金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 玄Huyền 義Nghĩa 拾Thập 遺Di 記Ký
Quyển 2
宋Tống 知Tri 禮Lễ 述Thuật

金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 。 玄Huyền 義Nghĩa 拾Thập 遺Di 記Ký 卷quyển 第đệ 二nhị

宋tống 四tứ 明minh 沙Sa 門Môn 知tri 禮lễ 述thuật

三tam 真Chân 諦Đế 親thân 譯dịch 此thử 經Kinh 。 名danh 金Kim 光Quang 明Minh 帝đế 王vương 經kinh 。 而nhi 自tự 約ước 譬thí 釋thích 茲tư 題đề 目mục 。 文văn 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 敘tự 三tam 。 初sơ 標tiêu 列liệt 。 諸chư 師sư 之chi 中trung 真Chân 諦Đế 稍sảo 勝thắng 。 能năng 以dĩ 一nhất 譬thí 。 譬thí 三tam 法Pháp 門môn 。 三tam 法pháp 皆giai 三tam 。 二nhị 釋thích 三tam 。 初sơ 釋thích 三Tam 身Thân 。 彼bỉ 經kinh 三Tam 身Thân 與dữ 法pháp 報báo 應ứng 。 二nhị 三tam 名danh 異dị 其kỳ 義nghĩa 是thị 同đồng 。 第đệ 二nhị 應ưng (# 平bình 聲thanh )# 身thân 。 此thử 是thị 妙diệu 智trí 。 與dữ 法Pháp 相tương 應ứng 。 與dữ 報báo 義nghĩa 同đồng 。 第đệ 三tam 化hóa 身thân 應ưng (# 去khứ 聲thanh )# 機cơ 而nhi 化hóa 。 與dữ 應ưng 義nghĩa 同đồng 。 二nhị 釋thích 三tam 德đức 。 金kim 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 以dĩ 譬thí 法Pháp 身thân 具cụ 足túc 四tứ 德đức 。 一nhất 一nhất 法pháp 譬thí 其kỳ 相tương/tướng 顯hiển 然nhiên 。 光quang 明minh 各các 二nhị 義nghĩa 。 譬thí 般Bát 若Nhã 解giải 脫thoát 。 各các 具cụ 二nhị 德đức 。 光quang 云vân 除trừ 闇ám 明minh 云vân 無vô 闇ám 。 義nghĩa 有hữu 何hà 別biệt 。 光quang 能năng 破phá 闇ám 故cố 名danh 為vi 除trừ 。 闇ám 更cánh 不bất 生sanh 故cố 名danh 為vi 無vô 。 乃nãi 以dĩ 除trừ 闇ám 譬thí 般Bát 若Nhã 除trừ 惑hoặc 。 無vô 闇ám 譬thí 解giải 脫thoát 眾chúng 累lũy/lụy/luy 永vĩnh 盡tận 。 此thử 師sư 雖tuy 昧muội 三tam 德đức 互hỗ 具cụ 。 以dĩ 譬thí 對đối 法pháp 不bất 無vô 所sở 以dĩ 。 三tam 釋thích 三tam 位vị 。 復phục 用dụng 三tam 字tự 喻dụ 正chánh 緣duyên 了liễu 。 乃nãi 以dĩ 三tam 性tánh 對đối 於ư 三tam 位vị 。 文văn 義nghĩa 亦diệc 顯hiển 。 三tam 料liệu 揀giản 。 揀giản 三Tam 身Thân 者giả 。 法Pháp 身thân 是thị 性tánh 故cố 是thị 實thật 。 二nhị 身thân 修tu 成thành 故cố 不bất 實thật 。 揀giản 三tam 德đức 者giả 。 法Pháp 身thân 是thị 總tổng 體thể 故cố 具cụ 四tứ 德đức 。 二nhị 是thị 別biệt 相tướng 故cố 各các 二nhị 德đức 。 揀giản 三tam 位vị 者giả 。 正chánh 因nhân 在tại 性tánh 故cố 本bổn 有hữu 。 了liễu 因nhân 修tu 證chứng 故cố 現hiện 有hữu 。 緣duyên 因nhân 在tại 果quả 故cố 當đương 有hữu 。 二nhị 破phá 。 以dĩ 真Chân 諦Đế 釋thích 義nghĩa 出xuất 諸chư 師sư 。 語ngữ 與dữ 今kim 濫lạm 。 慮lự 其kỳ 後hậu 學học 。 不bất 見kiến 其kỳ 過quá 。 執chấp 非phi 為vi 是thị 。 復phục 欲dục 對đối 彼bỉ 不bất 融dung 之chi 義nghĩa 。 顯hiển 今kim 圓viên 妙diệu 之chi 談đàm 。 是thị 故cố 破phá 斥xích 。 其kỳ 文văn 稍sảo 廣quảng 。 文văn 二nhị 。 初sơ 總tổng 破phá 。 彼bỉ 以dĩ 三tam 種chủng 三tam 法pháp 解giải 今kim 題đề 目mục 。 故cố 云vân 三tam 三tam 。 大đại 師sư 評bình 之chi 三tam 義nghĩa 不bất 了liễu 。 一nhất 因nhân 果quả 義nghĩa 。 二nhị 別biệt 圓viên 義nghĩa 。 三tam 法pháp 性tánh 義nghĩa 。 既ký 其kỳ 不bất 通thông 有hữu 乖quai 不bất 稱xưng 。 故cố 云vân 不bất 了liễu 。 二nhị 別biệt 破phá 三tam 。 初sơ 舉cử 三tam 失thất 。 二nhị 釋thích 三tam 失thất 三tam 。 初sơ 因nhân 果quả 不bất 通thông 。 問vấn 真Chân 諦Đế 但đãn 以dĩ 三tam 因nhân 分phần/phân 對đối 三tam 位vị 。 何hà 故cố 破phá 云vân 。 分phần/phân 置trí 三tam 德đức 殘tàn 缺khuyết 不bất 足túc 。 答đáp 一nhất 切thiết 三tam 法pháp 秖kỳ 一nhất 三tam 法pháp 。 以dĩ 具cụ 眾chúng 德đức 故cố 有hữu 眾chúng 名danh 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 故cố 名danh 三tam 德đức 。 可khả 尊tôn 可khả 重trọng/trùng 故cố 名danh 三Tam 寶Bảo 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 故cố 。 名danh 三tam 涅Niết 槃Bàn 。 諸chư 法pháp 聚tụ 集tập 故cố 名danh 三Tam 身Thân 。 是thị 如Như 來Lai 種chủng 故cố 名danh 三tam 因nhân 。 即tức 事sự 通thông 理lý 故cố 名danh 三tam 道đạo 。 既ký 其kỳ 法Pháp 門môn 體thể 本bổn 不bất 別biệt 。 故cố 分phần/phân 置trí 三tam 因nhân 。 即tức 是thị 分phần/phân 置trí 三Tam 身Thân 三tam 德đức 。 兩lưỡng 節tiết 注chú 云vân 云vân 者giả 。 今kim 準chuẩn 大đại 經kinh 說thuyết 圓viên 三tam 德đức 互hỗ 具cụ 之chi 相tướng 。 法Pháp 身thân 即tức 云vân 。 直trực 法Pháp 身thân 非phi 法Pháp 身thân 。 法Pháp 身thân 必tất 具cụ 般Bát 若Nhã 解giải 脫thoát 。 般Bát 若Nhã 即tức 云vân 。 直trực 般Bát 若Nhã 非phi 般Bát 若Nhã 。 般Bát 若Nhã 必tất 具cụ 解giải 脫thoát 法Pháp 身thân 。 覈# 出xuất 解giải 脫thoát 合hợp 注chú 云vân 云vân 。 例lệ 上thượng 故cố 略lược 。 以dĩ 直trực 解giải 脫thoát 非phi 解giải 脫thoát 解giải 脫thoát 。 必tất 具cụ 法Pháp 身thân 般Bát 若Nhã 。 彼bỉ 既ký 分phần/phân 置trí 乃nãi 令linh 三tam 位vị 各các 唯duy 一nhất 德đức 。 則tắc 因nhân 不bất 攝nhiếp 果quả 。 果quả 不bất 攝nhiếp 因nhân 。 故cố 云vân 不bất 通thông 。 二nhị 乖quai 圓viên 別biệt 。 先tiên 舉cử 圓viên 別biệt 四tứ 德đức 之chi 相tướng 。 然nhiên 後hậu 方phương 斥xích 乖quai 違vi 之chi 失thất 。 圓viên 四tứ 德đức 者giả 。 法Pháp 身thân 乃nãi 是thị 性tánh 中trung 三tam 德đức 。 法Pháp 身thân 常thường 我ngã 。 般Bát 若Nhã 故cố 淨tịnh 。 解giải 脫thoát 故cố 樂nhạo/nhạc/lạc 。 此thử 四tứ 在tại 性tánh 但đãn 名danh 法Pháp 身thân 。 全toàn 性tánh 發phát 修tu 必tất 成thành 三tam 智trí 。 智trí 冥minh 性tánh 德đức 同đồng 性tánh 具cụ 四tứ 。 從tùng 照chiếu 了liễu 義nghĩa 但đãn 名danh 般Bát 若Nhã 。 智trí 合hợp 性tánh 故cố 解giải 脫thoát 應ứng 機cơ 。 既ký 全toàn 性tánh 起khởi 必tất 成thành 三tam 脫thoát 。 是thị 故cố 同đồng 性tánh 具cụ 於ư 四tứ 德đức 。 從tùng 起khởi 用dụng 義nghĩa 但đãn 名danh 解giải 脫thoát 。 般Bát 若Nhã 契khế 性tánh 同đồng 性tánh 具cụ 四tứ 。 其kỳ 相tương/tướng 易dị 知tri 故cố 不bất 別biệt 示thị 。 解giải 脫thoát 應ứng 機cơ 起khởi 成thành 外ngoại 用dụng 。 同đồng 性tánh 具cụ 德đức 其kỳ 相tương/tướng 難nan 解giải 。 故cố 今kim 別biệt 示thị 。 果quả 即tức 二nhị 死tử 脫thoát 此thử 苦khổ 故cố 。 名danh 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 德đức 。 因nhân 即tức 五ngũ 住trụ 。 脫thoát 此thử 染nhiễm 故cố 名danh 為vi 淨tịnh 德đức 。 永vĩnh 無vô 二nhị 縛phược 性tánh 即tức 自tự 在tại 。 故cố 名danh 我ngã 德đức 。 惑hoặc 因nhân 死tử 果quả 。 是thị 生sanh 滅diệt 法pháp 。 本bổn 來lai 解giải 脫thoát 非phi 此thử 因nhân 果quả 。 故cố 名danh 常thường 德đức 。 雖tuy 是thị 離ly 縛phược 說thuyết 此thử 四tứ 德đức 。 然nhiên 縛phược 本bổn 空không 。 是thị 故cố 四tứ 德đức 全toàn 同đồng 於ư 性tánh 。 別biệt 四tứ 德đức 者giả 。 約ước 三Tam 身Thân 說thuyết 。 法Pháp 身thân 具cụ 二nhị 。 常thường 即tức 常thường 德đức 。 實thật 即tức 我ngã 者giả 。 法Pháp 身thân 堅kiên 實thật 。 方phương 有hữu 主chủ 宰tể 及cập 自tự 在tại 義nghĩa 。 是thị 真chân 我ngã 德đức 。 應ưng 身thân 智trí 慧tuệ 照chiếu 破phá 惑hoặc 染nhiễm 。 別biệt 當đương 淨tịnh 德đức 。 化hóa 身thân 三tam 昧muội 即tức 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 。 普phổ 現hiện 色sắc 身thân 。 拔bạt 苦khổ 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 故cố 名danh 樂nhạo/nhạc/lạc 德đức 。 別biệt 是thị 教giáo 道đạo 。 故cố 以dĩ 三Tam 身Thân 分phần/phân 對đối 四tứ 德đức 。 今kim 明minh 圓viên 別biệt 二nhị 四tứ 德đức 者giả 。 由do 此thử 二nhị 教giáo 多đa 無vô 異dị 部bộ 。 聞văn 說thuyết 三Tam 身Thân 具cụ 於ư 四tứ 德đức 。 失thất 意ý 之chi 者giả 。 分phân 隔cách 而nhi 解giải 即tức 當đương 別biệt 教giáo 。 其kỳ 得đắc 意ý 者giả 。 互hỗ 具cụ 而nhi 解giải 。 名danh 為vi 圓viên 教giáo 。 知tri 一nhất 一nhất 身thân 皆giai 即tức 三Tam 身Thân 。 故cố 一nhất 一nhất 身thân 皆giai 具cụ 四tứ 德đức 。 若nhược 三Tam 身Thân 不bất 融dung 四tứ 德đức 乃nãi 別biệt 。 故cố 善thiện 談đàm 別biệt 教giáo 。 即tức 共cộng 有hữu 四tứ 德đức 。 善thiện 談đàm 圓viên 教giáo 即tức 各các 具cụ 四tứ 德đức 。 融dung 別biệt 即tức 圓viên 分phần/phân 圓viên 即tức 別biệt 。 明minh 二nhị 教giáo 已dĩ 乃nãi 斥xích 乖quai 違vi 。 三tam 藏tạng 所sở 明minh 。 共cộng 四tứ 不bất 成thành 故cố 乖quai 別biệt 。 各các 四tứ 不bất 成thành 故cố 乖quai 圓viên 。 三tam 不bất 稱xưng 法pháp 性tánh 。 三tam 法pháp 不bất 改cải 名danh 之chi 為vi 性tánh 。 一nhất 切thiết 三tam 法pháp 皆giai 二nhị 屬thuộc 修tu 。 一nhất 在tại 於ư 性tánh 逆nghịch 順thuận 二nhị 修tu 皆giai 在tại 於ư 性tánh 。 一nhất 性tánh 全toàn 在tại 迷mê 悟ngộ 二nhị 修tu 。 故cố 使sử 三tam 法pháp 橫hoạnh/hoành 該cai 十thập 界giới 依y 正chánh 色sắc 心tâm 。 竪thụ 徹triệt 三tam 位vị 迷mê 悟ngộ 因nhân 果quả 。 是thị 故cố 經kinh 稱xưng 無vô 量lượng 甚thậm 深thâm 之chi 法Pháp 性tánh 也dã 。 若nhược 其kỳ 稱xưng 此thử 法pháp 性tánh 而nhi 談đàm 。 則tắc 於ư 三tam 位vị 位vị 位vị 具cụ 三tam 。 一nhất 一nhất 該cai 徹triệt 今kim 具cụ 言ngôn 此thử 。 即tức 是thị 破phá 他tha 也dã 。 此thử 自tự 為vi 四tứ 。 初sơ 引dẫn 淨tịnh 名danh 破phá 道đạo 前tiền 。 據cứ 此thử 三tam 文văn 驗nghiệm 知tri 道đạo 前tiền 不bất 獨độc 一nhất 法pháp 。 然nhiên 須tu 了liễu 知tri 。 菩Bồ 提Đề 是thị 智trí 德đức 。 至chí 果quả 方phương 證chứng 得đắc 。 涅Niết 槃Bàn 是thị 斷đoạn 德đức 。 至chí 果quả 盡tận 滅diệt 惑hoặc 。 經kinh 既ký 顯hiển 云vân 。 不bất 可khả 復phục 得đắc 。 不bất 可khả 復phục 滅diệt 。 乃nãi 是thị 性tánh 中trung 已dĩ 具cụ 果quả 德đức 。 豈khởi 非phi 道đạo 前tiền 具cụ 金kim 光quang 明minh 。 他tha 云vân 。 一nhất 金kim 安an 稱xưng 法pháp 性tánh 。 二nhị 引dẫn 華hoa 嚴nghiêm 破phá 道đạo 中trung 。 初sơ 發phát 心tâm 者giả 。 發phát 心tâm 住trụ 也dã 。 便tiện 成thành 正chánh 覺giác 者giả 。 能năng 現hiện 八bát 相tương/tướng 也dã 。 此thử 是thị 圓viên 教giáo 十thập 住trụ 位vị 中trung 第đệ 一nhất 位vị 也dã 。 住trụ 前tiền 圓viên 修tu 登đăng 住trụ 圓viên 發phát 。 發phát 於ư 性tánh 三tam 。 即tức 慧tuệ 身thân 等đẳng 三Tam 身Thân 三tam 德đức 一nhất 切thiết 三tam 法pháp 。 且thả 以dĩ 一nhất 三tam 以dĩ 破phá 真Chân 諦Đế 立lập 道đạo 中trung 位vị 。 但đãn 一nhất 了liễu 因nhân 。 初sơ 住trụ 之chi 後hậu 至chí 于vu 等đẳng 覺giác 。 皆giai 名danh 道đạo 中trung 。 位vị 位vị 三tam 法pháp 漸tiệm 增tăng 如như 月nguyệt 。 華hoa 嚴nghiêm 圓viên 說thuyết 乃nãi 稱xưng 法pháp 性tánh 無vô 量lượng 甚thậm 深thâm 。 證chứng 則tắc 俱câu 證chứng 。 驗nghiệm 彼bỉ 分phần/phân 割cát 實thật 為vi 不bất 稱xưng 。 三tam 指chỉ 前tiền 義nghĩa 破phá 道đạo 後hậu 。 具cụ 三tam 如như 上thượng 說thuyết 者giả 。 前tiền 破phá 因nhân 果quả 不bất 通thông 文văn 云vân 。 三Tam 身Thân 三tam 德đức 本bổn 是thị 果quả 上thượng 圓viên 滿mãn 之chi 名danh 。 而nhi 今kim 分phần/phân 置trí 三tam 德đức 殘tàn 缺khuyết 不bất 足túc 。 又hựu 云vân 。 道đạo 後hậu 眾chúng 善thiện 溥phổ 會hội 何hà 得đắc 獨độc 有hữu 解giải 脫thoát 。 彼bỉ 義nghĩa 自tự 壞hoại 故cố 不bất 別biệt 引dẫn 經kinh 。 四tứ 約ước 圓viên 總tổng 斥xích 。 據cứ 前tiền 引dẫn 經kinh 位vị 位vị 圓viên 具cụ 。 豈khởi 各các 一nhất 耶da 三tam 約ước 喻dụ 斥xích 。 經kinh 談đàm 法pháp 性tánh 稱xưng 無vô 量lượng 甚thậm 深thâm 。 若nhược 金kim 光quang 明minh 橫hoạnh/hoành 周chu 竪thụ 亘tuyên 。 無vô 德đức 不bất 備bị 無vô 位vị 不bất 通thông 。 其kỳ 猶do 鳳phượng 之chi 威uy 靈linh 龍long 之chi 神thần 異dị 。 真Chân 諦Đế 所sở 釋thích 。 德đức 既ký 不bất 備bị 位vị 又hựu 不bất 通thông 。 如như 蹙túc/xúc 縮súc 於ư 鳩cưu 巢sào 。 若nhược 槃bàn 迴hồi 於ư 兔thố 窟quật 。 豈khởi 不bất 辱nhục 禹vũ 門môn 之chi 鱗lân 鬣liệp 丹đan 穴huyệt 之chi 羽vũ 儀nghi 。 俱câu 無vô 壯tráng 勢thế 耶da 。 上thượng 三tam 句cú 皆giai 喻dụ 。 後hậu 一nhất 句cú 法pháp 合hợp 。 故cố 云vân 非phi 法pháp 性tánh 之chi 圓viên 談đàm 矣hĩ 。 二nhị 今kim 師sư 釋thích 六lục 。 初sơ 舉cử 今kim 異dị 古cổ 。 通thông 異dị 諸chư 師sư 。 是thị 故cố 都đô 云vân 義nghĩa 則tắc 不bất 然nhiên 。 二nhị 據cứ 經kinh 斥xích 局cục 。 若nhược 論luận 無vô 量lượng 不bất 少thiểu 於ư 事sự 。 以dĩ 從tùng 法pháp 性tánh 故cố 增tăng 勝thắng 說thuyết 云vân 。 理lý 無vô 不bất 統thống 也dã 。 中trung 道đạo 經kinh 王vương 豈khởi 與dữ 理lý 異dị 。 今kim 且thả 從tùng 事sự 故cố 云vân 何hà 所sở 不bất 攝nhiếp 。 此thử 如như 法Pháp 界giới 之chi 橫hoạnh/hoành 三tam 諦đế 之chi 竪thụ 。 不bất 分phân 而nhi 分phần/phân 也dã 。 豈khởi 止chỉ 三tam 三tam 九cửu 法pháp 者giả 。 別biệt 斥xích 真Chân 諦Đế 也dã 。 三tam 稱xưng 法pháp 釋thích 題đề 。 經Kinh 云vân 。 無vô 量lượng 意ý 顯hiển 橫hoạnh/hoành 該cai 。 復phục 云vân 。 甚thậm 深thâm 意ý 彰chương 竪thụ 徹triệt 。 今kim 以dĩ 三tam 字tự 遍biến 譬thí 橫hoạnh/hoành 竪thụ 。 一nhất 切thiết 法Pháp 門môn 。 方phương 稱xưng 經kinh 意ý 不bất 違vi 王vương 義nghĩa 。 四tứ 捨xả 廣quảng 從tùng 要yếu 。 據cứ 金kim 光quang 明minh 所sở 譬thí 法Pháp 門môn 長trường/trưởng 廣quảng 無vô 際tế 。 何hà 教giáo 名danh 相tướng 而nhi 不bất 統thống 收thu 。 既ký 淵uyên 且thả 博bác 慮lự 其kỳ 始thỉ 心tâm 言ngôn 想tưởng 不bất 及cập 。 故cố 於ư 一nhất 切thiết 取thủ 要yếu 談đàm 十thập 。 以dĩ 為vi 行hành 者giả 悟ngộ 入nhập 初sơ 門môn 。 若nhược 入nhập 此thử 門môn 何hà 法pháp 不bất 見kiến 。 五ngũ 列liệt 章chương 。 六lục 正chánh 釋thích 三tam 。 初sơ 標tiêu 十thập 數số 二nhị 。 初sơ 正chánh 標tiêu 名danh 數số 。 二nhị 略lược 示thị 功công 能năng 二nhị 。 初sơ 約ước 逆nghịch 順thuận 生sanh 起khởi 顯hiển 十thập 法pháp 。 該cai 括quát 始thỉ 終chung 二nhị 。 初sơ 徵trưng 。 二nhị 釋thích 三tam 。 初sơ 略lược 顯hiển 示thị 。 捨xả 於ư 無vô 量lượng 取thủ 十thập 種chủng 者giả 。 蓋cái 由do 此thử 十thập 該cai 於ư 逆nghịch 順thuận 括quát 於ư 始thỉ 終chung 。 而nhi 其kỳ 兩lưỡng 番phiên 皆giai 成thành 次thứ 比tỉ 。 二nhị 正chánh 生sanh 起khởi 二nhị 。 初sơ 約ước 施thí 教giáo 逆nghịch 推thôi 理lý 顯hiển 由do 事sự 。 二nhị 約ước 立lập 行hành 順thuận 修tu 即tức 妄vọng 歸quy 真chân 。 此thử 二nhị 生sanh 起khởi 。 初sơ 從tùng 法pháp 性tánh 無vô 住trụ 本bổn 立lập 一nhất 切thiết 教giáo 法pháp 。 二nhị 從tùng 無vô 明minh 無vô 住trụ 本bổn 立lập 。 一nhất 切thiết 行hành 法pháp 。 問vấn 法pháp 性tánh 無vô 住trụ 立lập 於ư 教giáo 法pháp 。 依y 何hà 文văn 說thuyết 。 答đáp 此thử 文văn 當đương 體thể 章chương 。 明minh 諸chư 聖thánh 人nhân 依y 真chân 立lập 名danh 。 乃nãi 引dẫn 淨tịnh 名danh 從tùng 無vô 住trụ 本bổn 。 立lập 一nhất 切thiết 法pháp 。 既ký 引dẫn 此thử 證chứng 依y 真chân 立lập 名danh 。 豈khởi 非phi 法pháp 性tánh 無vô 住trụ 故cố 立lập 一nhất 切thiết 教giáo 耶da 。 然nhiên 若nhược 具cụ 論luận 從tùng 無vô 住trụ 本bổn 。 立lập 一nhất 切thiết 法pháp 。 不bất 出xuất 四tứ 重trọng/trùng 。 如như 妙diệu 樂lạc 云vân 。 理lý 則tắc 性tánh 德đức 緣duyên 了liễu 。 事sự 則tắc 修tu 德đức 三tam 因nhân 。 迷mê 則tắc 三tam 道đạo 流lưu 轉chuyển 。 悟ngộ 則tắc 果quả 中trung 勝thắng 用dụng 。 如như 是thị 四tứ 重trọng/trùng 並tịnh 由do 迷mê 中trung 實thật 相tướng 而nhi 立lập (# 上thượng 皆giai 彼bỉ 文văn )# 今kim 之chi 初sơ 番phiên 是thị 彼bỉ 第đệ 四Tứ 果Quả 中trung 勝thắng 用dụng 。 今kim 之chi 後hậu 番phiên 。 是thị 彼bỉ 第đệ 二nhị 修tu 德đức 三tam 因nhân 。 問vấn 初sơ 番phiên 生sanh 起khởi 。 始thỉ 從tùng 祕bí 藏tạng 終chung 至chí 三tam 道đạo 合hợp 當đương 迷mê 故cố 三tam 道đạo 流lưu 轉chuyển 。 何hà 以dĩ 卻khước 對đối 果quả 中trung 勝thắng 用dụng 立lập 教giáo 法pháp 耶da 。 答đáp 今kim 云vân 。 祕bí 密mật 藏tạng 顯hiển 由do 三Tam 寶Bảo 等đẳng 。 豈khởi 可khả 迷mê 理lý 而nhi 由do 三Tam 寶Bảo 及cập 諸chư 三tam 法pháp 耶da 。 故cố 知tri 須tu 作tác 依y 理lý 起khởi 教giáo 釋thích 之chi 方phương 允duẫn 。 況huống 今kim 逆nghịch 順thuận 二nhị 種chủng 生sanh 起khởi 。 與dữ 法pháp 華hoa 文văn 句cú 釋thích 。 開khai 示thị 悟ngộ 入nhập 。 約ước 位vị 智trí 門môn 觀quán 四tứ 義nghĩa 。 生sanh 起khởi 逆nghịch 順thuận 意ý 同đồng 。 故cố 彼bỉ 文văn 句cú 云vân 。 見kiến 理lý 由do 位vị 。 位vị 立lập 由do 智trí 。 智trí 發phát 由do 門môn 。 門môn 通thông 由do 觀quán 。 觀quán 故cố 則tắc 門môn 通thông 。 門môn 通thông 故cố 智trí 成thành 。 智trí 成thành 故cố 位vị 立lập 。 位vị 立lập 故cố 見kiến 理lý 。 記ký 釋thích 云vân 。 此thử 逆nghịch 順thuận 生sanh 起khởi 者giả 。 初sơ 明minh 所sở 由do 於ư 能năng 。 次thứ 明minh 能năng 顯hiển 於ư 所sở 。 今kim 文văn 初sơ 番phiên 豈khởi 非phi 所sở 由do 於ư 能năng 。 次thứ 番phiên 豈khởi 非phi 能năng 顯hiển 於ư 所sở 耶da 。 得đắc 此thử 意ý 已dĩ 方phương 可khả 消tiêu 文văn 。 初sơ 文văn 者giả 。 三tam 德đức 之chi 理lý 是thị 佛Phật 極cực 證chứng 。 絕tuyệt 乎hồ 名danh 相tướng 曰viết 祕bí 密mật 藏tạng 。 此thử 藏tạng 得đắc 顯hiển 功công 由do 覺giác 智trí 與dữ 不bất 覺giác 理lý 合hợp 。 是thị 故cố 如Như 來Lai 。 示thị 現hiện 三Tam 寶Bảo 。 而nhi 其kỳ 三Tam 寶Bảo 立lập 由do 斷đoạn 德đức 。 故cố 說thuyết 三tam 涅Niết 槃Bàn 。 涅Niết 槃Bàn 得đắc 成thành 。 復phục 由do 智trí 德đức 。 故cố 說thuyết 三Tam 身Thân 。 身thân 由do 乘thừa 至chí 。 故cố 說thuyết 三tam 大Đại 乘Thừa 。 乘thừa 由do 行hành 通thông 。 故cố 說thuyết 三tam 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 提Đề 由do 智trí 照chiếu 。 故cố 說thuyết 三tam 般Bát 若Nhã 。 般Bát 若Nhã 由do 性tánh 發phát 。 故cố 說thuyết 三tam 佛Phật 性tánh 。 性tánh 種chủng 元nguyên 由do 解giải 了liễu 名danh 義nghĩa 。 故cố 說thuyết 三tam 識thức 。 識thức 解giải 本bổn 由do 三tam 障chướng 即tức 理lý 。 故cố 說thuyết 三tam 道đạo 。 都đô 由do 三tam 德đức 。 祕bí 密mật 法pháp 性tánh 。 無vô 堅kiên 住trụ 性tánh 。 是thị 故cố 大đại 聖thánh 以dĩ 此thử 法pháp 性tánh 。 無vô 住trụ 為vi 本bổn 。 立lập 九cửu 名danh 相tướng 及cập 一nhất 切thiết 教giáo 法pháp 。 此thử 番phiên 生sanh 起khởi 為vi 後hậu 解giải 釋thích 十thập 法pháp 立lập 也dã 。 釋thích 次thứ 文văn 者giả 。 上thượng 辨biện 大đại 覺giác 證chứng 三tam 德đức 藏tạng 。 以dĩ 無vô 住trụ 故cố 。 立lập 諸chư 教giáo 法pháp 極cực 至chí 三tam 道đạo 。 今kim 辨biện 眾chúng 生sanh 處xứ 於ư 三tam 道đạo 。 由do 無vô 住trụ 故cố 成thành 諸chư 行hành 法pháp 。 極cực 趣thú 三tam 德đức 。 三tam 道đạo 復phục 以dĩ 無vô 明minh 為vi 始thỉ 。 無vô 明minh 明minh 故cố 業nghiệp 苦khổ 皆giai 轉chuyển 。 轉chuyển 迷mê 成thành 解giải 了liễu 別biệt 聖thánh 言ngôn 。 故cố 成thành 三tam 識thức 。 解giải 為vi 乘thừa 種chủng 即tức 名danh 佛Phật 因nhân 。 故cố 成thành 三tam 佛Phật 性tánh 。 種chủng 熏huân 本bổn 覺giác 故cố 發phát 智trí 慧tuệ 。 名danh 三tam 般Bát 若Nhã 。 智trí 能năng 道Đạo 行hạnh 。 行hành 大đại 直trực 道đạo 。 成thành 三tam 菩Bồ 提Đề 。 智trí 行hành 契khế 性tánh 無vô 不bất 運vận 荷hà 。 成thành 三tam 大Đại 乘Thừa 。 乘thừa 辨biện 報báo 智trí 上thượng 冥minh 下hạ 應ưng 。 即tức 成thành 三Tam 身Thân 。 身thân 永vĩnh 離ly 惑hoặc 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 名danh 三tam 涅Niết 槃Bàn 。 斷đoạn 德đức 自tự 在tại 施thí 恩ân 利lợi 物vật 。 故cố 現hiện 三Tam 寶Bảo 。 利lợi 物vật 功công 成thành 自tự 他tha 休hưu 息tức 。 同đồng 歸quy 三tam 德đức 。 此thử 番phiên 生sanh 起khởi 為vi 後hậu 十thập 重trọng/trùng 觀quán 心tâm 立lập 也dã 。 三tam 總tổng 結kết 示thị 。 逆nghịch 討thảo 教giáo 由do 順thuận 修tu 觀quán 行hành 皆giai 成thành 倫luân 敘tự 也dã 。 二nhị 約ước 無vô 量lượng 甚thậm 深thâm 明minh 十thập 法pháp 皆giai 悉tất 高cao 廣quảng 三tam 。 初sơ 徵trưng 起khởi 。 二nhị 解giải 釋thích 二nhị 。 初sơ 約ước 遍biến 攝nhiếp 明minh 無vô 量lượng 三tam 。 初sơ 明minh 各các 具cụ 十thập 法pháp 。 三tam 德đức 法Pháp 界Giới 既ký 無vô 邊biên 量lượng 。 有hữu 何hà 法Pháp 門môn 而nhi 不bất 包bao 攝nhiếp 。 且thả 從tùng 其kỳ 要yếu 具cụ 於ư 九cửu 種chủng 。 自tự 體thể 本bổn 是thị 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 故cố 稱xưng 三tam 德đức 。 能năng 具cụ 所sở 具cụ 即tức 當đương 十thập 法pháp 。 三tam 德đức 既ký 爾nhĩ 。 餘dư 九cửu 互hỗ 具cụ 可khả 以dĩ 意ý 得đắc 。 故cố 不bất 備bị 陳trần 。 二nhị 明minh 各các 具cụ 一nhất 切thiết 一nhất 具cụ 九cửu 三tam 。 既ký 從tùng 要yếu 說thuyết 。 當đương 知tri 一nhất 一nhất 各các 具cụ 一nhất 切thiết 三tam 法Pháp 門môn 耳nhĩ 。 法pháp 性tánh 無vô 礙ngại 能năng 應ưng 諸chư 數số 。 故cố 一nhất 法Pháp 門môn 能năng 具cụ 一nhất 切thiết 一nhất 數số 法Pháp 門môn 。 復phục 具cụ 一nhất 切thiết 二nhị 數số 法Pháp 門môn 。 乃nãi 至chí 河hà 沙sa 名danh 數số 法Pháp 門môn 無vô 不bất 能năng 具cụ 。 若nhược 解giải 法pháp 性tánh 無vô 量lượng 之chi 義nghĩa 。 於ư 此thử 不bất 昧muội 故cố 云vân 可khả 知tri 。 三tam 引dẫn 經kinh 證chứng 結kết 。 經kinh 即tức 華hoa 嚴nghiêm 。 趣thú 舉cử 一nhất 法pháp 為vi 法Pháp 門môn 主chủ 。 其kỳ 餘dư 一nhất 切thiết 。 皆giai 為vi 眷quyến 屬thuộc 。 一nhất 法pháp 既ký 爾nhĩ 。 彼bỉ 彼bỉ 皆giai 然nhiên 。 方phương 於ư 一nhất 中trung 能năng 解giải 無vô 量lượng 。 如như 是thị 解giải 釋thích 方phương 稱xưng 法pháp 性tánh 無vô 量lượng 義nghĩa 矣hĩ 。 二nhị 約ước 竪thụ 窮cùng 明minh 甚thậm 深thâm 。 上thượng 約ước 無vô 量lượng 。 始thỉ 從tùng 一nhất 法pháp 至chí 河hà 沙sa 法pháp 。 豈khởi 不bất 竪thụ 高cao 。 但đãn 未vị 約ước 位vị 義nghĩa 具cụ 屬thuộc 橫hoạnh/hoành 。 乃nãi 即tức 竪thụ 之chi 橫hoạnh/hoành 。 今kim 明minh 甚thậm 深thâm 。 一nhất 一nhất 法Pháp 門môn 。 皆giai 約ước 三tam 位vị 及cập 以dĩ 六lục 即tức 。 即tức 彼bỉ 橫hoạnh/hoành 法pháp 各các 示thị 竪thụ 深thâm 。 文văn 三tam 。 初sơ 約ước 十thập 法pháp 共cộng 論luận 。 三tam 道đạo 三tam 識thức 是thị 迷mê 時thời 法pháp 。 故cố 屬thuộc 本bổn 有hữu 。 三tam 德đức 三Tam 寶Bảo 是thị 。 果quả 後hậu 法pháp 故cố 屬thuộc 當đương 有hữu 。 若nhược 三tam 佛Phật 法Pháp 至chí 三tam 涅Niết 槃Bàn 。 始thỉ 自tự 微vi 因nhân 終chung 剋khắc 大đại 果quả 。 皆giai 是thị 道đạo 中trung 。 故cố 屬thuộc 現hiện 有hữu 。 若nhược 昧muội 三tam 法pháp 高cao 廣quảng 之chi 義nghĩa 。 見kiến 今kim 配phối 對đối 。 謂vị 為vi 分phần/phân 割cát 。 須tu 知tri 十thập 三tam 秖kỳ 是thị 一nhất 三tam 。 蓋cái 一nhất 法pháp 性tánh 無vô 量lượng 甚thậm 深thâm 具cụ 十thập 種chủng 德đức 。 立lập 十thập 種chủng 名danh 。 一nhất 三tam 不bất 獨độc 。 十thập 三tam 不bất 分phân 。 若nhược 其kỳ 三tam 道đạo 在tại 本bổn 有hữu 位vị 。 已dĩ 攝nhiếp 九cửu 三tam 。 若nhược 言ngôn 三tam 德đức 在tại 當đương 有hữu 位vị 。 亦diệc 攝nhiếp 九cửu 三tam 。 中trung 八bát 皆giai 爾nhĩ 。 又hựu 一nhất 等đẳng 者giả 。 一nhất 法pháp 具cụ 九cửu 能năng 所sở 有hữu 十thập 。 亦diệc 以dĩ 此thử 十thập 分phần/phân 對đối 三tam 位vị 。 此thử 十thập 既ký 是thị 一nhất 法pháp 中trung 具cụ 。 即tức 當đương 一nhất 法pháp 遍biến 在tại 三tam 位vị 。 顯hiển 前tiền 分phần/phân 對đối 故cố 非phi 隔cách 截tiệt 。 三tam 約ước 各các 具cụ 六lục 即tức 。 示thị 一nhất 一nhất 法Pháp 門môn 者giả 。 十thập 中trung 一nhất 一nhất 一nhất 中trung 具cụ 九cửu 。 九cửu 中trung 一nhất 一nhất 。 一nhất 法pháp 乃nãi 至chí 無vô 量lượng 河hà 沙sa 。 一nhất 一nhất 法Pháp 門môn 。 無vô 不bất 竪thụ 通thông 六lục 即tức 之chi 位vị 。 何hà 者giả 。 蓋cái 一nhất 一nhất 法pháp 體thể 是thị 法pháp 性tánh 無vô 量lượng 甚thậm 深thâm 。 博bác 地địa 全toàn 迷mê 唯duy 有hữu 理lý 是thị 。 若nhược 蒙mông 說thuyết 示thị 。 於ư 一nhất 一nhất 法pháp 名danh 字tự 知tri 是thị 深thâm 廣quảng 法pháp 性tánh 。 五ngũ 品phẩm 位vị 人nhân 觀quán 行hành 知tri 是thị 。 六lục 根căn 淨tịnh 位vị 相tương 似tự 知tri 是thị 。 四tứ 十thập 一nhất 位vị 分phần/phân 真chân 知tri 是thị 唯duy 妙diệu 覺giác 位vị 於ư 一nhất 一nhất 法pháp 究cứu 竟cánh 知tri 是thị 深thâm 廣quảng 法pháp 性tánh 。 故cố 成thành 竪thụ 義nghĩa 也dã 。 復phục 以dĩ 六lục 即tức 對đối 乎hồ 三tam 位vị 。 皆giai 就tựu 橫hoạnh/hoành 廣quảng 而nhi 論luận 竪thụ 深thâm 。 故cố 但đãn 結kết 為vi 。 甚thậm 深thâm 之chi 義nghĩa 。 三tam 結kết 歸quy 。 秖kỳ 以dĩ 三tam 字tự 遍biến 譬thí 橫hoạnh/hoành 竪thụ 。 窮cùng 邊biên 極cực 底để 法pháp 性tánh 經kinh 王vương 。 文văn 旨chỉ 俱câu 得đắc 。 二nhị 釋thích 十thập 相tương/tướng 四tứ 。 初sơ 標tiêu 。 二nhị 結kết 前tiền 生sanh 後hậu 。 三tam 勸khuyến 須tu 信tín 解giải 。 取thủ 大đại 經kinh 意ý 。 以dĩ 人nhân 肉nhục 眼nhãn 對đối 佛Phật 智trí 眼nhãn 。 而nhi 辨biện 勝thắng 劣liệt 。 常thường 人nhân 肉nhục 眼nhãn 但đãn 能năng 分phân 別biệt 色sắc 相tướng 同đồng 異dị 。 五ngũ 品phẩm 觀quán 行hành 。 雖tuy 是thị 肉nhục 眼nhãn 。 名danh 為vi 佛Phật 眼nhãn 。 能năng 見kiến 佛Phật 性tánh 祕bí 密mật 之chi 藏tạng 。 今kim 之chi 解giải 釋thích 十thập 種chủng 三tam 法pháp 。 一nhất 一nhất 祕bí 密mật 。 非phi 三tam 智trí 佛Phật 眼nhãn 何hà 能năng 分phân 別biệt 淺thiển 深thâm 同đồng 異dị 。 淺thiển 深thâm 對đối 偏thiên 。 三tam 教giáo 為vi 淺thiển 唯duy 圓viên 。 乃nãi 深thâm 同đồng 異dị 明minh 圓viên 。 十thập 即tức 是thị 一nhất 為vi 同đồng 。 一nhất 即tức 是thị 十thập 為vi 異dị 。 同đồng 異dị 俱câu 時thời 淺thiển 深thâm 宛uyển 爾nhĩ 。 大đại 師sư 已dĩ 得đắc 此thử 之chi 智trí 眼nhãn 。 今kim 為vi 頒ban 宣tuyên 偏thiên 圓viên 十thập 法pháp 。 而nhi 慜mẫn 行hành 人nhân 未vị 開khai 此thử 眼nhãn 。 故cố 勸khuyến 深thâm 信tín 生sanh 於ư 圓viên 解giải 。 依y 乎hồ 名danh 字tự 分phân 別biệt 十thập 門môn 。 四tứ 正chánh 釋thích 十thập 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 正chánh 解giải 釋thích 十thập 。 初sơ 三tam 德đức 四tứ 。 初sơ 標tiêu 名danh 略lược 示thị 。 三tam 是thị 法pháp 體thể 。 四tứ 是thị 德đức 相tương/tướng 。 二nhị 約ước 圓viên 廣quảng 釋thích 二nhị 。 初sơ 釋thích 三tam 。 以dĩ 軌quỹ 釋thích 法pháp 。 深thâm 廣quảng 法pháp 性tánh 孰thục 不bất 軌quỹ 之chi 。 但đãn 由do 九cửu 界giới 雖tuy 軌quỹ 而nhi 違vi 。 故cố 於ư 法Pháp 身thân 而nhi 成thành 苦khổ 道đạo 。 諸chư 佛Phật 順thuận 軌quỹ 能năng 於ư 苦khổ 道đạo 而nhi 成thành 法Pháp 身thân 。 以dĩ 聚tụ 釋thích 身thân 者giả 。 一nhất 色sắc 一nhất 香hương 無vô 非phi 中trung 道đạo 。 一nhất 切thiết 趣thú 一nhất 。 一nhất 切thiết 皆giai 然nhiên 。 名danh 之chi 為vi 聚tụ 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 等đẳng 者giả 。 良lương 由do 佛Phật 身thân 。 具cụ 一nhất 切thiết 法pháp 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 各các 於ư 一nhất 法pháp 真chân 實thật 識thức 知tri 。 則tắc 真chân 知tri 佛Phật 。 則tắc 真chân 識thức 佛Phật 。 故cố 佛Phật 是thị 一nhất 切thiết 。 真chân 善Thiện 知Tri 識Thức 。 華hoa 嚴nghiêm 亦diệc 云vân 。 一nhất 切thiết 法pháp 不bất 生sanh 。 一nhất 切thiết 法pháp 不bất 滅diệt 。 若nhược 能năng 如như 是thị 解giải 。 常thường 見kiến 盧lô 舍xá 那na 。 釋thích 般Bát 若Nhã 中trung 集tập 即tức 俗tục 諦đế 。 假giả 智trí 照chiếu 故cố 諸chư 法pháp 集tập 成thành 。 散tán 即tức 真Chân 諦Đế 。 空không 智trí 照chiếu 故cố 諸chư 法pháp 散tán 壞hoại 。 雙song 非phi 即tức 中trung 諦đế 。 中trung 智trí 照chiếu 故cố 諸chư 法pháp 絕tuyệt 待đãi 。 三tam 智trí 一nhất 心tâm 名danh 為vi 般Bát 若Nhã 。 釋thích 解giải 脫thoát 中trung 諸chư 法pháp 不bất 出xuất 真chân 俗tục 中trung 三tam 。 既ký 於ư 此thử 三tam 不bất 染nhiễm 不bất 住trụ 。 名danh 三tam 解giải 脫thoát 。 即tức 三tam 惑hoặc 累lũy/lụy/luy 永vĩnh 不bất 相tương 應ứng 。 二nhị 釋thích 德đức 三tam 。 初sơ 明minh 法Pháp 身thân 四tứ 德đức 。 一nhất 一nhất 法pháp 者giả 。 生sanh 佛Phật 依y 正chánh 至chí 一nhất 隣lân 虛hư 一nhất 剎sát 那na 念niệm 。 無vô 不bất 圓viên 具cụ 微vi 妙diệu 四tứ 德đức 。 約ước 三tam 業nghiệp 明minh 淨tịnh 德đức 者giả 。 十thập 界giới 三tam 業nghiệp 皆giai 與dữ 六lục 染nhiễm 本bổn 來lai 遠viễn 離ly 。 名danh 法Pháp 身thân 淨tịnh 。 法Pháp 身thân 四tứ 德đức 妙diệu 而nhi 無vô 類loại 。 強cường/cưỡng 以dĩ 世thế 金kim 四tứ 義nghĩa 為ví 喻dụ 。 二nhị 明minh 般Bát 若Nhã 四tứ 德đức 。 即tức 體thể 之chi 智trí 還hoàn 冥minh 於ư 體thể 。 既ký 其kỳ 不bất 二nhị 。 豈khởi 智trí 功công 德đức 少thiểu 於ư 法Pháp 身thân 。 是thị 故cố 般Bát 若Nhã 亦diệc 具cụ 四tứ 德đức 。 大đại 品phẩm 經kinh 中trung 果quả 有hữu 此thử 義nghĩa 。 言ngôn 色sắc 淨tịnh 者giả 。 陰ấm 色sắc 即tức 性tánh 故cố 是thị 法Pháp 身thân 。 合hợp 具cụ 四tứ 德đức 。 為vi 成thành 蕩đãng 相tương/tướng 且thả 舉cử 一nhất 淨tịnh 。 淨tịnh 德đức 不bất 孤cô 必tất 具cụ 餘dư 三tam 。 合hợp 云vân 。 色sắc 常thường 故cố 般Bát 若Nhã 常thường 。 樂nhạo/nhạc/lạc 我ngã 亦diệc 然nhiên 。 言ngôn 諸chư 義nghĩa 皆giai 成thành 者giả 。 即tức 是thị 體thể 具cụ 清thanh 涼lương 不bất 變biến 義nghĩa 。 真chân 實thật 識thức 知tri 義nghĩa 。 光quang 明minh 遍biến 照chiếu 義nghĩa 。 乃nãi 至chí 過quá 河hà 沙sa 諸chư 功công 德đức 義nghĩa 。 智trí 既ký 冥minh 體thể 是thị 故cố 般Bát 若Nhã 皆giai 成thành 此thử 義nghĩa 。 故cố 復phục 引dẫn 經kinh 色sắc 大đại 色sắc 無vô 邊biên 。 立lập 廣quảng 大đại 義nghĩa 。 例lệ 明minh 深thâm 奧áo 立lập 竪thụ 高cao 義nghĩa 。 般Bát 若Nhã 皆giai 具cụ 也dã 。 境cảnh 但đãn 色sắc 者giả 。 色sắc 居cư 陰ấm 初sơ 。 是thị 法Pháp 界Giới 首thủ 故cố 經kinh 先tiên 舉cử 。 既ký 色sắc 具cụ 四tứ 德đức 。 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 界giới 入nhập 諦đế 緣duyên 六Lục 度Độ 道Đạo 品Phẩm 至chí 于vu 種chủng 智trí 。 皆giai 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 是thị 故cố 般Bát 若Nhã 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 此thử 乃nãi 般Bát 若Nhã 具cụ 四tứ 德đức 也dã 。 三Tam 明Minh 解giải 脫thoát 四tứ 德đức 。 前tiền 破phá 古cổ 文văn 已dĩ 別biệt 列liệt 四tứ 。 故cố 今kim 約ước 義nghĩa 總tổng 明minh 合hợp 有hữu 而nhi 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 初sơ 約ước 諸chư 惡ác 永vĩnh 盡tận 。 諸chư 惡ác 不bất 過quá 無vô 常thường 等đẳng 四tứ 。 既ký 離ly 四tứ 過quá 合hợp 具cụ 四tứ 德đức 。 若nhược 其kỳ 別biệt 論luận 無vô 常thường 等đẳng 執chấp 。 但đãn 在tại 二Nhị 乘Thừa 。 若nhược 通thông 論luận 離ly 無vô 常thường 等đẳng 障chướng 。 唯duy 佛Phật 方phương 盡tận 。 今kim 就tựu 通thông 說thuyết 。 次thứ 約ước 眾chúng 善thiện 溥phổ 會hội 。 善thiện 法Pháp 雖tuy 眾chúng 豈khởi 過quá 四tứ 德đức 。 會hội 集tập 既ký 溥phổ 德đức 必tất 無vô 虧khuy 。 是thị 故cố 解giải 脫thoát 具cụ 足túc 四tứ 德đức 。 三tam 引dẫn 證chứng 體thể 圓viên 。 引dẫn 三tam 文văn 者giả 。 初sơ 文văn 之chi 意ý 。 乃nãi 明minh 解giải 脫thoát 同đồng 於ư 法Pháp 身thân 具cụ 足túc 四tứ 德đức 。 次thứ 文văn 通thông 論luận 三tam 德đức 意ý 在tại 法Pháp 身thân 。 所sở 照chiếu 法Pháp 身thân 必tất 三tam 德đức 故cố 。 經kinh 雖tuy 闕khuyết 於ư 般Bát 若Nhã 之chi 文văn 。 而nhi 盛thịnh 說thuyết 三tam 因nhân 。 因nhân 是thị 智trí 性tánh 。 三tam 因nhân 圓viên 故cố 。 即tức 是thị 三tam 智trí 各các 具cụ 四tứ 德đức 。 言ngôn 三tam 點điểm 具cụ 足túc 等đẳng 者giả 。 哀ai 歎thán 品phẩm 云vân 。 何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 祕bí 密mật 之chi 藏tạng 。 猶do 如như 伊y 字tự 三tam 點điểm 。 若nhược 並tịnh 則tắc 不bất 成thành 伊y 。 縱túng/tung 亦diệc 不bất 成thành 。 如như 摩Ma 醯Hê 首Thủ 羅La 。 面diện 上thượng 三tam 目mục 。 乃nãi 得đắc 成thành 伊y 。 我ngã 亦diệc 如như 是thị 。 解giải 脫thoát 之chi 法Pháp 。 亦diệc 非phi 涅Niết 槃Bàn 。 如Như 來Lai 之chi 身thân 。 亦diệc 非phi 涅Niết 槃Bàn 。 摩Ma 訶Ha 般Bát 若Nhã 。 亦diệc 非phi 涅Niết 槃Bàn 。 三tam 法pháp 各các 異dị 亦diệc 非phi 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 則tắc 三tam 法pháp 離ly 乎hồ 縱tung 橫hoành 一nhất 異dị 之chi 相tướng 。 方phương 得đắc 名danh 為vi 。 大đại 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 點điểm 是thị 文văn 字tự 者giả 。 蓋cái 天Thiên 竺Trúc 新tân 伊y 三tam 點điểm 。 如như 此thử 方phương 草thảo 書thư 下hạ 字tự 。

復phục 有hữu 細tế 畫họa 圓viên 連liên 三tam 點điểm 。 故cố 知tri 點điểm 點điểm 皆giai 是thị 文văn 字tự 。 以dĩ 喻dụ 三tam 法pháp 。 法pháp 法pháp 互hỗ 具cụ 皆giai 大đại 涅Niết 槃Bàn 。 三tam 點điểm 悉tất 備bị 四tứ 德đức 者giả 。 若nhược 迷mê 三tam 點điểm 皆giai 是thị 文văn 字tự 。 安an 令linh 三tam 點điểm 悉tất 備bị 四tứ 德đức 。 以dĩ 法Pháp 身thân 常thường 我ngã 。 般Bát 若Nhã 是thị 淨tịnh 解giải 脫thoát 是thị 樂nhạo/nhạc/lạc 。 既ký 點điểm 點điểm 收thu 二nhị 則tắc 點điểm 點điểm 成thành 四tứ 。 故cố 知tri 三tam 點điểm 之chi 法Pháp 身thân 方phương 具cụ 四tứ 德đức 。 三tam 點điểm 之chi 般Bát 若Nhã 。 三tam 點điểm 之chi 解giải 脫thoát 。 方phương 具cụ 四tứ 德đức 。 故cố 云vân 悉tất 備bị 及cập 具cụ 足túc 也dã 。 所sở 言ngôn 三tam 智trí 各các 具cụ 四tứ 德đức 者giả 。 智trí 是thị 般Bát 若Nhã 。 以dĩ 收thu 二nhị 故cố 。 二nhị 皆giai 名danh 智trí 。 乃nãi 成thành 三tam 智trí 。 是thị 將tương 三tam 德đức 而nhi 為vi 三tam 智trí 。 故cố 令linh 三tam 智trí 各các 具cụ 四tứ 德đức 。 三tam 德đức 若nhược 此thử 安an 可khả 思tư 識thức 。 故cố 得đắc 名danh 為vi 。 祕bí 密mật 之chi 藏tạng 。 四tứ 結kết 前tiền 生sanh 後hậu 。 良lương 以dĩ 三tam 德đức 與dữ 九cửu 法Pháp 門môn 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 一nhất 章chương 得đắc 解giải 餘dư 九cửu 應ưng 知tri 。 猶do 患hoạn 聽thính 徒đồ 未vị 窮cùng 旨chỉ 趣thú 。 故cố 難nạn/nan 緘giam 默mặc 。 更cánh 為vi 宣tuyên 通thông 耳nhĩ 。 二nhị 三Tam 寶Bảo 二nhị 。 初sơ 約ước 圓viên 釋thích 義nghĩa 。 以dĩ 佛Phật 法Pháp 僧Tăng 皆giai 具cụ 四tứ 德đức 。 是thị 可khả 尊tôn 重trọng 。 故cố 三tam 名danh 寶bảo 。 此thử 與dữ 三tam 德đức 其kỳ 體thể 不bất 別biệt 。 蓋cái 具cụ 覺giác 不bất 覺giác 和hòa 合hợp 及cập 以dĩ 可khả 尊tôn 重trọng 義nghĩa 。 是thị 故cố 依y 義nghĩa 立lập 三Tam 寶Bảo 名danh 。 今kim 明minh 三Tam 寶Bảo 是thị 一nhất 體thể 義nghĩa 。 而nhi 文văn 略lược 難nan 見kiến 。 觀quán 音âm 玄huyền 中trung 其kỳ 相tương/tướng 稍sảo 委ủy 。 今kim 具cụ 寫tả 之chi 用dụng 顯hiển 此thử 義nghĩa 。 彼bỉ 文văn 云vân 。 以dĩ 實thật 相tướng 慧tuệ 覺giác 了liễu 諸chư 法pháp 。 非phi 空không 非phi 有hữu 。 故cố 名danh 佛Phật 寶bảo 。 所sở 覺giác 法pháp 性tánh 之chi 理lý 三tam 諦đế 具cụ 足túc 。 即tức 是thị 法Pháp 寶bảo 。 如như 此thử 覺giác 慧tuệ 與dữ 理lý 事sự 和hòa 合hợp 。 名danh 僧Tăng 寶bảo 。 與dữ 事sự 和hòa 即tức 有hữu 前tiền 三tam 教giáo 賢hiền 聖thánh 僧Tăng 。 與dữ 理lý 和hòa 即tức 有hữu 圓viên 教giáo 四tứ 十thập 二nhị 賢hiền 聖thánh 僧Tăng 。 今kim 釋thích 曰viết 。 佛Phật 必tất 三tam 智trí 略lược 語ngữ 雙song 非phi 。 法Pháp 寶bảo 乃nãi 云vân 三tam 諦đế 具cụ 足túc 。 此thử 之chi 三tam 諦đế 即tức 差sai 無vô 差sai 。 性tánh 中trung 理lý 也dã 。 無vô 差sai 而nhi 差sai 。 性tánh 中trung 事sự 也dã 。 慧tuệ 合hợp 無vô 差sai 三tam 諦đế 。 即tức 有hữu 圓viên 教giáo 僧Tăng 。 慧tuệ 合hợp 而nhi 差sai 三tam 諦đế 。 即tức 有hữu 三tam 教giáo 僧Tăng 。 今kim 佛Phật 法Pháp 二nhị 文văn 與dữ 彼bỉ 不bất 異dị 。 但đãn 小tiểu 略lược 耳nhĩ 。 其kỳ 僧Tăng 寶bảo 相tương/tướng 語ngữ 異dị 義nghĩa 同đồng 。 須tu 會hội 其kỳ 語ngữ 。 今kim 云vân 毘Tỳ 盧Lô 遮Già 那Na 。 即tức 彼bỉ 所sở 和hòa 理lý 也dã 。 遍biến 一nhất 切thiết 處xứ 。 即tức 彼bỉ 所sở 和hòa 事sự 也dã 。 彼bỉ 文văn 理lý 事sự 雖tuy 各các 論luận 和hòa 。 其kỳ 體thể 不bất 二nhị 。 是thị 故cố 今kim 云vân 即tức 事sự 而nhi 理lý 。 此thử 之chi 事sự 理lý 皆giai 法Pháp 寶bảo 也dã 。 能năng 和hòa 覺giác 慧tuệ 是thị 佛Phật 寶bảo 也dã 。 今kim 文văn 從tùng 略lược 。 但đãn 舉cử 所sở 和hòa 以dĩ 顯hiển 能năng 和hòa 。 是thị 故cố 結kết 云vân 。 此thử 和hòa 可khả 尊tôn 。 須tu 知tri 秖kỳ 一nhất 三tam 諦đế 而nhi 分phần/phân 事sự 理lý 。 圓viên 融dung 三tam 諦đế 名danh 之chi 為vi 理lý 。 即tức 融dung 而nhi 隔cách 。 三tam 教giáo 諦đế 理lý 。 名danh 之chi 為vi 事sự 。 佛Phật 寶bảo 權quyền 智trí 與dữ 法Pháp 寶bảo 事sự 和hòa 。 應ưng 現hiện 三tam 教giáo 賢hiền 聖thánh 僧Tăng 寶bảo 。 佛Phật 寶bảo 實thật 智trí 與dữ 法Pháp 寶bảo 理lý 和hòa 。 應ưng 現hiện 圓viên 教giáo 賢hiền 聖thánh 僧Tăng 寶bảo 。 彼bỉ 云vân 。 四tứ 十thập 二nhị 賢hiền 聖thánh 。 為vi 圓viên 僧Tăng 寶bảo 。 故cố 知tri 應ưng 為vi 妙diệu 覺giác 亦diệc 名danh 僧Tăng 寶bảo 。 以dĩ 其kỳ 法pháp 報báo 屬thuộc 於ư 佛Phật 法Pháp 二nhị 寶bảo 故cố 也dã 。 故cố 釋thích 摩ma 訶ha 衍diễn 論luận 云vân 。 等đẳng 覺giác 已dĩ 上thượng 有hữu 真chân 僧Tăng 寶bảo 。 又hựu 華hoa 嚴nghiêm 中trung 以dĩ 統thống 理lý 大đại 眾chúng 為vi 僧Tăng 寶bảo 者giả 。 豈khởi 非phi 應ưng 佛Phật 。 應ưng 佛Phật 對đối 機cơ 統thống 眾chúng 之chi 極cực 也dã 。 此thử 之chi 三Tam 寶Bảo 。 一nhất 人nhân 一nhất 念niệm 。 皆giai 能năng 具cụ 足túc 。 名danh 為vi 一nhất 體thể 。 實thật 通thông 六lục 即tức 。 文văn 從tùng 真chân 證chứng 能năng 無vô 應ưng 說thuyết 。 故cố 云vân 四tứ 十thập 二nhị 也dã 。 二nhị 例lệ 餘dư 對đối 喻dụ 。 三tam 德đức 三Tam 寶Bảo 名danh 異dị 義nghĩa 故cố 。 聖thánh 以dĩ 四tứ 悉tất 廣quảng 布bố 不bất 同đồng 。 其kỳ 實thật 體thể 性tánh 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 故cố 用dụng 三tam 字tự 復phục 喻dụ 三Tam 寶Bảo 。 然nhiên 此thử 同đồng 異dị 三tam 昧muội 智trí 眼nhãn 。 之chi 所sở 知tri 見kiến 。 非phi 尋tầm 名danh 者giả 依y 教giáo 安an 布bố 。 當đương 生sanh 信tín 解giải 。 即tức 聞văn 而nhi 觀quán 證chứng 悟ngộ 在tại 邇nhĩ 。 三tam 三tam 涅Niết 槃Bàn 二nhị 。 初sơ 約ước 圓viên 釋thích 義nghĩa 。 涅Niết 槃Bàn 之chi 言ngôn 。 章chương 安an 疏sớ/sơ 中trung 有hữu 多đa 翻phiên 譯dịch 。 今kim 取thủ 一nhất 翻phiên 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 明minh 三tam 種chủng 相tương/tướng 。 義nghĩa 甚thậm 分phân 明minh 。 三tam 種chủng 別biệt 名danh 。 性tánh 則tắc 不bất 改cải 淨tịnh 則tắc 本bổn 空không 。 圓viên 則tắc 智trí 滿mãn 淨tịnh 則tắc 惑hoặc 盡tận 。 方phương 便tiện 則tắc 赴phó 機cơ 淨tịnh 則tắc 無vô 累lũy/lụy/luy 。 三tam 種chủng 通thông 名danh 。 名danh 通thông 義nghĩa 別biệt 隨tùy 文văn 自tự 見kiến 。 性tánh 淨tịnh 中trung 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 者giả 。 修tu 善thiện 修tu 惡ác 遍biến 收thu 一nhất 切thiết 。 名danh 為vi 諸chư 法pháp 。 修tu 全toàn 是thị 性tánh 相tướng 相tương/tướng 皆giai 實thật 。 故cố 名danh 實thật 相tướng 。 非phi 謂vị 諸chư 法pháp 內nội 有hữu 實thật 相tướng 。 亦diệc 非phi 修tu 虛hư 其kỳ 性tánh 本bổn 實thật 。 諸chư 法pháp 當đương 處xứ 既ký 皆giai 真chân 實thật 。 故cố 無vô 法pháp 可khả 染nhiễm 亦diệc 無vô 法pháp 可khả 淨tịnh 。 既ký 無vô 惑hoặc 染nhiễm 豈khởi 有hữu 法pháp 生sanh 。 既ký 非phi 智trí 淨tịnh 豈khởi 有hữu 法pháp 滅diệt 。 是thị 故cố 名danh 為vi 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 圓viên 淨tịnh 者giả 據cứ 性tánh 而nhi 論luận 。 雖tuy 無vô 染nhiễm 淨tịnh 。 約ước 修tu 而nhi 說thuyết 惑hoặc 智trí 宛uyển 然nhiên 。 惑hoặc 本bổn 違vi 理lý 。 智trí 若nhược 契khế 理lý 惑hoặc 永vĩnh 不bất 生sanh 。 智trí 既ký 順thuận 理lý 若nhược 理lý 全toàn 顯hiển 智trí 永vĩnh 不bất 滅diệt 。 故cố 惑hoặc 盡tận 智trí 圓viên 亦diệc 得đắc 名danh 為vi 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 方phương 便tiện 淨tịnh 者giả 。 智trí 冥minh 寂tịch 理lý 即tức 鑑giám 群quần 機cơ 。 故cố 云vân 寂tịch 而nhi 常thường 照chiếu 。 照chiếu 必tất 垂thùy 應ưng 。 機cơ 感cảm 即tức 生sanh 。 心tâm 常thường 寂tịch 滅diệt 。 故cố 此thử 生sanh 非phi 生sanh 。 緣duyên 謝tạ 即tức 滅diệt 應ứng 用dụng 常thường 興hưng 。 故cố 此thử 滅diệt 非phi 滅diệt 。 應ứng 機cơ 出xuất 沒một 非phi 存tồn 非phi 亡vong 。 是thị 亦diệc 名danh 為vi 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 此thử 三tam 涅Niết 槃Bàn 。 約ước 契khế 理lý 應ứng 機cơ 二nhị 種chủng 修tu 義nghĩa 。 對đối 於ư 本bổn 淨tịnh 一nhất 性tánh 而nhi 說thuyết 。 當đương 知tri 一nhất 性tánh 。 對đối 修tu 故cố 合hợp 約ước 性tánh 常thường 開khai 。 全toàn 修tu 在tại 性tánh 故cố 性tánh 具cụ 三tam 。 若nhược 全toàn 性tánh 三tam 起khởi 契khế 理lý 修tu 。 乃nãi 成thành 三tam 智trí 。 若nhược 全toàn 性tánh 三tam 起khởi 應ứng 機cơ 修tu 。 乃nãi 成thành 三tam 脫thoát 。 既ký 應ứng 機cơ 有hữu 三tam 即tức 方phương 便tiện 淨tịnh 。 具cụ 三tam 涅Niết 槃Bàn 。 既ký 契khế 理lý 有hữu 三tam 。 即tức 是thị 圓viên 淨tịnh 具cụ 三tam 涅Niết 槃Bàn 。 既ký 一nhất 性tánh 具cụ 三tam 。 即tức 是thị 性tánh 淨tịnh 具cụ 三tam 涅Niết 槃Bàn 。 不bất 爾nhĩ 。 安an 能năng 三tam 點điểm 具cụ 足túc 四tứ 德đức 無vô 減giảm 。 豈khởi 三tam 涅Niết 槃Bàn 獨độc 論luận 離ly 合hợp 。 須tu 知tri 餘dư 三tam 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 二nhị 例lệ 餘dư 對đối 喻dụ 。 三tam 涅Niết 槃Bàn 體thể 與dữ 三tam 德đức 等đẳng 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 豈khởi 唯duy 體thể 一nhất 義nghĩa 亦diệc 相tương 從tùng 。 故cố 以dĩ 涅Niết 槃Bàn 義nghĩa 成thành 四tứ 德đức 。 復phục 由do 具cụ 德đức 故cố 成thành 寶bảo 義nghĩa 。 今kim 三tam 涅Niết 槃Bàn 體thể 義nghĩa 。 既ký 同đồng 三tam 德đức 三Tam 寶Bảo 。 豈khởi 金kim 光quang 明minh 不bất 能năng 比tỉ 況huống 三tam 涅Niết 槃Bàn 耶da 。 四tứ 三Tam 身Thân 二nhị 。 初sơ 約ước 圓viên 釋thích 義nghĩa 。 身thân 有hữu 三tam 義nghĩa 謂vị 體thể 依y 聚tụ 。 欲dục 令linh 易dị 解giải 但đãn 取thủ 聚tụ 義nghĩa 。 遍biến 釋thích 三Tam 身Thân 。 聚tụ 何hà 法pháp 耶da 。 所sở 謂vị 一nhất 實thật 二nhị 諦đế 三tam 德đức 四tứ 信tín 五ngũ 眼nhãn 六Lục 通Thông 七thất 覺giác 八bát 正chánh 九cửu 禪thiền 十thập 度độ 百bách 門môn 千thiên 法pháp 。 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 法Pháp 門môn 。 三tam 昧muội 總tổng 持trì 。 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 乃nãi 至chí 過quá 塵trần 沙sa 無vô 量lượng 諸chư 淨tịnh 功công 德đức 。 如như 是thị 等đẳng 法Pháp 。 性tánh 具cụ 則tắc 名danh 理lý 聚tụ 。 法Pháp 身thân 也dã 。 智trí 證chứng 則tắc 名danh 智trí 聚tụ 。 報báo 身thân 也dã 。 行hành 成thành 則tắc 名danh 功công 德đức 聚tụ 。 應ưng 身thân 也dã 。 然nhiên 理lý 無vô 等đẳng 者giả 。 然nhiên 智trí 行hành 屬thuộc 修tu 。 修tu 成thành 則tắc 聚tụ 不bất 成thành 名danh 散tán 。 理lý 非phi 成thành 不bất 故cố 無vô 聚tụ 散tán 。 今kim 約ước 顯hiển 覆phú 義nghĩa 言ngôn 聚tụ 散tán 。 理lý 雖tuy 具cụ 法pháp 覆phú 故cố 不bất 見kiến 。 與dữ 散tán 義nghĩa 同đồng 。 例lệ 顯hiển 可khả 知tri 。 此thử 三tam 皆giai 言ngôn 從tùng 初sơ 心tâm 者giả 。 雖tuy 通thông 觀quán 行hành 今kim 據cứ 顯hiển 出xuất 正chánh 理lý 之chi 文văn 。 合hợp 從tùng 初sơ 住trụ 終chung 至chí 妙diệu 覺giác 。 以dĩ 垂thùy 應ưng 身thân 非phi 二nhị 凡phàm 故cố 。 此thử 之chi 三Tam 身Thân 。 一nhất 念niệm 齊tề 顯hiển 故cố 不bất 縱túng/tung 。 三tam 義nghĩa 相tương/tướng 由do 故cố 不bất 橫hoạnh/hoành 。 何hà 謂vị 相tương/tướng 由do 。 由do 行hành 聚tụ 故cố 資tư 智trí 。 智trí 聚tụ 故cố 顯hiển 理lý 。 亦diệc 是thị 理lý 聚tụ 故cố 發phát 智trí 。 智trí 聚tụ 故cố 導đạo 行hành 。 行hành 聚tụ 故cố 證chứng 理lý 。 復phục 須tu 了liễu 知tri 。 智trí 行hành 在tại 理lý 理lý 方phương 名danh 聚tụ 。 行hành 理lý 在tại 智trí 智trí 方phương 名danh 聚tụ 。 理lý 智trí 在tại 行hàng 行hàng 方phương 名danh 聚tụ 。 開khai 合hợp 之chi 義nghĩa 在tại 其kỳ 中trung 矣hĩ 。 二nhị 例lệ 餘dư 對đối 喻dụ 。 五ngũ 明minh 三tam 大Đại 乘Thừa 二nhị 。 初sơ 約ước 圓viên 釋thích 義nghĩa 。 大Đại 乘Thừa 即tức 大đại 車xa 。 取thủ 運vận 荷hà 之chi 義nghĩa 。 運vận 而nhi 不bất 荷hà 荷hà 而nhi 不bất 運vận 。 俱câu 非phi 乘thừa 義nghĩa 。 無vô 法pháp 不bất 具cụ 故cố 名danh 荷hà 。 能năng 趣thú 極cực 果quả 故cố 名danh 運vận 。 此thử 三tam 皆giai 爾nhĩ 故cố 名danh 大Đại 乘Thừa 。 初sơ 理lý 性tánh 虛hư 通thông 者giả 。 一nhất 性tánh 虛hư 故cố 萬vạn 法pháp 具cụ 含hàm 。 任nhậm 運vận 荷hà 也dã 。 法pháp 法pháp 自tự 然nhiên 性tánh 通thông 祕bí 藏tạng 。 任nhậm 運vận 運vận 也dã 。 任nhậm 運vận 下hạ 少thiểu 一nhất 運vận 字tự 。 隨tùy 乘thừa 者giả 。 智trí 照chiếu 諸chư 法pháp 終chung 歸quy 祕bí 藏tạng 。 而nhi 言ngôn 隨tùy 境cảnh 者giả 。 良lương 由do 諸chư 境cảnh 性tánh 本bổn 趣thú 極cực 。 智trí 隨tùy 性tánh 故cố 亦diệc 能năng 趣thú 極cực 。 是thị 則tắc 理lý 乘thừa 本bổn 運vận 故cố 隨tùy 乘thừa 能năng 運vận 。 隨tùy 理lý 荷hà 法pháp 其kỳ 義nghĩa 亦diệc 成thành 。 得đắc 乘thừa 者giả 。 體thể 是thị 眾chúng 行hành 。 隨tùy 乘thừa 導đạo 故cố 莊trang 嚴nghiêm 極cực 理lý 。 故cố 名danh 得đắc 果quả 。 自tự 既ký 解giải 脫thoát 能năng 令linh 他tha 脫thoát 。 故cố 名danh 得đắc 機cơ 。 修tu 性tánh 離ly 合hợp 亦diệc 同đồng 前tiền 說thuyết 。 二nhị 例lệ 餘dư 對đối 喻dụ 。 六lục 三tam 菩Bồ 提Đề 二nhị 。 初sơ 約ước 圓viên 釋thích 義nghĩa 。 菩Bồ 提Đề 翻phiên 道đạo 。 道đạo 曰viết 能năng 通thông 。 即tức 前tiền 三tam 乘thừa 各các 一nhất 運vận 義nghĩa 也dã 。 若nhược 三tam 別biệt 相tướng 。 同đồng 於ư 前tiền 後hậu 故cố 不bất 特đặc 釋thích 。 但đãn 舉cử 異dị 名danh 兼kiêm 而nhi 顯hiển 之chi 。 故cố 云vân 真chân 性tánh 亦diệc 名danh 無vô 上thượng 。 真chân 性tánh 體thể 是thị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 故cố 更cánh 無vô 過quá 上thượng 。 二nhị 實thật 智trí 者giả 。 即tức 惑hoặc 成thành 智trí 。 體thể 染nhiễm 本bổn 空không 故cố 名danh 清thanh 淨tịnh 。 三tam 方phương 便tiện 者giả 。 智trí 但đãn 自tự 淨tịnh 未vị 滿mãn 大đại 心tâm 。 今kim 用dụng 善thiện 巧xảo 逗đậu 機cơ 。 則tắc 使sử 己kỷ 他tha 會hội 極cực 。 是thị 故cố 方phương 便tiện 復phục 名danh 究cứu 竟cánh 。 開khai 合hợp 如như 前tiền 。 二nhị 例lệ 餘dư 對đối 喻dụ 。 七thất 三tam 般Bát 若Nhã 二nhị 。 初sơ 約ước 圓viên 釋thích 義nghĩa 。 通thông 名danh 般Bát 若Nhã 。 此thử 翻phiên 智trí 慧tuệ 。 別biệt 名danh 有hữu 三tam 。 即tức 實thật 相tướng 觀quán 照chiếu 方phương 便tiện 。 此thử 三tam 般Bát 若Nhã 體thể 是thị 圓viên 常thường 一nhất 大đại 覺giác 也dã 。 即tức 此thử 一nhất 覺giác 有hữu 三tam 種chủng 德đức 。 就tựu 非phi 寂tịch 非phi 照chiếu 之chi 德đức 。 名danh 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 。 就tựu 非phi 照chiếu 而nhi 照chiếu 之chi 德đức 。 名danh 觀quán 照chiếu 般Bát 若Nhã 。 就tựu 非phi 寂tịch 而nhi 寂tịch 之chi 德đức 。 名danh 方phương 便tiện 般Bát 若Nhã 。 此thử 乃nãi 寂tịch 覺giác 照chiếu 覺giác 非phi 寂tịch 照chiếu 覺giác 。 三tam 皆giai 覺giác 故cố 名danh 三tam 般Bát 若Nhã 。 寂tịch 照chiếu 之chi 上thượng 皆giai 言ngôn 非phi 者giả 。 以dĩ 依y 雙song 遮già 起khởi 兩lưỡng 用dụng 故cố 。 然nhiên 寂tịch 照chiếu 等đẳng 義nghĩa 。 初sơ 學học 難nan 曉hiểu 。 今kim 略lược 言ngôn 之chi 。 照chiếu 謂vị 照chiếu 明minh 。 明minh 故cố 了liễu 法pháp 。 了liễu 法pháp 無vô 相tướng 名danh 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 畢tất 竟cánh 空không 也dã 。 寂tịch 謂vị 寂tịch 靜tĩnh 。 靜tĩnh 故cố 諦đế 法pháp 。 諦đế 法pháp 緣duyên 生sanh 名danh 道đạo 種chủng 智trí 。 難nan 思tư 假giả 也dã 。 非phi 明minh 非phi 靜tĩnh 。 無vô 緣duyên 之chi 知tri 名danh 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 絕tuyệt 待đãi 中trung 也dã 。 然nhiên 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 。 他tha 宗tông 執chấp 實thật 相tướng 無vô 知tri 名danh 般Bát 若Nhã 者giả 。 以dĩ 所sở 照chiếu 境cảnh 從tùng 能năng 照chiếu 智trí 得đắc 名danh 如như 此thử 釋thích 名danh 非phi 性tánh 宗tông 義nghĩa 。 二nhị 例lệ 餘dư 對đối 喻dụ 。 上thượng 釋thích 三tam 德đức 。 以dĩ 般Bát 若Nhã 智trí 照chiếu 法Pháp 身thân 境cảnh 。 境cảnh 智trí 既ký 合hợp 乃nãi 起khởi 解giải 脫thoát 。 若nhược 謂vị 三tam 智trí 定định 是thị 一nhất 德đức 。 作tác 少thiểu 分phần 解giải 。 則tắc 迷mê 經kinh 旨chỉ 莫mạc 銷tiêu 此thử 文văn 。 若nhược 定định 多đa 少thiểu 則tắc 有hữu 二nhị 有hữu 別biệt 。 應ưng 知tri 般Bát 若Nhã 。 具cụ 於ư 法Pháp 身thân 及cập 解giải 脫thoát 。 故cố 方phương 受thọ 三tam 名danh 。 三tam 德đức 既ký 是thị 修tu 二nhị 性tánh 一nhất 。 般Bát 若Nhã 豈khởi 不bất 然nhiên 乎hồ 。 三tam 德đức 離ly 九cửu 三tam 智trí 亦diệc 爾nhĩ 。 是thị 故cố 三tam 德đức 與dữ 三tam 般Bát 若Nhã 及cập 諸chư 三tam 法pháp 。 皆giai 同đồng 一nhất 體thể 而nhi 立lập 異dị 名danh 。 悉tất 是thị 法Pháp 界Giới 之chi 全toàn 分phần/phân 也dã 。 故cố 今kim 三tam 字tự 亦diệc 喻dụ 三tam 智trí 。 八bát 三tam 佛Phật 性tánh 二nhị 。 初sơ 約ước 圓viên 釋thích 義nghĩa 。 通thông 名danh 佛Phật 性tánh 華hoa 梵Phạm 兼kiêm 陳trần 。 佛Phật 翻phiên 為vi 覺giác 。 即tức 三tam 智trí 融dung 明minh 。 遍biến 一nhất 切thiết 處xứ 。 無vô 不bất 明minh 了liễu 。 名danh 大đại 圓viên 覺giác 。 性tánh 以dĩ 不bất 改cải 為vi 義nghĩa 。 謂vị 大đại 覺giác 性tánh 不bất 增tăng 不bất 減giảm 。 非phi 變biến 非phi 遷thiên 。 豈khởi 正chánh 獨độc 然nhiên 。 緣duyên 了liễu 本bổn 具cụ 亦diệc 無vô 變biến 異dị 。 別biệt 名danh 者giả 。 正chánh 因nhân 了liễu 因nhân 緣duyên 因nhân 。 正chánh 謂vị 中trung 正chánh 。 了liễu 謂vị 照chiếu 了liễu 。 緣duyên 乃nãi 助trợ 緣duyên 。 緣duyên 助trợ 於ư 了liễu 。 了liễu 顯hiển 於ư 正chánh 。 正chánh 起khởi 勝thắng 緣duyên 。 亦diệc 是thị 正chánh 發phát 於ư 了liễu 。 了liễu 導đạo 於ư 緣duyên 。 緣duyên 嚴nghiêm 於ư 正chánh 。 正chánh 起khởi 勝thắng 緣duyên 。 相tương/tướng 由do 既ký 然nhiên 非phi 橫hoạnh/hoành 義nghĩa 也dã 。 一nhất 心tâm 頓đốn 具cụ 非phi 縱túng/tung 義nghĩa 也dã 。 此thử 之chi 妙diệu 因nhân 能năng 剋khắc 妙diệu 果Quả 俱câu 名danh 因nhân 者giả 。 其kỳ 義nghĩa 在tại 茲tư 。 文văn 釋thích 三tam 相tương/tướng 皆giai 云vân 雙song 非phi 者giả 。 以dĩ 其kỳ 正chánh 因nhân 是thị 中trung 實thật 故cố 。 故cố 常thường 無vô 常thường 苦khổ 樂lạc 垢cấu 淨tịnh 我ngã 無vô 我ngã 等đẳng 八bát 種chủng 之chi 倒đảo 。 本bổn 不bất 相tương 應ứng 。 文văn 且thả 從tùng 略lược 舉cử 非phi 常thường 等đẳng 也dã 。 全toàn 此thử 正chánh 因nhân 發phát 照chiếu 了liễu 智trí 。 智trí 豈khởi 邪tà 倒đảo 。 此thử 了liễu 導đạo 緣duyên 眾chúng 行hành 皆giai 中trung 也dã 。 以dĩ 從tùng 勝thắng 說thuyết 故cố 舉cử 雙song 非phi 。 中trung 必tất 雙song 照chiếu 三tam 諦đế 義nghĩa 足túc 。 是thị 則tắc 以dĩ 即tức 空không 假giả 中trung 正chánh 性tánh 。 發phát 即tức 空không 假giả 中trung 了liễu 智trí 。 導đạo 即tức 空không 假giả 中trung 助trợ 緣duyên 。 嚴nghiêm 即tức 空không 假giả 中trung 正chánh 體thể 。 起khởi 即tức 空không 假giả 中trung 勝thắng 緣duyên 。 如như 是thị 方phương 曰viết 圓viên 釋thích 三tam 因nhân 。 文văn 舉cử 開khai 掘quật 金kim 藏tạng 為ví 喻dụ 。 顯hiển 此thử 三tam 相tương/tướng 。 喻dụ 通thông 別biệt 教giáo 須tu 依y 即tức 義nghĩa 釋thích 今kim 歸quy 圓viên 。 天thiên 魔ma 外ngoại 道đạo 。 不bất 能năng 壞hoại 者giả 。 魔ma 等đẳng 當đương 體thể 自tự 是thị 三tam 因nhân 。 豈khởi 應ưng 佛Phật 性tánh 更cánh 壞hoại 佛Phật 性tánh 。 二nhị 例lệ 餘dư 對đối 喻dụ 。 九cửu 三tam 識thức 二nhị 。 初sơ 約ước 圓viên 釋thích 義nghĩa 。 釋thích 通thông 名danh 云vân 識thức 。 是thị 覺giác 了liễu 智trí 慧tuệ 異dị 名danh 。 問vấn 三tam 識thức 之chi 名danh 在tại 本bổn 有hữu 位vị 。 又hựu 阿a 梨lê 耶da 體thể 是thị 無vô 明minh 。 阿a 陀đà 那na 性tánh 是thị 染nhiễm 惑hoặc 。 何hà 得đắc 云vân 識thức 是thị 智trí 異dị 名danh 。 答đáp 大đại 聖thánh 悉tất 檀đàn 。 示thị 諸chư 眾chúng 生sanh 。 顯hiển 理lý 名danh 教giáo 。 或hoặc 存tồn 或hoặc 廢phế 義nghĩa 有hữu 多đa 途đồ 。 如như 大đại 經kinh 令linh 依y 智trí 不bất 依y 識thức 及cập 諸chư 教giáo 中trung 勸khuyến 修tu 觀quán 智trí 。 斷đoạn 諸chư 煩phiền 惱não 。 此thử 以dĩ 廢phế 惡ác 之chi 名danh 詮thuyên 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 而nhi 成thành 理lý 觀quán 也dã 。 若nhược 楞lăng 伽già 經kinh 殺sát 無vô 明minh 父phụ 害hại 貪tham 愛ái 母mẫu 。 此thử 以dĩ 惡ác 逆nghịch 之chi 名danh 。 詮thuyên 斷đoạn 煩phiền 惱não 而nhi 彰chương 理lý 觀quán 也dã 。 若nhược 無vô 行hành 經kinh 貪tham 欲dục 即tức 是thị 道đạo 恚khuể 癡si 亦diệc 復phục 然nhiên 。 如như 是thị 三tam 法Pháp 。 中trung 具cụ 一nhất 切thiết 佛Phật 法pháp 。 今kim 家gia 釋thích 云vân 。 是thị 大đại 貪tham 大đại 嗔sân 大đại 癡si 三tam 毒độc 法Pháp 門môn 。 即tức 與dữ 三tam 觀quán 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 此thử 以dĩ 惡ác 毒độc 之chi 名danh 。 詮thuyên 不bất 斷đoạn 惑hoặc 而nhi 明minh 理lý 觀quán 也dã 。 今kim 以dĩ 三tam 識thức 及cập 下hạ 三tam 道đạo 。 為vi 金kim 光quang 明minh 所sở 喻dụ 法pháp 者giả 。 同đồng 無vô 行hành 經kinh 用dụng 於ư 惡ác 名danh 。 詮thuyên 不bất 斷đoạn 惑hoặc 而nhi 顯hiển 妙diệu 理lý 。 良lương 由do 圓viên 教giáo 指chỉ 惡ác 當đương 體thể 。 即tức 是thị 法Pháp 界Giới 。 諸chư 法pháp 趣thú 惡ác 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 非phi 由do 造tạo 作tác 。 即tức 是thị 佛Phật 性tánh 。 故cố 陀đà 那na 惑hoặc 性tánh 賴lại 耶da 無vô 明minh 。 相tương/tướng 相tương/tướng 圓viên 融dung 。 與dữ 祕bí 密mật 藏tạng 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 是thị 故cố 得đắc 云vân 識thức 是thị 覺giác 了liễu 智trí 慧tuệ 異dị 名danh 。 然nhiên 若nhược 不bất 以dĩ 不bất 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 即tức 惑hoặc 成thành 智trí 消tiêu 此thử 文văn 者giả 。 圓viên 意ý 永vĩnh 沈trầm 。 釋thích 別biệt 名danh 中trung 存tồn 三tam 梵Phạn 語ngữ 。 逐trục 一nhất 釋thích 義nghĩa 即tức 是thị 翻phiên 名danh 。 言ngôn 第đệ 九cửu 等đẳng 者giả 。 出xuất 梁lương 攝nhiếp 論luận 真Chân 諦Đế 所sở 譯dịch 。 故cố 輔phụ 行hành 云vân 。 真Chân 諦Đế 云vân 。 阿a 陀đà 那na 七thất 識thức 。 此thử 云vân 執chấp 我ngã 識thức 。 此thử 即tức 惑hoặc 性tánh 體thể 是thị 緣duyên 因nhân 。 阿a 賴lại 耶da 八bát 識thức 此thử 名danh 藏tạng 識thức 。 以dĩ 能năng 盛thịnh 持trì 智trí 種chủng 不bất 失thất 。 體thể 是thị 無vô 沒một 無vô 明minh 。 無vô 明minh 之chi 性tánh 性tánh 是thị 了liễu 因nhân 。 菴am 摩ma 羅la 九cửu 識thức 名danh 清thanh 淨tịnh 識thức 。 即tức 是thị 正chánh 因nhân 。 唐đường 三tam 藏tạng 不bất 許hứa 此thử 識thức 。 云vân 第đệ 九cửu 乃nãi 是thị 第đệ 八bát 異dị 名danh 。 故cố 新tân 譯dịch 攝nhiếp 論luận 不bất 存tồn 第đệ 九cửu 。 地địa 論luận 文văn 中trung 亦diệc 無vô 第đệ 九cửu 。 但đãn 以dĩ 第đệ 八bát 對đối 於ư 正chánh 因nhân 。 第đệ 七thất 對đối 於ư 了liễu 因nhân 。 第đệ 六lục 對đối 於ư 緣duyên 因nhân 。 今kim 真Chân 諦Đế 仍nhưng 合hợp 六lục 七thất 為vi 緣duyên 因nhân 。 以dĩ 第đệ 六lục 中trung 有hữu 事sự 善thiện 惡ác 亦diệc 是thị 惑hoặc 性tánh 。 若nhược 分phân 別biệt 者giả 。 為vi 易dị 解giải 故cố 。 以dĩ 一nhất 念niệm 中trung 所sở 具cụ 之chi 法pháp 教giáo 道đạo 權quyền 說thuyết 。 分phần/phân 對đối 諸chư 位vị 且thả 立lập 遠viễn 近cận 。 以dĩ 第đệ 九cửu 識thức 無vô 染nhiễm 不bất 動động 。 故cố 當đương 於ư 佛Phật 。 第đệ 八bát 屬thuộc 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 以dĩ 十Thập 地Địa 位vị 。 六lục 七thất 二nhị 識thức 已dĩ 轉chuyển 成thành 智trí 。 正chánh 以dĩ 賴lại 耶da 三tam 分phân 為vi 境cảnh 。 雖tuy 是thị 境cảnh 界giới 。 而nhi 即tức 用dụng 此thử 便tiện 為vi 觀quán 智trí 。 如như 初sơ 心tâm 人nhân 亦diệc 用dụng 現hiện 前tiền 第đệ 六lục 王vương 數số 而nhi 為vi 境cảnh 觀quán 。 故cố 引dẫn 大đại 論luận 在tại 菩Bồ 薩Tát 心tâm 。 名danh 般Bát 若Nhã 也dã 。 第đệ 七thất 名danh 阿a 陀đà 那na 者giả 。 據cứ 真Chân 諦Đế 譯dịch 。 若nhược 新tân 經kinh 論luận 。 皆giai 云vân 第đệ 七thất 名danh 為vi 末mạt 那na 。 今kim 依y 古cổ 譯dịch 。 言ngôn 訶ha 惡ác 生sanh 死tử 等đẳng 者giả 。 以dĩ 二Nhị 乘Thừa 人nhân 人nhân 執chấp 既ký 忘vong 。 見kiến 思tư 所sở 熏huân 第đệ 六lục 事sự 識thức 轉chuyển 成thành 無vô 漏lậu 。 既ký 塵trần 沙sa 未vị 破phá 。 正chánh 住trụ 第đệ 七thất 法pháp 執chấp 之chi 中trung 。 不bất 了liễu 生sanh 死tử 法pháp 空không 。 故cố 有hữu 訶ha 惡ác 不bất 了liễu 涅Niết 槃Bàn 法pháp 空không 。 故cố 有hữu 欣hân 羨tiện 。 此thử 識thức 若nhược 於ư 果quả 佛Phật 位vị 中trung 。 卻khước 復phục 用dụng 之chi 而nhi 為vi 權quyền 智trí 。 以dĩ 二Nhị 乘Thừa 法pháp 接tiếp 引dẫn 小tiểu 根căn 。 著trước 蔽tế 垢cấu 衣y 。 執chấp 除trừ 糞phẩn 器khí 。 故cố 知tri 諸chư 識thức 破phá 後hậu 自tự 在tại 。 為vi 機cơ 載tái 用dụng 也dã 。 波ba 浪lãng 等đẳng 者giả 。 第đệ 六lục 識thức 也dã 。 楞lăng 嚴nghiêm 云vân 。 陀đà 那na 微vi 細tế 識thức 。 習tập 氣khí 成thành 暴bạo 流lưu 。 而nhi 為vi 波ba 浪lãng 。 乃nãi 當đương 凡phàm 夫phu 心tâm 心tâm 數số 法pháp 也dã 。 此thử 約ước 四tứ 人nhân 各các 對đối 一nhất 識thức 。 若nhược 就tựu 漸tiệm 斷đoạn 分phân 別biệt 四tứ 相tương/tướng 。 麁thô 必tất 含hàm 細tế 。 凡phàm 夫phu 具cụ 四tứ 。 二Nhị 乘Thừa 具cụ 三tam 。 已dĩ 破phá 第đệ 六lục 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 具cụ 二nhị 。 六lục 七thất 已dĩ 轉chuyển 故cố 。 佛Phật 唯duy 有hữu 一nhất 。 第đệ 八bát 至chí 果quả 已dĩ 轉chuyển 故cố 也dã 。 然nhiên 其kỳ 第đệ 六lục 是thị 意ý 家gia 之chi 識thức 。 乃nãi 阿a 陀đà 那na 之chi 枝chi 末mạt 。 若nhược 說thuyết 第đệ 七thất 自tự 己kỷ 收thu 之chi 。 故cố 今kim 不bất 論luận 。 上thượng 明minh 三tam 識thức 分phần/phân 三tam 位vị 者giả 。 乃nãi 屬thuộc 教giáo 道đạo 。 若nhược 稱xưng 實thật 論luận 。 此thử 三tam 種chủng 識thức 即tức 是thị 三tam 德đức 。 何hà 人nhân 不bất 具cụ 何hà 物vật 暫tạm 虧khuy 。 若nhược 識thức 若nhược 色sắc 。 唯duy 是thị 一nhất 識thức 。 若nhược 識thức 若nhược 色sắc 唯duy 是thị 一nhất 色sắc 。 豈khởi 可khả 有hữu 無vô 增tăng 減giảm 而nhi 說thuyết 。 且thả 約ước 有hữu 情tình 一nhất 念niệm 心tâm 。 具cụ 一nhất 切thiết 染nhiễm 淨tịnh 。 佛Phật 究cứu 竟cánh 具cụ 寧ninh 容dung 獨độc 一nhất 。 若nhược 不bất 然nhiên 者giả 。 豈khởi 為vi 三tam 字tự 所sở 譬thí 之chi 法pháp 。 二nhị 例lệ 餘dư 對đối 喻dụ 。 例lệ 三tam 德đức 者giả 。 問vấn 三tam 德đức 與dữ 三tam 識thức 無vô 二nhị 無vô 別biệt 者giả 。 三tam 德đức 修tu 性tánh 有hữu 離ly 有hữu 合hợp 。 今kim 明minh 三tam 識thức 有hữu 離ly 有hữu 合hợp 耶da 。 答đáp 有hữu 。

又hựu 問vấn 。

不bất 二nhị 門môn 云vân 。 順thuận 修tu 對đối 性tánh 有hữu 離ly 有hữu 合hợp 。 三tam 識thức 之chi 中trung 七thất 八bát 二nhị 識thức 迷mê 九cửu 而nhi 起khởi 。 是thị 逆nghịch 修tu 義nghĩa 。 豈khởi 得đắc 對đối 性tánh 辨biện 乎hồ 離ly 合hợp 。 答đáp 離ly 此thử 逆nghịch 修tu 立lập 順thuận 修tu 者giả 。 則tắc 有hữu 惑hoặc 可khả 破phá 有hữu 智trí 能năng 觀quán 。 能năng 所sở 既ký 存tồn 此thử 修tu 名danh 逆nghịch 。 何hà 順thuận 之chi 有hữu 。 若nhược 即tức 七thất 八bát 為vi 順thuận 修tu 者giả 。 既ký 無vô 所sở 破phá 亦diệc 無vô 能năng 觀quán 。 惑hoặc 智trí 既ký 忘vong 修tu 性tánh 亦diệc 泯mẫn 。 而nhi 其kỳ 三tam 識thức 一nhất 異dị 同đồng 時thời 。 無vô 逆nghịch 順thuận 中trung 強cường/cưỡng 名danh 為vi 順thuận 。 是thị 故cố 得đắc 云vân 識thức 是thị 覺giác 了liễu 智trí 慧tuệ 異dị 名danh 。 今kim 文văn 三tam 識thức 明minh 此thử 順thuận 修tu 。 此thử 修tu 對đối 性tánh 辨biện 離ly 合hợp 者giả 。 九cửu 具cụ 八bát 七thất 名danh 為vi 性tánh 三tam 。 八bát 具cụ 七thất 九cửu 及cập 七thất 具cụ 八bát 九cửu 。 名danh 為vi 修tu 二nhị 。 各các 三tam 之chi 義nghĩa 是thị 為vi 離ly 也dã 。 今kim 合hợp 性tánh 三tam 但đãn 明minh 第đệ 九cửu 。 各các 合hợp 修tu 三tam 但đãn 明minh 七thất 八bát 。 是thị 為vi 合hợp 也dã 。 離ly 合hợp 既ký 爾nhĩ 。 故cố 與dữ 三tam 德đức 及cập 諸chư 三tam 法pháp 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 乃nãi 以dĩ 三tam 字tự 喻dụ 今kim 三tam 識thức 。 十thập 三tam 道đạo 三tam 。 初sơ 束thúc 十thập 二nhị 支chi 為vi 三tam 道đạo 二nhị 。 初sơ 正chánh 束thúc 。 此thử 十thập 二nhị 支chi 教giáo 門môn 不bất 定định 。 有hữu 通thông 三tam 世thế 。 有hữu 通thông 二nhị 世thế 。 有hữu 在tại 一nhất 世thế 。 有hữu 唯duy 一nhất 念niệm 。

時thời 雖tuy 延diên 促xúc 。 皆giai 論luận 十thập 二nhị 。 今kim 就tựu 三tam 世thế 束thúc 為vi 三tam 道đạo 。 教giáo 門môn 多đa 故cố 。 其kỳ 相tương/tướng 顯hiển 故cố 。 二nhị 釋thích 名danh 。 上thượng 束thúc 十thập 二nhị 是thị 釋thích 三tam 名danh 。 今kim 明minh 道đạo 義nghĩa 是thị 釋thích 通thông 名danh 。 通thông 名danh 道đạo 者giả 。 謂vị 業nghiệp 惑hoặc 苦khổ 互hỗ 相tương 通thông 故cố 。 故cố 今kim 世thế 世thế 相tương 續tục 無vô 窮cùng 。 然nhiên 今kim 文văn 意ý 。 即tức 以dĩ 事sự 通thông 彰chương 理lý 不bất 壅ủng 。 二nhị 約ước 圓viên 釋thích 即tức 事sự 而nhi 理lý 。 經kinh 指chỉ 癡si 愛ái 中trung 間gian 五ngũ 果quả 為vi 佛Phật 性tánh 者giả 。 蓋cái 於ư 報báo 法pháp 易dị 顯hiển 正chánh 因nhân 。 故cố 以dĩ 此thử 五ngũ 果quả 雖tuy 有hữu 觸xúc 受thọ 。 未vị 生sanh 愛ái 取thủ 。 就tựu 此thử 色sắc 心tâm 顯hiển 正chánh 因nhân 體thể 。 易dị 成thành 妙diệu 觀quán 。 如như 摩ma 訶ha 止Chỉ 觀Quán 初sơ 觀quán 陰ấm 境cảnh 。 其kỳ 意ý 亦diệc 然nhiên 。 凡phàm 明minh 觀quán 法pháp 初sơ 多đa 就tựu 易dị 。 易dị 處xứ 觀quán 成thành 無vô 難nạn/nan 不bất 曉hiểu 。 大đại 師sư 得đắc 意ý 。 故cố 例lệ 惑hoặc 業nghiệp 皆giai 是thị 佛Phật 性tánh 。 即tức 是thị 緣duyên 了liễu 二nhị 因nhân 性tánh 也dã 。 舉cử 三tam 喻dụ 者giả 。 世thế 間gian 物vật 象tượng 比tỉ 於ư 妙diệu 理lý 。 皆giai 是thị 分phần/phân 譬thí 。 須tu 將tương 法pháp 定định 方phương 顯hiển 偏thiên 圓viên 。 如như 如Như 來Lai 藏tạng 經kinh 九cửu 喻dụ 。 止Chỉ 觀Quán 喻dụ 別biệt 餘dư 文văn 喻dụ 圓viên 。 今kim 氷băng 水thủy 等đẳng 亦diệc 兼kiêm 圓viên 別biệt 。 何hà 者giả 。 若nhược 謂vị 結kết 佛Phật 界giới 水thủy 為vi 九cửu 界giới 氷băng 。 融dung 九cửu 界giới 氷băng 。 歸quy 佛Phật 界giới 水thủy 。 此thử 猶do 屬thuộc 別biệt 。 若nhược 知tri 十thập 界giới 互hỗ 具cụ 如như 水thủy 。 情tình 執chấp 十thập 界giới 局cục 限hạn 如như 氷băng 。 融dung 情tình 執chấp 氷băng 成thành 互hỗ 具cụ 水thủy 。 斯tư 為vi 圓viên 理lý 。 薪tân 火hỏa 縛phược 脫thoát 其kỳ 例lệ 可khả 知tri 。 故cố 十thập 二nhị 緣duyên 輪luân 迴hồi 之chi 法pháp 。 謂vị 實thật 則tắc 三tam 障chướng 確xác 爾nhĩ 。 情tình 虛hư 則tắc 三tam 德đức 圓viên 融dung 。 於ư 十thập 二nhị 緣duyên 不bất 損tổn 毫hào 微vi 。 全toàn 為vi 妙diệu 境cảnh 。 即tức 惑hoặc 業nghiệp 苦khổ 一nhất 一nhất 通thông 徹triệt 法Pháp 界Giới 邊biên 底để 。 是thị 名danh 三tam 道đạo 。 欲dục 顯hiển 此thử 三tam 圓viên 融dung 義nghĩa 故cố 。 名danh 從tùng 勝thắng 立lập 。 故cố 云vân 法Pháp 身thân 般Bát 若Nhã 解giải 脫thoát 。 但đãn 轉chuyển 其kỳ 名danh 。 不bất 改cải 法pháp 體thể 。 其kỳ 實thật 秖kỳ 是thị 當đương 體thể 通thông 徹triệt 耳nhĩ 。 三tam 約ước 體thể 達đạt 例lệ 德đức 對đối 喻dụ 。 問vấn 前tiền 明minh 三tam 識thức 。 第đệ 九cửu 一nhất 性tánh 對đối 八bát 七thất 二nhị 修tu 。 以dĩ 明minh 離ly 合hợp 故cố 類loại 三tam 德đức 。 今kim 明minh 三tam 道đạo 三tam 俱câu 逆nghịch 修tu 。 如như 何hà 說thuyết 於ư 修tu 二nhị 性tánh 一nhất 。 此thử 義nghĩa 不bất 成thành 則tắc 與dữ 諸chư 三tam 有hữu 二nhị 有hữu 別biệt 。 豈khởi 是thị 三tam 字tự 所sở 譬thí 之chi 法pháp 。 答đáp 即tức 事sự 而nhi 理lý 事sự 理lý 無vô 差sai 。 且thả 如như 事sự 中trung 惑hoặc 起khởi 於ư 業nghiệp 。 業nghiệp 感cảm 於ư 苦khổ 苦khổ 還hoàn 起khởi 惑hoặc 。 此thử 三tam 修tu 惡ác 即tức 是thị 性tánh 惡ác 乃nãi 名danh 性tánh 三tam 。 亦diệc 即tức 因nhân 法pháp 轉chuyển 名danh 三tam 識thức 。 三tam 佛Phật 性tánh 。 三tam 般Bát 若Nhã 。 三tam 菩Bồ 提Đề 。 三tam 大Đại 乘Thừa 。 亦diệc 即tức 果quả 法pháp 轉chuyển 名danh 三Tam 身Thân 三tam 涅Niết 槃Bàn 。 亦diệc 即tức 果quả 用dụng 轉chuyển 名danh 三Tam 寶Bảo 。 亦diệc 即tức 祕bí 藏tạng 轉chuyển 名danh 三tam 德đức 。 故cố 知tri 節tiết 節tiết 但đãn 轉chuyển 其kỳ 名danh 。 不bất 改cải 其kỳ 法pháp 。 故cố 不bất 二nhị 門môn 云vân 。 性tánh 指chỉ 三tam 障chướng 是thị 故cố 具cụ 三tam 。 修tu 從tùng 性tánh 成thành 成thành 三tam 法pháp 爾nhĩ 。 其kỳ 義nghĩa 既ký 爾nhĩ 。 安an 云vân 三tam 道đạo 不bất 具cụ 離ly 合hợp 。 以dĩ 金kim 光quang 明minh 譬thí 於ư 三tam 道đạo 。 其kỳ 意ý 略lược 爾nhĩ 。 二nhị 示thị 融dung 通thông 三tam 。 初sơ 勸khuyến 解giải 法pháp 圓viên 融dung 。 上thượng 極cực 三tam 德đức 下hạ 至chí 三tam 道đạo 。 不bất 增tăng 不bất 減giảm 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 即tức 異dị 而nhi 同đồng 也dã 。 迷mê 解giải 智trí 行hành 因nhân 果quả 自tự 他tha 。 至chí 同đồng 歸quy 處xứ 名danh 義nghĩa 不bất 濫lạm 。 即tức 同đồng 而nhi 異dị 也dã 。 終chung 日nhật 同đồng 終chung 日nhật 異dị 。 用dụng 十thập 同đồng 異dị 以dĩ 為vi 初sơ 門môn 。 從tùng 門môn 入nhập 者giả 。 則tắc 於ư 一nhất 切thiết 同đồng 異dị 無vô 礙ngại 。 如như 風phong 行hành 空không 。 能năng 於ư 一nhất 法pháp 。 解giải 一nhất 切thiết 法pháp 。 若nhược 同đồng 若nhược 異dị 。 能năng 於ư 百bách 法pháp 。 解giải 一nhất 切thiết 法pháp 。 千thiên 法pháp 萬vạn 法pháp 河hà 沙sa 塵trần 數số 。 各các 解giải 一nhất 切thiết 。 若nhược 同đồng 若nhược 異dị 。 故cố 云vân 亦diệc 如như 是thị 。 二nhị 引dẫn 諸chư 經kinh 圓viên 證chứng 。 一nhất 法Pháp 門môn 者giả 。 趣thú 舉cử 一nhất 法pháp 攝nhiếp 無vô 量lượng 法pháp 。 故cố 云vân 眷quyến 屬thuộc 。 彼bỉ 彼bỉ 攝nhiếp 法pháp 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 此thử 經Kinh 云vân 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 含hàm 受thọ 一nhất 切thiết 法pháp 。 以dĩ 此thử 例lệ 之chi 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 皆giai 譬thí 眾chúng 香hương 之chi 丸hoàn 隨tùy 色sắc 之chi 珠châu 。 地địa 具cụ 四tứ 微vi 海hải 容dung 諸chư 水thủy 。 若nhược 同đồng 若nhược 異dị 。 合hợp 法pháp 可khả 知tri 。 三tam 設thiết 問vấn 答đáp 顯hiển 益ích 。 問vấn 意ý 者giả 如như 前tiền 三tam 德đức 。 尊tôn 重trọng 名danh 三Tam 寶Bảo 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 名danh 三tam 涅Niết 槃Bàn 。 乃nãi 至chí 通thông 達đạt 名danh 三tam 道đạo 。 此thử 於ư 一nhất 法pháp 顯hiển 一nhất 切thiết 法pháp 。 已dĩ 自tự 具cụ 足túc 。 何hà 用dụng 更cánh 說thuyết 三Tam 寶Bảo 等đẳng 九cửu 法pháp 。 及cập 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 各các 能năng 攝nhiếp 一nhất 切thiết 法pháp 耶da 。 答đáp 意ý 者giả 。 其kỳ 實thật 一nhất 法pháp 已dĩ 具cụ 一nhất 切thiết 。 無vô 所sở 減giảm 少thiểu 。 但đãn 為vi 人nhân 根căn 宿túc 熏huân 差sai 別biệt 。 致trí 令linh 宜nghi 樂nhạo/nhạc/lạc 斷đoạn 證chứng 託thác 緣duyên 不bất 同đồng 。 有hữu 聞văn 三tam 德đức 攝nhiếp 一nhất 切thiết 法pháp 。 得đắc 四tứ 益ích 者giả 。 乃nãi 至chí 有hữu 聞văn 三tam 道đạo 攝nhiếp 一nhất 切thiết 法pháp 。 得đắc 四tứ 益ích 者giả 。 故cố 須tu 遍biến 說thuyết 能năng 益ích 多đa 機cơ 。 一nhất 說thuyết 下hạ 明minh 於ư 遍biến 說thuyết 。 令linh 彼bỉ 一nhất 人nhân 生sanh 一nhất 切thiết 解giải 。 圓viên 頓đốn 根căn 性tánh 聞văn 說thuyết 一nhất 法pháp 尚thượng 解giải 一nhất 切thiết 。 若nhược 聞văn 諸chư 法pháp 妙diệu 解giải 愈dũ 明minh 。 能năng 知tri 佛Phật 意ý 。 佛Phật 是thị 一Nhất 切Thiết 智Trí 人nhân 。 故cố 云vân 智trí 者giả 。 麁thô 言ngôn 軟nhuyễn 語ngữ 者giả 。 大đại 經Kinh 云vân 。 諸chư 佛Phật 常thường 軟nhuyễn 語ngữ 。 為vi 眾chúng 故cố 說thuyết 麁thô 。 麁thô 言ngôn 及cập 軟nhuyễn 語ngữ 。 皆giai 歸quy 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 然nhiên 則tắc 麁thô 軟nhuyễn 之chi 言ngôn 該cai 乎hồ 一nhất 切thiết 。 今kim 就tựu 十thập 法pháp 論luận 者giả 。 三tam 道đạo 至chí 麁thô 。 中trung 八bát 相tương 望vọng 三tam 德đức 至chí 軟nhuyễn 。 既ký 約ước 圓viên 說thuyết 。 一nhất 一nhất 互hỗ 融dung 法pháp 法pháp 高cao 廣quảng 。 故cố 令linh 聞văn 者giả 入nhập 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 及cập 無vô 違vi 諍tranh 也dã 。

金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 。 玄Huyền 義Nghĩa 拾Thập 遺Di 記Ký 卷quyển 第đệ 二nhị

Print Friendly, PDF & Email