華Hoa 嚴Nghiêm 心Tâm 要Yếu 法Pháp 門Môn 註Chú

唐Đường 宗Tông 密Mật 述Thuật

答đáp 順thuận 宗tông 心tâm 要yếu 法Pháp 門môn

唐đường 清thanh 涼lương 國quốc 師sư 。 澄trừng 觀quán 。 撰soạn 。

圭# 峰phong 沙Sa 門Môn 。 宗tông 密mật 。 注chú 。

至chí 道đạo 本bổn 乎hồ 其kỳ 心tâm (# 諸chư 佛Phật 眾chúng 生sanh 迷mê 悟ngộ 本bổn 也dã )# 心tâm 法pháp 本bổn 乎hồ 無vô 住trụ 。 (# 萬vạn 法pháp 之chi 宗tông 。 本bổn 乎hồ 無vô 住trụ 。 即tức 心tâm 體thể 也dã 。 淨tịnh 名danh 經Kinh 云vân 。 依y 無vô 住trụ 本bổn 。 立lập 一nhất 切thiết 法pháp 。 )# 無vô 住trụ 心tâm 體thể 。 靈linh 知tri 不bất 昧muội (# 瑩oánh 淨tịnh 之chi 理lý )# 。

性tánh 相tướng 寂tịch 默mặc 。 (# 性tánh 即tức 空không 空không 絕tuyệt 跡tích 。 相tương/tướng 即tức 星tinh 象tượng 粲sán 然nhiên )# 包bao 含hàm 德đức 用dụng (# 性tánh 包bao 含hàm 於ư 神thần 用dụng 。 具cụ 塵trần 沙sa 之chi 無vô 邊biên )# 。

該cai 攝nhiếp 內nội 外ngoại 。 (# 相tương/tướng 該cai 攝nhiếp 於ư 內nội 外ngoại 。 亦diệc 不bất 在tại 於ư 中trung 間gian )# 能năng 廣quảng (# 無vô 外ngoại 也dã )# 能năng 深thâm (# 無vô 內nội 也dã )# 。

非phi 有hữu 非phi 空không 。 (# 妙diệu 有hữu 不bất 空không 。 真chân 空không 不bất 有hữu )# 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 (# 非phi 四tứ 相tướng 所sở 遷thiên 也dã )# 。

求cầu 之chi 不bất 得đắc 。 棄khí 之chi 不bất 離ly (# 明minh 一nhất 真chân 心tâm 地địa 。 絕tuyệt 取thủ 捨xả 之chi 情tình )# 。

迷mê 現hiện 量lượng 則tắc 惑hoặc 苦khổ 紛phân 然nhiên 。 (# 迷mê 本bổn 逐trục 末mạt )# 悟ngộ 真chân 性tánh 則tắc 空không 明minh 廓khuếch 徹triệt (# 返phản 本bổn 還hoàn 源nguyên )# 。

雖tuy 即tức 心tâm 即tức 佛Phật 。 唯duy 證chứng 者giả 方phương 知tri 。 (# 凡phàm 聖thánh 一nhất 真chân 。 猶do 來lai 見kiến 隔cách 。 見kiến 在tại 即tức 凡phàm 。 情tình 忘vong 即tức 佛Phật 。 智trí 與dữ 理lý 冥minh 。 境cảnh 與dữ 神thần 會hội 者giả 。 方phương 知tri 也dã )# 。

然nhiên 有hữu 證chứng 有hữu 知tri 。 則tắc 慧tuệ 日nhật 沈trầm 沒một 於ư 有hữu 地địa (# 若nhược 存tồn 證chứng 知tri 。 則tắc 棄khí 內nội 而nhi 外ngoại 求cầu 。 即tức 滯trệ 於ư 有hữu )# 。

若nhược 無vô 照chiếu 無vô 悟ngộ 。 則tắc 昏hôn 雲vân 掩yểm 蔽tế 於ư 空không 門môn (# 若nhược 忘vong 智trí 忘vong 照chiếu 。 則tắc 外ngoại 忘vong 緣duyên 而nhi 內nội 忘vong 照chiếu 。 即tức 滯trệ 於ư 無vô )# 。

但đãn 一nhất 念niệm 不bất 生sanh 。 前tiền 後hậu 際tế 斷đoạn 。 (# 妄vọng 心tâm 不bất 生sanh 。 二nhị 際tế 俱câu 斷đoạn )# 照chiếu 體thể 獨độc 立lập 。 物vật 我ngã 皆giai 如như (# 真chân 智trí 現hiện 前tiền 。 我ngã 及cập 我ngã 所sở 。 悉tất 皆giai 同đồng 體thể )# 。

直trực 造tạo 心tâm 源nguyên 。 無vô 智trí 無vô 得đắc 。 (# 至chí 理lý 虗hư 玄huyền 。 言ngôn 忘vong 慮lự 絕tuyệt 。 不bất 可khả 以dĩ 識thức 識thức 。 不bất 可khả 以dĩ 行hành 得đắc )# 。 不bất 取thủ 不bất 捨xả 。 (# 性tánh 自tự 天thiên 真chân 。 本bổn 無vô 取thủ 捨xả )# 無vô 對đối 無vô 修tu 。 (# 本bổn 非phi 對đối 待đãi 。 豈khởi 有hữu 修tu 作tác )# 。

然nhiên 迷mê 悟ngộ 更cánh 依y 。 真chân 妄vọng 相tương 待đãi (# 迷mê 即tức 六lục 凡phàm 。 悟ngộ 則tắc 四tứ 聖thánh 。 真chân 智trí 生sanh 。 妄vọng 念niệm 滅diệt 。 妄vọng 若nhược 起khởi 。 真chân 智trí 隱ẩn )# 。

若nhược 求cầu 真chân 去khứ 妄vọng 。 如như 避tị 影ảnh 以dĩ 勞lao 形hình (# 若nhược 有hữu 取thủ 捨xả 。 勞lao 形hình 役dịch 智trí )# 。

若nhược 體thể 妄vọng 即tức 真chân 。 似tự 處xứ 陰ấm 而nhi 影ảnh 滅diệt (# 妄vọng 無vô 自tự 性tánh 。 舉cử 體thể 即tức 真chân )# 。

若nhược 無vô 心tâm 忘vong 照chiếu 。 則tắc 萬vạn 累lũy/lụy/luy 都đô 捐quyên (# 既ký 忘vong 心tâm 照chiếu 。 煩phiền 惱não 自tự 空không )# 。

若nhược 任nhậm 運vận 寂tịch 知tri 。 則tắc 眾chúng 行hành 圓viên 起khởi (# 起khởi 即tức 體thể 之chi 用dụng 。 用dụng 而nhi 無vô 用dụng 。 何hà 假giả 因nhân 耶da )# 。

放phóng 曠khoáng 任nhậm 其kỳ 去khứ 住trụ 。 (# 不bất 著trước 彼bỉ 此thử )# 靜tĩnh 鑑giám 見kiến 其kỳ 源nguyên 流lưu (# 動động 靜tĩnh 不bất 失thất 理lý 也dã )# 。

語ngữ 默mặc 不bất 失thất 玄huyền 微vi 。 (# 語ngữ 默mặc 全toàn 真chân )# 動động 靜tĩnh 豈khởi 離ly 法Pháp 界Giới (# 去khứ 住trụ 合hợp 道đạo )# 。

言ngôn 止chỉ 則tắc 雙song 忘vong 智trí 寂tịch 。 (# 止Chỉ 觀Quán 俱câu 泯mẫn )# 論luận 觀quán 則tắc 雙song 照chiếu 寂tịch 知tri (# 止Chỉ 觀Quán 齊tề 彰chương )# 。

語ngữ 證chứng 不bất 可khả 示thị 人nhân 。 (# 寂tịch 然nhiên 之chi 理lý 。 不bất 可khả 說thuyết 示thị 。 )# 說thuyết 理lý 非phi 證chứng 不bất 了liễu (# 唯duy 證chứng 相tương 應ứng )# 。

悟ngộ 寂tịch 無vô 寂tịch 。 (# 智trí 與dữ 理lý 冥minh )# 真chân 智trí 無vô 知tri 。 (# 真Chân 如Như 之chi 理lý 。 泯mẫn 能năng 知tri 智trí )# 以dĩ 知tri 寂tịch 不bất 二nhị 之chi 一nhất 心tâm 。 (# 以dĩ 即tức 理lý 之chi 智trí 也dã )# 契khế 空không 有hữu 雙song 融dung 之chi 中trung 道đạo 。 (# 證chứng 不bất 二nhị 之chi 理lý 也dã )# 。 無vô 住trụ 無vô 著trước 。 (# 二nhị 邊biên 不bất 立lập 。 中trung 道đạo 不bất 安an )# 莫mạc 攝nhiếp 莫mạc 收thu 。 (# 任nhậm 法Pháp 界Giới 性tánh 。 延diên 促xúc 無vô 礙ngại )# 是thị 非phi 兩lưỡng 忘vong 。 能năng 所sở 雙song 絕tuyệt 。 斯tư 絕tuyệt 亦diệc 絕tuyệt 。 般Bát 若Nhã 現hiện 前tiền (# 法Pháp 界Giới 真chân 性tánh 。 思tư 慮lự 叵phả 窮cùng 。 若nhược 絕tuyệt 能năng 所sở 。 則tắc 真chân 智trí 現hiện 前tiền 也dã )# 。

般Bát 若Nhã 非phi 心tâm 外ngoại 新tân 生sanh 。 (# 不bất 從tùng 外ngoại 得đắc 。 )# 智trí 性tánh 乃nãi 本bổn 來lai 具cụ 足túc (# 非phi 新tân 新tân 有hữu )# 。

然nhiên 本bổn 寂tịch 不bất 能năng 自tự 見kiến 。 實thật 由do 般Bát 若Nhã 之chi 功công (# 理lý 非phi 智trí 不bất 能năng 顯hiển )# 。

般Bát 若Nhã 之chi 與dữ 智trí 性tánh 。 翻phiên 覆phú 相tương/tướng 成thành (# 智trí 非phi 理lý 不bất 能năng 生sanh )# 。

本bổn 智trí 之chi 與dữ 始thỉ 終chung 。 兩lưỡng 體thể 雙song 絕tuyệt (# 本bổn 末mạt 俱câu 泯mẫn )# 。

證chứng 入nhập 則tắc 妙diệu 覺giác 圓viên 明minh 。 (# 體thể 無vô 瑕hà 翳ế )# 悟ngộ 本bổn 則tắc 因nhân 果quả 交giao 徹triệt (# 凡phàm 聖thánh 相tương/tướng 入nhập )# 。

心tâm 心tâm 作tác 佛Phật 。 無vô 一nhất 心tâm 而nhi 非phi 佛Phật 心tâm 。 (# 念niệm 念niệm 全toàn 真chân )# 處xứ 處xứ 證chứng 真chân 。 無vô 一nhất 塵trần 而nhi 非phi 佛Phật 國quốc (# 即tức 染nhiễm 而nhi 淨tịnh )# 。

真chân 妄vọng 物vật 我ngã 。 舉cử 一nhất 全toàn 收thu 。 (# 二nhị 而nhi 不bất 二nhị )# 心tâm 佛Phật 眾chúng 生sanh 。 炳bỉnh 然nhiên 齊tề 致trí (# 不bất 二nhị 而nhi 二nhị )# 。

迷mê 則tắc 人nhân 隨tùy 於ư 法pháp 。 法pháp 法pháp 萬vạn 差sai 而nhi 人nhân 不bất 同đồng (# 迷mê 真chân 逐trục 妄vọng )# 。

悟ngộ 則tắc 法pháp 隨tùy 於ư 人nhân 。 人nhân 人nhân 一nhất 致trí 而nhi 融dung 萬vạn 境cảnh (# 物vật 象tượng 無vô 體thể )# 。

言ngôn 窮cùng 慮lự 絕tuyệt 。 何hà 果quả 何hà 因nhân 。 (# 本bổn 離ly 言ngôn 念niệm )# 體thể 本bổn 寂tịch 寥liêu 。 孰thục 同đồng 孰thục 異dị (# 非phi 同đồng 異dị 境cảnh )# 。

唯duy 志chí 懷hoài 虗hư 朗lãng 。 消tiêu 息tức 沖# 融dung (# 佩bội 道đạo 之chi 士sĩ 。 契khế 之chi 即tức 神thần )# 。

其kỳ 猶do 透thấu 水thủy 月nguyệt 華hoa 。 虗hư 而nhi 可khả 見kiến 。 (# 喻dụ 也dã )# 無vô 心tâm 鏡kính 像tượng 。 照chiếu 而nhi 常thường 空không 矣hĩ (# 虛hư 心tâm 之chi 鑑giám )# 。

心tâm 要yếu 法Pháp 門môn 頌tụng

欲dục 達đạt 心tâm 源nguyên 淨tịnh (# 所sở 迷mê 之chi 理lý )# 。 須tu 知tri 我ngã 相tương/tướng 空không (# 萬vạn 物vật 自tự 虗hư )# 。

形hình 容dung 何hà 處xứ 實thật (# 緣duyên 生sanh 本bổn 無vô )# 。 念niệm 慮lự 本bổn 無vô 從tùng (# 起khởi 處xứ 不bất 真chân )# 。

豁hoát 爾nhĩ 靈linh 明minh 現hiện (# 似tự 日nhật 初sơ 出xuất )# 。 翛# 然nhiên 世thế 界giới 通thông (# 即tức 無vô 障chướng 礙ngại )# 。

真chân 金kim 開khai 伏phục 藏tạng (# 情tình 忘vong 理lý 現hiện )# 。 赫hách 日nhật 出xuất 瞑minh 矇# (# 智trí 起khởi 惑hoặc 忘vong )# 。

試thí 將tương 心tâm 比tỉ 佛Phật (# 性tánh 無vô 異dị 故cố )# 。 與dữ 佛Phật 始thỉ 終chung 同đồng (# 真chân 妄vọng 無vô 別biệt )# 。

答đáp 順thuận 宗tông 心tâm 要yếu 法Pháp 門môn (# 終chung )#