金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 玄Huyền 義Nghĩa 拾Thập 遺Di 記Ký
Quyển 1
宋Tống 知Tri 禮Lễ 述Thuật

金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 。 玄Huyền 義Nghĩa 拾Thập 遺Di 記Ký 卷quyển 第đệ 一nhất (# 并tinh 序tự )#

宋tống 四tứ 明minh 沙Sa 門Môn 知tri 禮lễ 述thuật

問vấn 曰viết 。 昔tích 者giả 寶bảo 雲vân 法Pháp 師sư 。 嘗thường 有hữu 撰soạn 集tập 贊tán 釋thích 玄huyền 辯biện 。 近cận 歲tuế 孤cô 山sơn 闍xà 梨lê 。 又hựu 以dĩ 章chương 記ký 表biểu 明minh 微vi 旨chỉ 。 今kim 復phục 纂toản 述thuật 其kỳ 故cố 何hà 哉tai 。

答đáp 曰viết 。

寶bảo 雲vân 。 講giảng 次thứ 學học 徒đồ 隨tùy 錄lục 義nghĩa 或hoặc 闕khuyết 如như 。 未vị 及cập 補bổ 治trị 不bất 幸hạnh 歸quy 寂tịch 。 孤cô 山sơn 之chi 製chế 多đa 事sự 消tiêu 文văn 。 復phục 於ư 中trung 間gian 毀hủy 除trừ 觀quán 心tâm 。 斯tư 實thật 不bất 忍nhẫn 。 今kim 故cố 秉bỉnh 筆bút 拾thập 先tiên 師sư 遺di 餘dư 之chi 義nghĩa 。 拾thập 後hậu 人nhân 遺di 棄khí 之chi 文văn 。 使sử 教giáo 行hành 二nhị 塗đồ 不bất 至chí 壅ủng 蔽tế 。 但đãn 諭dụ 新tân 學học 達đạt 者giả 。 無vô 誚tiếu 吾ngô 之chi 煩phiền 辭từ 也dã 。

時thời 天thiên 聖thánh 元nguyên 年niên 歲tuế 次thứ 癸quý 亥hợi 四tứ 月nguyệt 望vọng 日nhật 序tự 。

題đề 有hữu 六lục 字tự 。 上thượng 四tứ 所sở 釋thích 。 下hạ 二nhị 能năng 釋thích 。 能năng 釋thích 乃nãi 通thông 。 由do 智trí 者giả 師sư 解giải 釋thích 諸chư 經kinh 皆giai 立lập 五ngũ 義nghĩa 。 故cố 以dĩ 所sở 釋thích 揀giản 非phi 他tha 部bộ 。 入nhập 文văn 廣quảng 解giải 經kinh 題đề 四tứ 字tự 故cố 不bất 預dự 敘tự 。 能năng 釋thích 二nhị 字tự 者giả 。 玄huyền 謂vị 幽u 微vi 難nan 見kiến 也dã 。 義nghĩa 謂vị 理lý 趣thú 深thâm 有hữu 所sở 以dĩ 也dã 。 其kỳ 幽u 微vi 義nghĩa 而nhi 有hữu 五ngũ 重trọng/trùng 。 蓋cái 一nhất 經kinh 始thỉ 終chung 能năng 詮thuyên 之chi 名danh 。 所sở 召triệu 之chi 體thể 。 即tức 體thể 之chi 宗tông 。 宗tông 成thành 力lực 用dụng 。 此thử 四tứ 言ngôn 教giáo 通thông 局cục 相tướng 狀trạng 。 大đại 師sư 搜sưu 抉# 。 如như 是thị 五ngũ 義nghĩa 。 解giải 釋thích 一nhất 題đề 。 欲dục 令linh 學học 者giả 。 預dự 知tri 經kinh 旨chỉ 然nhiên 後hậu 尋tầm 文văn 。 使sử 於ư 文văn 文văn 成thành 智trí 行hành 故cố 。 斯tư 是thị 道Đạo 場Tràng 持trì 因nhân 靜tĩnh 發phát 。 稱xưng 會hội 佛Phật 心tâm 演diễn 茲tư 奧áo 。 旨chỉ 故cố 不bất 可khả 以dĩ 暗ám 證chứng 者giả 及cập 尋tầm 文văn 者giả 同đồng 日nhật 而nhi 語ngữ 也dã 。 幽u 微vi 所sở 以dĩ 豈khởi 虛hư 名danh 哉tai 。 能năng 說thuyết 師sư 號hiệu 者giả 。 天thiên 台thai 即tức 棲tê 真chân 之chi 處xứ 。 智trí 者giả 是thị 隋tùy 主chủ 所sở 稱xưng 。 大đại 師sư 乃nãi 群quần 生sanh 模mô 範phạm 。 說thuyết 者giả 揀giản 異dị 他tha 師sư 握ác 筆bút 撰soạn 述thuật 也dã 。 若nhược 始thỉ 終chung 事sự 迹tích 具cụ 彰chương 別biệt 傳truyền 。 今kim 略lược 不bất 書thư 。 二nhị 釋thích 文văn 二nhị 。 初sơ 釋thích 序tự 文văn 二nhị 。 初sơ 總tổng 示thị 法pháp 體thể 。 此thử 者giả 指chỉ 定định 之chi 辭từ 也dã 。 金kim 光quang 明minh 者giả 。 所sở 示thị 法pháp 體thể 也dã 。 甚thậm 深thâm 無vô 量lượng 。 明minh 體thể 德đức 也dã 。 應ưng 知tri 此thử 經Kinh 三tam 字tự 別biệt 題đề 是thị 法pháp 非phi 譬thí 。 何hà 以dĩ 知tri 然nhiên 。 經kinh 敘tự 如Như 來Lai 游du 於ư 無vô 量lượng 甚thậm 深thâm 法Pháp 性tánh 。 諸chư 佛Phật 行hành 處xứ 。 乃nãi 住trụ 此thử 定định 而nhi 便tiện 唱xướng 云vân 。 是thị 金Kim 光Quang 明Minh 。 諸chư 經Kinh 之chi 王vương 。 豈khởi 非phi 直trực 指chỉ 所sở 游du 法pháp 性tánh 。 名danh 金Kim 光Quang 明Minh 。 不bất 云vân 法pháp 性tánh 如như 金kim 光quang 明minh 。 而nhi 下hạ 文văn 所sở 立lập 譬thí 喻dụ 一nhất 釋thích 者giả 。 蓋cái 以dĩ 諸chư 師sư 解giải 金kim 光quang 明minh 為vi 世thế 物vật 象tượng 。 用dụng 譬thí 如Như 來Lai 所sở 得đắc 深thâm 法Pháp 。 諸chư 師sư 雖tuy 乃nãi 用dụng 譬thí 顯hiển 法pháp 。 其kỳ 實thật 不bất 知tri 法pháp 相tướng 圓viên 融dung 。 隨tùy 名danh 局cục 解giải 。 是thị 故cố 不bất 能năng 。 遍biến 譬thí 諸chư 法pháp 。 大đại 師sư 欲dục 示thị 金kim 光quang 明minh 海hải 。 無vô 法pháp 不bất 備bị 無vô 法pháp 不bất 融dung 。 故cố 順thuận 諸chư 師sư 以dĩ 金kim 光quang 明minh 三tam 字tự 為vi 譬thí 。 具cụ 足túc 比tỉ 況huống 佛Phật 之chi 所sở 游du 。 略lược 則tắc 十thập 種chủng 三tam 法pháp 。 廣quảng 則tắc 一nhất 切thiết 法pháp 門môn 。 一nhất 一nhất 互hỗ 融dung 。 皆giai 不bất 思tư 議nghị 。 此thử 乃nãi 格cách 他tha 譬thí 法pháp 不bất 周chu 。 因nhân 此thử 廣quảng 顯hiển 法pháp 性tánh 圓viên 具cụ 。 然nhiên 雖tuy 順thuận 他tha 以dĩ 譬thí 顯hiển 法pháp 。 其kỳ 如như 經kinh 題đề 是thị 法pháp 非phi 譬thí 。 故cố 後hậu 自tự 立lập 附phụ 文văn 當đương 體thể 二nhị 種chủng 解giải 釋thích 。 斥xích 彼bỉ 義nghĩa 推thôi 譬thí 喻dụ 疎sơ 遠viễn 。 依y 經kinh 就tựu 法pháp 方phương 為vi 親thân 切thiết 。 斯tư 由do 大đại 師sư 深thâm 解giải 法Pháp 性tánh 。 可khả 尊tôn 可khả 貴quý 。 當đương 體thể 名danh 金kim 。 寂tịch 而nhi 常thường 照chiếu 。 當đương 體thể 名danh 光quang 。 大đại 悲bi 益ích 物vật 。 當đương 體thể 稱xưng 明minh 。 是thị 知tri 法pháp 性tánh 具cụ 金kim 光quang 明minh 。 真chân 實thật 名danh 義nghĩa 究cứu 竟cánh 成thành 就tựu 也dã 。 除trừ 法pháp 性tánh 外ngoại 所sở 有hữu 名danh 言ngôn 皆giai 無vô 實thật 義nghĩa 。 故cố 金kim 光quang 明minh 三tam 種chủng 法Pháp 門môn 。 舉cử 一nhất 即tức 三tam 全toàn 三tam 是thị 一nhất 。 非phi 三tam 非phi 一nhất 而nhi 一nhất 而nhi 三tam 。 不bất 縱túng/tung 不bất 橫hoạnh/hoành 絕tuyệt 思tư 絕tuyệt 議nghị 。 是thị 祕bí 密mật 藏tạng 佛Phật 所sở 游du 處xứ 。 又hựu 復phục 應ưng 知tri 。 以dĩ 金kim 光quang 明minh 示thị 法pháp 體thể 者giả 。 即tức 五ngũ 章chương 體thể 蓋cái 由do 此thử 經Kinh 。 以dĩ 金kim 光quang 明minh 為vi 名danh 。 以dĩ 金kim 光quang 明minh 為vi 體thể 。 以dĩ 金kim 光quang 明minh 為vi 宗tông 。 以dĩ 金kim 光quang 明minh 為vi 用dụng 。 以dĩ 金kim 光quang 明minh 而nhi 為vi 教giáo 相tương/tướng 。 亦diệc 可khả 三tam 字tự 別biệt 對đối 五ngũ 章chương 以dĩ 金kim 為vi 體thể 。 以dĩ 光quang 為vi 宗tông 。 以dĩ 明minh 為vi 用dụng 。 總tổng 三tam 為vi 名danh 。 分phân 別biệt 三tam 名danh 而nhi 為vi 教giáo 相tương/tướng 。 法pháp 體thể 既ký 爾nhĩ 。 體thể 德đức 合hợp 然nhiên 。 甚thậm 深thâm 是thị 光quang 之chi 德đức 。 窮cùng 法pháp 性tánh 底để 故cố 。 無vô 量lượng 是thị 明minh 之chi 德đức 達đạt 法pháp 性tánh 邊biên 故cố 此thử 二nhị 不bất 二nhị 是thị 金kim 之chi 德đức 。 法pháp 性tánh 究cứu 竟cánh 尊tôn 貴quý 義nghĩa 故cố 。 亦diệc 可khả 三tam 義nghĩa 皆giai 甚thậm 深thâm 皆giai 無vô 量lượng 皆giai 不bất 二nhị 。 五ngũ 章chương 之chi 德đức 莫mạc 不bất 如như 是thị 。 二nhị 別biệt 明minh 教giáo 意ý 。 上thượng 已dĩ 總tổng 示thị 五ngũ 章chương 法pháp 體thể 。 今kim 乃nãi 別biệt 明minh 起khởi 教giáo 之chi 意ý 。 初sơ 敘tự 說thuyết 經Kinh 意ý 。 即tức 如Như 來Lai 顯hiển 示thị 五ngũ 章chương 。 二nhị 敘tự 宣tuyên 通thông 意ý 。 即tức 是thị 智trí 者giả 流lưu 行hành 五ngũ 章chương 。 初sơ 自tự 為vi 二nhị 。 初sơ 據cứ 理lý 絕tuyệt 言ngôn 。 蓋cái 由do 至chí 理lý 但đãn 可khả 妙diệu 證chứng 難nan 以dĩ 肰nhiên 名danh 。 二nhị 赴phó 緣duyên 可khả 說thuyết 。 此thử 約ước 大đại 悲bi 無vô 說thuyết 而nhi 說thuyết 。 說thuyết 必tất 利lợi 人nhân 。 初sơ 又hựu 為vi 二nhị 。 初sơ 約ước 我ngã 辨biện 。 上thượng 至chí 極cực 果quả 下hạ 及cập 庸dong 凡phàm 。 皆giai 不bất 能năng 令linh 妙diệu 理lý 有hữu 說thuyết 。 更cánh 分phần/phân 三tam 。 初sơ 明minh 果quả 人nhân 不bất 能năng 盡tận 喻dụ 。 四tứ 佛Phật 說thuyết 偈kệ 山sơn 斤cân 海hải 滴tích 地địa 塵trần 空không 界giới 。 皆giai 不bất 能năng 比tỉ 。 釋Thích 尊Tôn 壽thọ 命mạng 。 此thử 之chi 四tứ 喻dụ 虛hư 空không 最tối 大đại 。 以dĩ 山sơn 等đẳng 三tam 依y 空không 立lập 故cố 。 虛hư 空không 雖tuy 大đại 而nhi 是thị 妄vọng 心tâm 變biến 起khởi 之chi 境cảnh 。 迷mê 真chân 故cố 生sanh 悟ngộ 性tánh 則tắc 滅diệt 。 與dữ 眼nhãn 作tác 對đối 心tâm 緣duyên 所sở 及cập 。 安an 能năng 盡tận 喻dụ 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 金kim 光quang 明minh 耶da 。 故cố 經Kinh 云vân 。 空không 生sanh 大đại 覺giác 中trung 。 如như 海hải 一nhất 漚âu 發phát 。 寧ninh 將tương 一nhất 漚âu 類loại 乎hồ 大đại 海hải 。 空không 向hướng 莫mạc 喻dụ 。 三tam 那na 可khả 論luận 。 問vấn 經Kinh 云vân 空không 等đẳng 莫mạc 比tỉ 釋thích 尊tôn 。 所sở 得đắc 壽thọ 命mạng 。 今kim 何hà 得đắc 云vân 不bất 類loại 大đại 覺giác 及cập 金kim 光quang 明minh 。 答đáp 覺giác 性tánh 若nhược 少thiểu 金kim 等đẳng 三tam 義nghĩa 則tắc 不bất 名danh 大đại 。 釋Thích 尊Tôn 壽thọ 命mạng 。 義nghĩa 當đương 於ư 明minh 。 不bất 具cụ 金kim 光quang 則tắc 非phi 永vĩnh 壽thọ 。 一nhất 法pháp 不bất 少thiểu 。 三tam 法pháp 不bất 多đa 。 生sanh 佛Phật 無vô 差sai 體thể 用dụng 不bất 二nhị 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 。 非phi 方Phương 等Đẳng 義nghĩa 。 四tứ 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 喻dụ 不bất 能năng 及cập 。 彰chương 理lý 絕tuyệt 言ngôn 也dã 。 二nhị 明minh 因nhân 位vị 未vị 能năng 窮cùng 源nguyên 。 上thượng 舉cử 果quả 佛Phật 證chứng 雖tuy 究cứu 竟cánh 而nhi 法pháp 本bổn 寂tịch 滅diệt 。 故cố 言ngôn 喻dụ 莫mạc 彰chương 。 今kim 辨biện 因nhân 人nhân 未vị 到đáo 性tánh 源nguyên 。 故cố 擬nghĩ 議nghị 非phi 及cập 。 此thử 自tự 為vi 二nhị 。 初sơ 約ước 喻dụ 以dĩ 智trí 斷đoạn 斥xích 。 日nhật 輪luân 赫hách 奕dịch 喻dụ 智trí 德đức 般Bát 若Nhã 。 嬰anh 兒nhi 之chi 眼nhãn 喻dụ 空không 假giả 觀quán 慧tuệ 。 既ký 違vi 本bổn 智trí 則tắc 非phi 佛Phật 眼nhãn 。 故cố 於ư 智trí 德đức 赫hách 日nhật 非phi 所sở 瞻chiêm 仰ngưỡng 。 大đại 舶bạc 樓lâu 櫓lỗ 喻dụ 斷đoạn 德đức 解giải 脫thoát 。 新tân 產sản 之chi 婦phụ 喻dụ 生sanh 法pháp 緣duyên 慈từ 。 既ký 異dị 無vô 緣duyên 則tắc 無vô 妙diệu 力lực 。 故cố 於ư 斷đoạn 德đức 樓lâu 櫓lỗ 非phi 所sở 執chấp 持trì 。 此thử 約ước 圓viên 果quả 三tam 智trí 三tam 脫thoát 。 斥xích 前tiền 三tam 教giáo 菩Bồ 薩Tát 悲bi 智trí 故cố 也dã 。 若nhược 圓viên 菩Bồ 薩Tát 修tu 既ký 即tức 性tánh 則tắc 能năng 從tùng 始thỉ 不bất 乖quai 二nhị 德đức 。 然nhiên 雖tuy 解giải 即tức 。 若nhược 因nhân 望vọng 果quả 智trí 有hữu 明minh 昧muội 。 力lực 分phần/phân 強cường 弱nhược 。 是thị 故cố 因nhân 人nhân 於ư 果quả 智trí 斷đoạn 。 亦diệc 非phi 瞻chiêm 仰ngưỡng 及cập 以dĩ 執chấp 持trì 。 須tu 了liễu 智trí 斷đoạn 。 名danh 為vi 光Quang 明Minh 。 二nhị 德đức 不bất 二nhị 即tức 是thị 法Pháp 身thân 。 復phục 名danh 為vi 金kim 。 雖tuy 用dụng 二nhị 斥xích 。 乃nãi 顯hiển 未vị 窮cùng 三tam 法pháp 源nguyên 也dã 。 二nhị 約ước 法pháp 以dĩ 因nhân 果quả 定định 。 偏thiên 圓viên 菩Bồ 薩Tát 皆giai 能năng 伏phục 斷đoạn 。 隨tùy 其kỳ 所sở 行hành 。 悉tất 名danh 清thanh 淨tịnh 。 今kim 圓viên 極cực 果quả 。 所sở 行hành 法pháp 性tánh 。 超siêu 越việt 一nhất 切thiết 。 故cố 言ngôn 過quá 也dã 。 於ư 金kim 光quang 明minh 極cực 證chứng 之chi 人nhân 。 尚thượng 不bất 能năng 喻dụ 。 未vị 窮cùng 源nguyên 者giả 寧ninh 可khả 言ngôn 耶da 。 三Tam 明Minh 凡phàm 小tiểu 全toàn 迷mê 所sở 以dĩ 二nhị 。 初sơ 小tiểu 。 偏thiên 圓viên 菩Bồ 薩Tát 發phát 曠khoáng 大đại 心tâm 。 有hữu 分phần/phân 證chứng 智trí 。 於ư 金kim 光quang 明minh 妙diệu 絕tuyệt 之chi 理lý 。 猶do 尚thượng 不bất 能năng 。 騰đằng 象tượng 立lập 言ngôn 。 況huống 復phục 二Nhị 乘Thừa 滅diệt 心tâm 自tự 度độ 如như 聾lung 望vọng 啞á 。 豈khởi 能năng 思tư 說thuyết 。 諸chư 佛Phật 行hành 處xứ 。 二nhị 凡phàm 。 三tam 乘thừa 賢hiền 聖thánh 。 雖tuy 小tiểu 異dị 大đại 因nhân 不bất 及cập 果quả 。 而nhi 能năng 修tu 證chứng 三tam 諦đế 理lý 智trí 。 尚thượng 莫mạc 言ngôn 想tưởng 金kim 光quang 明minh 海hải 。 況huống 凡phàm 外ngoại 之chi 徒đồ 本bổn 非phi 其kỳ 分phần/phân 。 隨tùy 語ngữ 生sanh 見kiến 故cố 言ngôn 則tắc 傷thương 實thật 。 既ký 執chấp 無vô 言ngôn 故cố 默mặc 則tắc 致trí 失thất 。 若nhược 具cụ 論luận 於ư 言ngôn 乃nãi 有hữu 單đơn 複phức 及cập 具cụ 足túc 句cú 。 具cụ 論luận 於ư 默mặc 。 則tắc 於ư 三tam 重trọng/trùng 四tứ 句cú 之chi 外ngoại 。 各các 一nhất 無vô 言ngôn 并tinh 犢độc 子tử 部bộ 。 我ngã 在tại 第đệ 五ngũ 不bất 可khả 說thuyết 藏tạng 。 此thử 皆giai 邪tà 外ngoại 發phát 語ngữ 默mặc 見kiến 也dã 。 若nhược 悠du 悠du 者giả 。 及cập 學học 佛Phật 人nhân 惟duy 理lý 之chi 心tâm 非phi 語ngữ 即tức 默mặc 。 於ư 茲tư 二nhị 處xứ 增tăng 見kiến 長trường/trưởng 非phi 。 雖tuy 非phi 神thần 我ngã 全toàn 當đương 人nhân 執chấp 。 故cố 四tứ 教giáo 四tứ 門môn 皆giai 生sanh 語ngữ 見kiến 。 離ly 四tứ 即tức 起khởi 無vô 言ngôn 之chi 見kiến 。 故cố 起khởi 信tín 論luận 明minh 五ngũ 人nhân 執chấp 。 皆giai 是thị 執chấp 於ư 如Như 來Lai 藏tạng 起khởi 。 今kim 之chi 所sở 斥xích 正chánh 在tại 此thử 人nhân 。 故cố 言ngôn 與dữ 默mặc 皆giai 云vân 不bất 可khả 。 如như 是thị 具cụ 論luận 凡phàm 夫phu 起khởi 見kiến 之chi 語ngữ 默mặc 。 二Nhị 乘Thừa 偏thiên 證chứng 之chi 思tư 說thuyết 。 菩Bồ 薩Tát 未vị 極cực 之chi 智trí 辯biện 。 皆giai 不bất 能năng 詮thuyên 至chí 圓viên 之chi 性tánh 。 上thượng 至chí 果quả 佛Phật 純thuần 淨tịnh 心tâm 口khẩu 究cứu 竟cánh 說thuyết 證chứng 。 亦diệc 不bất 能năng 喻dụ 者giả 。 蓋cái 顯hiển 金kim 光quang 明minh 本bổn 來lai 祕bí 密mật 。 離ly 言ngôn 說thuyết 相tương 離ly 心tâm 緣duyên 相tương/tướng 。 俾tỉ 乎hồ 行hành 者giả 辭từ 喪táng 慮lự 忘vong 。 二nhị 引dẫn 文văn 證chứng 二nhị 。 初sơ 大đại 品phẩm 。 彼bỉ 經kinh 及cập 論luận 明minh 先tiên 尼ni 梵Phạm 志Chí 。 本bổn 雖tuy 邪tà 外ngoại 道đạo 機cơ 已dĩ 熟thục 。 詣nghệ 佛Phật 請thỉnh 云vân 。 令linh 我ngã 此thử 坐tọa 不bất 起khởi 得đắc 眼nhãn 。 佛Phật 為vi 開khai 決quyết 。 證chứng 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 佛Phật 還hoàn 詰cật 其kỳ 悟ngộ 理lý 之chi 智trí 。 由do 內nội 觀quán 故cố 得đắc 是thị 智trí 耶da 。

答đáp 言ngôn 。

不phủ 也dã 。 外ngoại 觀quán 及cập 以dĩ 內nội 外ngoại 俱câu 等đẳng 得đắc 是thị 智trí 耶da 。 皆giai 答đáp 不phủ 也dã 。 此thử 乃nãi 四tứ 句cú 言ngôn 想tưởng 都đô 絕tuyệt 方phương 得đắc 預dự 流lưu 。 小tiểu 智trí 尚thượng 爾nhĩ 。 況huống 金kim 光quang 明minh 乎hồ 。 二nhị 大đại 經kinh 。 初sơ 文văn 總tổng 泯mẫn 一nhất 切thiết 思tư 說thuyết 。 又hựu 生sanh 生sanh 下hạ 別biệt 忘vong 四tứ 說thuyết 。 今kim 家gia 以dĩ 此thử 泯mẫn 於ư 四tứ 教giáo 言ngôn 思tư 之chi 道đạo 。 實thật 因nhân 緣duyên 生sanh 成thành 所sở 生sanh 法pháp 。 故cố 名danh 生sanh 生sanh 三tam 藏tạng 教giáo 也dã 。 幻huyễn 有hữu 之chi 生sanh 。 即tức 是thị 不bất 生sanh 。 名danh 生sanh 不bất 生sanh 。 通thông 教giáo 也dã 。 不bất 住trụ 不bất 生sanh 立lập 十thập 界giới 生sanh 。 名danh 不bất 生sanh 生sanh 。 別biệt 教giáo 也dã 。 圓viên 教giáo 名danh 為vi 不bất 生sanh 不bất 生sanh 者giả 。 理lý 本bổn 不bất 生sanh 。 事sự 即tức 理lý 故cố 。 事sự 亦diệc 不bất 生sanh 。 名danh 不bất 生sanh 不bất 生sanh 。 性tánh 本bổn 不bất 生sanh 順thuận 修tu 即tức 性tánh 。 修tu 亦diệc 不bất 生sanh 。 故cố 二nhị 不bất 生sanh 。 惑hoặc 體thể 空không 故cố 不bất 生sanh 。 智trí 用dụng 忘vong 故cố 不bất 生sanh 。 故cố 二nhị 不bất 生sanh 。 無vô 因nhân 可khả 修tu 故cố 不bất 生sanh 。 無vô 果quả 可khả 剋khắc 故cố 不bất 生sanh 。 故cố 二nhị 不bất 生sanh 。 自tự 他tha 感cảm 應ứng 諸chư 相tướng 對đối 法pháp 性tánh 皆giai 不bất 二nhị 。 本bổn 寂tịch 滅diệt 故cố 重trọng/trùng 言ngôn 不bất 生sanh 。 四tứ 種chủng 皆giai 云vân 不bất 可khả 說thuyết 者giả 。 斯tư 有hữu 二nhị 意ý 。 若nhược 當đương 分phần/phân 者giả 。 四tứ 教giáo 之chi 理lý 但đãn 可khả 智trí 證chứng 。 皆giai 不bất 可khả 說thuyết 。 身thân 子tử 云vân 。 解giải 脫thoát 之chi 中trung 。 無vô 有hữu 言ngôn 說thuyết 。 三tam 藏tạng 也dã 。 三tam 人nhân 同đồng 以dĩ 無vô 言ngôn 說thuyết 道Đạo 。 斷đoạn 諸chư 煩phiền 惱não 。 通thông 也dã 。 無vô 言ngôn 童đồng 子tử 。 非phi 凡phàm 非phi 聖thánh 。 非phi 有hữu 非phi 空không 。 故cố 不bất 言ngôn 者giả 。 別biệt 也dã 。 諸chư 法pháp 寂tịch 滅diệt 。 不bất 可khả 言ngôn 宜nghi 。 圓viên 也dã 。 若nhược 跨khóa 節tiết 者giả 。 圓viên 妙diệu 之chi 理lý 都đô 不bất 可khả 以dĩ 四tứ 種chủng 言ngôn 示thị 。 尚thượng 叵phả 圓viên 說thuyết 。 況huống 三tam 教giáo 耶da 。 如như 此thử 皆giai 彰chương 法pháp 金kim 光quang 明minh 是thị 祕bí 密mật 藏tạng 不bất 可khả 思tư 議nghị 矣hĩ 。 二nhị 赴phó 緣duyên 可khả 說thuyết 。 金kim 光quang 明minh 理lý 雖tuy 離ly 相tương/tướng 寂tịch 滅diệt 。 若nhược 忘vong 情tình 而nhi 證chứng 。 以dĩ 四tứ 悉tất 檀đàn 無vô 說thuyết 而nhi 說thuyết 。 則tắc 令linh 眾chúng 生sanh 獲hoạch 益ích 無vô 量lượng 。 文văn 自tự 為vi 四tứ 。 初sơ 明minh 有hữu 緣duyên 須tu 說thuyết 。 大đại 經kinh 四tứ 種chủng 不bất 可khả 說thuyết 後hậu 。 即tức 云vân 有hữu 因nhân 緣duyên 故cố 。 亦diệc 可khả 得đắc 說thuyết 。 豈khởi 非phi 赴phó 緣duyên 可khả 作tác 四tứ 說thuyết 。 言ngôn 有hữu 因nhân 緣duyên 者giả 。 十thập 因nhân 緣duyên 也dã 。 於ư 十thập 二nhị 中trung 唯duy 除trừ 未vị 來lai 生sanh 死tử 二nhị 支chi 。 此thử 是thị 因nhân 緣duyên 。 所sở 成thành 果quả 故cố 。 過quá 去khứ 無vô 明minh 至chí 現hiện 在tại 有hữu 。 此thử 十thập 皆giai 是thị 能năng 成thành 因nhân 緣duyên 。 能năng 成thành 四tứ 教giáo 。 所sở 得đắc 之chi 果Quả 。 何hà 者giả 。 以dĩ 無vô 明minh 支chi 乃nãi 是thị 過quá 去khứ 。 愛ái 取thủ 之chi 心tâm 。 以dĩ 有hữu 此thử 心tâm 故cố 。 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 示thị 以dĩ 四tứ 教giáo 種chủng 種chủng 名danh 義nghĩa 。 既ký 愛ái 且thả 取thủ 乃nãi 依y 四tứ 教giáo 。 起khởi 四tứ 行hành 業nghiệp 即tức 無vô 明minh 緣duyên 行hành 也dã 。 此thử 業nghiệp 能năng 持trì 稟bẩm 教giáo 人nhân 識thức 來lai 說thuyết 母mẫu 胎thai 。 即tức 行hành 緣duyên 識thức 。 此thử 識thức 隨tùy 於ư 四tứ 教giáo 業nghiệp 緣duyên 。 成thành 名danh 色sắc 等đẳng 四tứ 種chủng 之chi 果quả 。 即tức 是thị 識thức 緣duyên 名danh 色sắc 。 乃nãi 至chí 觸xúc 緣duyên 受thọ 也dã 。 既ký 四tứ 教giáo 業nghiệp 感cảm 今kim 五ngũ 果quả 。 故cố 於ư 受thọ 心tâm 還hoàn 愛ái 四tứ 教giáo 。 即tức 受thọ 緣duyên 愛ái 。 愛ái 必tất 取thủ 索sách 四tứ 教giáo 之chi 法pháp 。 即tức 愛ái 緣duyên 取thủ 也dã 。 愛ái 取thủ 若nhược 深thâm 則tắc 能năng 勤cần 修tu 四tứ 教giáo 行hành 有hữu 。 即tức 取thủ 緣duyên 有hữu 也dã 。 有hữu 必tất 招chiêu 果quả 故cố 。 於ư 現hiện 當đương 成thành 就tựu 賢hiền 聖thánh 之chi 果quả 。 此thử 乃nãi 眾chúng 生sanh 有hữu 十thập 因nhân 緣duyên 故cố 。 於ư 是thị 諸chư 聖thánh 說thuyết 四tứ 教giáo 法pháp 。 未vị 種chủng 與dữ 種chủng 。 復phục 以dĩ 四tứ 法pháp 令linh 已dĩ 種chủng 者giả 熟thục 。 復phục 以dĩ 四tứ 法pháp 令linh 已dĩ 熟thục 者giả 脫thoát 。 說thuyết 有hữu 此thử 益ích 。 是thị 故cố 對đối 緣duyên 不bất 可khả 不bất 說thuyết 。 二nhị 明minh 此thử 說thuyết 可khả 尊tôn 。 通thông 論luận 赴phó 緣duyên 則tắc 一nhất 期kỳ 四tứ 教giáo 。 今kim 別biệt 對đối 機cơ 示thị 此thử 經Kinh 五ngũ 義nghĩa 。 而nhi 其kỳ 五ngũ 義nghĩa 一nhất 一nhất 尊tôn 崇sùng 。 更cánh 分phân 為vi 二nhị 。 初sơ 列liệt 經kinh 五ngũ 義nghĩa 。 以dĩ 金kim 為vi 名danh 等đẳng 者giả 。 名danh 有hữu 三tam 字tự 。 一nhất 必tất 具cụ 二nhị 。 金kim 最tối 上thượng 故cố 。 光quang 明minh 亦diệc 然nhiên 。 法pháp 性tánh 為vi 體thể 。 雖tuy 通thông 一nhất 切thiết 。 如Như 來Lai 所sở 游du 唯duy 局cục 果quả 證chứng 。 通thông 之chi 盛thịnh 也dã 。 局cục 之chi 極cực 也dã 。 特đặc 舉cử 義nghĩa 者giả 。 三tam 字tự 所sở 標tiêu 。 即tức 是thị 究cứu 竟cánh 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 也dã 。 莊Trang 嚴Nghiêm 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 者giả 。 下hạ 文văn 定định 宗tông 專chuyên 取thủ 於ư 果quả 。 今kim 云vân 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 剋khắc 果quả 人nhân 也dã 。 既ký 能năng 莊trang 嚴nghiêm 。 深thâm 妙diệu 功công 德đức 。 即tức 果quả 四tứ 德đức 深thâm 妙diệu 之chi 極cực 也dã 。 語ngữ 雖tuy 帶đái 因nhân 意ý 正chánh 在tại 果quả 。 照chiếu 耀diệu 諸chư 天thiên 等đẳng 者giả 。 諸chư 天thiên 鬼quỷ 神thần 。 皆giai 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 法pháp 性tánh 光quang 明minh 照chiếu 必tất 增tăng 道đạo 。 是thị 故cố 大đại 權quyền 心tâm 生sanh 法Pháp 喜hỷ 。 顯hiển 經Kinh 力lực 用dụng 廣quảng 而nhi 復phục 深thâm 。 文văn 號hiệu 經kinh 王vương 等đẳng 者giả 。 此thử 部bộ 多đa 文văn 。 稱xưng 金Kim 光Quang 明Minh 。 諸chư 經Kinh 之chi 王vương 。 王vương 能năng 統thống 領lãnh 故cố 教giáo 攝nhiếp 眾chúng 典điển 。 然nhiên 疏sớ/sơ 釋thích 經kinh 王vương 。 以dĩ 文văn 理lý 合hợp 而nhi 為vi 中trung 道đạo 。 是thị 經Kinh 復phục 是thị 王vương 。 於ư 九cửu 種chủng 經kinh 。 而nhi 得đắc 自tự 在tại 。 文văn 是thị 能năng 詮thuyên 理lý 是thị 所sở 詮thuyên 。 文văn 理lý 合hợp 故cố 能năng 所sở 互hỗ 融dung 。 若nhược 教giáo 若nhược 理lý 皆giai 名danh 中trung 道đạo 。 悉tất 是thị 經Kinh 王vương 。 疏sớ/sơ 以dĩ 經kinh 王vương 敘tự 體thể 。 即tức 所sở 詮thuyên 是thị 中trung 道đạo 也dã 。 今kim 以dĩ 經kinh 王vương 敘tự 教giáo 。 即tức 能năng 詮thuyên 是thị 中trung 道đạo 也dã 若nhược 非phi 中trung 道Đạo 教giáo 莫mạc 詮thuyên 中trung 道Đạo 理lý 。 慎thận 勿vật 僻tích 解giải 。 以dĩ 所sở 名danh 能năng 稱xưng 中trung 道Đạo 教giáo 。 二nhị 結kết 示thị 可khả 尊tôn 。 以dĩ 金kim 為vi 名danh 故cố 貴quý 。 果quả 理lý 為vi 體thể 故cố 極cực 。 究cứu 竟cánh 三Tam 身Thân 故cố 宗tông 深thâm 。 無vô 物vật 不bất 益ích 故cố 用dụng 大đại 。 文văn 字tự 即tức 中trung 故cố 教giáo 稱xưng 王vương 。 是thị 故cố 五ngũ 章chương 一nhất 一nhất 高cao 廣quảng 。 三Tam 明Minh 尊tôn 故cố 諸chư 聖thánh 護hộ 持trì 二nhị 。 初sơ 極cực 果quả 護hộ 持trì 。 所sở 詮thuyên 妙diệu 中trung 一nhất 切thiết 法pháp 趣thú 名danh 不bất 二nhị 體thể 。 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 證chứng 此thử 體thể 故cố 。 依y 之chi 住trụ 持trì 常thường 所sở 護hộ 念niệm 。 令linh 諸chư 眾chúng 生sanh 。 八bát 倒đảo 不bất 起khởi 。 經kinh 表biểu 四Tứ 智Trí 故cố 舉cử 四tứ 佛Phật 。 其kỳ 實thật 此thử 體thể 無vô 佛Phật 不bất 護hộ 。 故cố 云vân 三tam 世thế 十thập 方phương 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 故cố 下hạ 經Kinh 云vân 。 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 常thường 念niệm 是thị 經Kinh 。 二nhị 大đại 權quyền 宗tông 奉phụng 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 者giả 。 下hạ 讚tán 佛Phật 品phẩm 云vân 。

爾nhĩ 時thời 無vô 量lượng 百bách 千thiên 萬vạn 億ức 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 眾chúng 。 從tùng 此thử 世thế 界giới 。 至chí 金Kim 寶Bảo 蓋Cái 山Sơn 王Vương 如Như 來Lai 國quốc 土độ 。 到đáo 彼bỉ 國quốc 已dĩ 。 五ngũ 體thể 投đầu 地địa 。 為vì 佛Phật 作tác 禮lễ 。 向hướng 佛Phật 合hợp 掌chưởng 。 異dị 口khẩu 同đồng 音âm 。 讚tán 歎thán 於ư 佛Phật 。 疏sớ/sơ 云vân 陳trần 列liệt 。 讚tán 眾chúng 至chí 彼bỉ 國quốc 土độ 。 故cố 云vân 遍biến 他tha 方phương 以dĩ 遙diêu 禮lễ 。 樹thụ 神thần 善thiện 女nữ 等đẳng 者giả 。 亦diệc 此thử 品phẩm 文văn 。 菩Bồ 提Đề 樹thụ 神thần 讚tán 偈kệ 中trung 云vân 。 我ngã 常thường 修tu 行hành 。 最tối 上thượng 大đại 悲bi 。 哀ai 泣khấp 雨vũ 淚lệ 。 欲dục 見kiến 於ư 佛Phật 。 諸chư 天thiên 覆phú 之chi 等đẳng 者giả 。 四Tứ 天Thiên 王Vương 品phẩm 散tán 脂chi 及cập 鬼quỷ 神thần 品phẩm 皆giai 廣quảng 說thuyết 。 常thường 以dĩ 神thần 力lực 護hộ 說thuyết 聽thính 者giả 。 并tinh 其kỳ 國quốc 王vương 及cập 以dĩ 土thổ/độ 境cảnh 。 堅Kiên 牢Lao 地Địa 神Thần 。 品phẩm 大đại 辯biện 天thiên 品phẩm 。 功công 德đức 天thiên 品phẩm 。 各các 於ư 品phẩm 內nội 廣quảng 明minh 饒nhiêu 益ích 行hành 經kinh 之chi 者giả 。 此thử 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 諸chư 天thiên 神thần 。 多đa 是thị 古cổ 佛Phật 卻khước 來lai 。 或hoặc 乃nãi 分phần/phân 真chân 垂thùy 應ưng 。 遙diêu 禮lễ 稱xưng 揚dương 如Như 來Lai 功công 德đức 。 護hộ 持trì 饒nhiêu 益ích 說thuyết 聽thính 之chi 人nhân 。 皆giai 為vi 宗tông 奉phụng 經kinh 王vương 流lưu 通thông 方Phương 等Đẳng 。 若nhược 非phi 法Pháp 門môn 至chí 妙diệu 曷hạt 能năng 裨bì 贊tán 惟duy 勤cần 。 四tứ 明minh 說thuyết 故cố 其kỳ 益ích 該cai 博bác 。 諸chư 有hữu 悉tất 乾can 枯khô 者giả 。 懺sám 悔hối 品phẩm 云vân 。 三tam 有hữu 之chi 中trung 。 生sanh 死tử 大đại 海hải 。 潦lạo 水thủy 波ba 蕩đãng 。 惱não 亂loạn 我ngã 心tâm 。 其kỳ 味vị 苦khổ 毒độc 。 最tối 為vi 麁thô 澁sáp 。 如Như 來Lai 網võng 明minh 。 能năng 令linh 枯khô 涸hạc 。 諸chư 有hữu 不bất 出xuất 欲dục 色sắc 無vô 色sắc 。 三tam 有hữu 故cố 也dã 。 三tam 塗đồ 除trừ 熱nhiệt 惱não 者giả 。 四tứ 王vương 品phẩm 云vân 。 是thị 經Kinh 能năng 令linh 。 地địa 獄ngục 畜súc 生sanh 。 餓ngạ 鬼quỷ 諸chư 河hà 。 焦tiêu 乾can 枯khô 竭kiệt 。 舉cử 要yếu 等đẳng 者giả 。 壽thọ 量lượng 品phẩm 云vân 。

爾nhĩ 時thời 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。 所sở 有hữu 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 佛Phật 神thần 力lực 。 受thọ 天thiên 快khoái 樂lạc 。 諸chư 根căn 不bất 具cụ 。 即tức 得đắc 具cụ 足túc 。 舉cử 要yếu 言ngôn 之chi 。 一nhất 切thiết 世thế 界giới 。 所sở 有hữu 利lợi 益ích 。 未vị 曾tằng 有hữu 事sự 。 悉tất 具cụ 出xuất 現hiện 。 說thuyết 經Kinh 利lợi 益ích 。 不bất 止chỉ 能năng 除trừ 三tam 塗đồ 諸chư 有hữu 報báo 苦khổ 而nhi 已dĩ 。 應ưng 明minh 二nhị 十thập 五ngũ 有hữu 十thập 番phiên 。 離ly 苦khổ 十thập 番phiên 得đắc 樂lạc 。 能năng 令linh 究cứu 竟cánh 金kim 光quang 明minh 顯hiển 。 方phương 是thị 具cụ 論luận 未vị 曾tằng 有hữu 事sự 。 出xuất 現hiện 之chi 相tướng 。 二nhị 敘tự 宣tuyên 通thông 意ý 。 上thượng 之chi 所sở 明minh 從tùng 本bổn 寂tịch 理lý 。 赴phó 緣duyên 立lập 說thuyết 。 皆giai 敘tự 如Như 來Lai 說thuyết 經Kinh 之chi 意ý 。 今kim 是thị 智trí 者giả 自tự 敘tự 智trí 力lực 。 取thủ 義nghĩa 釋thích 題đề 依y 文văn 顯hiển 義nghĩa 。 通thông 經kinh 之chi 意ý 也dã 。 自tự 分phần/phân 四tứ 。 初sơ 聖thánh 者giả 讚tán 護hộ 。 己kỷ 欲dục 開khai 談đàm 。 先tiên 思tư 上thượng 聖thánh 讚tán 歎thán 不bất 已dĩ 。 護hộ 法Pháp 忘vong 疲bì 。 故cố 希hy 聖thánh 之chi 心tâm 有hữu 自tự 來lai 矣hĩ 。 金kim 龍long 三tam 世thế 讚tán 歎thán 者giả 。 信Tín 相Tướng 菩Bồ 薩Tát 。 過quá 去khứ 為vi 王vương 。 號hiệu 金kim 龍long 尊tôn 。 廣quảng 說thuyết 章chương 句cú 。 讚tán 歎thán 諸chư 佛Phật 。 願nguyện 於ư 當đương 來lai 。 值trị 釋thích 迦ca 佛Phật 。 今kim 遂toại 所sở 願nguyện 。 乃nãi 於ư 此thử 會hội 。 以dĩ 偈kệ 讚tán 佛Phật 。 金kim 龍long 尊tôn 王vương 是thị 過quá 去khứ 讚tán 。 信Tín 相Tướng 菩Bồ 薩Tát 。 是thị 現hiện 在tại 讚tán 。 又hựu 有hữu 誓thệ 願nguyện 未vị 來lai 。 無vô 量lượng 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 在tại 在tại 生sanh 處xứ 。 夜dạ 夢mộng 金kim 鼓cổ 。 晝trú 如như 實thật 說thuyết 。 即tức 未vị 來lai 讚tán 也dã 。 是thị 彼bỉ 一nhất 身thân 三tam 世thế 讚tán 歎thán 。 問vấn 金kim 龍long 三tam 世thế 皆giai 讚tán 於ư 佛Phật 。 安an 得đắc 類loại 宣tuyên 。 金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 。 人nhân 法pháp 既ký 殊thù 若nhược 為vi 通thông 會hội 。 答đáp 攬lãm 金kim 光quang 明minh 無vô 上thượng 實thật 法pháp 。 而nhi 為vi 果quả 佛Phật 無vô 上thượng 假giả 人nhân 離ly 法pháp 無vô 人nhân 離ly 人nhân 無vô 法pháp 讚tán 佛Phật 之chi 語ngữ 。 乃nãi 是thị 宣tuyên 揚dương 微vi 妙diệu 心tâm 色sắc 。 此thử 之chi 心tâm 色sắc 即tức 金kim 光quang 明minh 。 如như 馬Mã 鳴Minh 大Đại 士Sĩ 。 歸quy 依y 三Tam 寶Bảo 。 以dĩ 救cứu 世thế 大đại 悲bi 者giả 為vi 佛Phật 。 以dĩ 彼bỉ 身thân 體thể 相tướng 為vi 法pháp 。 就tựu 佛Phật 歎thán 者giả 即tức 是thị 剋khắc 體thể 讚tán 金kim 光quang 明minh 也dã 。 地địa 神thần 等đẳng 者giả 。 其kỳ 品phẩm 堅kiên 牢lao 白bạch 佛Phật 云vân 。 隨tùy 是thị 經Kinh 典điển 。 所sở 流lưu 布bố 處xứ 。 敷phu 師sư 子tử 座tòa 。 令linh 說thuyết 法Pháp 者giả 。 坐tọa 其kỳ 座tòa 上thượng 。 廣quảng 宣tuyên 此thử 經Kinh 。 我ngã 當đương 在tại 中trung 。 常thường 作tác 宿túc 衛vệ 。 隱ẩn 蔽tế 其kỳ 形hình 。 於ư 法Pháp 座tòa 下hạ 。 頂đảnh 戴đái 其kỳ 足túc 。 上thượng 聖thánh 重trọng/trùng 法pháp 所sở 以dĩ 尊tôn 人nhân 。 二nhị 凡phàm 師sư 軌quỹ 則tắc 。 二nhị 聖thánh 深thâm 證chứng 。 尚thượng 歷lịch 劫kiếp 稱xưng 揚dương 屈khuất 身thân 敬kính 護hộ 。 況huống 外ngoại 凡phàm 下hạ 位vị 稟bẩm 法pháp 勵lệ 行hành 。 豈khởi 不bất 弘hoằng 宣tuyên 者giả 耶da 。 三tam 託thác 義nghĩa 興hưng 言ngôn 。 託thác 上thượng 諸chư 聖thánh 護hộ 法Pháp 之chi 義nghĩa 。 興hưng 今kim 五ngũ 章chương 通thông 經kinh 之chi 言ngôn 。 四tứ 稱xưng 法pháp 求cầu 益ích 。 涓# 露lộ 禽cầm 鳥điểu 喻dụ 通thông 經kinh 之chi 善thiện 入nhập 海hải 向hướng 山sơn 喻dụ 此thử 善thiện 順thuận 性tánh 實thật 藉tạ 片phiến 緣duyên 即tức 上thượng 所sở 喻dụ 之chi 善thiện 。 同đồng 均quân 鹹hàm 色sắc 。 即tức 今kim 所sở 冀ký 之chi 益ích 。 蓋cái 言ngôn 涓# 露lộ 微vi 善thiện 願nguyện 同đồng 性tánh 海hải 一nhất 鹹hàm 味vị 也dã 。 禽cầm 鳥điểu 片phiến 緣duyên 願nguyện 均quân 佛Phật 山sơn 一nhất 妙diệu 色sắc 也dã 。 山sơn 謂vị 妙diệu 高cao 。 四tứ 寶bảo 合hợp 成thành 。 東đông 黃hoàng 金kim 。 西tây 白bạch 銀ngân 。 南nam 瑠lưu 璃ly 。 北bắc 水thủy 精tinh 。 鳥điểu 隨tùy 近cận 處xứ 皆giai 同đồng 其kỳ 色sắc 。 然nhiên 一nhất 念niệm 隨tùy 喜hỷ 尚thượng 功công 等đẳng 虛hư 空không 。 五ngũ 品phẩm 流lưu 通thông 豈khởi 善thiện 同đồng 涓# 露lộ 。 特đặc 是thị 大đại 師sư 以dĩ 凡phàm 望vọng 聖thánh 謙khiêm 己kỷ 尊tôn 經Kinh 。 意ý 誡giới 後hậu 昆côn 不bất 自tự 矜căng 伐phạt 矣hĩ 。 二nhị 釋thích 玄huyền 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 列liệt 章chương 科khoa 判phán 。 初sơ 釋thích 題đề 即tức 玄huyền 義nghĩa 。 二nhị 釋thích 文văn 即tức 文văn 句cú 。 此thử 卷quyển 標tiêu 名danh 但đãn 云vân 玄huyền 義nghĩa 。 科khoa 文văn 順thuận 此thử 。 是thị 故cố 不bất 列liệt 釋thích 題đề 釋thích 文văn 二nhị 段đoạn 科khoa 目mục 。 今kim 列liệt 章chương 科khoa 判phán 。 何hà 妨phương 對đối 下hạ 文văn 句cú 為vi 釋thích 文văn 。 判phán 今kim 玄huyền 義nghĩa 為vi 釋thích 題đề 。 於ư 釋thích 題đề 中trung 先tiên 列liệt 五ngũ 章chương 。 是thị 其kỳ 所sở 釋thích 。 就tựu 此thử 五ngũ 章chương 而nhi 作tác 二nhị 釋thích 。 所sở 謂vị 總tổng 別biệt 。 以dĩ 茲tư 二nhị 釋thích 皆giai 釋thích 五ngũ 章chương 故cố 。 二nhị 依y 科khoa 解giải 釋thích 二nhị 。 初sơ 總tổng 釋thích 二nhị 。 初sơ 生sanh 起khởi 。 二nhị 揀giản 別biệt 。 若nhược 廣quảng 論luận 總tổng 釋thích 。 如như 法Pháp 華hoa 玄huyền 。 總tổng 釋thích 五ngũ 章chương 而nhi 作tác 七thất 番phiên 。 一nhất 標tiêu 章chương 。 令linh 易dị 憶ức 持trì 起khởi 念niệm 心tâm 故cố 。 二nhị 引dẫn 證chứng 。 據cứ 佛Phật 語ngữ 起khởi 信tín 心tâm 故cố 。 三tam 生sanh 起khởi 。 使sử 不bất 亂loạn 起khởi 定định 心tâm 故cố 。 四tứ 開khai 合hợp 。 五ngũ 料liệu 簡giản 。 六lục 會hội 異dị 。 起khởi 慧tuệ 心tâm 故cố 。 七thất 觀quán 心tâm 。 即tức 聞văn 即tức 修tu 起khởi 精tinh 進tấn 心tâm 故cố 。 今kim 文văn 從tùng 略lược 。 但đãn 作tác 兩lưỡng 番phiên 。 唯duy 起khởi 二nhị 心tâm 。 生sanh 起khởi 起khởi 定định 。 揀giản 別biệt 起khởi 慧tuệ 。 定định 慧tuệ 若nhược 立lập 諸chư 行hành 皆giai 成thành 也dã 。 二nhị 中trung 初sơ 生sanh 起khởi 。 名danh 居cư 初sơ 者giả 。 是thị 能năng 詮thuyên 故cố 。 而nhi 名danh 是thị 假giả 必tất 依y 實thật 法pháp 。 所sở 謂vị 聲thanh 也dã 。 由do 聲thanh 屈khuất 曲khúc 方phương 成thành 名danh 句cú 。 推thôi 假giả 由do 實thật 。 故cố 論luận 此thử 土thổ/độ 音âm 聲thanh 佛Phật 事sự 。 然nhiên 若nhược 從tùng 佛Phật 。 及cập 善Thiện 知Tri 識Thức 。 名danh 則tắc 因nhân 聲thanh 。 若nhược 從tùng 經Kinh 卷quyển 名danh 雖tuy 因nhân 色sắc 。 而nhi 其kỳ 色sắc 經kinh 本bổn 集tập 聲thanh 教giáo 。 故cố 從tùng 經Kinh 卷quyển 亦diệc 云vân 聞văn 名danh 。 此thử 從tùng 自tự 行hành 初sơ 稟bẩm 名danh 言ngôn 也dã 。 體thể 居cư 次thứ 者giả 。 名danh 是thị 能năng 詮thuyên 。 如như 標tiêu 月nguyệt 指chỉ 。 體thể 是thị 所sở 詮thuyên 如như 所sở 標tiêu 月nguyệt 。 若nhược 失thất 意ý 者giả 。 執chấp 指chỉ 為vi 月nguyệt 。 不bất 唯duy 迷mê 月nguyệt 亦diệc 失thất 於ư 指chỉ 。 若nhược 得đắc 意ý 者giả 。 忘vong 名danh 得đắc 體thể 。 不bất 唯duy 識thức 體thể 亦diệc 不bất 昧muội 名danh 。 今kim 論luận 得đắc 意ý 。 故cố 去khứ 以dĩ 聞văn 名danh 故cố 。 次thứ 識thức 法pháp 體thể 也dã 。 宗tông 居cư 三tam 者giả 。 宗tông 即tức 是thị 行hành 。 行hành 能năng 進tiến 趣thú 從tùng 因nhân 至chí 果quả 。 若nhược 不bất 識thức 體thể 則tắc 不bất 成thành 行hành 。 此thử 說thuyết 猶do 通thông 。 若nhược 前tiền 三tam 教giáo 。 識thức 真chân 中trung 理lý 緣duyên 理lý 修tu 觀quán 。 亦diệc 得đắc 名danh 為vi 。 體thể 顯hiển 次thứ 行hành 。 今kim 明minh 圓viên 宗tông 全toàn 性tánh 起khởi 修tu 。 若nhược 不bất 識thức 性tánh 以dĩ 何hà 為vi 修tu 。 性tánh 是thị 本bổn 覺giác 修tu 是thị 始thỉ 覺giác 。 本bổn 覺giác 無vô 念niệm 。 遍biến 一nhất 切thiết 處xứ 。 即tức 以dĩ 此thử 覺giác 而nhi 為vi 始thỉ 覺giác 。 故cố 不bất 思tư 議nghị 境cảnh 即tức 是thị 觀quán 。 此thử 之chi 觀quán 行hành 方phương 是thị 圓viên 宗tông 。 故cố 知tri 體thể 顯hiển 次thứ 行hành 文văn 寬khoan 義nghĩa 緊khẩn 。 須tu 善thiện 解giải 之chi 。 用dụng 居cư 四tứ 者giả 。 以dĩ 宗tông 成thành 故cố 方phương 有hữu 力lực 用dụng 。 言ngôn 宗tông 成thành 者giả 。 顯hiển 體thể 竟cánh 也dã 。 全toàn 體thể 起khởi 宗tông 宗tông 還hoàn 顯hiển 體thể 。 全toàn 鑑giám 發phát 光quang 光quang 還hoàn 顯hiển 鑑giám 。 顯hiển 鑑giám 既ký 畢tất 現hiện 像tượng 無vô 遺di 。 是thị 故cố 宗tông 成thành 能năng 遍biến 益ích 物vật 。 教giáo 居cư 後hậu 者giả 。 用dụng 能năng 益ích 物vật 。 益ích 物vật 之chi 方phương 在tại 乎hồ 施thí 教giáo 。 故cố 教giáo 當đương 五ngũ 聞văn 名danh 等đẳng 者giả 。 然nhiên 名danh 之chi 與dữ 教giáo 俱câu 能năng 詮thuyên 理lý 。 以dĩ 約ước 自tự 他tha 而nhi 分phần/phân 兩lưỡng 章chương 。 自tự 行hành 始thỉ 稟bẩm 從tùng 名danh 命mạng 章chương 。 化hóa 他tha 初sơ 施thí 從tùng 教giáo 命mệnh 章chương 。 有hữu 始thỉ 有hữu 終chung 等đẳng 者giả 。 即tức 二nhị 始thỉ 終chung 。 尋tầm 名danh 得đắc 體thể 宗tông 成thành 發phát 用dụng 。 自tự 行hành 始thỉ 終chung 也dã 。 施thí 教giáo 益ích 他tha 。 他tha 亦diệc 尋tầm 名danh 乃nãi 至chí 發phát 用dụng 。 仍nhưng 成thành 始thỉ 終chung 。 故cố 知tri 五ngũ 章chương 有hữu 二nhị 始thỉ 終chung 。 文văn 舉cử 二nhị 始thỉ 形hình 出xuất 兩lưỡng 終chung 矣hĩ 。 二nhị 揀giản 別biệt 二nhị 。 初sơ 料liệu 揀giản 三tam 。 初sơ 問vấn 起khởi 。 約ước 極cực 略lược 極cực 廣quảng 而nhi 為vi 問vấn 端đoan 。 引dẫn 處xứ 中trung 答đáp 也dã 。 二nhị 答đáp 通thông 。 若nhược 名danh 數số 大đại 廣quảng 既ký 難nạn/nan 憶ức 持trì 。 修tu 觀quán 智trí 者giả 望vọng 涯nhai 而nhi 退thoái 。 若nhược 章chương 段đoạn 大đại 略lược 顯hiển 義nghĩa 不bất 周chu 。 習tập 名danh 教giáo 者giả 不bất 能năng 生sanh 解giải 。 故cố 立lập 五ngũ 章chương 。 豐phong 約ước 得đắc 中trung 。 則tắc 令linh 行hành 者giả 義nghĩa 觀quán 俱câu 成thành 。 於ư 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 易dị 得đắc 明minh 了liễu 。 三tam 結kết 示thị 。 二nhị 分phần 別biệt 二nhị 。 初sơ 正chánh 分phân 別biệt 二nhị 。 初sơ 約ước 六lục 種chủng 。 即tức 是thị 總tổng 別biệt 理lý 事sự 因nhân 果quả 教giáo 行hành 自tự 他tha 說thuyết 默mặc 六lục 雙song 。 料liệu 揀giản 五ngũ 章chương 也dã 。 總tổng 別biệt 者giả 。 前tiền 一nhất 章chương 即tức 釋thích 名danh 也dã 。 總tổng 金kim 光quang 明minh 三tam 字tự 為vi 能năng 詮thuyên 名danh 。 次thứ 三tam 者giả 。 即tức 體thể 宗tông 用dụng 也dã 。 派phái 三tam 字tự 為vi 別biệt 者giả 。 以dĩ 金kim 別biệt 當đương 於ư 體thể 。 以dĩ 光quang 別biệt 當đương 於ư 宗tông 。 以dĩ 明minh 別biệt 當đương 於ư 用dụng 。 故cố 稱xưng 為vi 別biệt 。 後hậu 一nhất 章chương 即tức 教giáo 相tương/tướng 也dã 。 兼kiêm 於ư 總tổng 別biệt 者giả 。 乃nãi 是thị 分phân 別biệt 總tổng 別biệt 四tứ 章chương 教giáo 味vị 相tương/tướng 也dã 。 次thứ 理lý 事sự 者giả 。 體thể 是thị 四tứ 章chương 所sở 顯hiển 之chi 理lý 。 四tứ 章chương 是thị 體thể 所sở 起khởi 之chi 事sự 。 三tam 因nhân 果quả 。 前tiền 三tam 是thị 因nhân 後hậu 二nhị 是thị 果quả 者giả 。 據cứ 下hạ 明minh 宗tông 定định 在tại 於ư 果quả 。 合hợp 云vân 。 前tiền 二nhị 是thị 因nhân 後hậu 三tam 是thị 果quả 。 恐khủng 文văn 誤ngộ 也dã 。 然nhiên 體thể 非phi 因nhân 果quả 。 而nhi 是thị 因nhân 果quả 所sở 顯hiển 之chi 理lý 。 尋tầm 名danh 得đắc 體thể 。 猶do 是thị 因nhân 中trung 信tín 解giải 顯hiển 理lý 。 未vị 是thị 宗tông 成thành 果quả 顯hiển 之chi 理lý 。 故cố 分phần/phân 屬thuộc 因nhân 。 四tứ 教giáo 行hành 。 前tiền 四tứ 是thị 行hành 者giả 。 對đối 後hậu 施thí 教giáo 故cố 前tiền 皆giai 行hành 。 何hà 者giả 。 名danh 是thị 行hành 法pháp 體thể 是thị 行hành 本bổn 。 宗tông 是thị 行hành 果quả 。 用dụng 是thị 行hành 德đức 。 五ngũ 自tự 他tha 。 復phục 以dĩ 五ngũ 章chương 皆giai 名danh 為vi 行hành 。 而nhi 分phần/phân 前tiền 四tứ 屬thuộc 自tự 利lợi 行hành 。 用dụng 屬thuộc 自tự 利lợi 者giả 。 自tự 在tại 應ứng 用dụng 緣duyên 因nhân 顯hiển 故cố 。 猶do 屬thuộc 自tự 利lợi 。 唯duy 後hậu 設thiết 教giáo 屬thuộc 於ư 利lợi 他tha 。 皆giai 名danh 行hành 者giả 。 以dĩ 由do 二nhị 利lợi 悉tất 為vi 作tác 故cố 。 六lục 說thuyết 默mặc 。 以dĩ 自tự 四tứ 章chương 既ký 當đương 自tự 行hành 。 悉tất 須tu 忘vong 言ngôn 。 故cố 皆giai 屬thuộc 默mặc 。 後hậu 一nhất 化hóa 他tha 赴phó 機cơ 設thiết 教giáo 。 故cố 當đương 說thuyết 也dã 。 並tịnh 云vân 聖thánh 者giả 。 離ly 語ngữ 默mặc 見kiến 是thị 聖thánh 人nhân 法pháp 故cố 。 二nhị 例lệ 餘dư 義nghĩa 。 六lục 種chủng 之chi 外ngoại 。 解giải 行hành 修tu 證chứng 縛phược 脫thoát 體thể 用dụng 感cảm 應ứng 等đẳng 種chủng 種chủng 義nghĩa 。 皆giai 可khả 分phân 別biệt 五ngũ 章chương 之chi 相tướng 。 避tị 煩phiền 從tùng 略lược 耳nhĩ 。 二nhị 約ước 喻dụ 顯hiển 二nhị 。 初sơ 立lập 喻dụ 。 顯hiển 即tức 示thị 也dã 。 中trung 當đương 即tức 五ngũ 章chương 也dã 。 分phân 明minh 包bao 富phú 即tức 法pháp 喻dụ 之chi 德đức 也dã 。 包bao 富phú 如như 囊nang 中trung 有hữu 寶bảo 。 分phân 明minh 如như 探thám 以dĩ 示thị 人nhân 。 故cố 大đại 論luận 云vân 。 解giải 釋thích 佛Phật 經Kinh 。 如như 囊nang 中trung 有hữu 寶bảo 繫hệ 口khẩu 則tắc 人nhân 不bất 知tri 。 應ưng 為vi 解giải 佛Phật 經Kinh 囊nang 釋thích 其kỳ 道Đạo 理lý 。 今kim 亦diệc 如như 是thị 。 用dụng 此thử 一nhất 譬thí 顯hiển 示thị 六lục 雙song 。 故cố 云vân 皆giai 為vi 分phân 別biệt 作tác 譬thí 也dã 。 二nhị 合hợp 六lục 種chủng 。 總tổng 總tổng 於ư 別biệt 別biệt 別biệt 於ư 總tổng 。 對đối 譬thí 可khả 見kiến 。 理lý 具cụ 四tứ 章chương 如như 囊nang 有hữu 寶bảo 。 全toàn 理lý 立lập 四tứ 如như 探thám 示thị 人nhân 。 因nhân 具cụ 果quả 德đức 如như 囊nang 有hữu 寶bảo 。 從tùng 因nhân 顯hiển 果quả 如như 探thám 示thị 人nhân 。 行hành 蘊uẩn 於ư 教giáo 如như 囊nang 有hữu 寶bảo 。 教giáo 詮thuyên 於ư 行hành 如như 探thám 示thị 人nhân 。 利lợi 他tha 之chi 法pháp 自tự 必tất 修tu 之chi 。 如như 囊nang 有hữu 寶bảo 。 還hoàn 將tương 自tự 修tu 而nhi 利lợi 於ư 他tha 。 如như 探thám 示thị 人nhân 。 默mặc 然nhiên 圓viên 證chứng 。 如như 囊nang 有hữu 寶bảo 。 如như 證chứng 而nhi 說thuyết 。 如như 探thám 示thị 人nhân 。 不bất 但đãn 六lục 雙song 諸chư 皆giai 可khả 譬thí 。 二nhị 別biệt 釋thích 。 上thượng 一nhất 一nhất 番phiên 皆giai 通thông 五ngũ 章chương 。 故cố 曰viết 總tổng 釋thích 。 今kim 則tắc 五ngũ 章chương 逐trục 一nhất 解giải 釋thích 。 於ư 釋thích 名danh 時thời 不bất 言ngôn 餘dư 四tứ 。 釋thích 四tứ 皆giai 然nhiên 。 故cố 當đương 別biệt 釋thích 。 大đại 分phân 為vi 五ngũ 。 初sơ 釋thích 名danh 。 名danh 即tức 一nhất 部bộ 所sở 列liệt 名danh 言ngôn 。 今kim 就tựu 總tổng 示thị 以dĩ 題đề 為vi 名danh 。 此thử 自tự 為vi 二nhị 。 即tức 通thông 別biệt 二nhị 名danh 。 經kinh 之chi 一nhất 字tự 即tức 是thị 通thông 名danh 。 通thông 諸chư 部bộ 故cố 。 金kim 等đẳng 三tam 字tự 即tức 是thị 別biệt 名danh 。 別biệt 題đề 此thử 經Kinh 故cố 。 今kim 家gia 解giải 釋thích 諸chư 經kinh 題đề 目mục 。 但đãn 作tác 通thông 別biệt 二nhị 名danh 分phân 之chi 。 不bất 云vân 經kinh 是thị 能năng 詮thuyên 餘dư 是thị 所sở 詮thuyên 。 稟bẩm 山sơn 教giáo 者giả 切thiết 在tại 知tri 之chi 。 初sơ 釋thích 別biệt 名danh 二nhị 。 初sơ 定định 三tam 五ngũ 詳tường 略lược 無vô 妨phương 。 以dĩ 今kim 四tứ 卷quyển 是thị 曇đàm 無vô 讖sấm 譯dịch 。 但đãn 標tiêu 金kim 光quang 明minh 三tam 字tự 而nhi 為vi 別biệt 名danh 。 無vô 帝đế 王vương 兩lưỡng 字tự 。 若nhược 真Chân 諦Đế 所sở 譯dịch 七thất 卷quyển 之chi 題đề 。 即tức 於ư 金kim 光quang 明minh 下hạ 。 更cánh 有hữu 帝đế 王vương 二nhị 字tự 。 此thử 本bổn 題đề 中trung 雖tuy 無vô 帝đế 王vương 之chi 言ngôn 。 而nhi 於ư 經kinh 文văn 有hữu 經kinh 王vương 之chi 義nghĩa 。 故cố 釋thích 題đề 者giả 。 於ư 其kỳ 二nhị 字tự 說thuyết 與dữ 不bất 說thuyết 。 二nhị 途đồ 無vô 妨phương 。 又hựu 應ưng 大đại 師sư 頻tần 宣tuyên 此thử 典điển 。 釋thích 題đề 之chi 際tế 。 帝đế 王vương 之chi 名danh 存tồn 沒một 適thích 時thời 。 故cố 使sử 玄huyền 文văn 本bổn 有hữu 廣quảng 略lược 。 二nhị 約ước 文văn 義nghĩa 先tiên 後hậu 而nhi 釋thích 二nhị 。 初sơ 據cứ 文văn 先tiên 釋thích 三tam 字tự 二nhị 。 初sơ 約ước 教giáo 義nghĩa 釋thích 。 謂vị 教giáo 詮thuyên 義nghĩa 理lý 。 二nhị 約ước 觀quán 行hành 釋thích 。 謂vị 修tu 觀quán 成thành 行hành 。 此thử 乃nãi 今kim 家gia 教giáo 行hành 俱câu 明minh 義nghĩa 觀quán 兼kiêm 舉cử 。 欲dục 令linh 稟bẩm 者giả 解giải 行hành 功công 成thành 也dã 。 初sơ 二nhị 。 初sơ 標tiêu 列liệt 。 五ngũ 中trung 前tiền 二nhị 兼kiêm 通thông 號hiệu 。 後hậu 三tam 唯duy 別biệt 名danh 。 三tam 中trung 初sơ 一nhất 順thuận 古cổ 立lập 。 後hậu 二nhị 唯duy 今kim 義nghĩa 。 二nhị 中trung 附phụ 文văn 有hữu 理lý 事sự 當đương 體thể 獨độc 在tại 理lý 。 二nhị 正chánh 釋thích 五ngũ 。 初sơ 通thông 別biệt 二nhị 。 初sơ 揀giản 示thị 通thông 別biệt 四tứ 。 初sơ 泛phiếm 明minh 三tam 通thông 別biệt 。 斯tư 蓋cái 大đại 師sư 深thâm 解giải 二nhị 名danh 。 不bất 獨độc 召triệu 於ư 通thông 別biệt 二nhị 教giáo 。 亦diệc 乃nãi 召triệu 於ư 通thông 別biệt 二nhị 行hành 及cập 通thông 別biệt 二nhị 理lý 。 故cố 云vân 依y 教giáo 明minh 行hành 。 行hành 有hữu 通thông 別biệt 。 從tùng 行hành 顯hiển 理lý 。 理lý 有hữu 通thông 別biệt 。 故cố 三tam 通thông 別biệt 皆giai 二nhị 名danh 召triệu 。 是thị 故cố 諸chư 部bộ 有hữu 但đãn 就tựu 理lý 立lập 二nhị 名danh 者giả 。 即tức 如Như 來Lai 藏tạng 經kinh 等đẳng 。 藏tạng 乃nãi 別biệt 在tại 妙diệu 俗tục 之chi 理lý 。 經kinh 即tức 通thông 理lý 。 有hữu 專chuyên 就tựu 行hành 立lập 二nhị 名danh 者giả 。 即tức 楞lăng 嚴nghiêm 三tam 昧muội 經kinh 等đẳng 。 楞lăng 嚴nghiêm 既ký 異dị 偏thiên 小tiểu 三tam 昧muội 。 即tức 是thị 別biệt 行hành 經kinh 即tức 通thông 行hành 。 有hữu 但đãn 以dĩ 教giáo 立lập 二nhị 名danh 者giả 。 即tức 遺di 教giáo 經kinh 等đẳng 。 遺di 教giáo 既ký 異dị 諸chư 教giáo 乃nãi 是thị 別biệt 教giáo 。 經kinh 即tức 通thông 教giáo 或hoặc 以dĩ 教giáo 為vi 別biệt 名danh 。 行hành 理lý 為vi 通thông 名danh 。 如như 維Duy 摩Ma 詰Cật 。 所sở 說thuyết 經Kinh 等đẳng 。 說thuyết 既ký 是thị 教giáo 所sở 說thuyết 經Kinh 即tức 行hành 理lý 也dã 。 或hoặc 以dĩ 理lý 為vi 別biệt 名danh 。 教giáo 為vi 通thông 名danh 。 如như 寶bảo 篋khiếp 經kinh 等đẳng 。 實thật 相tướng 如như 寶bảo 。 此thử 經Kinh 如như 篋khiếp 。 教giáo 含hàm 理lý 也dã 。 況huống 諸chư 部bộ 中trung 以dĩ 理lý 為vi 經kinh 。 其kỳ 類loại 非phi 少thiểu 。 此thử 部bộ 乃nãi 云vân 。 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 常thường 念niệm 是thị 經Kinh 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 破phá 一nhất 微vi 塵trần 出xuất 大đại 經Kinh 卷quyển 。 法pháp 華hoa 云vân 。 此thử 法Pháp 華Hoa 經Kinh 藏tạng 。 深thâm 固cố 幽u 遠viễn 。 無vô 人nhân 能năng 到đáo 。 又hựu 云vân 。 為vi 諸chư 佛Phật 護hộ 念niệm 。 殖thực 眾chúng 德đức 本bổn 。 入nhập 正chánh 定định 聚tụ 。 發phát 救cứu 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 之chi 心tâm 。 成thành 就tựu 四tứ 法Pháp 。 乃nãi 得đắc 是thị 經Kinh 。 疏sớ/sơ 云vân 。 四tứ 句cú 即tức 開khai 示thị 悟ngộ 入nhập 。 佛Phật 之chi 知tri 見kiến 。 知tri 見kiến 得đắc 經kinh 非phi 妙diệu 理lý 耶da 。 以dĩ 行hành 為vi 經kinh 。 如như 小tiểu 彌di 陀đà 經Kinh 云vân 。 諸chư 佛Phật 出xuất 廣quảng 長trường 舌thiệt 。 說thuyết 誠thành 實thật 言ngôn 。 汝nhữ 等đẳng 眾chúng 生sanh 。 當đương 信tín 是thị 稱xưng 讚tán 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 功công 德đức 。 一Nhất 切Thiết 諸Chư 佛Phật 所Sở 護Hộ 念Niệm 經Kinh 。 既ký 指chỉ 功công 德đức 為vi 所sở 護hộ 經kinh 。 經kinh 非phi 行hành 耶da 。 佛Phật 自tự 問vấn 起khởi 。 何hà 名danh 諸chư 佛Phật 所sở 護hộ 念niệm 經kinh 。 佛Phật 自tự 釋thích 云vân 。 若nhược 善thiện 男nam 女nữ 。 聞văn 是thị 經Kinh 受thọ 持trì 者giả 。 及cập 聞văn 諸chư 佛Phật 名danh 者giả 。 是thị 人nhân 則tắc 為vi 。 諸chư 佛Phật 護hộ 念niệm 。 得đắc 不bất 退thoái 轉chuyển 。 於ư 阿a 耨nậu 菩Bồ 提Đề 。 以dĩ 所sở 護hộ 念niệm 經Kinh 為vi 問vấn 。 以dĩ 能năng 修tu 行hành 人nhân 為vi 答đáp 。 豈khởi 非phi 以dĩ 行hành 為vi 經kinh 。 又hựu 大đại 彌di 陀đà 經kinh 中trung 彼bỉ 佛Phật 談đàm 行hành 。 皆giai 云vân 說thuyết 經Kinh 。 故cố 知tri 行hành 理lý 為vi 經kinh 甚thậm 多đa 所sở 出xuất 。 不bất 可khả 但đãn 以dĩ 。 教giáo 名danh 為vi 經kinh 。 通thông 經kinh 既ký 具cụ 教giáo 行hành 理lý 三tam 。 別biệt 名danh 具cụ 三tam 。 顯hiển 然nhiên 可khả 見kiến 。 二nhị 揀giản 二nhị 用dụng 教giáo 。 三tam 通thông 三tam 別biệt 今kim 家gia 釋thích 題đề 。 諸chư 部bộ 已dĩ 委ủy 故cố 置trí 其kỳ 二nhị 。 且thả 就tựu 於ư 教giáo 明minh 通thông 別biệt 相tướng 。 只chỉ 此thử 一nhất 釋thích 已dĩ 能năng 揀giản 異dị 諸chư 家gia 釋thích 題đề 。 何hà 者giả 。 蓋cái 以dĩ 諸chư 師sư 。 獨độc 以dĩ 經Kinh 字tự 為vi 能năng 詮thuyên 教giáo 。 餘dư 字tự 是thị 所sở 詮thuyên 理lý 。 豈khởi 知tri 二nhị 名danh 俱câu 在tại 於ư 教giáo 。 三Tam 明Minh 教giáo 功công 能năng 。 通thông 別biệt 二nhị 教giáo 相tương/tướng 須tu 而nhi 立lập 。 能năng 詮thuyên 理lý 故cố 。 問vấn 此thử 云vân 理lý 無vô 名danh 字tự 名danh 字tự 名danh 理lý 。 與dữ 當đương 體thể 章chương 真Chân 諦Đế 有hữu 名danh 俗tục 諦đế 無vô 名danh 。 頓đốn 爾nhĩ 相tương 違vi 云vân 。 何hà 融dung 會hội 。 答đáp 彼bỉ 辨biện 真chân 俗tục 此thử 明minh 理lý 教giáo 。 彼bỉ 以dĩ 圓viên 教giáo 所sở 詮thuyên 為vi 真chân 。 而nhi 以dĩ 凡phàm 人nhân 所sở 見kiến 為vi 俗tục 。 真chân 既ký 本bổn 具cụ 究cứu 竟cánh 名danh 義nghĩa 。 故cố 曰viết 有hữu 名danh 。 俗tục 無vô 實thật 義nghĩa 故cố 曰viết 無vô 名danh 。 今kim 之chi 理lý 教giáo 俱câu 就tựu 圓viên 論luận 。 理lý 無vô 名danh 字tự 者giả 。 乃nãi 彰chương 本bổn 寂tịch 離ly 名danh 字tự 相tương/tướng 。 名danh 字tự 名danh 理lý 者giả 。 非phi 謂vị 凡phàm 俗tục 著trước 相tương/tướng 名danh 字tự 。 乃nãi 是thị 圓viên 教giáo 稱xưng 實thật 之chi 名danh 。 由do 理lý 具cụ 德đức 能năng 應ưng 諸chư 名danh 。 故cố 一nhất 一nhất 名danh 無vô 不bất 名danh 理lý 。 取thủ 喻dụ 虛hư 空không 無vô 長trường/trưởng 無vô 短đoản 。 而nhi 能năng 應ưng 於ư 長trường 短đoản 之chi 數số 。 故cố 一nhất 一nhất 丈trượng 及cập 一nhất 一nhất 尺xích 無vô 非phi 虛hư 空không 。 當đương 體thể 章chương 云vân 真Chân 諦Đế 有hữu 名danh 。 既ký 就tựu 圓viên 談đàm 。 非phi 定định 有hữu 之chi 有hữu 乃nãi 。 無vô 名danh 之chi 名danh 。 故cố 彼bỉ 有hữu 名danh 與dữ 今kim 無vô 名danh 。 其kỳ 義nghĩa 一nhất 揆quỹ 同đồng 。 起khởi 信tín 論luận 云vân 。 真Chân 如Như 義nghĩa 。 先tiên 明minh 離ly 言ngôn 。 次thứ 明minh 依y 言ngôn 。 雖tuy 分phần/phân 二nhị 義nghĩa 只chỉ 一nhất 真Chân 如Như 。 故cố 荊kinh 溪khê 云vân 。 性tánh 本bổn 無vô 名danh 具cụ 足túc 諸chư 名danh 。 是thị 知tri 今kim 文văn 與dữ 當đương 體thể 章chương 略lược 無vô 乖quai 舛suyễn 。 又hựu 引dẫn 般Bát 若Nhã 。 總tổng 持trì 之chi 義nghĩa 雖tuy 無vô 文văn 字tự 。 而nhi 云vân 總tổng 持trì 。 若nhược 不bất 具cụ 足túc 。 真chân 實thật 名danh 義nghĩa 。 豈khởi 稱xưng 總tổng 持trì 。 深thâm 見kiến 有hữu 無vô 義nghĩa 不bất 相tương 反phản 。 四tứ 正chánh 明minh 教giáo 通thông 別biệt 。 上thượng 已dĩ 雖tuy 說thuyết 教giáo 之chi 功công 能năng 。 而nhi 未vị 明minh 示thị 通thông 別biệt 之chi 體thể 。 今kim 取thủ 文văn 字tự 為vi 教giáo 通thông 體thể 。 乃nãi 取thủ 所sở 以dĩ 為vi 教giáo 別biệt 體thể 。 何hà 者giả 。 詮thuyên 善thiện 詮thuyên 惡ác 示thị 偏thiên 示thị 圓viên 。 皆giai 用dụng 文văn 字tự 其kỳ 教giáo 則tắc 通thông 。 所sở 以dĩ 者giả 。 能năng 詮thuyên 意ý 趣thú 也dã 。 文văn 字tự 隨tùy 於ư 意ý 趣thú 而nhi 轉chuyển 。 意ý 趣thú 不bất 同đồng 。 故cố 教giáo 成thành 別biệt 。 應ưng 知tri 全toàn 通thông 為vi 別biệt 。 以dĩ 用dụng 文văn 字tự 詮thuyên 所sở 以dĩ 故cố 。 別biệt 不bất 離ly 通thông 以dĩ 其kỳ 意ý 趣thú 用dụng 文văn 字tự 故cố 。 今kim 之chi 通thông 別biệt 皆giai 在tại 於ư 教giáo 。 故cố 二nhị 皆giai 能năng 顯hiển 也dã 。 二nhị 經kinh 題đề 通thông 別biệt 二nhị 。 初sơ 遍biến 示thị 諸chư 部bộ 二nhị 。 初sơ 正chánh 用dụng 通thông 別biệt 釋thích 題đề 二nhị 。 初sơ 通thông 。 聖thánh 說thuyết 該cai 收thu 一nhất 代đại 聲thanh 教giáo 無vô 非phi 文văn 字tự 。 從tùng 經kinh 至chí 言ngôn 皆giai 云vân 一nhất 者giả 。 趣thú 舉cử 一nhất 也dã 。 即tức 眾chúng 經kinh 中trung 趣thú 舉cử 一nhất 經kinh 。 乃nãi 至chí 群quần 言ngôn 中trung 趣thú 舉cử 一nhất 言ngôn 。 列liệt 則tắc 自tự 廣quảng 之chi 狹hiệp 。 數số 則tắc 前tiền 少thiểu 後hậu 多đa 。 謂vị 經kinh 少thiểu 時thời 多đa 乃nãi 至chí 句cú 少thiểu 言ngôn 多đa 。 此thử 等đẳng 皆giai 是thị 聖thánh 說thuyết 。 說thuyết 必tất 文văn 字tự 。 故cố 知tri 文văn 字tự 是thị 教giáo 通thông 體thể 。 文văn 字tự 通thông 故cố 通thông 稱xưng 為vi 經kinh 。 二nhị 別biệt 二nhị 。 初sơ 明minh 別biệt 相tướng 。 即tức 能năng 顯hiển 之chi 所sở 以dĩ 也dã 。 聖thánh 說thuyết 言ngôn 句cú 意ý 趣thú 雖tuy 多đa 。 四tứ 悉tất 收thu 之chi 義nghĩa 無vô 不bất 盡tận 。 世thế 界giới 悉tất 檀đàn 。 使sử 世thế 諦đế 不bất 亂loạn 。 如như 華hoa 嚴nghiêm 異dị 於ư 阿a 含hàm 。 方Phương 等Đẳng 異dị 於ư 般Bát 若Nhã 。 令linh 欣hân 樂nhạo 故cố 。 為vi 人nhân 悉tất 檀đàn 。 便tiện 宜nghi 不bất 同đồng 。 令linh 發phát 善thiện 故cố 。 對đối 治trị 悉tất 檀đàn 。 破phá 惡ác 緣duyên 殊thù 。 令linh 滅diệt 罪tội 故cố 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 悉tất 檀đàn 。 入nhập 理lý 機cơ 別biệt 。 令linh 妙diệu 悟ngộ 故cố 。 故cố 說thuyết 諸chư 經kinh 名danh 相tướng 有hữu 異dị 。 二nhị 結kết 四tứ 悉tất 。 悅duyệt 宜nghi 對đối 悟ngộ 配phối 四tứ 可khả 知tri 。 若nhược 說thuyết 一nhất 經kinh 皆giai 由do 四tứ 悉tất 。 此thử 四tứ 彼bỉ 四tứ 意ý 既ký 不bất 同đồng 。 是thị 故cố 諸chư 經kinh 稱xưng 為vi 斯tư 別biệt 。 二nhị 喻dụ 顯hiển 通thông 別biệt 成thành 教giáo 。 鹽diêm 梅mai 鹹hàm 酢tạc 。 組# 織chức 經kinh 緯# 。 皆giai 喻dụ 文văn 字tự 之chi 通thông 所sở 以dĩ 之chi 別biệt 。 滋tư 味vị 文văn 繡tú 皆giai 喻dụ 諸chư 經kinh 名danh 相tướng 之chi 異dị 也dã 。 二nhị 的đích 判phán 此thử 經Kinh 二nhị 。 初sơ 釋thích 從tùng 別biệt 所sở 以dĩ 等đẳng 者giả 。 別biệt 明minh 今kim 經kinh 四tứ 悉tất 意ý 也dã 。 有hữu 世thế 界giới 機cơ 。 聞văn 三Tam 身Thân 常thường 。 忻hãn 樂nhạo/nhạc/lạc 讚tán 用dụng 。 有hữu 為vi 人nhân 機cơ 。 宜nghi 聞văn 讚tán 歎thán 三Tam 身Thân 生sanh 善thiện 。 有hữu 對đối 治trị 機cơ 。 堪kham 修tu 懺sám 悔hối 。 破phá 三tam 障chướng 惡ác 。 有hữu 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 機cơ 。 合hợp 悟ngộ 諸chư 佛Phật 行hành 處xứ 之chi 理lý 。 從tùng 此thử 別biệt 意ý 故cố 說thuyết 此thử 經Kinh 。 部bộ 雖tuy 四tứ 悉tất 。 皆giai 從tùng 金kim 光quang 明minh 法Pháp 門môn 獲hoạch 益ích 。 故cố 標tiêu 三tam 字tự 以dĩ 彰chương 教giáo 別biệt 。 從tùng 通thông 文văn 言ngôn 等đẳng 者giả 。 四tứ 悉tất 所sở 以dĩ 雖tuy 異dị 眾chúng 經kinh 。 而nhi 一nhất 一nhất 悉tất 皆giai 須tu 文văn 字tự 。 文văn 字tự 之chi 體thể 乃nãi 通thông 諸chư 部bộ 。 故cố 標tiêu 經Kinh 字tự 。 以dĩ 表biểu 教giáo 通thông 。 二nhị 結kết 。 二nhị 翻phiên 譯dịch 。 今kim 之chi 題đề 目mục 雖tuy 是thị 讖sấm 本bổn 。 然nhiên 真Chân 諦Đế 所sở 翻phiên 金kim 光quang 明minh 帝đế 王vương 經kinh 題đề 名danh 最tối 委ủy 悉tất 。 故cố 大đại 師sư 用dụng 之chi 定định 其kỳ 華hoa 梵Phạm 。 故cố 前tiền 文văn 中trung 論luận 題đề 詳tường 略lược 。 帝đế 王vương 二nhị 字tự 。 若nhược 說thuyết 不bất 說thuyết 。 俱câu 亦diệc 無vô 妨phương 也dã 。 三tam 譬thí 喻dụ 釋thích 。 若nhược 准chuẩn 第đệ 四tứ 附phụ 文văn 釋thích 中trung 。 明minh 斥xích 譬thí 喻dụ 義nghĩa 。 推thôi 疎sơ 遠viễn 非phi 是thị 佛Phật 語ngữ 。 驗nghiệm 知tri 附phụ 文văn 及cập 當đương 體thể 釋thích 。 是thị 今kim 正chánh 意ý 。 若nhược 譬thí 喻dụ 釋thích 文văn 相tương/tướng 雖tuy 廣quảng 。 蓋cái 見kiến 古cổ 師sư 雖tuy 用dụng 譬thí 釋thích 。 譬thí 法pháp 不bất 周chu 。 翻phiên 屈khuất 此thử 經Kinh 所sở 詮thuyên 之chi 義nghĩa 。 因nhân 茲tư 大đại 師sư 同đồng 他tha 用dụng 譬thí 。 遍biến 譬thí 一nhất 切thiết 圓viên 融dung 法Pháp 門môn 。 此thử 之chi 法Pháp 門môn 雖tuy 從tùng 譬thí 顯hiển 。 乃nãi 是thị 預dự 示thị 當đương 體thể 釋thích 中trung 法pháp 金kim 光quang 明minh 。 諸chư 異dị 名danh 耳nhĩ 。 蓋cái 由do 法pháp 性tánh 具cụ 無vô 量lượng 德đức 。 有hữu 無vô 量lượng 名danh 。 名danh 金Kim 光Quang 明Minh 。 亦diệc 名danh 法Pháp 身thân 般Bát 若Nhã 解giải 脫thoát 。 亦diệc 名danh 法pháp 報báo 應ứng 。 亦diệc 名danh 正chánh 緣duyên 了liễu 。 乃nãi 至chí 名danh 苦khổ 惑hoặc 業nghiệp 。 一nhất 攝nhiếp 一nhất 切thiết 。 一nhất 切thiết 入nhập 一nhất 。 以dĩ 約ước 所sở 譬thí 。 說thuyết 此thử 義nghĩa 已dĩ 。 至chí 當đương 體thể 中trung 。 但đãn 定định 三tam 字tự 非phi 譬thí 是thị 法pháp 。 法pháp 必tất 遍biến 融dung 。 則tắc 於ư 一nhất 切thiết 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 然nhiên 若nhược 得đắc 知tri 法pháp 金kim 光quang 明minh 。 是thị 諸chư 三tam 法pháp 中trung 一nhất 種chủng 名danh 者giả 。 即tức 曉hiểu 此thử 經Kinh 立lập 題đề 之chi 旨chỉ 也dã 。 此thử 自tự 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 古cổ 師sư 釋thích 三tam 。 初sơ 數số 師sư 二nhị 。 初sơ 敘tự 。 舊cựu 經kinh 師sư 者giả 。 即tức 是thị 舊cựu 來lai 講giảng 此thử 經Kinh 人nhân 也dã 。 本bổn 弘hoằng 數số 論luận 兼kiêm 講giảng 此thử 經Kinh 。 以dĩ 譬thí 釋thích 題đề 對đối 於ư 三tam 德đức 。 二nhị 破phá 。 章chương 安an 記ký 錄lục 智trí 者giả 之chi 義nghĩa 。 故cố 云vân 若nhược 大đại 師sư 云vân 。 有hữu 時thời 亦diệc 云vân 天thiên 台thai 師sư 云vân 。 或hoặc 今kim 師sư 云vân 。 先tiên 破phá 違vi 宗tông 。 既ký 其kỳ 本bổn 論luận 但đãn 立lập 二nhị 身thân 。 何hà 故cố 釋thích 經kinh 而nhi 用dụng 三tam 德đức 。 若nhược 開khai 二nhị 身thân 釋thích 三tam 德đức 者giả 。 己kỷ 宗tông 則tắc 壞hoại 。 故cố 云vân 於ư 論luận 不bất 便tiện 。 次thứ 破phá 乖quai 經kinh 。 若nhược 云vân 本bổn 論luận 。 雖tuy 但đãn 二nhị 身thân 。 為vi 順thuận 經kinh 文văn 須tu 用dụng 三tam 德đức 者giả 。 經kinh 文văn 何hà 處xứ 明minh 示thị 三tam 德đức 。 若nhược 云vân 。 經kinh 雖tuy 無vô 文văn 。 推thôi 義nghĩa 合hợp 有hữu 者giả 。 則tắc 何hà 所sở 不bất 通thông 。 合hợp 具cụ 一nhất 切thiết 三tam 。 法pháp 豈khởi 獨độc 三tam 德đức 耶da 。 既ký 違vi 本bổn 論luận 不bất 會hội 今kim 經kinh 。 故cố 無vô 取thủ 也dã 。 二nhị 地địa 人nhân 二nhị 。 初sơ 敘tự 。 地địa 人nhân 者giả 。 本bổn 弘hoằng 華hoa 嚴nghiêm 十Thập 地Địa 論luận 。 兼kiêm 講giảng 此thử 經Kinh 也dã 。 此thử 師sư 釋thích 題đề 縮súc 三tam 為vi 二nhị 。 金kim 質chất 之chi 上thượng 雖tuy 有hữu 光quang 有hữu 明minh 。 若nhược 望vọng 金kim 體thể 同đồng 名danh 為vi 用dụng 。 又hựu 定định 此thử 用dụng 。 不bất 從tùng 外ngoại 來lai 。 故cố 云vân 自tự 有hữu 。 譬thí 般Bát 若Nhã 解giải 脫thoát 。 雖tuy 是thị 二nhị 德đức 。 若nhược 望vọng 法Pháp 身thân 同đồng 名danh 為vi 用dụng 。 此thử 之chi 二nhị 德đức 不bất 從tùng 修tu 成thành 。 故cố 言ngôn 自tự 有hữu 。 此thử 師sư 秖kỳ 以dĩ 體thể 用dụng 二nhị 義nghĩa 。 釋thích 今kim 三tam 字tự 也dã 。 二nhị 破phá 。 論luận 明minh 三tam 佛Phật 者giả 。 論luận 釋thích 舊cựu 經kinh 故cố 有hữu 三tam 佛Phật 。 一nhất 毘Tỳ 盧Lô 遮Già 那Na 法Pháp 身thân 也dã 。 二nhị 盧lô 舍xá 那na 報báo 身thân 也dã 。 三tam 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 應ưng 身thân 也dã 。 正chánh 合hợp 此thử 經Kinh 法Pháp 身thân 應ưng 身thân 化hóa 身thân 之chi 義nghĩa 。 若nhược 用dụng 三tam 佛Phật 。 為vi 此thử 經Kinh 題đề 三tam 字tự 所sở 譬thí 。 則tắc 於ư 經kinh 論luận 義nghĩa 不bất 相tương 違vi 。 故cố 云vân 自tự 便tiện 。 那na 棄khí 三Tam 身Thân 自tự 立lập 體thể 用dụng 。 特đặc 違vi 己kỷ 論luận 。 若nhược 云vân 。 本bổn 論luận 雖tuy 說thuyết 三tam 佛Phật 。 為vi 順thuận 此thử 經Kinh 須tu 談đàm 體thể 用dụng 者giả 。 此thử 經Kinh 新tân 本bổn 。 顯hiển 以dĩ 三Tam 身Thân 而nhi 立lập 品phẩm 目mục 。 品phẩm 內nội 三Tam 身Thân 燦# 然nhiên 可khả 舉cử 。 若nhược 今kim 舊cựu 本bổn 雖tuy 略lược 此thử 品phẩm 。 而nhi 三Tam 身Thân 名danh 義nghĩa 經kinh 中trung 甚thậm 多đa 。 如như 四tứ 王vương 品phẩm 云vân 。 佛Phật 真chân 法Pháp 身thân 。 猶do 若nhược 虛hư 空không 。 應ứng 物vật 現hiện 形hình 。 如như 水thủy 中trung 月nguyệt 。 既ký 水thủy 月nguyệt 是thị 應ưng 。 豈khởi 空không 中trung 無vô 月nguyệt 。 空không 月nguyệt 即tức 報báo 也dã 。 天thiên 辯biện 巧xảo 故cố 以dĩ 二nhị 顯hiển 三tam 。 又hựu 如như 別biệt 序tự 。 如Như 來Lai 游du 於ư 無vô 量lượng 。 甚thậm 深thâm 法Pháp 性tánh 。 釋Thích 迦Ca 如Như 來Lai 應ưng 身thân 也dã 。 游du 必tất 妙diệu 智trí 報báo 身thân 也dã 。 深thâm 廣quảng 法pháp 性tánh 法Pháp 身thân 也dã 。 又hựu 懺sám 悔hối 品phẩm 。 以dĩ 桴phù 擊kích 鼓cổ 。 出xuất 大đại 音âm 聲thanh 。 鼓cổ 即tức 法Pháp 身thân 桴phù 擊kích 即tức 報báo 身thân 。 出xuất 聲thanh 即tức 應ưng 身thân 。 故cố 知tri 三Tam 身Thân 名danh 義nghĩa 不bất 少thiểu 。 有hữu 何hà 一nhất 處xứ 但đãn 言ngôn 體thể 用dụng 。 進tiến 不bất 會hội 經kinh 。 退thoái 違vi 己kỷ 論luận 。 故cố 亦diệc 揀giản 之chi 。

金Kim 光Quang 明Minh 經Kinh 。 玄Huyền 義Nghĩa 拾Thập 遺Di 記Ký 卷quyển 第đệ 一nhất

Print Friendly, PDF & Email