nãi 明minh 集tập 之chi 因nhân 緣duyên 。 二nhị 前tiền 三tam 下hạ 分phần/phân 句cú 對đối 義nghĩa 。 三tam 小Tiểu 乘Thừa 下hạ 破phá 小tiểu 因nhân 緣duyên 二nhị 。 初sơ 敘tự 小tiểu 。 俱câu 舍xá 云vân 。 極cực 微vi 微vi 金kim 木mộc 兔thố 羊dương 牛ngưu 隙khích 塵trần 等đẳng 。 小Tiểu 乘Thừa 有hữu 門môn 謂vị 極cực 微vi 。 始thỉ 有hữu 十thập 方phương 分phần/phân 故cố 不bất 破phá 隣lân 虛hư 。 以dĩ 此thử 為vi 因nhân 緣duyên 也dã 。 二nhị 今kim 明minh 下hạ 斥xích 非phi 。 細tế 塵trần 亦diệc 盡tận 者giả 。 隣lân 虛hư 亦diệc 破phá 二nhị 塵trần 既ký 破phá 。 因nhân 緣duyên 不bất 成thành 。 二nhị 言ngôn 因nhân 下hạ 別biệt 約ước 生sanh 法pháp 釋thích 二nhị 。 初sơ 假giả 名danh 因nhân 緣duyên 三tam 。 初sơ 釋thích 。 從tùng 諸chư 因nhân 緣duyên 。 此thử 中trung 宜nghi 用dụng 起khởi 信tín 論luận 說thuyết 。 無vô 明minh 為vi 因nhân 生sanh 三tam 細tế 。 境cảnh 界giới 為vi 緣duyên 生sanh 六lục 麁thô 方phương 盡tận 。 疏sớ/sơ 意ý 言ngôn 三tam 細tế 者giả 。 業nghiệp 相tương/tướng 轉chuyển 相tương/tướng 現hiện 相tướng 。 即tức 根căn 本bổn 不bất 覺giác 。 熏huân 習tập 真Chân 如Như 生sanh 三tam 種chủng 相tương/tướng 。 故cố 云vân 無vô 明minh 內nội 惑hoặc 為vi 因nhân 也dã 。 言ngôn 六lục 麁thô 者giả 。 謂vị 智trí 相tương/tướng 相tương 續tục 相tương/tướng 。 執chấp 取thủ 相tương/tướng 計kế 名danh 字tự 相tương/tướng 。 起khởi 業nghiệp 相tương/tướng 業nghiệp 繫hệ 苦khổ 相tương/tướng 。 即tức 枝chi 末mạt 不phủ 。 覺giác 於ư 外ngoại 境cảnh 界giới 。 起khởi 智trí 相tương/tướng 等đẳng 生sanh 法pháp 二nhị 執chấp 。 名danh 為vi 染nhiễm 愛ái 。 於ư 外ngoại 觸xúc 處xứ 染nhiễm 著trước 。 以dĩ 二nhị 不bất 覺giác 熏huân 二nhị 執chấp 心tâm 。 成thành 起khởi 業nghiệp 相tương/tướng 。 故cố 云vân 。 無vô 明minh 潤nhuận 愛ái 集tập 業nghiệp 得đắc 起khởi 。 忽hốt 都đô 不bất 辨biện 。 迷mê 一nhất 法Pháp 界Giới 為vi 無vô 明minh 。 內nội 惑hoặc 等đẳng 者giả 。 豈khởi 能năng 顯hiển 今kim 中trung 道đạo 空không 慧tuệ 耶da 。 二nhị 以dĩ 業nghiệp 下hạ 釋thích 。 和hòa 合hợp 而nhi 有hữu 。 以dĩ 業nghiệp 起khởi 者giả 。 即tức 起khởi 業nghiệp 相tương/tướng 也dã 。 則tắc 有hữu 下hạ 即tức 業nghiệp 繫hệ 苦khổ 相tương/tướng 也dã 。 此thử 云vân 苦khổ 果quả 即tức 是thị 攬lãm 陰ấm 成thành 假giả 名danh 人nhân 也dã 。 三tam 此thử 一nhất 下hạ 釋thích 。 無vô 有hữu 堅kiên 實thật 。 由do 無vô 明minh 愛ái 者giả 。 二nhị 不bất 覺giác 為vi 因nhân 。 即tức 能năng 生sanh 心tâm 也dã 。 一nhất 念niệm 託thác 胎thai 是thị 不bất 覺giác 果quả 。 名danh 所sở 生sanh 心tâm 。 計kế 此thử 因nhân 果quả 名danh 為vi 本bổn 末mạt 。 既ký 皆giai 不bất 覺giác 豈khởi 是thị 真chân 實thật 。 故cố 云vân 都đô 虛hư 無vô 堅kiên 實thật 也dã 。 二nhị 妄vọng 想tưởng 下hạ 實thật 法pháp 因nhân 緣duyên 。 亦diệc 是thị 妄vọng 想tưởng 。 一nhất 念niệm 託thác 胎thai 。 與dữ 前tiền 不bất 異dị 。 但đãn 前tiền 成thành 於ư 假giả 人nhân 今kim 則tắc 成thành 於ư 實thật 法pháp 。 假giả 實thật 和hòa 合hợp 成thành 一nhất 報báo 身thân 。 修tu 二nhị 空không 故cố 破phá 於ư 二nhị 執chấp 故cố 分phần/phân 二nhị 境cảnh 。 機cơ 關quan 主chủ 者giả 。 如như 機cơ 關quan 木mộc 偶ngẫu 假giả 人nhân 轉chuyển 動động 。 主chủ 即tức 弄lộng 機cơ 關quan 人nhân 也dã 。 故cố 以dĩ 業nghiệp 因nhân 喻dụ 所sở 弄lộng 木mộc 偶ngẫu 。 以dĩ 陰ấm 果quả 喻dụ 之chi 色sắc 。 陰ấm 如như 木mộc 偶ngẫu 形hình 質chất 故cố 云vân 機cơ 關quan 具cụ 。 三tam 陰ấm 如như 木mộc 偶ngẫu 動động 作tác 去khứ 來lai 。 識thức 陰ấm 如như 看khán 人nhân 故cố 云vân 以dĩ 自tự 娛ngu 樂lạc 也dã 。 二nhị 隨tùy 時thời 下hạ 明minh 集tập 相tương/tướng 吞thôn 噬phệ 二nhị 。 初sơ 因nhân 果quả 對đối 釋thích 四tứ 。 初sơ 釋thích 。 增tăng 減giảm 殘tàn 害hại 豎thụ 約ước 十thập 時thời 者giả 。 大đại 經Kinh 云vân 。 一nhất 歌ca 羅la 邏la 得đắc 異dị 。 二nhị 阿a 浮phù 陀đà 時thời 異dị 。 三tam 閉bế 手thủ 時thời 異dị 。 四tứ 皰pháo 時thời 異dị 。 五ngũ 初sơ 生sanh 時thời 異dị 。 六lục 嬰anh 孩hài 時thời 異dị 。 七thất 童đồng 子tử 時thời 異dị 。 八bát 年niên 少thiếu 時thời 異dị 。 九cửu 壯tráng 盛thịnh 時thời 異dị 。 十thập 老lão 死tử 時thời 異dị 。 又hựu 念niệm 念niệm 生sanh 滅diệt 。 雖tuy 在tại 於ư 心tâm 。 須tu 知tri 四tứ 大đại 亦diệc 隨tùy 增tăng 減giảm 。 又hựu 新tân 諸chư 根căn 謂vị 生sanh 時thời 故cố 。 諸chư 根căn 死tử 時thời 又hựu 飲ẩm 食thực 資tư 益ích 血huyết 肉nhục 為vi 新tân 目mục 淚lệ 耳nhĩ 矃# 等đẳng 為vi 故cố 。 二nhị 譬thí 如như 下hạ 釋thích 四tứ 蛇xà 同đồng 篋khiếp 二nhị 。 初sơ 明minh 四tứ 蛇xà 二nhị 初sơ 約ước 蛇xà 報báo 明minh 四tứ 相tương/tướng 。 蛇xà 有hữu 力lực 敵địch 羸luy 絕tuyệt 等đẳng 報báo 。 可khả 譬thí 身thân 有hữu 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 增tăng 減giảm 四tứ 相tương/tướng 。 二nhị 如như 此thử 下hạ 約ước 蛇xà 因nhân 明minh 四tứ 分phần/phân 。 四tứ 分phần/phân 煩phiền 惱não 皆giai 有hữu 毒độc 害hại 即tức 是thị 蛇xà 。 因nhân 此thử 因nhân 能năng 感cảm 四tứ 大đại 四tứ 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 別biệt 示thị 四tứ 分phần/phân 感cảm 報báo 二nhị 。 初sơ 明minh 生sanh 四tứ 大đại 。 二nhị 瑞thụy 應ứng 下hạ 明minh 致trí 四tứ 相tương/tướng 。 經kinh 出xuất 三tam 相tương/tướng 。 疏sớ/sơ 以dĩ 等đẳng 分phần/phân 例lệ 致trí 生sanh 相tương/tướng 。 二nhị 總tổng 結kết 集tập 業nghiệp 致trí 苦khổ 。 上thượng 釋thích 四tứ 蛇xà 雖tuy 言ngôn 苦khổ 報báo 。 意ý 明minh 集tập 因nhân 緣duyên 故cố 。 總tổng 結kết 云vân 集tập 業nghiệp 相tương/tướng 噬phệ 。 令linh 大đại 增tăng 損tổn 推thôi 功công 歸quy 集tập 。 是thị 經Kinh 正chánh 意ý 。 二nhị 明minh 同đồng 篋khiếp 二nhị 。 初sơ 約ước 身thân 為vi 篋khiếp 。 螫thích 知tri 列liệt 切thiết 。 又hựu 音âm 釋thích 音âm 郝# 。 謂vị 行hành 毒độc 也dã 。 經kinh 舉cử 四tứ 蛇xà 以dĩ 喻dụ 四tứ 大đại 。 意ý 彰chương 四tứ 分phần/phân 有hữu 毒độc 害hại 義nghĩa 。 一nhất 分phần/phân 具cụ 足túc 二nhị 萬vạn 一nhất 千thiên 。 四tứ 分phần/phân 共cộng 具cụ 。 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 。 無vô 量lượng 劫kiếp 來lai 。 法Pháp 身thân 慧tuệ 命mạng 喪táng 壞hoại 由do 此thử 。 大đại 經kinh 所sở 明minh 身thân 持trì 四tứ 大đại 大đại 不bất 起khởi 集tập 蛇xà 無vô 毒độc 義nghĩa 如như 鳥điểu 在tại 籠lung 者giả 。 次thứ 文văn 再tái 舉cử 。 疎sơ 粗thô 釋thích 之chi 故cố 注chú 云vân 云vân 。 二nhị 又hựu 用dụng 下hạ 約ước 業nghiệp 為vi 篋khiếp 。 宿túc 業nghiệp 尚thượng 存tồn 故cố 四tứ 大đại 未vị 散tán 。 重trọng/trùng 舉cử 籠lung 鳥điểu 以dĩ 明minh 業nghiệp 篋khiếp 。 須tu 知tri 今kim 疏sớ/sơ 。 舉cử 業nghiệp 持trì 大đại 意ý 顯hiển 集tập 因nhân 。 故cố 云vân 心tâm 鳥điểu 。 鳥điểu 喻dụ 四tứ 分phần/phân 外ngoại 馳trì 六lục 塵trần 。 常thường 求cầu 生sanh 死tử 非phi 安an 法Pháp 身thân 。 若nhược 人nhân 念niệm 念niệm 思tư 破phá 戒giới 事sự 。 乃nãi 求cầu 地địa 獄ngục 永vĩnh 滅diệt 五ngũ 分phần/phân 。 宿túc 人nhân 業nghiệp 謝tạ 泥nê 犂lê 長trường/trưởng 往vãng 。 三tam 釋thích 其kỳ 性tánh 各các 異dị 二nhị 。 初sơ 約ước 一nhất 身thân 釋thích 。 性tánh 別biệt 等đẳng 者giả 。 雖tuy 云vân 四tứ 大đại 和hòa 合hợp 成thành 身thân 。 大đại 性tánh 既ký 異dị 那na 可khả 合hợp 成thành 。 此thử 顯hiển 成thành 中trung 當đương 處xứ 即tức 壞hoại 。 妄vọng 情tình 不bất 了liễu 於ư 壞hoại 執chấp 成thành 保bảo 著trước 生sanh 集tập 。 四tứ 大đại 對đối 四tứ 方phương 者giả 。 顯hiển 內nội 四tứ 大đại 有hữu 四tứ 方phương 性tánh 。 四tứ 方phương 升thăng 降giáng/hàng 驗nghiệm 大đại 相tương 違vi 。 對đối 時thời 對đối 維duy 其kỳ 意ý 皆giai 爾nhĩ 。 良lương 由do 內nội 體thể 與dữ 外ngoại 時thời 方phương 其kỳ 性tánh 本bổn 一nhất 。 故cố 依y 正chánh 色sắc 心tâm 感cảm 召triệu 義nghĩa 成thành 。 是thị 故cố 今kim 經kinh 特đặc 以dĩ 四tứ 大đại 明minh 乎hồ 集tập 業nghiệp 也dã 。 二nhị 或hoặc 言ngôn 下hạ 約ước 六lục 根căn 釋thích 。 以dĩ 其kỳ 六lục 根căn 俱câu 是thị 四tứ 大đại 造tạo 色sắc 故cố 也dã 。 四tứ 釋thích 悉tất 滅diệt 無vô 餘dư 。 比tỉ 至chí 必tất 利lợi 切thiết 。 及cập 也dã 見kiến 人nhân 死tử 滅diệt 。 四tứ 大đại 分phân 散tán 。 便tiện 謂vị 息tức 風phong 煖noãn 氣khí 已dĩ 歸quy 於ư 上thượng 。 骨cốt 肉nhục 血huyết 汗hãn 必tất 歸quy 於ư 下hạ 。 及cập 至chí 推thôi 尋tầm 都đô 無vô 去khứ 處xứ 。 以dĩ 本bổn 不bất 來lai 故cố 。 若nhược 有hữu 來lai 去khứ 非phi 今kim 教giáo 境cảnh 。 二nhị 若nhược 果quả 下hạ 結kết 由do 集tập 業nghiệp 。 經kinh 舉cử 四tứ 大đại 升thăng 沈trầm 尤vưu 甚thậm 。 正chánh 明minh 集tập 境cảnh 善thiện 惡ác 殊thù 塗đồ 。 以dĩ 其kỳ 四tứ 大đại 不bất 獨độc 是thị 惡ác 亦diệc 通thông 漏lậu 善thiện 也dã 。 三Tam 明Minh 集tập 善thiện 惡ác 境cảnh 。 三tam 初sơ 釋thích 心tâm 識thức 。 學học 斯tư 宗tông 者giả 。 要yếu 知tri 境cảnh 觀quán 。 若nhược 論luận 觀quán 者giả 須tu 明minh 三tam 識thức 。 謂vị 第đệ 九cửu 菴am 摩ma 羅la 是thị 不bất 動động 識thức 。 當đương 正chánh 因nhân 佛Phật 性tánh 。 可khả 為vi 中trung 觀quán 。 第đệ 八bát 阿a 刺thứ 耶da 是thị 無vô 記ký 無vô 明minh 識thức 。 無vô 明minh 之chi 性tánh 即tức 了liễu 因nhân 佛Phật 性tánh 。 可khả 為vi 空không 觀quán 。 第đệ 七thất 阿a 陀đà 那na 是thị 分phân 別biệt 識thức 。 是thị 惑hoặc 性tánh 故cố 當đương 緣duyên 因nhân 佛Phật 性tánh 。 可khả 為vi 假giả 觀quán 。 此thử 之chi 三tam 識thức 既ký 與dữ 三tam 德đức 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 是thị 祕bí 密mật 藏tạng 。 何hà 法pháp 不bất 收thu 何hà 處xứ 不bất 遍biến 。 修tu 圓viên 觀quán 者giả 。 必tất 能năng 了liễu 知tri 一nhất 心tâm 一nhất 塵trần 無vô 非phi 三tam 識thức 。 即tức 是thị 所sở 顯hiển 妙diệu 理lý 復phục 是thị 能năng 觀quán 妙diệu 觀quán 。 若nhược 論luận 境cảnh 者giả 唯duy 尚thượng 近cận 要yếu 。 秖kỳ 以dĩ 第đệ 六lục 見kiến 思tư 之chi 識thức 。 而nhi 為vi 境cảnh 界giới 。 知tri 妙diệu 三tam 識thức 未vị 始thỉ 暫tạm 離ly 一nhất 見kiến 一nhất 思tư 。 故cố 即tức 此thử 心tâm 為vi 妙diệu 三tam 觀quán 。 顯hiển 妙diệu 三tam 諦đế 。 雖tuy 唯duy 一nhất 識thức 未vị 嘗thường 不bất 用dụng 三tam 識thức 為vi 觀quán 。 未vị 嘗thường 不bất 以dĩ 三tam 識thức 為vi 境cảnh 。 若nhược 謂vị 今kim 宗tông 不bất 明minh 三tam 識thức 。 但đãn 於ư 第đệ 六lục 顯hiển 三tam 諦đế 理lý 。 今kim 之chi 釋thích 題đề 及cập 彼bỉ 妙diệu 玄huyền 示thị 其kỳ 三tam 識thức 為vi 妙diệu 三tam 法pháp 。 將tương 何hà 用dụng 耶da 。 於ư 一nhất 識thức 心tâm 以dĩ 何hà 而nhi 為vi 三tam 諦đế 三tam 觀quán 。 故cố 無vô 通thông 見kiến 難nạn/nan 議nghị 圓viên 宗tông 。 今kim 明minh 集tập 境cảnh 故cố 引dẫn 論luận 文văn 通thông 小tiểu 之chi 說thuyết 。 但đãn 於ư 第đệ 六lục 辨biện 心tâm 意ý 識thức 一nhất 法pháp 三tam 能năng 立lập 三tam 名danh 字tự 。 對đối 數số 名danh 心tâm 者giả 。 對đối 通thông 大đại 地địa 等đẳng 一nhất 切thiết 數số 故cố 。 名danh 曰viết 心tâm 王vương 也dã 。 能năng 生sanh 名danh 意ý 者giả 。 意ý 是thị 依y 義nghĩa 。 依y 之chi 能năng 起khởi 。 一nhất 切thiết 因nhân 果quả 。 以dĩ 具cụ 三tam 性tánh 故cố 也dã 。 分phân 別biệt 名danh 識thức 者giả 。 以dĩ 能năng 了liễu 別biệt 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 故cố 名danh 識thức 也dã 。 又hựu 言ngôn 下hạ 雖tuy 秖kỳ 一nhất 識thức 。 約ước 三tam 時thời 異dị 而nhi 立lập 三tam 名danh 。 不bất 同đồng 前tiền 釋thích 秖kỳ 約ước 一nhất 時thời 有hữu 對đối 數số 能năng 生sanh 分phân 別biệt 之chi 義nghĩa 也dã 。 前tiền 是thị 橫hoạnh/hoành 釋thích 。 此thử 乃nãi 豎thụ 釋thích 。 初sơ 起khởi 極cực 微vi 。 次thứ 起khởi 漸tiệm 著trước 。 後hậu 起khởi 彌di 顯hiển 。 豈khởi 非phi 豎thụ 耶da 。 二nhị 釋thích 二nhị 性tánh 。 夫phu 性tánh 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 真chân 理lý 不bất 變biến 名danh 性tánh 。 二nhị 隨tùy 緣duyên 染nhiễm 習tập 名danh 性tánh 。 此thử 言ngôn 性tánh 異dị 約ước 染nhiễm 習tập 性tánh 也dã 。 此thử 之chi 二nhị 性tánh 遍biến 心tâm 意ý 識thức 一nhất 一nhất 皆giai 二nhị 也dã 。 三tam 釋thích 躁táo 動động 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 躁táo 動động 二nhị 。 初sơ 約ước 王vương 數số 釋thích 。 二nhị 又hựu 如như 下hạ 約ước 業nghiệp 牽khiên 釋thích 二nhị 。 初sơ 明minh 業nghiệp 牽khiên 二nhị 。 明minh 兩lưỡng 牽khiên 。 二nhị 亦diệc 是thị 下hạ 例lệ 釋thích 隨tùy 業nghiệp 即tức 當đương 四tứ 句cú 也dã 。 若nhược 了liễu 兩lưỡng 牽khiên 即tức 知tri 受thọ 報báo 。 二nhị 水thủy 火hỏa 下hạ 明minh 假giả 想tưởng 境cảnh 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 釋thích 散tán 滅diệt 壞hoại 時thời 。 二nhị 釋thích 大đại 小tiểu 不bất 淨tịnh 。 能năng 破phá 欲dục 情tình 令linh 正chánh 觀quán 立lập 。 故cố 名danh 助trợ 道đạo 。

金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 。 文Văn 句Cú 記Ký 卷quyển 第đệ 四tứ (# 上thượng )#

金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 。 文Văn 句Cú 記Ký 卷quyển 第đệ 四tứ (# 下hạ )#

宋tống 四tứ 明minh 沙Sa 門Môn 知tri 禮lễ 述thuật

二nhị 若nhược 正chánh 下hạ 明minh 功công 能năng 二nhị 。 初sơ 明minh 破phá 欲dục 助trợ 正chánh 二nhị 。 初sơ 略lược 示thị 。 二nhị 廣quảng 示thị 三tam 。 初sơ 引dẫn 釋thích 論luận 明minh 助trợ 正chánh 。 三tam 解giải 脫thoát 者giả 。 謂vị 空không 無vô 相tướng 無vô 作tác 。 從tùng 三tam 證chứng 果Quả 名danh 解giải 脫thoát 門môn 。 解giải 脫thoát 涅Niết 槃Bàn 。 二nhị 名danh 一nhất 體thể 。 道Đạo 品Phẩm 是thị 開khai 門môn 法pháp 者giả 。 小Tiểu 乘Thừa 則tắc 以dĩ 十thập 六lục 行hành 觀quán 。 為vi 三tam 脫thoát 門môn 。 今kim 品phẩm 則tắc 以dĩ 即tức 空không 假giả 中trung 為vi 三tam 脫thoát 門môn 。 欲dục 此thử 門môn 開khai 。 須tu 以dĩ 道Đạo 品Phẩm 調điều 試thí 修tu 之chi 。 如như 以dĩ 念niệm 處xứ 四tứ 種chủng 修tu 於ư 即tức 空không 假giả 中trung 正chánh 勤cần 四tứ 種chủng 。 乃nãi 至chí 八bát 正chánh 調điều 試thí 修tu 之chi 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 小Tiểu 乘Thừa 三tam 脫thoát 七thất 科khoa 調điều 試thí 。 其kỳ 義nghĩa 亦diệc 然nhiên 。 俱câu 以dĩ 道Đạo 品Phẩm 為vi 開khai 門môn 法pháp 。 九cửu 想tưởng 者giả 。 一nhất 脹trướng 想tưởng 。 二nhị 壞hoại 想tưởng 。 三tam 血huyết 塗đồ 漫mạn 。 四tứ 膿nùng 爛lạn 。 五ngũ 青thanh 瘀ứ 。 六lục 噉đạm 。 七thất 散tán 。 八bát 骨cốt 。 九cửu 燒thiêu 。 若nhược 約ước 小Tiểu 乘Thừa 有hữu 二nhị 種chủng 人nhân 。 一nhất 壞hoại 法pháp 人nhân 但đãn 求cầu 斷đoạn 苦khổ 即tức 至chí 燒thiêu 想tưởng 。 成thành 慧tuệ 解giải 脫thoát 人nhân 。 二nhị 不bất 壞hoại 法pháp 人nhân 。 來lai 住trụ 骨cốt 想tưởng 不bất 進tiến 燒thiêu 想tưởng 。 得đắc 有hữu 流lưu 光quang 等đẳng 。 功công 德đức 具cụ 足túc 。 成thành 俱câu 解giải 脫thoát 人nhân 。 今kim 明minh 菩Bồ 薩Tát 見kiến 禪thiền 實thật 相tướng 。 名danh 修tu 達đạt 禪thiền 永vĩnh 異dị 於ư 小tiểu 。 大đại 小tiểu 雖tuy 異dị 俱câu 以dĩ 不bất 淨tịnh 助trợ 開khai 三tam 解giải 脫thoát 。 於ư 助trợ 開khai 中trung 不bất 淨tịnh 九cửu 想tưởng 破phá 欲dục 先tiên 鋒phong 故cố 名danh 初sơ 門môn 。 二nhị 示thị 進tiến 修tu 明minh 力lực 大đại 。 初sơ 修tu 不bất 淨tịnh 進tiến 入nhập 八bát 背bối/bội 及cập 大đại 不bất 淨tịnh 。 所sở 言ngôn 大đại 者giả 。 但đãn 觀quán 自tự 他tha 正chánh 報báo 名danh 小tiểu 不bất 淨tịnh 。 即tức 九cửu 想tưởng 觀quán 。 若nhược 兼kiêm 觀quán 依y 報báo 名danh 大đại 不bất 淨tịnh 。 所sở 謂vị 舍xá 如như 丘khâu 墓mộ 。 錢tiền 如như 死tử 蛇xà 。 羹# 如như 屎thỉ 汁trấp 。 飯phạn 如như 白bạch 蟲trùng 。 衣y 如như 臭xú 皮bì 。 山sơn 如như 肉nhục 聚tụ 。 池trì 如như 膿nùng 河hà 。 園viên 林lâm 如như 枯khô 骨cốt 。 江giang 海hải 如như 注chú 穢uế 。 名danh 大đại 不bất 淨tịnh 。 亦diệc 名danh 大đại 背bối/bội 捨xả 。 背bối/bội 謂vị 背bối/bội 是thị 淨tịnh 潔khiết 五ngũ 欲dục 捨xả 謂vị 捨xả 是thị 著trước 心tâm 。 三tam 引dẫn 大đại 經kinh 顯hiển 治trị 欲dục 得đắc 解giải 觀quán 對đối 治trị 力lực 強cường/cưỡng 速tốc 發phát 無vô 漏lậu 。 二nhị 此thử 不bất 下hạ 明minh 二nhị 空không 助trợ 正chánh 三tam 。 初sơ 據cứ 義nghĩa 總tổng 示thị 。 二nhị 引dẫn 經kinh 別biệt 示thị 八bát 色sắc 流lưu 光quang 者giả 。 謂vị 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 青thanh 黃hoàng 赤xích 白bạch 。 八bát 種chủng 色sắc 也dã 。 法Pháp 界Giới 次thứ 第đệ 云vân 見kiến 地địa 色sắc 如như 黃hoàng 白bạch 淨tịnh 潔khiết 之chi 地địa 。 見kiến 水thủy 色sắc 如như 深thâm 淵uyên 澄trừng 清thanh 之chi 水thủy 。 見kiến 火hỏa 色sắc 如như 無vô 烟yên 清thanh 淨tịnh 之chi 火hỏa 。 見kiến 風phong 色sắc 如như 無vô 塵trần 逈huýnh 淨tịnh 之chi 風phong 。 見kiến 青thanh 色sắc 如như 金kim 精tinh 山sơn 。 見kiến 黃hoàng 色sắc 如như 薝chiêm 蔔bặc 花hoa 。 見kiến 赤xích 色sắc 如như 春xuân 朝triêu 霞hà 。 見kiến 白bạch 色sắc 如như 珂kha 貝bối 雪tuyết 。 三tam 此thử 就tựu 下hạ 結kết 成thành 助trợ 正chánh 為vi 治trị 欲dục 故cố 。 修tu 於ư 事sự 禪thiền 而nhi 以dĩ 二nhị 空không 正chánh 觀quán 了liễu 達đạt 不bất 淨tịnh 境cảnh 。 是thị 法Pháp 界Giới 故cố 於ư 骨cốt 於ư 光quang 不bất 見kiến 假giả 人nhân 及cập 以dĩ 實thật 法pháp 。 此thử 正chánh 助trợ 合hợp 而nhi 修tu 之chi 。 方phương 是thị 大Đại 乘Thừa 助trợ 開khai 之chi 法pháp 。 二nhị 明minh 生sanh 法pháp 二nhị 空không 觀quán 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 立lập 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 立lập 義nghĩa 三tam 。 初sơ 明minh 諦đế 緣duyên 本bổn 大đại 二nhị 。 初sơ 明minh 通thông 大đại 四tứ 。 初sơ 約ước 專chuyên 小tiểu 問vấn 。 今kim 說thuyết 圓viên 空không 。 那na 得đắc 卻khước 用dụng 聲Thanh 聞Văn 四Tứ 諦Đế 支chi 佛Phật 因nhân 緣duyên 。 二nhị 約ước 通thông 大đại 答đáp 。 佛Phật 說thuyết 諦đế 緣duyên 通thông 被bị 大đại 小tiểu 二Nhị 乘Thừa 菩Bồ 薩Tát 。 通thông 四tứ 教giáo 故cố 。 如như 世thế 大Đại 道Đạo 群quần 小tiểu 同đồng 遊du 不bất 定định 屬thuộc 小tiểu 。 三tam 重trùng 問vấn 即tức 通thông 意ý 云vân 何hà 四tứ 字tự 也dã 。 四tứ 涅Niết 槃Bàn 下hạ 廣quảng 釋thích 二nhị 。 初sơ 明minh 四Tứ 諦Đế 通thông 。 我ngã 昔tích 等đẳng 者giả 。 佛Phật 與dữ 三tam 乘thừa 昔tích 在tại 凡phàm 時thời 。 不bất 見kiến 四tứ 種chủng 四Tứ 諦Đế 真chân 理lý 。 故cố 又hựu 流lưu 轉chuyển 分phân 段đoạn 生sanh 死tử 。 偈kệ 文văn 未vị 畢tất 今kim 具cụ 引dẫn 之chi 。 故cố 注chú 云vân 云vân 。 凡phàm 夫phu 有hữu 苦khổ 無vô 諦đế 者giả 。 雖tuy 遭tao 大đại 苦khổ 。 不bất 以dĩ 為vi 患hoạn 。 以dĩ 不bất 審thẩm 諦đế 知tri 是thị 苦khổ 。 故cố 聲Thanh 聞Văn 有hữu 苦khổ 有hữu 苦Khổ 諦Đế 。 此thử 當đương 三tam 藏tạng 不bất 了liễu 無vô 生sanh 。 故cố 云vân 有hữu 苦khổ 。 能năng 審thẩm 知tri 故cố 名danh 有hữu 苦Khổ 諦Đế 。 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 者giả 。 通thông 等đẳng 三tam 教giáo 俱câu 達đạt 如như 幻huyễn 。 俱câu 能năng 解giải 苦khổ 當đương 處xứ 無vô 苦khổ 。 而nhi 有hữu 真Chân 諦Đế 者giả 。 章chương 安an 疏sớ/sơ 云vân 。 真chân 是thị 真chân 實thật 。 故cố 知tri 即tức 是thị 次thứ 第đệ 不bất 次thứ 第đệ 二nhị 種chủng 真chân 實thật 也dã 。 諸chư 佛Phật 等đẳng 者giả 。 佛Phật 果Quả 圓viên 極cực 究cứu 竟cánh 實thật 也dã 。 是thị 知tri 四tứ 教giáo 智trí 雖tuy 淺thiển 深thâm 皆giai 依y 四Tứ 諦Đế 。 所sở 以dĩ 下hạ 更cánh 引dẫn 勝thắng 鬘man 兩lưỡng 種chủng 四Tứ 諦Đế 。 釋thích 成thành 前tiền 意ý 。 二Nhị 乘Thừa 有hữu 量lượng 者giả 。 藏tạng 通thông 不bất 知tri 如Như 來Lai 藏tạng 故cố 。 所sở 觀quán 四Tứ 諦Đế 終chung 成thành 有hữu 量lượng 。 別biệt 圓viên 菩Bồ 薩Tát 了liễu 藏tạng 性tánh 故cố 。 所sở 觀quán 四Tứ 諦Đế 皆giai 無vô 限hạn 量lượng 。 而nhi 兼kiêm 有hữu 量lượng 者giả 。 深thâm 必tất 知tri 淺thiển 故cố 。 別biệt 人nhân 次thứ 第đệ 觀quán 量lượng 無vô 量lượng 。 圓viên 人nhân 一nhất 念niệm 觀quán 四tứ 四Tứ 諦Đế 。 二nhị 大đại 經kinh 下hạ 明minh 因nhân 緣duyên 通thông 四Tứ 智Trí 。 皆giai 觀quán 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 智trí 淺thiển 深thâm 故cố 。 得đắc 菩Bồ 提Đề 道Đạo 。 四tứ 種chủng 高cao 下hạ 。 彼bỉ 經kinh 四Tứ 智Trí 意ý 彰chương 四tứ 教giáo 。 故cố 知tri 因nhân 緣duyên 不bất 局cục 在tại 小tiểu 。 二nhị 復phục 有hữu 下hạ 明minh 唯duy 大đại 二nhị 。 初sơ 明minh 獨độc 菩Bồ 薩Tát 法pháp 。 二nhị 初sơ 引dẫn 經kinh 。 儒nho 童đồng 者giả 。 儒nho 仁nhân 也dã 。 謂vị 仁nhân 賢hiền 童đồng 子tử 也dã 。 習tập 應ưng 者giả 。 謂vị 修tu 習tập 與dữ 空không 相tướng 應ưng 也dã 。 四Tứ 諦Đế 因nhân 緣duyên 。 各các 舉cử 初sơ 後hậu 並tịnh 略lược 中trung 間gian 。 故cố 俱câu 云vân 乃nãi 至chí 諦đế 緣duyên 。 既ký 是thị 法Pháp 忍Nhẫn 菩Bồ 薩Tát 。 相tương 應ứng 之chi 法Pháp 。 驗nghiệm 知tri 理lý 深thâm 二Nhị 乘Thừa 不bất 及cập 彼bỉ 通thông 衍diễn 三tam 。 今kim 取thủ 圓viên 教giáo 諦đế 緣duyên 相tương 應ứng 。 成thành 今kim 空không 慧tuệ 。 二nhị 當đương 知tri 下hạ 結kết 示thị 。 二nhị 明minh 二Nhị 乘Thừa 見kiến 淺thiển 三tam 。 初sơ 明minh 聲Thanh 聞Văn 。 若nhược 望vọng 因nhân 緣duyên 乃nãi 以dĩ 七thất 支chi 總tổng 為vi 一nhất 苦khổ 。 仍nhưng 以dĩ 五ngũ 支chi 總tổng 為vi 一nhất 集tập 。 又hựu 復phục 苦khổ 集tập 不bất 分phân 過quá 未vị 。 總tổng 是thị 現hiện 在tại 。 以dĩ 根căn 鈍độn 故cố 法pháp 相tướng 總tổng 略lược 。 二nhị 明minh 支chi 佛Phật 。 開khai 聲Thanh 聞Văn 總tổng 成thành 別biệt 相tướng 。 現hiện 在tại 五ngũ 者giả 。 謂vị 識thức 名danh 色sắc 六lục 入nhập 觸xúc 受thọ 。 未vị 來lai 二nhị 者giả 。 謂vị 生sanh 老lão 。 死tử 別biệt 相tướng 苦khổ 也dã 。 過quá 去khứ 二nhị 者giả 。 謂vị 無vô 明minh 行hành 。 現hiện 在tại 三tam 者giả 。 謂vị 愛ái 取thủ 有hữu 別biệt 相tướng 集tập 也dã 。 又hựu 開khai 三tam 世thế 不bất 唯duy 現hiện 在tại 。 故cố 云vân 略lược 果quả 及cập 略lược 因nhân 由do 中trung 可khả 比tỉ 三tam 。 是thị 則tắc 三tam 世thế 皆giai 有hữu 十thập 二nhị 。 以dĩ 福phước 資tư 智trí 故cố 能năng 別biệt 觀quán 。 三tam 雖tuy 復phục 下hạ 斥xích 淺thiển 二nhị 。 初sơ 正chánh 斥xích 二Nhị 乘Thừa 。 所sở 修tu 三tam 學học 不bất 為vì 眾chúng 生sanh 。 不bất 成thành 佛Phật 法pháp 。 是thị 故cố 名danh 為vi 。 自tự 調điều 自tự 度độ 。 大đại 論luận 云vân 。 二Nhị 乘Thừa 戒giới 名danh 自tự 調điều 。 定định 名danh 自tự 度độ 。 慧tuệ 名danh 自tự 淨tịnh 。 緣Duyên 覺Giác 雖tuy 有hữu 。 少thiểu 分phần 慈từ 悲bi 不bất 能năng 廣quảng 益ích 。 故cố 同đồng 名danh 自tự 。 二nhị 與dữ 菩Bồ 薩Tát 下hạ 對đối 彰chương 菩Bồ 薩Tát 未vị 分phần/phân 權quyền 實thật 。 但đãn 是thị 菩Bồ 薩Tát 俱câu 異dị 二Nhị 乘Thừa 。 二nhị 今kim 舉cử 下hạ 明minh 析tích 體thể 有hữu 殊thù 二nhị 。 初sơ 約ước 共cộng 三tam 乘thừa 明minh 析tích 觀quán 。 二nhị 約ước 不bất 共cộng 菩Bồ 薩Tát 明minh 體thể 觀quán 。 諸chư 文văn 所sở 明minh 實thật 有hữu 滅diệt 空không 為vi 析tích 。 幻huyễn 有hữu 即tức 空không 名danh 體thể 。 今kim 明minh 幻huyễn 有hữu 即tức 中trung 為vi 體thể 。 乃nãi 以dĩ 實thật 滅diệt 及cập 以dĩ 幻huyễn 空không 俱câu 名danh 為vi 析tích 。 以dĩ 其kỳ 未vị 達đạt 諸chư 法pháp 實thật 體thể 。 體thể 義nghĩa 不bất 成thành 。 由do 謂vị 諸chư 法pháp 終chung 歸quy 無vô 常thường 。 秖kỳ 是thị 析tích 義nghĩa 。 今kim 明minh 諸chư 法pháp 一nhất 一nhất 常thường 住trụ 。 既ký 見kiến 法pháp 實thật 名danh 為vi 妙diệu 體thể 。 初sơ 義nghĩa 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 別biệt 釋thích 二nhị 。 初sơ 約ước 二Nhị 乘Thừa 明minh 觀quán 二nhị 。 初sơ 生sanh 空không 觀quán 二nhị 。 初sơ 舉cử 譬thí 推thôi 。 二nhị 我ngã 人nhân 下hạ 就tựu 法pháp 檢kiểm 。 各các 推thôi 無vô 故cố 合hợp 之chi 亦diệc 無vô 。 以dĩ 聚tụ 虛hư 空không 不bất 成thành 色sắc 故cố 。 即tức 陰ấm 下hạ 更cánh 於ư 即tức 離ly 檢kiểm 令linh 叵phả 得đắc 。 二nhị 雖tuy 求cầu 下hạ 法pháp 空không 觀quán 二nhị 。 初sơ 明minh 法pháp 存tồn 。 牒điệp 前tiền 譬thí 顯hiển 人nhân 亡vong 法pháp 存tồn 。 二nhị 更cánh 須tu 下hạ 用dụng 觀quán 析tích 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 推thôi 法pháp 空không 。 正chánh 檢kiểm 法pháp 空không 先tiên 析tích 色sắc 陰ấm 。 次thứ 前tiền 念niệm 下hạ 析tích 四tứ 陰ấm 。 無vô 想tưởng 受thọ 略lược 於ư 行hành 識thức 。 二nhị 既ký 不bất 下hạ 雙song 結kết 二nhị 空không 。 智trí 雖tuy 空không 境cảnh 智trí 須tu 自tự 亡vong 。 是thị 故cố 境cảnh 智trí 俱câu 云vân 不bất 得đắc 。 二nhị 通thông 菩Bồ 薩Tát 下hạ 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 例lệ 結kết 。 前tiền 論luận 析tích 觀quán 乃nãi 三tam 藏tạng 法pháp 。 以dĩ 對đối 今kim 品phẩm 體thể 觀quán 屬thuộc 圓viên 。 故cố 以dĩ 通thông 教giáo 鈍độn 根căn 菩Bồ 薩Tát 不bất 能năng 體thể 中trung 。 亦diệc 屬thuộc 析tích 觀quán 。 故cố 云vân 通thông 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 然nhiên 。 二nhị 是thị 為vi 下hạ 總tổng 結kết 。 言ngôn 自tự 行hành 為vi 他tha 異dị 者giả 。 以dĩ 通thông 教giáo 菩Bồ 薩Tát 對đối 兩lưỡng 二Nhị 乘Thừa 分phân 別biệt 二nhị 行hành 也dã 。 二nhị 約ước 不bất 共cộng 菩Bồ 薩Tát 明minh 體thể 觀quán 三tam 。 初sơ 總tổng 示thị 異dị 前tiền 。 言ngôn 別biệt 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 非phi 是thị 別biệt 教giáo 。 乃nãi 是thị 圓viên 人nhân 異dị 偏thiên 小tiểu 故cố 稱xưng 為vi 別biệt 也dã 。 故cố 云vân 永vĩnh 異dị 。 二nhị 如như 見kiến 下hạ 深thâm 明minh 觀quán 相tương/tướng 四tứ 。 初sơ 明minh 妙diệu 空không 體thể 法pháp 二nhị 。 初sơ 立lập 喻dụ 顯hiển 。 然nhiên 鏡kính 像tượng 喻dụ 文văn 乍sạ 濫lạm 通thông 。 須tu 知tri 圓viên 意ý 。 通thông 但đãn 六lục 界giới 而nhi 為vi 鏡kính 像tượng 。 別biệt 圓viên 十thập 界giới 而nhi 為vi 鏡kính 像tượng 。 別biệt 雖tuy 十thập 界giới 九cửu 是thị 修tu 成thành 。 修tu 成thành 不bất 實thật 故cố 如như 鏡kính 像tượng 。 圓viên 知tri 十thập 界giới 性tánh 德đức 本bổn 具cụ 。 以dĩ 本bổn 具cụ 故cố 奪đoạt 修tu 無vô 功công 故cố 如như 鏡kính 像tượng 。 不bất 二nhị 門môn 云vân 。 幻huyễn 因nhân 既ký 滿mãn 鏡kính 像tượng 果quả 圓viên 。 如như 此thử 解giải 之chi 。 故cố 云vân 懸huyền 體thể 體thể 秪# 是thị 解giải 。 鏡kính 內nội 鏡kính 外ngoại 者giả 。 解giải 因nhân 緣duyên 所sở 成thành 。 即tức 鏡kính 內nội 拳quyền 指chỉ 不bất 實thật 。 亦diệc 解giải 能năng 成thành 因nhân 緣duyên 。 即tức 鏡kính 外ngoại 拳quyền 指chỉ 不bất 實thật 。 二nhị 眾chúng 生sanh 下hạ 就tựu 法pháp 觀quán 二nhị 。 初sơ 生sanh 法pháp 雙song 空không 二nhị 。 初sơ 明minh 觀quán 。 若nhược 假giả 若nhược 實thật 皆giai 本bổn 不bất 生sanh 。 空không 則tắc 俱câu 空không 。 二nhị 如như 大đại 下hạ 引dẫn 證chứng 。 我ngã 是thị 假giả 人nhân 色sắc 是thị 實thật 法pháp 。 二nhị 性tánh 俱câu 空không 人nhân 法pháp 不bất 異dị 。 是thị 故cố 名danh 如như 。 二nhị 今kim 世thế 下hạ 因nhân 果quả 俱câu 寂tịch 二nhị 。 初sơ 明minh 觀quán 。 五ngũ 果quả 既ký 是thị 。 因nhân 緣duyên 所sở 生sanh 。 可khả 合hợp 鏡kính 內nội 拳quyền 指chỉ 不bất 實thật 。 二nhị 因nhân 既ký 是thị 能năng 生sanh 因nhân 緣duyên 。 可khả 合hợp 鏡kính 外ngoại 拳quyền 指chỉ 不bất 實thật 。 二nhị 下hạ 文văn 下hạ 引dẫn 證chứng 。 假giả 實thật 當đương 體thể 即tức 空không 假giả 中trung 名danh 。 本bổn 性tánh 空không 寂tịch 。 無vô 始thỉ 強cường/cưỡng 執chấp 謂vị 假giả 實thật 生sanh 。 名danh 無vô 明minh 故cố 有hữu 。 既ký 了liễu 因nhân 寂tịch 果quả 那na 不bất 寂tịch 。 二nhị 雖tuy 不bất 二nhị 下hạ 示thị 妙diệu 三tam 諦đế 智trí 。 即tức 空không 假giả 中trung 而nhi 為vi 空không 觀quán 。 以dĩ 即tức 空không 故cố 不bất 得đắc 六lục 界giới 生sanh 法pháp 。 以dĩ 即tức 假giả 故cố 不bất 得đắc 二Nhị 乘Thừa 生sanh 法pháp 。 以dĩ 即tức 中trung 故cố 不bất 得đắc 菩Bồ 薩Tát 佛Phật 生sanh 法pháp 。 蕩đãng 十thập 界giới 惑hoặc 是thị 故cố 境cảnh 智trí 俱câu 名danh 不bất 得đắc 。 而nhi 能năng 審thẩm 諦đế 十thập 界giới 生sanh 法pháp 。 故cố 二nhị 境cảnh 二nhị 智trí 皆giai 名danh 了liễu 了liễu 通thông 達đạt 。 境cảnh 是thị 妙diệu 俗tục 。 以dĩ 無vô 相tướng 故cố 。 故cố 無vô 所sở 染nhiễm 智trí 是thị 妙diệu 空không 。 以dĩ 無vô 緣duyên 故cố 。 故cố 無vô 所sở 淨tịnh 。 非phi 染nhiễm 非phi 淨tịnh 。 稱xưng 本bổn 離ly 念niệm 。 故cố 雙song 亡vong 二nhị 邊biên 。 正chánh 入nhập 中trung 道đạo 任nhậm 運vận 雙song 照chiếu 。 三tam 結kết 三tam 諦đế 圓viên 顯hiển 。 三tam 德đức 三tam 諦đế 即tức 念niệm 開khai 明minh 舉cử 一nhất 即tức 三tam 。 體thể 非phi 次thứ 第đệ 顯hiển 無vô 前tiền 後hậu 。 無vô 覺giác 而nhi 覺giác 稱xưng 為vi 大đại 覺giác 。 四tứ 與dữ 此thử 下hạ 與dữ 經kinh 體thể 相tướng 應ưng 。 佛Phật 示thị 二nhị 空không 顯hiển 法pháp 性tánh 體thể 。 不bất 照chiếu 三tam 諦đế 豈khởi 稱xưng 法pháp 性tánh 無vô 量lượng 甚thậm 深thâm 。 故cố 知tri 今kim 解giải 與dữ 性tánh 相tướng 應ưng 。 此thử 性tánh 名danh 為vi 。 金kim 剛cang 寶bảo 藏tạng 。 若nhược 偏thiên 照chiếu 之chi 德đức 非phi 具cụ 足túc 。 三tam 是thị 為vi 下hạ 約ước 人nhân 結kết 示thị 。 故cố 知tri 今kim 體thể 非phi 獨độc 是thị 體thể 空không 。 須tu 體thể 三tam 諦đế 方phương 得đắc 名danh 為vi 別biệt 體thể 。 三tam 諸chư 小tiểu 下hạ 斥xích 諸chư 師sư 失thất 意ý 三tam 。 初sơ 正chánh 斥xích 失thất 二nhị 。 初sơ 斥xích 小Tiểu 乘Thừa 師sư 。 毘tỳ 曇đàm 有hữu 門môn 說thuyết 存tồn 隣lân 虛hư 。 成thành 實thật 空không 門môn 說thuyết 破phá 隣lân 虛hư 。 若nhược 存tồn 若nhược 破phá 皆giai 為vi 析tích 滅diệt 見kiến 愛ái 二nhị 惑hoặc 。 弘hoằng 者giả 失thất 意ý 冬đông 生sanh 定định 計kế 。 起khởi 見kiến 起khởi 思tư 故cố 屬thuộc 斷đoạn 常thường 。 同đồng 彼bỉ 外ngoại 人nhân 全toàn 非phi 正chánh 析tích 。 二nhị 斥xích 大Đại 乘Thừa 師sư 。 般Bát 若Nhã 等đẳng 經kinh 談đàm 一nhất 切thiết 法pháp 如như 幻huyễn 即tức 空không 。 此thử 空không 畢tất 竟cánh 三tam 諦đế 宛uyển 然nhiên 。 諸chư 師sư 罔võng 窮cùng 作tác 但đãn 空không 解giải 。 不bất 即tức 假giả 故cố 不bất 能năng 。 遊du 戲hí 神thần 通thông 。 不bất 即tức 中trung 故cố 不bất 能năng 解giải 釋thích 。 佛Phật 之chi 知tri 見kiến 。 非phi 佛Phật 知tri 故cố 不bất 得đắc 三tam 智trí 一nhất 心tâm 。 非phi 佛Phật 見kiến 故cố 不bất 能năng 。 五ngũ 眼nhãn 具cụ 足túc 。 雖tuy 依y 大đại 教giáo 理lý 齊tề 小Tiểu 乘Thừa 。 於ư 小Tiểu 乘Thừa 中trung 同đồng 壞hoại 法pháp 人nhân 。 進tiến 修tu 燒thiêu 想tưởng 壞hoại 滅diệt 骨cốt 人nhân 。 既ký 其kỳ 不bất 修tu 觀quán 練luyện 熏huân 修tu 。 無vô 由do 成thành 就tựu 。 三Tam 明Minh 六Lục 通Thông 。 三Tam 明Minh 者giả 。 天thiên 眼nhãn 宿túc 命mạng 漏lậu 盡tận 也dã 。 更cánh 加gia 天thiên 耳nhĩ 他tha 心tâm 身thân 如như 意ý 則tắc 成thành 六Lục 通Thông 。 願nguyện 智trí 頂đảnh 禪thiền 。 以dĩ 超siêu 越việt 禪thiền 最tối 高cao 上thượng 故cố 。 故cố 名danh 為vi 頂đảnh 。 願nguyện 欲dục 知tri 三tam 世thế 。 事sự 隨tùy 願nguyện 則tắc 知tri 。 故cố 名danh 願nguyện 智trí 頂đảnh 也dã 。 二nhị 引dẫn 經kinh 示thị 。 首thủ 即tức 經kinh 初sơ 。 軸trục 即tức 經kinh 末mạt 。 如Như 來Lai 法Pháp 身thân 。 謂vị 果quả 上thượng 法Pháp 身thân 智trí 斷đoạn 必tất 具cụ 。 令linh 用dụng 二nhị 空không 當đương 念niệm 求cầu 之chi 。 無vô 上thượng 涅Niết 槃Bàn 。 體thể 具cụ 三tam 德đức 。 皆giai 與dữ 無vô 量lượng 甚thậm 深thâm 法Pháp 性tánh 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 故cố 首thủ 軸trục 所sở 詮thuyên 窮cùng 深thâm 極cực 廣quảng 。 三tam 豈khởi 可khả 下hạ 結kết 不bất 用dụng 。 世thế 人nhân 邪tà 見kiến 即tức 是thị 癡si 空không 外ngoại 道đạo 斷đoạn 見kiến 也dã 。 小Tiểu 乘Thừa 之chi 析tích 雖tuy 是thị 正chánh 教giáo 。 以dĩ 無vô 般Bát 若Nhã 方phương 便tiện 故cố 墮đọa 斷đoạn 常thường 中trung 。 大Đại 乘Thừa 之chi 體thể 法pháp 雖tuy 圓viên 備bị 。 諸chư 師sư 但đãn 作tác 偏thiên 空không 之chi 體thể 。 同đồng 彼bỉ 小Tiểu 乘Thừa 慧tuệ 解giải 脫thoát 觀quán 。 安an 能năng 解giải 此thử 即tức 邊biên 之chi 空không 耶da 。 二nhị 善thiện 女nữ 下hạ 依y 義nghĩa 釋thích 文văn 二nhị 。 初sơ 明minh 修tu 因nhân 二nhị 空không 觀quán 二nhị 。 初sơ 約ước 苦khổ 集tập 明minh 二nhị 空không 觀quán 二nhị 。 初sơ 生sanh 空không 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 三tam 。 初sơ 對đối 告cáo 勸khuyến 發phát 。 二nhị 初sơ 釋thích 善thiện 女nữ 二nhị 。 初sơ 約ước 四tứ 悉tất 釋thích 四tứ 。 初sơ 世thế 界giới 。 二nhị 又hựu 時thời 下hạ 為vi 人nhân 。 三tam 又hựu 男nam 下hạ 對đối 治trị 。 四tứ 又hựu 佛Phật 下hạ 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 二nhị 此thử 是thị 下hạ 結kết 成thành 因nhân 緣duyên 。 二nhị 釋thích 當đương 觀quán 。 二nhị 諸chư 法pháp 下hạ 指chỉ 上thượng 境cảnh 。 二nhị 初sơ 釋thích 諸chư 法pháp 。 名danh 目mục 雖tuy 略lược 者giả 。 秖kỳ 云vân 諸chư 法pháp 則tắc 能năng 攝nhiếp 上thượng 所sở 說thuyết 諸chư 境cảnh 。 無vô 不bất 遍biến 也dã 。 二nhị 釋thích 如như 是thị 二nhị 。 初sơ 標tiêu 列liệt 三tam 義nghĩa 。 正chánh 明minh 總tổng 觀quán 者giả 。 下hạ 二nhị 空không 觀quán 歷lịch 諦đế 緣duyên 境cảnh 。 別biệt 別biệt 明minh 修tu 空không 假giả 中trung 觀quán 。 此thử 之chi 三tam 觀quán 盡tận 稱xưng 諦đế 境cảnh 。 今kim 一nhất 如như 是thị 總tổng 示thị 三tam 觀quán 。 如như 是thị 三tam 觀quán 如như 三tam 諦đế 是thị 。 有hữu 三tam 義nghĩa 者giả 。 列liệt 於ư 三tam 法pháp 。 即tức 當đương 三tam 觀quán 所sở 如như 之chi 義nghĩa 也dã 。 二nhị 如như 事sự 下hạ 指chỉ 釋thích 三tam 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 指chỉ 釋thích 。 謂vị 指chỉ 經kinh 文văn 中trung 上thượng 下hạ 釋thích 三tam 法pháp 相tướng 。 假giả 想tưởng 指chỉ 上thượng 餘dư 二nhị 指chỉ 下hạ 。 上thượng 下hạ 皆giai 是thị 不bất 思tư 議nghị 境cảnh 。 故cố 皆giai 指chỉ 為vi 所sở 如như 之chi 法pháp 。 二nhị 又hựu 事sự 下hạ 融dung 即tức 。 初sơ 乃nãi 俗tục 即tức 真chân 中trung 。 次thứ 乃nãi 中trung 即tức 真chân 俗tục 後hậu 乃nãi 真chân 即tức 俗tục 中trung 。 以dĩ 妙diệu 三tam 德đức 為vi 三tam 諦đế 故cố 。 所sở 以dĩ 此thử 三tam 。 不bất 一nhất 不bất 異dị 。 如như 是thị 之chi 言ngôn 。 是thị 故cố 得đắc 名danh 。 為vi 正chánh 明minh 總tổng 觀quán 也dã 。 以dĩ 亦diệc 一nhất 異dị 為vi 諸chư 法pháp 。 既ký 以dĩ 不bất 一nhất 不bất 異dị 。 為vi 能năng 觀quán 觀quán 。 乃nãi 以dĩ 亦diệc 一nhất 亦diệc 異dị 。 為vi 所sở 觀quán 境cảnh 。 境cảnh 觀quán 不bất 二nhị 卷quyển 舒thư 無vô 妨phương 。 三tam 何hà 處xứ 下hạ 正chánh 作tác 觀quán 。 二nhị 初sơ 通thông 釋thích 四tứ 句cú 三tam 。 初sơ 約ước 初sơ 二nhị 句cú 明minh 空không 觀quán 二nhị 。 初sơ 釋thích 初sơ 句cú 二nhị 。 初sơ 就tựu 五ngũ 陰ấm 觀quán 。 言ngôn 點điểm 出xuất 者giả 。 已dĩ 用dụng 如như 是thị 總tổng 示thị 三tam 觀quán 。 今kim 以dĩ 四tứ 句cú 明minh 示thị 三tam 觀quán 。 故cố 皆giai 言ngôn 點điểm 出xuất 。 今kim 檢kiểm 無vô 人nhân 義nghĩa 當đương 理lý 觀quán 。 二nhị 又hựu 果quả 下hạ 就tựu 因nhân 果quả 觀quán 。 二nhị 人nhân 既ký 下hạ 例lệ 次thứ 句cú 。 二nhị 本bổn 性tánh 下hạ 約ước 第đệ 三tam 句cú 明minh 中trung 觀quán 。 不bất 以dĩ 本bổn 性tánh 為vi 能năng 觀quán 者giả 。 非phi 中trung 觀quán 也dã 。 即tức 一nhất 切thiết 法pháp 。 非phi 理lý 非phi 事sự 名danh 為vi 本bổn 性tánh 。 非phi 別biệt 有hữu 也dã 。 故cố 法pháp 華hoa 云vân 。 諸chư 法pháp 從tùng 本bổn 來lai 。 常thường 自tự 寂tịch 滅diệt 相tướng 。 般Bát 若Nhã 讚tán 云vân 。 平bình 等đẳng 真chân 法Pháp 界Giới 。 佛Phật 不bất 度độ 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 本bổn 無vô 無vô 明minh 豈khởi 有hữu 眾chúng 生sanh 。 本bổn 無vô 空không 慧tuệ 。 豈khởi 有hữu 於ư 佛Phật 。 既ký 無vô 生sanh 佛Phật 何hà 度độ 之chi 有hữu 。 非phi 破phá 非phi 立lập 雙song 非phi 亦diệc 忘vong 。 名danh 本bổn 空không 寂tịch 。 三tam 無vô 明minh 下hạ 約ước 第đệ 四tứ 句cú 明minh 假giả 觀quán 二nhị 。 初sơ 由do 迷mê 俱câu 立lập 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 二nhị 。 初sơ 直trực 約ước 事sự 理lý 釋thích 。 諸chư 法pháp 雖tuy 即tức 。 本bổn 性tánh 空không 寂tịch 。 由do 具cụ 性tánh 染nhiễm 故cố 起khởi 事sự 染nhiễm 。 由do 破phá 事sự 染nhiễm 故cố 立lập 空không 慧tuệ 。 欲dục 忘vong 染nhiễm 淨tịnh 故cố 立lập 即tức 中trung 。 此thử 之chi 藥dược 病bệnh 。 悉tất 由do 無vô 明minh 。 二nhị 以dĩ 有hữu 下hạ 委ủy 就tựu 迷mê 悟ngộ 釋thích 。 生sanh 法pháp 是thị 果quả 成thành 由do 惑hoặc 業nghiệp 故cố 。 云vân 以dĩ 有hữu 無vô 明minh 等đẳng 也dã 。 既ký 有hữu 下hạ 欲dục 空không 生sanh 法pháp 須tu 論luận 三tam 觀quán 。 助trợ 事sự 觀quán 者giả 。 助trợ 道đạo 事sự 想tưởng 觀quán 也dã 。 即tức 不bất 淨tịnh 流lưu 溢dật 等đẳng 。 是thị 所sở 助trợ 正Chánh 道Đạo 即tức 二nhị 空không 契khế 理lý 之chi 觀quán 。 正chánh 助trợ 二nhị 修tu 為vi 顯hiển 一nhất 性tánh 。 故cố 立lập 非phi 事sự 非phi 理lý 之chi 觀quán 也dã 。 是thị 事sự 下hạ 以dĩ 今kim 知tri 三tam 。 驗nghiệm 其kỳ 無vô 明minh 是thị 事sự 不bất 知tri 。 三tam 皆giai 事sự 者giả 。 以dĩ 在tại 修tu 故cố 。 不bất 二nhị 門môn 云vân 。 修tu 雖tuy 具cụ 九cửu 也dã 。 二nhị 淨tịnh 名danh 下hạ 引dẫn 證chứng 。 以dĩ 眾chúng 生sanh 實thật 病bệnh 生sanh 菩Bồ 薩Tát 權quyền 病bệnh 。 示thị 病bệnh 意ý 者giả 。 為vi 明minh 法pháp 藥dược 也dã 。 二nhị 若nhược 知tri 下hạ 由do 悟ngộ 俱câu 忘vong 。 若nhược 知tri 無vô 病bệnh 用dụng 三tam 藥dược 為vi 。 此thử 之chi 泯mẫn 忘vong 空không 品phẩm 意ý 也dã 。 二nhị 但đãn 我ngã 下hạ 別biệt 釋thích 初sơ 句cú 二nhị 。 初sơ 明minh 所sở 破phá 人nhân 執chấp 二nhị 。 初sơ 總tổng 示thị 我ngã 相tương/tướng 。 五ngũ 住trụ 之chi 初sơ 三tam 界giới 之chi 主chủ 。 若nhược 破phá 我ngã 者giả 縱túng/tung 起khởi 結kết 使sử 不bất 生sanh 四tứ 趣thú 。 故cố 云vân 深thâm 重trọng 。 小Tiểu 乘Thừa 大Đại 乘Thừa 。 俱câu 實thật 無vô 我ngã 。 我ngã 不bất 復phục 斷đoạn 。 四tứ 教giáo 賢hiền 聖thánh 入nhập 之chi 無vô 路lộ 。 故cố 云vân 大đại 障chướng 。 凡phàm 夫phu 下hạ 明minh 起khởi 我ngã 處xứ 。 初sơ 遍biến 六lục 作tác 。 次thứ 遍biến 六Lục 度Độ 。 二nhị 若nhược 攬lãm 下hạ 別biệt 示thị 利lợi 鈍độn 二nhị 。 初sơ 鈍độn 。 攬lãm 他tha 遺di 體thể 而nhi 起khởi 者giả 。 是thị 俱câu 生sanh 惑hoặc 。 與dữ 身thân 俱câu 生sanh 。 名danh 俱câu 生sanh 惑hoặc 。 如như 諸chư 蠕nhuyễn 動động 實thật 不bất 推thôi 理lý 。 而nhi 舉cử # 張trương 鬐# 怒nộ 目mục 自tự 大đại 。 底để 小tiểu 凡phàm 劣liệt 何hà 嘗thường 執chấp 見kiến 。 行hành 住trụ 坐tọa 臥ngọa 。 常thường 起khởi 我ngã 心tâm 。 常thường 時thời 自tự 起khởi 故cố 名danh 疎sơ 鈍độn 。 二nhị 若nhược 執chấp 下hạ 利lợi 二nhị 。 初sơ 明minh 密mật 利lợi 。 執chấp 法pháp 塵trần 起khởi 者giả 。 是thị 分phân 別biệt 惑hoặc 。 以dĩ 對đối 意ý 根căn 故cố 曰viết 法pháp 塵trần 。 因nhân 分phân 別biệt 生sanh 迷mê 理lý 之chi 惑hoặc 。 此thử 名danh 利lợi 使sử 。 藏tạng 之chi 初sơ 果quả 。 通thông 之chi 見kiến 地địa 。 別biệt 之chi 初sơ 住trụ 。 圓viên 之chi 初sơ 信tín 。 皆giai 斷đoạn 此thử 惑hoặc 。 二nhị 明minh 相tướng 狀trạng 二nhị 。 初sơ 略lược 論luận 十thập 使sử 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 使sử 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 明minh 十thập 為vi 枝chi 葉diệp 。 執chấp 一nhất 法pháp 者giả 。 不bất 問vấn 邪tà 正chánh 大đại 小tiểu 偏thiên 圓viên 。 隨tùy 執chấp 一nhất 句cú 即tức 生sanh 十thập 使sử 。 前tiền 五ngũ 是thị 利lợi 。 後hậu 五ngũ 是thị 鈍độn 乃nãi 利lợi 中trung 鈍độn 也dã 。 二nhị 十thập 使sử 下hạ 明minh 我ngã 為vi 根căn 本bổn 。 二nhị 縱túng/tung 令linh 下hạ 兼kiêm 示thị 其kỳ 人nhân 二nhị 。 初sơ 明minh 具cụ 邪tà 禪thiền 慧tuệ 。 長trường/trưởng 爪trảo 即tức 拘Câu 絺Hy 羅La 身thân 子tử 舅cữu 也dã 。 勤cần 學học 不bất 暇hạ 剪tiễn 爪trảo 。

時thời 人nhân 呼hô 為vi 。 長trường 爪trảo 梵Phạm 志Chí 。 根căn 性tánh 最tối 利lợi 。 是thị 外ngoại 道đạo 中trung 高cao 著trước 者giả 故cố 舉cử 之chi 。 鍱diệp 腹phúc 者giả 。 金kim 七thất 十thập 論luận 云vân 。 優ưu 樓lâu 僧Tăng 佉khư 外ngoại 道đạo 中trung 有hữu 一nhất 眾chúng 首thủ 。 至chí 金kim 地địa 國quốc 。 頭đầu 戴đái 火hỏa 盆bồn 。 鐵thiết 鍱diệp 其kỳ 腹phúc 。 與dữ 僧Tăng 論luận 義nghĩa 。 難nạn/nan 石thạch 等đẳng 者giả 。 大đại 論luận 二nhị 十thập 六lục 云vân 。 薩Tát 遮Già 尼Ni 乾Kiền 子Tử 難nạn/nan 人nhân 。 乃nãi 至chí 樹thụ 木mộc 瓦ngõa 石thạch 流lưu 汗hãn 。 至chí 非phi 想tưởng 者giả 。 如như 欝Uất 頭Đầu 藍Lam 弗Phất 。 已dĩ 至chí 有hữu 頂đảnh 故cố 云vân 將tương 出xuất 。 卻khước 墮đọa 飛phi 狸li 故cố 云vân 復phục 還hoàn 。 二nhị 如như 此thử 下hạ 明minh 不bất 能năng 破phá 我ngã 。 尚thượng 非phi 小Tiểu 乘Thừa 內nội 凡phàm 。 豈khởi 同đồng 初sơ 果quả 破phá 我ngã 。 二nhị 重trọng/trùng 廣quảng 我ngã 見kiến 。 謂vị 即tức 色sắc 是thị 我ngã 。 離ly 色sắc 有hữu 我ngã 。 我ngã 大đại 色sắc 小tiểu 色sắc 在tại 我ngã 中trung 。 色sắc 大đại 我ngã 小tiểu 我ngã 在tại 色sắc 中trung 。 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 五ngũ 陰ấm 各các 四tứ 即tức 有hữu 二nhị 十thập 。 二nhị 若nhược 一nhất 下hạ 明minh 能năng 破phá 空không 慧tuệ 二nhị 。 初sơ 通thông 明minh 空không 慧tuệ 二nhị 。 初sơ 就tựu 境cảnh 智trí 明minh 生sanh 空không 二nhị 。 初sơ 別biệt 示thị 二nhị 。 初sơ 於ư 陰ấm 境cảnh 推thôi 。 還hoàn 就tựu 即tức 陰ấm 離ly 陰ấm 陰ấm 中trung 有hữu 我ngã 我ngã 中trung 有hữu 陰ấm 四tứ 句cú 推thôi 之chi 。 是thị 我ngã 不bất 然nhiên 者giả 。 能năng 破phá 之chi 觀quán 也dã 。 據cứ 義nghĩa 合hợp 須tu 二nhị 十thập 遍biến 言ngôn 。 以dĩ 破phá 二nhị 十thập 種chủng 身thân 見kiến 也dã 。 約ước 外ngoại 境cảnh 者giả 。 望vọng 能năng 觀quán 智trí 是thị 其kỳ 內nội 心tâm 。 故cố 所sở 觀quán 陰ấm 得đắc 名danh 外ngoại 境cảnh 。 非phi 他tha 身thân 也dã 。 二nhị 而nhi 其kỳ 下hạ 明minh 觀quán 智trí 檢kiểm 。 所sở 觀quán 五ngũ 陰ấm 既ký 立lập 於ư 五ngũ 。 能năng 觀quán 之chi 智trí 任nhậm 運vận 成thành 五ngũ 。 五ngũ 陰ấm 一nhất 一nhất 皆giai 有hữu 四Tứ 智Trí 。 悉tất 應ưng 計kế 我ngã 。 故cố 須tu 亦diệc 破phá 二nhị 十thập 身thân 見kiến 。 二nhị 內nội 外ngoại 下hạ 總tổng 結kết 。 以dĩ 數số 顯hiển 觀quán 令linh 智trí 不bất 漏lậu 。 二nhị 毘tỳ 曇đàm 下hạ 約ước 大đại 小tiểu 觀quán 人nhân 法pháp 三tam 。 初sơ 毘tỳ 曇đàm 。 我ngã 見kiến 是thị 共cộng 等đẳng 因nhân 者giả 。 即tức 共cộng 業nghiệp 別biệt 業nghiệp 。 合hợp 有hữu 四tứ 句cú 略lược 言ngôn 共cộng 等đẳng 。 此thử 有hữu 門môn 論luận 陰ấm 中trung 求cầu 我ngã 。 我ngã 空không 陰ấm 有hữu 我ngã 法pháp 兩lưỡng 分phần/phân 。 故cố 我ngã 見kiến 思tư 惟duy 前tiền 後hậu 而nhi 起khởi 。 我ngã 即tức 眾chúng 生sanh 。 思tư 是thị 實thật 法pháp 。 故cố 悟ngộ 生sanh 空không 未vị 得đắc 法Pháp 空không 。 二nhị 成thành 實thật 。 此thử 空không 門môn 論luận 攬lãm 陰ấm 成thành 我ngã 。 故cố 我ngã 見kiến 思tư 惟duy 起khởi 不bất 異dị 時thời 。 是thị 故cố 生sanh 法pháp 二nhị 空không 同đồng 悟ngộ 。 三tam 大Đại 乘Thừa 。 我ngã 見kiến 即tức 具cụ 諸chư 法pháp 者giả 。 俗tục 即tức 真chân 中trung 何hà 法pháp 不bất 具cụ 。 我ngã 性tánh 如như 色sắc 性tánh 生sanh 空không 即tức 法pháp 空không 。 二nhị 破phá 二nhị 下hạ 別biệt 明minh 三tam 觀quán 。 既ký 云vân 我ngã 見kiến 即tức 具cụ 諸chư 法pháp 。 合hợp 於ư 三tam 諦đế 而nhi 破phá 我ngã 見kiến 。 是thị 故cố 用dụng 上thượng 三tam 句cú 破phá 之chi 。 二nhị 初sơ 正chánh 破phá 人nhân 我ngã 三tam 。 初sơ 約ước 理lý 觀quán 檢kiểm 。 二nhị 若nhược 作tác 下hạ 約ước 非phi 事sự 非phi 理lý 檢kiểm 。 我ngã 見kiến 即tức 中trung 豈khởi 存tồn 境cảnh 智trí 四tứ 十thập 種chủng 執chấp 。 三tam 若nhược 作tác 下hạ 約ước 事sự 觀quán 檢kiểm 。 經kinh 文văn 既ký 云vân 無vô 明minh 。 故cố 有hữu 愛ái 取thủ 心tâm 強cường/cưỡng 。 須tu 作tác 不bất 淨tịnh 助trợ 道đạo 之chi 觀quán 。 觀quán 邪tà 見kiến 惡ác 心tâm 是thị 穢uế 惡ác 陰ấm 。 若nhược 善thiện 直trực 心tâm 慚tàm 於ư 義nghĩa 天thiên 。 愧quý 於ư 聖thánh 人nhân 。 入nhập 方phương 便tiện 位vị 真chân 理lý 未vị 明minh 。 是thị 隱ẩn 沒một 陰ấm 善thiện 惡ác 雖tuy 異dị 皆giai 未vị 破phá 見kiến 。 豈khởi 有hữu 見kiến 心tâm 不bất 依y 於ư 色sắc 。 色sắc 須tu 敗bại 壞hoại 。 故cố 云vân 不bất 淨tịnh 。 不bất 淨tịnh 之chi 境cảnh 。 何hà 處xứ 有hữu 人nhân 。 今kim 方phương 便tiện 位vị 義nghĩa 當đương 五ngũ 品phẩm 也dã 。 二nhị 若nhược 得đắc 下hạ 更cánh 推thôi 法pháp 我ngã 二nhị 。 初sơ 明minh 得đắc 悟ngộ 推thôi 法pháp 破phá 思tư 。 觀quán 雖tuy 圓viên 修tu 而nhi 其kỳ 麁thô 惑hoặc 有hữu 除trừ 不bất 除trừ 。 若nhược 以dĩ 三tam 觀quán 檢kiểm 我ngã 叵phả 得đắc 。 見kiến 惑hoặc 斷đoạn 者giả 。 得đắc 入nhập 初sơ 信tín 。 更cánh 於ư 三tam 師sư 修tu 二nhị 十thập 觀quán 者giả 。 乃nãi 破phá 法pháp 執chấp 即tức 思tư 惑hoặc 也dã 。 從tùng 二nhị 信tín 位vị 進tiến 至chí 六lục 信tín 也dã 。 二nhị 若nhược 未vị 下hạ 明minh 未vị 悟ngộ 推thôi 法pháp 破phá 見kiến 二nhị 。 初sơ 轉chuyển 計kế 實thật 法pháp 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 度độ 入nhập 。 妙diệu 觀quán 破phá 見kiến 見kiến 惑hoặc 未vị 除trừ 。 見kiến 雖tuy 未vị 除trừ 觀quán 己kỷ 有hữu 力lực 。 能năng 於ư 假giả 名danh 柔nhu 伏phục 愛ái 惑hoặc 。 若nhược 其kỳ 我ngã 執chấp 度độ 入nhập 實thật 法pháp 。 二nhị 引dẫn 經kinh 及cập 事sự 。 屈khuất 步bộ 蟲trùng 者giả 。 要yếu 因nhân 前tiền 脚cước 得đắc 移di 後hậu 足túc 。 方phương 於ư 假giả 名danh 伏phục 惑hoặc 。 又hựu 於ư 實thật 法pháp 起khởi 見kiến 。 如như 彼bỉ 蟲trùng 也dã 。 二nhị 須tu 實thật 下hạ 勸khuyến 更cánh 修tu 觀quán 。 宜nghi 於ư 五ngũ 陰ấm 作tác 二nhị 十thập 觀quán 。 顯hiển 我ngã 本bổn 性tánh 。 使sử 空không 慧tuệ 明minh 。 隨tùy 度độ 入nhập 處xứ 以dĩ 觀quán 逐trục 之chi 。 名danh 處xứ 處xứ 作tác 。 二nhị 明minh 法pháp 空không 二nhị 。 初sơ 約ước 經kinh 文văn 釋thích 成thành 三tam 觀quán 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 二nhị 。 初sơ 立lập 意ý 分phần/phân 文văn 。 我ngã 見kiến 即tức 具cụ 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 豈khởi 觀quán 生sanh 空không 不bất 空không 實thật 法pháp 。 鈍độn 根căn 未vị 了liễu 故cố 今kim 重trùng 說thuyết 。 二nhị 如như 是thị 下hạ 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 三tam 。 初sơ 明minh 即tức 法pháp 而nhi 空không 。 二nhị 初sơ 示thị 境cảnh 觀quán 。 二nhị 若nhược 四tứ 下hạ 明minh 修tu 觀quán 二nhị 。 初sơ 就tựu 法pháp 明minh 空không 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 空không 。 逐trục 一nhất 推thôi 檢kiểm 。 不bất 應ưng 動động 等đẳng 者giả 。 地địa 動động 則tắc 成thành 風phong 性tánh 。 煖noãn 則tắc 成thành 火hỏa 性tánh 。 史sử 記ký 曰viết 。 陽dương 伏phục 而nhi 不bất 能năng 出xuất 。 陰ấm 迫bách 而nhi 不bất 能năng 蒸chưng 。 於ư 是thị 有hữu 地địa 震chấn 。 注chú 云vân 蒸chưng 升thăng 也dã 。 冬đông 則tắc 地địa 中trung 煖noãn 。 故cố 禮lễ 云vân 。 古cổ 者giả 夏hạ 則tắc 橧# 巢sào 冬đông 則tắc 營doanh 窟quật 。 水thủy 堅kiên 故cố 成thành 地địa 性tánh 。 波ba 動động 故cố 成thành 風phong 性tánh 。 貞trinh 堅kiên 也dã 。 炭thán 火hỏa 貞trinh 則tắc 成thành 地địa 性tánh 。 火hỏa 焰diễm 動động 則tắc 成thành 風phong 性tánh 。 風phong 能năng 持trì 物vật 則tắc 成thành 地địa 性tánh 。 觸xúc 壁bích 止chỉ 則tắc 成thành 水thủy 性tánh 。 二nhị 引dẫn 經kinh 證chứng 。 水thủy 性tánh 不bất 住trụ 者giả 。 不bất 守thủ 於ư 濕thấp 。 火hỏa 從tùng 緣duyên 生sanh 者giả 。 既ký 賴lại 緣duyên 而nhi 生sanh 則tắc 不bất 能năng 守thủ 其kỳ 熱nhiệt 性tánh 。 風phong 性tánh 無vô 礙ngại 者giả 。 以dĩ 無vô 礙ngại 故cố 不bất 能năng 守thủ 其kỳ 動động 。 一nhất 一nhất 下hạ 四tứ 大đại 俱câu 無vô 性tánh 故cố 。 皆giai 入nhập 如như 實thật 之chi 際tế 。 前tiền 之chi 二nhị 教giáo 以dĩ 空không 為vi 如như 實thật 。 後hậu 之chi 二nhị 教giáo 以dĩ 中trung 為vi 如như 實thật 。 今kim 取thủ 圓viên 中trung 實thật 際tế 為vi 正chánh 。 二nhị 上thượng 檢kiểm 下hạ 對đối 生sanh 辨biện 觀quán 。 二nhị 本bổn 自tự 下hạ 明minh 即tức 法pháp 而nhi 中trung 。 二nhị 初sơ 二nhị 句cú 法pháp 本bổn 自tự 中trung 二nhị 。 初sơ 明minh 性tánh 非phi 生sanh 滅diệt 。 以dĩ 元nguyên 中trung 未vị 三tam 節tiết 顯hiển 於ư 性tánh 是thị 中trung 道đạo 。 元nguyên 無vô 四tứ 大đại 者giả 。 非phi 謂vị 獨độc 一nhất 全toàn 無vô 四tứ 大đại 。 以dĩ 其kỳ 大đại 陰ấm 。 皆giai 如Như 來Lai 藏tạng 。 性tánh 體thể 常thường 住trụ 本bổn 無vô 生sanh 相tương/tướng 。 故cố 曰viết 元nguyên 無vô 。 既ký 無vô 法pháp 生sanh 與dữ 誰thùy 相tương/tướng 會hội 而nhi 為vi 和hòa 合hợp 無vô 和hòa 合hợp 。 故cố 無vô 可khả 散tán 滅diệt 。 故cố 不bất 論luận 空không 。 如như 此thử 談đàm 中trung 之chi 義nghĩa 顯hiển 矣hĩ 。 二nhị 本bổn 自tự 下hạ 明minh 非phi 觀quán 使sử 爾nhĩ 。 世thế 間gian 之chi 相tướng 。 本bổn 來lai 常thường 住trụ 。 豈khởi 以dĩ 觀quán 智trí 息tức 乎hồ 生sanh 滅diệt 。 然nhiên 後hậu 不bất 生sanh 滅diệt 耶da 。 此thử 名danh 即tức 事sự 而nhi 理lý 亦diệc 曰viết 即tức 邊biên 而nhi 中trung 也dã 。 二nhị 三tam 句cú 顯hiển 由do 觀quán 解giải 二nhị 初sơ 正chánh 示thị 。 性tánh 雖tuy 本bổn 然nhiên 遣khiển 迷mê 由do 觀quán 。 言ngôn 因nhân 緣duyên 性tánh 欲dục 為vi 因nhân 。 師sư 教giáo 為vi 緣duyên 。 因nhân 緣duyên 成thành 觀quán 達đạt 本bổn 三tam 諦đế 。 諸chư 大đại 即tức 是thị 空không 假giả 中trung 。 故cố 從tùng 本bổn 不bất 生sanh 。 二nhị 引dẫn 證chứng 。 無vô 明minh 轉chuyển 即tức 變biến 為vi 明minh 。 名danh 菩Bồ 提Đề 燈đăng 。 若nhược 非phi 感cảm 應ứng 因nhân 緣duyên 之chi 力lực 。 豈khởi 滅diệt 無vô 明minh 。 故cố 知tri 成thành 佛Phật 全toàn 假giả 因nhân 緣duyên 。 三tam 和hòa 合hợp 下hạ 明minh 即tức 法pháp 而nhi 假giả 。 二nhị 初sơ 成thành 違vi 理lý 之chi 事sự 。 二nhị 此thử 法pháp 下hạ 成thành 照chiếu 性tánh 之chi 修tu 。 此thử 法pháp 有hữu 故cố 者giả 。 即tức 迷mê 惑hoặc 因nhân 果quả 也dã 。 體thể 有hữu 下hạ 三tam 諦đế 也dã 。 即tức 空không 下hạ 三tam 觀quán 也dã 。 境cảnh 觀quán 悉tất 由do 迷mê 惑hoặc 因nhân 果quả 和hòa 合hợp 。 而nhi 有hữu 也dã 。 二nhị 三tam 觀quán 下hạ 結kết 觀quán 。 三tam 段đoạn 經kinh 文văn 與dữ 三tam 觀quán 合hợp 。 知tri 今kim 宗tông 旨chỉ 契khế 會hội 佛Phật 心tâm 。 豈khởi 可khả 不bất 信tín 。 二nhị 更cánh 為vi 下hạ 為vi 鈍độn 根căn 重trọng/trùng 破phá 法pháp 執chấp 。 前tiền 釋thích 生sanh 空không 已dĩ 明minh 度độ 入nhập 實thật 法pháp 。 或hoặc 利lợi 根căn 雖tuy 曉hiểu 。 恐khủng 鈍độn 者giả 猶do 迷mê 。 是thị 故cố 大đại 師sư 。 以dĩ 無vô 緣duyên 慈từ 。 更cánh 說thuyết 其kỳ 相tương/tướng 。 二nhị 初sơ 明minh 法pháp 執chấp 二nhị 。 初sơ 依y 報báo 起khởi 見kiến 愛ái 心tâm 四tứ 。 初sơ 依y 大đại 陰ấm 起khởi 四tứ 執chấp 。 一nhất 切thiết 外ngoại 道đạo 。 四tứ 教giáo 行hành 人nhân 。 若nhược 未vị 伏phục 斷đoạn 見kiến 惑hoặc 已dĩ 來lai 。 皆giai 有hữu 此thử 執chấp 。 二nhị 四tứ 執chấp 下hạ 因nhân 四tứ 執chấp 生sanh 我ngã 見kiến 。 四tứ 中trung 雖tuy 云vân 無vô 及cập 雙song 非phi 。 既ký 是thị 執chấp 生sanh 四tứ 皆giai 屬thuộc 有hữu 。 見kiến 既ký 依y 色sắc 合hợp 當đương 即tức 離ly 。 色sắc 我ngã 我ngã 色sắc 。 見kiến 依y 四tứ 陰ấm 即tức 離ly 亦diệc 然nhiên 。 三tam 我ngã 生sanh 下hạ 依y 我ngã 見kiến 生sanh 十thập 使sử 。 如như 生sanh 空không 中trung 說thuyết 四tứ 方phương 招chiêu 下hạ 因nhân 十thập 使sử 招chiêu 生sanh 死tử 。 縱túng/tung 依y 圓viên 教giáo 性tánh 具cụ 大đại 陰ấm 。 開khai 於ư 四tứ 門môn 。 隨tùy 執chấp 一nhất 門môn 生sanh 我ngã 見kiến 者giả 。 起khởi 惑hoặc 造tạo 業nghiệp 招chiêu 致trí 來lai 苦khổ 。 與dữ 彼bỉ 外ngoại 人nhân 生sanh 死tử 不bất 別biệt 。 大đại 師sư 正chánh 為vi 即tức 時thời 行hành 人nhân 陳trần 四tứ 執chấp 過quá 。 二nhị 惑hoặc 此thử 下hạ 指chỉ 見kiến 心tâm 名danh 污ô 穢uế 陰ấm 。 此thử 之chi 五ngũ 陰ấm 皆giai 成thành 執chấp 見kiến 。 故cố 悉tất 污ô 穢uế 。 襵# # 歸quy 有hữu 豈khởi 名danh 法pháp 空không 。 二nhị 心tâm 不bất 下hạ 明minh 空không 觀quán 三tam 。 初sơ 明minh 不bất 依y 是thị 忘vong 四tứ 執chấp 。 心tâm 不bất 依y 陰ấm 四tứ 教giáo 皆giai 然nhiên 。 今kim 明minh 圓viên 宗tông 論luận 不bất 依y 者giả 。 即tức 穢uế 污ô 陰ấm 為vi 能năng 觀quán 智trí 。 何hà 陰ấm 可khả 依y 。 何hà 執chấp 可khả 破phá 。 誰thùy 為vi 能năng 觀quán 。 亦diệc 無vô 所sở 顯hiển 。 心tâm 不bất 依y 陰ấm 今kim 意ý 略lược 言ngôn 。 二nhị 寂tịch 然nhiên 下hạ 明minh 契khế 理lý 則tắc 備bị 眾chúng 德đức 。 三tam 種chủng 般Bát 若Nhã 與dữ 金kim 光quang 明minh 牟Mâu 尼Ni 三Tam 身Thân 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 若nhược 不bất 以dĩ 此thử 。 為vi 三tam 觀quán 者giả 。 見kiến 之chi 無vô 由do 。 三tam 行hành 人nhân 下hạ 明minh 此thử 觀quán 速tốc 能năng 復phục 本bổn 。 觀quán 生sanh 觀quán 法pháp 皆giai 以dĩ 三tam 觀quán 一nhất 念niệm 而nhi 觀quán 。 猶do 如như 懷hoài 璧bích 。 復phục 金kim 光quang 明minh 法pháp 性tánh 之chi 理lý 。 如như 向hướng 本bổn 國quốc 。 二nhị 三tam 世thế 中trung 可khả 登đăng 圓viên 住trụ 可khả 以dĩ 保bảo 任nhậm 。 二nhị 明minh 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 生sanh 法pháp 二nhị 空không 觀quán 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 立lập 意ý 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 此thử 十thập 二nhị 支chi 而nhi 分phần/phân 生sanh 法pháp 者giả 。 順thuận 此thử 經Kinh 文văn 。 初sơ 支chi 既ký 名danh 曰viết 無Vô 明Minh 。 名danh 即tức 假giả 名danh 故cố 屬thuộc 生sanh 境cảnh 。 無vô 明minh 者giả 。 我ngã 執chấp 也dã 。 起khởi 信tín 論luận 云vân 。 計kế 名danh 字tự 相tương/tướng 也dã 。 向hướng 下hạ 諸chư 文văn 但đãn 言ngôn 行hạnh 識thức 等đẳng 。 既ký 不bất 云vân 名danh 。 乃nãi 是thị 直trực 指chỉ 色sắc 心tâm 也dã 。 以dĩ 行hành 至chí 老lão 死tử 不bất 出xuất 五ngũ 陰ấm 色sắc 心tâm 故cố 。 義nghĩa 雖tuy 炳bỉnh 然nhiên 猶do 恐khủng 不bất 信tín 。 故cố 引dẫn 釋thích 論luận 逐trục 段đoạn 證chứng 成thành 。 誰thùy 老lão 死tử 者giả 。 如như 問vấn 云vân 誰thùy 。 則tắc 答đáp 言ngôn 我ngã 。 故cố 知tri 誰thùy 我ngã 悉tất 假giả 名danh 也dã 。 經Kinh 云vân 名danh 曰viết 與dữ 論luận 冥minh 符phù 。 論luận 號hiệu 生sanh 空không 經kinh 豈khởi 不bất 爾nhĩ 。 是thị 老lão 死tử 者giả 。 則tắc 直trực 指chỉ 色sắc 心tâm 是thị 老lão 死tử 法pháp 。 經kinh 不bất 云vân 名danh 與dữ 論luận 亦diệc 合hợp 二nhị 然nhiên 十thập 下hạ 立lập 意ý 二nhị 。 初sơ 通thông 辨biện 因nhân 緣duyên 相tướng 貌mạo 二nhị 。 初sơ 標tiêu 列liệt 。 二nhị 三tam 世thế 下hạ 解giải 釋thích 三tam 。 初sơ 三tam 世thế 。 過quá 去khứ 破phá 神thần 常thường 者giả 過quá 去khứ 已dĩ 滅diệt 。 故cố 非phi 常thường 也dã 。 現hiện 在tại 破phá 神thần 我ngã 者giả 。 五ngũ 果quả 皆giai 五ngũ 陰ấm 和hòa 合hợp 。 故cố 無vô 我ngã 也dã 。 未vị 來lai 破phá 神thần 斷đoạn 者giả 。 未vị 來lai 有hữu 果quả 故cố 非phi 斷đoạn 滅diệt 。 皆giai 言ngôn 神thần 者giả 。 外ngoại 執chấp 身thân 神thần 有hữu 斷đoạn 常thường 等đẳng 也dã 。 此thử 三tam 世thế 義nghĩa 世thế 共cộng 傳truyền 之chi 。 故cố 云vân 常thường 塗đồ 所sở 用dụng 。 二nhị 果quả 報báo 。 以dĩ 前tiền 十thập 因nhân 緣duyên 屬thuộc 現hiện 在tại 。 後hậu 二nhị 因nhân 緣duyên 屬thuộc 未vị 來lai 。 二nhị 世thế 合hợp 為vi 十thập 二nhị 。 而nhi 文văn 云vân 一nhất 期kỳ 始thỉ 終chung 。 且thả 據cứ 無vô 明minh 行hành 在tại 一nhất 期kỳ 之chi 始thỉ 。 相tương/tướng 帶đái 而nhi 言ngôn 逐trục 云vân 始thỉ 終chung 。 非phi 謂vị 秖kỳ 在tại 一nhất 世thế 此thử 果quả 報báo 因nhân 緣duyên 。 出xuất 大đại 集tập 經kinh 。 以dĩ 在tại 中trung 陰ấm 。 於ư 父phụ 母mẫu 所sở 。 生sanh 貪tham 愛ái 心tâm 為vi 無vô 明minh 。 出xuất 入nhập 息tức 風phong 為vi 行hành 。 自tự 識thức 支chi 已dĩ 去khứ 。 義nghĩa 同đồng 三tam 世thế 。 三tam 一nhất 念niệm 二nhị 。 初sơ 所sở 憑bằng 教giáo 。 二nhị 如như 眼nhãn 下hạ 明minh 行hành 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 對đối 塵trần 直trực 釋thích 。 六lục 處xứ 生sanh 貪tham 者giả 。 眼nhãn 識thức 染nhiễm 故cố 。 潛tiềm 牽khiên 諸chư 識thức 各các 有hữu 貪tham 情tình 。 故cố 普phổ 賢hiền 觀quán 云vân 。 以dĩ 貪tham 香hương 故cố 。 分phân 別biệt 諸chư 識thức 。 處xứ 處xứ 染nhiễm 著trước 。 一nhất 日nhật 等đẳng 者giả 。 一nhất 根căn 對đối 塵trần 即tức 起khởi 十thập 二nhị 。 六lục 根căn 晝trú 夜dạ 數sác 數sác 對đối 塵trần 。 何hà 念niệm 不bất 起khởi 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 一nhất 一nhất 成thành 因nhân 皆giai 須tu 感cảm 果quả 。 迴hồi 轉chuyển 如như 輪luân 纏triền 縛phược 如như 網võng 。 二nhị 今kim 更cánh 下hạ 更cánh 推thôi 因nhân 起khởi 。 因nhân 緣duyên 之chi 觀quán 通thông 三tam 世thế 者giả 。 意ý 推thôi 過quá 去khứ 。 無vô 明minh 為vi 因nhân 。 生sanh 於ư 現hiện 果quả 。 現hiện 果quả 之chi 上thượng 復phục 起khởi 惑hoặc 因nhân 。 本bổn 欲dục 即tức 今kim 無vô 明minh 不bất 起khởi 。 是thị 故cố 今kim 推thôi 過quá 現hiện 二nhị 處xứ 起khởi 無vô 明minh 相tướng 。 文văn 二nhị 。 初sơ 逆nghịch 推thôi 過quá 因nhân 。 從tùng 名danh 色sắc 起khởi 者giả 五ngũ 果quả 之chi 初sơ 故cố 。 五ngũ 陰ấm 已dĩ 具cụ 故cố 。 識thức 支chi 未vị 具cụ 五ngũ 陰ấm 故cố 不bất 言ngôn 也dã 。 過quá 去khứ 之chi 因nhân 極cực 於ư 無vô 明minh 。 今kim 觀quán 無vô 明minh 意ý 欲dục 令linh 觀quán 成thành 覺giác 了liễu 智trí 。 而nhi 謂vị 無vô 明minh 定định 是thị 有hữu 等đẳng 。 則tắc 能năng 破phá 智trí 翻phiên 為vi 無vô 明minh 。 藥dược 乃nãi 成thành 病bệnh 。 故cố 云vân 四tứ 句cú 取thủ 者giả 。 皆giai 是thị 無vô 明minh 。 無vô 明minh 為vi 緣duyên 。 豈khởi 不bất 生sanh 行hành 生sanh 識thức 等đẳng 耶da 。 如như 前tiền 說thuyết 者giả 。 六lục 入nhập 至chí 老lão 死tử 。 皆giai 如như 前tiền 文văn 直trực 示thị 中trung 明minh 。 二nhị 又hựu 觀quán 下hạ 順thuận 推thôi 現hiện 果quả 。 於ư 此thử 受thọ 中trung 等đẳng 者giả 。 以dĩ 受thọ 支chi 是thị 五ngũ 果quả 之chi 終chung 故cố 觀quán 至chí 此thử 。 若nhược 生sanh 計kế 著trước 還hoàn 成thành 一nhất 念niệm 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 或hoặc 有hữu 受thọ 等đẳng 者giả 。 即tức 是thị 無vô 明minh 。 不bất 了liễu 之chi 心tâm 。 行hành 識thức 等đẳng 支chi 一nhất 念niệm 成thành 就tựu 。 二nhị 如như 此thử 下hạ 歎thán 難nan 知tri 。 逆nghịch 順thuận 推thôi 檢kiểm 雖tuy 在tại 一nhất 念niệm 。 其kỳ 十thập 二nhị 支chi 宛uyển 然nhiên 具cụ 足túc 。 所sở 以dĩ 枝chi 條điều 遍biến 滿mãn 諸chư 有hữu 。 其kỳ 猶do 大đại 樹thụ 尚thượng 無vô 能năng 識thức 。 況huống 能năng 伐phạt 耶da 。 言ngôn 大đại 樹thụ 者giả 。 婆bà 沙sa 云vân 。 過quá 去khứ 二nhị 支chi 為vi 根căn 。 現hiện 在tại 五ngũ 支chi 為vi 質chất 。 現hiện 在tại 三tam 支chi 為vi 花hoa 。 未vị 來lai 二nhị 支chi 為vi 果quả 。 布bố 濩hoạch 者giả 。 文văn 選tuyển 注chú 云vân 。 布bố 濩hoạch 長trường/trưởng 多đa 貌mạo 。 從tùng 言ngôn 從tùng 水thủy 並tịnh 通thông 漢hán 書thư 云vân 。 布bố 濩hoạch 猶do 布bố 露lộ 。 謂vị 於ư 闕khuyết 露lộ 處xứ 皆giai 布bố 也dã 。 二nhị 今kim 經kinh 下hạ 略lược 示thị 今kim 經kinh 觀quán 境cảnh 二nhị 。 初sơ 明minh 經kinh 意ý 。 但đãn 舉cử 生sanh 法pháp 為vi 境cảnh 者giả 。 以dĩ 假giả 名danh 無vô 明minh 。 為vi 生sanh 空không 境cảnh 。 以dĩ 行hành 識thức 色sắc 心tâm 等đẳng 。 為vi 法pháp 空không 境cảnh 。 此thử 因nhân 緣duyên 二nhị 境cảnh 通thông 四tứ 教giáo 觀quán 。 今kim 意ý 在tại 圓viên 。 二nhị 宜nghi 以dĩ 下hạ 示thị 境cảnh 觀quán 二nhị 。 初sơ 示thị 境cảnh 二nhị 。 初sơ 立lập 喻dụ 。 二nhị 法pháp 合hợp 。 著trước 於ư 假giả 名danh 者giả 。 不bất 達đạt 三tam 諦đế 而nhi 妄vọng 起khởi 我ngã 見kiến 。 猶do 如như 舞vũ 燼tẫn 成thành 輪luân 。 故cố 云vân 不bất 息tức 。 輪luân 依y 火hỏa 有hữu 。 而nhi 假giả 名danh 因nhân 實thật 法pháp 而nhi 有hữu 也dã 。 迷mê 故cố 不bất 達đạt 色sắc 心tâm 即tức 空không 假giả 中trung 。 名danh 迷mê 陰ấm 入nhập 。 言ngôn 薪tân 火hỏa 者giả 即tức 燼tẫn 也dã 。 二nhị 若nhược 知tri 下hạ 示thị 觀quán 二nhị 。 初sơ 立lập 喻dụ 。 二nhị 輪luân 火hỏa 下hạ 法pháp 合hợp 。 觀quán 生sanh 觀quán 法pháp 皆giai 即tức 空không 假giả 中trung 。 乃nãi 輪luân 火hỏa 雙song 無vô 二nhị 空không 觀quán 也dã 。 二nhị 生sanh 空không 下hạ 依y 義nghĩa 釋thích 文văn 二nhị 。 初sơ 出xuất 境cảnh 相tướng 二nhị 。 初sơ 生sanh 空không 境cảnh 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 四tứ 。 以dĩ 前tiền 生sanh 空không 三tam 觀quán 釋thích 之chi 。 故cố 疏sớ/sơ 無vô 文văn 。 二nhị 行hành 識thức 下hạ 法pháp 空không 境cảnh 。 例lệ 應ưng 有hữu 三tam 者giả 。 行hành 即tức 空không 假giả 中trung 。 乃nãi 至chí 老lão 死tử 。 即tức 空không 假giả 中trung 。 佛Phật 言ngôn 巧xảo 略lược 。 比tỉ 前tiền 可khả 知tri 故cố 。 二nhị 眾chúng 苦khổ 下hạ 出xuất 觀quán 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 據cứ 經kinh 文văn 示thị 觀quán 二nhị 。 初sơ 正chánh 示thị 二nhị 。 初sơ 指chỉ 文văn 。 二nhị 眾chúng 苦khổ 下hạ 釋thích 義nghĩa 三tam 。 初sơ 明minh 中trung 觀quán 。 眾chúng 苦khổ 行hạnh 業nghiệp 。 指chỉ 上thượng 生sanh 法pháp 。 當đương 體thể 妙diệu 故cố 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 若nhược 生sanh 若nhược 法pháp 皆giai 非phi 空không 有hữu 。 如như 是thị 體thể 達đạt 名danh 為vi 中trung 觀quán 。 此thử 觀quán 不bất 見kiến 生sanh 死tử 。 輪luân 轉chuyển 有hữu 際tế 有hữu 息tức 。 即tức 法Pháp 界Giới 故cố 無vô 際tế 。 皆giai 常thường 住trụ 故cố 不bất 息tức 。 二nhị 本bổn 無vô 下hạ 明minh 空không 觀quán 。 三tam 不bất 善thiện 下hạ 明minh 假giả 觀quán 。 前tiền 不bất 善thiện 思tư 惟duy 。 即tức 過quá 去khứ 二nhị 支chi 。 今kim 不bất 善thiện 思tư 惟duy 。 即tức 現hiện 在tại 三tam 支chi 。 經kinh 心tâm 行hành 者giả 。 即tức 上thượng 思tư 惟duy 也dã 。 斯tư 乃nãi 舉cử 病bệnh 必tất 對đối 於ư 藥dược 。 假giả 觀quán 彰chương 矣hĩ 。 二nhị 雖tuy 名danh 下hạ 結kết 勸khuyến 名danh 偏thiên 義nghĩa 圓viên 。 名danh 但đãn 云vân 空không 而nhi 義nghĩa 。 乃nãi 是thị 即tức 空không 假giả 中trung 。 義nghĩa 既ký 必tất 當đương 。 故cố 明minh 與dữ 經kinh 任nhậm 運vận 符phù 契khế 。 生sanh 空không 法pháp 空không 名danh 義nghĩa 皆giai 爾nhĩ 。 故cố 勸khuyến 修tu 者giả 息tức 乎hồ 疑nghi 情tình 。 仍nhưng 須tu 了liễu 知tri 。 全toàn 祕bí 密mật 藏tạng 為vi 生sanh 為vi 法pháp 。 是thị 故cố 生sanh 法pháp 無vô 非phi 三tam 德đức 。 故cố 觀quán 生sanh 法pháp 能năng 所sở 皆giai 三tam 。 境cảnh 觀quán 名danh 別biệt 其kỳ 體thể 不bất 殊thù 。 是thị 故cố 能năng 所sở 二nhị 即tức 非phi 二nhị 。 此thử 乃nãi 今kim 經kinh 二nhị 空không 觀quán 也dã 。 二nhị 為vi 鈍độn 人nhân 更cánh 說thuyết 二nhị 。 初sơ 特đặc 示thị 空không 觀quán 二nhị 。 別biệt 指chỉ 假giả 中trung 。 良lương 以dĩ 初sơ 心tâm 於ư 假giả 名danh 實thật 法pháp 。 起khởi 見kiến 愛ái 增tăng 強cường/cưỡng 障chướng 道đạo 事sự 重trọng/trùng 。 是thị 故cố 大đại 師sư 。 特đặc 陳trần 空không 觀quán 不bất 說thuyết 假giả 中trung 。 此thử 同đồng 釋thích 題đề 觀quán 解giải 三tam 道đạo 。 三tam 道đạo 正chánh 觀quán 舉cử 名danh 而nhi 已dĩ 。 但đãn 於ư 假giả 實thật 三tam 毒độc 六lục 作tác 。 委ủy 破phá 四tứ 性tánh 頻tần 示thị 二nhị 空không 。 蓋cái 為vi 始thỉ 行hành 我ngã 見kiến 彌di 隆long 。 故cố 示thị 真chân 空không 以dĩ 為vi 要yếu 術thuật 。 初sơ 文văn 二nhị 。 初sơ 示thị 二nhị 。 初sơ 推thôi 人nhân 法pháp 二nhị 。 初sơ 推thôi 人nhân 。 若nhược 假giả 名danh 下hạ 對đối 於ư 實thật 法pháp 推thôi 無vô 四tứ 性tánh 。 今kim 之chi 下hạ 四tứ 性tánh 被bị 推thôi 執chấp 情tình 稍sảo 薄bạc 。 但đãn 謂vị 有hữu 名danh 。 還hoàn 須tu 四tứ 性tánh 檢kiểm 今kim 叵phả 得đắc 。 所sở 召triệu 之chi 人nhân 既ký 無vô 生sanh 相tương/tướng 。 能năng 召triệu 名danh 字tự 四tứ 性tánh 亦diệc 忘vong 。 略lược 示thị 人nhân 空không 其kỳ 觀quán 如như 是thị 。 二nhị 觀quán 法pháp 二nhị 初sơ 橫hoạnh/hoành 推thôi 。 以dĩ 現hiện 名danh 色sắc 對đối 過quá 去khứ 業nghiệp 。 推thôi 無vô 四tứ 性tánh 。 羅La 漢Hán 有hữu 業nghiệp 者giả 。 無vô 始thỉ 所sở 造tạo 諸chư 有hữu 業nghiệp 因nhân 其kỳ 數số 何hà 限hạn 。 無vô 惑hoặc 潤nhuận 故cố 。 不bất 受thọ 後hậu 身thân 。 故cố 曰viết 不bất 生sanh 。 各các 有hữu 等đẳng 者giả 。 如như 合hợp 兩lưỡng 空không 豈khởi 成thành 一nhất 色sắc 。 二nhị 既ký 不bất 下hạ 竪thụ 推thôi 。 計kế 法pháp 之chi 執chấp 如như 屈khuất 步bộ 蟲trùng 。 捨xả 一nhất 取thủ 一nhất 。 生sanh 被bị 破phá 故cố 便tiện 計kế 無vô 生sanh 。 還hoàn 是thị 性tánh 執chấp 。 雙song 亦diệc 雙song 非phi 計kế 皆giai 依y 生sanh 。 既ký 悉tất 無vô 理lý 復phục 計kế 於ư 滅diệt 。 亦diệc 成thành 四tứ 執chấp 。 八bát 句cú 之chi 上thượng 皆giai 云vân 不bất 得đắc 。 即tức 是thị 空không 觀quán 。 無vô 滅diệt 無vô 生sanh 者giả 。 檢kiểm 滅diệt 檢kiểm 生sanh 。 俱câu 不bất 可khả 得đắc 。 方phương 乃nãi 得đắc 名danh 實thật 法pháp 無vô 生sanh 。 二nhị 無vô 生sanh 故cố 下hạ 明minh 觀quán 成thành 二nhị 。 初sơ 明minh 二nhị 執chấp 忘vong 。 攬lãm 陰ấm 成thành 人nhân 實thật 無vô 生sanh 故cố 。 假giả 名danh 則tắc 壞hoại 。 於ư 假giả 無vô 我ngã 諸chư 見kiến 俱câu 亡vong 。 實thật 既ký 無vô 因nhân 安an 得đắc 不bất 壞hoại 。 二nhị 既ký 不bất 下hạ 舉cử 二nhị 喻dụ 示thị 。 不bất 然nhiên 火hỏa 喻dụ 不bất 執chấp 法pháp 。 無vô 煙yên 喻dụ 實thật 法pháp 不bất 生sanh 。 日nhật 中trung 舞vũ 喻dụ 燼tẫn 空không 心tâm 秉bỉnh 法pháp 。 是thị 亦diệc 無vô 輪luân 喻dụ 不bất 生sanh 我ngã 見kiến 。 二nhị 是thị 略lược 下hạ 結kết 二nhị 中trung 觀quán 。 下hạ 別biệt 指chỉ 中trung 假giả 。 言ngôn 別biệt 記ký 云vân 云vân 者giả 。 具cụ 如như 止Chỉ 觀Quán 假giả 中trung 破phá 法pháp 。 行hành 者giả 應ưng 知tri 。 今kim 明minh 三tam 觀quán 圓viên 修tu 二nhị 空không 。 但đãn 為vi 鈍độn 根căn 見kiến 惑hoặc 偏thiên 重trọng 。 故cố 別biệt 指chỉ 空không 對đối 治trị 此thử 惑hoặc 。 此thử 惑hoặc 若nhược 忘vong 二nhị 諦đế 自tự 顯hiển 。 故cố 中trung 假giả 別biệt 指chỉ 而nhi 已dĩ 。 二nhị 我ngã 斷đoạn 下hạ 明minh 果quả 上thượng 二nhị 空không 用dụng 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 一nhất 切thiết 下hạ 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 明minh 自tự 行hành 成thành 二nhị 。 初sơ 明minh 智trí 德đức 滿mãn 。 二nhị 初sơ 明minh 人nhân 法pháp 。 二nhị 觀quán 成thành 二nhị 。 初sơ 約ước 人nhân 法pháp 銷tiêu 文văn 二nhị 。 初sơ 明minh 人nhân 空không 觀quán 成thành 。 二nhị 以dĩ 智trí 下hạ 明minh 法pháp 空không 觀quán 成thành 。 別biệt 明minh 十thập 纏triền 者giả 。 瞋sân 覆phú 睡thụy 眠miên 戲hí 掉trạo 無vô 慚tàm 無vô 愧quý 慳san 嫉tật 。 忿phẫn 恚khuể 曰viết 瞋sân 。 隱ẩn 藏tàng 自tự 罪tội 曰viết 覆phú 。 意ý 識thức 昏hôn 熟thục 曰viết 睡thụy 。 五ngũ 情tình 暗ám 冥minh 曰viết 眠miên 。 嬉hi 遊du 曰viết 戲hí 。 三tam 業nghiệp 躁táo 動động 曰viết 掉trạo 。 屏bính 處xứ 起khởi 過quá 不bất 自tự 羞tu 曰viết 無vô 慚tàm 。 露lộ 處xứ 為vi 非phi 不bất 羞tu 他tha 曰viết 無vô 愧quý 。 財tài 法pháp 不bất 能năng 惠huệ 施thí 曰viết 慳san 。 他tha 榮vinh 心tâm 熱nhiệt 惱não 曰viết 嫉tật 。 煩phiền 惱não 即tức 思tư 惑hoặc 也dã 。 雖tuy 見kiến 思tư 通thông 名danh 煩phiền 惱não 。 今kim 別biệt 以dĩ 思tư 惑hoặc 當đương 之chi 。 罥quyến 繫hệ 也dã 。 二nhị 二Nhị 乘Thừa 下hạ 約ước 大đại 小tiểu 釋thích 斷đoạn 二nhị 。 初sơ 論luận 大đại 小tiểu 斷đoạn 盡tận 不bất 盡tận 二nhị 。 初sơ 明minh 二Nhị 乘Thừa 斷đoạn 通thông 餘dư 別biệt 。 界giới 內nội 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 名danh 數số 皆giai 通thông 界giới 外ngoại 。 但đãn 以dĩ 所sở 障chướng 空không 中trung 分phân 之chi 。 則tắc 知tri 通thông 別biệt 。 淨tịnh 名danh 室thất 中trung 天thiên 女nữ 散tán 華hoa 聲Thanh 聞Văn 著trước 身thân 菩Bồ 薩Tát 不bất 著trước 。 故cố 被bị 訶ha 云vân 。 結kết 習tập 未vị 盡tận 。 華hoa 則tắc 著trước 身thân 。 斯tư 乃nãi 斷đoạn 通thông 未vị 能năng 斷đoạn 別biệt 也dã 。 二nhị 而nhi 言ngôn 下hạ 明minh 佛Phật 地địa 通thông 別biệt 都đô 忘vong 二nhị 。 初sơ 正chánh 示thị 。 雖tuy 云vân 菩Bồ 薩Tát 能năng 斷đoạn 別biệt 見kiến 。 而nhi 斷đoạn 未vị 盡tận 究cứu 竟cánh 在tại 佛Phật 。 若nhược 至chí 佛Phật 地địa 不bất 唯duy 別biệt 盡tận 。 通thông 亦diệc 窮cùng 邊biên 。 何hà 者giả 。 蓋cái 由do 見kiến 思tư 遍biến 十thập 方phương 界giới 。 六lục 道đạo 眾chúng 生sanh 。 差sai 別biệt 種chủng 習tập 之chi 所sở 成thành 就tựu 。 因Nhân 地Địa 乃nãi 斷đoạn 未vị 盡tận 邊biên 涯nhai 。 唯duy 佛Phật 究cứu 竟cánh 故cố 云vân 。 若nhược 通thông 若nhược 別biệt 究cứu 竟cánh 在tại 佛Phật 。 二nhị 引dẫn 證chứng 。 性tánh 德đức 生sanh 法pháp 體thể 本bổn 無vô 上thượng 。 通thông 別biệt 二nhị 執chấp 染nhiễm 故cố 成thành 卑ty 。 妙diệu 覺giác 執chấp 盡tận 二nhị 俱câu 無vô 上thượng 。 故cố 云vân 無vô 上thượng 假giả 實thật 。 佛Phật 地địa 所sở 不bất 惑hoặc 也dã 。 二nhị 經kinh 論luận 下hạ 明minh 佛Phật 地địa 有hữu 斷đoạn 不bất 斷đoạn 二nhị 。 初sơ 明minh 經kinh 論luận 異dị 說thuyết 二nhị 。 初sơ 明minh 有hữu 斷đoạn 。 智trí 以dĩ 悟ngộ 極cực 而nhi 惑hoặc 上thượng 上thượng 。 惑hoặc 以dĩ 迷mê 極cực 而nhi 為vi 上thượng 上thượng 。 今kim 迷mê 將tương 盡tận 唯duy 餘dư 微vi 細tế 。 故cố 名danh 下hạ 下hạ 。 故cố 起khởi 信tín 論luận 云vân 。 覺giác 心tâm 初sơ 起khởi 心tâm 無vô 初sơ 相tương/tướng 。 遠viễn 離ly 微vi 細tế 念niệm 故cố 心tâm 即tức 常thường 住trụ 。 惑hoặc 微vi 細tế 故cố 難nạn/nan 別biệt 難nạn/nan 除trừ 。 故cố 上thượng 上thượng 智trí 方phương 能năng 斷đoạn 盡tận 下hạ 下hạ 之chi 惑hoặc 。 無vô 明minh 力lực 大đại 者giả 。 惑hoặc 雖tuy 微vi 細tế 能năng 障chướng 妙diệu 覺giác 。 故cố 華hoa 嚴nghiêm 明minh 。 灌quán 頂đảnh 菩Bồ 薩Tát 所sở 有hữu 功công 德đức 。 如như 一nhất 塊khối 土thổ/độ 。 妙diệu 覺giác 功công 德đức 如như 四tứ 天thiên 下hạ 土thổ/độ 。 最tối 後hậu 無vô 明minh 所sở 障chướng 若nhược 斯tư 。 力lực 豈khởi 不bất 大đại 。 非phi 佛Phật 智trí 發phát 此thử 惑hoặc 不bất 忘vong 。 一nhất 念niệm 相tương 應ứng 慧tuệ 者giả 。 究cứu 竟cánh 覺giác 也dã 。 正chánh 習tập 俱câu 盡tận 者giả 。 該cai 於ư 通thông 別biệt 也dã 。 二nhị 或hoặc 言ngôn 下hạ 明minh 無vô 斷đoạn 有hữu 上thượng 士sĩ 者giả 。 等đẳng 覺giác 也dã 。 此thử 位vị 須tu 修tu 清thanh 淨tịnh 淨tịnh 禪thiền 斷đoạn 微vi 細tế 念niệm 。 故cố 名danh 之chi 為vi 斷đoạn 。 無Vô 上Thượng 士Sĩ 者giả 。 是thị 妙diệu 覺giác 位vị 。 修tu 證chứng 既ký 忘vong 更cánh 何hà 所sở 斷đoạn 。 二nhị 斯tư 乃nãi 下hạ 用dụng 悉tất 檀đàn 和hòa 會hội 。 此thử 斷đoạn 不bất 斷đoạn 各các 見kiến 教giáo 文văn 。 人nhân 師sư 執chấp 之chi 淨tịnh 計kế 莫mạc 止chỉ 。 今kim 以dĩ 四tứ 悉tất 逗đậu 機cơ 之chi 意ý 而nhi 和hòa 會hội 之chi 。 諍tranh 無vô 由do 起khởi 。 國quốc 是thị 境cảnh 域vực 即tức 當đương 世thế 界giới 機cơ 所sở 居cư 處xứ 。 隨tùy 處xứ 樂nhạo 聞văn 佛Phật 智trí 有hữu 斷đoạn 不bất 斷đoạn 。 而nhi 歡hoan 喜hỷ 者giả 。

時thời 即tức 對đối 治trị 隨tùy 時thời 當đương 有hữu 斷đoạn 不bất 斷đoạn 義nghĩa 。 而nhi 破phá 惡ác 者giả 。 人nhân 即tức 為vi 人nhân 。 隨tùy 人nhân 宜nghi 以dĩ 斷đoạn 不bất 斷đoạn 。 而nhi 生sanh 善thiện 者giả 。 悟ngộ 即tức 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 隨tùy 悟ngộ 斷đoạn 不bất 斷đoạn 。 而nhi 入nhập 理lý 者giả 。 為vi 此thử 四tứ 機cơ 說thuyết 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 究cứu 論luận 佛Phật 智trí 不bất 可khả 言ngôn 思tư 。 二nhị 證chứng 無vô 下hạ 。 明minh 正chánh 助trợ 二nhị 道đạo 滿mãn 。 無vô 上thượng 生sanh 法pháp 證chứng 由do 二nhị 空không 名danh 無vô 上thượng 道Đạo 。 事sự 助trợ 之chi 行hành 與dữ 正chánh 合hợp 修tu 。 故cố 得đắc 稱xưng 為vi 。 微vi 妙diệu 功công 德đức 。 二nhị 開khai 甘cam 下hạ 。 明minh 斷đoạn 德đức 滿mãn 。 二nhị 初sơ 略lược 釋thích 甘cam 露lộ 。 以dĩ 命mạng 等đẳng 四tứ 。 如như 次thứ 對đối 於ư 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 二nhị 然nhiên 此thử 下hạ 廣quảng 釋thích 諸chư 句cú 四tứ 。 初sơ 對đối 華hoa 嚴nghiêm 四tứ 位vị 二nhị 。 初sơ 正chánh 對đối 。 彼bỉ 雖tuy 兼kiêm 別biệt 今kim 取thủ 其kỳ 圓viên 。 別biệt 三tam 十thập 位vị 未vị 得đắc 甘cam 露lộ 故cố 。 二nhị 下hạ 地địa 下hạ 釋thích 疑nghi 。 恐khủng 後hậu 人nhân 疑nghi 故cố 釋thích 也dã 。 化hóa 他tha 令linh 同đồng 。 我ngã 之chi 所sở 得đắc 。 二nhị 又hựu 通thông 下hạ 對đối 般Bát 若Nhã 四Tứ 智Trí 。 論luận 雖tuy 多đa 釋thích 猶do 通thông 三tam 教giáo 。 今kim 四tứ 皆giai 從tùng 甘cam 露lộ 而nhi 說thuyết 。 故cố 的đích 在tại 圓viên 。 以dĩ 一nhất 心tâm 三tam 智trí 蕩đãng 一nhất 切thiết 相tương/tướng 。 名danh 道đạo 慧tuệ 開khai 門môn 。 一nhất 心tâm 三tam 智trí 。 立lập 一nhất 切thiết 法pháp 。 名danh 道đạo 種chủng 慧tuệ 示thị 器khí 。 一nhất 心tâm 三tam 智trí 雙song 遮già 蕩đãng 立lập 。 名danh 一Nhất 切Thiết 智Trí 入nhập 城thành 。 一nhất 心tâm 三tam 智trí 雙song 照chiếu 蕩đãng 立lập 。 名danh 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 處xứ 室thất 。 由do 此thử 四Tứ 智Trí 住trụ 大đại 涅Niết 槃Bàn 。 令linh 諸chư 眾chúng 生sanh 。 得đắc 此thử 四Tứ 智Trí 。 名danh 食thực 味vị 也dã 。 三tam 對đối 法pháp 華hoa 大đại 事sự 。 彼bỉ 佛Phật 知tri 見kiến 是thị 今kim 甘cam 露lộ 。 彼bỉ 之chi 開khai 等đẳng 對đối 今kim 四tứ 句cú 。 唯duy 有hữu 悟ngộ 入nhập 與dữ 入nhập 處xứ 少thiểu 殊thù 。 其kỳ 義nghĩa 不bất 別biệt 。 四tứ 對đối 涅Niết 槃Bàn 四tứ 德đức 。 前tiền 以dĩ 四tứ 德đức 釋thích 甘cam 露lộ 義nghĩa 。 今kim 用dụng 四tứ 德đức 對đối 開khai 等đẳng 文văn 。 有hữu 此thử 異dị 也dã 。 二nhị 吹xuy 大đại 下hạ 明minh 化hóa 他tha 成thành 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 立lập 意ý 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 餘dư 經kinh 下hạ 立lập 意ý 二nhị 。 初sơ 明minh 智trí 定định 相tương/tướng 成thành 。 前tiền 現hiện 通thông 者giả 令linh 重trọng/trùng 法Pháp 樂lạc 聞văn 。 後hậu 現hiện 通thông 者giả 令linh 依y 法pháp 修tu 證chứng 。 故cố 前tiền 云vân 開khai 後hậu 後hậu 云vân 成thành 前tiền 。 二nhị 修tu 因nhân 下hạ 明minh 因nhân 果quả 同đồng 類loại 。 二nhị 空không 正Chánh 道Đạo 為vi 智trí 德đức 類loại 。 二nhị 空không 助trợ 道đạo 為vi 斷đoạn 德đức 類loại 。 即tức 緣duyên 了liễu 二nhị 因nhân 。 非phi 此thử 二nhị 因nhân 安an 剋khắc 二nhị 果quả 。 二nhị 說thuyết 法Pháp 下hạ 依y 義nghĩa 釋thích 文văn 二nhị 。 初sơ 明minh 轉chuyển 法Pháp 輪luân 化hóa 他tha 二nhị 。 初sơ 明minh 說thuyết 法Pháp 二nhị 。 初sơ 總tổng 示thị 。 二nhị 吹xuy 螺loa 下hạ 別biệt 釋thích 二nhị 。 初sơ 別biệt 明minh 螺loa 等đẳng 二nhị 。 初sơ 約ước 教giáo 位vị 釋thích 二nhị 。 初sơ 釋thích 四tứ 句cú 四tứ 。 初sơ 明minh 吹xuy 螺loa 。 是thị 故cố 號hiệu 者giả 。 大đại 經Kinh 云vân 。 吹xuy 貝bối 知tri 時thời 是thị 也dã 。 苦khổ 忍nhẫn 凡phàm 性tánh 者giả 。 即tức 內nội 兄huynh 上thượng 忍nhẫn 位vị 中trung 。 於ư 苦Khổ 諦Đế 下hạ 留lưu 一nhất 行hành 一nhất 緣duyên 。 是thị 凡phàm 性tánh 也dã 。 聖thánh 人nhân 正chánh 性tánh 謂vị 初sơ 果quả 也dã 。 說thuyết 大Đại 乘Thừa 法Pháp 者giả 。 唯duy 以dĩ 圓viên 教giáo 為vi 大Đại 乘Thừa 也dã 。 改cải 凡phàm 聖thánh 偏thiên 性tánh 通thông 教giáo 六lục 地địa 是thị 聖thánh 。 別biệt 教giáo 十thập 向hướng 圓viên 教giáo 十thập 信tín 是thị 內nội 凡phàm 。 以dĩ 中trung 理lý 未vị 顯hiển 悉tất 名danh 偏thiên 性tánh 。 通thông 教giáo 七thất 地địa 者giả 至chí 此thử 得đắc 知tri 圓viên 者giả 。 皆giai 是thị 改cải 號hiệu 之chi 位vị 者giả 。 三tam 人nhân 俱câu 破phá 無vô 明minh 。 見kiến 中trung 道đạo 圓viên 性tánh 也dã 。 二nhị 擊kích 大đại 下hạ 明minh 擊kích 鼓cổ 誡giới 進tiến 者giả 。 軍quân 陣trận 之chi 法pháp 也dã 。 兵binh 權quyền 曰viết 。 聞văn 鼓cổ 則tắc 進tiến 。 聞văn 金kim 則tắc 止chỉ 。 鼓cổ 則tắc 嚴nghiêm 肅túc 軍quân 眾chúng 使sử 前tiền 驅khu 也dã 。 督# 率suất 也dã 。 率suất 導đạo 引dẫn 也dã 。 位vị 在tại 修tu 道Đạo 者giả 。 令linh 初sơ 果quả 進tiến 二nhị 果quả 也dã 。 通thông 教giáo 位vị 在tại 八bát 地địa 者giả 。 前tiền 釋thích 改cải 號hiệu 是thị 七thất 地địa 破phá 無vô 明minh 。 今kim 進tiến 入nhập 八bát 地địa 。 是thị 增tăng 道đạo 損tổn 生sanh 。 別biệt 教giáo 應ưng 言ngôn 二nhị 地địa 。 圓viên 教giáo 應ưng 言ngôn 二nhị 住trụ 。 方phương 名danh 進tiến 入nhập 修tu 道Đạo 。 今kim 言ngôn 十thập 行hành 初sơ 住trụ 者giả 。 恐khủng 誤ngộ 也dã 。 或hoặc 別biệt 有hữu 意ý 。 真chân 修tu 道Đạo 者giả 。 即tức 通thông 八bát 地địa 。 別biệt 二nhị 地địa 圓viên 二nhị 住trụ 故cố 。 云vân 咸hàm 進tiến 。 地địa 論luận 以dĩ 初Sơ 地Địa 為vi 見kiến 道đạo 。 二nhị 地địa 至chí 七thất 地địa 名danh 修tu 道Đạo 。 八bát 九cửu 十Thập 地Địa 為vi 無Vô 學Học 道đạo 。 彼bỉ 雖tuy 別biệt 位vị 例lệ 圓viên 可khả 知tri 。 三tam 釋thích 然nhiên 炬cự 。 通thông 教giáo 下hạ 皆giai 取thủ 當đương 教giáo 化hóa 他tha 位vị 也dã 。 此thử 言ngôn 八bát 地địa 不bất 取thủ 受thọ 接tiếp 。 但đãn 約ước 當đương 教giáo 出xuất 假giả 道đạo 觀quán 雙song 流lưu 耳nhĩ 。 別biệt 約ước 十thập 向hướng 其kỳ 意ý 亦diệc 爾nhĩ 。 以dĩ 內nội 修tu 中trung 觀quán 外ngoại 亦diệc 出xuất 假giả 故cố 。 圓viên 在tại 初sơ 住trụ 者giả 。 以dĩ 百bách 界giới 作tác 佛Phật 普phổ 門môn 示thị 現hiện 故cố 。 圓viên 從tùng 勝thắng 說thuyết 。 乃nãi 取thủ 分phần/phân 真chân 。 止Chỉ 觀Quán 名danh 真chân 出xuất 假giả 位vị 也dã 。 皆giai 是thị 下hạ 結kết 示thị 三tam 位vị 。 道đạo 謂vị 外ngoại 化hóa 。 觀quán 謂vị 內nội 行hành 。 此thử 該cai 三tam 教giáo 不bất 同đồng 餘dư 文văn 唯duy 就tựu 通thông 說thuyết 。 四tứ 釋thích 雨vũ 雨vũ 。 扶phù 疎sơ 盛thịnh 茂mậu 也dã 。

時thời 澤trạch 時thời 雨vũ 也dã 。 大đại 恆hằng 者giả 殑Căng 伽Già 河hà 也dã 。 二nhị 若nhược 得đắc 下hạ 例lệ 上thượng 四tứ 經kinh 。 二nhị 此thử 一nhất 下hạ 以dĩ 橫hoạnh/hoành 竪thụ 結kết 。 竪thụ 擬nghĩ 諸chư 經kinh 之chi 位vị 者giả 。 即tức 向hướng 四tứ 經kinh 名danh 字tự 雖tuy 殊thù 。 但đãn 是thị 住trụ 行hành 向hướng 地địa 圓viên 位vị 耳nhĩ 。 故cố 名danh 為vi 竪thụ 。 橫hoạnh/hoành 論luận 一nhất 切thiết 。 諸chư 位vị 者giả 。 即tức 攝nhiếp 四tứ 教giáo 凡phàm 聖thánh 諸chư 位vị 。 如như 向hướng 消tiêu 文văn 是thị 也dã 。 云vân 云vân 者giả 。 部bộ 在tại 方Phương 等Đẳng 故cố 此thử 化hóa 他tha 必tất 兼kiêm 四tứ 益ích 。 橫hoạnh/hoành 攝nhiếp 諸chư 位vị 旨chỉ 在tại 其kỳ 中trung 。 二nhị 此thử 中trung 下hạ 通thông 。 釋thích 大đại 義nghĩa 。 前tiền 三tam 云vân 大đại 。 後hậu 一nhất 云vân 勝thắng 。 勝thắng 亦diệc 大đại 也dã 。 故cố 云vân 皆giai 言ngôn 大đại 也dã 。 通thông 塗đồ 下hạ 若nhược 取thủ 通thông 名danh 。 唯duy 在tại 大đại 法pháp 義nghĩa 並tịnh 歸quy 圓viên 。 對đối 於ư 四tứ 經kinh 其kỳ 義nghĩa 彌di 順thuận 。 二nhị 我ngã 今kim 下hạ 明minh 神thần 通thông 二nhị 。 初sơ 明minh 摧tồi 怨oán 二nhị 。 初sơ 明minh 煩phiền 惱não 為vi 怨oán 。 二nhị 魔ma 為vi 下hạ 明minh 天thiên 魔ma 是thị 主chủ 。 二nhị 明minh 竪thụ 幢tràng 。 高cao 出xuất 眾chúng 行hành 者giả 。 即tức 法Pháp 幢tràng 三tam 昧muội 也dã 。 萬vạn 行hạnh 功công 德đức 皆giai 為vi 眷quyến 屬thuộc 莫mạc 不bất 歸quy 宗tông 。 此thử 之chi 三tam 昧muội 故cố 為vi 眾chúng 行hành 之chi 望vọng 。 兵binh 望vọng 麾huy 者giả 。 手thủ 指chỉ 曰viết 麾huy 。 尚thượng 書thư 云vân 。 左tả 仗trượng 黃hoàng 鉞việt 右hữu 秉bỉnh 白bạch 。 而nhi 麾huy 之chi 。 兵binh 權quyền 曰viết 。 將tướng 軍quân 乃nãi 秉bỉnh 。 麾huy 眾chúng 而nhi 誓thệ 之chi 。 又hựu 云vân 。 聞văn 鼓cổ 則tắc 進tiến 。 聞văn 金kim 乃nãi 止chỉ 。 隨tùy 其kỳ 指chỉ 麾huy 五ngũ 陣trận 乃nãi 理lý 。 三tam 德đức 下hạ 出xuất 三tam 昧muội 體thể 。 其kỳ 體thể 若nhược 非phi 不bất 縱túng/tung 不bất 橫hoạnh/hoành 。 豈khởi 出xuất 眾chúng 行hành 。 豈khởi 摧tồi 五ngũ 住trụ 。 豈khởi 壞hoại 天thiên 魔ma 。 無vô 記ký 神thần 通thông 體thể 用dụng 如như 是thị 。 二nhị 從tùng 度độ 下hạ 明minh 四tứ 弘hoằng 誓thệ 化hóa 他tha 二nhị 。 初sơ 牒điệp 文văn 示thị 義nghĩa 。 雖tuy 復phục 等đẳng 者giả 。 既ký 依y 四Tứ 諦Đế 而nhi 運vận 四tứ 弘hoằng 。 四Tứ 諦Đế 既ký 常thường 誓thệ 豈khởi 休hưu 息tức 。 因nhân 人nhân 求cầu 佛Phật 意ý 在tại 利lợi 生sanh 。 今kim 遂toại 所sở 求cầu 豈khởi 忘vong 與dữ 拔bạt 。 四tứ 弘hoằng 是thị 下hạ 示thị 誓thệ 有hữu 依y 。 誓thệ 即tức 無vô 緣duyên 慈từ 悲bi 。 境cảnh 乃nãi 無vô 作tác 四Tứ 諦Đế 。 無vô 緣duyên 無vô 作tác 。 行hành 相tướng 如như 何hà 。 眾chúng 生sanh 誓thệ 度độ 。 生sanh 死tử 即tức 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 煩phiền 惱não 誓thệ 斷đoạn 。 煩phiền 惱não 即tức 菩Bồ 提Đề 故cố 。 法Pháp 門môn 誓thệ 學học 。 即tức 惑hoặc 成thành 智trí 故cố 。 佛Phật 道Đạo 誓thệ 成thành 。 即tức 生sanh 成thành 滅diệt 故cố 。 不bất 爾nhĩ 。 豈khởi 能năng 廣quảng 度độ 永vĩnh 度độ 。 二nhị 度độ 諸chư 下hạ 隨tùy 義nghĩa 釋thích 文văn 四tứ 。 初sơ 令linh 度độ 苦Khổ 諦Đế 。 經kinh 永vĩnh 斷đoạn 三tam 惡ác 。 即tức 三tam 惡ác 道đạo 也dã 。 須tu 約ước 十thập 番phiên 論luận 度độ 論luận 斷đoạn 。 二nhị 令linh 斷đoạn 集Tập 諦Đế 。 須tu 明minh 五ngũ 住trụ 燒thiêu 十thập 界giới 生sanh 。 三tam 令linh 證chứng 滅Diệt 諦Đế 。 當đương 分phần/phân 而nhi 論luận 四tứ 種chủng 甘cam 露lộ 。 跨khóa 節tiết 而nhi 辨biện 唯duy 一nhất 圓viên 常thường 。 四tứ 令linh 安an 道Đạo 諦Đế 四tứ 。 初sơ 約ước 檀đàn 明minh 諦đế 。 不bất 獨độc 行hành 檀đàn 具cụ 於ư 四Tứ 諦Đế 。 五ngũ 度độ 皆giai 然nhiên 。 五ngũ 不bất 依y 諦đế 則tắc 。 不bất 動động 不bất 出xuất 。 何hà 度độ 之chi 有hữu 。 復phục 須tu 知tri 今kim 依y 無vô 作tác 諦đế 。 二nhị 無vô 量lượng 下hạ 略lược 釋thích 經kinh 文văn 。 三tam 論luận 云vân 下hạ 檀đàn 攝nhiếp 六Lục 度Độ 。 大đại 論luận 十thập 二nhị 解giải 檀đàn 度độ 云vân 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 行hành 檀đàn 度độ 能năng 生sanh 六Lục 度Độ 。 是thị 時thời 名danh 檀đàn 度độ 滿mãn 。 云vân 何hà 布bố 施thí 生sanh 檀đàn 度độ 。 有hữu 下hạ 中trung 上thượng 。 若nhược 以dĩ 飲ẩm 食thực 。 麁thô 物vật 軟nhuyễn 心tâm 布bố 施thí 名danh 下hạ 。 能năng 以dĩ 衣y 服phục 寶bảo 物vật 布bố 施thí 名danh 中trung 檀đàn 。 能năng 以dĩ 頭đầu 目mục 血huyết 肉nhục 國quốc 財tài 妻thê 子tử 。 布bố 施thí 名danh 上thượng 。 云vân 何hà 施thí 生sanh 尸thi 度độ 。 菩Bồ 薩Tát 思tư 惟duy 。 眾chúng 生sanh 不bất 知tri 布bố 施thí 。 後hậu 世thế 貧bần 窮cùng 故cố 行hành 惡ác 。 若nhược 行hành 布bố 施thí 。 後hậu 世thế 有hữu 福phước 。 無vô 所sở 乏phạp 短đoản 。 則tắc 能năng 持trì 戒giới 。 云vân 何hà 生sanh 忍nhẫn 度độ 。 菩Bồ 薩Tát 施thí 時thời 受thọ 者giả 惡ác 罵mạ 。 若nhược 大đại 求cầu 索sách 。 若nhược 不bất 時thời 索sách 。 或hoặc 不bất 應ưng 索sách 而nhi 索sách 。 是thị 時thời 菩Bồ 薩Tát 思tư 惟duy 。 我ngã 今kim 布bố 施thí 欲dục 求cầu 佛Phật 道Đạo 。 亦diệc 無vô 有hữu 人nhân 。 使sử 我ngã 布bố 施thí 。 我ngã 自tự 為vi 故cố 云vân 何hà 生sanh 瞋sân 。 如như 是thị 思tư 惟duy 已dĩ 。 而nhi 行hành 忍nhẫn 辱nhục 。 云vân 何hà 生sanh 進tiến 度độ 。 菩Bồ 薩Tát 布bố 施thí 時thời 。 常thường 行hành 精tinh 進tấn 。 欲dục 行hành 二nhị 施thí 。 勤cần 求cầu 財tài 法pháp 以dĩ 求cầu 足túc 之chi 。 云vân 何hà 生sanh 禪thiền 度độ 。 菩Bồ 薩Tát 施thí 時thời 能năng 除trừ 慳san 貪tham 而nhi 行hành 一nhất 心tâm 。 漸tiệm 除trừ 五ngũ 蓋cái 。 是thị 名danh 禪thiền 度độ 。 又hựu 心tâm 依y 布bố 施thí 入nhập 於ư 初sơ 禪thiền 。 乃nãi 至chí 滅diệt 定định 。 云vân 何hà 生sanh 智Trí 度Độ 。 菩Bồ 薩Tát 施thí 時thời 知tri 有hữu 果quả 報báo 而nhi 不bất 疑nghi 惑hoặc 。 能năng 破phá 邪tà 見kiến 無vô 明minh 。 又hựu 分phân 別biệt 淨tịnh 不bất 淨tịnh 施thí 得đắc 報báo 不bất 同đồng 。 是thị 名danh 生sanh 智trí 。 故cố 云vân 檀đàn 義nghĩa 攝nhiếp 六lục 也dã 。 餘dư 之chi 五ngũ 度độ 亦diệc 互hỗ 相tương 攝nhiếp 。 非phi 今kim 文văn 意ý 。 故cố 且thả 論luận 檀đàn 。 六lục 之chi 首thủ 故cố 攝nhiếp 生sanh 便tiện 故cố 。 四tứ 捨xả 身thân 下hạ 以dĩ 彼bỉ 岸ngạn 結kết 。 生sanh 死tử 為vi 前tiền 際tế 。 涅Niết 槃Bàn 為vi 後hậu 際tế 。 身thân 命mạng 及cập 財tài 此thử 三tam 屬thuộc 事sự 。 以dĩ 觀quán 此thử 三tam 及cập 能năng 施thí 心tâm 。 所sở 施thí 之chi 境cảnh 。 三tam 輪luân 當đương 處xứ 即tức 空không 假giả 中trung 。 是thị 故cố 能năng 等đẳng 三tam 德đức 涅Niết 槃Bàn 。 此thử 以dĩ 常thường 因nhân 而nhi 剋khắc 常thường 果quả 。 不bất 然nhiên 豈khởi 得đắc 不bất 壞hoại 常Thường 住Trụ 。 如như 是thị 行hành 檀đàn 。 名danh 波Ba 羅La 蜜Mật 。 三tam 德đức 甚thậm 深thâm 故cố 檀đàn 竪thụ 高cao 。 三tam 德đức 無vô 量lượng 故cố 檀đàn 橫hoạnh/hoành 廣quảng 。 此thử 機cơ 樂nhạo/nhạc/lạc 略lược 。 是thị 以dĩ 如Như 來Lai 。 妙diệu 說thuyết 一nhất 檀đàn 。 遵tuân 修tu 諸chư 行hành 。 仍nhưng 須tu 了liễu 知tri 。 既ký 談đàm 果quả 後hậu 行hành 檀đàn 利lợi 物vật 。 行hành 人nhân 豈khởi 不bất 即tức 聞văn 而nhi 修tu 耶da 。

金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 。 文Văn 句Cú 記Ký 卷quyển 第đệ 四tứ (# 下hạ )#