起Khởi 信Tín 論Luận 義Nghĩa 疏Sớ

隋Tùy 曇Đàm 延Diên 撰Soạn

大Đại 乘Thừa 起Khởi 信Tín 論Luận 義Nghĩa 疏Sớ/sơ 卷quyển 上thượng

曇đàm 延diên 法Pháp 師sư 。 撰soạn 。

尋tầm 夫phu 至chí 運vận 無vô 崖nhai 。 情tình 慮lự 莫mạc 識thức 其kỳ 原nguyên 。 玄huyền 通thông 虗hư 廓khuếch 。 視thị 聽thính 罔võng 知tri 其kỳ 極cực 。 而nhi 為vi 此thử 通thông 者giả 。 其kỳ 唯duy 心tâm 真Chân 如Như 乎hồ 。 如như 有hữu 體thể 斯tư 玄huyền 通thông 者giả 。 慧tuệ 光quang 遍biến 法Pháp 界Giới 。 悟ngộ 此thử 至chí 運vận 者giả 。 慈từ 雲vân 滿mãn 虗hư 空không 。 此thử 乃nãi 普phổ 賢hiền 妙diệu 德đức 。 即tức 其kỳ 人nhân 也dã 。 能năng 令linh 慈từ 雲vân 滿mãn 空không 。 義nghĩa 未vị 足túc 稱xưng 為vi 小tiểu 。 乃nãi 使sử 智trí 光quang 遍biến 法Pháp 界Giới 。 義nghĩa 不bất 可khả 謂vị 非phi 大đại 。 不bất 可khả 謂vị 非phi 大đại 故cố 。 大đại 名danh 從tùng 此thử 生sanh 焉yên 。 不bất 足túc 稱xưng 為vi 小tiểu 故cố 。 小tiểu 名danh 從tùng 此thử 沒một 焉yên 。 故cố 此thử 真Chân 如Như 。 目mục 之chi 曰viết 大đại 。 悲bi 智trí 所sở 遊du 。 履lý 謂vị 為vi 乘thừa 。 此thử 總tổng 釋thích 竟cánh 。

次thứ 別biệt 釋thích 。 此thử 別biệt 義nghĩa 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 者giả 體thể 大đại 義nghĩa 。 此thử 心tâm 真Chân 如Như 體thể 。 遍biến 為vi 一nhất 切thiết 法pháp 性tánh 。 一nhất 切thiết 法pháp 有hữu 。 生sanh 滅diệt 染nhiễm 淨tịnh 異dị 相tướng 。 此thử 真Chân 如Như 平bình 等đẳng 。 無vô 增tăng 減giảm 故cố 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。 若nhược 不bất 能năng 遍biến 為vi 一nhất 切thiết 法pháp 體thể 。 或hoặc 得đắc 稱xưng 為vi 小tiểu 。 既ký 能năng 為vi 諸chư 法pháp 體thể 故cố 。 不bất 可khả 謂vị 非phi 大đại 也dã 。 二nhị 者giả 相tương/tướng 大đại 義nghĩa 。 此thử 真Chân 如Như 體thể 。 以dĩ 諸chư 功công 德đức 為vi 相tương/tướng 。 此thử 復phục 云vân 何hà 。 此thử 體thể 於ư 諸chư 功công 德đức 。 若nhược 有hữu 所sở 不bất 足túc 。 容dung 可khả 稱xưng 為vi 小tiểu 。 既ký 具cụ 足túc 無vô 量lượng 。 性tánh 功công 德đức 故cố 。 復phục 不bất 可khả 謂vị 非phi 大đại 。 三tam 者giả 用dụng 大đại 義nghĩa 。 此thử 真Chân 如Như 相tướng 。 以dĩ 能năng 生sanh 世thế 出xuất 世thế 。 善thiện 因nhân 果quả 為vi 用dụng 。 此thử 云vân 何hà 知tri 。 若nhược 有hữu 因nhân 果quả 。 不bất 從tùng 此thử 生sanh 者giả 。 亦diệc 可khả 稱xưng 為vi 小tiểu 。 既ký 一nhất 切thiết 因nhân 果quả 。 皆giai 從tùng 此thử 生sanh 故cố 。 更cánh 不bất 可khả 謂vị 非phi 大đại 。 由do 此thử 三tam 義nghĩa 大đại 故cố 。 慈từ 悲bi 依y 之chi 滿mãn 虗hư 空không 。 般Bát 若Nhã 乘thừa 之chi 遍biến 法Pháp 界Giới 。 大Đại 乘Thừa 之chi 名danh 。 從tùng 此thử 生sanh 矣hĩ 。

言ngôn 起khởi 信tín 者giả 。 此thử 般Bát 若Nhã 大đại 悲bi 。 非phi 復phục 無vô 因nhân 。 因nhân 於ư 大Đại 乘Thừa 而nhi 生sanh 信tín 心tâm 。 以dĩ 彼bỉ 三tam 種chủng 眾chúng 生sanh 愚ngu 闇ám 不bất 解giải 故cố 。 於ư 此thử 真Chân 如Như 。 三tam 種chủng 大đại 義nghĩa 。 不bất 生sanh 信tín 樂nhạo 。 菩Bồ 薩Tát 大đại 悲bi 。 為vi 令linh 彼bỉ 等đẳng 生sanh 起khởi 正chánh 信tín 。 制chế 作tác 斯tư 論luận 。 故cố 名danh 起khởi 信tín 。 三tam 種chủng 眾chúng 生sanh 者giả 。 一nhất 身thân 見kiến 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 愚ngu 癡si 故cố 。 起khởi 種chủng 種chủng 我ngã 見kiến 。 不bất 信tín 真Chân 如Như 體thể 義nghĩa 。 為vi 眾chúng 生sanh 性tánh 。 為vi 令linh 彼bỉ 於ư 自tự 身thân 信tín 有hữu 真Chân 如Như 自tự 體thể 性tánh 義nghĩa 。 復phục 令linh 遠viễn 離ly 種chủng 種chủng 。 我ngã 見kiến 過quá 患hoạn 故cố 。 示thị 真Chân 如Như 體thể 大đại 義nghĩa 。 二nhị 者giả 顛điên 倒đảo 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 闇ám 障chướng 故cố 。 於ư 真Chân 如Như 功công 德đức 。 謂vị 非phi 己kỷ 分phần/phân 。 不bất 生sanh 願nguyện 求cầu 。 欲dục 令linh 彼bỉ 真Chân 如Như 功công 德đức 相tương/tướng 信tín 有hữu 可khả 得đắc 義nghĩa 。 復phục 令linh 遠viễn 離ly 跛bả 驢lư 心tâm 無vô 進tiến 意ý 過quá 故cố 。 示thị 真Chân 如Như 相tương/tướng 大đại 義nghĩa 。 三tam 者giả 空không 亂loạn 意ý 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 不bất 解giải 故cố 。 執chấp 無vô 有hữu 物vật 為vi 空không 。 不bất 信tín 真Chân 如Như 有hữu 無vô 窮cùng 可khả 作tác 功công 德đức 義nghĩa 。 為vi 令linh 彼bỉ 信tín 有hữu 無vô 窮cùng 功công 德đức 。 復phục 令linh 遠viễn 離ly 樂nhạo/nhạc/lạc 空không 心tâm 過quá 故cố 。 示thị 真Chân 如Như 用dụng 大đại 義nghĩa 。

論luận 者giả 。 若nhược 欲dục 令linh 此thử 三tam 種chủng 眾chúng 生sanh 起khởi 於ư 正chánh 信tín 。 復phục 不bất 可khả 無vô 由do 。 必tất 因nhân 言ngôn 論luận 問vấn 答đáp 。 顯hiển 示thị 於ư 此thử 三tam 種chủng 大đại 義nghĩa 。 信tín 方phương 決quyết 定định 。 故cố 名danh 論luận 也dã 。

此thử 論luận 始thỉ 終chung 大đại 分phân 為vi 三tam 。 序tự 正chánh 流lưu 通thông 。 初sơ 之chi 三tam 偈kệ 明minh 皈quy 敬kính 三Tam 寶Bảo 承thừa 力lực 請thỉnh 加gia 。 此thử 明minh 其kỳ 序tự 。 論luận 曰viết 有hữu 法pháp 已dĩ 下hạ 辨biện 其kỳ 正chánh 宗tông 。 末mạt 後hậu 二nhị 偈kệ 明minh 其kỳ 流lưu 通thông 。 所sở 以dĩ 須tu 皈quy 敬kính 者giả 。 但đãn 馬mã 鳴minh 菩Bồ 薩Tát 迹tích 居cư 學học 地địa 。 若nhược 不bất 蒙mông 三Tam 寶Bảo 與dữ 力lực 。 則tắc 甚thậm 深thâm 秘bí 藏tạng 無vô 以dĩ 可khả 宣tuyên 。 故cố 須tu 皈quy 敬kính 。 既ký 蒙mông 聖thánh 力lực 加gia 被bị 。 方phương 可khả 能năng 說thuyết 。 是thị 以dĩ 第đệ 二nhị 須tu 陳trần 論luận 應ưng 體thể 。 何hà 故cố 第đệ 三tam 流lưu 通thông 者giả 。 但đãn 菩Bồ 薩Tát 本bổn 願nguyện 只chỉ 在tại 利lợi 他tha 。 不bất 求cầu 己kỷ 利lợi 故cố 也dã 。

初sơ 文văn 為vi 二nhị 。 前tiền 之chi 兩lưỡng 偈kệ 正chánh 明minh 皈quy 敬kính 三Tam 寶Bảo 。 後hậu 一nhất 偈kệ 明minh 皈quy 敬kính 之chi 意ý 。 初sơ 內nội 復phục 分phân 為vi 二nhị 。 初sơ 皈quy 命mạng 二nhị 字tự 正chánh 明minh 能năng 皈quy 。 盡tận 十thập 方phương 已dĩ 下hạ 明minh 其kỳ 所sở 敬kính 。

言ngôn 皈quy 命mạng 者giả 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 將tương 己kỷ 慧tuệ 命mạng 皈quy 自tự 所sở 證chứng 。 欲dục 依y 證chứng 而nhi 說thuyết 也dã 。 二nhị 以dĩ 三Tam 寶Bảo 威uy 力lực 。 能năng 加gia 諸chư 說thuyết 者giả 。 馬mã 鳴minh 大đại 聖thánh 。 亡vong 己kỷ 性tánh 命mạng 。 請thỉnh 承thừa 與dữ 力lực 也dã 。

就tựu 所sở 皈quy 內nội 。 初sơ 總tổng 後hậu 別biệt 。 盡tận 十thập 方phương 者giả 。 此thử 句cú 是thị 總tổng 。 最tối 勝thắng 下hạ 是thị 別biệt 。 初sơ 言ngôn 盡tận 十thập 方phương 者giả 。 明minh 所sở 皈quy 分phân 齊tề 。 皈quy 體thể 為vi 二nhị 。 一nhất 就tựu 處xứ 言ngôn 十thập 方phương 。 二nhị 就tựu 體thể 言ngôn 十thập 方phương 。 三Tam 寶Bảo 功công 德đức 猶do 若nhược 虗hư 。 空không 無vô 有hữu 邊biên 際tế 。 欲dục 令linh 眾chúng 生sanh 。 皈quy 依y 廣quảng 大đại 生sanh 福phước 無vô 盡tận 。 別biệt 內nội 為vi 三tam 。 初sơ 有hữu 五ngũ 句cú 明minh 佛Phật 寶bảo 。 次thứ 一nhất 明minh 法Pháp 寶bảo 。 後hậu 一nhất 明minh 僧Tăng 寶bảo 。 佛Phật 寶bảo 內nội 為vi 三tam 。 初sơ 二nhị 句cú 明minh 法Pháp 身thân 佛Phật 。 第đệ 三tam 句cú 明minh 報báo 身thân 。 後hậu 一nhất 句cú 明minh 化hóa 身thân 佛Phật 。 三Tam 寶Bảo 之chi 義nghĩa 廣quảng 如như 別biệt 章chương 。 最tối 勝thắng 業nghiệp 遍biến 知tri 者giả 。 此thử 明minh 法Pháp 身thân 佛Phật 。 何hà 以dĩ 知tri 。 論luận 云vân 諸chư 菩Bồ 薩Tát 應ưng 見kiến 法Pháp 身thân 。 恆hằng 與dữ 五ngũ 業nghiệp 相tương 應ứng 。 無vô 暫tạm 時thời 離ly 。 故cố 知tri 五ngũ 業nghiệp 出xuất 過quá 學học 地địa 。 故cố 名danh 最tối 勝thắng 。 五ngũ 業nghiệp 者giả 。 一nhất 大đại 悲bi 業nghiệp 。 二nhị 正chánh 行hạnh 業nghiệp 。 三tam 威uy 德đức 業nghiệp 。 四tứ 方phương 便tiện 業nghiệp 。 五ngũ 真chân 實thật 教giáo 業nghiệp 。 此thử 具cụ 如như 攝nhiếp 論luận 。 逼bức 知tri 者giả 。 如Như 來Lai 智trí 身thân 遍biến 照chiếu 法Pháp 界Giới 。 即tức 理lý 量lượng 二nhị 智trí 也dã 。 色sắc 無vô 礙ngại 自tự 在tại 者giả 。 此thử 明minh 報báo 身thân 。 諸chư 佛Phật 妙diệu 色sắc 。 以dĩ 智trí 慧tuệ 為vi 體thể 。 智trí 自tự 在tại 故cố 。 色sắc 亦diệc 無vô 礙ngại 。 救cứu 世thế 大đại 悲bi 者giả 。 此thử 明minh 化hóa 身thân 。 隨tùy 逐trục 眾chúng 生sanh 。 拔bạt 苦khổ 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 故cố 稱xưng 大đại 悲bi 。 及cập 彼bỉ 身thân 體thể 相tướng 者giả 已dĩ 下hạ 明minh 法Pháp 身thân 。 何hà 以dĩ 知tri 。 攝nhiếp 論luận 云vân 。 色sắc 身thân 及cập 行hành 身thân 業nghiệp 六lục 因nhân 不bất 成thành 自tự 性tánh 身thân 。 此thử 既ký 云vân 法pháp 性tánh 真Chân 如Như 。 當đương 知tri 是thị 本bổn 有hữu 非phi 始thỉ 起khởi 也dã 。 以dĩ 上thượng 皈quy 命mạng 貫quán 通thông 。 故cố 言ngôn 及cập 也dã 。 今kim 言ngôn 及cập 彼bỉ 身thân 體thể 相tướng 者giả 。 是thị 前tiền 二nhị 身thân 體thể 性tánh 。 初sơ 言ngôn 法pháp 性tánh 者giả 。 轉chuyển 名danh 示thị 也dã 。 通thông 以dĩ 法Pháp 界Giới 為vi 體thể 性tánh 。 真Chân 如Như 者giả 。 不bất 異dị 不bất 二nhị 也dã 。 濤đào 者giả 深thâm 廣quảng 無vô 邊biên 。 不bất 增tăng 不bất 減giảm 。 大đại 身thân 眾chúng 生sanh 。 不bất 能năng 窮cùng 其kỳ 底để 。 故cố 云vân 深thâm 。 以dĩ 況huống 性tánh 海hải 。 非phi 學học 地địa 所sở 及cập 也dã 。 廣quảng 者giả 。 法pháp 雲vân 大Đại 士Sĩ 未vị 達đạt 其kỳ 際tế 也dã 。 無vô 增tăng 無vô 減giảm 者giả 。 眾chúng 流lưu 投đầu 之chi 不bất 增tăng 。 出xuất 生sanh 諸chư 河hà 不bất 減giảm 。 以dĩ 況huống 性tánh 海hải 。 智trí 滿mãn 德đức 備bị 不bất 增tăng 。 惑hoặc 消tiêu 治trị 息tức 不bất 減giảm 也dã 。 無vô 量lượng 功công 德đức 藏tạng 者giả 。 此thử 明minh 法Pháp 寶bảo 藏tàng 積tích 一nhất 切thiết 恆Hằng 河Hà 諸chư 行hành 功công 德đức 。 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 從tùng 此thử 出xuất 生sanh 。 故cố 云vân 無vô 量lượng 功công 德đức 藏tạng 。 如như 實thật 修tu 行hành 者giả 。 此thử 句cú 明minh 僧Tăng 寶bảo 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 恆hằng 順thuận 法pháp 性tánh 修tu 行hành 。 故cố 名danh 如như 實thật 。

次thứ 釋thích 第đệ 二nhị 皈quy 敬kính 之chi 意ý 。 此thử 有hữu 四tứ 意ý 者giả 。 為vì 令linh 眾chúng 生sanh 。 者giả 此thử 第đệ 一nhất 明minh 為vi 三tam 種chủng 眾chúng 生sanh 。 一nhất 者giả 空không 亂loạn 意ý 眾chúng 生sanh 。 疑nghi 無vô 一nhất 切thiết 物vật 。 二nhị 外ngoại 道đạo 眾chúng 生sanh 。 疑nghi 有hữu 眾chúng 生sanh 我ngã 。 三tam 二Nhị 乘Thừa 眾chúng 生sanh 。 疑nghi 有hữu 法pháp 我ngã 。 除trừ 疑nghi 捨xả 邪tà 執chấp 者giả 此thử 明minh 第đệ 二nhị 捨xả 惑hoặc 除trừ 疑nghi 者giả 。 以dĩ 彼bỉ 地địa 前tiền 願nguyện 樂nhạo 。 初sơ 心tâm 取thủ 空không 亂loạn 意ý 。 疑nghi 一nhất 切thiết 法pháp 。 悉tất 皆giai 空không 寂tịch 。 不bất 信tín 自tự 身thân 有hữu 真Chân 如Như 性tánh 。 為vi 遣khiển 所sở 疑nghi 故cố 。 明minh 有hữu 如Như 來Lai 藏tạng 性tánh 。 不bất 空không 之chi 法pháp 。 令linh 離ly 妄vọng 執chấp 。 此thử 即tức 起khởi 下hạ 顯hiển 示thị 正chánh 義nghĩa 。 為vi 治trị 疑nghi 惑hoặc 捨xả 耶da 者giả 。 以dĩ 彼bỉ 外ngoại 道đạo 身thân 見kiến 眾chúng 生sanh 。 計kế 身thân 有hữu 我ngã 。 能năng 作tác 受thọ 者giả 。 為vi 遣khiển 此thử 疑nghi 故cố 。 為vi 示thị 自tự 身thân 有hữu 梨lê 耶da 識thức 。 攝nhiếp 治trị 染nhiễm 淨tịnh 。 令linh 彼bỉ 了liễu 知tri 。 治trị 耶da 見kiến 除trừ 執chấp 者giả 。 以dĩ 二Nhị 乘Thừa 不bất 了liễu 教giáo 意ý 。 謂vị 苦khổ 無vô 常thường 以dĩ 為vi 宗tông 極cực 故cố 。 為vi 示thị 真Chân 如Như 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 四tứ 德đức 。 令linh 體thể 教giáo 意ý 。 隨tùy 順thuận 修tu 行hành 。 究cứu 竟cánh 佛Phật 果Quả 。 此thử 二nhị 即tức 起khởi 下hạ 對đối 治trị 邪tà 執chấp 。 起khởi 大Đại 乘Thừa 正chánh 信tín 者giả 。 此thử 第đệ 三Tam 明Minh 所sở 起khởi 行hành 。 令linh 彼bỉ 三tam 種chủng 眾chúng 生sanh 。 於ư 心tâm 真Chân 如Như 三tam 種chủng 大đại 義nghĩa 。 生sanh 起khởi 正chánh 信tín 。 即tức 起khởi 下hạ 分phân 別biệt 發phát 趣thú 道đạo 相tương/tướng 修tu 行hành 信tín 心tâm 分phần/phân 。 佛Phật 種chủng 不bất 斷đoạn 故cố 者giả 。 第đệ 四tứ 明minh 修tu 行hành 所sở 成thành 。 依y 前tiền 信tín 心tâm 至chí 十thập 解giải 已dĩ 上thượng 。 成thành 聖thánh 種chủng 性tánh 。 令linh 佛Phật 種chủng 不bất 斷đoạn 。 即tức 起khởi 下hạ 勸khuyến 修tu 利lợi 益ích 分phần/phân 。 故cố 下hạ 論luận 言ngôn 。 若nhược 人nhân 聞văn 是thị 法pháp 已dĩ 。 不bất 生sanh 怯khiếp 弱nhược 。 當đương 知tri 是thị 人nhân 。 定định 紹thiệu 佛Phật 種chủng 。

長trường/trưởng 行hành 下hạ 第đệ 二nhị 正chánh 陳trần 論luận 體thể 。 文văn 內nội 有hữu 三tam 。 初sơ 略lược 明minh 緣duyên 起khởi 。 說thuyết 有hữu 五ngũ 分phần/phân 已dĩ 下hạ 開khai 立lập 章chương 本bổn 。 初sơ 說thuyết 因nhân 緣duyên 已dĩ 。 下hạ 隨tùy 章chương 別biệt 釋thích 。

有hữu 法pháp 者giả 。 謂vị 一nhất 心tâm 真Chân 如Như 實thật 體thể 本bổn 法pháp 。 能năng 起khởi 摩ma 訶ha 衍diễn 信tín 根căn 者giả 。 能năng 令linh 眾chúng 生sanh 。 依y 之chi 修tu 行hành 。 增tăng 長trưởng 淨tịnh 信tín 。 是thị 故cố 應ưng 說thuyết 者giả 。 三tam 世thế 菩Bồ 薩Tát 。 皆giai 依y 此thử 法Pháp 。 得đắc 成thành 淨tịnh 信tín 。 是thị 以dĩ 論luận 主chủ 順thuận 本bổn 常thường 則tắc 。 說thuyết 示thị 未vị 聞văn 。

說thuyết 有hữu 五ngũ 分phần/phân 已dĩ 下hạ 次thứ 明minh 第đệ 二nhị 開khai 章chương 。 就tựu 內nội 有hữu 三tam 。 初sơ 之chi 一nhất 章chương 明minh 開khai 序tự 分phần/phân 。 次thứ 後hậu 三tam 章chương 明minh 開khai 正chánh 宗tông 。 後hậu 一nhất 章chương 開khai 於ư 流lưu 通thông 。 起khởi 說thuyết 有hữu 由do 。 故cố 先tiên 明minh 其kỳ 序tự 。 序tự 義nghĩa 既ký 彰chương 。 正chánh 宗tông 宣tuyên 顯hiển 。 是thị 以dĩ 第đệ 二nhị 次thứ 辨biện 正chánh 宗tông 。 宗tông 本bổn 既ký 立lập 。 是thị 以dĩ 第đệ 三tam 歎thán 論luận 殊thù 勝thắng 。 傳truyền 益ích 未vị 來lai 。

就tựu 解giải 釋thích 門môn 復phục 分phân 為vi 三tam 。 初sơ 釋thích 序tự 分phần/phân 。 第đệ 二nhị 立lập 義nghĩa 分phần/phân 已dĩ 下hạ 次thứ 辨biện 正chánh 宗tông 。 勸khuyến 修tu 利lợi 益ích 分phần/phân 已dĩ 下hạ 次thứ 釋thích 流lưu 通thông 。

釋thích 序tự 分phần/phân 內nội 復phục 分phân 為vi 三tam 。 初sơ 說thuyết 因nhân 緣duyên 分phần/phân 者giả 。 題đề 章chương 起khởi 說thuyết 。 問vấn 曰viết 已dĩ 下hạ 第đệ 二nhị 明minh 起khởi 說thuyết 因nhân 緣duyên 。 問vấn 曰viết 修tu 多đa 羅la 已dĩ 下hạ 第đệ 三tam 問vấn 答đáp 。 明minh 須tu 說thuyết 之chi 意ý 。

就tựu 第đệ 二nhị 起khởi 說thuyết 因nhân 緣duyên 內nội 有hữu 二nhị 。 初sơ 問vấn 後hậu 答đáp 。 答đáp 文văn 有hữu 三tam 。 初sơ 舉cử 教giáo 總tổng 答đáp 。 云vân 何hà 下hạ 第đệ 二nhị 別biệt 明minh 八bát 種chủng 因nhân 緣duyên 。 有hữu 如như 是thị 已dĩ 下hạ 第đệ 三tam 結kết 答đáp 。

云vân 何hà 為vi 八bát 。 者giả 寄ký 問vấn 發phát 起khởi 。

一nhất 者giả 已dĩ 下hạ 題đề 章chương 解giải 釋thích 。 就tựu 此thử 八bát 內nội 。 初sơ 一nhất 是thị 總tổng 。 後hậu 七thất 是thị 別biệt 。 因nhân 緣duyên 總tổng 相tương/tướng 者giả 。 此thử 有hữu 二nhị 意ý 。 所sở 謂vị 為vì 令linh 。 眾chúng 生sanh 離ly 一nhất 切thiết 苦khổ 。 得đắc 究cứu 竟cánh 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 令linh 離ly 分phân 段đoạn 變biến 易dị 等đẳng 苦khổ 。 得đắc 無vô 上thượng 涅Niết 槃Bàn 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 此thử 明minh 異dị 二Nhị 乘Thừa 。 非phi 求cầu 世thế 間gian 名danh 利lợi 。 相tương/tướng 恭cung 敬kính 故cố 者giả 。 此thử 明minh 不bất 同đồng 凡phàm 夫phu 唯duy 求cầu 世thế 利lợi 。 而nhi 起khởi 言ngôn 說thuyết 。 為vi 欲dục 解giải 釋thích 如Như 來Lai 根căn 本bổn 義nghĩa 等đẳng 者giả 已dĩ 下hạ 次thứ 明minh 別biệt 相tướng 。 此thử 文văn 有hữu 三tam 。 初sơ 三tam 生sanh 起khởi 。 次thứ 二nhị 令linh 諸chư 眾chúng 生sanh 。 如như 理lý 通thông 達đạt 。 根căn 本bổn 深thâm 義nghĩa 。 謬mậu 小Tiểu 乘Thừa 麤thô 淺thiển 道Đạo 理lý 為vi 究cứu 竟cánh 。 此thử 即tức 起khởi 下hạ 顯hiển 示thị 正chánh 義nghĩa 。 為vi 令linh 善thiện 根căn 成thành 就tựu 。 眾chúng 生sanh 至chí 不bất 退thoái 信tín 者giả 。 為vi 令linh 二Nhị 乘Thừa 回hồi 心tâm 入nhập 大đại 及cập 信tín 位vị 菩Bồ 薩Tát 入nhập 正chánh 定định 聚tụ 。 堪kham 任nhậm 不bất 退thoái 。 此thử 即tức 起khởi 下hạ 分phân 別biệt 發phát 趣thú 道đạo 相tương/tướng 。 為vi 令linh 善thiện 根căn 微vi 少thiểu 眾chúng 生sanh 者giả 。 為vi 令linh 身thân 見kiến 眾chúng 生sanh 始thỉ 。 入nhập 佛Phật 法Pháp 者giả 。 示thị 修tu 行hành 信tín 心tâm 想tưởng 。 此thử 則tắc 起khởi 下hạ 修tu 行hành 信tín 心tâm 分phần/phân 。 為vi 示thị 方phương 便tiện 消tiêu 惡ác 業nghiệp 障chướng 者giả 。 對đối 闡xiển 提đề 眾chúng 生sanh 始thỉ 起khởi 信tín 心tâm 。 云vân 消tiêu 邪tà 見kiến 網võng 業nghiệp 障chướng 故cố 。 此thử 文văn 有hữu 二nhị 。 初sơ 句cú hối 除trừ 業nghiệp 障chướng 。 善thiện 護hộ 其kỳ 心tâm 下hạ 令linh 。 不bất 起khởi 煩phiền 惱não 。 即tức 離ly 煩phiền 惱não 障chướng 。 此thử 起khởi 下hạ 對đối 治trị 邪tà 執chấp 。 亦diệc 即tức 生sanh 下hạ 廣quảng 釋thích 。 止chỉ 內nội 舉cử 定định 。 難nan 以dĩ 教giáo 滅diệt 。 修tu 習tập 止Chỉ 觀Quán 對đối 治trị 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 心tâm 過quá 者giả 。 止chỉ 者giả 證chứng 真Chân 如Như 。 觀quán 者giả 了liễu 因nhân 緣duyên 智trí 。 云vân 何hà 對đối 治trị 。 既ký 諸chư 法pháp 同đồng 如như 故cố 。 則tắc 令linh 凡phàm 夫phu 不bất 住trụ 著trước 。 世thế 間gian 生sanh 死tử 。 既ký 知tri 無vô 苦khổ 可khả 畏úy 。 則tắc 治trị 二Nhị 乘Thừa 怯khiếp 弱nhược 之chi 見kiến 。 了liễu 因nhân 緣duyên 智trí 。 知tri 善thiện 惡ác 二nhị 因nhân 感cảm 苦khổ 樂lạc 兩lưỡng 報báo 。 凡phàm 夫phu 聞văn 已dĩ 。 廢phế 惡ác 修tu 善thiện 。 能năng 治trị 不bất 修tu 善thiện 根căn 過quá 。 二Nhị 乘Thừa 聞văn 業nghiệp 果quả 不bất 失thất 。 起khởi 於ư 大đại 悲bi 。 愍mẫn 苦khổ 眾chúng 生sanh 。 此thử 治trị 不bất 起khởi 大đại 悲bi 過quá 。 此thử 即tức 起khởi 下hạ 止Chỉ 觀Quán 對đối 治trị 。 專chuyên 念niệm 方phương 便tiện 生sanh 於ư 佛Phật 前tiền 不bất 退thoái 信tín 心tâm 者giả 。 此thử 示thị 外ngoại 凡phàm 發phát 心tâm 。 令linh 其kỳ 不bất 退thoái 。 此thử 即tức 起khởi 下hạ 。

復phục 次thứ 眾chúng 生sanh 初sơ 學học 是thị 法pháp 。 欲dục 求cầu 正chánh 信tín 。 其kỳ 心tâm 怯khiếp 弱nhược 。 懼cụ 其kỳ 有hữu 退thoái 。 故cố 教giáo 專chuyên 念niệm 。 願nguyện 生sanh 淨tịnh 土độ 。 不bất 失thất 信tín 心tâm 為vi 示thị 利lợi 益ích 勸khuyến 修tu 行hành 故cố 者giả 。 初sơ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 依y 法Pháp 修tu 行hành 。 得đắc 於ư 利lợi 益ích 。 此thử 即tức 起khởi 下hạ 勸khuyến 修tu 利lợi 益ích 分phần/phân 。

有hữu 如như 是thị 等đẳng 。 因nhân 緣duyên 所sở 以dĩ 造tạo 論luận 者giả 。 此thử 則tắc 第đệ 三tam 結kết 益ích 。

問vấn 曰viết 已dĩ 下hạ 。 大đại 段đoạn 第đệ 三tam 問vấn 答đáp 明minh 須tu 說thuyết 之chi 意ý 。 此thử 文văn 有hữu 二nhị 。 初sơ 問vấn 後hậu 答đáp 。 答đáp 內nội 有hữu 三tam 。 初sơ 總tổng 答đáp 。 眾chúng 生sanh 根căn 行hành 不bất 等đẳng 。 所sở 以dĩ 須tu 說thuyết 。 謂vị 如Như 來Lai 在tại 世thế 。 已dĩ 下hạ 第đệ 二nhị 別biệt 答đáp 。 如như 是thị 此thử 論luận 已dĩ 下hạ 第đệ 三tam 總tổng 結kết 。

說thuyết 意ý 根căn 行hành 不bất 等đẳng 者giả 。 利lợi 則tắc 樂nhạo/nhạc/lạc 略lược 。 鈍độn 則tắc 欣hân 廣quảng 。 自tự 有hữu 依y 經kinh 得đắc 解giải 。 假giả 論luận 方phương 悟ngộ 。

如Như 來Lai 在tại 世thế 者giả 。 下hạ 別biệt 顯hiển 說thuyết 相tương/tướng 內nội 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 不bất 須tu 說thuyết 。 如Như 來Lai 滅diệt 後hậu 。 已dĩ 下hạ 次thứ 明minh 有hữu 須tu 說thuyết 。 就tựu 不bất 須tu 說thuyết 內nội 有hữu 五ngũ 。 如Như 來Lai 在tại 世thế 。 是thị 第đệ 一nhất 時thời 勝thắng 。 眾chúng 生sanh 利lợi 根căn 。 此thử 明minh 第đệ 二nhị 受thọ 法pháp 人nhân 勝thắng 。 能năng 說thuyết 之chi 人nhân 已dĩ 下hạ 。 第đệ 三Tam 明Minh 說thuyết 者giả 勝thắng 。 圓viên 音âm 一nhất 演diễn 異dị 類loại 各các 解giải 。 此thử 明minh 第đệ 四tứ 說thuyết 法Pháp 利lợi 益ích 勝thắng 。 此thử 明minh 如Như 來Lai 三tam 輪luân 教giáo 化hóa 。 身thân 則tắc 現hiện 於ư 神thần 通thông 。 放phóng 光quang 除trừ 障chướng 。 口khẩu 則tắc 用dụng 音âm 演diễn 法pháp 。 意ý 則tắc 內nội 智trí 加gia 於ư 聞văn 者giả 。 則tắc 不bất 須tu 論luận 。 第đệ 五ngũ 結kết 不bất 須tu 說thuyết 也dã 。 法Pháp 器khí 既ký 嚴nghiêm 。

時thời 非phi 像tượng 季quý 。 逢phùng 佛Phật 強cường/cưỡng 緣duyên 。 圓viên 音âm 遍biến 益ích 。 有hữu 疑nghi 斯tư 遣khiển 。 如như 對đối 鏡kính 視thị 像tượng 。 故cố 不bất 須tu 說thuyết 論luận 。 若nhược 我ngã 如Như 來Lai 滅diệt 後hậu 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 依y 經kinh 得đắc 解giải 。 二nhị 者giả 藉tạ 論luận 取thủ 悟ngộ 。 依y 經kinh 得đắc 解giải 。 復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 鈍độn 根căn 。 要yếu 藉tạ 繁phồn 文văn 方phương 始thỉ 得đắc 解giải 。 二nhị 者giả 利lợi 根căn 。 能năng 以dĩ 身thân 力lực 少thiểu 聞văn 而nhi 能năng 多đa 悟ngộ 。 此thử 之chi 二nhị 人nhân 則tắc 不bất 須tu 論luận 。 或hoặc 有hữu 眾chúng 生sanh 。 至chí 取thủ 解giải 者giả 。 依y 論luận 得đắc 解giải 。 亦diệc 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 依y 於ư 廣quảng 論luận 。 然nhiên 後hậu 得đắc 解giải 。 二nhị 者giả 因nhân 略lược 。 得đắc 悟ngộ 。 此thử 後hậu 二nhị 人nhân 則tắc 須tu 說thuyết 論luận 。 此thử 則tắc 示thị 受thọ 解giải 緣duyên 別biệt 。 宜nghi 廣quảng 聞văn 略lược 。 則tắc 示thị 根căn 行hành 不bất 等đẳng 。

如như 是thị 論luận 為vi 欲dục 總tổng 攝nhiếp 。 乃nãi 至chí 應ưng 說thuyết 此thử 論luận 者giả 。 此thử 是thị 第đệ 三tam 。 總tổng 結kết 須tu 說thuyết 之chi 意ý 。 是thị 中trung 廣quảng 大đại 深thâm 法Pháp 無vô 邊biên 義nghĩa 者giả 。 一nhất 心tâm 真Chân 如Như 苞bao 容dung 無vô 外ngoại 。 故cố 云vân 廣quảng 大đại 。 即tức 此thử 心tâm 體thể 。 其kỳ 二nhị 無vô 我ngã 名danh 為vi 深thâm 法Pháp 。 三tam 際tế 不bất 攝nhiếp 。 故cố 曰viết 無vô 邊biên 。

次thứ 說thuyết 立lập 義nghĩa 分phần/phân 。 身thân 下hạ 第đệ 二nhị 次thứ 釋thích 正chánh 宗tông 。 次thứ 第đệ 釋thích 上thượng 三tam 章chương 。 即tức 為vi 三tam 分phần/phân 。 初sơ 釋thích 立lập 義nghĩa 。 次thứ 釋thích 解giải 釋thích 。 後hậu 釋thích 修tu 行hành 信tín 心tâm 分phần/phân 。 初sơ 文văn 有hữu 二nhị 。 初sơ 結kết 上thượng 生sanh 下hạ 。 摩ma 訶ha 衍diễn 已dĩ 下hạ 正chánh 明minh 立lập 義nghĩa 。 此thử 文văn 有hữu 三tam 。 一nhất 牒điệp 法pháp 舉cử 義nghĩa 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 已dĩ 下hạ 第đệ 二nhị 以dĩ 數số 列liệt 名danh 。 所sở 言ngôn 法pháp 者giả 。 已dĩ 下hạ 第đệ 三tam 依y 名danh 解giải 釋thích 。

言ngôn 摩Ma 訶Ha 衍Diên 者giả 。 此thử 翻phiên 名danh 大Đại 乘Thừa 。 此thử 句cú 總tổng 示thị 一nhất 部bộ 宗tông 要yếu 。 以dĩ 大Đại 乘Thừa 為vi 宗tông 。

就tựu 依y 名danh 釋thích 內nội 有hữu 二nhị 。 初sơ 釋thích 立lập 法pháp 。 即tức 起khởi 下hạ 顯hiển 示thị 正chánh 義nghĩa 者giả 。 依y 一nhất 心tâm 法pháp 已dĩ 下hạ 乃nãi 至chí 起khởi 用dụng 薰huân 習tập 故cố 無vô 有hữu 斷đoạn 第đệ 二nhị 釋thích 立lập 義nghĩa 。 即tức 起khởi 下hạ 復phục 次thứ 真Chân 如Như 自tự 體thể 相tướng 者giả 已dĩ 下hạ 乃nãi 至chí 以dĩ 真Chân 如Như 自tự 在tại 用dụng 義nghĩa 故cố 。

釋thích 立lập 法Pháp 門môn 有hữu 二nhị 。 所sở 言ngôn 法pháp 者giả 。 此thử 句cú 題đề 章chương 。 謂vị 眾chúng 生sanh 心tâm 者giả 已dĩ 下hạ 釋thích 之chi 內nội 有hữu 三tam 。 初sơ 言ngôn 眾chúng 生sanh 心tâm 者giả 。 此thử 總tổng 出xuất 法pháp 體thể 。 此thử 則tắc 生sanh 下hạ 依y 一nhất 心tâm 法pháp 有hữu 二nhị 種chủng 門môn 。 是thị 心tâm 則tắc 攝nhiếp 世thế 出xuất 世thế 法Pháp 。 者giả 第đệ 二nhị 明minh 心tâm 法pháp 義nghĩa 用dụng 。 即tức 生sanh 下hạ 是thị 二nhị 種chủng 門môn 皆giai 各các 總tổng 。 攝nhiếp 一nhất 切thiết 法pháp 。 此thử 釋thích 真Chân 如Như 生sanh 滅diệt 二nhị 門môn 。 皆giai 各các 攝nhiếp 一nhất 切thiết 法pháp 。 依y 於ư 此thử 心tâm 顯hiển 示thị 摩Ma 訶Ha 衍Diên 義nghĩa 。 已dĩ 下hạ 第đệ 三tam 釋thích 。 是thị 心tâm 則tắc 攝nhiếp 世thế 出xuất 世thế 法Pháp 義nghĩa 。 即tức 生sanh 下hạ 心tâm 真Chân 如Như 者giả 已dĩ 下hạ 別biệt 釋thích 真Chân 如Như 生sanh 滅diệt 二nhị 門môn 。

初sơ 言ngôn 眾chúng 生sanh 心tâm 者giả 。 此thử 總tổng 出xuất 法pháp 體thể 。 即tức 是thị 六lục 七thất 識thức 心tâm 。 以dĩ 能năng 顯hiển 示thị 。 故cố 名danh 為vi 法pháp 。 是thị 心tâm 則tắc 攝nhiếp 世thế 出xuất 世thế 法Pháp 者giả 。 此thử 第đệ 二nhị 明minh 心tâm 法pháp 義nghĩa 用dụng 。 是thị 心tâm 有hữu 二nhị 。 一nhất 能năng 分phân 別biệt 。 依y 名danh 字tự 相tương/tướng 。 以dĩ 能năng 顯hiển 示thị 色sắc 相tướng 義nghĩa 故cố 。 即tức 攝nhiếp 世thế 間gian 法pháp 。 二nhị 分phần 別biệt 體thể 。 謂vị 心tâm 真Chân 如Như 相tương/tướng 。 以dĩ 能năng 示thị 出xuất 世thế 義nghĩa 。 即tức 攝nhiếp 出xuất 世thế 法pháp 。 依y 於ư 此thử 心tâm 顯hiển 示thị 摩Ma 訶Ha 衍Diên 義nghĩa 者giả 。 此thử 則tắc 第đệ 三tam 依y 法pháp 以dĩ 顯hiển 義nghĩa 。 此thử 文văn 有hữu 二nhị 。 初sơ 總tổng 。 何hà 以dĩ 故cố 已dĩ 下hạ 釋thích 。 依y 於ư 此thử 總tổng 顯hiển 示thị 摩Ma 訶Ha 衍Diên 義nghĩa 者giả 。 以dĩ 此thử 心tâm 法pháp 有hữu 。 三tam 種chủng 義nghĩa 故cố 。 所sở 以dĩ 能năng 示thị 大Đại 乘Thừa 義nghĩa 。 何hà 以dĩ 故cố 者giả 此thử 問vấn 意ý 。 眾chúng 生sanh 心tâm 者giả 是thị 世thế 法pháp 。 但đãn 應ưng 攝nhiếp 世thế 間gian 法pháp 。 何hà 以dĩ 復phục 能năng 攝nhiếp 。 出xuất 世thế 法Pháp 故cố 。 是thị 心tâm 真Chân 如Như 相tương/tướng 已dĩ 下hạ 答đáp 。 以dĩ 此thử 心tâm 有hữu 三tam 種chủng 相tương/tướng 。 一nhất 者giả 心tâm 真Chân 如Như 相tương/tướng 。 能năng 示thị 大Đại 乘Thừa 體thể 。 即tức 攝nhiếp 出xuất 世thế 法pháp 。 二nhị 心tâm 生sanh 滅diệt 相tương/tướng 。 能năng 示thị 大Đại 乘Thừa 自tự 體thể 相tướng 用dụng 。 即tức 攝nhiếp 世thế 間gian 法pháp 。 此thử 文văn 有hữu 二nhị 。 初sơ 言ngôn 是thị 心tâm 真Chân 如Như 相tương/tướng 者giả 。 是thị 即tức 生sanh 下hạ 別biệt 釋thích 心tâm 真Chân 如Như 門môn 。 是thị 心tâm 生sanh 滅diệt 因nhân 緣duyên 。 相tương/tướng 以dĩ 下hạ 第đệ 二nhị 即tức 生sanh 下hạ 別biệt 釋thích 心tâm 生sanh 滅diệt 門môn 。 是thị 心tâm 真Chân 如Như 相tương/tướng 者giả 。 心tâm 之chi 體thể 實thật 。 即tức 是thị 是thị 如như 也dã 。 能năng 顯hiển 示thị 摩ma 訶ha 衍diễn 體thể 故cố 者giả 。 真Chân 如Như 即tức 是thị 大Đại 乘Thừa 法pháp 體thể 。 是thị 心tâm 生sanh 滅diệt 因nhân 緣duyên 者giả 。 文văn 復phục 有hữu 二nhị 。 初sơ 言ngôn 是thị 心tâm 生sanh 滅diệt 因nhân 緣duyên 相tương/tướng 者giả 。 即tức 生sanh 下hạ 釋thích 生sanh 滅diệt 心tâm 章chương 。 能năng 示thị 摩ma 訶ha 衍diễn 身thân 體thể 相tướng 用dụng 故cố 者giả 。 即tức 生sanh 下hạ 有hữu 四tứ 種chủng 法Pháp 。 熏huân 習tập 義nghĩa 故cố 。 染nhiễm 法pháp 淨tịnh 法pháp 起khởi 不bất 斷đoạn 絕tuyệt 章chương 。 初sơ 文văn 有hữu 三tam 。 心tâm 生sanh 滅diệt 者giả 。 即tức 生sanh 下hạ 釋thích 心tâm 生sanh 滅diệt 章chương 因nhân 緣duyên 二nhị 字tự 。 第đệ 二nhị 即tức 生sanh 下hạ 復phục 次thứ 生sanh 法pháp 因nhân 緣duyên 者giả 已dĩ 下hạ 釋thích 生sanh 滅diệt 因nhân 緣duyên 章chương 。 相tương/tướng 之chi 一nhất 字tự 。 第đệ 三tam 即tức 生sanh 下hạ 復phục 次thứ 分phân 別biệt 生sanh 滅diệt 相tương/tướng 者giả 已dĩ 下hạ 釋thích 相tương/tướng 章chương 。 令linh 言ngôn 是thị 心tâm 生sanh 滅diệt 因nhân 緣duyên 相tương/tướng 者giả 。 心tâm 勢thế 始thỉ 起khởi 。 目mục 之chi 為vi 生sanh 。 心tâm 勢thế 盡tận 故cố 。 名danh 之chi 為vi 滅Diệt 。 本bổn 識thức 變biến 成thành 。 功công 德đức 生sanh 心tâm 。 因nhân 本bổn 識thức 變biến 成thành 塵trần 境cảnh 。 為vi 生sanh 心tâm 緣duyên 。 由do 此thử 因nhân 緣duyên 。 一nhất 切thiết 染nhiễm 法pháp 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 常thường 流lưu 不bất 斷đoạn 。 一nhất 切thiết 淨tịnh 法Pháp 。 次thứ 第đệ 增tăng 長trưởng 故cố 。 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 所sở 生sanh 心tâm 有hữu 麤thô 細tế 相tương/tướng 相tương/tướng 也dã 。

能năng 示thị 摩ma 訶ha 衍diễn 自tự 體thể 相tướng 用dụng 故cố 者giả 。 謂vị 摩ma 訶ha 衍diễn 有hữu 自tự 體thể 相tướng 用dụng 。 能năng 所sở 成thành 生sanh 滅diệt 心tâm 法pháp 。 非phi 謂vị 心tâm 法pháp 有hữu 自tự 體thể 成thành 此thử 相tương/tướng 用dụng 。 又hựu 復phục 此thử 六lục 七thất 生sanh 滅diệt 心tâm 相tương/tướng 。 相tương/tướng 雖tuy 復phục 前tiền 後hậu 。 剎sát 那na 無vô 量lượng 差sai 別biệt 。 窮cùng 至chí 實thật 體thể 。 更cánh 無vô 異dị 相tướng 。 故cố 名danh 真Chân 如Như 相tương/tướng 。 即tức 用dụng 此thử 相tương/tướng 。 示thị 摩ma 訶ha 衍diễn 體thể 。 此thử 云vân 何hà 示thị 。 以dĩ 本bổn 識thức 是thị 諸chư 識thức 種chủng 子tử 。 此thử 種chủng 子tử 識thức 。 若nhược 體thể 異dị 者giả 。 所sở 生sanh 諸chư 識thức 。 舊cựu 各các 別biệt 體thể 。 尋tầm 求cầu 諸chư 識thức 。 無vô 各các 體thể 故cố 。 即tức 驗nghiệm 本bổn 識thức 體thể 無vô 有hữu 二nhị 。 此thử 明minh 第đệ 一nhất 示thị 其kỳ 體thể 義nghĩa 。 第đệ 二nhị 心tâm 生sanh 滅diệt 相tương/tướng 者giả 。 明minh 此thử 本bổn 識thức 是thị 三tam 性tánh 識thức 種chủng 子tử 。 而nhi 此thử 種chủng 子tử 若nhược 未vị 生sanh 時thời 。 與dữ 彼bỉ 本bổn 識thức 。 互hỗ 相tương 依y 隱ẩn 。 不bất 顯hiển 自tự 性tánh 。 至chí 於ư 生sanh 時thời 。 功công 能năng 方phương 現hiện 。 是thị 故cố 有hữu 生sanh 滅diệt 相tướng 。 能năng 示thị 大Đại 乘Thừa 相tương/tướng 。 言ngôn 顯hiển 用dụng 者giả 。 此thử 識thức 前tiền 後hậu 相tương/tướng 資tư 功công 德đức 成thành 。 即tức 驗nghiệm 本bổn 識thức 為vi 因nhân 緣duyên 性tánh 。 又hựu 復phục 藏tạng 識thức 因nhân 時thời 有hữu 厭yếm 求cầu 業nghiệp 用dụng 。 果quả 時thời 起khởi 應ứng 化hóa 益ích 物vật 。 此thử 示thị 大Đại 乘Thừa 用dụng 義nghĩa 。 何hà 以dĩ 持trì 言ngôn 大Đại 乘Thừa 自tự 體thể 相tướng 用dụng 者giả 。 若nhược 依y 大Đại 乘Thừa 。 明minh 染nhiễm 淨tịnh 熏huân 習tập 不bất 斷đoạn 。 小Tiểu 乘Thừa 則tắc 無vô 。 是thị 故cố 心tâm 生sanh 滅diệt 因nhân 緣duyên 相tương/tướng 。 能năng 示thị 摩ma 訶ha 衍diễn 自tự 體thể 相tướng 用dụng 故cố 也dã 。

所sở 言ngôn 義nghĩa 者giả 。 自tự 下hạ 釋thích 第đệ 二nhị 義nghĩa 章chương 。 此thử 即tức 起khởi 下hạ 顯hiển 示thị 正chánh 義nghĩa 章chương 內nội 。

復phục 次thứ 真Chân 如Như 自tự 體thể 相tướng 者giả 已dĩ 下hạ 第đệ 二nhị 釋thích 立lập 義nghĩa 門môn 。 此thử 文văn 有hữu 三tam 。 初sơ 言ngôn 義nghĩa 者giả 則tắc 有hữu 三tam 種chủng 者giả 。 此thử 則tắc 顯hiển 章chương 舉cử 數số 。 云vân 何hà 已dĩ 下hạ 第đệ 二nhị 問vấn 數số 。 下hạ 之chi 名danh 一nhất 者giả 已dĩ 下hạ 顯hiển 章chương 別biệt 釋thích 。 此thử 體thể 相tướng 用dụng 生sanh 下hạ 二nhị 章chương 。 初sơ 體thể 相tướng 二nhị 門môn 。 即tức 生sanh 下hạ 復phục 次thứ 真Chân 如Như 自tự 體thể 相tướng 者giả 雙song 題đề 二nhị 章chương 。 廣quảng 釋thích 其kỳ 義nghĩa 。 三tam 用dụng 門môn 即tức 生sanh 下hạ 復phục 次thứ 真Chân 如Như 用dụng 者giả 已dĩ 下hạ 別biệt 釋thích 用dụng 章chương 。

所sở 言ngôn 體thể 大đại 者giả 。 此thử 立lập 真Chân 如Như 體thể 大đại 義nghĩa 。 謂vị 一nhất 切thiết 法pháp 。 已dĩ 下hạ 釋thích 一nhất 切thiết 法pháp 真Chân 如Như 。 平bình 等đẳng 不bất 增tăng 減giảm 者giả 。 一nhất 切thiết 謂vị 染nhiễm 淨tịnh 等đẳng 。 息tức 現hiện 量lượng 一nhất 切thiết 法pháp 也dã 。 在tại 世thế 不bất 破phá 。 出xuất 世thế 不bất 盡tận 故cố 。 萬vạn 法pháp 皆giai 不bất 異dị 不bất 二nhị 故cố 如như 也dã 。 一nhất 心tâm 真Chân 如Như 。 真Chân 如Như 通thông 與dữ 共cộng 不bất 共cộng 等đẳng 諸chư 法pháp 為vi 體thể 。 目mục 為vi 平bình 等đẳng 。 不bất 增tăng 減giảm 者giả 。 煩phiền 惱não 染nhiễm 法pháp 現hiện 時thời 。 依y 心tâm 體thể 而nhi 現hiện 。 無vô 自tự 體thể 可khả 增tăng 。 心tâm 體thể 能năng 現hiện 。 而nhi 此thử 照chiếu 性tánh 功công 德đức 不bất 滅diệt 。 猶do 如như 鏡kính 像tượng 。 穢uế 像tượng 現hiện 時thời 無vô 體thể 可khả 增tăng 。 淨tịnh 鏡kính 照chiếu 性tánh 功công 用dụng 不bất 減giảm 。 若nhược 煩phiền 惱não 現hiện 時thời 。 有hữu 體thể 可khả 增tăng 。 及cập 其kỳ 謝tạ 滅diệt 。 可khả 就tựu 彰chương 減giảm 。 現hiện 既ký 不bất 增tăng 故cố 謝tạ 無vô 所sở 減giảm 。 此thử 明minh 分phân 別biệt 性tánh 法pháp 無vô 有hữu 自tự 性tánh 。 可khả 辨biện 增tăng 減giảm 也dã 。 依y 他tha 識thức 體thể 。 雖tuy 與dữ 染nhiễm 淨tịnh 為vi 依y 。 體thể 無vô 念niệm 故cố 。 在tại 纏triền 非phi 本bổn 染nhiễm 。 出xuất 彰chương 非phi 始thỉ 淨tịnh 。 始thỉ 終chung 不bất 易dị 。 不bất 可khả 就tựu 之chi 辨biện 增tăng 減giảm 也dã 。 如như 此thử 論luận 云vân 。 一nhất 切thiết 凡phàm 夫phu 。 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 菩Bồ 薩Tát 諸chư 佛Phật 。 無vô 有hữu 增tăng 減giảm 。 非phi 前tiền 際tế 生sanh 。 非phi 後hậu 際tế 滅diệt 。 故cố 論luận 廣quảng 明minh 。

相tương/tướng 大đại 者giả 。 第đệ 二nhị 立lập 真Chân 如Như 相tương/tướng 大đại 義nghĩa 。 謂vị 如Như 來Lai 藏tạng 者giả 。 此thử 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 攝nhiếp 義nghĩa 。 二nhị 生sanh 義nghĩa 。 以dĩ 無vô 偏thiên 習tập 氣khí 。 為vi 真Chân 如Như 攝nhiếp 持trì 。 三tam 世thế 如Như 來Lai 。 皆giai 依y 此thử 生sanh 。 故cố 得đắc 此thử 名danh 也dã 。 具cụ 足túc 無vô 漏lậu 性tánh 功công 德đức 者giả 。 此thử 真Chân 如Như 非phi 唯duy 攝nhiếp 持trì 無vô 漏lậu 習tập 氣khí 。 體thể 有hữu 能năng 攝nhiếp 之chi 德đức 。 過quá 恆Hằng 沙sa 數số 也dã 。 如như 下hạ 論luận 云vân 。 自tự 體thể 具cụ 有hữu 過quá 恆Hằng 沙sa 等đẳng 諸chư 淨tịnh 功công 德đức 滿mãn 足túc 義nghĩa 故cố 。 名danh 為vi 如Như 來Lai 藏tạng 。 亦diệc 名danh 如Như 來Lai 法Pháp 身thân 。 是thị 為vi 相tương/tướng 大đại 。 前tiền 明minh 體thể 大đại 。 示thị 此thử 本bổn 覺giác 心tâm 性tánh 通thông 與dữ 凡phàm 聖thánh 染nhiễm 淨tịnh 為vi 體thể 。 無vô 有hữu 一nhất 法pháp 。 出xuất 此thử 心tâm 外ngoại 。 故cố 得đắc 大đại 名danh 。 今kim 言ngôn 相tương/tướng 大đại 者giả 。 即tức 前tiền 心tâm 體thể 非phi 唯duy 遍biến 為vi 深thâm 淨tịnh 體thể 。 能năng 自tự 體thể 具cụ 有hữu 過quá 恆Hằng 沙sa 功công 德đức 也dã 。 即tức 用dụng 此thử 德đức 。 示thị 相tương/tướng 大đại 。

用dụng 大đại 者giả 。 第đệ 三tam 立lập 真Chân 如Như 用dụng 大đại 義nghĩa 。 即tức 起khởi 下hạ 復phục 次thứ 真Chân 如Như 用dụng 者giả 已dĩ 下hạ 。 釋thích 真Chân 如Như 用dụng 章chương 。 前tiền 明minh 體thể 相tướng 。 通thông 於ư 隱ẩn 顯hiển 。 此thử 明minh 用dụng 大đại 。 唯duy 據cứ 出xuất 纏triền 。 在tại 染nhiễm 之chi 時thời 。 非phi 無vô 厭yếm 求cầu 業nghiệp 用dụng 。 但đãn 用dụng 功công 未vị 具cụ 。 今kim 至chí 果quả 時thời 。 因nhân 行hành 窮cùng 滿mãn 。 顯hiển 本bổn 法Pháp 身thân 起khởi 應ứng 化hóa 益ích 物vật 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 常thường 無vô 斷đoạn 絕tuyệt 。 既ký 化hóa 窮cùng 法Pháp 界Giới 。 無vô 善thiện 不bất 生sanh 。 即tức 以dĩ 此thử 業nghiệp 。 示thị 用dụng 大đại 義nghĩa 也dã 。 此thử 文văn 有hữu 二nhị 。 初sơ 能năng 生sanh 世thế 出xuất 世thế 善thiện 者giả 。 即tức 生sanh 下hạ 真Chân 如Như 內nội 自tự 然nhiên 而nhi 有hữu 。 不bất 思tư 議nghị 業nghiệp 。 已dĩ 下hạ 報báo 應ứng 二nhị 佛Phật 業nghiệp 用dụng 門môn 。 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 本bổn 所sở 乘thừa 故cố 已dĩ 下hạ 第đệ 二nhị 生sanh 下hạ 真Chân 如Như 用dụng 內nội 諸chư 如Như 來Lai 本bổn 在tại 因Nhân 地Địa 發phát 大đại 慈từ 悲bi 。 修tu 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 攝nhiếp 化hóa 眾chúng 生sanh 文văn 。

初sơ 言ngôn 能năng 生sanh 一nhất 切thiết 。 世thế 間gian 出xuất 世thế 間gian 。 善thiện 因nhân 果quả 者giả 。 謂vị 報báo 應ứng 二nhị 佛Phật 隨tùy 機cơ 利lợi 益ích 。 若nhược 據cứ 應ưng 佛Phật 。 教giáo 諸chư 眾chúng 生sanh 。 人nhân 天thiên 善thiện 根căn 。 名danh 世thế 間gian 善thiện 。 若nhược 發phát 大Đại 乘Thừa 無vô 漏lậu 。 名danh 出xuất 世thế 善thiện 。 若nhược 據cứ 報báo 佛Phật 生sanh 諸chư 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 十thập 王vương 果quả 報báo 名danh 世thế 間gian 善thiện 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 常thường 涅Niết 槃Bàn 。 名danh 出xuất 世thế 善thiện 。 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 本bổn 所sở 乘thừa 者giả 。 此thử 第đệ 二nhị 明minh 真Chân 如Như 非phi 但đãn 具cụ 前tiền 三tam 義nghĩa 得đắc 名danh 為vi 大đại 。 復phục 為vi 一nhất 切thiết 大đại 人nhân 作tác 所sở 乘thừa 法pháp 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 皆giai 乘thừa 此thử 法pháp 者giả 示thị 此thử 真Chân 如Như 廣quảng 大đại 。 凡phàm 有hữu 修tu 者giả 。 無vô 不bất 馮bằng 之chi 。 以dĩ 遊du 到đáo 如Như 來Lai 地địa 故cố 者giả 。 非phi 但đãn 為vi 多đa 人nhân 乘thừa 故cố 顯hiển 斯tư 大đại 義nghĩa 。 乘thừa 此thử 乘thừa 者giả 。 至chí 於ư 大đại 處xứ 。 復phục 顯hiển 大đại 也dã 。 斯tư 乃nãi 即tức 乘thừa 以dĩ 示thị 大đại 。 故cố 下hạ 論luận 云vân 。 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 本bổn 在tại 因Nhân 地Địa 。 發phát 大đại 慈từ 悲bi 。 修tu 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 乃nãi 至chí 知tri 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 及cập 與dữ 己kỷ 身thân 。 真Chân 如Như 平bình 等đẳng 。 見kiến 本bổn 法Pháp 身thân 故cố 。 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 即tức 見kiến 緣duyên 因nhân 。 無vô 念niệm 本bổn 覺giác 即tức 是thị 正chánh 因nhân 。 菩Bồ 薩Tát 乘thừa 此thử 緣duyên 正chánh 兩lưỡng 因nhân 。 至chí 於ư 佛Phật 果Quả 。 故cố 言ngôn 到đáo 如Như 來Lai 地địa 也dã 。

己kỷ 說thuyết 立lập 義nghĩa 分phần/phân 。 次thứ 說thuyết 解giải 釋thích 分phần/phân 。 自tự 下hạ 釋thích 正chánh 宗tông 文văn 內nội 第đệ 二nhị 解giải 釋thích 分phần/phân 。 文văn 內nội 有hữu 四tứ 。 初sơ 結kết 前tiền 生sanh 後hậu 。 解giải 釋thích 有hữu 三tam 種chủng 者giả 。 第đệ 二nhị 牒điệp 章chương 舉cử 數số 云vân 。 何hà 為vi 三tam 下hạ 第đệ 三tam 列liệt 名danh 。 顯hiển 示thị 正chánh 義nghĩa 者giả 下hạ 第đệ 四tứ 依y 名danh 廣quảng 釋thích 。 釋thích 內nội 依y 前tiền 三tam 章chương 。 次thứ 第đệ 分phân 別biệt 。

釋thích 初sơ 章chương 內nội 有hữu 二nhị 。 初sơ 牒điệp 章chương 。 二nhị 依y 一nhất 心tâm 下hạ 釋thích 義nghĩa 。 釋thích 內nội 有hữu 三tam 。 初sơ 廣quảng 釋thích 上thượng 立lập 義nghĩa 分phần/phân 內nội 立lập 法Pháp 門môn 分phần/phân 。

復phục 次thứ 真Chân 如Như 身thân 體thể 相tướng 者giả 下hạ 第đệ 二nhị 釋thích 上thượng 五ngũ 義nghĩa 分phần/phân 內nội 立lập 義nghĩa 門môn 分phần/phân 。

復phục 次thứ 顯hiển 示thị 從tùng 生sanh 滅diệt 門môn 下hạ 第đệ 三tam 正chánh 明minh 觀quán 行hành 示thị 入nhập 真Chân 如Như 法pháp 義nghĩa 方phương 便tiện 。 釋thích 初sơ 文văn 內nội 有hữu 四tứ 。 依y 一nhất 心tâm 法pháp 有hữu 。 二nhị 種chủng 門môn 者giả 。 此thử 初sơ 約ước 法pháp 舉cử 數số 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 下hạ 第đệ 二nhị 列liệt 名danh 。 此thử 二nhị 義nghĩa 成thành 上thượng 立lập 法Pháp 門môn 所sở 言ngôn 法pháp 者giả 。 謂vị 眾chúng 生sanh 心tâm 。 是thị 二nhị 種chủng 門môn 下hạ 第đệ 三tam 略lược 釋thích 二nhị 門môn 。 攝nhiếp 於ư 法pháp 義nghĩa 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 者giả 。 責trách 成thành 此thử 義nghĩa 。 若nhược 二nhị 門môn 有hữu 差sai 別biệt 者giả 。 則tắc 應ưng 有hữu 攝nhiếp 不bất 攝nhiếp 乃nãi 可khả 言ngôn 別biệt 。 若nhược 既ký 總tổng 攝nhiếp 。 何hà 以dĩ 明minh 其kỳ 相tương/tướng 異dị 也dã 。 以dĩ 是thị 二nhị 門môn 不bất 相tương 捨xả 離ly 者giả 。 此thử 示thị 不bất 以dĩ 有hữu 攝nhiếp 不bất 攝nhiếp 異dị 體thể 。 說thuyết 二nhị 門môn 差sai 別biệt 。 顯hiển 此thử 二nhị 門môn 更cánh 相tương 薰huân 習tập 。 方phương 有hữu 攝nhiếp 義nghĩa 。 若nhược 心tâm 生sanh 滅diệt 門môn 攝nhiếp 一nhất 切thiết 染nhiễm 法pháp 。 必tất 以dĩ 真Chân 如Như 為vi 體thể 。 乃nãi 能năng 攝nhiếp 持trì 心tâm 真Chân 如Như 門môn 。 攝nhiếp 一nhất 切thiết 淨tịnh 法Pháp 。 亦diệc 以dĩ 妄vọng 心tâm 。 能năng 知tri 名danh 義nghĩa 。 數sác 數sác 薰huân 習tập 。 始thỉ 於ư 淨tịnh 法pháp 者giả 。 攝nhiếp 持trì 功công 相tương/tướng 。 所sở 依y 無vô 實thật 體thể 也dã 。 若nhược 離ly 心tâm 念niệm 則tắc 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 之chi 相tướng 。 有hữu 驗nghiệm 無vô 實thật 體thể 。 此thử 云vân 何hà 驗nghiệm 。 此thử 等đẳng 諸chư 法pháp 。 若nhược 各các 有hữu 體thể 。 離ly 念niệm 之chi 人nhân 應ưng 成thành 顛điên 倒đảo 。 不bất 離ly 念niệm 者giả 應ưng 如như 實thật 見kiến 。 然nhiên 一nhất 切thiết 聖thánh 人nhân 。 離ly 於ư 妄vọng 念niệm 。 而nhi 非phi 顛điên 倒đảo 。 則tắc 驗nghiệm 色sắc 等đẳng 無vô 實thật 體thể 也dã 。 是thị 故cố 一nhất 切thiết 法pháp 。 已dĩ 下hạ 第đệ 三tam 以dĩ 七thất 種chủng 義nghĩa 。 定định 真Chân 如Như 名danh 。 是thị 故cố 者giả 。 是thị 前tiền 三tam 種chủng 義nghĩa 。 故cố 一nhất 切thiết 法pháp 者giả 。 即tức 真Chân 如Như 所sở 攝nhiếp 。 恆Hằng 沙sa 法pháp 也dã 。 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 離ly 言ngôn 說thuyết 相tương/tướng 者giả 。 顯hiển 此thử 真Chân 如Như 是thị 言ngôn 說thuyết 對đối 治trị 。 故cố 使sử 言ngôn 說thuyết 無vô 相tướng 應ưng 義nghĩa 也dã 。 離ly 名danh 字tự 相tương/tướng 者giả 。 言ngôn 說thuyết 尚thượng 不bất 相tương 應ứng 。 豈khởi 此thử 名danh 字tự 而nhi 能năng 因nhân 也dã 。 離ly 心tâm 緣duyên 相tương/tướng 者giả 。 顯hiển 此thử 真Chân 如Như 非phi 覺giác 觀quán 行hành 處xứ 也dã 。 畢tất 竟cánh 平bình 等đẳng 者giả 。 示thị 此thử 真Chân 如Như 猶do 若nhược 虗hư 空không 。 無vô 其kỳ 增tăng 減giảm 。 無vô 有hữu 變biến 易dị 異dị 者giả 。 有hữu 為vi 諸chư 法pháp 前tiền 後hậu 改cải 轉chuyển 。 然nhiên 此thử 如như 性tánh 始thỉ 終chung 不bất 易dị 不bất 可khả 破phá 壞hoại 者giả 。 示thị 至Chí 真Chân 至chí 實thật 。 唯duy 是thị 一nhất 心tâm 者giả 。 指chỉ 前tiền 恆Hằng 沙sa 等đẳng 法pháp 無vô 各các 別biệt 體thể 。 唯duy 是thị 一nhất 心tâm 也dã 。 故cố 名danh 真Chân 如Như 者giả 。 顯hiển 義nghĩa 證chứng 名danh 。 一nhất 切thiết 言ngôn 說thuyết 。 假giả 名danh 無vô 實thật 乃nãi 至chí 不bất 可khả 得đắc 者giả 。 此thử 第đệ 四tứ 明minh 諸chư 妄vọng 法pháp 。 有hữu 名danh 無vô 實thật 。 但đãn 隨tùy 妄vọng 念niệm 不bất 可khả 得đắc 故cố 者giả 。 示thị 一nhất 切thiết 名danh 字tự 。 言ngôn 說thuyết 唯duy 是thị 意ý 識thức 分phân 別biệt 所sở 作tác 。 無vô 實thật 可khả 得đắc 也dã 。

言ngôn 真Chân 如Như 者giả 。 自tự 下hạ 第đệ 五ngũ 斷đoạn 秘bí 密mật 疑nghi 。 疑nghi 者giả 。 言ngôn 上thượng 說thuyết 真Chân 如Như 離ly 。 一nhất 切thiết 言ngôn 說thuyết 。 此thử 真Chân 如Như 名danh 亦diệc 是thị 言ngôn 說thuyết 。 云vân 何hà 餘dư 言ngôn 悉tất 離ly 此thử 真Chân 如Như 名danh 而nhi 猶do 存tồn 也dã 。 若nhược 不bất 離ly 真Chân 如Như 名danh 。 真Chân 如Như 即tức 是thị 有hữu 言ngôn 說thuyết 相tương/tướng 。 前tiền 義nghĩa 則tắc 壞hoại 。 自tự 下hạ 斷đoạn 疑nghi 。

言ngôn 真Chân 如Như 者giả 亦diệc 無vô 有hữu 相tướng 者giả 。 但đãn 一nhất 切thiết 名danh 字tự 。 皆giai 依y 差sai 別biệt 諸chư 相tướng 而nhi 立lập 。 此thử 真Chân 如Như 既ký 非phi 有hữu 相tương/tướng 。 一nhất 切thiết 言ngôn 說thuyết 。 豈khởi 能năng 名danh 也dã 。 謂vị 言ngôn 說thuyết 之chi 極cực 者giả 。 已dĩ 離ly 一nhất 切thiết 。 言ngôn 說thuyết 皆giai 盡tận 。 唯duy 此thử 真Chân 如Như 名danh 在tại 。 自tự 此thử 已dĩ 後hậu 。 無vô 復phục 名danh 也dã 。 因nhân 言ngôn 遣khiển 言ngôn 者giả 。 以dĩ 此thử 真Chân 如Như 言ngôn 。 遣khiển 一nhất 切thiết 言ngôn 也dã 。 云vân 何hà 遣khiển 。 以dĩ 離ly 名danh 字tự 。 名danh 為vi 真Chân 如Như 。 以dĩ 真chân 故cố 遣khiển 虗hư 名danh 。 如như 故cố 遣khiển 異dị 名danh 。 此thử 真Chân 如Như 體thể 無vô 有hữu 可khả 遣khiển 者giả 。 示thị 垢cấu 累lũy/lụy/luy 斯tư 盡tận 遣khiển 所sở 不bất 及cập 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 悉tất 皆giai 真chân 故cố 者giả 。 成thành 前tiền 無vô 可khả 遣khiển 義nghĩa 。 若nhược 法pháp 非phi 真chân 。 可khả 須tu 對đối 治trị 遣khiển 之chi 。 以dĩ 皆giai 真chân 故cố 。 無vô 復phục 須tu 遣khiển 也dã 。 亦diệc 無vô 可khả 立lập 者giả 。 凡phàm 言ngôn 立lập 者giả 。 本bổn 無vô 法pháp 體thể 。 始thỉ 欲dục 施thi 設thiết 。 可khả 名danh 為vi 立lập 。 此thử 如như 法Pháp 爾nhĩ 。 故cố 無vô 可khả 立lập 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 同đồng 如như 故cố 者giả 。 成thành 前tiền 無vô 可khả 立lập 義nghĩa 。 若nhược 法pháp 不bất 如như 。 則tắc 有hữu 可khả 立lập 。 以dĩ 同đồng 如như 故cố 。 無vô 可khả 立lập 也dã 。 當đương 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 不bất 可khả 說thuyết 者giả 。 勸khuyến 諸chư 學học 輩bối 。 已dĩ 言ngôn 以dĩ 尋tầm 真chân 。 不bất 可khả 念niệm 者giả 。 示thị 滅diệt 慮lự 以dĩ 求cầu 如như 。 故cố 名danh 真Chân 如Như 者giả 。 顯hiển 此thử 如như 名danh 非phi 可khả 說thuyết 可khả 念niệm 之chi 法pháp 。 故cố 不bất 可khả 以dĩ 言ngôn 說thuyết 念niệm 慮lự 。 求cầu 此thử 名danh 義nghĩa 也dã 。

次thứ 釋thích 第đệ 二nhị 問vấn 答đáp 明minh 觀quán 。 此thử 文văn 有hữu 二nhị 。 初sơ 問vấn 後hậu 答đáp 。 問vấn 曰viết 若nhược 如như 是thị 義nghĩa 者giả 。 此thử 述thuật 前tiền 不bất 可khả 說thuyết 不bất 可khả 念niệm 義nghĩa 也dã 。 諸chư 眾chúng 生sanh 等đẳng 者giả 。 謂vị 修tu 真Chân 如Như 觀quán 人nhân 。 云vân 何hà 隨tùy 順thuận 而nhi 能năng 得đắc 入nhập 者giả 。 此thử 真Chân 如Như 既ký 不bất 可khả 說thuyết 不bất 可khả 念niệm 。 修tu 觀quán 之chi 人nhân 皆giai 有hữu 言ngôn 念niệm 。 而nhi 欲dục 使sử 修tu 者giả 。 分phần/phân 無vô 得đắc 入nhập 也dã 。 次thứ 顯hiển 答đáp 相tương/tướng 。 答đáp 曰viết 若nhược 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 者giả 。 謂vị 自tự 心tâm 現hiện 量lượng 法pháp 。 雖tuy 說thuyết 無vô 有hữu 能năng 說thuyết 可khả 說thuyết 者giả 。 示thị 無vô 我ngã 故cố 無vô 能năng 說thuyết 。 無vô 外ngoại 境cảnh 故cố 無vô 所sở 說thuyết 。 說thuyết 無vô 能năng 所sở 念niệm 。 亦diệc 如như 是thị 也dã 。 是thị 名danh 隨tùy 順thuận 者giả 。 若nhược 有hữu 能năng 說thuyết 可khả 說thuyết 異dị 。 則tắc 乘thừa 如như 義nghĩa 。 既ký 無vô 能năng 說thuyết 可khả 說thuyết 異dị 故cố 。 名danh 隨tùy 順thuận 如như 也dã 。 若nhược 離ly 於ư 念niệm 者giả 。 本bổn 謂vị 離ly 心tâm 有hữu 法pháp 。 以dĩ 念niệm 取thủ 之chi 。 既ký 心tâm 外ngoại 無vô 法pháp 。 還hoàn 見kiến 自tự 心tâm 。 何hà 煩phiền 於ư 念niệm 。 作tác 此thử 思tư 惟duy 。 念niệm 自tự 息tức 故cố 。 名danh 離ly 念niệm 。 名danh 為vi 得đắc 入nhập 者giả 。 反phản 本bổn 外ngoại 逸dật 。 爾nhĩ 來lai 無vô 始thỉ 。 體thể 塵trần 非phi 有hữu 。 息tức 用dụng 還hoàn 原nguyên 。 稱xưng 之chi 為vi 入nhập 也dã 。

次thứ 釋thích 第đệ 二nhị 言ngôn 說thuyết 相tương/tướng 。 文văn 內nội 有hữu 三tam 。

復phục 次thứ 真Chân 如Như 依y 言ngôn 說thuyết 分phân 別biệt 有hữu 二nhị 種chủng 義nghĩa 者giả 。 此thử 第đệ 一nhất 約ước 法pháp 舉cử 數số 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 下hạ 次thứ 第đệ 列liệt 名danh 異dị 釋thích 。 所sở 言ngôn 空không 者giả 下hạ 第đệ 三tam 依y 名danh 廣quảng 釋thích 。

言ngôn 如như 實thật 空không 者giả 。 此thử 初sơ 列liệt 名danh 。 明minh 此thử 實thật 真Chân 如Như 體thể 實thật 是thị 空không 。 非phi 假giả 名danh 空không 也dã 。 以dĩ 能năng 究cứu 竟cánh 顯hiển 實thật 者giả 。 此thử 空không 非phi 但đãn 離ly 諸chư 妄vọng 法pháp 。 名danh 之chi 為vi 空không 。 復phục 能năng 顯hiển 真Chân 如Như 實thật 有hữu 無vô 量lượng 功công 德đức 故cố 。 名danh 為vi 實thật 空không 也dã 。 如như 見kiến 第đệ 二nhị 月nguyệt 空không 故cố 。 能năng 示thị 真chân 月nguyệt 不bất 空không 也dã 。

如như 實thật 不bất 空không 者giả 。 此thử 列liệt 第đệ 二nhị 名danh 。 明minh 此thử 真Chân 如Như 實thật 是thị 不bất 空không 也dã 。 此thử 不bất 空không 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 有hữu 自tự 體thể 故cố 說thuyết 不bất 空không 。 具cụ 足túc 無vô 漏lậu 性tánh 功công 德đức 者giả 。 此thử 第đệ 二nhị 明minh 復phục 具cụ 功công 德đức 故cố 說thuyết 不bất 空không 。

所sở 言ngôn 空không 者giả 下hạ 第đệ 三tam 依y 名danh 廣quảng 解giải 。 先tiên 釋thích 空không 義nghĩa 。 次thứ 釋thích 不bất 空không 。 釋thích 空không 內nội 有hữu 三tam 。 初sơ 題đề 章chương 總tổng 釋thích 。 當đương 知tri 真Chân 如Như 自tự 性tánh 下hạ 第đệ 二nhị 別biệt 遣khiển 執chấp 相tướng 。 乃nãi 至chí 總tổng 說thuyết 下hạ 第đệ 三tam 總tổng 列liệt 諸chư 相tướng 。 結kết 顯hiển 空không 義nghĩa 。

所sở 言ngôn 空không 者giả 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 一nhất 切thiết 染nhiễm 法pháp 。 不bất 相tương 應ứng 者giả 。 明minh 此thử 染nhiễm 法pháp 從tùng 本bổn 不bất 與dữ 性tánh 淨tịnh 相tương 應ứng 。 謂vị 離ly 一nhất 切thiết 。 法pháp 差sai 別biệt 之chi 相tướng 者giả 。 非phi 但đãn 染nhiễm 法pháp 悉tất 不bất 相tương 應ứng 。 亦diệc 無vô 虗hư 妄vọng 差sai 別biệt 之chi 相tướng 也dã 。 以dĩ 無vô 虗hư 妄vọng 心tâm 念niệm 故cố 者giả 。 示thị 前tiền 無vô 差sai 別biệt 義nghĩa 。 若nhược 有hữu 妄vọng 念niệm 。 則tắc 有hữu 差sai 別biệt 相tướng 生sanh 。 以dĩ 無vô 心tâm 念niệm 故cố 。 即tức 驗nghiệm 無vô 有hữu 差sai 別biệt 相tương/tướng 也dã 。

當đương 知tri 真Chân 如Như 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 別biệt 遣khiển 執chấp 相tướng 。 文văn 內nội 有hữu 二nhị 。 初sơ 約ước 有hữu 無vô 遣khiển 相tương/tướng 。 非phi 一nhất 異dị 下hạ 約ước 一nhất 異dị 遣khiển 相tương/tướng 。

言ngôn 自tự 性tánh 非phi 有hữu 相tương/tướng 者giả 。 凡phàm 一nhất 切thiết 有hữu 無vô 諸chư 見kiến 。 皆giai 因nhân 妄vọng 念niệm 而nhi 生sanh 。 以dĩ 真Chân 如Như 離ly 於ư 妄vọng 念niệm 故cố 。 知tri 非phi 是thị 有hữu 相tương/tướng 也dã 。 或hoặc 者giả 便tiện 言ngôn 。 若nhược 真Chân 如Như 非phi 有hữu 相tương/tướng 。 便tiện 應ưng 是thị 無vô 相tướng 也dã 。 非phi 無vô 相tướng 者giả 。 我ngã 言ngôn 非phi 有hữu 者giả 。 謂vị 真Chân 如Như 非phi 是thị 有hữu 。 非phi 欲dục 是thị 於ư 無vô 。 汝nhữ 何hà 以dĩ 義nghĩa 言ngôn 。 應ưng 是thị 無vô 也dã 。 或hoặc 者giả 言ngôn 。 若nhược 真Chân 如Như 非phi 有hữu 非phi 無vô 者giả 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 應ưng 是thị 真Chân 如Như 非phi 非phi 有hữu 非phi 非phi 無vô 相tướng 者giả 。 我ngã 言ngôn 真Chân 如Như 非phi 是thị 有hữu 。 非phi 謂vị 是thị 非phi 有hữu 。 復phục 言ngôn 真Chân 如Như 非phi 是thị 無vô 。 非phi 謂vị 是thị 非phi 無vô 。 汝nhữ 以dĩ 何hà 義nghĩa 言ngôn 。 真Chân 如Như 是thị 非phi 有hữu 是thị 非phi 無vô 也dã 。 或hoặc 者giả 言ngôn 。 若nhược 真Chân 如Như 非phi 非phi 有hữu 似tự 有hữu 義nghĩa 。 非phi 非phi 無vô 似tự 無vô 義nghĩa 。 此thử 應ưng 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 也dã 。 言ngôn 非phi 有hữu 無vô 俱câu 相tương/tướng 者giả 。 我ngã 言ngôn 真Chân 如Như 非phi 是thị 非phi 有hữu 。 非phi 謂vị 是thị 於ư 有hữu 。 真Chân 如Như 非phi 是thị 非phi 無vô 。 非phi 謂vị 是thị 於ư 無vô 。 既ký 不bất 是thị 於ư 有hữu 。 復phục 不bất 是thị 於ư 無vô 。 云vân 何hà 得đắc 有hữu 。 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 義nghĩa 也dã 。 有hữu 無vô 四tứ 句cú 既ký 爾nhĩ 。 約ước 一nhất 異dị 四tứ 句cú 。 例lệ 此thử 可khả 知tri 也dã 。

乃nãi 至chí 總tổng 言ngôn 下hạ 第đệ 三tam 總tổng 例lệ 諸chư 相tướng 。 結kết 顯hiển 空không 義nghĩa 。 言ngôn 乃nãi 至chí 總tổng 說thuyết 者giả 。 例lệ 餘dư 一nhất 切thiết 分phân 別biệt 性tánh 內nội 。 所sở 有hữu 四tứ 句cú 皆giai 同đồng 此thử 遣khiển 也dã 。 依y 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 有hữu 妄vọng 心tâm 念niệm 念niệm 分phân 別biệt 者giả 。 示thị 此thử 虗hư 妄vọng 念niệm 處xứ 生sanh 滅diệt 剎sát 那na 悉tất 皆giai 不bất 與dữ 心tâm 性tánh 相tướng 應ưng 也dã 。 故cố 說thuyết 為vi 空không 者giả 。 顯hiển 義nghĩa 定định 名danh 也dã 。 若nhược 離ly 妄vọng 心tâm 實thật 無vô 可khả 空không 者giả 。 離ly 妄vọng 心tâm 外ngoại 有hữu 真Chân 如Như 及cập 恆Hằng 沙sa 功công 德đức 。 不bất 可khả 謂vị 空không 也dã 。

所sở 言ngôn 不bất 空không 者giả 。 次thứ 釋thích 第đệ 二nhị 不bất 空không 義nghĩa 也dã 。 此thử 文văn 有hữu 四tứ 。 所sở 言ngôn 不bất 空không 者giả 。 此thử 初sơ 題đề 章chương 已dĩ 顯hiển 法pháp 體thể 不bất 空không 。 第đệ 二nhị 釋thích 義nghĩa 。 故cố 名danh 不bất 空không 者giả 。 第đệ 三tam 以dĩ 義nghĩa 定định 名danh 。 亦diệc 無vô 有hữu 相tướng 者giả 。 下hạ 第đệ 四tứ 明minh 不bất 空không 義nghĩa 離ly 相tương/tướng 。 已dĩ 顯hiển 法pháp 體thể 。 空không 無vô 妄vọng 故cố 者giả 。 以dĩ 無vô 妄vọng 相tương/tướng 法pháp 故cố 。 即tức 顯hiển 法pháp 體thể 本bổn 來lai 自tự 空không 。 即tức 是thị 真chân 心tâm 者giả 。 謂vị 自tự 性tánh 淨tịnh 心tâm 也dã 。 常thường 恆hằng 不bất 變biến 者giả 。 於ư 未vị 來lai 佛Phật 不bất 染nhiễm 。 於ư 過quá 去khứ 現hiện 在tại 。 佛Phật 不bất 淨tịnh 法pháp 也dã 。 淨tịnh 法pháp 滿mãn 足túc 者giả 。 此thử 真Chân 如Như 之chi 外ngoại 。 更cánh 無vô 一nhất 法pháp 自tự 體thể 具cụ 。 有hữu 無vô 量lượng 功công 德đức 。 無vô 一nhất 念niệm 所sở 少thiểu 也dã 。 故cố 名danh 不bất 空không 者giả 。 此thử 第đệ 三tam 以dĩ 義nghĩa 定định 名danh 。 亦diệc 無vô 有hữu 相tướng 下hạ 。 第đệ 四tứ 明minh 不bất 空không 離ly 相tương/tướng 。 亦diệc 無vô 有hữu 相tướng 可khả 取thủ 者giả 。 亦diệc 離ly 有hữu 無vô 相tướng 也dã 。 離ly 念niệm 境cảnh 界giới 者giả 。 示thị 一nhất 切thiết 妄vọng 心tâm 皆giai 不bất 相tương 應ứng 也dã 。 唯duy 證chứng 相tương 應ứng 故cố 者giả 。 示thị 現hiện 證chứng 時thời 離ly 覺giác 觀quán 無vô 有hữu 能năng 所sở 也dã 。

次thứ 釋thích 第đệ 二nhị 心tâm 生sanh 滅diệt 門môn 。 成thành 上thượng 立lập 法pháp 內nội 。 有hữu 心tâm 生sanh 滅diệt 因nhân 緣duyên 相tương/tướng 。 能năng 示thị 摩ma 訶ha 衍diễn 自tự 體thể 相tướng 用dụng 故cố 。 釋thích 文văn 內nội 有hữu 二nhị 。 初sơ 廣quảng 釋thích 上thượng 生sanh 滅diệt 因nhân 緣duyên 相tương/tướng 。

復phục 次thứ 有hữu 四tứ 種chủng 法Pháp 薰huân 習tập 下hạ 。 廣quảng 釋thích 上thượng 自tự 體thể 相tướng 用dụng 故cố 。 初sơ 文văn 有hữu 三tam 。 初sơ 釋thích 上thượng 生sanh 滅diệt 。

復phục 次thứ 生sanh 滅diệt 因nhân 緣duyên 。 者giả 下hạ 釋thích 上thượng 因nhân 緣duyên 。

復phục 次thứ 分phân 別biệt 生sanh 滅diệt 相tương/tướng 者giả 下hạ 釋thích 上thượng 相tương/tướng 義nghĩa 。 初sơ 文văn 有hữu 二nhị 。 一nhất 總tổng 示thị 生sanh 滅diệt 法pháp 體thể 。 此thử 識thức 有hữu 二nhị 種chủng 下hạ 第đệ 二nhị 別biệt 解giải 生sanh 滅diệt 識thức 義nghĩa 依y 如Như 來Lai 藏tạng 。 故cố 有hữu 生sanh 滅diệt 心tâm 者giả 。 如Như 來Lai 藏tạng 者giả 。 即tức 是thị 無vô 念niệm 本bổn 覺giác 體thể 。 無vô 念niệm 故cố 隨tùy 妄vọng 流lưu 轉chuyển 。 爾nhĩ 來lai 無vô 始thỉ 。 照chiếu 性tánh 不bất 改cải 。 故cố 名danh 為vi 覺giác 。 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 從tùng 此thử 出xuất 生sanh 。 即tức 因nhân 此thử 覺giác 為vi 如Như 來Lai 藏tạng 。 有hữu 生sanh 滅diệt 心tâm 者giả 。 復phục 以dĩ 此thử 心tâm 。 體thể 無vô 念niệm 故cố 。 無vô 心tâm 違vi 物vật 。 相tương 似tự 生sanh 滅diệt 也dã 。 言ngôn 不bất 生sanh 滅diệt 者giả 。 指chỉ 取thủ 照chiếu 性tánh 不bất 易dị 。 言ngôn 相tương 似tự 者giả 。 隨tùy 薰huân 故cố 似tự 也dã 。 所sở 謂vị 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 與dữ 生sanh 滅diệt 和hòa 合hợp 者giả 。 真Chân 如Như 為vi 本bổn 。 妄vọng 為vi 末mạt 。 無vô 相tướng 離ly 義nghĩa 。 故cố 言ngôn 和hòa 合hợp 也dã 。 非phi 一nhất 者giả 。 生sanh 滅diệt 義nghĩa 與dữ 不bất 生sanh 滅diệt 。 義nghĩa 不bất 可khả 言ngôn 一nhất 也dã 。 非phi 異dị 者giả 。 雖tuy 不bất 同đồng 而nhi 無vô 別biệt 體thể 可khả 相tương/tướng 異dị 也dã 。 如như 風phong 依y 水thủy 。 風phong 以dĩ 動động 為vi 義nghĩa 。 水thủy 以dĩ 濕thấp 為vi 義nghĩa 。 動động 之chi 與dữ 濕thấp 不bất 可khả 令linh 一nhất 。 㝵# 其kỳ 二nhị 。 體thể 無vô 可khả 相tương/tướng 異dị 。 藏tạng 與dữ 生sanh 滅diệt 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 名danh 為vi 阿a 梨lê 耶da 識thức 者giả 。 以dĩ 有hữu 依y 隱ẩn 和hòa 合hợp 義nghĩa 故cố 。 即tức 立lập 此thử 藏tạng 。 名danh 為vi 阿a 梨lê 耶da 也dã 。

別biệt 釋thích 義nghĩa 內nội 文văn 分phần/phân 有hữu 二nhị 。 一nhất 此thử 識thức 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 乃nãi 至chí 生sanh 一nhất 切thiết 法pháp 此thử 即tức 第đệ 一nhất 總tổng 標tiêu 舉cử 數số 。 略lược 釋thích 其kỳ 義nghĩa 用dụng 。 言ngôn 此thử 識thức 者giả 。 此thử 前tiền 阿a 梨lê 耶da 識thức 也dã 。 有hữu 二nhị 義nghĩa 者giả 。 謂vị 覺giác 與dữ 不bất 覺giác 。 能năng 攝nhiếp 一nhất 切thiết 法pháp 。 以dĩ 能năng 任nhậm 持trì 染nhiễm 淨tịnh 法pháp 也dã 。 生sanh 一nhất 切thiết 法pháp 者giả 。 諸chư 法pháp 因nhân 也dã 。 又hựu 以dĩ 是thị 諸chư 法pháp 種chủng 子tử 故cố 也dã 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 下hạ 第đệ 二nhị 別biệt 名danh 也dã 。

所sở 言ngôn 覺giác 義nghĩa 者giả 下hạ 第đệ 三tam 依y 名danh 釋thích 義nghĩa 。 文văn 內nội 復phục 二nhị 。 初sơ 別biệt 釋thích 二nhị 義nghĩa 明minh 一nhất 向hướng 不bất 同đồng 。

復phục 次thứ 覺giác 與dữ 不bất 覺giác 。 下hạ 合hợp 明minh 此thử 二nhị 義nghĩa 各các 有hữu 同đồng 不bất 同đồng 相tương/tướng 。 別biệt 解giải 二nhị 義nghĩa 則tắc 為vi 二nhị 段đoạn 。 初sơ 釋thích 覺giác 義nghĩa 。 所sở 言ngôn 不bất 覺giác 下hạ 別biệt 釋thích 不bất 覺giác 義nghĩa 。 釋thích 覺giác 內nội 有hữu 三tam 。 初sơ 約ước 法Pháp 身thân 正chánh 釋thích 本bổn 覺giác 。

復phục 次thứ 本bổn 覺giác 隨tùy 染nhiễm 分phân 別biệt 下hạ 第đệ 二nhị 約ước 對đối 修tu 治trị 顯hiển 覺giác 用dụng 相tương/tướng 。

復phục 次thứ 覺giác 體thể 相tướng 有hữu 四tứ 種chủng 大đại 義nghĩa 下hạ 第đệ 三tam 約ước 喻dụ 顯hiển 示thị 喻dụ 前tiền 體thể 相tướng 。 初sơ 文văn 復phục 三tam 。 初sơ 正chánh 約ước 法Pháp 身thân 出xuất 本bổn 覺giác 體thể 。 依y 此thử 法Pháp 身thân 下hạ 第đệ 二nhị 就tựu 體thể 以dĩ 結kết 其kỳ 名danh 。 又hựu 以dĩ 覺giác 心tâm 源nguyên 故cố 下hạ 第đệ 三tam 約ước 對đối 凡phàm 聖thánh 辨biện 覺giác 分phân 齊tề 。

所sở 言ngôn 覺giác 者giả 。 牒điệp 前tiền 章chương 也dã 。 謂vị 心tâm 體thể 離ly 念niệm 者giả 。 示thị 此thử 心tâm 性tánh 自tự 性tánh 無vô 念niệm 也dã 。 離ly 念niệm 相tương/tướng 者giả 。 顯hiển 示thị 離ly 念niệm 體thể 相tướng 也dã 。 等đẳng 虗hư 空không 界giới 者giả 。 此thử 示thị 與dữ 虗hư 空không 同đồng 相tương/tướng 也dã 。 虗hư 空không 有hữu 兩lưỡng 義nghĩa 。 一nhất 周chu 遍biến 義nghĩa 。 二nhị 無vô 差sai 別biệt 義nghĩa 。 本bổn 覺giác 亦diệc 爾nhĩ 。 以dĩ 二nhị 義nghĩa 同đồng 故cố 。 取thủ 之chi 為vi 況huống 。 無vô 所sở 不bất 遍biến 者giả 。 此thử 即tức 第đệ 一nhất 周chu 遍biến 義nghĩa 。 示thị 此thử 心tâm 性tánh 。 通thông 為vì 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 體thể 因nhân 。 此thử 故cố 說thuyết 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 有hữu 佛Phật 性tánh 。 法Pháp 界Giới 一nhất 相tướng 者giả 。 即tức 是thị 第đệ 二nhị 無vô 差sai 別biệt 義nghĩa 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 同đồng 一nhất 性tánh 故cố 。 界giới 者giả 性tánh 也dã 。 即tức 是thị 如Như 來Lai 。 平bình 等đẳng 法Pháp 身thân 者giả 。 轉chuyển 名danh 以dĩ 顯hiển 。 即tức 此thử 心tâm 體thể 解giải 性tánh 與dữ 。 真Chân 如Như 平bình 等đẳng 。 故cố 名danh 為vi 法Pháp 身thân 也dã 。

次thứ 釋thích 第đệ 二nhị 就tựu 體thể 結kết 名danh 。 文văn 內nội 有hữu 二nhị 。 初sơ 依y 法Pháp 身thân 結kết 名danh 。 何hà 以dĩ 下hạ 釋thích 。 依y 此thử 法Pháp 身thân 說thuyết 名danh 本bổn 覺giác 者giả 。 以dĩ 此thử 法Pháp 身thân 無vô 始thỉ 法pháp 爾nhĩ 照chiếu 性tánh 不bất 改cải 。 故cố 約ước 此thử 體thể 說thuyết 名danh 本bổn 覺giác 。 何hà 以dĩ 故cố 者giả 。 第đệ 二nhị 問vấn 答đáp 解giải 釋thích 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 何hà 故cố 已dĩ 有hữu 本bổn 覺giác 。 本bổn 覺giác 義nghĩa 者giả 下hạ 答đáp 。 對đối 始thỉ 覺giác 義nghĩa 說thuyết 者giả 。 以dĩ 此thử 本bổn 覺giác 是thị 始thỉ 覺giác 本bổn 。 始thỉ 覺giác 是thị 此thử 本bổn 覺giác 末mạt 。 相tương 對đối 故cố 得đắc 此thử 名danh 也dã 。 若nhược 以dĩ 本bổn 對đối 始thỉ 。 不bất 可khả 為vi 一nhất 。 以dĩ 何hà 義nghĩa 故cố 。 同đồng 名danh 覺giác 也dã 。 以dĩ 始thỉ 覺giác 即tức 同đồng 本bổn 覺giác 者giả 。 本bổn 由do 不bất 覺giác 故cố 非phi 異dị 。 謂vị 既ký 得đắc 覺giác 已dĩ 。 則tắc 無vô 有hữu 異dị 。 故cố 同đồng 得đắc 覺giác 名danh 也dã 。 若nhược 以dĩ 始thỉ 覺giác 同đồng 本bổn 覺giác 義nghĩa 可khả 爾nhĩ 。 未vị 審thẩm 云vân 何hà 有hữu 此thử 始thỉ 覺giác 與dữ 本bổn 覺giác 同đồng 。 始thỉ 覺giác 義nghĩa 者giả 。 舉cử 始thỉ 覺giác 也dã 。 依y 本bổn 覺giác 故cố 而nhi 有hữu 不bất 覺giác 者giả 。 以dĩ 依y 不bất 了liễu 自tự 心tâm 故cố 。 而nhi 有hữu 無vô 明minh 妄vọng 念niệm 不bất 覺giác 也dã 。 依y 不bất 覺giác 故cố 說thuyết 有hữu 始thỉ 覺giác 者giả 。 以dĩ 依y 不bất 覺giác 生sanh 於ư 妄vọng 心tâm 。 能năng 知tri 名danh 義nghĩa 。 遇ngộ 善Thiện 知Tri 識Thức 。 為vi 說thuyết 本bổn 覺giác 。 方phương 始thỉ 覺giác 知tri 始thỉ 覺giác 之chi 義nghĩa 。 因nhân 此thử 始thỉ 覺giác 知tri 者giả 也dã 。 如như 人nhân 窹# 心tâm 依y 有hữu 睡thụy 心tâm 也dã 次thứ 釋thích 第đệ 三tam 辨biện 覺giác 分phân 齊tề 之chi 內nội 有hữu 二nhị 。 初sơ 總tổng 釋thích 究cứu 竟cánh 不bất 究cứu 竟cánh 義nghĩa 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。 而nhi 不bất 別biệt 釋thích 。 又hựu 覺giác 心tâm 原nguyên 故cố 者giả 。 覺giác 心tâm 體thể 性tánh 之chi 根căn 原nguyên 也dã 。 名danh 究cứu 竟cánh 覺giác 者giả 。 覺giác 功công 成thành 就tựu 。 同đồng 於ư 本bổn 覺giác 也dã 。 又hựu 不bất 覺giác 心tâm 原nguyên 故cố 者giả 。 謂vị 不bất 觀quán 本bổn 性tánh 六lục 七thất 識thức 生sanh 滅diệt 之chi 根căn 原nguyên 也dã 。 非phi 究cứu 竟cánh 覺giác 者giả 。 以dĩ 末mạt 同đồng 本bổn 覺giác 故cố 。 但đãn 名danh 加gia 行hành 非phi 究cứu 竟cánh 也dã 。

次thứ 明minh 別biệt 釋thích 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 者giả 。 究cứu 竟cánh 義nghĩa 非phi 究cứu 竟cánh 義nghĩa 云vân 何hà 也dã 。 下hạ 約ước 四tứ 位vị 以dĩ 明minh 差sai 別biệt 。 前tiền 之chi 三tam 位vị 明minh 非phi 究cứu 竟cánh 。 後hậu 之chi 一nhất 位vị 明minh 究cứu 竟cánh 也dã 。 於ư 四tứ 位vị 內nội 。 文văn 皆giai 有hữu 四tứ 。 一nhất 能năng 觀quán 人nhân 。 二nhị 所sở 觀quán 境cảnh 。 三tam 觀quán 所sở 離ly 障chướng 。 四tứ 結kết 覺giác 分phân 齊tề 。 初sơ 言ngôn 如như 凡phàm 夫phu 人nhân 者giả 。 此thử 第đệ 一nhất 能năng 觀quán 人nhân 。 覺giác 知tri 前tiền 念niệm 起khởi 惡ác 者giả 。 此thử 第đệ 二nhị 所sở 觀quán 境cảnh 也dã 。 能năng 止chỉ 後hậu 念niệm 不bất 起khởi 者giả 。 此thử 第đệ 三tam 觀quán 之chi 所sở 離ly 。 雖tuy 復phục 名danh 覺giác 即tức 是thị 不bất 覺giác 者giả 。 此thử 第đệ 四tứ 結kết 覺giác 分phân 齊tề 。

雖tuy 復phục 名danh 覺giác 者giả 。 但đãn 覺giác 惡ác 念niệm 。 又hựu 能năng 覺giác 後hậu 念niệm 不bất 令linh 起khởi 過quá 。 故cố 受thọ 覺giác 名danh 。 即tức 是thị 不bất 覺giác 者giả 。 不bất 覺giác 本bổn 性tánh 之chi 原nguyên 也dã 。 前tiền 念niệm 正chánh 起khởi 惡ác 時thời 。 不bất 能năng 自tự 覺giác 。 已dĩ 薰huân 成thành 業nghiệp 。 雖tuy 覺giác 無vô 及cập 。 故cố 受thọ 不bất 覺giác 之chi 稱xưng 。 又hựu 不bất 名danh 覺giác 者giả 。 所sở 覺giác 境cảnh 者giả 。 從tùng 能năng 覺giác 心tâm 生sanh 。 謂vị 是thị 前tiền 惡ác 念niệm 為vi 能năng 觀quán 心tâm 。 作tác 所sở 緣duyên 境cảnh 。 謂vị 非phi 為vi 是thị 不bất 如như 實thật 知tri 故cố 。 名danh 不bất 覺giác 也dã 。 問vấn 。 前tiền 後hậu 二nhị 念niệm 不bất 相tương 遂toại 及cập 。 以dĩ 何hà 道Đạo 理lý 覺giác 知tri 前tiền 念niệm 於ư 惡ác 耶da 。 答đáp 。 意ý 識thức 非phi 善thiện 惡ác 性tánh 。 但đãn 與dữ 通thông 數số 及cập 不bất 善thiện 數số 相tương 應ứng 起khởi 。 故cố 名danh 意ý 識thức 。 作tác 不bất 善thiện 念niệm 與dữ 善thiện 大đại 地địa 及cập 通thông 數số 相tương 應ứng 起khởi 。 故cố 名danh 善thiện 念niệm 。 單đơn 與dữ 通thông 數số 起khởi 者giả 。 名danh 作tác 無vô 記ký 。 然nhiên 意ý 識thức 非phi 三tam 性tánh 。 故cố 三tam 自tự 不bất 相tương 通thông 。 意ý 識thức 即tức 無vô 二nhị 也dã 。 後hậu 之chi 覺giác 心tâm 曾tằng 作tác 前tiền 惡ác 念niệm 來lai 。 薰huân 成thành 種chủng 子tử 。 後hậu 念niệm 依y 此thử 識thức 種chủng 而nhi 生sanh 。 還hoàn 自tự 憶ức 持trì 所sở 作tác 無vô 性tánh 不bất 知tri 。 如như 睡thụy 覺giác 迷mê 窹# 。 凡phàm 聖thánh 之chi 相tướng 。 自tự 不bất 相tương 通thông 。 然nhiên 心tâm 體thể 無vô 二nhị 。 照chiếu 無vô 不bất 知tri 也dã 。

次thứ 釋thích 第đệ 二nhị 位vị 四tứ 義nghĩa 。 二Nhị 乘Thừa 觀quán 智trí 初sơ 發phát 意ý 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 此thử 第đệ 一nhất 明minh 能năng 觀quán 人nhân 。 以dĩ 此thử 二nhị 人nhân 斷đoạn 惑hoặc 見kiến 理lý 同đồng 故cố 。 共cộng 作tác 一nhất 位vị 說thuyết 也dã 。 覺giác 於ư 念niệm 異dị 念niệm 無vô 異dị 相tướng 者giả 。 此thử 第đệ 二nhị 明minh 所sở 觀quán 也dã 。 覺giác 於ư 念niệm 異dị 者giả 。 於ư 現hiện 起khởi 惡ác 念niệm 初sơ 生sanh 及cập 住trụ 。 不bất 覺giác 其kỳ 患hoạn 。 至chí 於ư 異dị 時thời 。 方phương 始thỉ 覺giác 知tri 。 念niệm 無vô 異dị 相tướng 者giả 。 研nghiên 尋tầm 其kỳ 體thể 。 無vô 相tướng 可khả 得đắc 也dã 。 問vấn 云vân 。 心tâm 不bất 見kiến 心tâm 。 云vân 何hà 覺giác 心tâm 異dị 相tướng 。 答đáp 。 此thử 異dị 相tướng 者giả 。 從tùng 能năng 觀quán 心tâm 生sanh 。 似tự 異dị 顯hiển 現hiện 。 更cánh 無vô 別biệt 異dị 。 為vi 心tâm 所sở 緣duyên 。 故cố 言ngôn 念niệm 無vô 異dị 相tướng 。 以dĩ 捨xả 麤thô 分phân 別biệt 執chấp 著trước 相tương/tướng 者giả 。 此thử 第đệ 三Tam 明Minh 觀quán 所sở 離ly 。 以dĩ 捨xả 分phân 別biệt 性tánh 內nội 執chấp 著trước 我ngã 塵trần 法pháp 塵trần 相tương/tướng 也dã 。 名danh 相tướng 似tự 覺giác 者giả 。 此thử 第đệ 四tứ 結kết 覺giác 分phân 齊tề 。 言ngôn 相tương 似tự 者giả 。 念niệm 至chí 於ư 異dị 為vi 業nghiệp 事sự 成thành 。 雖tuy 覺giác 無vô 反phản 。 故cố 名danh 相tướng 似tự 。

次thứ 釋thích 第đệ 三tam 位vị 。 法Pháp 身thân 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 者giả 。 此thử 第đệ 一nhất 明minh 能năng 覺giác 人nhân 。 此thử 始thỉ 從tùng 初Sơ 地Địa 。 訖ngật 盡tận 金kim 剛cang 道đạo 前tiền 。 悉tất 證chứng 真Chân 如Như 以dĩ 成thành 身thân 故cố 。 名danh 法Pháp 身thân 覺giác 。 於ư 念niệm 住trụ 念niệm 無vô 住trụ 相tương/tướng 者giả 。 此thử 第đệ 二nhị 明minh 所sở 觀quán 境cảnh 。 言ngôn 覺giác 住trụ 者giả 。 現hiện 起khởi 惡ác 念niệm 初sơ 生sanh 。 未vị 覺giác 其kỳ 迷mê 。 至chí 於ư 住trụ 時thời 方phương 乃nãi 覺giác □# 。 □# 無vô 住trụ 相tương/tướng 者giả 。 驗nghiệm 此thử 住trụ 相tương 似tự 住trụ 顯hiển 現hiện 。 無vô 別biệt 住trụ 體thể 住trụ 於ư 此thử 相tương/tướng 。 以dĩ 離ly 分phân 別biệt 。 麤thô 念niệm 相tương/tướng 者giả 。 此thử 第đệ 三Tam 明Minh 觀quán 所sở 離ly 。 此thử 示thị 遠viễn 離ly 六lục 七thất 識thức 麤thô 分phân 別biệt 念niệm 也dã 。 名danh 隨tùy 分phần/phân 覺giác 者giả 。 此thử 第đệ 四tứ 明minh 覺giác 分phân 齊tề 。 此thử 示thị 未vị 能năng 全toàn 覺giác 。 至chí 於ư 住trụ 分phần/phân 方phương 乃nãi 覺giác 知tri 。 既ký 覺giác 知tri 已dĩ 。 為vi 業nghiệp 不bất 成thành 。 能năng 解giải 此thử 住trụ 。 即tức 得đắc 同đồng 於ư 本bổn 覺giác 也dã 。

次thứ 釋thích 第đệ 四tứ 位vị 。 文văn 分phần/phân 有hữu 三tam 。 初sơ 正chánh 解giải 覺giác 義nghĩa 。 是thị 故cố 修tu 多đa 下hạ 第đệ 二nhị 引dẫn 說thuyết 證chứng 成thành 。 又hựu 心tâm 起khởi 者giả 下hạ 第đệ 三tam 重trọng/trùng 分phân 別biệt 究cứu 竟cánh 義nghĩa 相tương/tướng 。 文văn 內nội 有hữu 四tứ 。 如như 菩Bồ 薩Tát 地địa 盡tận 滿mãn 足túc 方phương 便tiện 者giả 。 此thử 第đệ 一nhất 明minh 能năng 覺giác 人nhân 。 謂vị 第đệ 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 因nhân 行hành 滿mãn 足túc 一nhất 念niệm 相tương 應ứng 。 下hạ 第đệ 二nhị 明minh 所sở 觀quán 境cảnh 。 一nhất 念niệm 相tương 應ứng 者giả 。 謂vị 最tối 後hậu 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 。 無vô 分phân 別biệt 慧tuệ 。 與dữ 真Chân 如Như 相tương 應ứng 。 覺giác 心tâm 初sơ 起khởi 者giả 。 念niệm 心tâm 初sơ 起khởi 之chi 時thời 。 即tức 覺giác 知tri 心tâm 無vô 初sơ 相tương/tướng 者giả 。 窮cùng 其kỳ 初sơ 體thể 。 唯duy 是thị 無vô 念niệm 。 念niệm 尚thượng 非phi 有hữu 。 焉yên 得đắc 有hữu 初sơ 。 又hựu 復phục 初sơ 起khởi 者giả 。 始thỉ 覺giác 之chi 心tâm 創sáng/sang 與dữ 本bổn 覺giác 相tương 應ứng 。 如như 水thủy 初sơ 清thanh 。 清thanh 遍biến 水thủy 體thể 。 雖tuy 復phục 清thanh 即tức 水thủy 水thủy 即tức 清thanh 。 非phi 無vô 初sơ 清thanh 以dĩ 遍biến 水thủy 體thể 。 佛Phật 智trí 如như 清thanh 。 佛Phật 性tánh 如như 水thủy 。 雖tuy 智trí 即tức 佛Phật 性tánh 佛Phật 性tánh 即tức 智trí 。 非phi 無vô 初sơ 智trí 以dĩ 遍biến 佛Phật 性tánh 。 名danh 曰viết 相tương 應ứng 。 以dĩ 遠viễn 離ly 下hạ 第đệ 三Tam 明Minh 所sở 離ly 。 微vi 細tế 念niệm 者giả 。 謂vị 阿a 梨lê 耶da 以dĩ 無vô 始thỉ 已dĩ 來lai 。 諸chư 念niệm 薰huân 習tập 。 猶do 自tự 未vị 盡tận 。 未vị 盡tận 故cố 今kim 有hữu 微vi 細tế 生sanh 滅diệt 。 梨lê 耶da 識thức 內nội 習tập 氣khí 。 於ư 此thử 時thời 方phương 盡tận 。 彼bỉ 細tế 念niệm 相tương/tướng 自tự 此thử 消tiêu 滅diệt 。 得đắc 見kiến 已dĩ 下hạ 第đệ 四tứ 明minh 覺giác 分phân 齊tề 。 得đắc 見kiến 心tâm 性tánh 者giả 。 證chứng 見kiến 本bổn 覺giác 清thanh 淨tịnh 性tánh 也dã 。 心tâm 即tức 常thường 住trụ 者giả 。 本bổn 依y 妄vọng 想tưởng 薰huân 習tập 。 無vô 常thường 不bất 住trụ 。 如như 水thủy 依y 風phong 。 妄vọng 想tưởng 氣khí 盡tận 。 心tâm 即tức 常thường 住trụ 。 如như 風phong 止chỉ 水thủy 靜tĩnh 。 名danh 究cứu 竟cánh 覺giác 者giả 。 修tu 習tập 自tự 覺giác 功công 成thành 至chí 此thử 。 於ư 後hậu 更cánh 無vô 能năng 覺giác 異dị 也dã 。

次thứ 釋thích 第đệ 二nhị 引dẫn 說thuyết 證chứng 成thành 。 若nhược 有hữu 眾chúng 生sanh 。 能năng 觀quán 無vô 念niệm 者giả 。 觀quán 前tiền 後hậu 諸chư 念niệm 各các 無vô 自tự 相tương/tướng 。 則tắc 為vi 向hướng 佛Phật 智trí 者giả 。 諸chư 佛Phật 智trí 慧tuệ 。 思tư 想tưởng 念niệm 盡tận 無vô 復phục 分phân 別biệt 。 若nhược 知tri 無vô 念niệm 順thuận 佛Phật 智trí 也dã 。

次thứ 釋thích 第đệ 三tam 重trọng/trùng 分phân 別biệt 相tương/tướng 。 又hựu 心tâm 起khởi 者giả 。 牒điệp 前tiền 文văn 內nội 覺giác 心tâm 初sơ 起khởi 也dã 。 無vô 有hữu 初sơ 相tương/tướng 可khả 知tri 者giả 。 此thử 約ước 若nhược 實thật 有hữu 初sơ 。 則tắc 不bất 名danh 為vi 初sơ 。 既ký 得đắc 名danh 為vi 初sơ 故cố 。 則tắc 初sơ 以dĩ 無vô 初sơ 為vi 本bổn 。 以dĩ 無vô 初sơ 為vi 本bổn 故cố 。 初sơ 無vô 自tự 相tương/tướng 。 而nhi 言ngôn 知tri 初sơ 相tương/tướng 者giả 。 審thẩm 前tiền 知tri 初sơ 之chi 所sở 以dĩ 也dã 。 即tức 謂vị 無vô 念niệm 者giả 。 無vô 念niệm 是thị 念niệm 始thỉ 也dã 。 是thị 故cố 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 不bất 名danh 為vi 覺giác 者giả 。 凡phàm 有hữu 念niệm 中trung 生sanh 不bất 名danh 究cứu 竟cánh 覺giác 也dã 。 以dĩ 從tùng 本bổn 來lai 念niệm 念niệm 相tương 續tục 。 未vị 離ly 念niệm 故cố 者giả 。 以dĩ 未vị 遇ngộ 善Thiện 知Tri 識Thức 。 為vi 說thuyết 真chân 覺giác 。 隨tùy 惡ác 覺giác 流lưu 。 莫mạc 之chi 知tri 返phản 也dã 。 故cố 說thuyết 無vô 始thỉ 無vô 明minh 者giả 。 此thử 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 示thị 無vô 明minh 無vô 有hữu 始thỉ 也dã 。 二nhị 一nhất 切thiết 染nhiễm 法pháp 無vô 有hữu 始thỉ 於ư 無vô 明minh 也dã 。 若nhược 得đắc 無vô 念niệm 者giả 。 示thị 無vô 念niệm 有hữu 始thỉ 。 故cố 言ngôn 得đắc 也dã 。 此thử 無vô 念niệm 者giả 。 知tri 念niệm 無vô 自tự 相tương/tướng 。 名danh 為vi 無vô 念niệm 。 非phi 謂vị 離ly 念niệm 之chi 法pháp 。 名danh 為vi 無vô 念niệm 。 則tắc 知tri 心tâm 相tương 生sanh 。 住trụ 異dị 滅diệt 者giả 。 知tri 此thử 四tứ 相tương/tướng 。 似tự 有hữu 顯hiển 現hiện 。 各các 無vô 自tự 相tương/tướng 也dã 。 以dĩ 無vô 念niệm 等đẳng 故cố 者giả 。 此thử 等đẳng 心tâm 相tương/tướng 雖tuy 無vô 自tự 性tánh 相tướng 。 以dĩ 離ly 念niệm 本bổn 覺giác 為vi 通thông 體thể 也dã 。 而nhi 實thật 無vô 有hữu 。 始thỉ 覺giác 之chi 異dị 者giả 。 既ký 達đạt 本bổn 覺giác 通thông 相tương/tướng 諸chư 念niệm 體thể 。 豈khởi 有hữu 始thỉ 覺giác 異dị 於ư 本bổn 覺giác 。 以dĩ 四tứ 相tương/tướng 俱câu 時thời 而nhi 有hữu 者giả 。 若nhược 據cứ 本bổn 覺giác 。 望vọng 之chi 四tứ 相tương/tướng 。 則tắc 俱câu 而nhi 有hữu 。 若nhược 隨tùy 妄vọng 心tâm 所sở 見kiến 。 有hữu 前tiền 後hậu 之chi 異dị 。 由do 此thử 妄vọng 心tâm 。 以dĩ 不bất 覺giác 為vi 體thể 。 故cố 使sử 不bất 能năng 如như 實thật 知tri 義nghĩa 也dã 。 譬thí 如như 夢mộng 裏lý 心tâm 念niệm 。 若nhược 據cứ 根căn 本bổn 夢mộng 心tâm 。 望vọng 之chi 夢mộng 中trung 。 所sở 有hữu 諸chư 事sự 。 俱câu 時thời 而nhi 現hiện 。 若nhược 隨tùy 夢mộng 裏lý 六lục 識thức 。 則tắc 見kiến 先tiên 後hậu 之chi 異dị 。 皆giai 無vô 自tự 然nhiên 立lập 者giả 。 此thử 四tứ 相tương/tướng 各các 無vô 自tự 性tánh 虗hư 然nhiên 而nhi 立lập 也dã 。 本bổn 來lai 平bình 等đẳng 同đồng 一nhất 者giả 。 雖tuy 後hậu 流lưu 轉chuyển 。 以dĩ 無vô 染nhiễm 法pháp 為vi 體thể 。 終chung 竟cánh 不bất 能năng 離ly 於ư 本bổn 覺giác 也dã 。

次thứ 釋thích 大đại 分phần/phân 次thứ 第đệ 二nhị 約ước 對đối 脩tu 治trị 顯hiển 覺giác 用dụng 相tương/tướng 。 文văn 內nội 有hữu 三tam 。 初sơ 依y 法pháp 總tổng 舉cử 數số 標tiêu 宗tông 略lược 釋thích 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 下hạ 別biệt 列liệt 二nhị 名danh 。 智trí 淨tịnh 相tương/tướng 者giả 下hạ 第đệ 三tam 依y 名danh 分phân 別biệt 。

復phục 次thứ 本bổn 覺giác 隨tùy 染nhiễm 分phân 別biệt 生sanh 二nhị 種chủng 相tướng 者giả 。 示thị 此thử 本bổn 覺giác 隨tùy 妄vọng 流lưu 轉chuyển 。 爾nhĩ 來lai 無vô 始thỉ 者giả 。 若nhược 得đắc 淨tịnh 法pháp 薰huân 習tập 。 則tắc 成thành 二nhị 種chủng 淨tịnh 用dụng 。 故cố 言ngôn 生sanh 二nhị 種chủng 相tướng 。 與dữ 彼bỉ 本bổn 覺giác 不bất 相tương 捨xả 離ly 者giả 。 即tức 此thử 本bổn 覺giác 出xuất 於ư 二nhị 鄣# 。 成thành 就tựu 淨tịnh 德đức 。 故cố 使sử 二nhị 法pháp 無vô 相tướng 離ly 義nghĩa 也dã 。

云vân 何hà 為vi 二nhị 。 下hạ 乃nãi 至chí 二nhị 者giả 不bất 思tư 議nghị 業nghiệp 相tương/tướng 。 此thử 第đệ 二nhị 列liệt 名danh 。

第đệ 三tam 依y 名danh 分phân 別biệt 有hữu 二nhị 。 初sơ 釋thích 智trí 淨tịnh 相tương/tướng 。 不bất 思tư 議nghị 者giả 釋thích 第đệ 二nhị 。 就tựu 初sơ 文văn 有hữu 二nhị 。 一nhất 題đề 章chương 略lược 釋thích 修tu 成thành 之chi 相tướng 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。 下hạ 問vấn 答đáp 廣quảng 釋thích 。

智trí 淨tịnh 相tương/tướng 者giả 。 此thử 句cú 題đề 章chương 。 謂vị 依y 法pháp 力lực 薰huân 習tập 者giả 。 謂vị 依y 聞văn 薰huân 習tập 力lực 也dã 。 此thử 則tắc 私tư 性tánh 成thành 就tựu 。 如như 實thật 修tu 行hành 者giả 。 依y 前tiền 種chủng 性tánh 。 始thỉ 起khởi 修tu 行hành 。 始thỉ 從tùng 解giải 行hành 修tu 至chí 十Thập 地Địa 。 所sở 修tu 行hành 也dã 。 隨tùy 順thuận 真Chân 如Như 。 修tu 行hành 六Lục 度Độ 。 故cố 言ngôn 如như 實thật 也dã 。 滿mãn 足túc 方phương 便tiện 者giả 。 謂vị 十Thập 地Địa 終chung 心tâm 。 因nhân 行hành 窮cùng 滿mãn 足túc 。 此thử 明minh 能năng 對đối 治trị 道đạo 也dã 。 破phá 和hòa 合hợp 識thức 相tương/tướng 者giả 。 此thử 之chi 藏tạng 識thức 。 無vô 始thỉ 已dĩ 來lai 。 依y 他tha 染nhiễm 法pháp 。 和hòa 合hợp 共cộng 生sanh 。 從tùng 得đắc 治trị 道đạo 。 方phương 漸tiệm 破phá 壞hoại 也dã 。 此thử 有hữu 四tứ 位vị 。 一nhất 願nguyện 樂nhạo 位vị 。 依y 唯duy 識thức 教giáo 。 起khởi 三tam 慧tuệ 薰huân 習tập 。 益ích 解giải 性tánh 力lực 。 損tổn 種chủng 子tử 能năng 。 此thử 即tức 益ích 力lực 。 損tổn 能năng 轉chuyển 此thử 。 但đãn 有hữu 分phần/phân 損tổn 功công 能năng 。 未vị 是thị 正chánh 破phá 。 以dĩ 未vị 證chứng 見kiến 心tâm 本bổn 性tánh 故cố 。 二nhị 是thị 有hữu 相tương/tướng 位vị 。 從tùng 初Sơ 地Địa 至chí 六lục 地địa 。 以dĩ 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 證chứng 於ư 真Chân 如Như 。 所sở 修tu 福phước 慧tuệ 。 漸tiệm 次thứ 增tăng 明minh 於ư 前tiền 位vị 。 即tức 是thị 通thông 達đạt 轉chuyển 。 以dĩ 能năng 通thông 達đạt 真Chân 如Như 對đối 治trị 藏tạng 。 令linh 其kỳ 破phá 壞hoại 未vị 盡tận 故cố 。 三tam 無vô 相tướng 修tu 位vị 。 從tùng 七thất 地địa 盡tận 十Thập 地Địa 。 以dĩ 止Chỉ 觀Quán 願nguyện 行hành 。 離ly 於ư 修tu 相tương/tướng 。 任nhậm 運vận 而nhi 起khởi 。 又hựu 勝thắng 前tiền 位vị 。 此thử 即tức 脩tu 習tập 轉chuyển 。 以dĩ 無vô 相tướng 修tu 成thành 。 能năng 破phá 藏tạng 識thức 功công 能năng 令linh 盡tận 故cố 。 四tứ 如Như 來Lai 地địa 。 以dĩ 藏tạng 諸chư 功công 德đức 盡tận 故cố 。 佛Phật 地địa 萬vạn 德đức 普phổ 脩tu 。 即tức 是thị 果quả 滿mãn 轉chuyển 。 以dĩ 至chí 此thử 位vị 時thời 。 轉chuyển 於ư 因Nhân 地Địa 一nhất 切thiết 福phước 慧tuệ 等đẳng 行hành 。 悉tất 成thành 如Như 來Lai 果quả 德đức 。 解giải 脫thoát 畢tất 竟cánh 故cố 也dã 。 滅diệt 相tương 續tục 心tâm 相tương/tướng 者giả 。 此thử 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 與dữ 不bất 淨tịnh 品phẩm 和hòa 合hợp 。 成thành 六lục 七thất 識thức 及cập 諸chư 道đạo 種chủng 子tử 。 能năng 令linh 三tam 有hữu 相tương 續tục 。 和hòa 合hợp 既ký 壞hoại 。 種chủng 義nghĩa 不bất 成thành 。 種chủng 子tử 不bất 成thành 。 故cố 相tương 續tục 心tâm 滅diệt 也dã 。 此thử 則tắc 明minh 所sở 滅diệt 之chi 法pháp 。 顯hiển 現hiện 法Pháp 身thân 者giả 。 無vô 明minh 我ngã 執chấp 。 從tùng 此thử 並tịnh 滅diệt 。 法Pháp 身thân 四tứ 德đức 。 自tự 此thử 漸tiệm 顯hiển 。 乃nãi 至chí 佛Phật 地Địa 。 顯hiển 之chi 究cứu 竟cánh 也dã 。 智trí 淳thuần 淨tịnh 故cố 者giả 。 昔tích 在tại 因Nhân 位Vị 。 鄣# 未vị 盡tận 故cố 。 相tương/tướng 亦diệc 未vị 淨tịnh 。 今kim 至chí 極cực 果quả 。 垢cấu 累lũy/lụy/luy 盡tận 故cố 。 智trí 得đắc 淳thuần 淨tịnh 。

自tự 下hạ 第đệ 二nhị 廣quảng 釋thích 。 初sơ 問vấn 後hậu 答đáp 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 者giả 。 此thử 問vấn 障chướng 滅diệt 。 顯hiển 義nghĩa 云vân 何hà 也dã 。 以dĩ 一nhất 切thiết 心tâm 識thức 下hạ 釋thích 。 釋thích 文văn 有hữu 三tam 。 初sơ 法pháp 。 次thứ 喻dụ 。 後hậu 合hợp 。 一nhất 切thiết 心tâm 識thức 之chi 相tướng 者giả 。 謂vị 六lục 七thất 識thức 心tâm 也dã 。 此thử 心tâm 有hữu 二nhị 。 一nhất 性tánh 。 二nhị 相tương/tướng 。 性tánh 即tức 淨tịnh 心tâm 。 相tương/tướng 即tức 虗hư 妄vọng 分phân 別biệt 也dã 。 皆giai 是thị 無vô 明minh 者giả 。 示thị 此thử 分phân 別biệt 之chi 相tướng 。 乃nãi 至chí 是thị 無vô 明minh 所sở 致trí 。 非phi 心tâm 性tánh 自tự 爾nhĩ 也dã 。 無vô 明minh 之chi 相tướng 不bất 離ly 覺giác 性tánh 者giả 。 以dĩ 無vô 明minh 薰huân 習tập 真Chân 如Như 生sanh 於ư 妄vọng 心tâm 。 心tâm 識thức 生sanh 滅diệt 之chi 相tướng 。 是thị 無vô 明minh 功công 能năng 。 心tâm 識thức 覺giác 照chiếu 。 即tức 是thị 本bổn 覺giác 故cố 。 不bất 離ly 覺giác 性tánh 也dã 。 非phi 可khả 壞hoại 者giả 。 心tâm 識thức 之chi 性tánh 。 即tức 是thị 本bổn 覺giác 。 故cố 不bất 可khả 壞hoại 。 非phi 不bất 可khả 壞hoại 者giả 。 心tâm 識thức 之chi 相tướng 。 唯duy 是thị 無vô 明minh 。 故cố 為vi 治trị 道đạo 所sở 壞hoại 。 次thứ 釋thích 喻dụ 說thuyết 。 如như 大đại 海hải 水thủy 者giả 。 此thử 取thủ 廣quảng 大đại 清thanh 淨tịnh 為ví 喻dụ 。 因nhân 風phong 波ba 動động 者giả 。 示thị 此thử 水thủy 性tánh 非phi 自tự 力lực 生sanh 波ba 。 因nhân 風phong 故cố 波ba 。 復phục 示thị 風phong 性tánh 不bất 能năng 自tự 現hiện 動động 相tương/tướng 。 依y 水thủy 故cố 能năng 也dã 。 此thử 喻dụ 前tiền 法pháp 內nội 一nhất 切thiết 心tâm 識thức 之chi 相tướng 。 皆giai 是thị 無vô 明minh 。 水thủy 相tương/tướng 風phong 相tương/tướng 不bất 相tương 捨xả 離ly 者giả 。 然nhiên 水thủy 有hữu 多đa 義nghĩa 。 此thử 取thủ 動động 不bất 動động 為ví 喻dụ 。 風phong 且thả 取thủ 動động 為ví 喻dụ 。 亦diệc 有hữu 不bất 動động 。 然nhiên 此thử 論luận 水thủy 。 不bất 以dĩ 波ba 內nội 照chiếu 潤nhuận 為vi 相tương/tướng 。 風phong 以dĩ 動động 內nội 高cao 下hạ 為vi 相tương/tướng 。 動động 之chi 與dữ 波ba 。 未vị 曾tằng 相tương 離ly 也dã 。 此thử 喻dụ 前tiền 法pháp 內nội 無vô 明minh 之chi 相tướng 不bất 離ly 覺giác 性tánh 也dã 。 而nhi 水thủy 非phi 動động 性tánh 者giả 。 然nhiên 水thủy 且thả 偏thiên 言ngôn 不bất 動động 水thủy 。 但đãn 與dữ 彼bỉ 照chiếu 潤nhuận 用dụng 為vi 體thể 。 故cố 非phi 動động 性tánh 。 風phong 自tự 與dữ 動động 內nội 高cao 下hạ 為vi 體thể 。 亦diệc 非phi 彼bỉ 性tánh 。 若nhược 風phong 正chánh 滅diệt 動động 相tương/tướng 即tức 滅diệt 者giả 。 驗nghiệm 風phong 唯duy 與dữ 動động 為vi 性tánh 。 濕thấp 性tánh 不bất 壞hoại 者giả 。 舉cử 濕thấp 不bất 壞hoại 。 顯hiển 水thủy 不bất 動động 。 復phục 驗nghiệm 不bất 與dữ 波ba 為vi 性tánh 。 此thử 喻dụ 上thượng 非phi 可khả 壞hoại 也dã 。 次thứ 釋thích 第đệ 三tam 合hợp 喻dụ 。 如như 是thị 眾chúng 生sanh 。 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 心tâm 者giả 。 示thị 此thử 心tâm 性tánh 廣quảng 大đại 眾chúng 生sanh 皆giai 有hữu 。 雖tuy 在tại 煩phiền 惱não 。 照chiếu 性tánh 不bất 改cải 。 故cố 言ngôn 清thanh 淨tịnh 。 此thử 合hợp 上thượng 大đại 海hải 。 因nhân 無vô 明minh 不bất 動động 者giả 。 示thị 此thử 心tâm 性tánh 非phi 自tự 流lưu 轉chuyển 。 因nhân 無vô 明minh 薰huân 故cố 。 諸chư 識thức 浪lãng 生sanh 。 如như 波ba 因nhân 風phong 。 此thử 無vô 明minh 染nhiễm 法pháp 復phục 不bất 能năng 自tự 為vi 生sanh 滅diệt 。 依y 於ư 本bổn 覺giác 。 而nhi 有hữu 生sanh 滅diệt 。 如như 風phong 依y 水thủy 合hợp 之chi 。 因nhân 風phong 波ba 動động 也dã 。 心tâm 與dữ 無vô 明minh 俱câu 無vô 形hình 相tướng 者giả 。 無vô 明minh 與dữ 心tâm 各các 無vô 自tự 相tương/tướng 。 不bất 相tương 捨xả 離ly 者giả 。 本bổn 覺giác 以dĩ 心tâm 識thức 為vi 相tương/tướng 。 無vô 明minh 以dĩ 生sanh 滅diệt 為vi 相tương/tướng 。 生sanh 滅diệt 與dữ 心tâm 無vô 相tướng 離ly 義nghĩa 。 合hợp 上thượng 水thủy 相tương/tướng 風phong 性tánh 不bất 相tương 離ly 。 而nhi 心tâm 非phi 動động 性tánh 者giả 。 示thị 此thử 淨tịnh 心tâm 不bất 與dữ 生sanh 滅diệt 為vi 性tánh 。 合hợp 上thượng 而nhi 水thủy 非phi 動động 性tánh 。 若nhược 無vô 明minh 滅diệt 相tương 續tục 則tắc 滅diệt 者giả 。 驗nghiệm 此thử 無vô 明minh 為vi 生sanh 滅diệt 體thể 。 合hợp 上thượng 風phong 止chỉ 動động 滅diệt 。 智trí 性tánh 不bất 壞hoại 者giả 。 復phục 示thị 無vô 明minh 不bất 以dĩ 心tâm 為vi 性tánh 。 由do 不bất 以dĩ 心tâm 為vi 性tánh 故cố 。 生sanh 滅diệt 自tự 盡tận 。 智trí 性tánh 常thường 存tồn 。 合hợp 上thượng 濕thấp 性tánh 不bất 壞hoại 。

次thứ 釋thích 不bất 思tư 議nghị 業nghiệp 相tương/tướng 。 文văn 內nội 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 業nghiệp 所sở 依y 。 能năng 作tác 一nhất 切thiết 。 下hạ 正chánh 辨biện 業nghiệp 相tương/tướng 。 言ngôn 以dĩ 依y 智trí 淨tịnh 者giả 。 此thử 則tắc 明minh 業nghiệp 所sở 依y 。 以dĩ 法Pháp 身thân 淨tịnh 智trí 作tác 依y 止chỉ 。 次thứ 辨biện 業nghiệp 相tương/tướng 。 文văn 復phục 有hữu 二nhị 。 初sơ 總tổng 後hậu 別biệt 。 能năng 作tác 一nhất 切thiết 。 勝thắng 妙diệu 境cảnh 界giới 者giả 。 此thử 明minh 總tổng 說thuyết 。 以dĩ 依y 前tiền 淨tịnh 智trí 起khởi 應ứng 化hóa 身thân 及cập 清thanh 淨tịnh 土độ 。 作tác 諸chư 眾chúng 生sanh 。 見kiến 聞văn 境cảnh 界giới 也dã 。 如như 寶bảo 性tánh 論luận 偈kệ 說thuyết 。

諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 身thân 。 如như 虗hư 空không 無vô 相tướng 。 為vi 諸chư 勝thắng 智trí 者giả 。

作tác 六lục 根căn 境cảnh 界giới 。 示thị 現hiện 微vi 妙diệu 色sắc 。 出xuất 于vu 梵Phạm 音âm 聲thanh 。

令linh 嗅khứu 佛Phật 戒giới 香hương 。 與dữ 佛Phật 妙diệu 法Pháp 味vị 。 使sử 覺giác 三tam 昧muội 觸xúc 。

令linh 知tri 深thâm 妙diệu 法Pháp 。

相tương/tướng 所sở 謂vị 下hạ 別biệt 明minh 業nghiệp 相tương/tướng 。 文văn 內nội 有hữu 三tam 。 無vô 量lượng 功công 德đức 之chi 相tướng 者giả 。 此thử 第đệ 一nhất 明minh 業nghiệp 勝thắng 相tương/tướng 。 常thường 無vô 斷đoạn 下hạ 第đệ 二nhị 明minh 業nghiệp 無vô 盡tận 。 隨tùy 眾chúng 生sanh 根căn 。 下hạ 第đệ 三tam 正chánh 辨biện 業nghiệp 用dụng 。 示thị 此thử 佛Phật 身thân 及cập 以dĩ 淨tịnh 土độ 。 皆giai 為vi 無vô 量lượng 功công 德đức 所sở 成thành 。 故cố 得đắc 勝thắng 名danh 也dã 。 常thường 無vô 斷đoạn 絕tuyệt 者giả 。 此thử 第đệ 二nhị 明minh 業nghiệp 無vô 盡tận 。 示thị 依y 無vô 限hạn 大đại 悲bi 。 起khởi 於ư 二nhị 身thân 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 。 無vô 有hữu 間gian 闕khuyết 也dã 。 隨tùy 眾chúng 生sanh 根căn 。 下hạ 此thử 第đệ 三tam 正chánh 辨biện 業nghiệp 用dụng 。 眾chúng 生sanh 根căn 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 大Đại 乘Thừa 。 二nhị 小Tiểu 乘Thừa 。 地địa 前tiền 菩Bồ 薩Tát 及cập 以dĩ 二Nhị 乘Thừa 。 但đãn 依y 化hóa 身thân 目mục 見kiến 。 以dĩ 得đắc 利lợi 益ích 。 地địa 上thượng 菩Bồ 薩Tát 依y 於ư 應ưng 身thân 內nội 。 作tác 淨tịnh 土độ 等đẳng 觀quán 。 而nhi 得đắc 益ích 也dã 。 如Như 來Lai 大đại 悲bi 。 稱xưng 此thử 機cơ 感cảm 故cố 。 故cố 說thuyết 名danh 隨tùy 世thế 。 自tự 然nhiên 相tương 應ứng 者giả 。 成thành 上thượng 無vô 斷đoạn 絕tuyệt 義nghĩa 。 若nhược 有hữu 作tác 意ý 。 此thử 則tắc 有hữu 斷đoạn 。 示thị 此thử 大đại 悲bi 任nhậm 運vận 恆hằng 起khởi 。 不bất 勞lao 功công 用dụng 。 故cố 無vô 斷đoạn 絕tuyệt 義nghĩa 也dã 。 種chủng 種chủng 而nhi 見kiến 得đắc 利lợi 益ích 者giả 。 成thành 上thượng 隨tùy 眾chúng 生sanh 根căn 義nghĩa 。 眾chúng 生sanh 根căn 性tánh 。 雖tuy 復phục 不bất 同đồng 。 如Như 來Lai 悉tất 能năng 。 隨tùy 彼bỉ 示thị 現hiện 。 無vô 機cơ 不bất 會hội 也dã 。 以dĩ 隨tùy 機cơ 感cảm 。 種chủng 種chủng 見kiến 故cố 。 各các 依y 自tự 心tâm 而nhi 得đắc 益ích 也dã 。

次thứ 釋thích 大đại 分phân 第đệ 三tam 約ước 喻dụ 顯hiển 示thị 覺giác 體thể 相tướng 義nghĩa 。 此thử 文văn 有hữu 二nhị 。 初sơ 總tổng 牒điệp 法pháp 舉cử 數số 。 約ước 喻dụ 略lược 顯hiển 。 云vân 何hà 為vi 四tứ 。 下hạ 列liệt 名danh 別biệt 釋thích 。

復phục 次thứ 覺giác 體thể 相tướng 者giả 。 此thử 重trọng/trùng 牒điệp 前tiền 法pháp 。 有hữu 四tứ 種chủng 大đại 義nghĩa 者giả 。 此thử 總tổng 舉cử 數số 也dã 。 與dữ 虗hư 空không 等đẳng 者giả 。 顯hiển 喻dụ 大đại 義nghĩa 。 猶do 如như 淨tịnh 鏡kính 者giả 。 喻dụ 心tâm 性tánh 淨tịnh 能năng 有hữu 照chiếu 用dụng 也dã 。 此thử 則tắc 約ước 喻dụ 略lược 顯hiển 。

云vân 何hà 為vi 四tứ 。 下hạ 次thứ 別biệt 列liệt 名danh 釋thích 義nghĩa 。 依y 四tứ 名danh 次thứ 第đệ 分phân 別biệt 。 一nhất 者giả 如như 實thật 空không 鏡kính 者giả 。 謂vị 離ly 一nhất 切thiết 物vật 體thể 。 及cập 無vô 顯hiển 物vật 功công 德đức 也dã 。 遠viễn 離ly 一nhất 切thiết 。 心tâm 境cảnh 界giới 相tương/tướng 者giả 。 示thị 此thử 本bổn 覺giác 雖tuy 復phục 。 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 然nhiên 六lục 七thất 識thức 心tâm 境cảnh 界giới 本bổn 來lai 不bất 相tương 應ứng 。 猶do 如như 淨tịnh 鏡kính 。 雖tuy 復phục 性tánh 淨tịnh 。 然nhiên 於ư 兔thố 角giác 龜quy 毛mao 不bất 相tương 應ứng 也dã 。 無vô 法pháp 可khả 現hiện 者giả 。 此thử 性tánh 淨tịnh 本bổn 覺giác 。 所sở 以dĩ 不bất 現hiện 心tâm 境cảnh 界giới 者giả 。 以dĩ 我ngã 塵trần 等đẳng 本bổn 來lai 非phi 有hữu 。 本bổn 來lai 非phi 有hữu 故cố 。 不bất 為vi 淨tịnh 心tâm 所sở 現hiện 。 如như 龜quy 毛mao 兔thố 角giác 。 非phi 淨tịnh 鏡kính 所sở 現hiện 也dã 。 非phi 覺giác 照chiếu 義nghĩa 者giả 。 此thử 本bổn 覺giác 於ư 二nhị 種chủng 塵trần 相tương/tướng 。 實thật 無vô 覺giác 照chiếu 功công 德đức 也dã 。 如như 鏡kính 於ư 兔thố 角giác 等đẳng 無vô 照chiếu 功công 也dã 。 因nhân 薰huân 習tập 鏡kính 者giả 。 此thử 不bất 能năng 作tác 眾chúng 生sanh 內nội 因nhân 薰huân 習tập 也dã 。 鏡kính 者giả 以dĩ 有hữu 自tự 體thể 。 能năng 現hiện 一nhất 切thiết 。 因nhân 緣duyên 境cảnh 界giới 。 謂vị 如như 實thật 不bất 空không 者giả 。 此thử 心tâm 真Chân 如Như 性tánh 。 如như 實thật 不bất 空không 也dã 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 境cảnh 界giới 者giả 。 謂vị 依y 他tha 性tánh 內nội 一nhất 切thiết 境cảnh 。 悉tất 於ư 中trung 現hiện 者giả 。 示thị 此thử 境cảnh 界giới 無vô 別biệt 所sở 依y 止chỉ 。 悉tất 於ư 性tánh 淨tịnh 本bổn 覺giác 內nội 現hiện 。 如như 諸chư 物vật 像tượng 依y 鏡kính 而nhi 起khởi 。 悉tất 於ư 鏡kính 中trung 現hiện 不bất 出xuất 者giả 。 此thử 自tự 心tâm 現hiện 境cảnh 界giới 若nhược 滅diệt 時thời 。 不bất 出xuất 心tâm 外ngoại 。 如như 鏡kính 像tượng 滅diệt 時thời 不bất 出xuất 鏡kính 外ngoại 也dã 。 不bất 入nhập 者giả 。 後hậu 若nhược 現hiện 時thời 。 且thả 不bất 從tùng 外ngoại 來lai 。 故cố 言ngôn 不bất 入nhập 。 如như 像tượng 鏡kính 現hiện 時thời 不bất 從tùng 外ngoại 入nhập 也dã 。 不bất 失thất 者giả 。 此thử 影ảnh 現hiện 時thời 。 以dĩ 不bất 從tùng 外ngoại 入nhập 。 不bất 可khả 謂vị 得đắc 入nhập 。 及cập 其kỳ 滅diệt 時thời 復phục 。 不bất 出xuất 於ư 外ngoại 。 何hà 得đắc 名danh 失thất 也dã 。 如như 鏡kính 像tượng 滅diệt 時thời 不bất 可khả 名danh 失thất 。 不bất 壞hoại 者giả 。 此thử 之chi 心tâm 影ảnh 滅diệt 時thời 。 無vô 有hữu 自tự 體thể 可khả 就tựu 之chi 名danh 壞hoại 也dã 。 如như 像tượng 滅diệt 時thời 不bất 可khả 言ngôn 面diện 像tượng 壞hoại 。 常thường 住trụ 一nhất 心tâm 者giả 。 此thử 心tâm 境cảnh 像tượng 。 若nhược 有hữu 出xuất 入nhập 。 可khả 非phi 常thường 住trụ 。 既ký 出xuất 入nhập 。 故cố 是thị 常thường 住trụ 一nhất 心tâm 也dã 。 亦diệc 如như 鏡kính 像tượng 。 唯duy 住trụ 境cảnh 內nội 也dã 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 即tức 真chân 實thật 性tánh 者giả 。 以dĩ 自tự 心tâm 現hiện 法pháp 。 即tức 用dụng 本bổn 覺giác 為vi 體thể 。 無vô 義nghĩa 更cánh 得đắc 餘dư 處xứ 而nhi 住trụ 。 如như 似tự 鏡kính 像tượng 以dĩ 鏡kính 為vi 體thể 。 故cố 無vô 有hữu 道Đạo 理lý 。 離ly 於ư 鏡kính 住trụ 。 又hựu 一nhất 切thiết 染nhiễm 法pháp 所sở 不bất 能năng 染nhiễm 者giả 。 以dĩ 本bổn 覺giác 性tánh 淨tịnh 故cố 。 能năng 現hiện 一nhất 切thiết 染nhiễm 法pháp 。 此thử 染nhiễm 現hiện 時thời 。 乃nãi 更cánh 顯hiển 於ư 本bổn 淨tịnh 。 即tức 示thị 法pháp 染nhiễm 法pháp 所sở 不bất 能năng 染nhiễm 也dã 。 如như 鏡kính 淨tịnh 性tánh 能năng 現hiện 穢uế 物vật 。 穢uế 物vật 現hiện 時thời 返phản 顯hiển 鏡kính 淨tịnh 。 豈khởi 此thử 穢uế 物vật 而nhi 能năng 染nhiễm 鏡kính 。 智trí 體thể 不bất 動động 者giả 。 智trí 以dĩ 本bổn 覺giác 為vi 體thể 。 此thử 所sở 現hiện 境cảnh 。 隨tùy 妄vọng 心tâm 轉chuyển 變biến 。 然nhiên 其kỳ 能năng 照chiếu 性tánh 未vị 曾tằng 改cải 易dị 。 亦diệc 如như 鏡kính 像tượng 隨tùy 質chất 轉chuyển 變biến 。 然nhiên 其kỳ 鏡kính 性tánh 未vị 曾tằng 改cải 變biến 。 具cụ 足túc 無vô 漏lậu 者giả 。 此thử 本bổn 覺giác 性tánh 。 於ư 恆Hằng 沙sa 等đẳng 法pháp 。 無vô 有hữu 所sở 少thiểu 。 亦diệc 如như 淨tịnh 鏡kính 於ư 現hiện 一nhất 切thiết 物vật 像tượng 功công 能năng 。 無vô 一nhất 所sở 少thiểu 也dã 。 薰huân 習tập 生sanh 者giả 。 此thử 本bổn 覺giác 性tánh 作tác 眾chúng 生sanh 體thể 。 能năng 與dữ 眾chúng 生sanh 。 作tác 內nội 薰huân 習tập 。 令linh 厭yếm 生sanh 死tử 樂nhạo/nhạc/lạc 涅niết 拌# 。 如như 鏡kính 備bị 即tức 有hữu 照chiếu 像tượng 之chi 功công 。 欲dục 令linh 因nhân 鏡kính 智trí 自tự 美mỹ 惡ác 也dã 。 三tam 法pháp 出xuất 離ly 鏡kính 者giả 。 示thị 前tiền 本bổn 覺giác 依y 法pháp 力lực 薰huân 習tập 出xuất 離ly 諸chư 鄣# 。 猶do 如như 淨tịnh 鏡kính 離ly 垢cấu 清thanh 淨tịnh 也dã 。 謂vị 不bất 空không 法pháp 者giả 。 是thị 前tiền 本bổn 覺giác 具cụ 足túc 眾chúng 德đức 也dã 。 出xuất 者giả 出xuất 於ư 二nhị 淨tịnh 。 離ly 者giả 破phá 和hòa 合hợp 識thức 相tương/tướng 也dã 。 淳thuần 淨tịnh 明minh 者giả 。 無vô 煩phiền 惱não 雜tạp 故cố 。 無vô 智trí 鄣# 染nhiễm 故cố 淨tịnh 。 和hòa 合hợp 相tương/tướng 盡tận 故cố 明minh 也dã 。 四tứ 緣duyên 薰huân 鏡kính 者giả 。 依y 出xuất 離ly 法Pháp 身thân 。 起khởi 應ứng 化hóa 二nhị 身thân 。 從tùng 於ư 大đại 悲bi 。 流lưu 出xuất 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh 。 作tác 諸chư 眾chúng 生sanh 。 外ngoại 緣duyên 薰huân 習tập 。 鏡kính 者giả 謂vị 受thọ 用dụng 鏡kính 。 謂vị 依y 法pháp 出xuất 離ly 者giả 。 不bất 示thị 應ứng 化hóa 二nhị 身thân 。 依y 離ly 垢cấu 法Pháp 身thân 。 遍biến 照chiếu 眾chúng 生sanh 之chi 心tâm 也dã 。 以dĩ 佛Phật 日nhật 慧tuệ 光quang 照chiếu 諸chư 眾chúng 生sanh 。 二nhị 種chủng 之chi 心tâm 。 一nhất 本bổn 性tánh 淨tịnh 心tâm 。 二nhị 隨tùy 緣duyên 用dụng 心tâm 也dã 。 今kim 脩tu 善thiện 根căn 者giả 。 作tác 薰huân 習tập 種chủng 子tử 。 令linh 生sanh 出xuất 世thế 善thiện 也dã 。 隨tùy 念niệm 示thị 現hiện 者giả 。 隨tùy 彼bỉ 眾chúng 生sanh 。 所sở 有hữu 念niệm 心tâm 。 皆giai 能năng 示thị 現hiện 。 等đẳng 類loại 之chi 身thân 也dã 。

次thứ 釋thích 第đệ 二nhị 不bất 覺giác 。 文văn 內nội 有hữu 三tam 。 初sơ 總tổng 解giải 不bất 覺giác 義nghĩa 相tương/tướng 。

復phục 次thứ 依y 不bất 覺giác 生sanh 三tam 種chủng 相tương/tướng 下hạ 第đệ 二nhị 別biệt 釋thích 不bất 覺giác 作tác 生sanh 染nhiễm 之chi 因nhân 。 常thường 知tri 無vô 明minh 能năng 一nhất 切thiết 染nhiễm 法pháp 下hạ 第đệ 三tam 總tổng 結kết 義nghĩa 宗tông 。 前tiền 文văn 復phục 二nhị 。 初sơ 正chánh 示thị 無vô 明minh 不bất 覺giác 之chi 相tướng 。 以dĩ 有hữu 不bất 覺giác 妄vọng 想tưởng 心tâm 下hạ 第đệ 二nhị 顯hiển 此thử 不bất 覺giác 有hữu 起khởi 淨tịnh 功công 德đức 。

就tựu 正chánh 示thị 不bất 覺giác 內nội 有hữu 三tam 。 初sơ 法pháp 。 次thứ 喻dụ 。 後hậu 合hợp 。 法pháp 說thuyết 文văn 復phục 二nhị 。 一nhất 示thị 無vô 明minh 能năng 生sanh 妄vọng 念niệm 。 二nhị 顯hiển 本bổn 覺giác 作tác 妄vọng 念niệm 體thể 。 謂vị 不bất 如như 實thật 智trí 真Chân 如Như 法pháp 一nhất 不bất 覺giác 心tâm 起khởi 而nhi 有hữu 其kỳ 念niệm 者giả 。 此thử 示thị 無vô 明minh 起khởi 作tác 念niệm 。 本bổn 不bất 知tri 真Chân 如Như 法pháp 一nhất 。 謂vị 不bất 可khả 法Pháp 界Giới 無vô 二nhị 也dã 。 不bất 覺giác 心tâm 起khởi 者giả 。 由do 不bất 覺giác 故cố 。 非phi 異dị 謂vị 異dị 。 故cố 遂toại 有hữu 念niệm 動động 。 名danh 之chi 為vi 起khởi 。 而nhi 有hữu 其kỳ 念niệm 者giả 。 心tâm 既ký 起khởi 已dĩ 。 善thiện 境cảnh 不bất 捨xả 。 故cố 有hữu 妄vọng 念niệm 。 念niệm 無vô 自tự 相tương/tướng 不bất 離ly 本bổn 覺giác 者giả 。 第đệ 二nhị 示thị 此thử 妄vọng 念niệm 無vô 有hữu 自tự 體thể 。 唯duy 以dĩ 本bổn 覺giác 為vi 體thể 相tướng 也dã 。 次thứ 釋thích 喻dụ 文văn 復phục 有hữu 二nhị 。 猶do 如như 迷mê 人nhân 。 依y 方phương 故cố 迷mê 者giả 。 此thử 示thị 迷mê 不bất 自tự 起khởi 因nhân 方phương 故cố 生sanh 。 喻dụ 六lục 七thất 念niệm 雖tuy 由do 無vô 明minh 。 不bất 離ly 覺giác 也dã 。 無vô 明minh 不bất 能năng 自tự 起khởi 。 要yếu 依y 真Chân 如Như 有hữu 此thử 不bất 覺giác 也dã 。 若nhược 離ly 於ư 方phương 則tắc 無vô 有hữu 迷mê 者giả 。 顯hiển 以dĩ 迷mê 依y 方phương 故cố 。 離ly 方phương 無vô 迷mê 。 喻dụ 前tiền 念niệm 不bất 自tự 生sanh 。 依y 覺giác 有hữu 不bất 覺giác 故cố 。 次thứ 釋thích 第đệ 三tam 合hợp 喻dụ 。 文văn 露lộ 可khả 解giải 。

次thứ 釋thích 第đệ 二nhị 顯hiển 此thử 不bất 覺giác 有hữu 起khởi 淨tịnh 之chi 用dụng 。 問vấn 。 若nhược 依y 餘dư 法pháp 生sanh 不bất 覺giác 義nghĩa 者giả 。 義nghĩa 容dung 可khả 爾nhĩ 。 即tức 言ngôn 依y 於ư 本bổn 覺giác 有hữu 於ư 不bất 覺giác 。 即tức 此thử 不bất 覺giác 還hoàn 迷mê 本bổn 覺giác 者giả 。 義nghĩa 不bất 可khả 然nhiên 也dã 。 凡phàm 相tương 違vi 之chi 法pháp 。 則tắc 不bất 得đắc 相tương 依y 。 覺giác 與dữ 不bất 覺giác 。 二nhị 法pháp 相tương 違vi 。 何hà 得đắc 依y 覺giác 得đắc 有hữu 不bất 覺giác 。 若nhược 得đắc 有hữu 者giả 。 一nhất 切thiết 相tương 違vi 之chi 法pháp 。 亦diệc 應ưng 得đắc 相tương 依y 而nhi 有hữu 也dã 。 答đáp 。 此thử 不bất 覺giác 者giả 。 即tức 是thị 本bổn 覺giác 。 由do 無vô 明minh 對đối 法pháp 有hữu 覺giác 不bất 覺giác 。 如như 鏡kính 夜dạ 則tắc 不bất 得đắc 現hiện 物vật 。 明minh 則tắc 有hữu 能năng 現hiện 物vật 。 但đãn 約ước 法pháp 故cố 爾nhĩ 。 非phi 謂vị 鏡kính 性tánh 而nhi 有hữu 存tồn 亡vong 。 以dĩ 有hữu 不bất 覺giác 妄vọng 想tưởng 心tâm 者giả 。 此thử 示thị 相tương 順thuận 之chi 義nghĩa 。 義nghĩa 相tướng 云vân 何hà 。 若nhược 直trực 爾nhĩ 依y 覺giác 有hữu 不bất 覺giác 。 畢tất 竟cánh 不bất 能năng 。 順thuận 於ư 本bổn 覺giác 。 由do 依y 不bất 覺giác 生sanh 妄vọng 想tưởng 心tâm 。 此thử 心tâm 則tắc 有hữu 順thuận 本bổn 覺giác 義nghĩa 也dã 。 能năng 知tri 名danh 義nghĩa 者giả 。 為vi 此thử 妄vọng 心tâm 有hữu 能năng 知tri 名danh 義nghĩa 之chi 功công 。 為vi 說thuyết 真chân 覺giác 者giả 。 得đắc 覺giác 聖thánh 人nhân 。 為vi 未vị 覺giác 者giả 說thuyết 於ư 真chân 覺giác 。 彼bỉ 因nhân 妄vọng 能năng 知tri 名danh 義nghĩa 。 即tức 自tự 知tri 有hữu 根căn 本bổn 真chân 覺giác 也dã 。 久cửu 脩tu 不bất 已dĩ 。 還hoàn 得đắc 究cứu 竟cánh 。 同đồng 於ư 本bổn 竟cánh 。

爾nhĩ 時thời 不bất 覺giác 轉chuyển 為vì 無vô 分phân 別biệt 境cảnh 。 妄vọng 想tưởng 之chi 心tâm 轉chuyển 成thành 自tự 覺giác 照chiếu 智trí 也dã 。 如như 耶da 方phương 後hậu 窹# 即tức 是thị 正chánh 方phương 。 返phản 迷mê 之chi 心tâm 即tức 是thị 正chánh 智trí 。 此thử 喻dụ 少thiểu 分phần 計kế 思tư 。 不bất 類loại 覺giác 與dữ 不bất 覺giác 。 其kỳ 性tánh 一nhất 也dã 。 迷mê 方phương 與dữ 心tâm 異dị 也dã 。 不bất 覺giác 之chi 心tâm 則tắc 無vô 真chân 覺giác 自tự 相tương/tướng 可khả 說thuyết 者giả 。 若nhược 無vô 妄vọng 心tâm 。 則tắc 無vô 能năng 智trí 名danh 義nghĩa 之chi 者giả 。 設thiết 有hữu 真chân 覺giác 自tự 相tương/tướng 。 以dĩ 緣duyên 不bất 具cụ 故cố 。 則tắc 可khả 得đắc 說thuyết 也dã 。

次thứ 釋thích 第đệ 二nhị 別biệt 解giải 不bất 覺giác 作tác 生sanh 染nhiễm 之chi 因nhân 。 文văn 內nội 有hữu 二nhị 。 初sơ 舉cử 數số 略lược 釋thích 。 云vân 何hà 為vi 三tam 。 下hạ 列liệt 名danh 廣quảng 解giải 。

三tam 種chủng 相tương/tướng 者giả 。 此thử 舉cử 數số 也dã 。 與dữ 彼bỉ 不bất 覺giác 相tương 應ứng 不bất 離ly 者giả 。 此thử 三tam 種chủng 即tức 是thị 不bất 覺giác 義nghĩa 。 用dụng 未vị 不bất 離ly 本bổn 。 故cố 言ngôn 相tương 應ứng 也dã 。 問vấn 曰viết 。 夫phu 相tương 應ứng 者giả 。 想tưởng 受thọ 行hành 與dữ 心tâm 異dị 。 得đắc 有hữu 相tương 應ứng 義nghĩa 。 此thử 三tam 種chủng 心tâm 。 是thị 不bất 相tương 應ứng 心tâm 。 無vô 明minh 復phục 是thị 即tức 心tâm 無vô 明minh 。 何hà 故cố 說thuyết 言ngôn 。 相tương 應ứng 不bất 離ly 也dã 。 答đáp 。 今kim 說thuyết 相tương 應ứng 義nghĩa 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 不bất 相tương 捨xả 離ly 。 是thị 相tương 應ứng 義nghĩa 。 二nhị 心tâm 與dữ 心tâm 數số 。 別biệt 體thể 同đồng 時thời 。 同đồng 緣duyên 同đồng 知tri 。 所sở 作tác 相tương 違vi 。 故cố 名danh 相tướng 應ưng 義nghĩa 。 今kim 此thử 亦diệc 非phi 不bất 離ly 相tương 應ứng 。 此thử 處xứ 麤thô 起khởi 。 言ngôn 相tương 應ứng 者giả 。 無vô 明minh 與dữ 心tâm 。 不bất 相tương 捨xả 離ly 。 故cố 言ngôn 相tương 應ứng 也dã 。

次thứ 釋thích 第đệ 二nhị 列liệt 名danh 廣quảng 釋thích 。 謂vị 初sơ 問vấn 次thứ 釋thích 。 一nhất 無vô 明minh 業nghiệp 相tương/tướng 者giả 。 不bất 此thử 無vô 明minh 只chỉ 以dĩ 動động 心tâm 為vi 業nghiệp 。 以dĩ 依y 不bất 覺giác 故cố 心tâm 動động 者giả 。 以dĩ 依y 不bất 覺giác 故cố 有hữu 無vô 明minh 。 以dĩ 無vô 明minh 故cố 令linh 心tâm 念niệm 動động 也dã 。 說thuyết 名danh 為vi 業nghiệp 者giả 。 此thử 即tức 說thuyết 名danh 根căn 本bổn 業nghiệp 識thức 也dã 。 覺giác 則tắc 不bất 動động 者giả 。 此thử 顯hiển 前tiền 同đồng 。 由do 不bất 覺giác 故cố 動động 。 正chánh 以dĩ 覺giác 則tắc 不bất 動động 。 故cố 知tri 動động 時thời 由do 於ư 不bất 覺giác 也dã 。 動động 則tắc 有hữu 苦khổ 者giả 。 以dĩ 此thử 念niệm 心tâm 流lưu 動động 生sanh 滅diệt 故cố 。 即tức 有hữu 行hành 壞hoại 等đẳng 苦khổ 。 今kim 言ngôn 無vô 明minh 動động 心tâm 即tức 有hữu 苦khổ 者giả 。 此thử 則tắc 同đồng 時thời 因nhân 果quả 不bất 相tương 離ly 也dã 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 言ngôn 同đồng 時thời 有hữu 因nhân 果quả 者giả 。 無vô 明minh 與dữ 苦khổ 作tác 何hà 相tương/tướng 因nhân 。 答đáp 。 作tác 五ngũ 種chủng 。 生sanh 因nhân 。 依y 因nhân 。 建kiến 立lập 因nhân 。 長trường/trưởng 因nhân 。 養dưỡng 因nhân 。 生sanh 因nhân 者giả 。 如như 燈đăng 與dữ 明minh 。 雖tuy 復phục 同đồng 時thời 。 仍nhưng 得đắc 燈đăng 而nhi 生sanh 於ư 明minh 。 無vô 明minh 生sanh 苦khổ 亦diệc 爾nhĩ 。 依y 因nhân 者giả 。 相tương 依y 而nhi 立lập 。 建kiến 立lập 因nhân 者giả 。 無vô 明minh 住trụ 地địa 。 建kiến 立lập 妄vọng 識thức 也dã 。 長trường/trưởng 因nhân 者giả 。 增tăng 長trưởng 也dã 。 養dưỡng 因nhân 者giả 。 潤nhuận 益ích 也dã 。 果quả 不bất 離ly 因nhân 者giả 。 苦khổ 者giả 是thị 果quả 。 動động 念niệm 為vi 因nhân 。 依y 動động 方phương 苦khổ 。 豈khởi 得đắc 相tương 離ly 也dã 。 二nhị 能năng 見kiến 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 是thị 見kiến 識thức 識thức 也dã 。 以dĩ 依y 動động 故cố 能năng 見kiến 者giả 。 苦khổ 心tâm 無vô 妄vọng 念niệm 則tắc 無vô 見kiến 也dã 。 不bất 動động 則tắc 無vô 見kiến 者giả 。 以dĩ 不bất 動động 則tắc 無vô 見kiến 故cố 。 即tức 驗nghiệm 見kiến 時thời 由do 於ư 妄vọng 境cảnh 。 動động 三tam 界giới 相tương/tướng 者giả 。 此thử 即tức 是thị 能năng 現hiện 識thức 也dã 。

次thứ 釋thích 內nội 有hữu 二nhị 。 初sơ 正chánh 解giải 依y 心tâm 現hiện 妄vọng 境cảnh 。 以dĩ 有hữu 坑khanh 界giới 緣duyên 已dĩ 下hạ 明minh 此thử 妄vọng 境cảnh 能năng 生sanh 分phân 別biệt 心tâm 也dã 。 譬thí 如như 翳ế 目mục 能năng 現hiện 空không 花hoa 。 花hoa 若nhược 生sanh 已dĩ 。 還hoàn 為vi 翳ế 目mục 所sở 見kiến 也dã 。 以dĩ 依y 能năng 見kiến 故cố 境cảnh 界giới 妄vọng 現hiện 者giả 。 示thị 此thử 妄vọng 境cảnh 。 不bất 能năng 自tự 有hữu 。 但đãn 依y 妄vọng 念niệm 心tâm 而nhi 顯hiển 現hiện 也dã 。 亦diệc 如như 影ảnh 不bất 自tự 生sanh 。 依y 形hình 故cố 現hiện 也dã 。 離ly 見kiến 則tắc 無vô 境cảnh 界giới 者giả 。 驗nghiệm 境cảnh 依y 心tâm 也dã 。 以dĩ 離ly 妄vọng 見kiến 者giả 。 外ngoại 境cảnh 不bất 生sanh 故cố 。 即tức 驗nghiệm 境cảnh 起khởi 由do 於ư 見kiến 也dã 。

次thứ 釋thích 第đệ 二nhị 依y 境cảnh 生sanh 心tâm 義nghĩa 。 以dĩ 有hữu 境cảnh 界giới 緣duyên 故cố 者giả 。 以dĩ 有hữu 妄vọng 現hiện 境cảnh 故cố 。 得đắc 作tác 妄vọng 心tâm 所sở 緣duyên 也dã 。 復phục 生sanh 六lục 種chủng 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 是thị 分phân 別biệt 妄vọng 相tương/tướng 差sai 別biệt 也dã 。 此thử 之chi 六lục 種chủng 。 前tiền 五ngũ 明minh 因nhân 。 後hậu 一nhất 顯hiển 果quả 。 俱câu 是thị 意ý 識thức 功công 能năng 也dã 。 前tiền 五ngũ 內nội 。 初sơ 二nhị 明minh 依y 意ý 識thức 分phân 別biệt 愛ái 憎tăng 。 領lãnh 納nạp 苦khổ 樂lạc 。 即tức 是thị 受thọ 心tâm 也dã 。 次thứ 二nhị 明minh 憶ức 念niệm 前tiền 境cảnh 。 計kế 著trước 名danh 相tướng 。 即tức 想tưởng 也dã 。 後hậu 之chi 一nhất 種chủng 正chánh 明minh 作tác 業nghiệp 。 即tức 是thị 行hành 也dã 。 受thọ 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 分phân 別biệt 好hảo 惡ác 。 生sanh 於ư 愛ái 憎tăng 。 二nhị 因nhân 於ư 愛ái 憎tăng 。 領lãnh 納nạp 苦khổ 樂lạc 也dã 。 一nhất 智trí 相tương/tướng 者giả 。 此thử 是thị 初sơ 起khởi 愛ái 心tâm 。 覺giác 了liễu 前tiền 境cảnh 。 名danh 之chi 為vi 智trí 也dã 。 依y 於ư 境cảnh 界giới 心tâm 。 起khởi 分phân 別biệt 者giả 。 境cảnh 界giới 既ký 現hiện 已dĩ 分phân 別biệt 違vi 順thuận 也dã 。 愛ái 與dữ 不bất 愛ái 者giả 。 違vi 順thuận 既ký 成thành 遂toại 起khởi 憎tăng 愛ái 也dã 。 二nhị 相tương 續tục 相tương/tướng 者giả 。 以dĩ 依y 前tiền 憎tăng 愛ái 。 領lãnh 納nạp 苦khổ 樂lạc 。 念niệm 心tâm 不bất 斷đoạn 。 名danh 為vi 相tương 續tục 也dã 。 依y 於ư 智trí 故cố 。 依y 前tiền 分phân 別biệt 智trí 也dã 。 生sanh 其kỳ 苦khổ 樂lạc 者giả 。 生sanh 起khởi 覺giác 知tri 苦khổ 樂lạc 心tâm 起khởi 。 念niệm 相tương 應ứng 者giả 。 此thử 覺giác 苦khổ 樂lạc 心tâm 起khởi 念niệm 相tương 續tục 無vô 有hữu 斷đoạn 絕tuyệt 也dã 。 自tự 下hạ 二nhị 種chủng 即tức 是thị 想tưởng 心tâm 也dã 。 三tam 取thủ 執chấp 相tướng 者giả 。 既ký 領lãnh 納nạp 已dĩ 取thủ 著trước 更cánh 深thâm 。 依y 於ư 相tương 續tục 者giả 。 依y 前tiền 分phân 別biệt 覺giác 知tri 心tâm 也dã 。 緣duyên 念niệm 境cảnh 界giới 者giả 。 若nhược 緣duyên 前tiền 愛ái 憎tăng 。 追truy 念niệm 不bất 捨xả 。 任nhậm 持trì 苦khổ 樂lạc 者giả 。 追truy 憶ức 苦khổ 樂lạc 。 恆hằng 經kinh 心tâm 起khởi 。 心tâm 起khởi 著trước 故cố 者giả 。 以dĩ 不bất 知tri 愛ái 憎tăng 苦khổ 樂lạc 從tùng 心tâm 起khởi 故cố 。 取thủ 之chi 為vi 外ngoại 。 而nhi 生sanh 執chấp 著trước 也dã 。 四tứ 計kế 名danh 字tự 相tương/tướng 者giả 。 示thị 此thử 想tưởng 不bất 緣duyên 實thật 義nghĩa 。 但đãn 依y 假giả 名danh 而nhi 生sanh 計kế 著trước 也dã 。 依y 於ư 妄vọng 執chấp 者giả 。 依y 前tiền 執chấp 取thủ 相tướng 分phân 別biệt 。 假giả 名danh 言ngôn 相tương/tướng 者giả 。 隨tùy 逐trục 名danh 言ngôn 。 妄vọng 生sanh 分phân 別biệt 。 自tự 下hạ 一nhất 種chủng 即tức 是thị 行hành 心tâm 。 五ngũ 起khởi 業nghiệp 相tương/tướng 者giả 。 依y 前tiền 妄vọng 想tưởng 能năng 起khởi 行hành 業nghiệp 也dã 。 依y 於ư 名danh 字tự 。 名danh 取thủ 著trước 者giả 。 以dĩ 不bất 可khả 假giả 名danh 取thủ 之chi 為vi 實thật 也dã 。 造tạo 種chủng 種chủng 業nghiệp 者giả 。 依y 此thử 行hành 心tâm 。 能năng 作tác 身thân 口khẩu 種chủng 種chủng 業nghiệp 也dã 。 次thứ 明minh 果quả 相tương/tướng 。 六lục 業nghiệp 繫hệ 苦khổ 相tương/tướng 者giả 。 此thử 之chi 業nghiệp 種chủng 。 繫hệ 結kết 本bổn 識thức 。 受thọ 苦khổ 報báo 也dã 。 以dĩ 依y 業nghiệp 受thọ 果quả 不bất 自tự 在tại 者giả 。 報báo 隨tùy 業nghiệp 繫hệ 。 無vô 解giải 脫thoát 時thời 。

已dĩ 說thuyết 第đệ 二nhị 別biệt 明minh 不bất 覺giác 。 次thứ 顯hiển 第đệ 三tam 總tổng 結kết 義nghĩa 宗tông 。 當đương 知tri 無vô 明minh 能năng 生sanh 一nhất 切thiết 染nhiễm 法pháp 者giả 。 以dĩ 前tiền 九cửu 種chủng 依y 不bất 覺giác 生sanh 故cố 。 則tắc 知tri 無vô 明minh 能năng 生sanh 染nhiễm 法pháp 也dã 。 以dĩ 一nhất 切thiết 染nhiễm 法pháp 皆giai 是thị 不bất 覺giác 相tương/tướng 者giả 。 重trọng/trùng 顯hiển 無vô 明minh 能năng 生sanh 染nhiễm 也dã 。

次thứ 釋thích 大đại 分phân 第đệ 二nhị 明minh 覺giác 與dữ 不bất 覺giác 。 各các 有hữu 同đồng 不bất 同đồng 義nghĩa 。 文văn 內nội 有hữu 三tam 。 初sơ 總tổng 舉cử 數số 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 下hạ 第đệ 二nhị 列liệt 名danh 。 同đồng 相tương/tướng 者giả 下hạ 第đệ 三tam 題đề 名danh 別biệt 釋thích 。 釋thích 內nội 有hữu 二nhị 。 初sơ 釋thích 同đồng 相tương/tướng 。 異dị 相tướng 者giả 下hạ 第đệ 二nhị 別biệt 釋thích 異dị 。

同đồng 相tương/tướng 內nội 文văn 復phục 有hữu 三tam 。 初sơ 喻dụ 說thuyết 。 如như 是thị 無vô 漏lậu 下hạ 合hợp 喻dụ 。 是thị 故cố 修tu 多đa 羅la 下hạ 引dẫn 說thuyết 證chứng 成thành 。 先tiên 釋thích 喻dụ 。 譬thí 如như 種chủng 種chủng 瓦ngõa 器khí 者giả 。 示thị 器khí 相tương/tướng 非phi 一nhất 也dã 。 皆giai 同đồng 微vi 塵trần 性tánh 相tướng 者giả 。 示thị 器khí 為vi 相tương/tướng 。 塵trần 為vi 性tánh 故cố 。 相tương/tướng 殊thù 性tánh 一nhất 也dã 。 故cố 明minh 塵trần 性tánh 無vô 別biệt 。 次thứ 明minh 合hợp 喻dụ 。 如như 是thị 無vô 漏lậu 無vô 明minh 種chủng 種chủng 業nghiệp 幻huyễn 者giả 。 顯hiển 染nhiễm 淨tịnh 二nhị 相tướng 。 不bất 可khả 為vi 一nhất 也dã 。 合hợp 上thượng 種chủng 種chủng 瓦ngõa 器khí 。 皆giai 同đồng 真Chân 如Như 性tánh 者giả 。 示thị 此thử 染nhiễm 淨tịnh 如như 體thể 不bất 二nhị 。 合hợp 上thượng 種chủng 種chủng 皆giai 同đồng 微vi 塵trần 性tánh 相tướng 。 次thứ 釋thích 第đệ 三tam 引dẫn 說thuyết 證chứng 成thành 。 言ngôn 是thị 故cố 者giả 。 是thị 彼bỉ 染nhiễm 淨tịnh 有hữu 同đồng 相tương/tướng 義nghĩa 故cố 。 依y 於ư 此thử 義nghĩa 者giả 。 依y 前tiền 同đồng 相tương/tướng 義nghĩa 。 說thuyết 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 乃nãi 至chí 入nhập 於ư 涅niết 拌# 者giả 。 以dĩ 此thử 性tánh 離ly 相tương/tướng 寂tịch 滅diệt 故cố 。 說thuyết 眾chúng 生sanh 本bổn 來lai 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 菩Bồ 提Đề 法Pháp 者giả 。 復phục 示thị 此thử 如như 有hữu 虗hư 通thông 之chi 義nghĩa 。 亦diệc 名danh 為vi 道đạo 。 此thử 即tức 性tánh 染nhiễm 菩Bồ 提Đề 。 是thị 一nhất 切thiết 淨tịnh 法Pháp 。 所sở 依y 之chi 本bổn 。 故cố 名danh 性tánh 也dã 。 非phi 可khả 脩tu 相tương/tướng 者giả 。 此thử 之chi 如như 性tánh 無vô 始thỉ 法pháp 然nhiên 。 非phi 修tu 所sở 及cập 。 非phi 可khả 作tác 相tương/tướng 者giả 。 復phục 示thị 如như 體thể 非phi 為vi 功công 所sở 致trí 。 畢tất 竟cánh 無vô 得đắc 者giả 。 有hữu 我ngã 眾chúng 生sanh 。 非phi 彼bỉ 所sở 得đắc 。 無vô 我ngã 眾chúng 生sanh 。 復phục 無vô 能năng 得đắc 也dã 。 亦diệc 無vô 色sắc 相tướng 可khả 見kiến 者giả 。 示thị 非phi 凡phàm 夫phu 眼nhãn 識thức 境cảnh 界giới 。 而nhi 有hữu 見kiến 色sắc 相tướng 者giả 。 示thị 能năng 幻huyễn 起khởi 。 諸chư 佛Phật 色sắc 身thân 。 唯duy 是thị 隨tùy 染nhiễm 業nghiệp 幻huyễn 所sở 作tác 者giả 。 此thử 幻huyễn 起khởi 色sắc 。 隨tùy 彼bỉ 染nhiễm 業nghiệp 眾chúng 生sanh 自tự 分phân 別biệt 作tác 也dã 。 非phi 是thị 智trí 色sắc 不bất 空không 之chi 性tánh 者giả 。 此thử 有hữu 染nhiễm 眾chúng 生sanh 所sở 見kiến 之chi 色sắc 。 非phi 是thị 無vô 分phân 別biệt 。 智trí 所sở 現hiện 色sắc 法Pháp 門môn 。 以dĩ 智trí 明minh 不bất 可khả 見kiến 故cố 者giả 。 此thử 色sắc 法Pháp 門môn 唯duy 證chứng 相tương 應ứng 。 非phi 見kiến 所sở 及cập 。

次thứ 釋thích 異dị 相tướng 文văn 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 喻dụ 後hậu 合hợp 。 如như 種chủng 種chủng 瓦ngõa 器khí 各các 各các 不bất 同đồng 者giả 。 示thị 此thử 器khí 物vật 相tướng 貌mạo 容dung 貯trữ 悉tất 皆giai 不bất 同đồng 。 次thứ 明minh 合hợp 喻dụ 。 如như 是thị 無vô 漏lậu 無vô 明minh 者giả 。 謂vị 染nhiễm 淨tịnh 二nhị 法pháp 功công 能năng 相tương/tướng 根căn 。 不bất 可khả 同đồng 此thử 。 合hợp 前tiền 種chủng 種chủng 瓦ngõa 器khí 各các 各các 不bất 同đồng 也dã 。 隨tùy 染nhiễm 幻huyễn 差sai 別biệt 性tánh 者giả 。 釋thích 前tiền 異dị 義nghĩa 。 此thử 真Chân 如Như 隨tùy 漏lậu 無vô 漏lậu 薰huân 故cố 。 有hữu 染nhiễm 淨tịnh 差sai 別biệt 。 非phi 就tựu 如như 體thể 明minh 其kỳ 異dị 也dã 。 染nhiễm 幻huyễn 差sai 別biệt 者giả 。 重trọng/trùng 示thị 別biệt 相tướng 也dã 。 此thử 釋thích 心tâm 生sanh 滅diệt 門môn 內nội 。 已dĩ 釋thích 第đệ 一nhất 生sanh 滅diệt 體thể 訖ngật 。

次thứ 分phân 別biệt 第đệ 二nhị 。 生sanh 滅diệt 因nhân 緣duyên 。 此thử 文văn 有hữu 二nhị 。 初sơ 略lược 釋thích 因nhân 緣duyên 體thể 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。 下hạ 廣quảng 釋thích 因nhân 緣duyên 義nghĩa 。

復phục 次thứ 生sanh 滅diệt 因nhân 緣duyên 者giả 。 此thử 牒điệp 前tiền 章chương 。 以dĩ 本bổn 識thức 內nội 種chủng 子tử 為vi 因nhân 。 三tam 界giới 虗hư 狀trạng 為vi 緣duyên 。 所sở 謂vị 眾chúng 生sanh 者giả 。 緣duyên 心tâm 幻huyễn 起khởi 。 生sanh 者giả 非phi 一nhất 。 故cố 言ngôn 眾chúng 生sanh 。 依y 心tâm 意ý 意ý 識thức 轉chuyển 故cố 者giả 。 明minh 此thử 眾chúng 生sanh 各các 無vô 自tự 實thật 。 唯duy 心tâm 轉chuyển 變biến 所sở 作tác 。 此thử 心tâm 識thức 意ý 名danh 義nghĩa 者giả 。 種chủng 種chủng 茲tư 長trường/trưởng 。 名danh 之chi 為vi 心tâm 。 能năng 生sanh 依y 止chỉ 。 說thuyết 名danh 為vi 意ý 。 取thủ 塵trần 了liễu 別biệt 。 名danh 之chi 為vi 識thức 。 此thử 等đẳng 三tam 名danh 。 因nhân 有hữu 通thông 別biệt 。 通thông 則tắc 三tam 識thức 各các 具cụ 三tam 名danh 。 別biệt 則tắc 三tam 名danh 別biệt 目mục 三tam 識thức 。 唯duy 義nghĩa 可khả 知tri 。 但đãn 今kim 此thử 所sở 明minh 。 為vi 欲dục 攝nhiếp 末mạt 就tựu 本bổn 。 六lục 七thất 等đẳng 識thức 。 皆giai 是thị 本bổn 識thức 上thượng 用dụng 故cố 。 合hợp 皆giai 約ước 本bổn 識thức 。 釋thích 此thử 三tam 名danh 。 顯hiển 因nhân 緣duyên 義nghĩa 。

次thứ 第đệ 二nhị 廣quảng 釋thích 中trung 義nghĩa 。 文văn 復phục 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 因nhân 緣duyên 。 生sanh 起khởi 之chi 相tướng 。 依y 無vô 明minh 薰huân 習tập 所sở 起khởi 識thức 已dĩ 下hạ 第đệ 二nhị 約ước 對đối 凡phàm 聖thánh 明minh 智trí 斷đoạn 分phân 齊tề 。 前tiền 文văn 有hữu 二nhị 。 謂vị 初sơ 問vấn 後hậu 釋thích 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 者giả 。 問vấn 曰viết 此thử 依y 心tâm 轉chuyển 變biến 義nghĩa 云vân 何hà 。 次thứ 釋thích 相tương/tướng 。 文văn 內nội 有hữu 四tứ 。 初sơ 正chánh 解giải 因nhân 緣duyên 生sanh 起khởi 次thứ 第đệ 。 此thử 意ý 復phục 有hữu 五ngũ 種chủng 下hạ 第đệ 二nhị 明minh 此thử 因nhân 緣duyên 功công 德đức 不bất 同đồng 。 得đắc 名danh 差sai 別biệt 。 是thị 故cố 三tam 界giới 虗hư 偽ngụy 下hạ 第đệ 三tam 結kết 顯hiển 因nhân 緣duyên 生sanh 長trưởng 之chi 相tướng 。

復phục 次thứ 言ngôn 意ý 識thức 者giả 下hạ 第đệ 四tứ 重trọng/trùng 釋thích 梨lê 耶da 作tác 意ý 識thức 義nghĩa 。

以dĩ 依y 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 說thuyết 有hữu 無vô 明minh 者giả 。 此thử 之chi 識thức 性tánh 。 無vô 始thỉ 法pháp 然nhiên 。 為vi 種chủng 種chủng 妄vọng 想tưởng 。 所sở 董# 習tập 故cố 。 遂toại 即tức 依y 他tha 不bất 覺giác 自tự 體thể 。 說thuyết 此thử 不bất 覺giác 。 名danh 為vi 無vô 明minh 。 此thử 是thị 一nhất 切thiết 染nhiễm 法pháp 根căn 本bổn 。 從tùng 此thử 所sở 生sanh 有hữu 五ngũ 種chủng 差sai 別biệt 。 一nhất 者giả 念niệm 動động 相tương/tướng 。 謂vị 不bất 覺giác 而nhi 起khởi 。 即tức 無vô 明minh 業nghiệp 相tương/tướng 。 二nhị 者giả 能năng 見kiến 相tương/tướng 。 謂vị 依y 動động 故cố 能năng 見kiến 。 即tức 前tiền 能năng 見kiến 相tương/tướng 。 三tam 者giả 能năng 現hiện 相tướng 。 能năng 現hiện 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 。 即tức 前tiền 境cảnh 界giới 相tương/tướng 。 四tứ 者giả 能năng 取thủ 境cảnh 界giới 相tương/tướng 。 有hữu 境cảnh 故cố 起khởi 心tâm 分phân 別biệt 。 即tức 前tiền 智trí 相tương/tướng 。 五ngũ 者giả 起khởi 念niệm 相tương 續tục 相tương/tướng 。 住trụ 持trì 苦khổ 樂lạc 無vô 斷đoạn 絕tuyệt 。 即tức 前tiền 相tương 續tục 相tương/tướng 。 故cố 說thuyết 為vi 意ý 者giả 。 與dữ 妄vọng 心tâm 及cập 妄vọng 境cảnh 界giới 。 作tác 依y 止chỉ 故cố 。 名danh 之chi 為vi 意ý 。

次thứ 釋thích 第đệ 二nhị 隨tùy 義nghĩa 得đắc 名danh 差sai 別biệt 。 此thử 意ý 復phục 有hữu 五ngũ 種chủng 名danh 者giả 。 總tổng 舉cử 數số 。 此thử 之chi 五ngũ 名danh 由do 依y 前tiền 五ngũ 義nghĩa 以dĩ 立lập 。 一nhất 者giả 名danh 為vi 業nghiệp 識thức 者giả 。 以dĩ 此thử 識thức 不bất 覺giác 而nhi 動động 故cố 。 名danh 之chi 為vi 業nghiệp 。 謂vị 無vô 明minh 力lực 不bất 覺giác 心tâm 動động 者giả 。 示thị 此thử 於ư 心tâm 非phi 自tự 性tánh 動động 。 由do 無vô 明minh 故cố 動động 。 此thử 依y 前tiền 不bất 覺giác 而nhi 起khởi 義nghĩa 。 得đắc 此thử 業nghiệp 名danh 。 二nhị 名danh 轉chuyển 識thức 者giả 。 明minh 此thử 本bổn 識thức 以dĩ 依y 前tiền 動động 故cố 。 更cánh 復phục 轉chuyển 變biến 能năng 有hữu 所sở 見kiến 。 依y 於ư 動động 心tâm 能năng 見kiến 相tương/tướng 故cố 者giả 。 釋thích 此thử 見kiến 義nghĩa 由do 於ư 動động 。 此thử 依y 前tiền 能năng 有hữu 所sở 見kiến 。 依y 於ư 動động 心tâm 能năng 見kiến 相tương/tướng 故cố 者giả 。 釋thích 此thử 見kiến 義nghĩa 由do 於ư 動động 。 此thử 依y 前tiền 能năng 見kiến 義nghĩa 立lập 斯tư 名danh 。 三tam 名danh 現hiện 識thức 者giả 。 示thị 本bổn 此thử 識thức 復phục 能năng 隨tùy 其kỳ 五ngũ 塵trần 。 同đồng 時thời 顯hiển 現hiện 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 。 如như 鏡kính 現hiện 像tượng 同đồng 依y 。 依y 發phát 識thức 各các 異dị 。 云vân 何hà 而nhi 言ngôn 。 隨tùy 其kỳ 五ngũ 塵trần 對đối 至chí 即tức 現hiện 無vô 前tiền 後hậu 。 又hựu 復phục 五ngũ 識thức 緣duyên 五ngũ 塵trần 。 無vô 並tịnh 起khởi 義nghĩa 。 復phục 無vô 五ngũ 意ý 識thức 與dữ 五ngũ 識thức 同đồng 時thời 緣duyên 五ngũ 塵trần 。 約ước 何hà 道Đạo 理lý 。 得đắc 無vô 前tiền 後hậu 。 答đáp 。 今kim 此thử 現hiện 者giả 約ước 本bổn 識thức 體thể 。 即tức 是thị 本bổn 覺giác 。 故cố 得đắc 同đồng 時thời 。 若nhược 據cứ 意ý 識thức 行hành 心tâm 。 尚thượng 不bất 得đắc 一nhất 。 時thời 受thọ 用dụng 二nhị 塵trần 。 況huống 至chí 五ngũ 也dã 。 此thử 舉cử 法pháp 體thể 。 既ký 約ước 五ngũ 塵trần 同đồng 時thời 現hiện 者giả 。 即tức 顯hiển 六lục 七thất 識thức 自tự 違vi 己kỷ 體thể 。 故cố 論luận 云vân 。 四tứ 相tương/tướng 即tức 同đồng 本bổn 覺giác 故cố 。 是thị 以dĩ 要yếu 須tu 滅diệt 六lục 七thất 識thức 方phương 何hà 相tương 應ứng 。 今kim 此thử 念niệm 心tâm 即tức 同đồng 本bổn 覺giác 。 不bất 同đồng 意ý 識thức 等đẳng 根căn 塵trần 識thức 緣duyên 具cụ 方phương 現hiện 。 此thử 云vân 何hà 知tri 。 所sở 謂vị 能năng 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 。 乃nãi 至chí 常thường 在tại 前tiền 故cố 。 此thử 依y 前tiền 能năng 現hiện 義nghĩa 上thượng 立lập 此thử 名danh 。 四tứ 名danh 智trí 識thức 者giả 。 以dĩ 此thử 本bổn 識thức 是thị 分phân 別biệt 種chủng 子tử 。 能năng 生sanh 意ý 識thức 了liễu 別biệt 染nhiễm 淨tịnh 故cố 。 名danh 之chi 為vi 智trí 。 此thử 則tắc 依y 前tiền 能năng 取thủ 境cảnh 界giới 義nghĩa 上thượng 立lập 名danh 。 五ngũ 名danh 相tướng 續tục 識thức 者giả 。 以dĩ 此thử 本bổn 識thức 具cụ 二nhị 種chủng 相tương 續tục 。 故cố 得đắc 此thử 名danh 。 一nhất 自tự 相tương 續tục 。 二nhị 令linh 他tha 相tương 續tục 。 以dĩ 念niệm 相tương 續tục 心tâm 不bất 斷đoạn 故cố 者giả 。 明minh 自tự 相tương 續tục 與dữ 自tự 所sở 生sanh 識thức 為vi 身thân 體thể 令linh 不bất 斷đoạn 故cố 。 此thử 又hựu 識thức 無vô 始thỉ 已dĩ 來lai 。 為vi 清thanh 生sanh 滅diệt 。 剎sát 耶da 薰huân 習tập 。 恆hằng 相tương 續tục 流lưu 。 乃nãi 至chí 後hậu 際tế 。 無vô 有hữu 斷đoạn 絕tuyệt 。 次thứ 明minh 他tha 相tương 續tục 。

復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 一nhất 能năng 便tiện 因nhân 果quả 相tương 續tục 。 二nhị 令linh 憶ức 念niệm 相tương 續tục 。 住trụ 持trì 過quá 去khứ 無vô 量lượng 。 世thế 等đẳng 故cố 惡ác 之chi 業nghiệp 令linh 不bất 失thất 故cố 者giả 。 此thử 明minh 業nghiệp 因nhân 相tương 續tục 。 過quá 去khứ 諸chư 業nghiệp 作tác 未vị 已dĩ 久cửu 薰huân 習tập 種chủng 子tử 。 此thử 識thức 攝nhiếp 持trì 為vi 因nhân 不bất 失thất 。 故cố 復phục 成thành 就tựu 現hiện 在tại 未vị 來lai 。 苦khổ 樂lạc 相tương/tướng 報báo 無vô 差sai 別biệt 違vi 者giả 。 此thử 明minh 異dị 報báo 相tương 續tục 。 以dĩ 此thử 本bổn 識thức 是thị 果quả 報báo 體thể 故cố 。 依y 業nghiệp 得đắc 果quả 。 無vô 有hữu 差sai 違vi 。 依y 前tiền 起khởi 念niệm 相tương 續tục 立lập 此thử 名danh 。 次thứ 明minh 憶ức 念niệm 相tương 續tục 。 能năng 令linh 現hiện 在tại 已dĩ 經kinh 之chi 事sự 忽hốt 然nhiên 而nhi 念niệm 者giả 。 以dĩ 此thử 識thức 是thị 念niệm 種chủng 子tử 故cố 。 事sự 雖tuy 已dĩ 往vãng 。 功công 能năng 由do 在tại 也dã 。 未vị 來lai 之chi 事sự 不bất 覺giác 妄vọng 慮lự 者giả 。 以dĩ 此thử 識thức 內nội 有hữu 未vị 來lai 諸chư 種chủng 子tử 故cố 。 事sự 雖tuy 未vị 現hiện 。 亦diệc 得đắc 生sanh 於ư 。 妄vọng 慮lự 之chi 心tâm 。 依y 此thử 上thượng 起khởi 念niệm 相tương 續tục 義nghĩa 。 立lập 此thử 名danh 也dã 。

次thứ 釋thích 第đệ 三tam 結kết 顯hiển 因nhân 緣duyên 生sanh 長trưởng 之chi 相tướng 。 是thị 故cố 三tam 界giới 虗hư 偽ngụy 者giả 。 非phi 有hữu 似tự 有hữu 故cố 曰viết 虗hư 。 隱ẩn 其kỳ 虗hư 體thể 。 准chuẩn 現hiện 實thật 狀trạng 。 故cố 名danh 偽ngụy 也dã 。 唯duy 心tâm 所sở 作tác 者giả 。 示thị 此thử 虗hư 偽ngụy 雖tuy 有hữu 種chủng 種chủng 差sai 別biệt 。 尋tầm 其kỳ 因nhân 緣duyên 。 更cánh 無vô 別biệt 法pháp 。 唯duy 心tâm 所sở 作tác 也dã 。 離ly 心tâm 則tắc 無vô 六lục 塵trần 境cảnh 界giới 者giả 。 此thử 之chi 塵trần 境cảnh 。 唯duy 似tự 顯hiển 現hiện 。 無vô 有hữu 自tự 體thể 也dã 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 者giả 。 現hiện 見kiến 有hữu 境cảnh 。 云vân 何hà 言ngôn 無vô 也dã 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 從tùng 心tâm 起khởi 者giả 。 以dĩ 一nhất 切thiết 塵trần 法pháp 從tùng 心tâm 起khởi 故cố 。 畢tất 竟cánh 無vô 有hữu 。 異dị 心tâm 六lục 塵trần 也dã 。 我ngã 現hiện 見kiến 塵trần 是thị 所sở 取thủ 。 不bất 即tức 於ư 心tâm 。 云vân 何hà 言ngôn 意ý 無vô 異dị 心tâm 六lục 塵trần 也dã 。 妄vọng 念niệm 而nhi 生sanh 者giả 。 所sở 謂vị 有hữu 塵trần 異dị 心tâm 者giả 。 此thử 皆giai 從tùng 汝nhữ 妄vọng 心tâm 。 分phân 別biệt 而nhi 生sanh 。 非phi 有hữu 別biệt 法pháp 。 若nhược 無vô 別biệt 法pháp 。 此thử 心tâm 何hà 所sở 分phân 別biệt 。 一nhất 切thiết 分phân 別biệt 。 即tức 分phân 別biệt 自tự 心tâm 者giả 。 示thị 假giả 別biệt 法pháp 。 此thử 心tâm 一nhất 分phần/phân 顯hiển 現hiện 成thành 相tương/tướng 。 作tác 所sở 分phân 別biệt 。 此thử 所sở 分phân 別biệt 即tức 是thị 自tự 心tâm 。 若nhược 心tâm 得đắc 自tự 見kiến 。 何hà 須tu 顯hiển 現hiện 成thành 相tương/tướng 。 為vi 所sở 分phân 別biệt 也dã 。 心tâm 不bất 見kiến 心tâm 無vô 相tướng 可khả 得đắc 者giả 。 此thử 心tâm 若nhược 不bất 變biến 異dị 。 即tức 不bất 得đắc 自tự 見kiến 。 以dĩ 無vô 相tướng 根căn 可khả 分phân 別biệt 故cố 。 當đương 知tri 世thế 間gian 。 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 。 皆giai 依y 眾chúng 生sanh 無vô 明minh 。 妄vọng 心tâm 而nhi 得đắc 住trụ 持trì 者giả 。 此thử 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 分phân 別biệt 性tánh 境cảnh 。 皆giai 從tùng 眾chúng 生sanh 無vô 明minh 妄vọng 心tâm 。 建kiến 立lập 住trụ 持trì 。 謂vị 之chi 為vi 外ngoại 。 此thử 心tâm 未vị 滅diệt 。 境cảnh 不bất 暫tạm 息tức 也dã 。 二nhị 者giả 依y 他tha 性tánh 境cảnh 。 從tùng 彼bỉ 眾chúng 生sanh 無vô 明minh 。 妄vọng 心tâm 無vô 始thỉ 已dĩ 來lai 。 薰huân 習tập 本bổn 識thức 方phương 乃nãi 得đắc 現hiện 。 此thử 本bổn 識thức 功công 德đức 未vị 盡tận 已dĩ 來lai 。 住trụ 持trì 此thử 境cảnh 。 亦diệc 不bất 休hưu 息tức 。 是thị 故cố 一nhất 切thiết 法pháp 。 如như 鏡kính 中trung 像tượng 。 無vô 體thể 可khả 得đắc 者giả 。 示thị 此thử 二nhị 境cảnh 離ly 心tâm 之chi 外ngoại 無vô 別biệt 體thể 可khả 得đắc 也dã 。 唯duy 心tâm 虗hư 妄vọng 者giả 。 若nhược 謂vị 有hữu 別biệt 體thể 者giả 。 於ư 唯duy 心tâm 虗hư 妄vọng 狀trạng 上thượng 。 妄vọng 作tác 此thử 執chấp 也dã 。 以dĩ 心tâm 生sanh 則tắc 故cố 種chủng 種chủng 法pháp 生sanh 者giả 。 以dĩ 六lục 七thất 心tâm 生sanh 故cố 。 我ngã 塵trần 法pháp 塵trần 等đẳng 生sanh 也dã 。 心tâm 滅diệt 則tắc 種chủng 種chủng 法pháp 滅diệt 者giả 。 六lục 七thất 妄vọng 心tâm 若nhược 滅diệt 。 秘bí 塵trần 法pháp 塵trần 從tùng 此thử 得đắc 滅diệt 。 又hựu 復phục 本bổn 識thức 依y 他tha 生sanh 故cố 。 種chủng 種chủng 法pháp 生sanh 。 本bổn 識thức 依y 他tha 功công 能năng 盡tận 故cố 。 種chủng 種chủng 似tự 塵trần 法pháp 塵trần 滅diệt 。

次thứ 釋thích 第đệ 四tứ 重trọng/trùng 分phân 別biệt 本bổn 識thức 成thành 意ý 識thức 義nghĩa 。

復phục 次thứ 言ngôn 意ý 識thức 者giả 。 重trọng/trùng 牒điệp 上thượng 名danh 。 釋thích 文văn 有hữu 三tam 。 初sơ 示thị 名danh 所sở 目mục 義nghĩa 。 名danh 為vi 意ý 識thức 下hạ 第đệ 二nhị 明minh 義nghĩa 所sở 得đắc 名danh 。 此thử 識thức 依y 見kiến 愛ái 下hạ 第đệ 三tam 示thị 其kỳ 因nhân 相tương/tướng 。 即tức 此thử 相tương 續tục 識thức 者giả 。 恐khủng 人nhân 謬mậu 取thủ 故cố 。 指chỉ 出xuất 其kỳ 體thể 。 示thị 此thử 意ý 識thức 無vô 有hữu 自tự 體thể 。 唯duy 以dĩ 前tiền 相tương 續tục 識thức 為vi 此thử 體thể 。 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 者giả 意ý 識thức 義nghĩa 。 謂vị 依y 諸chư 凡phàm 夫phu 取thủ 著trước 轉chuyển 深thâm 。 乃nãi 至chí 種chủng 種chủng 妄vọng 執chấp 。 執chấp 者giả 於ư 身thân 計kế 我ngã 。 於ư 塵trần 計kế 所sở 。 二nhị 者giả 分phân 離ly 義nghĩa 。 隨tùy 事sự 舉cử 緣duyên 也dã 。 三tam 者giả 分phân 別biệt 事sự 義nghĩa 。 謂vị 分phân 別biệt 六lục 塵trần 。 有hữu 自tự 性tánh 相tướng 。 取thủ 著trước 違vi 順thuận 。 不bất 同đồng 五ngũ 識thức 各các 緣duyên 一nhất 境cảnh 。 此thử 識thức 能năng 遍biến 緣duyên 諸chư 塵trần 。 此thử 見kiến 第đệ 一nhất 名danh 所sở 因nhân 義nghĩa 訖ngật 。 次thứ 釋thích 約ước 上thượng 三tam 義nghĩa 。 得đắc 於ư 三tam 名danh 。 名danh 為vi 意ý 識thức 者giả 。 示thị 此thử 心tâm 有hữu 依y 止chỉ 了liễu 別biệt 義nghĩa 。 故cố 依y 上thượng 意ý 。 初sơ 義nghĩa 得đắc 名danh 。 亦diệc 名danh 分phân 離ly 識thức 者giả 。 示thị 此thử 識thức 有hữu 分phân 離ly 遍biến 知tri 諸chư 境cảnh 義nghĩa 。 此thử 依y 上thượng 第đệ 二nhị 分phần 離ly 義nghĩa 得đắc 名danh 。 又hựu 復phục 說thuyết 名danh 分phân 別biệt 事sự 識thức 者giả 。 示thị 能năng 分phân 別biệt 虗hư 偽ngụy 塵trần 事sự 。 此thử 依y 上thượng 第đệ 三tam 分phân 別biệt 事sự 識thức 立lập 名danh 。 次thứ 釋thích 第đệ 三tam 因nhân 相tương/tướng 。 此thử 識thức 依y 見kiến 愛ái 煩phiền 惱não 增tăng 長trưởng 義nghĩa 故cố 者giả 。 此thử 由do 執chấp 識thức 內nội 我ngã 見kiến 等đẳng 三tam 惑hoặc 力lực 故cố 。 所sở 以dĩ 得đắc 起khởi 。 故cố 言ngôn 增tăng 長trưởng 。

次thứ 釋thích 大đại 文văn 第đệ 二nhị 約ước 對đối 凡phàm 聖thánh 。 明minh 知tri 斷đoạn 分phân 齊tề 。 文văn 分phần/phân 有hữu 三tam 。 初sơ 就tựu 心tâm 性tánh 總tổng 約ước 凡phàm 聖thánh 。 明minh 有hữu 知tri 不bất 知tri 。 何hà 以dĩ 故cố 下hạ 第đệ 二nhị 舉cử 明minh 無vô 明minh 染nhiễm 心tâm 。 釋thích 成thành 難nan 知tri 義nghĩa 。 染nhiễm 心tâm 者giả 有hữu 六lục 種chủng 下hạ 第đệ 三tam 偏thiên 就tựu 無vô 明minh 染nhiễm 心tâm 明minh 斷đoạn 捨xả 分phân 齊tề 。

依y 無vô 明minh 熏huân 習tập 所sở 起khởi 識thức 者giả 。 此thử 是thị 阿a 梨lê 耶da 識thức 依y 他tha 。 為vi 無vô 始thỉ 惡ác 習tập 所sở 薰huân 。 作tác 無vô 明minh 依y 處xứ 。 能năng 起khởi 一nhất 切thiết 六lục 七thất 念niệm 識thức 。 非phi 凡phàm 夫phu 能năng 知tri 。 亦diệc 非phi 二Nhị 乘Thừa 所sở 究cứu 者giả 。 以dĩ 是thị 自tự 性tánh 緣duyên 生sanh 最tối 後hậu 微vi 細tế 甚thậm 深thâm 故cố 。 非phi 彼bỉ 所sở 知tri 。 如như 人nhân 睡thụy 心tâm 為vi 昏hôn 蓋cái 所sở 覆phú 。 於ư 夢mộng 心tâm 境cảnh 。 尚thượng 不bất 能năng 了liễu 。 況huống 覺giác 心tâm 境cảnh 。 二Nhị 乘Thừa 亦diệc 爾nhĩ 也dã 。 若nhược 爾nhĩ 是thị 誰thùy 境cảnh 界giới 。 謂vị 依y 菩Bồ 薩Tát 從tùng 初sơ 正chánh 信tín 者giả 。 十thập 信tín 信tín 知tri 也dã 。 發phát 心tâm 觀quán 察sát 者giả 。 謂vị 解giải 行hành 菩Bồ 薩Tát 常thường 作tác 無vô 明minh 無vô 生sanh 觀quán 。 而nhi 未vị 能năng 證chứng 。 若nhược 證chứng 法Pháp 身thân 得đắc 少thiểu 分phần 知tri 者giả 。 謂vị 初Sơ 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 證chứng 見kiến 自tự 心tâm 未vị 究cứu 竟cánh 。 故cố 名danh 少thiểu 分phần 也dã 。 乃nãi 至chí 菩Bồ 薩Tát 。 究cứu 竟cánh 地địa 者giả 。 謂vị 第đệ 十Thập 地Địa 不bất 能năng 知tri 盡tận 者giả 。 細tế 障chướng 未vị 盡tận 。 知tri 未vị 圓viên 滿mãn 。 唯duy 佛Phật 窮cùng 了liễu 者giả 。 以dĩ 至chí 此thử 位vị 。 生sanh 滅diệt 相tương/tướng 盡tận 。 圓viên 證chứng 法Pháp 界Giới 。 故cố 名danh 窮cùng 了liễu 。 此thử 是thị 第đệ 一nhất 。 明minh 凡phàm 聖thánh 知tri 不bất 知tri 訖ngật 。

自tự 下hạ 第đệ 二nhị 次thứ 釋thích 所sở 以dĩ 何hà 者giả 故cố 。 何hà 以dĩ 此thử 心tâm 非phi 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 所sở 知tri 。 唯duy 佛Phật 窮cùng 了liễu 故cố 。 下hạ 而nhi 出xuất 所sở 由do 。 文văn 內nội 有hữu 二nhị 。 初sơ 略lược 示thị 其kỳ 相tương/tướng 。 所sở 謂vị 心tâm 性tánh 常thường 無vô 念niệm 故cố 。 第đệ 二nhị 重trùng 復phục 指chỉ 斥xích 。 前tiền 文văn 復phục 三tam 。 初sơ 明minh 心tâm 性tánh 體thể 淨tịnh 而nhi 有hữu 惑hoặc 染nhiễm 。 所sở 以dĩ 難nan 知tri 。 雖tuy 有hữu 染nhiễm 心tâm 下hạ 第đệ 二nhị 明minh 雖tuy 復phục 有hữu 惑hoặc 性tánh 常thường 不bất 染nhiễm 。 復phục 是thị 難nan 知tri 。 是thị 故cố 下hạ 第đệ 三tam 結kết 顯hiển 難nan 知tri 義nghĩa 。 是thị 心tâm 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 者giả 。 示thị 此thử 心tâm 體thể 自tự 性tánh 是thị 淨tịnh 。 非phi 物vật 使sử 示thị 。 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 。 尚thượng 未vị 信tín 有hữu 。 況huống 復phục 能năng 知tri 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 雖tuy 復phục 分phần/phân 知tri 。 亦diệc 未vị 能năng 盡tận 。 而nhi 有hữu 無vô 明minh 者giả 。 雖tuy 復phục 性tánh 淨tịnh 。 而nhi 為vi 一nhất 切thiết 。 無vô 想tưởng 依y 止chỉ 。 故cố 成thành 無vô 始thỉ 。 其kỳ 相tương/tướng 無vô 明minh 。 為vi 無vô 明minh 所sở 染nhiễm 。 而nhi 有hữu 其kỳ 染nhiễm 心tâm 者giả 。 以dĩ 有hữu 無vô 明minh 故cố 。 見kiến 慢mạn 欲dục 瞋sân 一nhất 切thiết 分phân 別biệt 。 上thượng 煩phiền 惱não 生sanh 。 而nhi 是thị 四tứ 住trụ 不bất 共cộng 相tương 無vô 相tướng 。 直trực 置trí 性tánh 淨tịnh 。 尚thượng 自tự 難nan 可khả 。 復phục 言ngôn 有hữu 染nhiễm 焉yên 可khả 易dị 知tri 也dã 。 雖tuy 有hữu 染nhiễm 心tâm 者giả 。 自tự 下hạ 第đệ 二nhị 明minh 性tánh 不bất 被bị 染nhiễm 。 明minh 有hữu 客khách 塵trần 。 而nhi 常thường 恆hằng 不bất 變biến 者giả 。 示thị 不bất 被bị 染nhiễm 。 在tại 染nhiễm 不bất 染nhiễm 。 最tối 難nan 了liễu 知tri 。 是thị 故cố 此thử 義nghĩa 唯duy 佛Phật 能năng 知tri 者giả 。 自tự 下hạ 第đệ 三tam 結kết 難nan 知tri 義nghĩa 。 此thử 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 無vô 明minh 染nhiễm 心tâm 盡tận 故cố 。 無vô 有hữu 不bất 知tri 。 二nhị 者giả 同đồng 證chứng 心tâm 性tánh 故cố 。 得đắc 畢tất 竟cánh 知tri 。 次thứ 第đệ 二nhị 重trọng/trùng 指chỉ 斥xích 。 所sở 謂vị 心tâm 性tánh 常thường 無vô 念niệm 故cố 名danh 為vi 不bất 變biến 者giả 。 示thị 此thử 心tâm 性tánh 本bổn 來lai 離ly 念niệm 不bất 為vi 妄vọng 想tưởng 染nhiễm 法pháp 所sở 變biến 。 此thử 重trọng/trùng 示thị 前tiền 而nhi 常thường 恆hằng 不bất 變biến 從tùng 本bổn 來lai 淨tịnh 義nghĩa 。 不bất 達đạt 一Nhất 法Pháp 界Giới 故cố 。 乃nãi 至chí 名danh 為vi 無vô 明minh 者giả 。 以dĩ 為vi 想tưởng 妄vọng 依y 故cố 。 遂toại 令linh 不bất 覺giác 念niệm 動động 。 故cố 有hữu 無vô 明minh 及cập 以dĩ 染nhiễm 心tâm 。 此thử 重trọng/trùng 顯hiển 上thượng 而nhi 有hữu 無vô 明minh 染nhiễm 心tâm 等đẳng 也dã 。

次thứ 釋thích 第đệ 三tam 偏thiên 執chấp 無vô 明minh 染nhiễm 心tâm 。 明minh 斷đoạn 捨xả 分phân 齊tề 。 文văn 復phục 有hữu 二nhị 。 初sơ 解giải 無vô 明minh 染nhiễm 心tâm 示thị 斷đoạn 分phân 齊tề 。 又hựu 染nhiễm 心tâm 義nghĩa 者giả 下hạ 第đệ 二nhị 明minh 此thử 二nhị 種chủng 鄣# 礙ngại 差sai 別biệt 。 前tiền 文văn 有hữu 三tam 。 初sơ 釋thích 染nhiễm 心tâm 明minh 斷đoạn 分phân 齊tề 。 不bất 了liễu 一nhất 法Pháp 界Giới 。 下hạ 第đệ 二nhị 解giải 斷đoạn 無vô 明minh 位vị 分phần/phân 。 言ngôn 相tương 應ứng 義nghĩa 者giả 下hạ 第đệ 三tam 重trọng/trùng 分phân 別biệt 相tương 應ứng 不bất 相tương 應ứng 。

染nhiễm 心tâm 有hữu 六lục 種chủng 者giả 。 牒điệp 章chương 舉cử 數số 。 一nhất 執chấp 相tướng 應ưng 染nhiễm 者giả 。 謂vị 彼bỉ 煩phiền 惱não 。 此thử 是thị 意ý 識thức 。 緣duyên 外ngoại 境cảnh 界giới 。 有hữu 能năng 所sở 相tương 應ứng 生sanh 。 即tức 是thị 四tứ 住trụ 煩phiền 惱não 等đẳng 心tâm 也dã 。 下hạ 明minh 治trị 斷đoạn 位vị 分phần/phân 。 依y 二Nhị 乘Thừa 解giải 脫thoát 。 及cập 信tín 相tương 應ứng 地địa 遠viễn 離ly 。 二nhị 不bất 斷đoạn 相tương 應ứng 染nhiễm 者giả 。 此thử 是thị 煩phiền 惱não 壞hoại 正chánh 理lý 立lập 非phi 理lý 增tăng 減giảm 。 因nhân 果quả 相tương/tướng 即tức 。 示thị 前tiền 相tương 續tục 不bất 斷đoạn 。 識thức 相tương 續tục 相tương/tướng 也dã 。 下hạ 明minh 治trị 斷đoạn 。 依y 信tín 相tương 應ứng 地địa 脩tu 學học 方phương 便tiện 漸tiệm 漸tiệm 能năng 捨xả 。 得đắc 淨tịnh 心tâm 地địa 究cứu 竟cánh 離ly 故cố 者giả 。 從tùng 信tín 行hành 地địa 至chí 初Sơ 地Địa 。 三tam 分phân 別biệt 智trí 相tương 應ứng 染nhiễm 者giả 。 此thử 是thị 心tâm 惑hoặc 分phân 別biệt 。 世thế 出xuất 世thế 故cố 。 名danh 之chi 為vi 智trí 。 即tức 是thị 前tiền 智trí 識thức 。 智trí 相tương/tướng 下hạ 明minh 治trị 斷đoạn 。 依y 具cụ 戒giới 地địa 漸tiệm 離ly 乃nãi 至chí 無vô 相tướng 方phương 便tiện 地địa 究cứu 竟cánh 離ly 地địa 。 從tùng 二nhị 地địa 盡tận 至chí 七thất 地địa 也dã 。 四tứ 現hiện 色sắc 不bất 相tương 應ứng 染nhiễm 者giả 。 此thử 是thị 彼bỉ 氣khí 。 謂vị 取thủ 外ngoại 塵trần 習tập 氣khí 。 染nhiễm 污ô 本bổn 識thức 。 恆hằng 與dữ 正chánh 思tư 惟duy 相tương 應ứng 。 不bất 覺giác 其kỳ 失thất 。 名danh 不bất 相tương 應ứng 。 即tức 是thị 前tiền 能năng 現hiện 識thức 。 境cảnh 界giới 相tương/tướng 下hạ 明minh 治trị 處xứ 。 依y 色sắc 自tự 在tại 地địa 能năng 離ly 故cố 者giả 。 由do 此thử 色sắc 習tập 氣khí 盡tận 故cố 。 於ư 第đệ 八Bát 地Địa 。 得đắc 淨tịnh 土độ 自tự 在tại 也dã 。 五ngũ 能năng 現hiện 心tâm 不bất 相tương 應ứng 染nhiễm 者giả 。 此thử 是thị 內nội 惑hoặc 氣khí 。 此thử 見kiến 等đẳng 惑hoặc 有hữu 識thức 無vô 境cảnh 。 故cố 名danh 能năng 見kiến 。 即tức 是thị 前tiền 轉chuyển 識thức 。 能năng 見kiến 相tương/tướng 下hạ 顯hiển 治trị 位vị 。 依y 心tâm 自tự 在tại 地địa 遠viễn 離ly 故cố 。 以dĩ 此thử 妄vọng 想tưởng 心tâm 氣khí 盡tận 故cố 。 於ư 九cửu 地địa 得đắc 多đa 羅la 尼ni 等đẳng 自tự 在tại 也dã 。 六lục 根căn 本bổn 業nghiệp 不bất 相tương 應ứng 染nhiễm 者giả 。 此thử 是thị 心tâm 惑hoặc 氣khí 。 謂vị 最tối 後hậu 一nhất 剎sát 那na 無vô 明minh 氣khí 。 即tức 是thị 前tiền 之chi 業nghiệp 識thức 無vô 明minh 業nghiệp 相tương/tướng 也dã 。 下hạ 示thị 斷đoạn 位vị 。 依y 菩Bồ 薩Tát 地địa 盡tận 得đắc 入nhập 如Như 來Lai 。 地địa 能năng 離ly 故cố 者giả 。 第đệ 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 斷đoạn 盡tận 。 得đắc 入nhập 如Như 來Lai 地địa 。

次thứ 釋thích 無vô 明minh 分phân 齊tề 。 不bất 了liễu 一nhất 法Pháp 界Giới 義nghĩa 者giả 。 牒điệp 上thượng 無vô 明minh 。 謂vị 應ưng 以dĩ 無vô 明minh 所sở 鄣# 後hậu 智trí 。 乃nãi 應ưng 染nhiễm 心tâm 為vi 礙ngại 。 今kim 云vân 何hà 染nhiễm 心tâm 鄣# 本bổn 智trí 。 無vô 明minh 礙ngại 後hậu 智trí 。

答đáp 曰viết 。

此thử 難nạn/nan 文văn 露lộ 可khả 知tri 。

次thứ 釋thích 大đại 段đoạn 第đệ 三tam 生sanh 滅diệt 相tương/tướng 。

復phục 次thứ 生sanh 滅diệt 相tương/tướng 者giả 。 此thử 牒điệp 上thượng 立lập 法pháp 內nội 相tương/tướng 字tự 。 欲dục 示thị 其kỳ 義nghĩa 。 釋thích 文văn 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 生sanh 滅diệt 麤thô 細tế 不bất 同đồng 。 此thử 二nhị 種chủng 生sanh 滅diệt 下hạ 第đệ 二nhị 明minh 生sanh 起khởi 因nhân 緣duyên 。 初sơ 復phục 二nhị 。 初sơ 約ước 心tâm 辨biện 麤thô 細tế 。 麤thô 中trung 之chi 麤thô 下hạ 第đệ 二nhị 就tựu 人nhân 顯hiển 差sai 別biệt 。 一nhất 者giả 麤thô 與dữ 心tâm 相tương 應ứng 者giả 。 示thị 滅diệt 異dị 二nhị 相tương/tướng 。 易dị 學học 知tri 故cố 。 又hựu 復phục 即tức 是thị 六lục 染nhiễm 中trung 前tiền 三tam 相tương 應ứng 染nhiễm 。 二nhị 者giả 細tế 與dữ 心tâm 不bất 相tương 應ứng 者giả 。 謂vị 生sanh 往vãng 二nhị 相tương/tướng 難nan 可khả 達đạt 故cố 。 又hựu 復phục 即tức 是thị 六lục 染nhiễm 中trung 後hậu 三tam 不bất 相tương 應ứng 染nhiễm 欲dục 。 就tựu 人nhân 顯hiển 別biệt 。 又hựu 麤thô 中trung 之chi 麤thô 者giả 。 四tứ 相tương/tướng 內nội 滅diệt 相tương/tướng 。 又hựu 是thị 相tương 應ứng 內nội 初sơ 執chấp 相tướng 應ưng 染nhiễm 。 為vi 凡phàm 夫phu 所sở 覺giác 。 故cố 言ngôn 凡phàm 夫phu 境cảnh 界giới 。 麤thô 中trung 之chi 細tế 者giả 。 是thị 心tâm 異dị 相tướng 。 又hựu 是thị 不bất 斷đoạn 相tương 應ứng 染nhiễm 。 及cập 分phân 別biệt 智trí 相tương 應ứng 染nhiễm 。 同đồng 是thị 相tương 應ứng 故cố 。 名danh 為vi 麤thô 形hình 。 初sơ 執chấp 後hậu 得đắc 。 名danh 細tế 中trung 之chi 麤thô 者giả 。 是thị 以dĩ 住trụ 相tương/tướng 。 又hựu 是thị 現hiện 色sắc 不bất 應ưng 染nhiễm 。 及cập 能năng 見kiến 心tâm 不bất 相tương 應ứng 染nhiễm 。 同đồng 不bất 相tương 應ứng 。 故cố 得đắc 名danh 細tế 。 對đối 後hậu 根căn 本bổn 業nghiệp 識thức 。 復phục 名danh 為vi 麤thô 。 為vi 地địa 前tiền 乃nãi 至chí 十Thập 地Địa 所sở 知tri 故cố 。 言ngôn 菩Bồ 薩Tát 境cảnh 界giới 。 細tế 中trung 之chi 細tế 者giả 。 是thị 心tâm 生sanh 相tương/tướng 。 唯duy 佛Phật 初sơ 覺giác 故cố 。 是thị 佛Phật 境cảnh 界giới 。 又hựu 是thị 根căn 本bổn 業nghiệp 不bất 相tương 應ứng 染nhiễm 。

自tự 下hạ 明minh 生sanh 起khởi 因nhân 緣duyên 。 文văn 復phục 有hữu 三tam 。 初sơ 明minh 生sanh 滅diệt 藉tạ 緣duyên 故cố 起khởi 。 若nhược 因nhân 滅diệt 下hạ 第đệ 二nhị 示thị 因nhân 依y 故cố 滅diệt 。 問vấn 曰viết 下hạ 第đệ 三tam 問vấn 答đáp 分phân 別biệt 。

此thử 二nhị 種chủng 生sanh 滅diệt 者giả 。 牒điệp 上thượng 麤thô 細tế 二nhị 種chủng 。 依y 於ư 無vô 明minh 熏huân 習tập 而nhi 有hữu 者giả 。 是thị 本bổn 識thức 依y 。 熏huân 習tập 力lực 故cố 。 乃nãi 能năng 有hữu 此thử 生sanh 。 不bất 可khả 根căn 本bổn 真Chân 如Như 法Pháp 界Giới 。 下hạ 顯hiển 治trị 斷đoạn 位vị 分phần/phân 。 唯duy 在tại 大Đại 乘Thừa 。 不bất 通thông 二Nhị 乘Thừa 也dã 。 謂vị 從tùng 信tín 相tương 應ứng 地địa 。 觀quán 察sát 學học 斷đoạn 。 入nhập 淨tịnh 心tâm 地địa 。 隨tùy 分phần/phân 得đắc 離ly 。 乃nãi 至chí 如Như 來Lai 地địa 。 能năng 究cứu 竟cánh 離ly 故cố 。 次thứ 明minh 第đệ 三tam 重trọng/trùng 分phân 別biệt 相tương 應ứng 。 不bất 相tương 應ứng 義nghĩa 。 以dĩ 上thượng 染nhiễm 心tâm 內nội 前tiền 三tam 名danh 相tướng 應ưng 。 後hậu 三tam 名danh 相tướng 應ưng 。 故cố 須tu 分phân 別biệt 。 言ngôn 相tương 應ứng 者giả 。 牒điệp 上thượng 名danh 。 謂vị 心tâm 令linh 法pháp 異dị 。 為vi 示thị 能năng 念niệm 之chi 心tâm 。 與dữ 所sở 念niệm 法pháp 異dị 。 依y 染nhiễm 淨tịnh 差sai 別biệt 者giả 。 此thử 心tâm 能năng 所sở 。 有hữu 此thử 差sai 別biệt 。 此thử 釋thích 相tương/tướng 義nghĩa 。 而nhi 知tri 相tương/tướng 緣duyên 相tương/tướng 同đồng 者giả 。 明minh 能năng 緣duyên 所sở 緣duyên 合hợp 也dã 。 此thử 解giải 應ưng 義nghĩa 。 不bất 相tương 應ứng 義nghĩa 者giả 。 牒điệp 第đệ 二nhị 也dã 。 謂vị 即tức 心tâm 者giả 。 明minh 此thử 微vi 氣khí 無vô 明minh 異dị 心tâm 。 不bất 覺giác 者giả 。 以dĩ 無vô 能năng 所sở 和hòa 合hợp 。 與dữ 正chánh 思tư 惟duy 俱câu 。 而nhi 今kim 使sử 心tâm 不bất 覺giác 。 常thường 無vô 別biệt 無vô 者giả 。 常thường 共cộng 以dĩ 俱câu 。 無vô 有hữu 別biệt 異dị 。 不bất 同đồng 知tri 相tương/tướng 緣duyên 相tương/tướng 者giả 。 示thị 其kỳ 差sai 別biệt 。

次thứ 釋thích 第đệ 二nhị 明minh 此thử 二nhị 種chủng 鄣# 礙ngại 之chi 相tướng 。 文văn 內nội 有hữu 二nhị 。 而nhi 總tổng 舉cử 鄣# 治trị 相tương 對đối 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。 已dĩ 下hạ 第đệ 二nhị 釋thích 成thành 鄣# 相tương/tướng 。 又hựu 染nhiễm 心tâm 義nghĩa 者giả 牒điệp 鄣# 體thể 。 名danh 為vi 煩phiền 惱não 。 礙ngại 者giả 立lập 鄣# 名danh 。 能năng 鄣# 真Chân 如Như 根căn 本bổn 智trí 者giả 示thị 鄣# 相tương/tướng 。 謂vị 鄣# 如như 理lý 知tri 煩phiền 惱não 以dĩ 分phân 別biệt 為vi 相tương/tướng 。 以dĩ 與dữ 真Chân 如Như 無vô 分phân 別biệt 相tướng 違vi 。 故cố 名danh 為vi 礙ngại 。 根căn 本bổn 智trí 者giả 。 即tức 是thị 真Chân 如Như 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 能năng 起khởi 後hậu 智trí 。 故cố 得đắc 本bổn 名danh 。 亦diệc 名danh 如như 理lý 。 亦diệc 名danh 一nhất 切thiết 智trí 。 無vô 明minh 者giả 舉cử 惑hoặc 體thể 。 名danh 為vi 智trí 礙ngại 者giả 立lập 鄣# 名danh 。 能năng 鄣# 自tự 然nhiên 業nghiệp 智trí 者giả 辨biện 相tương/tướng 。 此thử 六lục 種chủng 無vô 明minh 能năng 鄣# 世thế 間gian 自tự 然nhiên 業nghiệp 智trí 。 即tức 是thị 後hậu 得đắc 智trí 。 亦diệc 名danh 如như 理lý 智trí 。 亦diệc 名danh 一nhất 切thiết 種chủng 智trí 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。 下hạ 釋thích 成thành 鄣# 義nghĩa 。 問vấn 曰viết 。 染nhiễm 心tâm 鄣# 行hành 。 無vô 明minh 迷mê 理lý 。 本bổn 智trí 證chứng 理lý 滅diệt 。 所sở 謂vị 依y 因nhân 依y 緣duyên 者giả 。 別biệt 示thị 因nhân 緣duyên 。 依y 因nhân 者giả 不bất 覺giác 義nghĩa 者giả 。 無vô 始thỉ 熏huân 習tập 。 必tất 為vi 內nội 因nhân 依y 緣duyên 。 妄vọng 作tác 境cảnh 界giới 義nghĩa 故cố 者giả 。 謂vị 現hiện 前tiền 妄vọng 想tưởng 妄vọng 見kiến 外ngoại 境cảnh 。

次thứ 明minh 第đệ 二nhị 依y 因nhân 故cố 滅diệt 。 若nhược 因nhân 滅diệt 則tắc 緣duyên 滅diệt 者giả 。 本bổn 由do 無vô 明minh 到đáo 心tâm 。 令linh 妄vọng 作tác 境cảnh 界giới 。 無vô 明minh 若nhược 滅diệt 。 境cảnh 不bất 可khả 存tồn 。 因nhân 滅diệt 故cố 不bất 相tương 應ứng 心tâm 滅diệt 者giả 。 以dĩ 無vô 明minh 滅diệt 故cố 。 細tế 中trung 之chi 細tế 細tế 中trung 之chi 麤thô 滅diệt 。 緣duyên 滅diệt 故cố 相tương 應ứng 心tâm 滅diệt 者giả 。 境cảnh 界giới 滅diệt 故cố 。 麤thô 中trung 之chi 麤thô 麤thô 中trung 之chi 細tế 滅diệt 也dã 。

次thứ 明minh 第đệ 三tam 句cú 問vấn 答đáp 意ý 有hữu 二nhị 。 若nhược 心tâm 滅diệt 者giả 。 云vân 何hà 相tương 續tục 者giả 。 此thử 是thị 初sơ 意ý 。 明minh 心tâm 若nhược 滅diệt 則tắc 隨tùy 斷đoạn 見kiến 。 不bất 應ưng 相tương 續tục 乃nãi 至chí 得đắc 佛Phật 。 若nhược 相tương 續tục 者giả 云vân 何hà 說thuyết 究cứu 竟cánh 滅diệt 者giả 。 此thử 是thị 微vi 意ý 。 心tâm 若nhược 相tương 續tục 者giả 。 復phục 隨tùy 於ư 常thường 。 何hà 故cố 上thượng 說thuyết 因nhân 緣duyên 滅diệt 故cố 相tương 應ứng 不bất 相tương 應ứng 心tâm 滅diệt 。 次thứ 答đáp 文văn 有hữu 二nhị 。 謂vị 初sơ 法pháp 。 次thứ 喻dụ 說thuyết 。 所sở 言ngôn 滅diệt 者giả 。 唯duy 心tâm 相tương/tướng 滅diệt 非phi 心tâm 體thể 故cố 。 本bổn 識thức 心tâm 性tánh 心tâm 相tướng 者giả 。 依y 無vô 明minh 所sở 熏huân 。 作tác 生sanh 滅diệt 之chi 相tướng 。 心tâm 相tương/tướng 滅diệt 故cố 。 妄vọng 想tưởng 得đắc 盡tận 。 故cố 不bất 墮đọa 常thường 。 以dĩ 體thể 不bất 滅diệt 故cố 。 終chung 至chí 得đắc 佛Phật 。 故cố 不bất 墮đọa 斷đoạn 。 次thứ 明minh 喻dụ 說thuyết 者giả 有hữu 二nhị 。 初sơ 喻dụ 。 後hậu 合hợp 。 水thủy 喻dụ 心tâm 體thể 。 風phong 喻dụ 無vô 明minh 。 動động 喻dụ 生sanh 滅diệt 妄vọng 識thức 。 靜tĩnh 喻dụ 涅Niết 槃Bàn 。 文văn 相tương/tướng 可khả 知tri 。 無vô 明minh 亦diệc 爾nhĩ 下hạ 明minh 合hợp 喻dụ 。 文văn 相tương/tướng 易dị 解giải 也dã 。

復phục 次thứ 有hữu 四tứ 種chủng 法Pháp 熏huân 習tập 者giả 。 此thử 下hạ 次thứ 釋thích 上thượng 生sanh 滅diệt 門môn 文văn 第đệ 二nhị 立lập 法Pháp 門môn 內nội 能năng 示thị 摩ma 訶ha 衍diễn 自tự 體thể 相tướng 用dụng 義nghĩa 。 云vân 何hà 能năng 示thị 染nhiễm 淨tịnh 二nhị 法pháp 道đạo 。 依y 藏tạng 識thức 即tức 示thị 藏tạng 識thức 為vi 摩ma 訶ha 衍diễn 體thể 。 染nhiễm 淨tịnh 二nhị 法pháp 依y 藏tạng 識thức 現hiện 故cố 。 識thức 外ngoại 無vô 相tướng 。 即tức 示thị 染nhiễm 淨tịnh 摩ma 訶ha 衍diễn 相tương/tướng 。 藏tạng 識thức 用dụng 時thời 。 有hữu 厭yếm 求cầu 業nghiệp 用dụng 。 至chí 果quả 起khởi 應ứng 化hóa 益ích 物vật 等đẳng 。 此thử 示thị 摩ma 訶ha 衍diễn 用dụng 義nghĩa 。

下hạ 明minh 染nhiễm 淨tịnh 熏huân 習tập 不bất 斷đoạn 。 廣quảng 明minh 此thử 義nghĩa 。 就tựu 內nội 有hữu 三tam 。 初sơ 舉cử 數số 總tổng 釋thích 。 云vân 何hà 為vi 四tứ 。 已dĩ 下hạ 列liệt 名danh 別biệt 解giải 。

復phục 次thứ 染nhiễm 法pháp 從tùng 無vô 始thỉ 已dĩ 來lai 。 已dĩ 下hạ 第đệ 三Tam 明Minh 染nhiễm 淨tịnh 一nhất 法pháp 有hữu 盡tận 不bất 盡tận 。

就tựu 初sơ 開khai 章chương 內nội 有hữu 四tứ 。

復phục 次thứ 四tứ 種chủng 法pháp 者giả 此thử 是thị 第đệ 一nhất 章chương 。 習tập 義nghĩa 故cố 者giả 此thử 是thị 第đệ 二nhị 章chương 。 染nhiễm 法pháp 不bất 斷đoạn 是thị 第đệ 三tam 章chương 。 淨tịnh 法pháp 不bất 斷đoạn 是thị 第đệ 四tứ 章chương 。

云vân 何hà 為vi 四tứ 。 已dĩ 下hạ 依y 上thượng 四tứ 門môn 次thứ 第đệ 廣quảng 釋thích 。 一nhất 者giả 淨tịnh 法pháp 名danh 為vi 真Chân 如Như 。 此thử 云vân 本bổn 淨tịnh 非phi 始thỉ 起khởi 。 從tùng 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh 。 所sở 生sanh 道Đạo 品Phẩm 及cập 佛Phật 功công 德đức 。 名danh 之chi 為vi 淨tịnh 。 此thử 等đẳng 淨tịnh 法pháp 皆giai 因nhân 真Chân 如Như 所sở 成thành 。 故cố 因nhân 真Chân 如Như 為vi 淨tịnh 法pháp 。 故cố 攝nhiếp 論luận 云vân 。 一nhất 者giả 能năng 成thành 立lập 者giả 。 謂vị 真Chân 如Như 十thập 種chủng 功công 德đức 。 起khởi 成thành 十Thập 地Địa 新tân 生sanh 十thập 種chủng 正chánh 行hạnh 。 即tức 是thị 所sở 成thành 一nhất 也dã 。 一nhất 切thiết 染nhiễm 因nhân 名danh 為vi 無vô 明minh 者giả 。 此thử 亦diệc 云vân 根căn 本bổn 無vô 明minh 。 但đãn 未vị 有hữu 其kỳ 習tập 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 業nghiệp 報báo 。 名danh 之chi 為vi 染nhiễm 。 此thử 等đẳng 染nhiễm 法pháp 皆giai 因nhân 無vô 明minh 所sở 生sanh 。 故cố 名danh 無vô 明minh 。 名danh 為vi 染nhiễm 因nhân 。 三tam 者giả 妄vọng 心tâm 名danh 為vi 業nghiệp 識thức 者giả 。 以dĩ 此thử 妄vọng 心tâm 。 造tạo 種chủng 種chủng 業nghiệp 故cố 。 名danh 業nghiệp 識thức 也dã 。 四tứ 者giả 妄vọng 境cảnh 界giới 。 所sở 謂vị 六lục 塵trần 者giả 。 實thật 唯duy 有hữu 識thức 。 無vô 別biệt 外ngoại 境cảnh 界giới 妄vọng 想tưởng 故cố 。 謂vị 之chi 為vi 外ngoại 。 即tức 說thuyết 此thử 境cảnh 。 名danh 為vi 六lục 塵trần 。

熏huân 習tập 義nghĩa 牒điệp 上thượng 第đệ 二nhị 章chương 。 文văn 內nội 有hữu 二nhị 。 初sơ 喻dụ 。 次thứ 法pháp 。 喻dụ 說thuyết 者giả 以dĩ 衣y 及cập 香hương 明minh 示thị 此thử 義nghĩa 。 此thử 亦diệc 如như 是thị 。 已dĩ 下hạ 次thứ 明minh 舉cử 法pháp 。 以dĩ 合hợp 真Chân 如Như 淨tịnh 法pháp 實thật 無vô 於ư 染nhiễm 。 乃nãi 至chí 則tắc 有hữu 染nhiễm 相tướng 者giả 。 此thử 明minh 迷mê 真chân 故cố 起khởi 妄vọng 也dã 。 真Chân 如Như 無vô 染nhiễm 者giả 。 雙song 示thị 摩ma 訶ha 衍diễn 體thể 相tướng 義nghĩa 。 無vô 明minh 染nhiễm 法pháp 乃nãi 至chí 則tắc 有hữu 淨tịnh 用dụng 者giả 。 此thử 明minh 達đạt 妄vọng 以dĩ 歸quy 真chân 。 此thử 則tắc 摩ma 訶ha 衍diễn 自tự 體thể 用dụng 義nghĩa 。

自tự 下hạ 次thứ 釋thích 第đệ 三tam 染nhiễm 法pháp 不bất 斷đoạn 章chương 。 文văn 內nội 有hữu 二nhị 。 初sơ 問vấn 。 後hậu 釋thích 。 云vân 何hà 熏huân 習tập 起khởi 染nhiễm 法pháp 不bất 斷đoạn 者giả 。 此thử 牒điệp 前tiền 章chương 為vi 問vấn 。 釋thích 內nội 復phục 二nhị 。 初sơ 總tổng 明minh 真Chân 如Như 無vô 明minh 妄vọng 境cảnh 界giới 三tam 法pháp 互hỗ 相tương 熏huân 習tập 起khởi 不bất 斷đoạn 義nghĩa 。 此thử 妄vọng 境cảnh 界giới 已dĩ 下hạ 第đệ 二nhị 別biệt 釋thích 熏huân 習tập 義nghĩa 。 所sở 謂vị 以dĩ 依y 真Chân 如Như 法pháp 故cố 有hữu 於ư 無vô 明minh 者giả 。 於ư 示thị 有hữu 真Chân 如Như 。 故cố 不bất 可khả 之chi 者giả 名danh 為vi 無vô 明minh 也dã 。 以dĩ 有hữu 無vô 明minh 染nhiễm 法pháp 因nhân 故cố 者giả 。 此thử 根căn 本bổn 無vô 明minh 。 一nhất 迷mê 真chân 已dĩ 。 唯duy 智trí 生sanh 長trưởng 一nhất 切thiết 染nhiễm 法pháp 。 則tắc 熏huân 習tập 真Chân 如Như 者giả 。 此thử 無vô 明minh 起khởi 已dĩ 。 無vô 力lực 自tự 存tồn 。 是thị 依y 真Chân 如Như 而nhi 起khởi 熏huân 習tập 。 以dĩ 熏huân 習tập 故cố 則tắc 有hữu 妄vọng 心tâm 者giả 。 以dĩ 此thử 無vô 明minh 熏huân 真Chân 如Như 故cố 。 遂toại 依y 不bất 覺giác 生sanh 於ư 妄vọng 也dã 。 以dĩ 有hữu 妄vọng 心tâm 即tức 有hữu 熏huân 習tập 無vô 明minh 者giả 。 此thử 妄vọng 心tâm 起khởi 已dĩ 。 念niệm 念niệm 生sanh 滅diệt 。 還hoàn 熏huân 無vô 明minh 。 增tăng 其kỳ 勢thế 力lực 。 不bất 了liễu 真Chân 如Như 法pháp 故cố 者giả 。 以dĩ 此thử 妄vọng 心tâm 。 依y 無vô 明minh 起khởi 故cố 。 遂toại 不bất 能năng 了liễu 真chân 如như 法Pháp 。 不bất 覺giác 念niệm 起khởi 者giả 。 以dĩ 不bất 了liễu 真Chân 如Như 故cố 。 更cánh 令linh 妄vọng 心tâm 生sanh 滅diệt 念niệm 也dã 。 現hiện 妄vọng 境cảnh 界giới 者giả 。 此thử 心tâm 既ký 因nhân 不bất 了liễu 故cố 起khởi 。 而nhi 無vô 中trung 執chấp 者giả 。 現hiện 外ngoại 境cảnh 界giới 。 以dĩ 有hữu 妄vọng 境cảnh 界giới 染nhiễm 法pháp 緣duyên 故cố 者giả 。 此thử 所sở 現hiện 境cảnh 界giới 既ký 成thành 外ngoại 已dĩ 。 唯duy 作tác 妄vọng 心tâm 生sanh 染nhiễm 之chi 緣duyên 。 即tức 熏huân 習tập 妄vọng 心tâm 。 令linh 其kỳ 念niệm 著trước 。 此thử 境cảnh 界giới 既ký 是thị 染nhiễm 法pháp 緣duyên 。 故cố 能năng 熏huân 習tập 妄vọng 心tâm 。 令linh 其kỳ 生sanh 滅diệt 。 增tăng 於ư 取thủ 著trước 。 造tạo 種chủng 種chủng 業nghiệp 者giả 。 因nhân 此thử 生sanh 滅diệt 取thủ 著trước 故cố 。 遂toại 造tạo 一nhất 切thiết 身thân 口khẩu 等đẳng 業nghiệp 。 受thọ 於ư 一nhất 切thiết 。 身thân 心tâm 等đẳng 苦khổ 者giả 。 以dĩ 業nghiệp 因nhân 成thành 故cố 。 身thân 心tâm 苦khổ 果quả 受thọ 之chi 必tất 然nhiên 。

次thứ 明minh 引dẫn 說thuyết 熏huân 習tập 相tương/tướng 。 文văn 內nội 有hữu 三tam 。 初sơ 境cảnh 界giới 熏huân 習tập 。 第đệ 二nhị 明minh 妄vọng 心tâm 熏huân 習tập 。 第đệ 三tam 辨biện 無vô 明minh 熏huân 習tập 。

境cảnh 界giới 熏huân 習tập 文văn 復phục 有hữu 二nhị 。 初sơ 牒điệp 章chương 舉cử 數số 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 已dĩ 下hạ 依y 數số 列liệt 名danh 。 一nhất 者giả 增tăng 長trưởng 念niệm 熏huân 習tập 者giả 。 以dĩ 此thử 六lục 塵trần 境cảnh 界giới 皷cổ 動động 六lục 識thức 心tâm 海hải 。 遂toại 令linh 諸chư 識thức 生sanh 滅diệt 增tăng 長trưởng 。 二nhị 者giả 增tăng 長trưởng 取thủ 熏huân 習tập 者giả 。 謂vị 愛ái 增tăng 名danh 取thủ 。 由do 此thử 我ngã 塵trần 心tâm 外ngoại 現hiện 故cố 。 熏huân 習tập 七thất 識thức 妄vọng 念niệm 。 令linh 其kỳ 取thủ 著trước 增tăng 長trưởng 我ngã 相tương/tướng 。

次thứ 釋thích 妄vọng 心tâm 熏huân 習tập 。 文văn 內nội 亦diệc 二nhị 。 初sơ 牒điệp 章chương 舉cử 數số 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 已dĩ 下hạ 列liệt 名danh 解giải 釋thích 。 一nhất 者giả 業nghiệp 識thức 根căn 本bổn 熏huân 習tập 者giả 。 示thị 陀đà 那na 識thức 是thị 一nhất 切thiết 妄vọng 相tương/tướng 諸chư 識thức 根căn 本bổn 。 能năng 受thọ 阿A 羅La 漢Hán 乃nãi 至chí 生sanh 滅diệt 苦khổ 故cố 者giả 。 以dĩ 此thử 熏huân 習tập 有hữu 餘dư 不bất 盡tận 故cố 。 此thử 三tam 種chủng 聖thánh 人nhân 受thọ 變biến 易dị 苦khổ 。 二nhị 者giả 增tăng 長trưởng 分phân 別biệt 事sự 識thức 熏huân 習tập 者giả 。 所sở 謂vị 六lục 識thức 。 念niệm 念niệm 生sanh 滅diệt 。 熏huân 習tập 境cảnh 增tăng 長trưởng 。 能năng 受thọ 凡phàm 夫phu 業nghiệp 繫hệ 苦khổ 者giả 。 以dĩ 此thử 六lục 識thức 依y 惑hoặc 造tạo 業nghiệp 故cố 。 遂toại 令linh 凡phàm 夫phu 受thọ 分phân 段đoạn 苦khổ 。

次thứ 第đệ 三tam 無vô 明minh 熏huân 習tập 。 文văn 亦diệc 有hữu 二nhị 。 初sơ 題đề 章chương 舉cử 數số 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 已dĩ 下hạ 立lập 名danh 解giải 釋thích 。 一nhất 者giả 根căn 本bổn 熏huân 習tập 者giả 。 此thử 無vô 明minh 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 因nhân 。 二nhị 果quả 。 此thử 因nhân 無vô 明minh 。 是thị 果quả 所sở 依y 。 故cố 說thuyết 根căn 本bổn 。 以dĩ 能năng 成thành 就tựu 。 業nghiệp 識thức 義nghĩa 故cố 者giả 。 以dĩ 此thử 無vô 明minh 常thường 起khởi 不bất 息tức 。 故cố 能năng 令linh 執chấp 成thành 就tựu 勢thế 力lực 。 二nhị 者giả 所sở 起khởi 見kiến 愛ái 熏huân 習tập 者giả 。 見kiến 謂vị 我ngã 見kiến 。 愛ái 謂vị 我ngã 愛ái 我ngã 慢mạn 等đẳng 。 此thử 之chi 三tam 惑hoặc 。 是thị 果quả 時thời 無vô 明minh 。 從tùng 因nhân 生sanh 故cố 。 名danh 之chi 為vi 起khởi 也dã 。 以dĩ 能năng 成thành 就tựu 。 分phân 別biệt 事sự 識thức 義nghĩa 故cố 者giả 。 以dĩ 此thử 見kiến 愛ái 隔cách 別biệt 自tự 他tha 。 成thành 於ư 能năng 所sở 。 遂toại 令linh 六lục 識thức 增tăng 長trưởng 熾sí 然nhiên 也dã 。

第đệ 四tứ 真Chân 如Như 熏huân 習tập 滅diệt 無vô 明minh 者giả 。 就tựu 文văn 內nội 有hữu 二nhị 。 云vân 何hà 熏huân 習tập 起khởi 淨tịnh 法pháp 不bất 斷đoạn 。 牒điệp 前tiền 章chương 為vi 問vấn 。 第đệ 二nhị 釋thích 此thử 文văn 。 復phục 分phân 為vi 二nhị 。 第đệ 一nhất 總tổng 相tương/tướng 。 妄vọng 心tâm 熏huân 習tập 有hữu 二nhị 已dĩ 下hạ 第đệ 二nhị 明minh 別biệt 相tướng 。

云vân 何hà 熏huân 習tập 起khởi 淨tịnh 法pháp 不bất 斷đoạn 下hạ 乃nãi 至chí 成thành 自tự 然nhiên 業nghiệp 者giả 。 此thử 明minh 總tổng 相tương/tướng 。 是thị 中trung 所sở 謂vị 以dĩ 有hữu 真Chân 如Như 法pháp 故cố 能năng 熏huân 習tập 無vô 明minh 者giả 。 此thử 真Chân 如Như 昔tích 未vị 得đắc 聞văn 熏huân 習tập 前tiền 。 恆hằng 為vi 無vô 明minh 染nhiễm 法pháp 熏huân 習tập 。 以dĩ 得đắc 多đa 聞văn 等đẳng 薰huân 習tập 。 益ích 其kỳ 勢thế 力lực 。 則tắc 能năng 熏huân 習tập 無vô 明minh 。 以dĩ 熏huân 習tập 因nhân 緣duyên 力lực 故cố 者giả 。 此thử 真Chân 如Như 體thể 熏huân 習tập 為vi 因nhân 。 用dụng 熏huân 習tập 為vi 緣duyên 。 因nhân 緣duyên 具cụ 故cố 。 有hữu 熏huân 於ư 無vô 明minh 力lực 也dã 。 則tắc 令linh 妄vọng 心tâm 猒# 生sanh 死tử 苦khổ 樂lạc 求cầu 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 以dĩ 此thử 無vô 明minh 為vi 真Chân 如Như 熏huân 故cố 。 損tổn 其kỳ 勢thế 力lực 。 以dĩ 勢thế 力lực 損tổn 故cố 。 復phục 能năng 令linh 依y 無vô 明minh 所sở 起khởi 。 妄vọng 心tâm 厭yếm 生sanh 死tử 苦khổ 。 樂nhạo 求cầu 涅Niết 槃Bàn 。 以dĩ 此thử 妄vọng 心tâm 。 有hữu 厭yếm 求cầu 緣duyên 故cố 者giả 。 此thử 無vô 明minh 未vị 被bị 真Chân 如Như 熏huân 時thời 。 所sở 起khởi 妄vọng 心tâm 念niệm 著trước 境cảnh 界giới 。 既ký 被bị 熏huân 已dĩ 後hậu 。 於ư 境cảnh 界giới 緣duyên 中trung 。 能năng 生sanh 厭yếm 求cầu 。 即tức 熏huân 習tập 真Chân 如Như 者giả 。 此thử 厭yếm 求cầu 心tâm 數số 習tập 之chi 力lực 。 後hậu 熏huân 真Chân 如Như 。 更cánh 益ích 勢thế 力lực 也dã 。 自tự 信tín 已dĩ 性tánh 知tri 心tâm 妄vọng 動động 無vô 前tiền 境cảnh 界giới 者giả 。 此thử 未vị 熏huân 已dĩ 前tiền 。 不bất 自tự 覺giác 知tri 。 現hiện 妄vọng 境cảnh 界giới 。 既ký 更cánh 熏huân 已dĩ 。 其kỳ 力lực 漸tiệm 增tăng 。 以dĩ 漸tiệm 增tăng 故cố 。 決quyết 定định 正chánh 信tín 。 得đắc 入nhập 信tín 位vị 。 脩tu 遠viễn 離ly 法pháp 者giả 。 此thử 則tắc 以dĩ 尋tầm 思tư 方phương 便tiện 。 脩tu 無vô 塵trần 觀quán 。 以dĩ 如như 實thật 知tri 。 無vô 前tiền 境cảnh 界giới 故cố 有hữu 。

復phục 次thứ 如như 實thật 智trí 觀quán 通thông 達đạt 外ngoại 塵trần 無vô 相tướng 性tánh 也dã 。 此thử 則tắc 解giải 位vị 觀quán 相tương/tướng 也dã 。 種chủng 種chủng 方phương 便tiện 。 起khởi 隨tùy 順thuận 行hành 者giả 。 依y 他tha 性tánh 觀quán 。 隨tùy 順thuận 真Chân 如Như 。 起khởi 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 行hạnh 。 此thử 則tắc 行hành 位vị 脩tu 相tương/tướng 。 不bất 取thủ 不bất 念niệm 者giả 。 知tri 依y 他tha 性tánh 似tự 塵trần 顯hiển 現hiện 故cố 非phi 取thủ 所sở 。 以dĩ 非phi 取thủ 所sở 故cố 不bất 取thủ 也dã 。 復phục 知tri 似tự 識thức 顯hiển 現hiện 故cố 非phi 能năng 念niệm 。 故cố 不bất 念niệm 也dã 。 以dĩ 不bất 取thủ 不bất 念niệm 故cố 。 得đắc 入nhập 依y 他tha 無vô 生sanh 性tánh 。 即tức 證chứng 見kiến 真chân 實thật 性tánh 名danh 為vi 見kiến 通thông 。 此thử 相tương/tướng 地địa 也dã 。 乃nãi 至chí 久cửu 遠viễn 熏huân 習tập 故cố 者giả 。 於ư 後hậu 二nhị 阿a 僧tăng 祇kỳ 。 脩tu 習tập 諸chư 行hành 。 熏huân 習tập 真Chân 如Như 。 力lực 勢thế 滿mãn 足túc 無vô 明minh 則tắc 滅diệt 者giả 。 以dĩ 真Chân 如Như 力lực 勢thế 滿mãn 足túc 故cố 。 能năng 熏huân 習tập 最tối 後hậu 一nhất 念niệm 無vô 明minh 盡tận 也dã 。 以dĩ 無vô 明minh 滅diệt 故cố 。 心tâm 無vô 有hữu 起khởi 者giả 。 本bổn 因nhân 不bất 覺giác 故cố 。 妄vọng 想tưởng 心tâm 起khởi 。 無vô 明minh 滅diệt 故cố 。 妄vọng 心tâm 無vô 因nhân 。 理lý 無vô 有hữu 起khởi 也dã 。 以dĩ 無vô 起khởi 故cố 境cảnh 界giới 隨tùy 滅diệt 者giả 。 此thử 境cảnh 界giới 由do 妄vọng 心tâm 顯hiển 現hiện 。 妄vọng 心tâm 既ký 滅diệt 。 彼bỉ 所sở 因nhân 而nhi 得đắc 有hữu 也dã 。 因nhân 緣duyên 俱câu 滅diệt 故cố 者giả 。 無vô 明minh 為vi 因nhân 。 妄vọng 境cảnh 為vi 緣duyên 。 此thử 因nhân 與dữ 緣duyên 。 至chí 此thử 時thời 都đô 盡tận 也dã 。 心tâm 相tương/tướng 皆giai 盡tận 者giả 。 此thử 心tâm 生sanh 滅diệt 之chi 相tướng 。 亦diệc 皆giai 隨tùy 盡tận 。 示thị 時thời 本bổn 識thức 即tức 得đắc 解giải 脫thoát 身thân 也dã 。 名danh 得đắc 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 以dĩ 此thử 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 生sanh 一nhất 切thiết 法pháp 功công 德đức 盡tận 故cố 。 依y 止chỉ 即tức 轉chuyển 。 名danh 為vi 涅Niết 槃Bàn 。 亦diệc 名danh 法Pháp 身thân 也dã 。 成thành 自tự 然nhiên 業nghiệp 者giả 。 以dĩ 依y 法Pháp 身thân 起khởi 應ứng 化hóa 身thân 。 作tác 利lợi 益ích 化hóa 業nghiệp 無vô 功công 用dụng 也dã 。

次thứ 釋thích 別biệt 相tướng 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 妄vọng 心tâm 相tương/tướng 。 二nhị 者giả 真Chân 如Như 相tương/tướng 。

妄vọng 心tâm 熏huân 習tập 義nghĩa 有hữu 二nhị 種chủng 乃nãi 至chí 速tốc 趣thú 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 此thử 明minh 妄vọng 心tâm 相tương/tướng 。 是thị 中trung 妄vọng 心tâm 者giả 。 是thị 被bị 熏huân 無vô 明minh 所sở 生sanh 。 妄vọng 心tâm 雖tuy 有hữu 厭yếm 求cầu 之chi 功công 能năng 以dĩ 不bất 覺giác 為vi 性tánh 。 故cố 名danh 妄vọng 也dã 。 熏huân 習tập 義nghĩa 有hữu 二nhị 種chủng 者giả 。 此thử 妄vọng 心tâm 既ký 有hữu 二nhị 。 故cố 熏huân 習tập 功công 德đức 亦diệc 二nhị 也dã 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 者giả 。 責trách 其kỳ 二nhị 相tương/tướng 也dã 。 一nhất 者giả 分phân 別biệt 事sự 識thức 熏huân 習tập 者giả 。 出xuất 其kỳ 識thức 體thể 。 下hạ 釋thích 其kỳ 相tương/tướng 。 依y 諸chư 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 人nhân 等đẳng 者giả 。 明minh 起khởi 熏huân 人nhân 也dã 。 厭yếm 生sanh 死tử 苦khổ 者giả 。 此thử 識thức 於ư 生sanh 死tử 心tâm 。 有hữu 厭yếm 苦khổ 功công 能năng 。 隨tùy 力lực 所sở 能năng 者giả 。 隨tùy 分phần/phân 起khởi 脩tu 也dã 。 以dĩ 漸tiệm 趣thú 向hướng 無vô 上thượng 道Đạo 者giả 。 示thị 所sở 趣thú 向hướng 也dã 。 示thị 非phi 頓đốn 成thành 。 故cố 言ngôn 以dĩ 漸tiệm 。 二nhị 者giả 意ý 熏huân 習tập 者giả 。 次thứ 明minh 第đệ 二nhị 心tâm 相tương/tướng 。 是thị 中trung 意ý 者giả 。 謂vị 染nhiễm 污ô 意ý 。 恆hằng 為vi 染nhiễm 汙ô 法pháp 依y 止chỉ 。 故cố 名danh 意ý 。 此thử 明minh 起khởi 熏huân 習tập 識thức 。 謂vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 此thử 明minh 起khởi 熏huân 習tập 人nhân 也dã 。 此thử 無vô 明minh 未vị 被bị 熏huân 時thời 。 所sở 生sanh 之chi 意ý 。 恆hằng 起khởi 四tứ 惑hoặc 。 染nhiễm 污ô 意ý 識thức 。 令linh 諸chư 凡phàm 夫phu 。 起khởi 四tứ 種chủng 上thượng 心tâm 顛điên 倒đảo 。 計kế 我ngã 我ngã 所sở 。 若nhược 被bị 熏huân 已dĩ 後hậu 。 所sở 生sanh 之chi 意ý 。 於ư 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 有hữu 何hà 功công 能năng 也dã 。 發phát 心tâm 勇dũng 猛mãnh 速tốc 趣thú 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 示thị 此thử 阿a 陀đà 那na 識thức 。 雖tuy 復phục 不bất 能năng 。 染nhiễm 污ô 意ý 識thức 。 起khởi 我ngã 我ngã 所sở 。 猶do 能năng 令linh 意ý 識thức 謂vị 我ngã 脩tu 無vô 我ngã 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 唯duy 我ngã 一nhất 人nhân 。 猶do 無vô 等đẳng 侶lữ 。 此thử 識thức 若nhược 無vô 。 如như 此thử 作tác 意ý 亦diệc 不bất 得đắc 有hữu 也dã 。

次thứ 釋thích 真Chân 如Như 別biệt 相tướng 。 此thử 文văn 有hữu 二nhị 。 初sơ 正chánh 解giải 熏huân 習tập 。 此thử 體thể 用dụng 熏huân 習tập 分phân 別biệt 有hữu 二nhị 下hạ 約ước 人nhân 解giải 釋thích 。 前tiền 文văn 有hữu 三tam 。 真Chân 如Như 熏huân 習tập 有hữu 二nhị 第đệ 一nhất 舉cử 數số 。 云vân 何hà 已dĩ 下hạ 第đệ 二nhị 列liệt 名danh 。 自tự 體thể 相tướng 下hạ 第đệ 三tam 釋thích 義nghĩa 。 釋thích 文văn 有hữu 二nhị 。 初sơ 釋thích 體thể 。 熏huân 習tập 下hạ 第đệ 二nhị 釋thích 用dụng 。 自tự 體thể 相tướng 熏huân 習tập 乃nãi 至chí 發phát 心tâm 脩tu 行hành 者giả 。 此thử 明minh 體thể 相tướng 。 此thử 文văn 有hữu 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 體thể 相tướng 。 問vấn 云vân 下hạ 立lập 難nạn/nan 釋thích 疑nghi 也dã 。

自tự 體thể 相tướng 薰huân 習tập 者giả 。 謂vị 真Chân 如Như 自tự 體thể 有hữu 不bất 思tư 議nghị 熏huân 也dã 。 從tùng 無vô 始thỉ 世thế 來lai 者giả 。 示thị 此thử 如như 性tánh 無vô 有hữu 始thỉ 時thời 。 具cụ 無vô 漏lậu 法pháp 者giả 。 具cụ 一nhất 切thiết 淨tịnh 法Pháp 。 生sanh 功công 能năng 也dã 。 備bị 有hữu 不bất 思tư 議nghị 業nghiệp 者giả 。 此thử 無vô 漏lậu 法Pháp 。 非phi 止chỉ 唯duy 有hữu 如như 此thử 。

復phục 有hữu 不bất 思tư 議nghị 業nghiệp 。 與dữ 眾chúng 生sanh 等đẳng 作tác 境cảnh 界giới 之chi 性tánh 者giả 。 此thử 真Chân 如Như 道đạo 。 與dữ 一nhất 切thiết 法pháp 為vi 體thể 。 作tác 見kiến 聞văn 等đẳng 境cảnh 界giới 之chi 性tánh 。 眾chúng 生sanh 若nhược 起khởi 見kiến 聞văn 等đẳng 識thức 。 皆giai 真Chân 如Như 所sở 熏huân 也dã 。 又hựu 復phục 夢mộng 隨tùy 地địa 獄ngục 。 及cập 覩đổ 羅la 剎sát 。 厭yếm 苦khổ 發phát 心tâm 。 或hoặc 值trị 凡phàm 聖thánh 眾chúng 會hội 。 逢phùng 於ư 勝thắng 緣duyên 。 及cập 聞văn 染nhiễm 法pháp 。 忻hãn 樂nhạo/nhạc/lạc 發phát 心tâm 等đẳng 。 悉tất 真Chân 如Như 內nội 熏huân 習tập 力lực 也dã 。 依y 此thử 二nhị 義nghĩa 者giả 。 無vô 漏lậu 法pháp 及cập 不bất 思tư 議nghị 。 業nghiệp 二nhị 義nghĩa 也dã 。 恆hằng 常thường 熏huân 習tập 者giả 。 此thử 二nhị 義nghĩa 非phi 正chánh 熏huân 來lai 無vô 始thỉ 。 然nhiên 復phục 無vô 終chung 也dã 。 以dĩ 有hữu 力lực 故cố 者giả 。 未vị 得đắc 聞văn 熏huân 習tập 前tiền 。 但đãn 有hữu 自tự 性tánh 。 未vị 有hữu 厭yếm 離ly 功công 能năng 。 復phục 聞văn 熏huân 習tập 後hậu 。 方phương 有hữu 勢thế 力lực 也dã 。 能năng 令linh 眾chúng 生sanh 。 厭yếm 生sanh 死tử 苦khổ 。 乃nãi 至chí 發phát 心tâm 脩tu 行hành 者giả 。 此thử 示thị 熏huân 習tập 力lực 也dã 。

次thứ 立lập 難nạn/nan 釋thích 疑nghi 。 初sơ 問vấn 。 後hậu 答đáp 。 此thử 難nạn/nan 文văn 有hữu 四tứ 。 若nhược 如như 是thị 者giả 。 述thuật 上thượng 義nghĩa 宗tông 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 下hạ 第đệ 二nhị 縱túng/tung 立lập 。 云vân 何hà 下hạ 第đệ 三tam 雙song 設thiết 兩lưỡng 難nạn/nan 。 皆giai 應ưng 一nhất 時thời 下hạ 第đệ 四tứ 結kết 難nạn/nan 。 是thị 中trung 若nhược 如như 此thử 義nghĩa 是thị 述thuật 論luận 主chủ 立lập 真Chân 如Như 熏huân 眾chúng 生sanh 義nghĩa 也dã 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 悉tất 有hữu 真Chân 如Như 等đẳng 皆giai 熏huân 習tập 者giả 。 此thử 是thị 第đệ 二nhị 。 縱túng/tung 立lập 薰huân 義nghĩa 。 一nhất 切thiết 凡phàm 聖thánh 眾chúng 生sanh 等đẳng 。 為vi 真Chân 如Như 之chi 所sở 薰huân 也dã 。 云vân 何hà 有hữu 信tín 無vô 信tín 者giả 。 此thử 是thị 第đệ 三tam 。 雙song 設thiết 信tín 不bất 信tín 及cập 前tiền 後hậu 二nhị 難nạn/nan 。 若nhược 眾chúng 生sanh 生sanh 信tín 由do 真Chân 如Như 熏huân 故cố 方phương 有hữu 信tín 者giả 。 此thử 真Chân 如Như 性tánh 眾chúng 生sanh 等đẳng 有hữu 。 熏huân 義nghĩa 亦diệc 齊tề 。 若nhược 爾nhĩ 信tín 應ưng 俱câu 信tín 。 云vân 何hà 有hữu 信tín 者giả 有hữu 不bất 信tín 者giả 。 無vô 量lượng 前tiền 後hậu 差sai 別biệt 者giả 。 此thử 真Chân 如Như 無vô 前tiền 後hậu 際tế 。 若nhược 能năng 熏huân 眾chúng 生sanh 令linh 得đắc 信tín 者giả 。 即tức 應ưng 一nhất 時thời 生sanh 信tín 。 云vân 何hà 前tiền 後hậu 生sanh 信tín 有hữu 無vô 量lượng 差sai 別biệt 也dã 。 若nhược 實thật 有hữu 如như 此thử 義nghĩa 者giả 。 應ưng 無vô 前tiền 後hậu 。 皆giai 應ưng 一nhất 時thời 下hạ 第đệ 四tứ 結kết 難nạn/nan 。

次thứ 答đáp 此thử 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 厚hậu 薄bạc 不bất 同đồng 故cố 有hữu 信tín 不bất 信tín 。 二nhị 起khởi 煩phiền 惱não 有hữu 前tiền 後hậu 故cố 有hữu 前tiền 信tín 後hậu 信tín 。 三tam 因nhân 緣duyên 具cụ 不bất 具cụ 故cố 有hữu 信tín 不bất 信tín 。 是thị 中trung 真chân 中trung 本bổn 一nhất 而nhi 有hữu 無vô 量lượng 無vô 邊biên 無vô 明minh 者giả 。 此thử 真Chân 如Như 有hữu 過quá 恆Hằng 沙sa 等đẳng 不bất 覺giác 義nghĩa 。 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 自tự 性tánh 差sai 別biệt 者giả 。 此thử 不bất 覺giác 義nghĩa 。 是thị 真Chân 如Như 功công 能năng 自tự 性tánh 法pháp 爾nhĩ 也dã 。 厚hậu 薄bạc 不bất 同đồng 故cố 。 因nhân 此thử 不bất 覺giác 義nghĩa 。 幻huyễn 起khởi 眾chúng 生sanh 。 此thử 幻huyễn 眾chúng 生sanh 不bất 自tự 知tri 幻huyễn 。 故cố 起khởi 我ngã 我ngã 所sở 。 有hữu 輕khinh 有hữu 重trọng 。 熏huân 於ư 無vô 明minh 。 遂toại 便tiện 厚hậu 薄bạc 。 薄bạc 者giả 有hữu 信tín 。 厚hậu 者giả 無vô 信tín 。 是thị 以dĩ 有hữu 此thử 不bất 同đồng 也dã 。

大Đại 乘Thừa 起Khởi 信Tín 論Luận 疏Sớ/sơ 卷quyển 上thượng (# 終chung )#

高cao 野dã 山sơn 妙diệu 瑞thụy 律luật 師sư 住trụ 如như 意ý 輪luân 寺tự 之chi 日nhật 。 以dĩ 寶bảo 庫khố 本bổn 。 所sở 謄# 寫tả 者giả 。 上thượng 下hạ 二nhị 卷quyển 。 (# 予# )# 請thỉnh 以dĩ 寫tả 之chi 讎thù 挍giảo 。 下hạ 卷quyển 仝# 海hải 東đông 疏sớ/sơ 。 故cố 不bất 寫tả 之chi 。 下hạ 卷quyển 終chung 記ký 云vân 。 天thiên 平bình 十thập 三tam 年niên 歲tuế 次thứ (# 辛tân 巳tị )# 十thập 月nguyệt 二nhị 日nhật 。 隅ngung 寺tự 溫ôn 室thất 院viện 寫tả 竟cánh 。 沙Sa 彌Di 行hành 曉hiểu 。

安an 永vĩnh 八bát 己kỷ 亥hợi 年niên 六lục 月nguyệt 八bát 日nhật 轉chuyển 寫tả 之chi 功công 已dĩ 竟cánh 。

沙Sa 門Môn 。 快khoái 道đạo 。