華Hoa 嚴Nghiêm 發Phát 菩Bồ 提Đề 心Tâm 章Chương

唐Đường 法Pháp 藏Tạng 述Thuật

華hoa 嚴nghiêm 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 章chương 凡phàm 例lệ

此thử 章chương 別biệt 有hữu 異dị 本bổn 。 而nhi 文văn 畫họa 多đa 紕# 謬mậu 。 字tự 句cú 頗phả 缺khuyết 脫thoát 。 今kim 以dĩ 梅mai 尾vĩ 南nam 都đô 諸chư 本bổn 隨tùy 義nghĩa 參tham 訂# 改cải 正chánh 。 筆bút 削tước 非phi 私tư 意ý 也dã 。 每mỗi 值trị 文văn 有hữu 大đại 異dị 。 繫hệ 之chi 鼇# 頭đầu 。 《# 法Pháp 界Giới 義nghĩa 鏡kính 》# 曰viết 。

香hương 象tượng 大đại 師sư 《# 菩Bồ 提Đề 心tâm 章chương 》# 載tái 法Pháp 界Giới 觀quán 門môn 。 以dĩ 明minh 發phát 心tâm 相tương/tướng 。

故cố 今kim 章chương 明minh 第đệ 四tứ 表biểu 德đức 中trung 有hữu 五ngũ 門môn 。

自tự 第đệ 一nhất 真chân 空không 觀quán 至chí 第đệ 三tam 周chu 遍biến 含hàm 容dung 觀quán 。 全toàn 舉cử 彼bỉ 觀quán 文văn 耳nhĩ 也dã 。 又hựu 如như 圓viên 超siêu 《# 疏sớ/sơ 鈔sao 錄lục 》# 。 凝ngưng 然nhiên 《# 華hoa 嚴nghiêm 宗tông 要yếu 義nghĩa 》# 。 永vĩnh 超siêu 《# 東đông 域vực 傳truyền 燈đăng 錄lục 》# 及cập 《# 高cao 山sơn 寺tự 藏tạng 目mục 》# 等đẳng 。 皆giai 標tiêu 為vi 賢hiền 首thủ 撰soạn 也dã 。 世thế 別biệt 有hữu 題đề 為vi 《# 華Hoa 嚴Nghiêm 三Tam 昧Muội 章chương 》# 者giả 。 然nhiên 其kỳ 文văn 大đại 同đồng 此thử 章chương 。 今kim 謂vị 是thị 乃nãi 後hậu 學học 誤ngộ 以dĩ 今kim 章chương 殘tàn 編biên 為vi 《# 三tam 昧muội 章chương 》# 者giả 耶da 。 故cố 《# 探thám 玄huyền 記ký 》# 說thuyết 十thập 重trọng/trùng 唯duy 識thức 曰viết 。

上thượng 來lai 所sở 明minh 約ước 教giáo 就tựu 解giải 而nhi 說thuyết 。 若nhược 就tựu 觀quán 。 行hành 。 亦diệc 有hữu 十thập 重trọng/trùng 。 如như 一nhất 卷quyển 《# 華Hoa 嚴Nghiêm 三Tam 昧Muội 。 》# 中trung 說thuyết 云vân 。

然nhiên 考khảo 世thế 所sở 題đề 為vi 《# 三tam 昧muội 章chương 》# 者giả 。 總tổng 無vô 其kỳ 文văn 。 故cố 知tri 彼bỉ 非phi 其kỳ 於ư 《# 探thám 玄huyền 記ký 》# 所sở 指chỉ 者giả 必tất 矣hĩ 。

正chánh 德đức 四tứ 年niên 納nạp 錦cẩm 綾lăng 山sơn 曼mạn 陀đà 羅la 院viện

華hoa 嚴nghiêm 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 章chương

魏ngụy 國quốc 西tây 寺tự 沙Sa 門Môn 法Pháp 藏tạng 述thuật

發phát 心tâm 第đệ 一nhất 。 簡giản 教giáo 第đệ 二nhị 。 顯hiển 過quá 第đệ 三tam 。 表biểu 德đức 第đệ 四tứ 。

初sơ 中trung 問vấn 曰viết 。

云vân 何hà 名danh 為vi 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。

答đáp 曰viết 。

依y 起khởi 信tín 論luận 有hữu 三tam 種chủng 心tâm 。

一nhất 者giả 。 直trực 心tâm 。 正chánh 念niệm 真Chân 如Như 法pháp 故cố 。 二nhị 者giả 。 深thâm 心tâm 。 樂nhạo/nhạc/lạc 修tu 一nhất 切thiết 諸chư 善thiện 行hành 故cố 。 三tam 者giả 。 大đại 悲bi 心tâm 。 救cứu 度độ 一nhất 切thiết 。 苦khổ 眾chúng 生sanh 故cố 。 依y 此thử 三tam 心tâm 。 各các 曲khúc 開khai 十thập 門môn 。

就tựu 初sơ 直trực 心tâm 中trung 。 具cụ 有hữu 十thập 心tâm 。

一nhất 者giả 。 廣quảng 大đại 心tâm 。 謂vị 誓thệ 願nguyện 觀quán 一nhất 切thiết 法pháp 。 悉tất 如như 如như 故cố 。

二nhị 者giả 。 甚thậm 深thâm 心tâm 。 謂vị 誓thệ 願nguyện 觀quán 真Chân 如Như 。 要yếu 盡tận 源nguyên 底để 故cố 。

三tam 者giả 。 方phương 便tiện 心tâm 。 謂vị 推thôi 求cầu 簡giản 擇trạch 。 趣thú 真chân 方phương 便tiện 故cố 。

四tứ 者giả 。 堅kiên 固cố 心tâm 。 謂vị 設thiết 逢phùng 極cực 苦khổ 樂lạc 受thọ 。 此thử 觀quán 心tâm 不bất 捨xả 離ly 故cố 。

五ngũ 者giả 。 無vô 間gian 心tâm 。 謂vị 觀quán 此thử 真Chân 如Như 理lý 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 。 不bất 覺giác 其kỳ 久cửu 故cố 。

六lục 者giả 。 折chiết 伏phục 心tâm 。 謂vị 若nhược 失thất 念niệm 煩phiền 惱não 暫tạm 起khởi 。 即tức 覺giác 察sát 折chiết 伏phục 令linh 盡tận 。 使sử 觀quán 心tâm 相tương 續tục 故cố 。

七thất 者giả 。 善thiện 巧xảo 心tâm 。 謂vị 觀quán 真chân 理lý 。 不bất 礙ngại 隨tùy 事sự 。 巧xảo 修tu 萬vạn 行hạnh 故cố 。

八bát 者giả 。 不bất 二nhị 心tâm 。 謂vị 隨tùy 事sự 萬vạn 行hạnh 。 與dữ 一nhất 味vị 真chân 理lý 融dung 無vô 二nhị 故cố 。

九cửu 者giả 。 無vô 礙ngại 心tâm 。 謂vị 理lý 事sự 既ký 全toàn 融dung 不bất 二nhị 。 還hoàn 令linh 全toàn 理lý 之chi 事sự 互hỗ 相tương 即tức 入nhập 故cố 。

十thập 者giả 。 圓viên 明minh 心tâm 。 謂vị 頓đốn 觀quán 法Pháp 界Giới 全toàn 一nhất 全toàn 多đa 。 同đồng 時thời 顯hiển 現hiện 無vô 障chướng 無vô 礙ngại 故cố 。

第đệ 二nhị 深thâm 心tâm 中trung 。 亦diệc 具cụ 十thập 心tâm 。

一nhất 者giả 。 廣quảng 大đại 心tâm 。 謂vị 於ư 遍biến 法Pháp 界Giới 。 一Nhất 切Thiết 行Hạnh 門Môn 。 誓thệ 當đương 修tu 習tập 學học 故cố 。

二nhị 者giả 。 修tu 行hành 心tâm 。 謂vị 於ư 此thử 無vô 邊biên 行hành 海hải 。 對đối 緣duyên 修tu 造tạo 故cố 。

三tam 者giả 。 究cứu 竟cánh 心tâm 。 謂vị 凡phàm 所sở 修tu 學học 。 要yếu 當đương 成thành 就tựu 。 乃nãi 至chí 菩Bồ 提Đề 故cố 。

四tứ 者giả 。 忍nhẫn 苦khổ 心tâm 。 謂vị 能năng 忍nhẫn 大đại 苦khổ 。 修tu 諸chư 難nạn 行hành 。 不bất 以dĩ 為vi 難nan 故cố 。

五ngũ 者giả 。 無vô 厭yếm 足túc 心tâm 。 謂vị 頓đốn 修tu 多đa 行hành 。 情tình 無vô 厭yếm 足túc 故cố 。

六lục 者giả 。 無vô 疲bì 倦quyện 心tâm 。 謂vị 於ư 一nhất 一nhất 難nan 行hành 多đa 時thời 。 勇dũng 悍hãn 無vô 疲bì 倦quyện 故cố 。

七thất 者giả 。 常thường 心tâm 。 謂vị 於ư 一nhất 一nhất 行hành 。 各các 盡tận 未vị 來lai 際tế 。 念niệm 念niệm 相tương 續tục 。 恆hằng 不bất 斷đoạn 故cố 。

八bát 者giả 。 不bất 求cầu 果quả 報báo 心tâm 。 謂vị 修tu 此thử 諸chư 行hành 。 不bất 求cầu 人nhân 天thiên 。 二Nhị 乘Thừa 果Quả 故cố 。

九cửu 者giả 。 歡hoan 喜hỷ 心tâm 。 謂vị 凡phàm 修tu 諸chư 行hành 。 稱xưng 本bổn 求cầu 心tâm 。 皆giai 大đại 歡hoan 喜hỷ 故cố 。

十thập 者giả 。 不bất 顛điên 倒đảo 心tâm 。 謂vị 凡phàm 所sở 修tu 行hành 。 皆giai 離ly 二Nhị 乘Thừa 。 俱câu 絕tuyệt 三tam 輪luân 故cố 。

第đệ 三tam 大đại 悲bi 心tâm 中trung 。 亦diệc 具cụ 十thập 心tâm 。

一nhất 者giả 。 廣quảng 大đại 心tâm 。 謂vị 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 立lập 誓thệ 願nguyện 。 將tương 度độ 脫thoát 故cố 。

二nhị 者giả 。 最tối 勝thắng 心tâm 。 謂vị 度độ 彼bỉ 要yếu 當đương 得đắc 佛Phật 果Quả 故cố 。

三tam 者giả 。 巧xảo 方phương 便tiện 心tâm 。 謂vị 求cầu 度độ 眾chúng 生sanh 。 巧xảo 方phương 便tiện 法pháp 。 要yếu 當đương 成thành 熟thục 故cố 。

四tứ 者giả 。 忍nhẫn 苦khổ 心tâm 。 謂vị 堪kham 忍nhẫn 代đại 彼bỉ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 受thọ 大đại 苦khổ 故cố 。

五ngũ 者giả 。 無vô 厭yếm 足túc 心tâm 。 謂vị 於ư 一nhất 一nhất 難nan 化hóa 眾chúng 生sanh 。 化hóa 以dĩ 無vô 量lượng 方phương 便tiện 。 無vô 厭yếm 足túc 故cố 。

六lục 者giả 。 無vô 疲bì 倦quyện 心tâm 。 謂vị 化hóa 難nan 化hóa 眾chúng 生sanh 。 設thiết 於ư 無vô 量lượng 劫kiếp 。 荷hà 負phụ 眾chúng 生sanh 苦khổ 。 不bất 以dĩ 為vi 勞lao 故cố 。

七thất 者giả 。 常thường 心tâm 。 謂vị 於ư 一nhất 一nhất 眾chúng 生sanh 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 。 念niệm 念niệm 無vô 間gian 。 不bất 休hưu 息tức 故cố 。

八bát 者giả 。 不bất 求cầu 恩ân 報báo 心tâm 。 謂vị 於ư 諸chư 眾chúng 生sanh 。 作tác 此thử 廣quảng 大đại 饒nhiêu 益ích 。 終chung 不bất 希hy 望vọng 。 毛mao 端đoan 恩ân 報báo 故cố 。

九cửu 者giả 。 歡hoan 喜hỷ 心tâm 。 謂vị 令linh 眾chúng 生sanh 。 得đắc 安an 樂lạc 時thời 。 通thông 令linh 得đắc 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 樂nhạo/nhạc/lạc 。 釋Thích 梵Phạm 天Thiên 王Vương 。 乃nãi 至chí 二Nhị 乘Thừa 及cập 大đại 涅Niết 槃Bàn 等đẳng 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 。

十thập 者giả 。 不bất 顛điên 倒đảo 心tâm 。 謂vị 不bất 見kiến 能năng 化hóa 及cập 所sở 化hóa 故cố 。

第đệ 二nhị 簡giản 教giáo 者giả 。

問vấn 。

眾chúng 生sanh 修tu 行hành 。 為vi 要yếu 籍tịch 受thọ 持trì 聖thánh 教giáo 。 方phương 成thành 行hành 耶da 。 為vi 要yếu 須tu 捨xả 教giáo 法pháp 行hành 。 方phương 成thành 立lập 耶da 。

答đáp 。

通thông 辨biện 此thử 義nghĩa 。 略lược 有hữu 十thập 類loại 眾chúng 生sanh 。

一nhất 者giả 。 自tự 有hữu 眾chúng 生sanh 元nguyên 不bất 識thức 教giáo 。 懸huyền 捨xả 聖thánh 言ngôn 。 師sư 自tự 妄vọng 心tâm 。 或hoặc 隨tùy 邪tà 友hữu 違vi 教giáo 修tu 行hành 。 以dĩ 為vi 心tâm 要yếu 。 外ngoại 現hiện 威uy 儀nghi 。 內nội 實thật 朽hủ 懶lãn 。 巧xảo 偽ngụy 誑cuống 惑hoặc 。 是thị 魔ma 徒đồ 黨đảng 。 此thử 為vi 最tối 惡ác 人nhân 也dã 。

二nhị 者giả 。 自tự 有hữu 眾chúng 生sanh 亦diệc 背bối/bội 聖thánh 教giáo 不bất 讀đọc 經Kinh 典điển 。 唯duy 以dĩ 質chất 直trực 心tâm 。 隨tùy 逐trục 前tiền 巧xảo 偽ngụy 人nhân 。 謂vị 為vi 出xuất 要yếu 。 勤cần 苦khổ 修tu 行hành 竟cánh 無vô 所sở 益ích 。 此thử 雖tuy 勝thắng 於ư 前tiền 類loại 。 猶do 非phi 好hảo/hiếu 人nhân 也dã 。 此thử 上thượng 二nhị 人nhân 俱câu 捨xả 聖thánh 教giáo 。 不bất 得đắc 義nghĩa 理lý 。

三tam 者giả 。 自tự 有hữu 眾chúng 生sanh 聞văn 前tiền 二nhị 人nhân 背bối/bội 教giáo 為vi 損tổn 。 即tức 便tiện 唯duy 讀đọc 聖thánh 言ngôn 不bất 解giải 義nghĩa 意ý 。 莫mạc 知tri 修tu 行hành 。 唯duy 以dĩ 巧xảo 偽ngụy 傍bàng 依y 聖thánh 教giáo 。 求cầu 名danh 求cầu 利lợi 。 違vi 自tự 所sở 誦tụng 。 順thuận 妄vọng 背bội 真chân 。 此thử 雖tuy 不bất 捨xả 聖thánh 言ngôn 。 猶do 非phi 好hảo/hiếu 人nhân 也dã 。

四tứ 者giả 。 自tự 有hữu 眾chúng 生sanh 雖tuy 受thọ 持trì 讀đọc 誦tụng 。 唯duy 逐trục 文văn 句cú 。 不bất 知tri 義nghĩa 理lý 。 不bất 解giải 修tu 行hành 。 唯duy 以dĩ 直trực 心tâm 讀đọc 誦tụng 為vi 業nghiệp 。 雖tuy 無vô 巧xảo 偽ngụy 勝thắng 過quá 前tiền 人nhân 。 猶do 非phi 究cứu 竟cánh 。 此thử 上thượng 二nhị 人nhân 俱câu 不bất 捨xả 聖thánh 教giáo 而nhi 不bất 得đắc 義nghĩa 理lý 也dã 。

五ngũ 者giả 。 自tự 有hữu 眾chúng 生sanh 讀đọc 誦tụng 聖thánh 教giáo 。 分phần/phân 知tri 解giải 行hành 。 隨tùy 力lực 修tu 行hành 。 多đa 讀đọc 文văn 句cú 。 少thiểu 有hữu 修tu 行hành 。 雖tuy 是thị 好hảo/hiếu 人nhân 。 猶do 未vị 究cứu 竟cánh 。

六lục 者giả 。 自tự 有hữu 眾chúng 生sanh 廣quảng 尋tầm 聖thánh 教giáo 。 遍biến 知tri 解giải 行hành 。 漸tiệm 略lược 聖thánh 言ngôn 。 而nhi 順thuận 教giáo 修tu 行hành 。 取thủ 意ý 專chuyên 修tu 不bất 復phục 多đa 讀đọc 。 此thử 雖tuy 復phục 勝thắng 前tiền 。 猶do 非phi 究cứu 竟cánh 。

七thất 者giả 。 自tự 有hữu 眾chúng 生sanh 受thọ 持trì 聖thánh 教giáo 深thâm 會hội 其kỳ 意ý 。 亡vong 筌thuyên 得đắc 實thật 。 唯duy 在tại 修tu 行hành 。 不bất 復phục 尋tầm 言ngôn 。 雖tuy 捨xả 教giáo 筌thuyên 。 猶do 非phi 究cứu 竟cánh 。

八bát 者giả 。 自tự 有hữu 眾chúng 生sanh 尋tầm 教giáo 得đắc 旨chỉ 。 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 無vô 不bất 穪# 性tánh 。 是thị 故cố 於ư 文văn 字tự 教giáo 法pháp 亦diệc 不bất 待đãi 捨xả 離ly 。 持trì 此thử 順thuận 稱xưng 之chi 教giáo 則tắc 為vi 正chánh 行hạnh 。 此thử 雖tuy 不bất 捨xả 教giáo 而nhi 得đắc 真chân 。 猶do 非phi 究cứu 竟cánh 。

九cửu 者giả 。 自tự 有hữu 眾chúng 生sanh 常thường 受thọ 持trì 稱xưng 性tánh 之chi 言ngôn 教giáo 。 遂toại 得đắc 於ư 教giáo 不bất 捨xả 不bất 著trước 。 恆hằng 觀quán 絕tuyệt 言ngôn 之chi 真chân 理lý 。 乃nãi 得đắc 於ư 理lý 亦diệc 不bất 捨xả 亦diệc 不bất 滯trệ 。 俱câu 起khởi 二nhị 行hành 故cố 。 《# 經kinh 》# 曰viết 。

聖thánh 說thuyết 法Pháp 。 聖thánh 默mặc 然nhiên 。

者giả 。 是thị 其kỳ 事sự 也dã 。 此thử 雖tuy 理lý 事sự 無vô 礙ngại 。 二nhị 行hành 俱câu 起khởi 。 猶do 非phi 究cứu 竟cánh 。

十thập 者giả 。 自tự 有hữu 眾chúng 生sanh 尋tầm 教giáo 得đắc 真chân 。 會hội 理lý 。 教giáo 無vô 礙ngại 常thường 觀quán 理lý 而nhi 不bất 礙ngại 持trì 教giáo 。 恆hằng 誦tụng 習tập 而nhi 不bất 礙ngại 觀quán 空không 。 故cố 《# 經kinh 》# 曰viết 。

成thành 就tựu 第đệ 一nhất 。 誠thành 諦đế 之chi 語ngữ 。 如như 說thuyết 能năng 行hành 。 如như 行hành 能năng 說thuyết 。 乃nãi 至chí 學học 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 無vô 二nhị 語ngữ 。 隨tùy 順thuận 如Như 來Lai 。 一Nhất 切Thiết 智Trí 慧Tuệ 。

等đẳng 。 此thử 則tắc 理lý 教giáo 俱câu 融dung 。 合hợp 成thành 一nhất 觀quán 。 方phương 為vi 究cứu 竟cánh 也dã 。

第đệ 三tam 顯hiển 過quá 者giả 。

問vấn 。

色sắc 空không 。 空không 色sắc 為vi 相tương/tướng 即tức 耶da 。 為vi 不bất 相tương 即tức 耶da 。

答đáp 。

有hữu 二nhị 門môn 。

一nhất 。 顯hiển 過quá 。 二nhị 。 表biểu 德đức 。

第đệ 一nhất 顯hiển 過quá 中trung 有hữu 四tứ 句cú 。

謂vị 即tức 亦diệc 不bất 可khả 。 非phi 即tức 亦diệc 不bất 可khả 。 俱câu 亦diệc 不bất 可khả 。 俱câu 非phi 亦diệc 不bất 可khả 。

初sơ 中trung 有hữu 二nhị 。

謂vị 據cứ 人nhân 及cập 法pháp 。

就tựu 人nhân 有hữu 四tứ 句cú 。

若nhược 色sắc 即tức 空không 。 有hữu 二nhị 過quá 失thất 。

一nhất 。 凡phàm 迷mê 同đồng 聖thánh 過quá 。 以dĩ 凡phàm 夫phu 見kiến 色sắc 。 即tức 是thị 空không 故cố 。 二nhị 。 聖thánh 智trí 同đồng 凡phàm 過quá 。 以dĩ 所sở 證chứng 真chân 空không 。 即tức 是thị 凡phàm 見kiến 色sắc 故cố 。 若nhược 空không 即tức 色sắc 。 亦diệc 有hữu 二nhị 過quá 失thất 。

一nhất 。 聖thánh 應ưng 同đồng 凡phàm 。 見kiến 妄vọng 色sắc 故cố 。 二nhị 。 凡phàm 應ưng 同đồng 聖thánh 。 見kiến 真chân 空không 故cố 。

就tựu 法pháp 四tứ 句cú 者giả 。

若nhược 色sắc 即tức 空không 。 還hoàn 有hữu 二nhị 過quá 失thất 。

一nhất 。 壞hoại 俗tục 諦đế 過quá 。 以dĩ 青thanh 。 黃hoàng 等đẳng 色sắc 即tức 是thị 真chân 空không 。 則tắc 無vô 別biệt 俗tục 故cố 。 二nhị 者giả 。 壞hoại 真Chân 諦Đế 過quá 。 既ký 以dĩ 青thanh 。 黃hoàng 等đẳng 相tương/tướng 為vi 真chân 空không 。 則tắc 別biệt 無vô 真chân 空không 故cố 。 若nhược 空không 即tức 色sắc 。 亦diệc 有hữu 二nhị 過quá 失thất 。

一nhất 。 壞hoại 真Chân 諦Đế 過quá 。 以dĩ 空không 是thị 青thanh 。 黃hoàng 等đẳng 。 則tắc 無vô 真chân 空không 故cố 。 二nhị 。 壞hoại 俗tục 諦đế 過quá 。 以dĩ 真chân 空không 為vi 色sắc 。 則tắc 無vô 妄vọng 色sắc 故cố 。

第đệ 二nhị 非phi 即tức 亦diệc 不bất 可khả 者giả 。 亦diệc 有hữu 二nhị 失thất 。

據cứ 人nhân 四tứ 句cú 者giả 。

若nhược 色sắc 不bất 即tức 空không 。 有hữu 二nhị 失thất 。

一nhất 者giả 。 凡phàm 迷mê 不bất 成thành 過quá 。 以dĩ 所sở 見kiến 色sắc 。 非phi 虛hư 妄vọng 故cố 。 二nhị 。 凡phàm 無vô 悟ngộ 聖thánh 過quá 。 以dĩ 所sở 見kiến 妄vọng 色sắc 。 隔cách 真chân 空không 故cố 。 若nhược 空không 不bất 即tức 色sắc 。 亦diệc 有hữu 二nhị 失thất 。

一nhất 。 聖thánh 智trí 不bất 成thành 過quá 。 以dĩ 空không 取thủ 色sắc 外ngoại 是thị 。 非phi 真chân 空không 故cố 。 二nhị 。 聖thánh 不bất 從tùng 凡phàm 過quá 。 以dĩ 空không 異dị 妄vọng 色sắc 。 聖thánh 自tự 聖thánh 故cố 。

就tựu 法pháp 四tứ 句cú 者giả 。

若nhược 色sắc 不bất 即tức 空không 。 亦diệc 有hữu 二nhị 失thất 。

一nhất 。 壞hoại 俗tục 諦đế 過quá 。 以dĩ 色sắc 不bất 無vô 性tánh 。 則tắc 待đãi 緣duyên 不bất 得đắc 有hữu 故cố 。 二nhị 。 壞hoại 真Chân 諦Đế 過quá 。 以dĩ 不bất 會hội 色sắc 歸quy 空không 。 則tắc 無vô 真chân 空không 故cố 。 若nhược 空không 不bất 即tức 色sắc 。 亦diệc 有hữu 二nhị 失thất 。

一nhất 。 壞hoại 真Chân 諦Đế 過quá 。 以dĩ 色sắc 外ngoại 斷đoạn 空không 。 理lý 非phi 真chân 故cố 。 二nhị 。 壞hoại 俗tục 諦đế 過quá 。 以dĩ 空không 非phi 色sắc 妄vọng 。 無vô 依y 故cố 。

第đệ 三tam 俱câu 亦diệc 不bất 可khả 者giả 。 謂vị 若nhược 色sắc 即tức 空không 。 不bất 即tức 空không 。 空không 即tức 色sắc 。 不bất 即tức 色sắc 。 亦diệc 有hữu 二nhị 種chủng 失thất 。

初sơ 。 據cứ 人nhân 。 有hữu 二nhị 失thất 。

一nhất 。 凡phàm 聖thánh 雜tạp 亂loạn 過quá 。 二nhị 。 迷mê 悟ngộ 不bất 成thành 過quá 。

次thứ 就tựu 法pháp 。 亦diệc 有hữu 二nhị 失thất 。

一nhất 。 二nhị 諦đế 雜tạp 亂loạn 過quá 。 二nhị 。 二nhị 諦đế 不bất 成thành 過quá 。 思tư 之chi 可khả 見kiến 。

第đệ 四tứ 俱câu 非phi 亦diệc 不bất 可khả 者giả 。 謂vị 若nhược 色sắc 非phi 空không 。 非phi 不bất 空không 。 空không 非phi 色sắc 。 非phi 不bất 色sắc 者giả 。 亦diệc 有hữu 二nhị 種chủng 失thất 。

就tựu 人nhân 。 有hữu 二nhị 失thất 。

一nhất 。 迷mê 無vô 悟ngộ 聖thánh 期kỳ 。 悟ngộ 不bất 從tùng 凡phàm 過quá 。 二nhị 。 聖thánh 凡phàm 雜tạp 亂loạn 。 二nhị 位vị 俱câu 壞hoại 過quá 。

二nhị 。 據cứ 法pháp 者giả 。 亦diệc 有hữu 二nhị 失thất 。

一nhất 。 二nhị 諦đế 各các 別biệt 。 俱câu 不bất 成thành 過quá 。 二nhị 。 二nhị 諦đế 混hỗn 雜tạp 。 失thất 法pháp 體thể 過quá 。 思tư 之chi 可khả 見kiến 。

第đệ 四tứ 表biểu 德đức 者giả 。 自tự 有hữu 五ngũ 門môn 。

一nhất 。 真chân 空không 觀quán 。 二nhị 。 理lý 事sự 無vô 礙ngại 觀quán 。 三tam 。 周chu 偏thiên 含hàm 容dung 觀quán 。 四tứ 。 色sắc 空không 章chương 十thập 門môn 止Chỉ 觀Quán 。 五ngũ 。 理lý 事sự 圓viên 融dung 義nghĩa 。

第đệ 一nhất 真chân 空không 觀quán 法pháp 。 於ư 中trung 略lược 作tác 四tứ 句cú 十thập 門môn 。

一nhất 。 會hội 色sắc 歸quy 空không 觀quán 。 二nhị 。 明minh 空không 即tức 色sắc 觀quán 。 三tam 。 空không 色sắc 無vô 礙ngại 觀quán 。 四tứ 。 泯mẫn 絕tuyệt 無vô 寄ký 觀quán 。

就tựu 初sơ 門môn 中trung 為vi 四tứ 。

一nhất 。 色sắc 不bất 即tức 空không 。 以dĩ 即tức 空không 故cố 。

何hà 以dĩ 故cố 。 以dĩ 色sắc 不bất 即tức 斷đoạn 空không 故cố 。 不bất 是thị 空không 也dã 。 以dĩ 色sắc 舉cử 體thể 是thị 真chân 空không 也dã 。 故cố 云vân 以dĩ 即tức 空không 故cố 。 良lương 由do 即tức 是thị 真chân 空không 故cố 。 非phi 斷đoạn 空không 也dã 。 是thị 故cố 言ngôn 由do 是thị 空không 。 故cố 不bất 是thị 空không 也dã 。

二nhị 。 色sắc 不bất 即tức 空không 。 以dĩ 即tức 空không 故cố 。

何hà 以dĩ 故cố 。 以dĩ 青thanh 。 黃hoàng 之chi 相tướng 。 非phi 是thị 真chân 空không 之chi 理lý 。 故cố 云vân 不bất 即tức 空không 。 然nhiên 青thanh 。 黃hoàng 無vô 體thể 。 莫mạc 不bất 皆giai 空không 。 故cố 云vân 即tức 空không 。 良lương 以dĩ 青thanh 。 黃hoàng 無vô 體thể 之chi 空không 。 非phi 即tức 青thanh 。 黃hoàng 。 故cố 云vân 不bất 即tức 空không 也dã 。

三tam 。 色sắc 不bất 即tức 空không 。 以dĩ 即tức 空không 故cố 。

何hà 以dĩ 故cố 。 以dĩ 空không 中trung 無vô 色sắc 。 故cố 不bất 即tức 空không 。 會hội 色sắc 無vô 體thể 。 故cố 是thị 即tức 空không 。 良lương 由do 會hội 色sắc 歸quy 空không 。 空không 中trung 必tất 無vô 有hữu 色sắc 。 是thị 故cố 由do 色sắc 空không 。 故cố 色sắc 非phi 空không 也dã 。

上thượng 三tam 句cú 以dĩ 法pháp 揀giản 情tình 訖ngật 。

四tứ 。 色sắc 即tức 是thị 空không 。

何hà 以dĩ 故cố 。 凡phàm 是thị 色sắc 法pháp 必tất 不bất 異dị 真chân 空không 。 以dĩ 諸chư 色sắc 法pháp 。 必tất 無vô 性tánh 故cố 。 是thị 故cố 色sắc 即tức 是thị 空không 。 如như 色sắc 空không 既ký 爾nhĩ 。 一nhất 切thiết 法pháp 亦diệc 然nhiên 。 思tư 之chi 。

第đệ 二nhị 明minh 空không 即tức 色sắc 觀quán 者giả 。 於ư 中trung 亦diệc 作tác 四tứ 門môn 。

一nhất 。 空không 不bất 即tức 色sắc 。 以dĩ 空không 即tức 色sắc 故cố 。

何hà 以dĩ 故cố 。 斷đoạn 空không 不bất 即tức 是thị 色sắc 。 故cố 云vân 非phi 色sắc 。 真chân 空không 必tất 不bất 異dị 色sắc 。 故cố 云vân 空không 即tức 色sắc 。 是thị 故cố 要yếu 由do 真chân 空không 即tức 色sắc 故cố 。 令linh 斷đoạn 空không 不bất 即tức 色sắc 也dã 。

二nhị 。 空không 不bất 即tức 色sắc 。 以dĩ 空không 即tức 色sắc 故cố 。

何hà 以dĩ 故cố 。 以dĩ 空không 理lý 非phi 青thanh 。 黃hoàng 。 故cố 云vân 空không 不bất 即tức 色sắc 。 然nhiên 非phi 青thanh 。 黃hoàng 之chi 真chân 空không 。 必tất 不bất 異dị 青thanh 。 黃hoàng 故cố 。 是thị 故cố 言ngôn 空không 即tức 色sắc 。 要yếu 由do 不bất 異dị 青thanh 。 黃hoàng 故cố 。 不bất 即tức 青thanh 。 黃hoàng 。 故cố 言ngôn 空không 即tức 色sắc 。 不bất 即tức 色sắc 也dã 。

三tam 。 空không 不bất 即tức 色sắc 。 以dĩ 空không 即tức 色sắc 故cố 。

何hà 以dĩ 故cố 。 空không 是thị 所sở 依y 。 非phi 能năng 依y 故cố 。 不bất 即tức 色sắc 也dã 。 必tất 與dữ 能năng 依y 作tác 所sở 依y 。 故cố 即tức 是thị 色sắc 也dã 。 良lương 由do 是thị 所sở 依y 故cố 。 不bất 即tức 色sắc 。 是thị 所sở 依y 故cố 。 即tức 是thị 色sắc 。 是thị 故cố 言ngôn 由do 不bất 即tức 色sắc 故cố 。 即tức 是thị 色sắc 也dã 。

上thượng 三tam 句cú 亦diệc 以dĩ 法pháp 揀giản 情tình 訖ngật 。

四tứ 。 空không 即tức 是thị 色sắc 。

何hà 以dĩ 故cố 。 凡phàm 是thị 真chân 空không 必tất 不bất 異dị 色sắc 。 以dĩ 是thị 法pháp 無vô 我ngã 。 理lý 非phi 斷đoạn 滅diệt 故cố 。 是thị 故cố 空không 即tức 是thị 色sắc 。 如như 空không 色sắc 既ký 爾nhĩ 。 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 然nhiên 。 思tư 之chi 。

第đệ 三tam 色sắc 空không 無vô 礙ngại 觀quán 者giả 。 謂vị 色sắc 舉cử 體thể 不bất 異dị 空không 。 全toàn 是thị 盡tận 色sắc 之chi 空không 故cố 。 即tức 色sắc 不bất 盡tận 而nhi 空không 現hiện 。 空không 舉cử 體thể 不bất 異dị 色sắc 。 全toàn 是thị 盡tận 空không 之chi 色sắc 故cố 。 即tức 空không 。 即tức 色sắc 而nhi 空không 不bất 隱ẩn 也dã 。 是thị 故cố 菩Bồ 薩Tát 。 觀quán 色sắc 無vô 不bất 見kiến 空không 。 觀quán 空không 莫mạc 非phi 見kiến 色sắc 。 無vô 障chướng 無vô 礙ngại 。 為vi 一nhất 味vị 法pháp 。 思tư 之chi 可khả 見kiến 。

第đệ 四tứ 泯mẫn 絕tuyệt 無vô 寄ký 觀quán 者giả 。 謂vị 此thử 所sở 觀quán 真chân 空không 。 不bất 可khả 言ngôn 即tức 色sắc 。 不bất 即tức 色sắc 。 亦diệc 不bất 可khả 言ngôn 即tức 空không 。 不bất 即tức 空không 。 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 不bất 可khả 。 不bất 可khả 亦diệc 不bất 可khả 。 此thử 語ngữ 亦diệc 不bất 受thọ 。 迴hồi 絕tuyệt 無vô 寄ký 。 非phi 言ngôn 所sở 及cập 。 非phi 解giải 所sở 到đáo 。 是thị 謂vị 行hành 境cảnh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 以dĩ 生sanh 心tâm 動động 念niệm 。 即tức 乖quai 法pháp 體thể 。 失thất 正chánh 念niệm 故cố 。

又hựu 於ư 前tiền 四tứ 句cú 中trung 。 初sơ 二nhị 句cú 八bát 門môn 。 皆giai 揀giản 情tình 顯hiển 解giải 。 第đệ 三tam 句cú 一nhất 門môn 。 解giải 終chung 趣thú 行hành 。 第đệ 四tứ 句cú 一nhất 門môn 。 正chánh 成thành 行hành 體thể 。 若nhược 不bất 洞đỗng 明minh 前tiền 解giải 。 無vô 以dĩ 躡niếp 成thành 此thử 行hành 。 若nhược 不bất 解giải 此thử 行hành 。 法pháp 絕tuyệt 於ư 前tiền 解giải 。 無vô 以dĩ 成thành 其kỳ 正chánh 解giải 。 若nhược 守thủ 解giải 不bất 捨xả 。 無vô 以dĩ 入nhập 茲tư 正chánh 行hạnh 。 是thị 故cố 行hành 由do 解giải 成thành 。 行hành 起khởi 解giải 絕tuyệt 也dã 。

第đệ 二nhị 理lý 。 事sự 無vô 礙ngại 觀quán 者giả 。 謂vị 理lý 事sự 鎔dong 融dung 存tồn 亡vong 逆nghịch 順thuận 。 通thông 有hữu 十thập 門môn 。

一nhất 。 理lý 遍biến 於ư 事sự 門môn 。 謂vị 能năng 遍biến 之chi 理lý 性tánh 無vô 分phần/phân 限hạn 。 所sở 遍biến 之chi 事sự 分phần/phân 位vị 差sai 別biệt 。 一nhất 一nhất 事sự 中trung 理lý 皆giai 全toàn 遍biến 。 非phi 是thị 分phần/phân 遍biến 。

何hà 以dĩ 故cố 。 以dĩ 彼bỉ 真chân 理lý 不bất 可khả 分phần/phân 故cố 。 是thị 故cố 一nhất 一nhất 纖tiêm 塵trần 皆giai 攝nhiếp 無vô 邊biên 真chân 理lý 。 無vô 不bất 圓viên 足túc 。

二nhị 。 事sự 遍biến 於ư 理lý 門môn 。 謂vị 能năng 遍biến 之chi 事sự 是thị 有hữu 分phần/phân 限hạn 。 所sở 遍biến 之chi 理lý 要yếu 無vô 分phần/phân 限hạn 。 此thử 有hữu 分phần/phân 限hạn 之chi 事sự 。 於ư 無vô 分phần/phân 限hạn 之chi 理lý 全toàn 同đồng 。 非phi 分phần/phân 同đồng 。

何hà 以dĩ 故cố 。 以dĩ 事sự 無vô 體thể 。 還hoàn 如như 理lý 故cố 。 是thị 故cố 一nhất 塵trần 不bất 壞hoại 而nhi 遍biến 法Pháp 界Giới 也dã 。 如như 一nhất 塵trần 。 一nhất 切thiết 法pháp 亦diệc 然nhiên 。 思tư 之chi 。 此thử 全toàn 遍biến 門môn 超siêu 情tình 離ly 見kiến 。 非phi 世thế 喻dụ 能năng 況huống 。 如như 全toàn 大đại 海hải 。 在tại 一nhất 波ba 中trung 而nhi 海hải 非phi 小tiểu 。 如như 一nhất 小tiểu 波ba 。 匝táp 於ư 大đại 海hải 而nhi 波ba 非phi 大đại 。 同đồng 時thời 全toàn 遍biến 於ư 諸chư 波ba 而nhi 海hải 非phi 異dị 。 俱câu 時thời 各các 匝táp 於ư 大đại 海hải 而nhi 波ba 非phi 一nhất 。 又hựu 大đại 海hải 全toàn 遍biến 一nhất 波ba 時thời 。 不bất 妨phương 舉cử 體thể 全toàn 遍biến 於ư 諸chư 波ba 。 一nhất 波ba 全toàn 匝táp 大đại 海hải 時thời 。 諸chư 波ba 亦diệc 各các 全toàn 匝táp 。 互hỗ 不bất 相tương 礙ngại 。 思tư 之chi 。

問vấn 。

理lý 既ký 全toàn 體thể 遍biến 。 一nhất 塵trần 何hà 故cố 非phi 小tiểu 。 既ký 不bất 同đồng 塵trần 而nhi 小tiểu 。 何hà 得đắc 說thuyết 為vi 全toàn 體thể 遍biến 於ư 一nhất 塵trần 。 又hựu 一nhất 塵trần 全toàn 匝táp 於ư 理lý 性tánh 。 何hà 故cố 非phi 大đại 。 若nhược 不bất 同đồng 理lý 而nhi 廣quảng 大đại 。 何hà 得đắc 全toàn 遍biến 於ư 理lý 性tánh 。 既ký 成thành 矛mâu 盾# 。 義nghĩa 極cực 相tương 違vi 。

答đáp 。

理lý 。 事sự 相tướng 望vọng 。 各các 非phi 一nhất 異dị 。 故cố 得đắc 全toàn 收thu 。 而nhi 不bất 壞hoại 本bổn 位vị 。

先tiên 。 理lý 望vọng 事sự 有hữu 其kỳ 四tứ 句cú 。

一nhất 。 真chân 理lý 與dữ 事sự 非phi 異dị 故cố 。 真chân 理lý 全toàn 體thể 在tại 一nhất 事sự 中trung 。 二nhị 。 真chân 理lý 與dữ 事sự 非phi 一nhất 故cố 。 理lý 性tánh 恆hằng 無vô 邊biên 際tế 。 三tam 。 以dĩ 非phi 一nhất 即tức 是thị 非phi 異dị 故cố 。 無vô 邊biên 理lý 性tánh 全toàn 在tại 一nhất 塵trần 。 四tứ 。 以dĩ 非phi 異dị 即tức 是thị 非phi 一nhất 故cố 。 一nhất 塵trần 理lý 性tánh 無vô 有hữu 分phần/phân 限hạn 。

次thứ 。 以dĩ 事sự 望vọng 理lý 亦diệc 有hữu 四tứ 句cú 者giả 。

一nhất 。 事sự 法pháp 與dữ 理lý 非phi 異dị 故cố 。 一nhất 塵trần 全toàn 匝táp 於ư 理lý 性tánh 。 二nhị 。 事sự 法pháp 與dữ 理lý 非phi 一nhất 故cố 。 不bất 壞hoại 於ư 一nhất 塵trần 。 三tam 。 以dĩ 非phi 一nhất 即tức 非phi 異dị 故cố 。 一nhất 小tiểu 塵trần 匝táp 無vô 邊biên 真chân 理lý 。 四tứ 。 以dĩ 非phi 異dị 即tức 非phi 一nhất 故cố 。 匝táp 無vô 邊biên 理lý 而nhi 塵trần 不bất 大đại 。 思tư 之chi 。

問vấn 。

無vô 邊biên 理lý 性tánh 全toàn 遍biến 一nhất 塵trần 時thời 。 外ngoại 諸chư 事sự 處xứ 為vi 有hữu 理lý 性tánh 。 為vi 無vô 理lý 性tánh 。 若nhược 塵trần 外ngoại 有hữu 理lý 。 則tắc 非phi 全toàn 體thể 遍biến 一nhất 塵trần 。 若nhược 塵trần 外ngoại 無vô 理lý 。 則tắc 非phi 全toàn 體thể 遍biến 一nhất 切thiết 事sự 。 義nghĩa 甚thậm 相tương 違vi 。

答đáp 。

以dĩ 一nhất 理lý 性tánh 融dung 故cố 。 多đa 事sự 無vô 礙ngại 故cố 。 故cố 得đắc 全toàn 在tại 內nội 而nhi 全toàn 在tại 外ngoại 。 無vô 障chướng 無vô 礙ngại 。 是thị 故cố 各các 有hữu 四tứ 句cú 。

先tiên 。 就tựu 理lý 四tứ 句cú 者giả 。

一nhất 。 以dĩ 理lý 性tánh 全toàn 體thể 在tại 一nhất 切thiết 事sự 中trung 時thời 。 不bất 礙ngại 全toàn 體thể 在tại 一nhất 塵trần 處xứ 。 是thị 故cố 在tại 外ngoại 即tức 在tại 內nội 。 二nhị 。 以dĩ 全toàn 體thể 在tại 一nhất 塵trần 中trung 時thời 。 不bất 礙ngại 全toàn 體thể 在tại 餘dư 事sự 處xứ 。 是thị 故cố 在tại 內nội 即tức 在tại 外ngoại 。 三tam 。 以dĩ 無vô 二nhị 之chi 性tánh 。 各các 全toàn 在tại 一nhất 切thiết 中trung 故cố 。 是thị 故cố 亦diệc 在tại 內nội 亦diệc 在tại 外ngoại 。 四tứ 。 以dĩ 無vô 二nhị 之chi 性tánh 。 非phi 一nhất 切thiết 故cố 。 是thị 故cố 非phi 內nội 非phi 外ngoại 。 前tiền 三tam 句cú 明minh 與dữ 一nhất 切thiết 法pháp 非phi 異dị 。 此thử 之chi 一nhất 句cú 明minh 與dữ 一nhất 切thiết 法pháp 非phi 一nhất 。 良lương 為vi 非phi 一nhất 非phi 異dị 。 故cố 內nội 外ngoại 無vô 礙ngại 。

次thứ 。 就tựu 事sự 四tứ 句cú 者giả 。

一nhất 。 一nhất 事sự 全toàn 匝táp 於ư 理lý 時thời 。 不bất 礙ngại 一nhất 切thiết 事sự 法pháp 亦diệc 全toàn 匝táp 。 是thị 故cố 在tại 內nội 即tức 在tại 外ngoại 。 二nhị 。 一nhất 切thiết 事sự 法pháp 各các 匝táp 於ư 理lý 時thời 。 不bất 礙ngại 一nhất 塵trần 亦diệc 全toàn 匝táp 。 是thị 故cố 在tại 外ngoại 即tức 在tại 內nội 。 三tam 。 以dĩ 諸chư 事sự 法pháp 同đồng 時thời 各các 匝táp 故cố 。 是thị 故cố 全toàn 在tại 內nội 亦diệc 全toàn 在tại 外ngoại 。 無vô 有hữu 障chướng 礙ngại 。 四tứ 。 以dĩ 諸chư 事sự 法pháp 各các 不bất 壞hoại 故cố 。 彼bỉ 此thử 相tương 望vọng 。 非phi 內nội 亦diệc 非phi 外ngoại 。 思tư 之chi 。

三tam 。 依y 理lý 成thành 事sự 門môn 。 謂vị 事sự 無vô 別biệt 體thể 。 要yếu 因nhân 真chân 理lý 而nhi 得đắc 成thành 立lập 。 以dĩ 諸chư 緣duyên 起khởi 皆giai 無vô 自tự 性tánh 故cố 。 由do 無vô 性tánh 理lý 。 事sự 方phương 成thành 故cố 。 如như 波ba 攬lãm 水thủy 以dĩ 成thành 動động 。 水thủy 望vọng 於ư 波ba 。 能năng 成thành 立lập 故cố 。 依y 如Như 來Lai 藏tạng 。 得đắc 有hữu 諸chư 法pháp 。 當đương 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。 思tư 之chi 。

四tứ 。 事sự 能năng 顯hiển 理lý 門môn 。 謂vị 由do 事sự 攬lãm 理lý 故cố 。 則tắc 事sự 虛hư 而nhi 理lý 實thật 。 以dĩ 事sự 虛hư 故cố 。 全toàn 事sự 中trung 之chi 理lý 挺đĩnh 然nhiên 露lộ 現hiện 。 猶do 如như 波ba 相tương/tướng 虛hư 。 令linh 水thủy 體thể 露lộ 現hiện 。 當đương 知tri 此thử 中trung 。 道Đạo 理lý 亦diệc 爾nhĩ 。 思tư 之chi 。

五ngũ 。 以dĩ 理lý 奪đoạt 事sự 門môn 。 謂vị 事sự 既ký 攬lãm 理lý 成thành 。 遂toại 令linh 事sự 相tướng 皆giai 盡tận 。 唯duy 一nhất 真chân 理lý 平bình 等đẳng 顯hiển 現hiện 。 以dĩ 離ly 真chân 理lý 外ngoại 無vô 片phiến 事sự 可khả 得đắc 故cố 。 如như 水thủy 奪đoạt 波ba 。 波ba 無vô 不bất 盡tận 。 此thử 則tắc 水thủy 存tồn 已dĩ 。 壞hoại 波ba 令linh 盡tận 。

六lục 。 事sự 能năng 隱ẩn 理lý 門môn 。 謂vị 真chân 理lý 隨tùy 緣duyên 。 成thành 諸chư 事sự 法pháp 。 然nhiên 此thử 事sự 法pháp 既ký 違vi 於ư 理lý 。 遂toại 令linh 事sự 顯hiển 。 理lý 不bất 現hiện 也dã 。 如như 水thủy 成thành 波ba 。 動động 顯hiển 靜tĩnh 隱ẩn 。 《# 經kinh 》# 云vân 。

法Pháp 身thân 流lưu 轉chuyển 五ngũ 道đạo 。 名danh 曰viết 眾chúng 生sanh 。 故cố 眾chúng 生sanh 現hiện 時thời 法Pháp 身thân 不bất 現hiện 也dã 。

七thất 。 真chân 理lý 即tức 事sự 門môn 。 謂vị 凡phàm 是thị 真chân 理lý 必tất 非phi 事sự 外ngoại 。 以dĩ 是thị 法pháp 無vô 我ngã 理lý 故cố 。 事sự 必tất 依y 理lý 。 理lý 虛hư 無vô 體thể 。 是thị 故cố 此thử 理lý 舉cử 體thể 皆giai 事sự 。 方phương 為vi 真chân 理lý 。 如như 水thủy 即tức 波ba 無vô 動động 。 而nhi 非phi 濕thấp 故cố 。 即tức 水thủy 是thị 波ba 。 思tư 之chi 。

八bát 。 事sự 法pháp 即tức 理lý 門môn 。 謂vị 緣duyên 起khởi 事sự 法pháp 必tất 無vô 自tự 性tánh 。 無vô 自tự 性tánh 故cố 。 舉cử 體thể 即tức 真chân 。 故cố 說thuyết 眾chúng 生sanh 即tức 如như 。 不bất 待đãi 滅diệt 也dã 。 以dĩ 波ba 動động 相tương/tướng 舉cử 。 體thể 即tức 水thủy 故cố 。 無vô 異dị 相tướng 也dã 。

九cửu 。 真chân 理lý 非phi 事sự 門môn 。 謂vị 即tức 事sự 之chi 理lý 而nhi 非phi 是thị 事sự 。 以dĩ 真chân 。 妄vọng 異dị 故cố 。 實thật 非phi 虛hư 故cố 。 所sở 依y 非phi 能năng 依y 故cố 。 如như 即tức 波ba 之chi 水thủy 。 非phi 波ba 。 以dĩ 動động 。 濕thấp 異dị 故cố 。

十thập 。 事sự 法pháp 非phi 理lý 門môn 。 謂vị 全toàn 理lý 之chi 事sự 。 事sự 恆hằng 非phi 理lý 。 性tánh 。 相tương/tướng 異dị 故cố 。 能năng 依y 非phi 所sở 依y 故cố 。 是thị 故cố 舉cử 體thể 全toàn 理lý 而nhi 事sự 相tướng 宛uyển 然nhiên 。 如như 全toàn 水thủy 之chi 波ba 。 波ba 恆hằng 非phi 水thủy 。 以dĩ 動động 義nghĩa 。 非phi 濕thấp 故cố 。

此thử 上thượng 十thập 義nghĩa 同đồng 一nhất 緣duyên 起khởi 。 約ước 理lý 望vọng 事sự 。 則tắc 有hữu 成thành 。 有hữu 壞hoại 。 有hữu 即tức 。 有hữu 離ly 。 事sự 望vọng 於ư 理lý 。 有hữu 顯hiển 。 有hữu 隱ẩn 。 有hữu 一nhất 。 有hữu 異dị 。 逆nghịch 順thuận 自tự 在tại 。 無vô 障chướng 無vô 礙ngại 。 同đồng 時thời 頓đốn 起khởi 。 深thâm 思tư 。 令linh 觀quán 明minh 現hiện 。 是thị 謂vị 理lý 。 事sự 圓viên 融dung 無vô 礙ngại 觀quán 也dã 。

第đệ 三tam 周chu 遍biến 含hàm 容dung 觀quán 者giả 。 謂vị 事sự 如như 理lý 融dung 。 遍biến 攝nhiếp 無vô 礙ngại 。 交giao 參tham 自tự 在tại 。 略lược 辨biện 十thập 門môn 。

一nhất 。 理lý 如như 事sự 門môn 。 謂vị 事sự 法pháp 既ký 虛hư 。 相tương/tướng 無vô 不bất 盡tận 。 理lý 性tánh 真chân 實thật 。 體thể 無vô 不bất 現hiện 。 此thử 則tắc 事sự 無vô 別biệt 事sự 。 即tức 全toàn 理lý 為vi 事sự 。 是thị 故cố 菩Bồ 薩Tát 。 雖tuy 復phục 看khán 事sự 。 即tức 是thị 觀quán 理lý 。 然nhiên 說thuyết 此thử 事sự 為vi 不bất 即tức 理lý 。

二nhị 。 事sự 如như 理lý 門môn 。 謂vị 諸chư 事sự 法pháp 與dữ 理lý 非phi 異dị 。 故cố 事sự 隨tùy 理lý 而nhi 圓viên 遍biến 。 遂toại 令linh 一nhất 塵trần 。 普phổ 遍biến 法Pháp 界Giới 。 法Pháp 界Giới 全toàn 體thể 遍biến 諸chư 法pháp 時thời 。 此thử 一nhất 微vi 塵trần 亦diệc 如như 理lý 性tánh 。 全toàn 在tại 一nhất 切thiết 法pháp 中trung 。 如như 一nhất 微vi 塵trần 。 一nhất 切thiết 事sự 法pháp 亦diệc 爾nhĩ 。

三tam 。 事sự 含hàm 理lý 事sự 無vô 礙ngại 門môn 。 謂vị 諸chư 事sự 法pháp 與dữ 理lý 非phi 一nhất 故cố 。 存tồn 本bổn 一nhất 事sự 而nhi 能năng 廣quảng 容dung 。 如như 一nhất 微vi 塵trần 。 其kỳ 相tương/tướng 不bất 大đại 。 而nhi 能năng 容dung 攝nhiếp 無vô 邊biên 法Pháp 界Giới 。 由do 剎sát 等đẳng 諸chư 法pháp 既ký 。 不bất 離ly 法Pháp 界Giới 。 是thị 故cố 俱câu 在tại 一nhất 塵trần 中trung 現hiện 。 如như 一nhất 塵trần 。 一nhất 切thiết 法pháp 亦diệc 爾nhĩ 。 此thử 事sự 理lý 融dung 通thông 非phi 一nhất 非phi 異dị 故cố 。 總tổng 有hữu 四tứ 句cú 。

一nhất 。 一nhất 中trung 一nhất 。 二nhị 。 一nhất 切thiết 中trung 一nhất 。 三tam 。 一nhất 中trung 一nhất 切thiết 。 四tứ 。 一nhất 切thiết 中trung 一nhất 切thiết 。 各các 有hữu 所sở 由do 。 思tư 之chi 。

四tứ 。 通thông 局cục 無vô 礙ngại 門môn 。 謂vị 諸chư 事sự 法pháp 與dữ 理lý 非phi 一nhất 即tức 非phi 異dị 故cố 。 令linh 此thử 事sự 法pháp 不bất 離ly 一nhất 處xứ 。 即tức 全toàn 遍biến 十thập 方phương 一nhất 切thiết 塵trần 內nội 。 由do 非phi 異dị 即tức 非phi 一nhất 故cố 。 全toàn 遍biến 十thập 方phương 而nhi 不bất 動động 一nhất 位vị 。 即tức 遠viễn 。 即tức 近cận 。 即tức 遍biến 。 即tức 住trụ 。 無vô 障chướng 。 無vô 礙ngại 。

五ngũ 。 廣quảng 陜# 無vô 礙ngại 門môn 。 謂vị 諸chư 事sự 法pháp 與dữ 理lý 。 非phi 一nhất 即tức 非phi 異dị 故cố 。 不bất 壞hoại 一nhất 塵trần 而nhi 能năng 廣quảng 容dung 。 十thập 方phương 剎sát 海hải 。 由do 非phi 異dị 即tức 非phi 一nhất 故cố 。 廣quảng 容dung 十thập 方phương 法Pháp 界Giới 。 而nhi 微vi 塵trần 不bất 大đại 。 是thị 則tắc 一nhất 塵trần 之chi 事sự 。 即tức 廣quảng 。 即tức 陜# 。 即tức 大đại 。 即tức 小tiểu 。 無vô 障chướng 。 無vô 礙ngại 。

六lục 。 遍biến 容dung 無vô 礙ngại 門môn 。 謂vị 此thử 一nhất 塵trần 望vọng 於ư 一nhất 切thiết 。 由do 普phổ 遍biến 即tức 是thị 廣quảng 容dung 故cố 。 遍biến 在tại 一nhất 切thiết 中trung 時thời 即tức 復phục 還hoàn 攝nhiếp 。 彼bỉ 一nhất 切thiết 法pháp 。 全toàn 住trụ 自tự 一nhất 中trung 。 又hựu 由do 廣quảng 容dung 即tức 是thị 普phổ 遍biến 故cố 。 令linh 此thử 一nhất 塵trần 還hoàn 即tức 遍biến 在tại 自tự 內nội 一nhất 切thiết 差sai 別biệt 法pháp 中trung 。 是thị 故cố 此thử 一nhất 塵trần 自tự 遍biến 他tha 時thời 。 即tức 他tha 遍biến 自tự 。 能năng 容dung 。 能năng 入nhập 同đồng 時thời 。 遍biến 。 攝nhiếp 無vô 礙ngại 。 思tư 之chi 。

七thất 。 攝nhiếp 入nhập 無vô 礙ngại 門môn 。 謂vị 彼bỉ 一nhất 切thiết 望vọng 於ư 一nhất 法pháp 。 以dĩ 入nhập 他tha 即tức 是thị 攝nhiếp 他tha 故cố 。 一nhất 切thiết 全toàn 入nhập 一nhất 中trung 之chi 時thời 。 即tức 令linh 彼bỉ 一nhất 還hoàn 復phục 在tại 自tự 一nhất 切thiết 之chi 內nội 。 同đồng 時thời 無vô 礙ngại 。 又hựu 由do 攝nhiếp 他tha 即tức 是thị 入nhập 他tha 故cố 。 一nhất 法pháp 全toàn 在tại 一nhất 切thiết 中trung 時thời 。 還hoàn 令linh 一nhất 切thiết 。 恆hằng 在tại 一nhất 內nội 。 同đồng 時thời 無vô 礙ngại 。 思tư 之chi 。

八bát 。 交giao 涉thiệp 無vô 礙ngại 門môn 。 謂vị 一nhất 法pháp 望vọng 一nhất 切thiết 有hữu 攝nhiếp 。 有hữu 入nhập 。 通thông 有hữu 四tứ 句cú 。

謂vị 一nhất 攝nhiếp 一nhất 切thiết 。 一nhất 入nhập 一nhất 切thiết 。 一nhất 切thiết 攝nhiếp 一nhất 。 一nhất 切thiết 入nhập 一nhất 。 一nhất 攝nhiếp 一nhất 法pháp 。 一nhất 入nhập 一nhất 法pháp 。 一nhất 切thiết 攝nhiếp 一nhất 切thiết 。 一nhất 切thiết 入nhập 一nhất 切thiết 。 同đồng 時thời 交giao 。 參tham 無vô 礙ngại 。

九cửu 。 相tương/tướng 在tại 無vô 礙ngại 門môn 。 謂vị 一nhất 切thiết 望vọng 一nhất 。 亦diệc 有hữu 入nhập 。 有hữu 攝nhiếp 。 亦diệc 有hữu 四tứ 句cú 。

謂vị 攝nhiếp 一nhất 入nhập 一nhất 。 攝nhiếp 一nhất 切thiết 入nhập 一nhất 。 攝nhiếp 一nhất 入nhập 一nhất 切thiết 。 攝nhiếp 一nhất 切thiết 入nhập 一nhất 切thiết 。 同đồng 時thời 交giao 。 參tham 。 無vô 障chướng 。 無vô 礙ngại 。

十thập 。 普phổ 融dung 無vô 礙ngại 門môn 。 謂vị 一nhất 切thiết 及cập 一nhất 。 普phổ 皆giai 同đồng 時thời 。 更cánh 互hỗ 相tương 望vọng 。 一nhất 一nhất 具cụ 前tiền 兩lưỡng 重trọng/trùng 四tứ 句cú 。 普phổ 融dung 無vô 礙ngại 。 準chuẩn 前tiền 思tư 之chi 。 令linh 圓viên 明minh 顯hiển 現hiện 。 稱xưng 行hành 境cảnh 界giới 。 無vô 障chướng 。 無vô 礙ngại 。 深thâm 思tư 之chi 。 令linh 現hiện 在tại 前tiền 也dã 。

第đệ 四tứ 色sắc 。 空không 章chương 十thập 門môn 止Chỉ 觀Quán 者giả 。

第đệ 一nhất 會hội 相tương/tướng 歸quy 性tánh 門môn 。 於ư 中trung 。 有hữu 二nhị 種chủng 。

一nhất 。 於ư 所sở 緣duyên 境cảnh 會hội 事sự 歸quy 理lý 。 二nhị 。 於ư 能năng 緣duyên 心tâm 攝nhiếp 將tương 入nhập 正chánh 也dã 。

第đệ 二nhị 依y 理lý 起khởi 事sự 門môn 者giả 。 亦diệc 有hữu 二nhị 種chủng 。

一nhất 者giả 。 所sở 歸quy 理lý 非phi 斷đoạn 空không 故cố 。 不bất 礙ngại 事sự 相tướng 宛uyển 然nhiên 。 二nhị 者giả 。 所sở 入nhập 止chỉ 不bất 滯trệ 寂tịch 故cố 。

復phục 有hữu 隨tùy 事sự 起khởi 修tu 妙diệu 覺giác 觀quán 。

第đệ 三tam 理lý 事sự 無vô 礙ngại 門môn 者giả 。 亦diệc 有hữu 二nhị 種chủng 。

一nhất 。 由do 習tập 前tiền 理lý 事sự 能năng 通thông 交giao 徹triệt 。 故cố 今kim 無vô 礙ngại 也dã 。 二nhị 。 雙song 現hiện 前tiền 故cố 。 遂toại 使sử 止Chỉ 觀Quán 同đồng 於ư 一nhất 念niệm 頓đốn 照chiếu 故cố 。

第đệ 四tứ 理lý 事sự 雙song 絕tuyệt 門môn 者giả 。 由do 事sự 。 理lý 雙song 觀quán 互hỗ 相tương 形hình 奪đoạt 故cố 。 遂toại 使sử 而nhi 雙song 俱câu 盡tận 。 非phi 理lý 非phi 事sự 。 寂tịch 然nhiên 雙song 絕tuyệt 。 是thị 故cố 令linh 止Chỉ 觀Quán 雙song 泯mẫn 。 逈huýnh 然nhiên 無vô 寄ký 也dã 。

第đệ 五ngũ 心tâm 境cảnh 融dung 通thông 門môn 者giả 。 即tức 彼bỉ 絕tuyệt 理lý 事sự 之chi 無vô 礙ngại 境cảnh 。 與dữ 彼bỉ 泯mẫn 止Chỉ 觀Quán 之chi 無vô 礙ngại 心tâm 。 二nhị 而nhi 不bất 二nhị 。 故cố 不bất 礙ngại 心tâm 境cảnh 。 而nhi 冥minh 然nhiên 一nhất 味vị 。 不bất 二nhị 而nhi 二nhị 。 故cố 不bất 壞hoại 一nhất 味vị 。 而nhi 心tâm 。 境cảnh 兩lưỡng 分phần/phân 也dã 。

第đệ 六lục 事sự 事sự 相tướng 在tại 門môn 者giả 。 由do 理lý 帶đái 諸chư 事sự 全toàn 遍biến 一nhất 事sự 。 是thị 故cố 以dĩ 即tức 止chỉ 之chi 觀quán 。 於ư 一nhất 事sự 中trung 。 現hiện 一nhất 切thiết 法pháp 。 而nhi 心tâm 無vô 散tán 動động 。 如như 一nhất 事sự 。 一nhất 切thiết 亦diệc 爾nhĩ 。

第đệ 七thất 彼bỉ 此thử 相tương/tướng 是thị 門môn 者giả 。 由do 諸chư 事sự 悉tất 不bất 異dị 於ư 理lý 。 理lý 復phục 不bất 異dị 於ư 事sự 。 即tức 是thị 一nhất 切thiết 。 而nhi 念niệm 不bất 亂loạn 。 如như 一nhất 事sự 一nhất 切thiết 亦diệc 爾nhĩ 。

第đệ 八bát 即tức 入nhập 無vô 礙ngại 門môn 者giả 。 由do 交giao 參tham 非phi 一nhất 與dữ 相tương/tướng 含hàm 非phi 異dị 。 體thể 無vô 二nhị 故cố 。 是thị 故cố 以dĩ 止Chỉ 觀Quán 無vô 二nhị 之chi 智trí 頓đốn 現hiện 。 即tức 入nhập 二nhị 門môn 。 同đồng 一nhất 法Pháp 界Giới 。 即tức 心tâm 無vô 散tán 動động 也dã 。

第đệ 九cửu 帝đế 網võng 重trọng/trùng 現hiện 門môn 者giả 。 由do 於ư 一nhất 事sự 中trung 具cụ 一nhất 切thiết 。 復phục 各các 具cụ 一nhất 切thiết 。 如như 是thị 重trùng 重trùng 。 不bất 可khả 窮cùng 盡tận 。 如như 一nhất 事sự 既ký 爾nhĩ 。 餘dư 一nhất 切thiết 事sự 亦diệc 然nhiên 。 以dĩ 止Chỉ 觀Quán 心tâm 境cảnh 不bất 異dị 之chi 目mục 頓đốn 現hiện 一nhất 切thiết 。 各các 各các 重trùng 重trùng 悉tất 無vô 窮cùng 盡tận 。 普phổ 眼nhãn 所sở 矚chú 。 朗lãng 然nhiên 現hiện 前tiền 。 而nhi 無vô 分phân 別biệt 。 亦diệc 無vô 散tán 動động 也dã 。

第đệ 十thập 主chủ 伴bạn 圓viên 備bị 門môn 者giả 。 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 普phổ 門môn 之chi 智trí 。 頓đốn 照chiếu 於ư 此thử 普phổ 門môn 法Pháp 界Giới 。 然nhiên 舉cử 一nhất 為vi 主chủ 。 一nhất 切thiết 為vi 伴bạn 。 主chủ 伴bạn 。 伴bạn 主chủ 皆giai 悉tất 無vô 盡tận 。 不bất 可khả 稱xưng 說thuyết 。 菩Bồ 薩Tát 三tam 昧muội 。 海hải 門môn 皆giai 悉tất 安an 立lập 。 自tự 在tại 無vô 礙ngại 。 然nhiên 無vô 異dị 念niệm 也dã 。

第đệ 五ngũ 理lý 事sự 圓viên 融dung 義nghĩa 者giả 。 亦diệc 有hữu 十thập 門môn 。

第đệ 一nhất 。 理lý 事sự 俱câu 融dung 門môn 。 事sự 虛hư 。 理lý 實thật 相tướng 攝nhiếp 。 全toàn 收thu 。 融dung 成thành 十thập 義nghĩa 。 一nhất 。 緣duyên 起khởi 事sự 法pháp 。 以dĩ 虛hư 空không 無vô 性tánh 故cố 。 舉cử 體thể 全toàn 理lý 也dã 。 二nhị 。 真chân 性tánh 理lý 法pháp 。 以dĩ 真chân 實thật 故cố 。 不bất 礙ngại 舉cử 體thể 全toàn 事sự 也dã 。 三tam 。 由do 前tiền 二nhị 義nghĩa 。 不bất 相tương 離ly 故cố 。 理lý 事sự 俱câu 存tồn 。 四tứ 。 由do 二nhị 義nghĩa 相tương/tướng 奪đoạt 故cố 。 理lý 事sự 雙song 絕tuyệt 也dã 。 五ngũ 。 事sự 全toàn 理lý 而nhi 事sự 不bất 壞hoại 。 六lục 。 理lý 全toàn 事sự 而nhi 理lý 不bất 失thất 也dã 。 七thất 。 二nhị 俱câu 存tồn 而nhi 俱câu 不bất 立lập 。 八bát 。 俱câu 亡vong 而nhi 俱câu 不bất 泯mẫn 。 九cửu 。 前tiền 八bát 相tương 順thuận 而nhi 俱câu 現hiện 。 十thập 。 皆giai 各các 相tương/tướng 奪đoạt 而nhi 不bất 泯mẫn 。 並tịnh 會hội 意ý 思tư 之chi 。

第đệ 二nhị 。 理lý 法pháp 隱ẩn 顯hiển 門môn 。 理lý 。 性tánh 隨tùy 事sự 。 隱ẩn 。 顯hiển 融dung 通thông 。 亦diệc 有hữu 十thập 義nghĩa 。 一nhất 。 以dĩ 理lý 全toàn 事sự 故cố 。 理lý 隱ẩn 也dã 。 二nhị 。 事sự 全toàn 理lý 故cố 。 理lý 顯hiển 也dã 。 三tam 。 以dĩ 前tiền 二nhị 不bất 相tương 離ly 故cố 。 隱ẩn 顯hiển 俱câu 立lập 也dã 。 四tứ 。 以dĩ 二nhị 義nghĩa 相tương/tướng 奪đoạt 故cố 。 非phi 隱ẩn 顯hiển 。 五ngũ 。 以dĩ 全toàn 事sự 而nhi 不bất 自tự 失thất 故cố 。 即tức 隱ẩn 常thường 顯hiển 也dã 。 六lục 。 以dĩ 事sự 盡tận 而nhi 不bất 泯mẫn 他tha 。 即tức 顯hiển 常thường 隱ẩn 也dã 。 七thất 。 此thử 二nhị 不bất 相tương 離ly 故cố 。 即tức 俱câu 隱ẩn 俱câu 顯hiển 也dã 。 八bát 。 相tương/tướng 奪đoạt 二nhị 亡vong 故cố 。 俱câu 非phi 隱ẩn 現hiện 也dã 。 九cửu 。 由do 前tiền 八bát 義nghĩa 同đồng 一nhất 理lý 性tánh 不bất 相tương 礙ngại 故cố 。 同đồng 時thời 俱câu 顯hiển 也dã 。 十thập 。 同đồng 時thời 相tương/tướng 奪đoạt 義nghĩa 無vô 不bất 盡tận 泯mẫn 。 同đồng 一nhất 味vị 亦diệc 非phi 一nhất 也dã 。 深thâm 思tư 可khả 見kiến 。

又hựu 單đơn 隱ẩn 。 單đơn 顯hiển 各các 有hữu 十thập 義nghĩa 。 及cập 俱câu 存tồn 。 俱câu 泯mẫn 十thập 義nghĩa 。 思tư 惟duy 可khả 知tri 。

第đệ 三tam 事sự 法pháp 存tồn 泯mẫn 門môn 。 事sự 相tướng 隨tùy 理lý 。 存tồn 亡vong 自tự 在tại 。 亦diệc 融dung 成thành 十thập 義nghĩa 。 一nhất 。 以dĩ 事sự 全toàn 理lý 故cố 。 事sự 泯mẫn 也dã 。 二nhị 。 以dĩ 理lý 全toàn 事sự 故cố 。 事sự 存tồn 也dã 。 三tam 。 以dĩ 前tiền 二nhị 不bất 相tương 離ly 故cố 。 亦diệc 存tồn 亦diệc 泯mẫn 。 四tứ 。 以dĩ 二nhị 相tương/tướng 奪đoạt 故cố 。 非phi 存tồn 非phi 泯mẫn 也dã 。 五ngũ 。 以dĩ 舉cử 體thể 全toàn 理lý 。 事sự 方phương 成thành 故cố 。 即tức 泯mẫn 而nhi 存tồn 也dã 。 六lục 。 以dĩ 事sự 舉cử 體thể 全toàn 成thành 理lý 。 無vô 不bất 蕩đãng 盡tận 故cố 。 即tức 存tồn 而nhi 泯mẫn 也dã 。 七thất 。 以dĩ 二nhị 義nghĩa 相tương 順thuận 故cố 。 即tức 泯mẫn 俱câu 存tồn 。 八bát 。 相tương/tướng 奪đoạt 故cố 。 即tức 存tồn 。 即tức 泯mẫn 俱câu 泯mẫn 也dã 。 九cửu 。 以dĩ 前tiền 八bát 義nghĩa 同đồng 一nhất 事sự 法pháp 。 存tồn 。 亡vong 自tự 在tại 。 無vô 礙ngại 俱câu 現hiện 故cố 也dã 。 十thập 。 以dĩ 同đồng 時thời 相tương/tướng 奪đoạt 義nghĩa 故cố 。 無vô 不bất 盡tận 圓viên 融dung 。 逈huýnh 超siêu 出xuất 情tình 表biểu 。 亦diệc 深thâm 思tư 可khả 見kiến 。

單đơn 存tồn 。 單đơn 泯mẫn 等đẳng 十thập 義nghĩa 。 準chuẩn 前tiền 思tư 之chi 。

第đệ 四tứ 事sự 事sự 相tướng 在tại 門môn 。 諸chư 法pháp 緣duyên 起khởi 。 力lực 。 用dụng 相tương/tướng 收thu 亦diệc 有hữu 十thập 義nghĩa 。 一nhất 。 眾chúng 緣duyên 起khởi 法pháp 。 於ư 中trung 若nhược 無vô 一nhất 緣duyên 。 餘dư 一nhất 切thiết 緣duyên 全toàn 不bất 成thành 故cố 。 是thị 故cố 即tức 一nhất 緣duyên 有hữu 力lực 。 能năng 攝nhiếp 一nhất 切thiết 。 餘dư 並tịnh 無vô 力lực 攝nhiếp 在tại 一nhất 中trung 。 即tức 一nhất 現hiện 多đa 隱ẩn 也dã 。 二nhị 。 以dĩ 多đa 唯duy 一nhất 故cố 。 是thị 故cố 即tức 多đa 緣duyên 有hữu 力lực 而nhi 能năng 收thu 一nhất 。 一nhất 緣duyên 無vô 力lực 攝nhiếp 在tại 多đa 中trung 。 即tức 多đa 現hiện 一nhất 隱ẩn 也dã 。 三tam 。 由do 前tiền 二nhị 義nghĩa 。 不bất 相tương 離ly 故cố 。 無vô 礙ngại 俱câu 現hiện 也dã 。 四tứ 。 以dĩ 各các 相tướng 形hình 奪đoạt 無vô 不bất 盡tận 故cố 。 即tức 非phi 隱ẩn 。 非phi 現hiện 也dã 。 五ngũ 。 由do 有hữu 力lực 攝nhiếp 他tha 時thời 。 必tất 無vô 力lực 入nhập 他tha 故cố 。 現hiện 即tức 隱ẩn 也dã 。 六lục 。 無vô 力lực 入nhập 他tha 時thời 。 必tất 有hữu 力lực 攝nhiếp 他tha 。 故cố 隱ẩn 即tức 現hiện 也dã 。 七thất 。 俱câu 攝nhiếp 無vô 不bất 俱câu 入nhập 。 故cố 隱ẩn 。 顯hiển 俱câu 現hiện 也dã 。 八bát 。 俱câu 攝nhiếp 俱câu 入nhập 必tất 不bất 俱câu 。 故cố 隱ẩn 。 顯hiển 斯tư 絕tuyệt 也dã 。 九cửu 。 以dĩ 前tiền 八bát 義nghĩa 同đồng 一nhất 緣duyên 起khởi 故cố 。 自tự 在tại 俱câu 現hiện 前tiền 也dã 。 十thập 。 各các 相tướng 形hình 奪đoạt 超siêu 然nhiên 無vô 寄ký 。 圓viên 融dung 絕tuyệt 慮lự 也dã 。 亦diệc 深thâm 思tư 會hội 意ý 。 可khả 以dĩ 準chuẩn 知tri 。

又hựu 單đơn 攝nhiếp 。 單đơn 收thu 入nhập 等đẳng 十thập 義nghĩa 。 準chuẩn 前tiền 思tư 之chi 。

第đệ 五ngũ 一nhất 事sự 隱ẩn 現hiện 門môn 。 一nhất 事sự 望vọng 多đa 。 有hữu 攝nhiếp 。 有hữu 入nhập 。 隱ẩn 。 顯hiển 自tự 在tại 亦diệc 有hữu 十thập 義nghĩa 。 一nhất 。 由do 攝nhiếp 多đa 。 故cố 一nhất 現hiện 也dã 。 二nhị 。 由do 一nhất 入nhập 多đa 。 故cố 一nhất 隱ẩn 也dã 。 三tam 。 以dĩ 攝nhiếp 入nhập 同đồng 時thời 一nhất 法pháp 。 故cố 亦diệc 隱ẩn 亦diệc 顯hiển 也dã 。 四tứ 。 全toàn 攝nhiếp 相tương/tướng 奪đoạt 各các 盡tận 。 故cố 非phi 隱ẩn 非phi 現hiện 也dã 。 五ngũ 。 由do 一nhất 能năng 攝nhiếp 多đa 。 方phương 能năng 入nhập 於ư 多đa 。 是thị 即tức 現hiện 常thường 隱ẩn 也dã 。 六lục 。 由do 入nhập 多đa 故cố 。 方phương 能năng 攝nhiếp 多đa 。 是thị 即tức 隱ẩn 常thường 現hiện 。 七thất 。 由do 具cụ 前tiền 六lục 。 義nghĩa 方phương 為vi 一nhất 。 故cố 俱câu 隱ẩn 俱câu 現hiện 也dã 。 八bát 。 二nhị 義nghĩa 同đồng 一nhất 相tương/tướng 奪đoạt 俱câu 盡tận 。 故cố 非phi 隱ẩn 非phi 現hiện 也dã 。 九cửu 。 合hợp 前tiền 八bát 義nghĩa 同đồng 在tại 一nhất 法pháp 。 無vô 礙ngại 頓đốn 現hiện 前tiền 。 十thập 。 由do 前tiền 諸chư 義nghĩa 各các 相tương/tướng 奪đoạt 盡tận 。 泯mẫn 然nhiên 無vô 寄ký 。 逈huýnh 超siêu 言ngôn 慮lự 。 即tức 俱câu 泯mẫn 也dã 。 並tịnh 各các 去khứ 情tình 。 如như 理lý 思tư 之chi 。

又hựu 如như 攝nhiếp 入nhập 具cụ 隱ẩn 。 顯hiển 。 有hữu 此thử 十thập 義nghĩa 。 當đương 知tri 。 隱ẩn 現hiện 具cụ 攝nhiếp 入nhập 亦diệc 有hữu 十thập 義nghĩa 。 準chuẩn 思tư 之chi 。

第đệ 六lục 多đa 事sự 隱ẩn 現hiện 門môn 。 多đa 事sự 望vọng 一nhất 有hữu 攝nhiếp 。 有hữu 入nhập 。 隱ẩn 。 顯hiển 自tự 在tại 亦diệc 有hữu 十thập 義nghĩa 。 一nhất 。 由do 多đa 攝nhiếp 一nhất 。 故cố 多đa 顯hiển 也dã 。 二nhị 。 由do 多đa 入nhập 一nhất 。 故cố 多đa 隱ẩn 也dã 。 三tam 。 以dĩ 顯hiển 入nhập 俱câu 現hiện 故cố 。 亦diệc 隱ẩn 亦diệc 現hiện 也dã 。 四tứ 。 攝nhiếp 入nhập 相tương/tướng 奪đoạt 故cố 。 俱câu 非phi 也dã 。 五ngũ 。 以dĩ 多đa 能năng 攝nhiếp 一nhất 方phương 能năng 入nhập 一nhất 。 即tức 顯hiển 常thường 隱ẩn 。 六lục 。 以dĩ 多đa 能năng 入nhập 一nhất 方phương 能năng 攝nhiếp 一nhất 。 故cố 即tức 隱ẩn 常thường 顯hiển 也dã 。 七thất 。 以dĩ 具cụ 前tiền 二nhị 義nghĩa 方phương 為vi 多đa 故cố 。 即tức 隱ẩn 即tức 現hiện 俱câu 現hiện 也dã 。 八bát 。 同đồng 體thể 二nhị 義nghĩa 必tất 相tương/tướng 奪đoạt 盡tận 。 即tức 隱ẩn 顯hiển 非phi 也dã 。 九cửu 。 合hợp 前tiền 八bát 義nghĩa 同đồng 時thời 頓đốn 現hiện 。 相tương/tướng 現hiện 前tiền 也dã 。 十thập 。 以dĩ 前tiền 法pháp 義nghĩa 各các 相tướng 形hình 奪đoạt 。 泯mẫn 然nhiên 超siêu 絕tuyệt 。 準chuẩn 前tiền 思tư 之chi 。

又hựu 隱ẩn 。 顯hiển 具cụ 攝nhiếp 入nhập 十thập 義nghĩa 。 同đồng 前tiền 思tư 推thôi 。

第đệ 七thất 事sự 事sự 相tướng 是thị 門môn 。 緣duyên 起khởi 事sự 法pháp 。 展triển 轉chuyển 相tương 成thành 。 體thể 互hỗ 相tương 無vô 。 彼bỉ 此thử 相tương/tướng 是thị 。 亦diệc 有hữu 十thập 義nghĩa 。 一nhất 。 於ư 大đại 緣duyên 起khởi 中trung 。 若nhược 無vô 一nhất 緣duyên 起khởi 。 非phi 直trực 所sở 起khởi 不bất 彼bỉ 能năng 起khởi 。 緣duyên 體thể 亦diệc 不bất 成thành 。 是thị 故cố 一nhất 緣duyên 是thị 能năng 成thành 。 為vi 有hữu 義nghĩa 。 多đa 緣duyên 所sở 成thành 無vô 體thể 。 是thị 空không 義nghĩa 。 是thị 即tức 多đa 歸quy 於ư 一nhất 。 故cố 一nhất 存tồn 多đa 泯mẫn 也dã 。 二nhị 。 多đa 亦diệc 為vi 一nhất 。 故cố 多đa 為vi 能năng 成thành 。 是thị 有hữu 義nghĩa 。 一nhất 為vi 所sở 成thành 。 是thị 空không 義nghĩa 。 是thị 即tức 一nhất 歸quy 於ư 多đa 。 故cố 存tồn 一nhất 泯mẫn 。 三tam 。 兩lưỡng 門môn 二nhị 義nghĩa 並tịnh 不bất 相tương 離ly 。 故cố 即tức 存tồn 亡vong 俱câu 現hiện 。 四tứ 。 形hình 奪đoạt 俱câu 盡tận 。 故cố 即tức 存tồn 亡vong 俱câu 泯mẫn 也dã 。 五ngũ 。 一nhất 為vi 能năng 成thành 。 必tất 有hữu 所sở 成thành 故cố 。 是thị 則tắc 攝nhiếp 多đa 同đồng 一nhất 之chi 有hữu 。 即tức 是thị 廢phế 自tự 同đồng 他tha 之chi 空không 也dã 。 六lục 。 多đa 為vi 能năng 成thành 。 必tất 有hữu 所sở 成thành 故cố 。 亦diệc 攝nhiếp 廢phế 同đồng 前tiền 。 七thất 。 一nhất 多đa 各các 二nhị 。 不bất 相tương 離ly 故cố 。 無vô 礙ngại 俱câu 現hiện 也dã 。 八bát 。 攝nhiếp 廢phế 同đồng 體thể 。 定định 不bất 得đắc 故cố 。 即tức 俱câu 非phi 也dã 。 九cửu 。 一nhất 多đa 緣duyên 起khởi 隨tùy 義nghĩa 成thành 立lập 。 故cố 則tắc 相tương/tướng 是thị 存tồn 。 亡vong 俱câu 存tồn 現hiện 前tiền 。 十thập 。 能năng 所sở 存tồn 亡vong 空không 有hữu 俱câu 盡tận 。 故cố 泯mẫn 然nhiên 超siêu 絕tuyệt 也dã 。 深thâm 思tư 可khả 知tri 。

第đệ 八bát 一nhất 多đa 存tồn 泯mẫn 門môn 。 然nhiên 一nhất 望vọng 多đa 有hữu 攝nhiếp 他tha 。 廢phế 自tự 。 相tương/tướng 是thị 。 存tồn 泯mẫn 亦diệc 有hữu 十thập 義nghĩa 。 一nhất 。 此thử 法pháp 有hữu 攝nhiếp 他tha 同đồng 己kỷ 。 故cố 自tự 存tồn 也dã 。 二nhị 。 廢phế 己kỷ 同đồng 他tha 。 故cố 自tự 泯mẫn 也dã 。 三tam 。 收thu 廢phế 俱câu 現hiện 。 故cố 亦diệc 存tồn 亦diệc 泯mẫn 也dã 。 四tứ 。 以dĩ 二nhị 義nghĩa 全toàn 奪đoạt 。 故cố 俱câu 非phi 也dã 。 五ngũ 。 非phi 盡tận 己kỷ 同đồng 他tha 。 無vô 己kỷ 盡tận 他tha 同đồng 己kỷ 。 是thị 故cố 即tức 泯mẫn 常thường 存tồn 也dã 。 六lục 。 反phản 上thượng 句cú 。 故cố 即tức 存tồn 常thường 泯mẫn 也dã 。 七thất 。 二nhị 義nghĩa 不bất 相tương 離ly 。 故cố 存tồn 即tức 泯mẫn 。 泯mẫn 即tức 存tồn 俱câu 現hiện 也dã 。 八bát 。 相tương/tướng 奪đoạt 全toàn 盡tận 。 故cố 存tồn 泯mẫn 。 泯mẫn 存tồn 俱câu 非phi 也dã 。

九cửu 。 合hợp 前tiền 八bát 義nghĩa 。 一nhất 事sự 法pháp 不bất 相tương 障chướng 礙ngại 。 俱câu 現hiện 前tiền 也dã 。 十thập 。 法pháp 義nghĩa 同đồng 體thể 相tướng 奪đoạt 俱câu 盡tận 。 故cố 超siêu 然nhiên 絕tuyệt 慮lự 也dã 。 思tư 之chi 可khả 見kiến 。

第đệ 九cửu 多đa 事sự 存tồn 泯mẫn 門môn 。 然nhiên 多đa 望vọng 一nhất 既ký 攝nhiếp 他tha 。 廢phế 自tự 。 相tương/tướng 是thị 。 存tồn 亡vong 亦diệc 有hữu 十thập 義nghĩa 。 一nhất 。 以dĩ 多đa 有hữu 攝nhiếp 一nhất 同đồng 己kỷ 。 故cố 多đa 存tồn 也dã 。 二nhị 。 以dĩ 多đa 有hữu 廢phế 自tự 同đồng 一nhất 。 故cố 多đa 泯mẫn 也dã 。 三tam 。 以dĩ 前tiền 二nhị 義nghĩa 不bất 相tương 離ly 。 故cố 存tồn 泯mẫn 雙song 現hiện 。 四tứ 。 形hình 奪đoạt 俱câu 盡tận 。 故cố 雙song 非phi 也dã 。 五ngũ 。 以dĩ 非phi 不bất 攝nhiếp 一nhất 。 同đồng 多đa 無vô 以dĩ 廢phế 。 多đa 同đồng 一nhất 是thị 。 故cố 存tồn 即tức 泯mẫn 也dã 。 六lục 。 非phi 不bất 同đồng 一nhất 。 無vô 以dĩ 攝nhiếp 一nhất 。 故cố 泯mẫn 即tức 存tồn 也dã 。 七thất 。 由do 存tồn 即tức 泯mẫn 。 故cố 有hữu 泯mẫn 。 由do 泯mẫn 即tức 存tồn 。 故cố 有hữu 存tồn 。 二nhị 義nghĩa 不bất 相tương 離ly 。 故cố 存tồn 泯mẫn 。 泯mẫn 存tồn 俱câu 現hiện 前tiền 也dã 。 八bát 。 由do 存tồn 無vô 不bất 泯mẫn 。 故cố 非phi 存tồn 。 由do 泯mẫn 無vô 不bất 存tồn 。 故cố 非phi 泯mẫn 。 二nhị 義nghĩa 形hình 奪đoạt 兩lưỡng 亡vong 。 故cố 俱câu 非phi 也dã 。 九cửu 。 由do 八bát 義nghĩa 同đồng 位vị 相tương 順thuận 。 法pháp 體thể 方phương 立lập 。 是thị 故cố 圓viên 通thông 無vô 礙ngại 。 俱câu 現hiện 前tiền 也dã 。 十thập 。 由do 前tiền 諸chư 義nghĩa 各các 互hỗ 相tương 奪đoạt 。 定định 取thủ 不bất 得đắc 。 是thị 故cố 無vô 不bất 超siêu 絕tuyệt 。 挺đĩnh 然nhiên 無vô 寄ký 。 唯duy 證chứng 相tương 應ứng 也dã 。 會hội 意ý 思tư 之chi 。

第đệ 十thập 圓viên 融dung 具cụ 德đức 門môn 。 然nhiên 上thượng 法Pháp 門môn 並tịnh 同đồng 大đại 緣duyên 起khởi 無vô 障chướng 礙ngại 。 圓viên 明minh 自tự 在tại 。 亦diệc 有hữu 十thập 義nghĩa 。 一nhất 。 諸chư 門môn 融dung 合hợp 圓viên 明minh 頓đốn 現hiện 。 具cụ 足túc 一nhất 功công 。 二nhị 。 隨tùy 舉cử 一nhất 門môn 。 亦diệc 具cụ 一nhất 切thiết 。 三tam 。 隨tùy 舉cử 一nhất 義nghĩa 。 亦diệc 具cụ 一nhất 切thiết 。 四tứ 。 隨tùy 舉cử 一nhất 句cú 。 亦diệc 具cụ 一nhất 切thiết 。 五ngũ 。 以dĩ 此thử 圓viên 融dung 俱câu 總tổng 相tương/tướng 。 是thị 故cố 融dung 攝nhiếp 一nhất 切thiết 。 六lục 。 俱câu 是thị 別biệt 相tướng 。 莫mạc 不bất 皆giai 是thị 。 所sở 攝nhiếp 一nhất 切thiết 。 七thất 。 俱câu 是thị 同đồng 相tương/tướng 。 能năng 所sở 攝nhiếp 義nghĩa 齊tề 均quân 故cố 。 八bát 。 俱câu 是thị 異dị 相tướng 。 義nghĩa 各các 別biệt 不bất 離ly 故cố 。 九cửu 。 俱câu 是thị 成thành 相tương/tướng 。 緣duyên 起khởi 義nghĩa 門môn 正chánh 立lập 俱câu 現hiện 故cố 。 十thập 。 俱câu 是thị 壞hoại 相tương/tướng 。 緣duyên 起khởi 無vô 作tác 。 同đồng 一nhất 味vị 故cố 。

然nhiên 此thử 具cụ 德đức 門môn 中trung 。 一nhất 法pháp 法pháp 爾nhĩ 。 性tánh 具cụ 善thiện 。 惡ác 。 故cố 《# 經kinh 》# 曰viết 。

於ư 一nhất 微vi 塵trần 中trung 。 各các 示thị 那na 由do 他tha 。 無vô 數số 億ức 諸chư 佛Phật 。 於ư 中trung 而nhi 說thuyết 法Pháp 。 於ư 一nhất 微vi 塵trần 中trung 。 現hiện 無vô 量lượng 佛Phật 。 國quốc 須Tu 彌Di 金kim 剛cang 圍vi 世thế 間gian 不bất 迫bách 作tác 。 於ư 一nhất 微vi 塵trần 中trung 。 現hiện 有hữu 三tam 惡ác 道đạo 。 天thiên 。 人nhân 。 阿a 修tu 羅la 。 各các 各các 受thọ 業nghiệp 報báo 。 如như 斯tư 並tịnh 是thị 實thật 事sự 。 非phi 變biến 化hóa 作tác 。 是thị 法pháp 性tánh 實thật 德đức 。 法pháp 爾nhĩ 如như 此thử 也dã 。 如như 上thượng 之chi 義nghĩa 去khứ 情tình 。 深thâm 思tư 可khả 知tri 。

然nhiên 此thử 十thập 門môn 。 同đồng 時thời 相tương 應ứng 為vi 一nhất 緣duyên 起khởi 。 就tựu 初sơ 門môn 中trung 有hữu 十thập 義nghĩa 圓viên 融dung 。 隨tùy 一nhất 各các 具cụ 餘dư 一nhất 切thiết 義nghĩa 。 如như 初sơ 門môn 既ký 爾nhĩ 。 餘dư 理lý 法pháp 隱ẩn 顯hiển 等đẳng 九cửu 門môn 亦diệc 然nhiên 。 但đãn 隨tùy 門môn 異dị 耳nhĩ 。 是thị 故cố 一nhất 一nhất 門môn 中trung 各các 有hữu 十thập 。 百bách 。 千thiên 等đẳng 。 思tư 之chi 可khả 見kiến 。

又hựu 此thử 上thượng 法pháp 義nghĩa 中trung 。 各các 有hữu 解giải 。 行hành 。 境cảnh 。 會hội 意ý 思tư 之chi 。 此thử 則tắc 略lược 辨biện 理lý 。 事sự 圓viên 融dung 。 若nhược 能năng 熟thục 思tư 。 便tiện 法pháp 理lý 現hiện 前tiền 。 則tắc 華hoa 嚴nghiêm 義nghĩa 旨chỉ 由do 此thử 少thiểu 聞văn 耳nhĩ 。

華hoa 嚴nghiêm 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 章chương (# 終chung )#