華Hoa 嚴Nghiêm 一Nhất 乘Thừa 教Giáo 義Nghĩa 分Phân 齊Tề 章Chương 義Nghĩa 苑Uyển 疏Sớ
Quyển 0004
宋Tống 道Đạo 亭Đình 述Thuật

華Hoa 嚴Nghiêm 一Nhất 乘Thừa 分Phân 齊Tề 章Chương 義Nghĩa 苑Uyển 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 四tứ

霅# 溪khê 普phổ 靜tĩnh 沙Sa 門Môn 。 道đạo 亭đình 。 述thuật 。

第đệ 九cửu 明minh 諸chư 教giáo 所sở 詮thuyên 至chí 十thập 佛Phật 身thân 開khai 合hợp 。

釋thích 曰viết 初sơ 示thị 來lai 意ý 二nhị 明minh 起khởi 盡tận 謂vị 上thượng 八bát 章chương 雖tuy 廣quảng 陳trần 教giáo 跡tích 大đại 小tiểu 偏thiên 圓viên 猶do 未vị 於ư 教giáo 下hạ 的đích 示thị 造tạo 修tu 等đẳng 事sự 故cố 此thử 明minh 之chi 益ích 顯hiển 識thức 彰chương 顯hiển 現hiện 之chi 本bổn 將tương 示thị 行hành 門môn 先tiên 明minh 根căn 本bổn 故cố 受thọ 之chi 以dĩ 所sở 依y 心tâm 識thức 第đệ 一nhất 總tổng 相tương/tướng 雖tuy 知tri 要yếu 假giả 依y 之chi 重trọng/trùng 習tập 使sử 其kỳ 習tập 以dĩ 成thành 性tánh 性tánh 以dĩ 資tư 修tu 故cố 受thọ 之chi 以dĩ 明minh 佛Phật 種chủng 性tánh 第đệ 二nhị 依y 種chủng 起khởi 修tu 功công 成thành 階giai 漸tiệm 若nhược 不bất 分phân 位vị 行hành 無vô 由do 成thành 故cố 受thọ 之chi 以dĩ 行hành 位vị 分phân 齊tề 第đệ 三tam 既ký 安an 心tâm 玅# 境cảnh 造tạo 解giải 成thành 行hành 解giải 行hành 著trước 而nhi 前tiền 後hậu 甄chân 分phần/phân 寧ninh 乖quai 時thời 劫kiếp 故cố 受thọ 之chi 以dĩ 修tu 行hành 時thời 分phân 第đệ 四tứ 經kinh 時thời 涉thiệp 位vị 身thân 相tướng 迭điệt 遷thiên 或hoặc 實thật 或hoặc 權quyền 量lượng 非phi 一nhất 准chuẩn 故cố 受thọ 之chi 以dĩ 修tu 行hành 依y 身thân 第đệ 五ngũ 居cư 身thân 練luyện 行hành 體thể 或hoặc 除trừ 疑nghi 麤thô 細tế 雙song 明minh 性tánh 相tướng 竝tịnh 顯hiển 故cố 受thọ 之chi 以dĩ 斷đoạn 惑hoặc 分phân 齊tề 第đệ 六lục 自tự 分phần/phân 既ký 圓viên 須tu 知tri 引dẫn 攝nhiếp 使sử 其kỳ 權quyền 小tiểu 歸quy 心tâm 有hữu 地địa 抑ức 剉tỏa 先tiên 心tâm 故cố 受thọ 之chi 以dĩ 二Nhị 乘Thừa 迴hồi 心tâm 第đệ 七thất 因nhân 位vị 既ký 成thành 洞đỗng 彰chương 果quả 德đức 令linh 其kỳ 勝thắng 進tiến 齊tề 趣thú 菩Bồ 提Đề 故cố 。 受thọ 之chi 以dĩ 佛Phật 果Quả 義nghĩa 相tương/tướng 第đệ 八bát 果quả 現hiện 道đạo 成thành 務vụ 於ư 開khai 濟tế 故cố 隨tùy 機cơ 設thiết 化hóa 通thông 局cục 該cai 羅la 故cố 受thọ 之chi 以dĩ 攝nhiếp 化hóa 分phân 齊tề 第đệ 九cửu 矧# 茲tư 攝nhiếp 化hóa 或hoặc 攬lãm 境cảnh 為vi 身thân 或hoặc 境cảnh 智trí 為vi 體thể 雙song 融dung 咸hàm 寂tịch 或hoặc 一nhất 或hoặc 多đa 。 竝tịnh 屬thuộc 化hóa 儀nghi 利lợi 生sanh 法pháp 則tắc 故cố 受thọ 之chi 以dĩ 佛Phật 身thân 開khai 合hợp 第đệ 十thập 此thử 之chi 十thập 門môn 一nhất 道đạo 之chi 意ý 大đại 略lược 如như 斯tư 於ư 中trung 前tiền 三tam 正chánh 修tu 四tứ 是thị 修tu 中trung 之chi 時thời 五ngũ 是thị 修tu 中trung 依y 身thân 六lục 是thị 修tu 之chi 所sở 治trị 修tu 中trung 別biệt 義nghĩa 皆giai 不bất 離ly 修tu 也dã 七thất 即tức 利lợi 他tha 引dẫn 攝nhiếp 竝tịnh 屬thuộc 因nhân 門môn 後hậu 三Tam 明Minh 其kỳ 果quả 相tương/tướng 又hựu 此thử 十thập 門môn 皆giai 通thông 五ngũ 教giáo 豎thụ 中trung 之chi 橫hoạnh/hoành 也dã 一nhất 代đại 所sở 詮thuyên 不bất 出xuất 于vu 此thử 。

第đệ 一nhất 心tâm 識thức 差sai 別biệt 至chí 增tăng 一nhất 經kinh 說thuyết 。

釋thích 曰viết 心tâm 識thức 差sai 別biệt 者giả 五ngũ 教giáo 不bất 同đồng 但đãn 有hữu 六lục 識thức 者giả 謂vị 此thử 教giáo 但đãn 依y 六lục 識thức 三tam 毒độc 建kiến 立lập 染nhiễm 淨tịnh 根căn 本bổn 是thị 故cố 三tam 毒độc 為vi 能năng 熏huân 現hiện 在tại 色sắc 心tâm 為vi 所sở 熏huân 即tức 染nhiễm 根căn 本bổn 無vô 三tam 毒độc 為vi 能năng 熏huân 心tâm 為vi 所sở 熏huân 即tức 淨tịnh 根căn 本bổn 義nghĩa 分phần/phân 心tâm 意ý 識thức 者giả 過quá 去khứ 為vi 意ý 意ý 即tức 是thị 根căn 現hiện 在tại 名danh 識thức 了liễu 別biệt 前tiền 境cảnh 未vị 來lai 名danh 心tâm 生sanh 起khởi 法pháp 故cố 雖tuy 三tam 世thế 之chi 殊thù 唯duy 一nhất 意ý 識thức 故cố 云vân 義nghĩa 分phần/phân 不bất 同đồng 大Đại 乘Thừa 心tâm 意ý 識thức 三tam 各các 有hữu 體thể 性tánh 耳nhĩ 於ư 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 但đãn 有hữu 其kỳ 名danh 者giả 為vi 此thử 教giáo 不bất 談đàm 唯duy 心tâm 但đãn 假giả 說thuyết 故cố 故cố 無vô 其kỳ 義nghĩa 也dã 。

若nhược 依y 始thỉ 教giáo 至chí 悉tất 皆giai 即tức 空không 。

釋thích 曰viết 若nhược 依y 下hạ 示thị 半bán 頭đầu 唯duy 識thức 以dĩ 於ư 下hạ 明minh 所sở 以dĩ 故cố 就tựu 下hạ 彰chương 建kiến 立lập 方phương 便tiện 。 下hạ 顯hiển 密mật 談đàm 言ngôn 但đãn 得đắc 一nhất 分phần/phân 者giả 謂vị 未vị 明minh 具cụ 分phần/phân 唯duy 識thức 也dã 何hà 以dĩ 故cố 出xuất 所sở 以dĩ 云vân 於ư 真chân 理lý 未vị 能năng 融dung 通thông 既ký 未vị 融dung 通thông 唯duy 論luận 不bất 變biến 故cố 云vân 但đãn 說thuyết 凝ngưng 然nhiên 等đẳng 理lý 既ký 不bất 變biến 何hà 能năng 現hiện 法pháp 故cố 就tựu 緣duyên 起khởi 言ngôn 從tùng 業nghiệp 等đẳng 種chủng 者giả 善thiện 惡ác 二nhị 業nghiệp 也dã 若nhược 云vân 不bất 動động 亦diệc 善thiện 業nghiệp 中trung 收thu 此thử 之chi 二nhị 業nghiệp 種chủng 子tử 成thành 辨biện 事sự 之chi 體thể 性tánh 是thị 故cố 因nhân 通thông 善thiện 惡ác 業nghiệp 果quả 。 招chiêu 無vô 記ký 為vi 現hiện 法pháp 之chi 所sở 依y 也dã 即tức 善thiện 惡ác 業nghiệp 果quả 。 位vị 貫quán 通thông 十Thập 地Địa 故cố 說thuyết 熏huân 等đẳng 悉tất 皆giai 即tức 空không 者giả 能năng 熏huân 前tiền 七thất 識thức 所sở 熏huân 第đệ 八bát 識thức 能năng 所sở 八bát 義nghĩa 無vô 定định 實thật 故cố 皆giai 空không 遂toại 密mật 符phù 真chân 性tánh 耳nhĩ 。

如như 解giải 深thâm 密mật 至chí 亦diệc 同đồng 此thử 說thuyết 。

釋thích 曰viết 引dẫn 茲tư 經kinh 論luận 證chứng 上thượng 漸tiệm 引dẫn 歸quy 真chân 之chi 義nghĩa 故cố 皆giai 云vân 不bất 見kiến 言ngôn 於ư 內nội 於ư 外ngoại 。 者giả 根căn 塵trần 之chi 中trung 。 也dã 不bất 見kiến 藏tạng 住trụ 者giả 八bát 識thức 也dã 不bất 見kiến 熏huân 習tập 者giả 七thất 識thức 也dã 阿a 賴lại 耶da 此thử 云vân 執chấp 藏tạng 能năng 攝nhiếp 藏tạng 諸chư 法pháp 種chủng 子tử 故cố 又hựu 諸chư 有hữu 情tình 。 取thủ 為vi 我ngã 故cố 即tức 愛ái 執chấp 藏tạng 位vị 但đãn 至chí 八bát 地địa 阿a 陀đà 那na 此thử 云vân 執chấp 持trì 持trì 諸chư 根căn 等đẳng 令linh 不bất 壞hoại 故cố 即tức 相tương 續tục 執chấp 持trì 位vị 通thông 其kỳ 果quả 位vị 此thử 之chi 二nhị 位vị 各các 有hữu 二nhị 句cú 皆giai 上thượng 句cú 談đàm 現hiện 行hành 下hạ 句cú 明minh 種chủng 子tử 亦diệc 上thượng 句cú 明minh 用dụng 下hạ 句cú 明minh 體thể 意ý 明minh 種chủng 現hiện 體thể 用dụng 悉tất 皆giai 兼kiêm 亡vong 方phương 順thuận 空không 寂tịch 密mật 意ý 善thiện 巧xảo 也dã 。

解giải 云vân 既ký 齊tề 至chí 會hội 歸quy 真chân 也dã 。

釋thích 曰viết 指chỉ 其kỳ 聖thánh 意ý 用dụng 遣khiển 執chấp 情tình 。

若nhược 依y 終chung 教giáo 至chí 融dung 通thông 二nhị 分phần 義nghĩa 。

釋thích 曰viết 此thử 談đàm 具cụ 分phần/phân 唯duy 識thức 故cố 單đơn 真chân 不bất 立lập 獨độc 妄vọng 難nạn/nan 成thành 真chân 妄vọng 和hòa 合hợp 方phương 有hữu 所sở 為vi 故cố 。 云vân 得đắc 理lý 事sự 融dung 通thông 也dã 。

故cố 論luận 但đãn 云vân 不bất 生sanh 至chí 。 阿a 梨lê 耶da 識thức 。

釋thích 曰viết 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 者giả 。 是thị 如Như 來Lai 藏tạng 。 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 動động 作tác 生sanh 滅diệt 不bất 相tương 離ly 故cố 。 故cố 云vân 和hòa 合hợp 非phi 謂vị 別biệt 有hữu 生sanh 滅diệt 來lai 與dữ 真chân 合hợp 此thử 是thị 不bất 生sanh 滅diệt 心tâm 與dữ 生sanh 滅diệt 合hợp 以dĩ 是thị 隨tùy 緣duyên 門môn 故cố 真Chân 如Như 全toàn 體thể 動động 故cố 心tâm 與dữ 生sanh 滅diệt 非phi 異dị 而nhi 恆hằng 不bất 變biến 真chân 性tánh 故cố 與dữ 生sanh 滅diệt 非phi 一nhất 。

以dĩ 許hứa 真Chân 如Như 至chí 業nghiệp 等đẳng 種chủng 生sanh 。

釋thích 曰viết 以dĩ 許hứa 下hạ 結kết 此thử 隨tùy 緣duyên 具cụ 分phần/phân 唯duy 識thức 不bất 同đồng 下hạ 揀giản 彼bỉ 權quyền 乘thừa 業nghiệp 惑hoặc 建kiến 立lập 半bán 頭đầu 之chi 義nghĩa 也dã 。

故cố 楞lăng 伽già 云vân 至chí 無vô 明minh 七thất 識thức 俱câu 。

釋thích 曰viết 如Như 來Lai 藏tạng 者giả 。 真chân 也dã 無vô 始thỉ 惡ác 習tập 所sở 熏huân 者giả 根căn 本bổn 無vô 明minh 也dã 為vi 被bị 也dã 謂vị 真Chân 如Như 既ký 被bị 無vô 始thỉ 無vô 明minh 所sở 熏huân 故cố 隨tùy 熏huân 動động 轉chuyển 名danh 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 或hoặc 云vân 阿a 賴lại 耶da 者giả 但đãn 梵Phạm 音âm 楚sở 夏hạ 耳nhĩ 梁lương 朝triêu 真Chân 諦Đế 三tam 藏tạng 就tựu 名danh 翻phiên 為vi 無vô 沒một 識thức 大đại 唐đường 弉# 法Pháp 師sư 就tựu 義nghĩa 翻phiên 為vi 藏tạng 識thức 即tức 是thị 攝nhiếp 藏tạng 義nghĩa 無vô 沒một 是thị 不bất 失thất 義nghĩa 義nghĩa 一nhất 名danh 異dị 。 也dã 言ngôn 如Như 來Lai 藏tạng 受thọ 苦khổ 樂lạc 與dữ 因nhân 俱câu 者giả 謂vị 真chân 隨tùy 妄vọng 轉chuyển 因nhân 果quả 相tương 稱xứng 是thị 以dĩ 因nhân 善thiện 則tắc 果quả 樂nhạo/nhạc/lạc 因nhân 惡ác 則tắc 果quả 苦khổ 其kỳ 如Như 來Lai 藏tạng 未vị 嘗thường 捨xả 離ly 故cố 云vân 俱câu 也dã 隱ẩn 顯hiển 不bất 恆hằng 故cố 云vân 若nhược 生sanh 若nhược 滅diệt 。 言ngôn 而nhi 與dữ 無vô 明minh 七thất 識thức 俱câu 者giả 依y 彼bỉ 經kinh 以dĩ 七thất 識thức 染nhiễm 法pháp 為vi 生sanh 滅diệt 以dĩ 如Như 來Lai 藏tạng 淨tịnh 法pháp 為vi 不bất 生sanh 滅diệt 此thử 二nhị 和hòa 合hợp 為vi 阿a 梨lê 耶da 故cố 如Như 來Lai 藏tạng 與dữ 俱câu 也dã 。

又hựu 起khởi 信tín 云vân 至chí 為vi 凝ngưng 然nhiên 常thường 。

釋thích 曰viết 以dĩ 常thường 與dữ 無vô 常thường 。 左tả 右hữu 相tương/tướng 難nạn/nan 故cố 先tiên 以dĩ 常thường 難nạn/nan 無vô 常thường 次thứ 以dĩ 無vô 常thường 難nạn/nan 常thường 也dã 。

答đáp 既ký 言ngôn 真Chân 如Như 至chí 之chi 凝ngưng 然nhiên 也dã 。

釋thích 曰viết 既ký 言ngôn 下hạ 牒điệp 真chân 拂phất 計kế 何hà 者giả 下hạ 徵trưng 釋thích 不bất 二nhị 故cố 就tựu 隨tùy 緣duyên 法pháp 上thượng 顯hiển 其kỳ 不bất 變biến 豈khởi 思tư 議nghị 之chi 所sở 及cập 哉tai 非phi 謂vị 下hạ 揀giản 權quyền 乘thừa 也dã 。

故cố 勝thắng 鬘man 中trung 至Chí 真Chân 諦đế 復phục 立lập 。

釋thích 曰viết 初sơ 義nghĩa 故cố 俗tục 諦đế 得đắc 成thành 等đẳng 者giả 謂vị 真Chân 如Như 有hữu 二nhị 義nghĩa 一nhất 不bất 變biến 義nghĩa 二nhị 隨tùy 緣duyên 義nghĩa 無vô 明minh 亦diệc 二nhị 義nghĩa 一nhất 無vô 體thể 即tức 空không 義nghĩa 二nhị 有hữu 用dụng 成thành 事sự 此thử 真chân 妄vọng 中trung 各các 由do 初sơ 義nghĩa 成thành 染nhiễm 而nhi 不bất 染nhiễm 真Chân 諦Đế 復phục 立lập 各các 由do 後hậu 義nghĩa 成thành 不bất 染nhiễm 而nhi 染nhiễm 俗tục 諦đế 得đắc 成thành 也dã 。

如như 是thị 真chân 俗tục 至chí 離ly 諸chư 情tình 執chấp 。

釋thích 曰viết 指chỉ 上thượng 二nhị 諦đế 也dã 謂vị 不bất 變biến 體thể 空không 是thị 真chân 義nghĩa 隨tùy 緣duyên 成thành 事sự 是thị 俗tục 義nghĩa 雖tuy 成thành 二nhị 義nghĩa 一nhất 心tâm 統thống 諸chư 故cố 無vô 二nhị 體thể 是thị 故cố 相tương/tướng 融dung 超siêu 情tình 離ly 見kiến 也dã 。

是thị 故cố 論luận 云vân 至chí 。 此thử 之chi 謂vị 也dã 。

釋thích 曰viết 智trí 障chướng 極cực 盲manh 闇ám 者giả 謂vị 無vô 法pháp 空không 玅# 慧tuệ 遂toại 分phần/phân 事sự 理lý 之chi 別biệt 墮đọa 于vu 識thức 情tình 之chi 中trung 耳nhĩ 。

此thử 真Chân 如Như 二nhị 義nghĩa 至chí 義nghĩa 記ký 中trung 說thuyết 。

釋thích 曰viết 此thử 真Chân 如Như 二nhị 義nghĩa 同đồng 者giả 示thị 義nghĩa 無vô 殊thù 前tiền 始thỉ 教giáo 下hạ 約ước 詮thuyên 有hữu 異dị 義nghĩa 記ký 中trung 說thuyết 者giả 謂vị 彼bỉ 據cứ 展triển 轉chuyển 開khai 合hợp 廣quảng 明minh 其kỳ 本bổn 末mạt 故cố 也dã 。

又hựu 十Thập 地Địa 經kinh 至chí 二nhị 門môn 別biệt 也dã 。

釋thích 曰viết 廣quảng 顯hiển 上thượng 一nhất 心tâm 義nghĩa 同đồng 約ước 詮thuyên 之chi 異dị 也dã 是thị 故cố 十Thập 地Địa 三tam 界giới 唯duy 心tâm 。 之chi 文văn 攝nhiếp 論luận 約ước 權quyền 釋thích 為vi 賴lại 耶da 則tắc 三tam 界giới 唯duy 心tâm 。 萬vạn 法pháp 唯duy 識thức 地địa 論luận 約ước 實thật 釋thích 云vân 三tam 界giới 唯duy 一nhất 心tâm 者giả 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 心tâm 既ký 云vân 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 則tắc 佛Phật 性tánh 中trung 道đạo 也dã 又hựu 如như 達đạt 磨ma 經kinh 頌tụng 者giả 具cụ 云vân 無vô 始thỉ 時thời 來lai 。 界giới 一nhất 切thiết 法pháp 等đẳng 。 依y 由do 此thử 有hữu 諸chư 趣thú 及cập 涅Niết 槃Bàn 證chứng 得đắc 此thử 之chi 一nhất 頌tụng 攝nhiếp 論luận 約ước 權quyền 釋thích 界giới 為vi 因nhân 因nhân 成thành 種chủng 子tử 寶bảo 性tánh 據cứ 實thật 釋thích 界giới 為vi 性tánh 性tánh 為vi 藏tạng 性tánh 此thử 釋thích 前tiền 半bán 也dã 其kỳ 後hậu 半bán 依y 此thử 有hữu 諸chư 趣thú 等đẳng 引dẫn 勝thắng 鬘man 而nhi 類loại 釋thích 亦diệc 據cứ 終chung 教giáo 也dã 依y 如Như 來Lai 藏tạng 。 有hữu 生sanh 死tử 者giả 迷mê 之chi 則tắc 生sanh 死tử 無vô 窮cùng 。 依y 如Như 來Lai 藏tạng 。 有hữu 涅Niết 槃Bàn 者giả 解giải 之chi 則tắc 廓khuếch 爾nhĩ 乃nãi 大đại 悟ngộ 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 者giả 指chỉ 勝thắng 鬘man 之chi 餘dư 句cú 是thị 故cố 下hạ 總tổng 結kết 二nhị 教giáo 之chi 殊thù 也dã 。

若nhược 依y 頓đốn 教giáo 至chí 不bất 可khả 說thuyết 也dã 。

釋thích 曰viết 此thử 教giáo 唯duy 顯hiển 絕tuyệt 待đãi 靈linh 明minh 故cố 不bất 明minh 緣duyên 起khởi 識thức 相tương/tướng 故cố 真Chân 如Như 同đồng 云vân 一nhất 切thiết 法pháp 。 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 離ly 言ngôn 說thuyết 相tương 離ly 心tâm 緣duyên 相tương/tướng 畢tất 竟cánh 平bình 等đẳng 。 無vô 有hữu 變biến 易dị 。 故cố 名danh 真Chân 如Như 。

如như 維duy 摩ma 經kinh 至chí 是thị 此thử 門môn 也dã 。

釋thích 曰viết 三tam 十thập 二nhị 菩Bồ 薩Tát 所sở 說thuyết 。 是thị 終chung 教giáo 者giả 謂vị 菩Bồ 薩Tát 談đàm 不bất 二nhị 者giả 以dĩ 無vô 二nhị 形hình 對đối 相tương/tướng 馳trì 故cố 屬thuộc 染nhiễm 淨tịnh 融dung 通thông 終chung 教giáo 之chi 旨chỉ 淨tịnh 名danh 所sở 顯hiển 是thị 此thử 門môn 者giả 謂vị 儼nghiễm 然nhiên 默mặc 住trụ 獨độc 顯hiển 幽u 靈linh 頓đốn 之chi 謂vị 歟# 。

以dĩ 其kỳ 一nhất 切thiết 至chí 為vi 不bất 二nhị 也dã 。

釋thích 曰viết 以dĩ 其kỳ 下hạ 出xuất 淨tịnh 名danh 離ly 言ngôn 之chi 旨chỉ 既ký 不bất 見kiến 一nhất 法pháp 。 何hà 假giả 言ngôn 詮thuyên 強cường/cưỡng 會hội 是thị 故cố 朗lãng 然nhiên 若nhược 照chiếu 而nhi 無vô 念niệm 是thị 真chân 不bất 二nhị 也dã 。

若nhược 依y 圓viên 經kinh 至chí 主chủ 伴bạn 圓viên 融dung 。

釋thích 曰viết 即tức 約ước 性tánh 海hải 下hạ 總tổng 明minh 法pháp 體thể 法Pháp 界Giới 緣duyên 起khởi 下hạ 彰chương 義nghĩa 用dụng 於ư 義nghĩa 用dụng 中trung 法Pháp 界Giới 緣duyên 起khởi 帶đái 因nhân 以dĩ 明minh 宗tông 是thị 大đại 緣duyên 起khởi 故cố 大đại 疏sớ/sơ 云vân 理lý 隨tùy 事sự 變biến 一nhất 多đa 緣duyên 起khởi 之chi 無vô 邊biên 事sự 得đắc 理lý 融dung 千thiên 差sai 涉thiệp 入nhập 而nhi 無vô 礙ngại 亦diệc 隨tùy 心tâm 迴hồi 轉chuyển 善thiện 成thành 門môn 也dã 一nhất 即tức 一nhất 切thiết 。 下hạ 略lược 明minh 二nhị 玄huyền 顯hiển 其kỳ 相tương/tướng 即tức 諸chư 法pháp 相tướng 即tức 自tự 在tại 門môn 主chủ 伴bạn 圓viên 融dung 具cụ 德đức 門môn 也dã 。

故cố 說thuyết 十thập 心tâm 至chí 據cứ 別biệt 教giáo 言ngôn 。

釋thích 曰viết 示thị 義nghĩa 引dẫn 經kinh 彰chương 其kỳ 德đức 用dụng 也dã 十thập 心tâm 如như 離ly 世thế 間gian 品phẩm 者giả 謂vị 長trưởng 養dưỡng 一nhất 切thiết 。 功công 德đức 平bình 等đẳng 。 心tâm 一nhất 切thiết 語ngữ 言ngôn 。 法pháp 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 業nghiệp 報báo 。 入nhập 一nhất 切thiết 法pháp 。 於ư 一nhất 切thiết 淨tịnh 穢uế 佛Phật 剎sát 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 性tánh 若nhược 好hảo 若nhược 醜xú 。 於ư 一nhất 切thiết 行hành 。 無vô 所sở 選tuyển 擇trạch 。 入nhập 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 力Lực 無Vô 所Sở 畏Úy 。 入nhập 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 智trí 慧tuệ 平bình 等đẳng 。 心tâm 佛Phật 子tử 是thị 為vi 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 十thập 種chủng 平bình 等đẳng 。 心tâm 具cụ 足túc 皆giai 如như 。 初sơ 後hậu 有hữu 平bình 等đẳng 心tâm 言ngôn 既ký 言ngôn 一nhất 切thiết 平bình 等đẳng 故cố 。 顯hiển 無vô 盡tận 也dã 及cập 第đệ 九cửu 地địa 者giả 與dữ 此thử 相tương/tướng 類loại 言ngôn 亦diệc 具cụ 十thập 德đức 如như 性tánh 起khởi 品phẩm 者giả 彼bỉ 文văn 說thuyết 性tánh 起khởi 正Chánh 法Pháp 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 以dĩ 十thập 種chủng 無vô 量lượng 無vô 數số 。 百bách 千thiên 阿a 僧Tăng 祗chi 因nhân 緣duyên 成thành 等Đẳng 正Chánh 覺Giác 。 出xuất 興hưng 于vu 世thế 。 何hà 等đẳng 為vi 十thập 一nhất 。 者giả 發phát 無vô 量lượng 菩Bồ 提Đề 之chi 心tâm 。 不bất 捨xả 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 二nhị 者giả 過quá 去khứ 無vô 數số 劫kiếp 。 修tu 行hành 諸chư 善thiện 。 根căn 正chánh 直trực 深thâm 心tâm 三tam 者giả 無vô 量lượng 慈từ 悲bi 救cứu 護hộ 眾chúng 生sanh 。 四tứ 者giả 行hành 無vô 量lượng 行hành 不bất 退thoái 大đại 願nguyện 。 五ngũ 者giả 積tích 無vô 量lượng 功công 德đức 。 心tâm 無vô 厭yếm 足túc 。 六lục 者giả 恭cung 敬kính 供cúng 養dường 。 無vô 量lượng 諸chư 佛Phật 。 教giáo 化hóa 眾chúng 生sanh 。 七thất 者giả 出xuất 生sanh 無vô 量lượng 。 方phương 便tiện 智trí 慧tuệ 。 八bát 者giả 成thành 就tựu 無vô 量lượng 。 諸chư 功công 德đức 藏tạng 九cửu 者giả 具cụ 足túc 無vô 量lượng 。 莊trang 嚴nghiêm 智trí 慧tuệ 十thập 者giả 分phân 別biệt 演diễn 說thuyết 。 無vô 量lượng 諸chư 法pháp 。 實thật 義nghĩa 故cố 曰viết 一nhất 法Pháp 界Giới 性tánh 起khởi 具cụ 德đức 。

若nhược 約ước 同đồng 教giáo 至chí 餘dư 可khả 準chuẩn 之chi 。

釋thích 曰viết 初sơ 明minh 該cai 攝nhiếp 上thượng 何hà 以dĩ 故cố 下hạ 徵trưng 釋thích 所sở 以dĩ 是thị 此thử 方phương 便tiện 者giả 。 攝nhiếp 末mạt 歸quy 本bổn 從tùng 此thử 而nhi 流lưu 故cố 者giả 從tùng 本bổn 起khởi 末mạt 本bổn 末mạt 既ký 以dĩ 無vô 礙ngại 故cố 此thử 攝nhiếp 屬thuộc 以dĩ 顯hiển 難nan 思tư 。

問vấn 云vân 何hà 一nhất 心tâm 至chí 差sai 別biệt 義nghĩa 耶da 。

釋thích 曰viết 既ký 言ngôn 其kỳ 一nhất 不bất 當đương 有hữu 差sai 若nhược 許hứa 有hữu 差sai 一nhất 義nghĩa 焉yên 在tại 故cố 成thành 斯tư 問vấn 。

答đáp 此thử 有hữu 二nhị 義nghĩa 至chí 。 攝nhiếp 化hóa 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 由do 此thử 下hạ 明minh 法pháp 具cụ 五ngũ 下hạ 明minh 義nghĩa 言ngôn 甚thậm 深thâm 緣duyên 起khởi 一nhất 心tâm 者giả 謂vị 稱xưng 性tánh 大đại 緣duyên 心tâm 融dung 萬vạn 有hữu 故cố 五ngũ 義nghĩa 以dĩ 齊tề 彰chương 逐trục 機cơ 宜nghi 而nhi 別biệt 化hóa 遂toại 分phần/phân 彼bỉ 教giáo 相tương/tướng 之chi 果quả 也dã 約ước 義nghĩa 判phán 教giáo 根căn 蔕# 是thị 此thử 。

一nhất 攝nhiếp 義nghĩa 從tùng 名danh 至chí 如như 圓viên 教giáo 說thuyết 。

釋thích 曰viết 攝nhiếp 義nghĩa 從tùng 名danh 者giả 謂vị 隱ẩn 攝nhiếp 二nhị 義nghĩa 之chi 體thể 從tùng 假giả 說thuyết 一nhất 心tâm 之chi 名danh 判phán 小Tiểu 乘Thừa 教giáo 二nhị 攝nhiếp 理lý 從tùng 事sự 者giả 亦diệc 隱ẩn 攝nhiếp 實thật 理lý 從tùng 識thức 緣duyên 起khởi 事sự 判phán 于vu 始thỉ 教giáo 有hữu 門môn 若nhược 遣khiển 蕩đãng 此thử 事sự 即tức 是thị 空không 門môn 故cố 茲tư 一nhất 教giáo 但đãn 明minh 攝nhiếp 理lý 從tùng 事sự 三tam 理lý 事sự 無vô 礙ngại 者giả 謂vị 不bất 變biến 性tánh 而nhi 緣duyên 起khởi 不bất 捨xả 緣duyên 而nhi 即tức 真chân 是thị 故cố 染nhiễm 淨tịnh 森sâm 然nhiên 性tánh 恆hằng 不bất 二nhị 依y 此thử 之chi 義nghĩa 判phán 于vu 終chung 教giáo 四tứ 事sự 盡tận 理lý 顯hiển 者giả 相tương/tướng 本bổn 自tự 盡tận 性tánh 本bổn 自tự 顯hiển 據cứ 此thử 之chi 旨chỉ 判phán 于vu 頓đốn 教giáo 五ngũ 性tánh 海hải 具cụ 德đức 者giả 謂vị 大đại 緣duyên 起khởi 宗tông 德đức 用dụng 斯tư 備bị 故cố 海hải 印ấn 圓viên 詮thuyên 憑bằng 茲tư 以dĩ 判phán 是thị 以dĩ 五ngũ 門môn 為vi 能năng 判phán 一nhất 代đại 時thời 教giáo 為vi 所sở 判phán 故cố 一nhất 經kinh 容dung 有hữu 多đa 教giáo 一nhất 教giáo 容dung 有hữu 多đa 經kinh 但đãn 是thị 義nghĩa 象tượng 相tương 應ứng 便tiện 為vi 的đích 判phán 上thượng 不bất 同đồng 諸chư 師sư 多đa 從tùng 時thời 部bộ 也dã 。

是thị 故cố 不bất 動động 本bổn 至chí 一nhất 心tâm 轉chuyển 也dã 。

釋thích 曰viết 法pháp 義nghĩa 相tương/tướng 收thu 本bổn 末mạt 交giao 映ánh 使sử 其kỳ 言ngôn 教giáo 不bất 離ly 自tự 心tâm 體thể 解giải 成thành 觀quán 即tức 趣thú 菩Bồ 提Đề 方phương 見kiến 大đại 聖thánh 設thiết 教giáo 不bất 徒đồ 然nhiên 也dã 。

二nhị 約ước 機cơ 明minh 至chí 無vô 盡tận 如như 圓viên 教giáo 。

釋thích 曰viết 教giáo 因nhân 機cơ 顯hiển 離ly 機cơ 無vô 言ngôn 故cố 此thử 示thị 之chi 令linh 知tri 分phân 齊tề 得đắc 一nhất 分phần/phân 義nghĩa 如như 始thỉ 者giả 謂vị 此thử 教giáo 機cơ 但đãn 知tri 真Chân 如Như 不bất 變biến 不bất 許hứa 隨tùy 緣duyên 故cố 未vị 解giải 俱câu 善thiện 或hoặc 曰viết 上thượng 云vân 攝nhiếp 理lý 從tùng 事sự 何hà 以dĩ 此thử 中trung 得đắc 一nhất 分phần/phân 理lý 耶da 答đáp 曰viết 雖tuy 知tri 一nhất 分phần/phân 但đãn 是thị 不bất 變biến 亦diệc 不bất 異dị 前tiền 。 文văn 隱ẩn 攝nhiếp 理lý 性tánh 從tùng 事sự 緣duyên 起khởi 也dã 或hoặc 有hữu 得đắc 義nghĩa 而nhi 不bất 存tồn 名danh 者giả 良lương 以dĩ 此thử 教giáo 談đàm 真chân 非phi 安an 立lập 故cố 或hoặc 有hữu 名danh 義nghĩa 俱câu 無vô 盡tận 者giả 性tánh 起khởi 融dung 通thông 重trùng 重trùng 涉thiệp 入nhập 故cố 。

第đệ 二nhị 明minh 種chủng 至chí 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 等đẳng 。

釋thích 曰viết 言ngôn 種chủng 者giả 標tiêu 總tổng 章chương 也dã 謂vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 等đẳng 任nhậm 持trì 一nhất 切thiết 。 佛Phật 性tánh 種chủng 子tử 。 各các 成thành 性tánh 故cố 若nhược 依y 下hạ 就tựu 教giáo 別biệt 明minh 故cố 有hữu 頌tụng 云vân 阿A 羅La 漢Hán 有hữu 六lục 種chủng 謂vị 退thoái 至chí 不bất 動động 且thả 第đệ 一nhất 退thoái 法pháp 者giả 因nhân 遇ngộ 違vi 緣duyên 退thoái 失thất 所sở 得đắc 之chi 法Pháp 。 故cố 二nhị 思tư 法pháp 者giả 常thường 自tự 思tư 所sở 惟duy 得đắc 之chi 法pháp 恐khủng 有hữu 退thoái 失thất 故cố 三tam 護hộ 法Pháp 者giả 常thường 自tự 防phòng 護hộ 所sở 得đắc 法Pháp 恐khủng 退thoái 失thất 故cố 四tứ 安an 住trụ 法pháp 者giả 常thường 自tự 安an 住trụ 所sở 得đắc 之chi 法Pháp 。 此thử 羅La 漢Hán 無vô 勝thắng 退thoái 緣duyên 自tự 不bất 防phòng 護hộ 亦diệc 不bất 退thoái 失thất 。 故cố 五ngũ 堪kham 達đạt 法pháp 者giả 其kỳ 性tánh 有hữu 勝thắng 堪kham 能năng 常thường 好hảo/hiếu 練luyện 根căn 堪kham 達đạt 法pháp 故cố 即tức 昇thăng 進tiến 也dã 六lục 不bất 動động 法pháp 者giả 不bất 被bị 煩phiền 惱não 。 之chi 所sở 退thoái 動động 故cố 言ngôn 不bất 動động 性tánh 中trung 有hữu 三tam 品phẩm 者giả 謂vị 雖tuy 依y 一nhất 種chủng 隨tùy 根căn 勝thắng 進tiến 趣thú 求cầu 別biệt 故cố 也dã 。

雖tuy 於ư 此thử 中trung 至chí 起khởi 大đại 用dụng 等đẳng 故cố 。

釋thích 曰viết 此thử 教giáo 陿hiệp 劣liệt 故cố 獨độc 許hứa 一nhất 人nhân 有hữu 佛Phật 種chủng 性tánh 此thử 性tánh 非phi 大đại 菩Bồ 提Đề 者giả 。 謂vị 不bất 能năng 發phát 悲bi 智trí 願nguyện 三tam 心tâm 故cố 知tri 於ư 進tiến 修tu 但đãn 經kinh 四tứ 時thời 而nhi 成thành 覺giác 道đạo 也dã 。

是thị 故cố 當đương 知tri 。 至chí 如như 小tiểu 論luận 說thuyết 。

釋thích 曰viết 五ngũ 性tánh 一nhất 成thành 太thái 不bất 及cập 故cố 良lương 田điền 熏huân 種chủng 不bất 明minh 致trí 茲tư 陿hiệp 劣liệt 耳nhĩ 。

若nhược 依y 三tam 乘thừa 至chí 略lược 有hữu 三tam 說thuyết 。

釋thích 曰viết 漸tiệm 頓đốn 雖tuy 分phần/phân 優ưu 劣liệt 若nhược 對đối 圓viên 融dung 具cụ 德đức 之chi 宗tông 並tịnh 屬thuộc 三tam 乘thừa 故cố 作tác 此thử 判phán 。

一nhất 約ước 始thỉ 教giáo 至chí 。 無vô 性tánh 眾chúng 生sanh 。

釋thích 曰viết 謂vị 此thử 教giáo 就tựu 生sanh 滅diệt 緣duyên 起khởi 識thức 種chủng 法pháp 爾nhĩ 熏huân 習tập 以dĩ 分phần/phân 種chủng 性tánh 致trí 處xứ 不bất 拘câu 故cố 有hữu 有hữu 性tánh 無vô 性tánh 。 五ngũ 種chủng 之chi 殊thù 耳nhĩ 。

故cố 顯hiển 揚dương 論luận 至chí 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。

釋thích 曰viết 云vân 何hà 下hạ 徵trưng 釋thích 五ngũ 性tánh 之chi 殊thù 乃nãi 至chí 下hạ 明minh 無vô 性tánh 眾chúng 生sanh 。 言ngôn 現hiện 在tại 世thế 非phi 般Bát 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 謂vị 無vô 有hữu 種chủng 性tánh 但đãn 在tại 世thế 間gian 不bất 能năng 證chứng 入nhập 。 圓viên 寂tịch 既ký 不bất 能năng 證chứng 非phi 順thuận 菩Bồ 提Đề 故cố 。 不bất 應ưng 理lý 也dã 。

是thị 故cố 當đương 知tri 。 至chí 無vô 有hữu 斷đoạn 盡tận 。

釋thích 曰viết 結kết 指chỉ 上thượng 論luận 文văn 五ngũ 性tánh 之chi 殊thù 也dã 出xuất 其kỳ 第đệ 五ngũ 無vô 性tánh 之chi 理lý 是thị 以dĩ 約ước 已dĩ 則tắc 無vô 有hữu 入nhập 寂tịch 之chi 期kỳ 對đối 佛Phật 則tắc 成thành 佛Phật 利lợi 他tha 之chi 德đức 何hà 以dĩ 故cố 長trường/trưởng 守thủ 。 眾chúng 生sanh 界giới 故cố 。

其kỳ 有hữu 種chủng 性tánh 者giả 至chí 法pháp 爾nhĩ 所sở 得đắc 。

釋thích 曰viết 本bổn 性tánh 者giả 標tiêu 謂vị 上thượng 諸chư 下hạ 釋thích 言ngôn 六lục 處xứ 殊thù 勝thắng 者giả 第đệ 六lục 意ý 處xứ 能năng 攝nhiếp 賴lại 耶da 名danh 言ngôn 熏huân 習tập 之chi 種chủng 故cố 曰viết 殊thù 勝thắng 有hữu 此thử 殊thù 勝thắng 。 故cố 無vô 始thỉ 傳truyền 習tập 耳nhĩ 。

習tập 所sở 成thành 者giả 至chí 為vi 性tánh 種chủng 性tánh 。

釋thích 曰viết 習tập 所sở 成thành 下hạ 牒điệp 釋thích 言ngôn 此thử 中trung 本bổn 性tánh 即tức 內nội 六lục 處xứ 者giả 。 揀giản 非phi 外ngoại 六lục 塵trần 處xứ 也dã 得đắc 殊thù 勝thắng 者giả 為vi 攝nhiếp 八bát 識thức 故cố 本bổn 覺giác 解giải 性tánh 謂vị 本bổn 來lai 佛Phật 種chủng 表biểu 義nghĩa 名danh 言ngôn 以dĩ 此thử 為vi 成thành 佛Phật 種chủng 性tánh 故cố 也dã 。

故cố 梁lương 攝nhiếp 論luận 至chí 聖thánh 人nhân 以dĩ 此thử 為vi 因nhân 。

釋thích 曰viết 聞văn 熏huân 習tập 者giả 新tân 熏huân 也dã 與dữ 阿a 賴lại 耶da 解giải 性tánh 者giả 脚cước 下hạ 也dã 新tân 熏huân 本bổn 有hữu 具cụ 足túc 為vi 佛Phật 性tánh 故cố 曰viết 一nhất 切thiết 聖thánh 人nhân 。 以dĩ 此thử 為vi 因nhân 。

然nhiên 瑜du 伽già 既ký 至chí 說thuyết 為vi 習tập 種chủng 。

釋thích 曰viết 既ký 云vân 下hạ 克khắc 彼bỉ 瑜du 伽già 性tánh 習tập 相tương/tướng 資tư 方phương 為vi 種chủng 性tánh 言ngôn 具cụ 種chủng 性tánh 者giả 指chỉ 上thượng 本bổn 性tánh 住trụ 方phương 能năng 發phát 心tâm 者giả 指chỉ 習tập 所sở 成thành 即tức 知tri 下hạ 攬lãm 二nhị 成thành 一nhất 種chủng 性tánh 是thị 故cố 下hạ 言ngôn 其kỳ 相tương/tướng 須tu 斥xích 其kỳ 偏thiên 失thất 前tiền 後hậu 之chi 過quá 也dã 但đãn 可khả 下hạ 約ước 位vị 分phần/phân 性tánh 習tập 之chi 二nhị 相tương/tướng 言ngôn 堪kham 任nhậm 者giả 賢hiền 位vị 之chi 前tiền 也dã 謂vị 成thành 就tựu 菩Bồ 薩Tát 。 功công 德đức 任nhậm 持trì 一nhất 切thiết 。 佛Phật 法Pháp 種chủng 子tử 故cố 。

然nhiên 有hữu 二nhị 義nghĩa 至chí 故cố 得đắc 知tri 也dã 。

釋thích 曰viết 結kết 義nghĩa 引dẫn 論luận 但đãn 成thành 種chủng 性tánh 之chi 一nhất 因nhân 耳nhĩ 。

問vấn 此thử 二nhị 種chủng 性tánh 至chí 何hà 差sai 別biệt 耶da 。

釋thích 曰viết 由do 前tiền 二nhị 性tánh 相tướng 資tư 同đồng 成thành 緣duyên 起khởi 不bất 分phân 前tiền 後hậu 之chi 殊thù 故cố 成thành 斯tư 問vấn 也dã 言ngôn 六lục 種chủng 者giả 三tam 道đạo 種chủng 性tánh 四tứ 聖thánh 種chủng 性tánh 五ngũ 等đẳng 覺giác 性tánh 六lục 玅# 覺giác 性tánh 。

答đáp 彼bỉ 經kinh 大đại 都đô 至chí 不bất 名danh 種chủng 姓tánh 。

釋thích 曰viết 約ước 三tam 賢hiền 位vị 次thứ 而nhi 分phần/phân 前tiền 後hậu 故cố 不bất 同đồng 瑜du 伽già 也dã 。

瑜du 伽già 中trung 久cửu 習tập 至chí 非phi 初sơ 非phi 中trung 後hậu 。

釋thích 曰viết 觀quán 其kỳ 論luận 意ý 則tắc 依y 種chủng 起khởi 修tu 修tu 以dĩ 成thành 性tánh 為vi 一nhất 種chủng 因nhân 竝tịnh 皆giai 無vô 始thỉ 故cố 前tiền 云vân 意ý 處xứ 殊thù 勝thắng 等đẳng 若nhược 乃nãi 據cứ 位vị 則tắc 性tánh 先tiên 習tập 後hậu 也dã 。

是thị 故cố 經kinh 說thuyết 至chí 義nghĩa 方phương 備bị 足túc 。

釋thích 曰viết 此thử 顯hiển 經kinh 論luận 及cập 覆phú 相tương/tướng 成thành 始thỉ 彰chương 緣duyên 起khởi 之chi 備bị 具cụ 耳nhĩ 。

又hựu 經kinh 論luận 說thuyết 至chí 義nghĩa 意ý 融dung 通thông 。

釋thích 曰viết 此thử 文văn 約ước 依y 起khởi 與dữ 功công 能năng 以dĩ 會hội 經kinh 論luận 談đàm 其kỳ 種chủng 性tánh 在tại 于vu 位vị 前tiền 并tinh 登đăng 賢hiền 之chi 異dị 也dã 要yếu 由do 下hạ 出xuất 其kỳ 相tương/tướng 須tu 之chi 旨chỉ 亦diệc 是thị 下hạ 明minh 其kỳ 彰chương 略lược 也dã 。

問vấn 又hựu 以dĩ 何hà 義nghĩa 至chí 堪kham 任nhậm 位vị 說thuyết 耶da 。

釋thích 曰viết 此thử 問vấn 因nhân 前tiền 瑜du 伽già 明minh 其kỳ 種chủng 性tánh 具cụ 二nhị 後hậu 至chí 堪kham 任nhậm 位vị 中trung 卻khước 分phần/phân 性tánh 習tập 之chi 二nhị 未vị 見kiến 所sở 以dĩ 故cố 此thử 徵trưng 之chi 。

答đáp 以dĩ 論luận 說thuyết 至chí 是thị 第đệ 二nhị 住trụ 故cố 。

釋thích 曰viết 言ngôn 論luận 說thuyết 種chủng 性tánh 必tất 具cụ 性tánh 習tập 者giả 明minh 種chủng 性tánh 雙song 含hàm 然nhiên 後hậu 展triển 轉chuyển 必tất 至chí 登đăng 賢hiền 何hà 者giả 謂vị 依y 性tánh 起khởi 習tập 習tập 久cửu 成thành 修tu 修tu 成thành 涉thiệp 位vị 故cố 至chí 堪kham 任nhậm 若nhược 不bất 下hạ 約ước 凡phàm 賢hiền 楷# 定định 種chủng 性tánh 位vị 故cố 文văn 云vân 中trung 間gian 修tu 此thử 串xuyến 習tập 行hành 者giả 更cánh 何hà 位vị 修tu 也dã 言ngôn 何hà 位vị 者giả 是thị 其kỳ 種chủng 性tánh 位vị 修tu 也dã 言ngôn 第đệ 二nhị 住trụ 者giả 勝thắng 解giải 行hành 住trụ 也dã 。

是thị 故cố 當đương 知tri 。 至chí 以dĩ 為vi 種chủng 性tánh 。

釋thích 曰viết 結kết 成thành 種chủng 性tánh 定định 至chí 堪kham 任nhậm 以dĩ 酬thù 前tiền 問vấn 也dã 。

問vấn 若nhược 要yếu 待đãi 習tập 至chí 論luận 不bất 說thuyết 故cố 。

釋thích 曰viết 躡niếp 前tiền 堪kham 任nhậm 串xuyến 習tập 方phương 成thành 故cố 有hữu 斯tư 問vấn 故cố 就tựu 愚ngu 位vị 開khai 有hữu 無vô 兩lưỡng 關quan 而nhi 難nạn/nan 也dã 。

答đáp 此thử 二nhị 既ký 至chí 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。

釋thích 曰viết 約ước 緣duyên 起khởi 相tương/tướng 須tu 雙song 拂phất 前tiền 問vấn 故cố 無vô 習tập 下hạ 拂phất 前tiền 有hữu 關quan 先tiên 無vô 下hạ 拂phất 前tiền 無vô 關quan 故cố 云vân 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。

以dĩ 習tập 成thành 處xứ 至chí 本bổn 有hữu 彼bỉ 性tánh 。

釋thích 曰viết 依y 性tánh 起khởi 習tập 已dĩ 性tánh 成thành 故cố 云vân 習tập 成thành 處xứ 定định 先tiên 有hữu 性tánh 愚ngu 位vị 下hạ 斥xích 愚ngu 者giả 無vô 習tập 即tức 無vô 性tánh 故cố 後hậu 起khởi 下hạ 明minh 有hữu 習tập 即tức 有hữu 性tánh 故cố 不bất 成thành 愚ngu 便tiện 顯hiển 諸chư 乘thừa 之chi 性tánh 若nhược 爾nhĩ 前tiền 就tựu 愚ngu 位vị 之chi 問vấn 於ư 斯tư 墮đọa 也dã 。

問vấn 若nhược 爾nhĩ 是thị 則tắc 至chí 種chủng 性tánh 差sai 別biệt 耶da 。

釋thích 曰viết 因nhân 前tiền 隨tùy 於ư 諸chư 乘thừa 串xuyến 習tập 成thành 性tánh 故cố 茲tư 問vấn 也dã 。

答đáp 即tức 由do 此thử 義nghĩa 安an 立lập 五ngũ 性tánh 。

釋thích 曰viết 即tức 他tha 成thành 己kỷ 諸chư 性tánh 極cực 成thành 故cố 次thứ 辨biện 云vân 。

何hà 者giả 謂vị 修tu 至chí 。 菩Bồ 薩Tát 種chủng 性tánh 。

釋thích 曰viết 權quyền 乘thừa 六Lục 度Độ 修tu 至chí 堪kham 任nhậm 其kỳ 性tánh 方phương 成thành 故cố 性tánh 離ly 麤thô 垢cấu 不bất 能năng 現hiện 起khởi 。 上thượng 煩phiền 惱não 纏triền 就tựu 此thử 成thành 性tánh 也dã 。

若nhược 習tập 小Tiểu 乘Thừa 至chí 成thành 聲Thanh 聞Văn 性tánh 。

釋thích 曰viết 行hành 著trước 功công 成thành 位vị 登đăng 種chủng 性tánh 地địa 也dã 。

故cố 智trí 論luận 云vân 至chí 有hữu 涅Niết 槃Bàn 法pháp 。

釋thích 曰viết 引dẫn 證chứng 種chủng 性tánh 位vị 唯duy 俱câu 舍xá 說thuyết 位vị 不bất 同đồng 彼bỉ 順thuận 解giải 脫thoát 分phần/phân 者giả 卻khước 在tại 資tư 糧lương 位vị 中trung 謂vị 隨tùy 涅Niết 槃Bàn 解giải 脫thoát 故cố 也dã 與dữ 夫phu 智trí 論luận 善thiện 戒giới 之chi 殊thù 者giả 但đãn 約ước 初sơ 習tập 修tu 成thành 之chi 別biệt 亦diệc 不bất 相tương 違vi 也dã 。

獨Độc 覺Giác 準chuẩn 知tri 至chí 三tam 乘thừa 種chủng 性tánh 。

釋thích 曰viết 獨Độc 覺Giác 者giả 梵Phạn 語ngữ 辟Bích 支Chi 伽già 羅la 此thử 云vân 緣Duyên 覺Giác 亦diệc 云vân 獨Độc 覺Giác 有hữu 麟lân 喻dụ 部bộ 行hành 之chi 異dị 今kim 既ký 例lệ 聲Thanh 聞Văn 即tức 是thị 部bộ 行hành 稟bẩm 教giáo 之chi 類loại 也dã 由do 此thử 下hạ 總tổng 結kết 。

若nhược 於ư 三tam 行hành 至chí 不bất 定định 種chủng 性tánh 。

釋thích 曰viết 三tam 行hành 者giả 諦đế 緣duyên 諸chư 度Độ 也dã 未vị 至chí 本bổn 位vị 者giả 堪kham 任nhậm 善thiện 根căn 既ký 未vị 臻trăn 行hành 位vị 則tắc 進tiến 退thoái 未vị 云vân 故cố 屬thuộc 不bất 定định 性tánh 耳nhĩ 。

若nhược 於ư 三tam 行hành 至chí 無vô 有hữu 種chủng 性tánh 。

釋thích 曰viết 既ký 無vô 行hành 解giải 乃nãi 悠du 悠du 之chi 徒đồ 斷đoạn 善thiện 根căn 之chi 類loại 也dã 。

由do 此thử 當đương 知tri 至chí 皆giai 就tựu 習tập 說thuyết 。

釋thích 曰viết 以dĩ 上thượng 無vô 性tánh 之chi 無vô 習tập 驗nghiệm 彼bỉ 有hữu 性tánh 之chi 有hữu 習tập 也dã 。

問vấn 若nhược 愚ngu 位vị 至chí 何hà 得đắc 為vi 有hữu 。

釋thích 曰viết 性tánh 習tập 相tương 從tùng 決quyết 不bất 可khả 以dĩ 一nhất 有hữu 而nhi 一nhất 無vô 也dã 。

答đáp 有hữu 習tập 非phi 是thị 至chí 分phần/phân 位vị 差sai 別biệt 故cố 。

釋thích 曰viết 答đáp 有hữu 下hạ 明minh 性tánh 習tập 有hữu 無vô 謂vị 有hữu 則tắc 齊tề 有hữu 無vô 則tắc 雙song 無vô 以dĩ 分phần/phân 位vị 差sai 別biệt 故cố 者giả 出xuất 其kỳ 有hữu 無vô 之chi 相tướng 也dã 。

云vân 涅Niết 槃Bàn 經kinh 至chí 斷đoạn 善thiện 根căn 故cố 。

釋thích 曰viết 斷đoạn 善thiện 根căn 者giả 為vi 無vô 行hành 性tánh 既ký 無vô 行hành 性tánh 縱túng/tung 逢phùng 善thiện 友hữu 。 亦diệc 不bất 發phát 心tâm 。

一nhất 闡xiển 提đề 輩bối 至chí 闡xiển 提đề 性tánh 也dã 。

釋thích 曰viết 三tam 心tâm 既ký 發phát 即tức 非phi 闡xiển 提đề 驗nghiệm 知tri 闡xiển 提đề 定định 無vô 心tâm 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 以dĩ 何hà 至chí 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。

釋thích 曰viết 雙song 徵trưng 上thượng 二nhị 皆giai 由do 行hành 性tánh 有hữu 無vô 使sử 之chi 然nhiên 矣hĩ 。

當đương 知tri 此thử 中trung 。 至chí 不bất 相tương 由do 也dã 。

釋thích 曰viết 當đương 知tri 下hạ 據cứ 位vị 結kết 三tam 乘thừa 有hữu 無vô 兼kiêm 之chi 五ngũ 性tánh 言ngôn 不bất 相tương 由do 者giả 斥xích 前tiền 愚ngu 位vị 前tiền 後hậu 相tương/tướng 由do 之chi 難nạn/nan 也dã 。

二nhị 約ước 終chung 教giáo 至chí 皆giai 悉tất 有hữu 性tánh 。

釋thích 曰viết 此thử 教giáo 就tựu 真Chân 如Như 立lập 種chủng 性tánh 者giả 良lương 以dĩ 真Chân 如Như 不bất 守thủ 自tự 性tánh 隨tùy 緣duyên 動động 轉chuyển 之chi 處xứ 便tiện 為vi 物vật 性tánh 故cố 經Kinh 云vân 真Chân 如Như 一nhất 法Pháp 界Giới 一nhất 泯mẫn 未vị 嘗thường 存tồn 能năng 隨tùy 染nhiễm 淨tịnh 緣duyên 遂toại 分phần/phân 十thập 法Pháp 界Giới 。

故cố 智trí 論luận 云vân 至chí 自tự 真chân 性tánh 故cố 。

釋thích 曰viết 引dẫn 證chứng 也dã 於ư 中trung 白bạch 石thạch 下hạ 是thị 能năng 喻dụ 物vật 之chi 別biệt 性tánh 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 下hạ 是thị 所sở 喻dụ 法pháp 眾chúng 生sanh 之chi 本bổn 。 性tánh 也dã 言ngôn 黃hoàng 白bạch 石thạch 者giả 金kim 銀ngân 之chi 鑛khoáng 也dã 一nhất 切thiết 妄vọng 識thức 者giả 本bổn 識thức 之chi 生sanh 滅diệt 也dã 。

如như 經kinh 說thuyết 言ngôn 至chí 。 皆giai 有hữu 佛Phật 性tánh 。

釋thích 曰viết 如như 經kinh 者giả 大đại 涅Niết 槃Bàn 也dã 言ngôn 悉tất 皆giai 有hữu 心tâm 者giả 良lương 以dĩ 眾chúng 生sanh 包bao 性tánh 德đức 而nhi 為vi 體thể 攬lãm 智trí 海hải 以dĩ 為vi 源nguyên 是thị 以dĩ 凡phàm 有hữu 心tâm 者giả 必tất 當đương 作tác 佛Phật 。 故cố 云vân 定định 當đương 得đắc 成thành 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 我ngã 常thường 宣tuyên 說thuyết 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 皆giai 有hữu 佛Phật 性tánh 。

問vấn 如như 有hữu 難nạn/nan 至chí 亦diệc 非phi 當đương 得đắc 。

釋thích 曰viết 有hữu 心tâm 相tương 涉thiệp 難nạn/nan 也dã 若nhược 諸chư 下hạ 將tương 眾chúng 生sanh 有hữu 心tâm 當đương 得đắc 難nạn/nan 佛Phật 有hữu 心tâm 亦diệc 然nhiên 若nhược 言ngôn 下hạ 將tương 佛Phật 有hữu 心tâm 非phi 得đắc 難nạn/nan 眾chúng 生sanh 有hữu 心tâm 亦diệc 然nhiên 。

答đáp 經kinh 中trung 已dĩ 至chí 不bất 同đồng 佛Phật 也dã 。

釋thích 曰viết 此thử 之chi 料liệu 揀giản 意ý 謂vị 佛Phật 心tâm 成thành 道Đạo 更cánh 不bất 再tái 成thành 但đãn 論luận 眾chúng 生sanh 有hữu 心tâm 使sử 其kỳ 修tu 成thành 焉yên 得đắc 混hỗn 佛Phật 而nhi 伸thân 難nạn/nan 歟# 。

問vấn 若nhược 竝tịnh 有hữu 至chí 無vô 性tánh 者giả 耶da 。

釋thích 曰viết 躡niếp 前tiền 一nhất 心tâm 眾chúng 生sanh 皆giai 有hữu 。 佛Phật 性tánh 而nhi 難nạn/nan 五ngũ 性tánh 之chi 殊thù 也dã 。

答đáp 論luận 自tự 有hữu 釋thích 至chí 清thanh 淨tịnh 佛Phật 性tánh 故cố 。

釋thích 曰viết 向hướng 說thuyết 下hạ 難nạn/nan 無vô 性tánh 為vi 欲dục 下hạ 答đáp 無vô 性tánh 此thử 明minh 下hạ 徵trưng 所sở 以dĩ 為vi 欲dục 下hạ 釋thích 成thành 正chánh 意ý 以dĩ 彼bỉ 實thật 有hữu 清thanh 淨tịnh 佛Phật 性tánh 者giả 結kết 答đáp 上thượng 文văn 未vị 乖quai 有hữu 性tánh 也dã 。

又hựu 佛Phật 性tánh 論luận 至chí 。 般Bát 涅Niết 槃Bàn 耶da 。

釋thích 曰viết 此thử 問vấn 但đãn 是thị 躡niếp 前tiền 實thật 有hữu 清thanh 淨tịnh 佛Phật 性tánh 而nhi 起khởi 若nhược 爾nhĩ 者giả 牒điệp 前tiền 云vân 何hà 下hạ 難nạn/nan 前tiền 可khả 知tri 。

答đáp 云vân 若nhược 憎tăng 至chí 離ly 有hữu 離ly 無vô 故cố 。

釋thích 曰viết 若nhược 曾tằng 下hạ 示thị 謗báng 法pháp 之chi 過quá 乃nãi 貶biếm 斥xích 之chi 談đàm 也dã 御ngự 物vật 之chi 意ý 若nhược 依y 下hạ 顯hiển 了liễu 之chi 說thuyết 稱xưng 實thật 同đồng 歸quy 言ngôn 離ly 有hữu 離ly 無vô 者giả 謂vị 佛Phật 性tánh 中trung 道đạo 體thể 離ly 過quá 非phi 相tướng 非phi 生sanh 滅diệt 耳nhĩ 。

解giải 云vân 又hựu 此thử 論luận 至chí 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。

釋thích 曰viết 言ngôn 三tam 者giả 失thất 同đồng 外ngoại 道đạo 等đẳng 者giả 謂vị 彼bỉ 外ngoại 道đạo 計kế 屬thuộc 斷đoạn 常thường 有hữu 無vô 之chi 二nhị 若nhược 汝nhữ 確xác 執chấp 闡xiển 提đề 無vô 性tánh 即tức 同đồng 外ngoại 道đạo 斷đoạn 見kiến 之chi 無vô 若nhược 執chấp 餘dư 眾chúng 生sanh 定định 有hữu 性tánh 即tức 同đồng 外ngoại 道đạo 常thường 見kiến 之chi 有hữu 故cố 次thứ 云vân 此thử 等đẳng 過quá 失thất 由do 汝nhữ 邪tà 執chấp 無vô 性tánh 義nghĩa 生sanh 也dã 。

問vấn 前tiền 始thỉ 教giáo 中trung 至chí 云vân 何hà 會hội 通thông 。

釋thích 曰viết 權quyền 實thật 有hữu 無vô 極cực 相tương 違vi 故cố 成thành 斯tư 問vấn 也dã 。

答đáp 亦diệc 論luận 自tự 至chí 故cố 不bất 相tương 違vi 。

釋thích 曰viết 何hà 故cố 下hạ 尚thượng 同đồng 前tiền 問vấn 一nhất 了liễu 下hạ 方phương 是thị 答đáp 辭từ 言ngôn 復phục 有hữu 經kinh 說thuyết 者giả 深thâm 密mật 等đẳng 經kinh 備bị 分phần/phân 五ngũ 性tánh 第đệ 五ngũ 決quyết 無vô 佛Phật 性tánh 也dã 有hữu 乖quai 涅Niết 槃Bàn 皆giai 有hữu 故cố 云vân 二nhị 經kinh 自tự 相tương 違vi 究cứu 其kỳ 答đáp 意ý 了liễu 則tắc 稱xưng 性tánh 故cố 皆giai 有hữu 心tâm 不bất 了liễu 則tắc 熏huân 成thành 種chủng 性tánh 故cố 或hoặc 有hữu 或hoặc 無vô 。

解giải 云vân 若nhược 小Tiểu 乘Thừa 至chí 不bất 了liễu 說thuyết 也dã 。

釋thích 曰viết 解giải 論luận 中trung 不bất 了liễu 之chi 所sở 以dĩ 故cố 形hình 對đối 小Tiểu 乘Thừa 明minh 其kỳ 益ích 物vật 漸tiệm 次thứ 言ngôn 一nhất 人nhân 有hữu 性tánh 則tắc 屬thuộc 於ư 小tiểu 許hứa 多đa 人nhân 有hữu 性tánh 則tắc 當đương 於ư 權quyền 權quyền 故cố 不bất 了liễu 了liễu 則tắc 齊tề 成thành 豈khởi 有hữu 二nhị 經kinh 之chi 相tướng 違vi 耶da 。

問vấn 若nhược 依y 終chung 教giáo 至chí 亦diệc 有hữu 終chung 盡tận 。

釋thích 曰viết 躡niếp 前tiền 皆giai 成thành 佛Phật 道Đạo 。 以dĩ 疑nghi 生sanh 界giới 盡tận 期kỳ 。

若nhược 如như 是thị 者giả 。 至chí 即tức 無vô 所sở 化hóa 。

釋thích 曰viết 躡niếp 前tiền 問vấn 中trung 終chung 盡tận 之chi 辭từ 便tiện 疑nghi 後hậu 佛Phật 無vô 機cơ 故cố 云vân 即tức 無vô 所sở 化hóa 也dã 。

所sở 化hóa 無vô 故cố 至chí 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。

釋thích 曰viết 躡niếp 無vô 所sở 化hóa 疑nghi 之chi 悲bi 門môn 既ký 乏phạp 大đại 悲bi 豈khởi 成thành 佛Phật 道đạo 縱túng/tung 爾nhĩ 言ngôn 成thành 亦diệc 非phi 其kỳ 理lý 也dã 何hà 以dĩ 故cố 佛Phật 心tâm 者giả 。 大đại 慈từ 悲bi 故cố 。

又hựu 令linh 諸chư 佛Phật 至chí 有hữu 斷đoạn 盡tận 故cố 。

釋thích 曰viết 大đại 聖thánh 因nhân 於ư 眾chúng 生sanh 。 而nhi 起khởi 大đại 悲bi 。 因nhân 於ư 大đại 悲bi 。 而nhi 成thành 菩Bồ 提Đề 今kim 既ký 無vô 生sanh 故cố 利lợi 他tha 之chi 德đức 有hữu 其kỳ 斷đoạn 盡tận 。

如như 其kỳ 一nhất 切thiết 至chí 永vĩnh 不bất 成thành 佛Phật 故cố 。

釋thích 曰viết 牒điệp 前tiền 盡tận 成thành 結kết 屬thuộc 相tương 違vi 是thị 故cố 若nhược 言ngôn 眾chúng 生sanh 畢tất 竟cánh 無vô 。 盡tận 者giả 則tắc 違vi 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 盡tận 成thành 之chi 語ngữ 若nhược 但đãn 眾chúng 生sanh 界giới 無vô 終chung 盡tận 者giả 又hựu 永vĩnh 不bất 成thành 佛Phật 故cố 。

又hựu 如như 一nhất 佛Phật 度độ 至chí 不bất 應ưng 理lý 故cố 。

釋thích 曰viết 諸chư 佛Phật 度độ 生sanh 損tổn 與dữ 不bất 損tổn 非phi 理lý 難nạn/nan 也dã 又hựu 如như 下hạ 總tổng 標tiêu 度độ 生sanh 若nhược 有hữu 下hạ 開khai 有hữu 無vô 兩lưỡng 關quan 而nhi 難nạn/nan 初sơ 難nan 有hữu 損tổn 非phi 理lý 若nhược 無vô 下hạ 難nạn/nan 無vô 損tổn 滅diệt 度độ 非phi 理lý 。

依y 如như 是thị 等đẳng 至chí 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。

釋thích 曰viết 依y 如như 是thị 等đẳng 道Đạo 理lý 者giả 指chỉ 上thượng 六lục 重trọng/trùng 難nạn/nan 端đoan 是thị 以dĩ 論luận 主chủ 欲dục 遣khiển 斯tư 過quá 故cố 立lập 一nhất 無vô 性tánh 有hữu 情tình 長trường/trưởng 守thủ 生sanh 界giới 未vị 知tri 此thử 義nghĩa 還hoàn 契khế 教giáo 宗tông 否phủ/bĩ 故cố 云vân 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。

答đáp 若nhược 謂vị 眾chúng 生sanh 。 至chí 非phi 是thị 正chánh 見kiến 。

釋thích 曰viết 答đáp 前tiền 初sơ 難nạn/nan 生sanh 界giới 有hữu 盡tận 也dã 良lương 以dĩ 眾chúng 生sanh 成thành 佛Phật 性tánh 離ly 有hữu 無vô 若nhược 乃nãi 情tình 生sanh 增tăng 減giảm 非phi 為vi 正chánh 難nạn/nan 故cố 結kết 云vân 非phi 正chánh 見kiến 也dã 故cố 圓viên 覺giác 云vân 以dĩ 輪luân 迴hồi 心tâm 。 而nhi 辨biện 圓viên 覺giác 。 彼bỉ 圓viên 覺giác 性tánh 。 即tức 同đồng 輪luân 轉chuyển 故cố 非phi 正chánh 見kiến 。

是thị 故cố 不bất 增tăng 至chí 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。

釋thích 曰viết 證chứng 成thành 非phi 是thị 正chánh 見kiến 。 何hà 以dĩ 增tăng 減giảm 卻khước 屬thuộc 大đại 邪tà 見kiến 耶da 良lương 由do 此thử 解giải 不bất 異dị 斷đoạn 常thường 故cố 云vân 大đại 邪tà 見kiến 也dã 。

設thiết 避tị 此thử 見kiến 至chí 為vi 不bất 增tăng 減giảm 者giả 。

釋thích 曰viết 此thử 下hạ 三tam 科khoa 皆giai 答đáp 損tổn 與dữ 不bất 損tổn 非phi 理lý 難nạn/nan 設thiết 避tị 下hạ 縱túng/tung 寶bảo 性tánh 論luận 立lập 無vô 性tánh 有hữu 情tình 以dĩ 離ly 增tăng 減giảm 之chi 見kiến 既ký 無vô 增tăng 減giảm 即tức 遣khiển 有hữu 損tổn 無vô 損tổn 非phi 理lý 之chi 難nạn/nan 。

彼bỉ 終chung 不bất 能năng 。 離ly 至chí 眾chúng 生sanh 界giới 故cố 。

釋thích 曰viết 彼bỉ 終chung 下hạ 奪đoạt 破phá 寶bảo 性tánh 據cứ 實thật 返phản 答đáp 何hà 以dĩ 故cố 者giả 徵trưng 其kỳ 寶bảo 性tánh 權quyền 立lập 之chi 因nhân 以dĩ 彼bỉ 下hạ 釋thích 成thành 過quá 失thất 以dĩ 彼bỉ 不bất 了liễu 眾chúng 生sanh 界giới 故cố 。 者giả 正chánh 出xuất 稱xưng 實thật 返phản 答đáp 之chi 義nghĩa 乃nãi 了liễu 則tắc 離ly 見kiến 也dã 。

是thị 故cố 經Kinh 云vân 至chí 。 眾chúng 生sanh 界giới 減giảm 。

釋thích 曰viết 引dẫn 證chứng 返phản 答đáp 準chuẩn 知tri 。

文Văn 殊Thù 般Bát 若Nhã 經kinh 至chí 。 亦diệc 不bất 增tăng 減giảm 。

釋thích 曰viết 答đáp 前tiền 後hậu 佛Phật 無vô 化hóa 難nạn/nan 也dã 初sơ 舉cử 一nhất 佛Phật 經Kinh 時thời 復phục 有hữu 下hạ 例lệ 餘dư 佛Phật 經Kinh 時thời 說thuyết 法Pháp 下hạ 明minh 諸chư 佛Phật 以dĩ 法pháp 度độ 生sanh 然nhiên 雖tuy 動động 經kinh 時thời 劫kiếp 說thuyết 法Pháp 度độ 生sanh 令linh 諸chư 眾chúng 生sanh 。 皆giai 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 而nhi 眾chúng 生sanh 界giới 。 未vị 嘗thường 增tăng 減giảm 何hà 以dĩ 故cố 了liễu 眾chúng 生sanh 相tương/tướng 即tức 寂tịch 滅diệt 相tương/tướng 故cố 也dã 。

乃nãi 至chí 十thập 方phương 。 至chí 亦diệc 不bất 增tăng 減giảm 。

釋thích 曰viết 上thượng 是thị 舉cử 一nhất 佛Phật 例lệ 多đa 佛Phật 此thử 是thị 舉cử 多đa 佛Phật 例lệ 一nhất 切thiết 義nghĩa 不bất 異dị 前tiền 也dã 。

何hà 以dĩ 故cố 眾chúng 生sanh 至chí 說thuyết 眾chúng 生sanh 界giới 。

釋thích 曰viết 此thử 下hạ 三tam 科khoa 答đáp 自tự 語ngữ 相tương 違vi 難nạn/nan 也dã 既ký 言ngôn 眾chúng 生sanh 無vô 有hữu 。 定định 實thật 之chi 相tướng 。 則tắc 盡tận 與dữ 無vô 盡tận 體thể 無vô 有hữu 二nhị 何hà 相tương 違vi 之chi 有hữu 乎hồ 。

猶do 如như 虗hư 空không 至chí 令linh 其kỳ 得đắc 際tế 。

釋thích 曰viết 約ước 喻dụ 以dĩ 明minh 也dã 虗hư 空không 喻dụ 眾chúng 生sanh 勝thắng 神thần 通thông 者giả 喻dụ 諸chư 佛Phật 飛phi 空không 空không 不bất 可khả 盡tận 喻dụ 度độ 盡tận 眾chúng 生sanh 而nhi 眾chúng 生sanh 界giới 。 莫mạc 減giảm 非phi 以dĩ 下hạ 遣khiển 離ly 二nhị 相tương/tướng 也dã 。

當đương 知tri 此thử 中trung 。 至chí 無vô 不bất 通thông 也dã 。

釋thích 曰viết 法pháp 合hợp 可khả 知tri 也dã 。

又hựu 為vi 成thành 諸chư 佛Phật 至chí 無vô 性tánh 眾chúng 生sanh 者giả 。

釋thích 曰viết 此thử 下hạ 答đáp 前tiền 佛Phật 德đức 有hữu 盡tận 難nạn/nan 先tiên 縱túng/tung 寶bảo 性tánh 離ly 過quá 後hậu 奪đoạt 返phản 答đáp 云vân 。

是thị 即tức 令linh 彼bỉ 至chí 利lợi 他tha 功công 德đức 。

釋thích 曰viết 是thị 即tức 者giả 指chỉ 上thượng 寶bảo 性tánh 立lập 無vô 性tánh 有hữu 情tình 承thừa 受thọ 佛Phật 化hóa 資tư 成thành 佛Phật 德đức 雖tuy 權quyền 化hóa 之chi 德đức 未vị 圓viên 真chân 實thật 之chi 德đức 耳nhĩ 故cố 次thứ 顯hiển 云vân 。

亦diệc 即tức 斷đoạn 彼bỉ 至chí 證chứng 諸chư 地địa 故cố 。

釋thích 曰viết 言ngôn 以dĩ 無vô 菩Bồ 薩Tát 證chứng 諸chư 地địa 故cố 者giả 出xuất 其kỳ 無vô 實thật 德đức 之chi 義nghĩa 也dã 。

又hựu 化hóa 他tha 中trung 至chí 二Nhị 乘Thừa 無vô 漏lậu 故cố 。

釋thích 曰viết 非phi 謂vị 獨độc 無vô 實thật 德đức 抑ức 亦diệc 據cứ 彼bỉ 變biến 化hóa 利lợi 他tha 之chi 德đức 尚thượng 不bất 極cực 成thành 故cố 云vân 斷đoạn 滅diệt 彼bỉ 細tế 何hà 以dĩ 故cố 以dĩ 無vô 一nhất 人nhân 得đắc 小Tiểu 乘Thừa 果quả 故cố 。

又hựu 今kim 已dĩ 後hậu 至chí 同đồng 體thể 大đại 悲bi 也dã 。

釋thích 曰viết 若nhược 立lập 無vô 性tánh 有hữu 情tình 要yếu 離ly 增tăng 減giảm 者giả 即tức 無vô 證chứng 聖thánh 之chi 機cơ 無vô 機cơ 叩khấu 聖thánh 聖thánh 即tức 無vô 譚đàm 同đồng 體thể 大đại 悲bi 。 自tự 茲tư 而nhi 廢phế 或hoặc 曰viết 上thượng 但đãn 問vấn 無vô 生sanh 界giới 則tắc 佛Phật 德đức 有hữu 盡tận 今kim 既ký 答đáp 斯tư 難nạn/nan 何hà 以dĩ 但đãn 廣quảng 破phá 佛Phật 性tánh 權quyền 立lập 無vô 性tánh 有hữu 情tình 耶da 答đáp 若nhược 無vô 性tánh 有hữu 情tình 纔tài 破phá 實thật 義nghĩa 方phương 彰chương 便tiện 見kiến 生sanh 界giới 之chi 無vô 盡tận 成thành 彼bỉ 佛Phật 德đức 之chi 無vô 窮cùng 也dã 思tư 之chi 。

又hựu 若nhược 定định 意ý 謂vị 至chí 定định 無vô 性tánh 者giả 。

釋thích 曰viết 又hựu 若nhược 下hạ 且thả 按án 定định 權quyền 立lập 無vô 性tánh 後hậu 奪đoạt 破phá 云vân 。

然nhiên 彼bỉ 後hậu 佛Phật 至chí 有hữu 情tình 。 得đắc 聖thánh 果Quả 故cố 。

釋thích 曰viết 然nhiên 彼bỉ 下hạ 彈đàn 權quyền 立lập 無vô 功công 何hà 者giả 原nguyên 其kỳ 利lợi 他tha 之chi 為vi 他tha 也dã 令linh 其kỳ 造tạo 詣nghệ 終chung 趣thú 菩Bồ 提Đề 以dĩ 此thử 功công 熏huân 莊trang 嚴nghiêm 化hóa 主chủ 今kim 既ký 生sanh 無vô 勝thắng 進tiến 故cố 利lợi 他tha 之chi 行hành 全toàn 虧khuy 也dã 。

但đãn 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 至chí 得đắc 成thành 佛Phật 耶da 。

釋thích 曰viết 雖tuy 雙song 修tu 二nhị 行hành 況huống 悲bi 行hành 為vi 先tiên 豈khởi 有hữu 無vô 益ích 物vật 究cứu 竟cánh 之chi 心tâm 而nhi 成thành 己kỷ 之chi 道Đạo 果Quả 是thị 為vi 不bất 可khả 也dã 。

又hựu 本bổn 皆giai 發phát 至chí 不bất 應ưng 理lý 故cố 。

釋thích 曰viết 又hựu 本bổn 下hạ 約ước 本bổn 願nguyện 總tổng 標tiêu 是thị 故cố 下hạ 約ước 度độ 生sanh 不bất 盡tận 而nhi 順thuận 釋thích 若nhược 不bất 下hạ 返phản 質chất 非phi 理lý 言ngôn 弘hoằng 願nguyện 者giả 四tứ 願nguyện 之chi 一nhất 耳nhĩ 。

是thị 故cố 雖tuy 欲dục 至chí 究cứu 竟cánh 了liễu 義nghĩa 也dã 。

釋thích 曰viết 避tị 失thất 成thành 非phi 也dã 謂vị 雖tuy 防phòng 六lục 失thất 無vô 性tánh 功công 翻phiên 落lạc 權quyền 乘thừa 卻khước 為vi 不bất 了liễu 故cố 云vân 還hoàn 墮đọa 此thử 宗tông 然nhiên 此thử 問vấn 答đáp 既ký 返phản 覆phú 答đáp 亦diệc 盤bàn 迴hồi 有hữu 不bất 次thứ 者giả 葢# 隨tùy 義nghĩa 便tiện 故cố 也dã 。

問vấn 夫phu 論luận 種chủng 性tánh 至chí 為vi 種chủng 性tánh 耶da 。

釋thích 曰viết 若nhược 云vân 種chủng 性tánh 必tất 藉tạ 熏huân 修tu 克khắc 彼bỉ 真Chân 如Như 畢tất 竟cánh 離ly 相tương/tướng 步bộ 焉yên 得đắc 此thử 宗tông 以dĩ 離ly 相tương/tướng 之chi 真chân 為vi 種chủng 性tánh 之chi 有hữu 。

答đáp 以dĩ 真Chân 如Như 隨tùy 緣duyên 至chí 得đắc 為vi 有hữu 種chủng 性tánh 。

釋thích 曰viết 良lương 以dĩ 真Chân 如Như 具cụ 有hữu 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 二nhị 義nghĩa 不bất 變biến 故cố 體thể 離ly 起khởi 滅diệt 隨tùy 緣duyên 故cố 內nội 熏huân 眾chúng 生sanh 為vi 還hoàn 源nguyên 之chi 本bổn 故cố 為vi 佛Phật 種chủng 。

梁lương 攝nhiếp 論luận 說thuyết 至chí 諸chư 法pháp 為vi 體thể 故cố 。

釋thích 曰viết 攝nhiếp 論luận 解giải 性tánh 起khởi 信tín 本bổn 覺giác 與dữ 如Như 來Lai 藏tạng 寶bảo 性tánh 真Chân 如Như 六lục 根căn 聚tụ 經kinh 畢tất 竟cánh 法pháp 者giả 皆giai 是thị 真chân 熏huân 佛Phật 種chủng 之chi 義nghĩa 故cố 此thử 教giáo 中trung 就tựu 真Chân 如Như 譚đàm 于vu 種chủng 性tánh 也dã 或hoặc 曰viết 攝nhiếp 論luận 解giải 性tánh 前tiền 始thỉ 教giáo 中trung 亦diệc 攬lãm 此thử 為vi 成thành 聖thánh 之chi 因nhân 豈khởi 不bất 權quyền 實thật 相tướng 混hỗn 耶da 答đáp 前tiền 據cứ 無vô 始thỉ 種chủng 子tử 此thử 論luận 本bổn 覺giác 真chân 熏huân 文văn 同đồng 而nhi 義nghĩa 異dị 也dã 。

解giải 云vân 以dĩ 真Chân 如Như 至chí 以dĩ 為vi 種chủng 性tánh 也dã 。

釋thích 曰viết 處xứ 通thông 十thập 二nhị 情tình 與dữ 非phi 情tình 今kim 論luận 種chủng 性tánh 故cố 局cục 有hữu 情tình 揀giản 退thoái 色sắc 境cảnh 之chi 處xứ 也dã 其kỳ 內nội 六lục 處xứ 以dĩ 真chân 理lý 為vi 體thể 故cố 云vân 約ước 六lục 處xứ 眾chúng 生sanh 數số 中trung 。 取thủ 彼bỉ 畢tất 竟cánh 耳nhĩ 。

此thử 與dữ 瑜du 伽già 所sở 說thuyết 至chí 。 此thử 之chi 謂vị 也dã 。

釋thích 曰viết 此thử 與dữ 下hạ 指chỉ 濫lạm 為vi 彼bỉ 瑜du 伽già 亦diệc 明minh 六lục 處xứ 殊thù 勝thắng 等đẳng 但đãn 彼bỉ 下hạ 據cứ 教giáo 義nghĩa 揀giản 可khả 準chuẩn 知tri 也dã 。

寶bảo 性tánh 論luận 中trung 至chí 名danh 為vi 智trí 慧tuệ 。

釋thích 曰viết 寶bảo 性tánh 下hạ 定định 教giáo 以dĩ 事sự 下hạ 顯hiển 義nghĩa 佛Phật 性tánh 下hạ 證chứng 成thành 言ngôn 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 名danh 為vi 道Đạo 諦Đế 。 者giả 正chánh 是thị 以dĩ 真Chân 如Như 為vi 佛Phật 種chủng 性tánh 也dã 何hà 以dĩ 故cố 道đạo 是thị 出xuất 世thế 因nhân 故cố 此thử 是thị 無vô 作tác 四Tứ 諦Đế 之chi 道đạo 也dã 涅Niết 槃Bàn 亦diệc 然nhiên 為vi 第đệ 一nhất 。 義nghĩa 空không 是thị 中trung 道Đạo 理lý 名danh 為vi 智trí 慧tuệ 是thị 成thành 佛Phật 種chủng 性tánh 何hà 以dĩ 故cố 智trí 慧tuệ 有hữu 修tu 發phát 之chi 相tướng 故cố 即tức 同đồng 佛Phật 境cảnh 界giới 智trí 也dã 。

此thử 等đẳng 竝tịnh 就tựu 至chí 說thuyết 為vi 性tánh 種chủng 。

釋thích 曰viết 總tổng 結kết 上thượng 義nghĩa 故cố 理lý 為vi 性tánh 種chủng 其kỳ 義nghĩa 極cực 成thành 矣hĩ 。

其kỳ 習tập 種chủng 亦diệc 從tùng 真Chân 如Như 所sở 成thành 。

釋thích 曰viết 明minh 習tập 種chủng 亦diệc 真chân 也dã 良lương 以dĩ 非phi 真chân 流lưu 之chi 行hành 無vô 以dĩ 證chứng 真chân 無vô 有hữu 飾sức 真chân 行hành 不bất 從tùng 真chân 起khởi 故cố 此thử 習tập 種chủng 攬lãm 彼bỉ 真chân 成thành 。

故cố 攝nhiếp 論luận 云vân 至chí 法Pháp 界Giới 所sở 流lưu 等đẳng 。

釋thích 曰viết 多đa 聞văn 熏huân 習tập 。 者giả 具cụ 足túc 三tam 慧tuệ 謂vị 聞văn 思tư 修tu 也dã 此thử 三tam 慧tuệ 由do 真chân 熏huân 有hữu 力lực 方phương 發phát 慈từ 行hành 故cố 云vân 清thanh 淨tịnh 法Pháp 界Giới 。 所sở 流lưu 等đẳng 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 云vân 從tùng 聞văn 慧tuệ 修tu 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。 依y 而nhi 證chứng 入nhập 也dã 。

又hựu 起khởi 信tín 論luận 至chí 一nhất 真Chân 如Như 也dã 。

釋thích 曰viết 真Chân 如Như 體thể 相tướng 二nhị 大đại 為vi 內nội 熏huân 因nhân 者giả 謂vị 如Như 來Lai 藏tạng 無vô 漏lậu 性tánh 德đức 眾chúng 生sanh 本bổn 具cụ 故cố 得đắc 內nội 熏huân 真Chân 如Như 用dụng 大đại 為vi 外ngoại 熏huân 緣duyên 者giả 謂vị 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 善Thiện 知Tri 識Thức 等đẳng 。 師sư 教giáo 之chi 緣duyên 亦diệc 不bất 離ly 真chân 故cố 得đắc 外ngoại 熏huân 也dã 此thử 之chi 三tam 大đại 既ký 熏huân 染nhiễm 識thức 心tâm 故cố 云vân 以dĩ 與dữ 無vô 明minh 染nhiễm 法pháp 合hợp 故cố 言ngôn 無vô 明minh 盡tận 時thời 謂vị 覺giác 心tâm 初sơ 起khởi 心tâm 無vô 初sơ 相tương/tướng 已dĩ 遠viễn 離ly 微vi 細tế 念niệm 故cố 心tâm 即tức 常thường 住trụ 名danh 究cứu 竟cánh 覺giác 故cố 云vân 冥minh 合hợp 不bất 二nhị 唯duy 一nhất 真Chân 如Như 也dã 亦diệc 始thỉ 覺giác 合hợp 本bổn 覺giác 無vô 復phục 始thỉ 本bổn 之chi 異dị 唯duy 一nhất 究cứu 竟cánh 覺giác 也dã 以dĩ 習tập 種chủng 性tánh 義nghĩa 寬khoan 通thông 故cố 作tác 此thử 釋thích 無vô 謂vị 初sơ 心tâm 即tức 成thành 究cứu 竟cánh 。

三tam 約ước 頓đốn 教giáo 至chí 由do 。 無vô 二nhị 相tướng 故cố 。

釋thích 曰viết 此thử 教giáo 唯duy 明minh 絕tuyệt 待đãi 幽u 靈linh 眾chúng 生sanh 諸chư 佛Phật 同đồng 一nhất 本bổn 際tế 本bổn 是thị 離ly 言ngôn 寧ninh 分phần/phân 性tánh 習tập 之chi 別biệt 也dã 一nhất 切thiết 下hạ 出xuất 所sở 以dĩ 。

是thị 故cố 諸chư 法pháp 。 至chí 約ước 三tam 乘thừa 說thuyết 竟cánh 。

釋thích 曰viết 云vân 何hà 下hạ 徵trưng 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 下hạ 答đáp 凖# 前tiền 可khả 解giải 上thượng 來lai 下hạ 通thông 結kết 始thỉ 終chung 與dữ 頓đốn 教giáo 竝tịnh 屬thuộc 三tam 乘thừa 耳nhĩ 。

第đệ 三tam 約ước 一Nhất 乘Thừa 至chí 攝nhiếp 方phương 便tiện 故cố 。

釋thích 曰viết 前tiền 之chi 四tứ 教giáo 阿a 含hàm 施thi 設thiết 雖tuy 異dị 若nhược 究cứu 終chung 歸quy 畢tất 竟cánh 融dung 通thông 性tánh 海hải 故cố 云vân 攝nhiếp 前tiền 諸chư 教giáo 竝tịnh 皆giai 具cụ 足túc 主chủ 伴bạn 言ngôn 具cụ 主chủ 伴bạn 者giả 謂vị 一Nhất 乘Thừa 同đồng 教giáo 也dã 若nhược 是thị 三tam 乘thừa 之chi 同đồng 猶do 未vị 明minh 主chủ 伴bạn 。

二nhị 據cứ 別biệt 教giáo 至chí 已dĩ 成thành 就tựu 訖ngật 。

釋thích 曰viết 二nhị 據cứ 下hạ 略lược 標tiêu 難nan 思tư 因nhân 果quả 下hạ 廣quảng 示thị 其kỳ 相tương/tướng 言ngôn 因nhân 果quả 無vô 二nhị 者giả 謂vị 因nhân 門môn 攝nhiếp 法pháp 與dữ 果quả 門môn 攝nhiếp 法pháp 無vô 餘dư 具cụ 有hữu 四tứ 句cú 通thông 依y 及cập 正chánh 下hạ 明minh 三tam 乘thừa 世thế 間gian 融dung 通thông 言ngôn 收thu 下hạ 彰chương 緣duyên 起khởi 十thập 對đối 此thử 等đẳng 法Pháp 門môn 法pháp 爾nhĩ 圓viên 具cụ 故cố 云vân 本bổn 來lai 滿mãn 足túc 。 已dĩ 成thành 就tựu 說thuyết 也dã 。

故cố 大đại 經Kinh 云vân 至chí 等đẳng 。 此thử 之chi 謂vị 也dã 。

釋thích 曰viết 證chứng 成thành 種chủng 性tánh 與dữ 法Pháp 界Giới 而nhi 融dung 同đồng 指chỉ 虗hư 空không 而nhi 顯hiển 相tương/tướng 也dã 。

若nhược 隨tùy 門môn 顯hiển 現hiện 至chí 餘dư 可khả 準chuẩn 知tri 。

釋thích 曰viết 若nhược 隨tùy 門môn 顯hiển 現hiện 者giả 明minh 大đại 緣duyên 起khởi 因nhân 果quả 圓viên 融dung 行hành 布bố 無vô 礙ngại 行hành 布bố 故cố 五ngũ 位vị 不bất 亂loạn 圓viên 融dung 故cố 位vị 位vị 內nội 修tu 六lục 決quyết 定định 所sở 言ngôn 六lục 者giả 一nhất 約ước 行hành 體thể 決quyết 定định 堅kiên 固cố 。 二nhị 望vọng 所sở 證chứng 決quyết 定định 須tu 證chứng 三tam 定định 能năng 斷đoạn 惑hoặc 四tứ 決quyết 能năng 信tín 不bất 疑nghi 五ngũ 決quyết 能năng 度độ 生sanh 六lục 定định 成thành 佛Phật 果quả 此thử 六lục 行hành 相tương/tướng 前tiền 五ngũ 自tự 分phần/phân 後hậu 一nhất 勝thắng 進tiến 五ngũ 中trung 前tiền 四tứ 自tự 利lợi 後hậu 一nhất 利lợi 他tha 四tứ 中trung 前tiền 三Tam 明Minh 行hành 體thể 周chu 圓viên 後hậu 一nhất 行hành 德đức 具cụ 備bị 二nhị 中trung 初sơ 一nhất 明minh 行hành 自tự 體thể 後hậu 一nhất 顯hiển 行hành 離ly 過quá 是thị 故cố 自tự 體thể 離ly 過quá 攝nhiếp 德đức 為vi 因nhân 二nhị 利lợi 行hành 圓viên 成thành 就tựu 佛Phật 果Quả 故cố 云vân 亦diệc 即tức 此thử 法pháp 名danh 為vi 果quả 相tương/tướng 。

問vấn 云vân 何hà 種chủng 性tánh 至chí 差sai 別biệt 不bất 同đồng 耶da 。

釋thích 曰viết 意ý 謂vị 成thành 佛Phật 須tu 同đồng 何hà 故cố 有hữu 茲tư 別biệt 異dị 。

答đáp 此thử 亦diệc 有hữu 至chí 得đắc 法Pháp 分phân 齊tề 。

釋thích 曰viết 標tiêu 章chương 總tổng 答đáp 法pháp 隨tùy 機cơ 異dị 也dã 。

初sơ 義nghĩa 者giả 由do 此thử 至chí 義nghĩa 不bất 相tương 違vi 。

釋thích 曰viết 義nghĩa 依y 法pháp 現hiện 機cơ 藉tạ 義nghĩa 成thành 故cố 此thử 五ngũ 門môn 稱xưng 根căn 差sai 別biệt 此thử 中trung 緣duyên 起khởi 亦diệc 法Pháp 界Giới 大đại 緣duyên 耳nhĩ 。

何hà 者giả 為vi 五ngũ 。 至chí 如như 圓viên 教giáo 說thuyết 。

釋thích 曰viết 徵trưng 而nhi 釋thích 之chi 也dã 言ngôn 隨tùy 執chấp 非phi 有hữu 者giả 謂vị 隨tùy 小Tiểu 乘Thừa 之chi 部bộ 執chấp 佛Phật 性tánh 皆giai 無vô 如như 小Tiểu 乘Thừa 說thuyết 者giả 指chỉ 教giáo 下hạ 四tứ 皆giai 然nhiên 隨tùy 事sự 虧khuy 盈doanh 者giả 三tam 無vô 二nhị 有hữu 故cố 隨tùy 理lý 徧biến 情tình 者giả 齊tề 成thành 佛Phật 道Đạo 故cố 也dã 。

義nghĩa 雖tuy 有hữu 五ngũ 至chí 隱ẩn 顯hiển 齊tề 致trí 也dã 。

釋thích 曰viết 義nghĩa 雖tuy 有hữu 五ngũ 者giả 分phần/phân 相tương/tướng 也dã 然nhiên 種chủng 性tánh 圓viên 通thông 者giả 該cai 攝nhiếp 也dã 是thị 以dĩ 分phần/phân 相tương/tướng 則tắc 前tiền 四tứ 為vi 方phương 便tiện 後hậu 一nhất 為vi 真chân 實thật 該cai 攝nhiếp 則tắc 法pháp 本bổn 融dung 通thông 本bổn 末mạt 交giao 徹triệt 耳nhĩ 。

二nhị 明minh 得đắc 法Pháp 至chí 餘dư 可khả 準chuẩn 知tri 。

釋thích 曰viết 法pháp 雖tuy 平bình 等đẳng 得đắc 之chi 由do 人nhân 故cố 分phần 分phần 齊tề 也dã 五ngũ 教giáo 皆giai 上thượng 句cú 明minh 得đắc 法Pháp 下hạ 句cú 指chỉ 教giáo 言ngôn 一nhất 切thiết 皆giai 有hữu 。 唯duy 除trừ 草thảo 木mộc 者giả 謂vị 此thử 教giáo 中trung 明minh 五ngũ 性tánh 眾chúng 生sanh 悉tất 皆giai 成thành 佛Phật 。 故cố 上thượng 云vân 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 有hữu 涅Niết 槃Bàn 性tánh 既ký 論luận 熏huân 修tu 種chủng 性tánh 故cố 揀giản 去khứ 無vô 情tình 若nhược 云vân 色sắc 性tánh 即tức 智trí 性tánh 故cố 說thuyết 無vô 情tình 成thành 佛Phật 者giả 斯tư 乃nãi 以dĩ 緣duyên 就tựu 性tánh 融dung 即tức 之chi 譚đàm 非phi 此thử 所sở 要yếu 覺giác 者giả 須tu 知tri 勿vật 亂loạn 分phân 齊tề 也dã 。

華Hoa 嚴Nghiêm 一Nhất 乘Thừa 分Phân 齊Tề 章Chương 義Nghĩa 苑Uyển 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 四tứ