華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 探Thám 玄Huyền 記Ký
Quyển 4
唐Đường 法Pháp 藏Tạng 述Thuật

華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 探Thám 玄Huyền 記Ký 卷quyển 第đệ 四tứ (# 此thử 從tùng 第đệ 二nhị 會hội 初sơ 盡tận 此thử 會hội 竟cánh )#

魏ngụy 國quốc 西tây 寺tự 沙Sa 門Môn 法Pháp 藏tạng 述thuật

名Danh 號Hiệu 品Phẩm 第đệ 三tam

亦diệc 作tác 四tứ 門môn 分phân 別biệt 。 初sơ 釋thích 名danh 。 二nhị 來lai 意ý 。 三tam 宗tông 趣thú 。 四tứ 釋thích 文văn 。

初sơ 中trung 三tam 。 先tiên 分phần/phân 名danh 者giả 自tự 下hạ 明minh 第đệ 二nhị 修tu 因nhân 契khế 果quả 生sanh 解giải 分phần/phân 。 謂vị 從tùng 此thử 至chí 第đệ 六lục 會hội 來lai 。 辨biện 說thuyết 所sở 修tu 五ngũ 位vị 之chi 圓viên 因nhân 成thành 十thập 身thân 之chi 滿mãn 果quả 。 令linh 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 解giải 此thử 義nghĩa 相tương/tướng 故cố 以dĩ 為vi 名danh 。 二nhị 會hội 名danh 者giả 名danh 普phổ 光quang 法pháp 堂đường 會hội 。 然nhiên 釋thích 有hữu 五ngũ 義nghĩa 。 一nhất 約ước 事sự 。 謂vị 佛Phật 於ư 堂đường 內nội 放phóng 光quang 普phổ 照chiếu 故cố 。 名danh 此thử 堂đường 為vi 普phổ 光quang 。 於ư 中trung 說thuyết 法Pháp 。 又hựu 名danh 法pháp 堂đường 此thử 依y 主chủ 釋thích 。 二nhị 約ước 法pháp 。 謂vị 真chân 俗tục 遐hà 周chu 曰viết 普phổ 。 妙diệu 智trí 照chiếu 達đạt 云vân 光quang 。 境cảnh 智trí 玄huyền 軌quỹ 為vi 法pháp 。 此thử 普phổ 光quang 即tức 法pháp 。 又hựu 詮thuyên 普phổ 光quang 之chi 法pháp 。 堂đường 內nội 說thuyết 此thử 。 依y 主chủ 為vi 名danh 。 法pháp 通thông 二nhị 釋thích 。 堂đường 唯duy 依y 主chủ 。 三tam 約ước 境cảnh 。 謂vị 普phổ 體thể 光quang 用dụng 。 法pháp 通thông 教giáo 義nghĩa 。 四tứ 唯duy 約ước 智trí 。 亦diệc 如như 境cảnh 說thuyết 。 五ngũ 約ước 實thật 。 謂vị 無vô 礙ngại 法Pháp 界Giới 一nhất 塵trần 一nhất 行hành 。 皆giai 遍biến 因nhân 陀đà 羅la 網võng 重trùng 重trùng 顯hiển 現hiện 。 故cố 稱xưng 為vi 普phổ 。 即tức 普phổ 圓viên 明minh 煥hoán 曜diệu 。 故cố 復phục 云vân 光quang 。 無vô 不bất 正chánh 軌quỹ 。 故cố 亦diệc 云vân 法pháp 。 則tắc 法pháp 應ưng 緣duyên 成thành 陰ấm 為vi 堂đường 。 皆giai 持trì 業nghiệp 釋thích 。 如như 以dĩ 三tam 空không 為vi 門môn 等đẳng 。 例lệ 准chuẩn 可khả 知tri 。 又hựu 信tín 該cai 六lục 位vị 稱xưng 普phổ 。 滅diệt 惑hoặc 顯hiển 理lý 為vi 光quang 。 陰ấm 機cơ 為vi 堂đường 。 三tam 品phẩm 名danh 者giả 如Như 來Lai 之chi 名danh 號hiệu 依y 主chủ 釋thích 。 或hoặc 如Như 來Lai 則tắc 名danh 號hiệu 。 以dĩ 十thập 號hiệu 中trung 如Như 來Lai 為vi 一nhất 故cố 。 於ư 中trung 名danh 謂vị 釋Thích 迦Ca 等đẳng 別biệt 名danh 。 號hiệu 謂vị 十thập 號hiệu 諸chư 佛Phật 通thông 名danh 。 又hựu 召triệu 體thể 為vi 名danh 。 標tiêu 德đức 為vi 號hiệu 。 又hựu 亦diệc 名danh 號hiệu 無vô 別biệt 。 如như 文văn 內nội 說thuyết 。

二nhị 來lai 意ý 亦diệc 三tam 。 先tiên 明minh 分phần/phân 來lai 者giả 前tiền 既ký 舉cử 果quả 勸khuyến 生sanh 信tín 樂nhạo 。 今kim 明minh 彼bỉ 果quả 能năng 得đắc 之chi 因nhân 令linh 生sanh 正chánh 解giải 。 故cố 次thứ 來lai 也dã 。 二nhị 會hội 來lai 者giả 修tu 因nhân 之chi 中trung 信tín 最tối 初sơ 故cố 故cố 次thứ 來lai 也dã 。 又hựu 謂vị 前tiền 會hội 明minh 所sở 信tín 之chi 境cảnh 。 今kim 辨biện 能năng 信tín 之chi 行hành 。 義nghĩa 次thứ 第đệ 故cố 也dã 。 問vấn 名danh 號hiệu 等đẳng 三tam 豈khởi 屬thuộc 能năng 信tín 。 答đáp 為vi 成thành 信tín 故cố 同đồng 會hội 辨biện 之chi 。 問vấn 前tiền 豈khởi 不bất 成thành 信tín 。 答đáp 凡phàm 約ước 境cảnh 生sanh 信tín 。 境cảnh 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 標tiêu 舉cử 境cảnh 法pháp 明minh 有hữu 所sở 在tại 。 二nhị 攝nhiếp 以dĩ 就tựu 心tâm 令linh 成thành 信tín 行hành 。 前tiền 會hội 據cứ 初sơ 義nghĩa 。 此thử 中trung 約ước 後hậu 義nghĩa 。 又hựu 前tiền 會hội 果quả 廣quảng 而nhi 因nhân 略lược 。 相tương 從tùng 俱câu 屬thuộc 果quả 。 此thử 會hội 因nhân 廣quảng 而nhi 果quả 略lược 。 相tương 從tùng 俱câu 屬thuộc 因nhân 。 問vấn 等đẳng 是thị 果quả 法pháp 。 何hà 故cố 前tiền 會hội 明minh 依y 。 此thử 中trung 說thuyết 正chánh 。 答đáp 依y 報báo 麁thô 現hiện 易dị 見kiến 故cố 先tiên 辨biện 。 正chánh 報báo 細tế 隱ẩn 難nan 知tri 故cố 後hậu 說thuyết 。 又hựu 若nhược 約ước 佛Phật 先tiên 須tu 淨tịnh 土độ 棲tê 託thác 。 後hậu 辨biện 正chánh 報báo 。 又hựu 亦diệc 可khả 互hỗ 在tại 隨tùy 舉cử 皆giai 得đắc 。 問vấn 明minh 修tu 因nhân 之chi 中trung 。 何hà 故cố 此thử 會hội 。 與dữ 第đệ 六lục 皆giai 有hữu 果quả 法pháp 。 同đồng 會hội 中trung 間gian 諸chư 會hội 無vô 此thử 例lệ 耶da 。 答đáp 此thử 會hội 是thị 修tu 因nhân 之chi 始thỉ 而nhi 與dữ 果quả 同đồng 會hội 。 而nhi 果quả 在tại 會hội 初sơ 。 十Thập 地Địa 等đẳng 是thị 成thành 因nhân 之chi 終chung 。 亦diệc 與dữ 果quả 同đồng 會hội 而nhi 果quả 在tại 會hội 後hậu 。 此thử 等đẳng 為vi 顯hiển 依y 果quả 海hải 以dĩ 起khởi 圓viên 因nhân 。 因nhân 滿mãn 還hoàn 融dung 歸quy 圓viên 果quả 。 此thử 乃nãi 文văn 中trung 宏hoành 致trí 始thỉ 終chung 之chi 幖tiêu 幟xí 者giả 也dã 。 三tam 品phẩm 來lai 者giả 有hữu 二nhị 釋thích 。 一nhất 云vân 前tiền 品phẩm 明minh 依y 果quả 。 此thử 明minh 正chánh 報báo 。 正chánh 報báo 之chi 中trung 不bất 過quá 三tam 業nghiệp 。 此thử 品phẩm 明minh 身thân 業nghiệp 遍biến 應ưng 。 謂vị 名danh 號hiệu 依y 身thân 而nhi 立lập 故cố 。 四Tứ 諦Đế 品phẩm 明minh 佛Phật 口khẩu 業nghiệp 普phổ 周chu 。 光quang 明minh 覺giác 品phẩm 明minh 佛Phật 意ý 業nghiệp 遍biến 覺giác 。 三tam 輪luân 攝nhiếp 伏phục 。 俱câu 是thị 正chánh 報báo 。 然nhiên 身thân 業nghiệp 最tối 麁thô 。 故cố 先tiên 辨biện 耳nhĩ 。 二nhị 釋thích 云vân 。 准chuẩn 下hạ 問vấn 答đáp 又hựu 此thử 品phẩm 明minh 國quốc 土độ 海hải 義nghĩa 。 前tiền 品phẩm 既ký 辨biện 世thế 界giới 海hải 。 即tức 明minh 體thể 隨tùy 緣duyên 顯hiển 其kỳ 果quả 相tương/tướng 。 今kim 即tức 約ước 緣duyên 反phản 顯hiển 明minh 其kỳ 果quả 體thể 。 辨biện 相tương/tướng 所sở 依y 之chi 實thật 故cố 次thứ 來lai 也dã 。 各các 通thông 三tam 世thế 間gian 思tư 之chi 可khả 見kiến 。 又hựu 前tiền 會hội 約ước 華hoa 藏tạng 。 此thử 約ước 忍nhẫn 土thổ/độ 。 有hữu 意ý (# 云vân 云vân )# 。

三Tam 明Minh 宗tông 趣thú 者giả 亦diệc 三tam 。 先tiên 明minh 分phần/phân 宗tông 通thông 至chí 第đệ 六lục 會hội 來lai 同đồng 是thị 一nhất 番phiên 問vấn 答đáp 故cố 。 須tu 同đồng 辨biện 。 謂vị 是thị 二nhị 周chu 因nhân 果quả 。 初sơ 相tương/tướng 後hậu 體thể 。 前tiền 是thị 因nhân 果quả 緣duyên 起khởi 。 後hậu 是thị 理lý 實thật 。 二nhị 約ước 會hội 亦diệc 二nhị 。 謂vị 人nhân 法pháp 。 人nhân 亦diệc 二nhị 。 謂vị 所sở 信tín 能năng 信tín 。 所sở 信tín 中trung 化hóa 主chủ 內nội 證chứng 土thổ/độ 海hải 為vi 體thể 。 七thất 日nhật 思tư 惟duy 為vi 相tương/tướng 。 又hựu 即tức 如như 其kỳ 像tượng 為vi 相tương/tướng 。 加gia 說thuyết 為vi 用dụng 。 又hựu 現hiện 通thông 及cập 光quang 照chiếu 為vi 用dụng 。 助trợ 化hóa 中trung 文Văn 殊Thù 以dĩ 信tín 中trung 妙diệu 慧tuệ 為vi 體thể 。 吉cát 祥tường 勝thắng 德đức 為vi 相tương/tướng 。 又hựu 遍biến 一nhất 切thiết 處xứ 為vi 相tương/tướng 。 所sở 說thuyết 益ích 物vật 為vi 用dụng 。 謂vị 說thuyết 偈kệ 等đẳng 。 二nhị 能năng 信tín 中trung 亦diệc 二nhị 。 先tiên 約ước 因nhân 證chứng 淨tịnh 為vi 體thể 。 具cụ 德đức 為vi 相tương/tướng 。 殊thù 勝thắng 功công 業nghiệp 為vi 用dụng 。 竝tịnh 如như 賢hiền 首thủ 品phẩm 說thuyết 。 檢kiểm 出xuất (# 云vân 云vân )# 。

二nhị 約ước 果quả 信tín 中trung 所sở 顯hiển 無vô 盡tận 法Pháp 界Giới 為vi 體thể 。 十thập 身thân 勝thắng 德đức 為vi 相tương/tướng 。 應ứng 機cơ 化hóa 益ích 為vi 用dụng 。 亦diệc 如như 賢hiền 首thủ 說thuyết 。 法pháp 亦diệc 二nhị 。 先tiên 約ước 境cảnh 謂vị 信tín 中trung 平bình 等đẳng 土thổ/độ 海hải 為vi 體thể 。 約ước 機cơ 說thuyết 十thập 。 及cập 勝thắng 德đức 為vi 相tương/tướng 。 與dữ 行hành 教giáo 相tương 應ứng 為vi 用dụng 。 二nhị 約ước 行hành 謂vị 信tín 行hành 內nội 證chứng 為vi 體thể 。 融dung 攝nhiếp 諸chư 位vị 為vi 相tương/tướng 。 成thành 佛Phật 益ích 生sanh 為vi 用dụng 。 問vấn 未vị 知tri 此thử 舍xá 那na 佛Phật 是thị 何hà 位vị 中trung 佛Phật 。 答đáp 若nhược 說thuyết 信tín 法pháp 即tức 信tín 中trung 佛Phật 。 餘dư 位vị 亦diệc 爾nhĩ 思tư 之chi 。 三tam 約ước 品phẩm 亦diệc 二nhị 。 一nhất 約ước 相tương/tướng 以dĩ 如Như 來Lai 身thân 。 名danh 普phổ 應ưng 廣quảng 益ích 群quần 生sanh 為vi 宗tông 。 二nhị 約ước 實thật 以dĩ 十thập 佛Phật 國quốc 土độ 海hải 為vi 宗tông 。

四tứ 釋thích 文văn 者giả 。 於ư 此thử 修tu 因nhân 契khế 果quả 生sanh 解giải 分phần/phân 一nhất 番phiên 問vấn 答đáp 之chi 內nội 長trường/trưởng 分phần/phân 有hữu 三tam 。 初sơ 序tự 分phần/phân 。 二nhị 請thỉnh 分phần/phân 。 三tam 說thuyết 分phần/phân 。

此thử 中trung 序tự 亦diệc 通thông 第đệ 六lục 會hội 已dĩ 來lai 。 請thỉnh 說thuyết 亦diệc 爾nhĩ 。

初sơ 中trung 有hữu 三tam 。 先tiên 舉cử 佛Phật 所sở 在tại 明minh 器khí 世thế 間gian 。 二nhị 善thiện 覺giác 知tri 下hạ 歎thán 佛Phật 功công 德đức 。 明minh 智trí 正chánh 覺giác 世thế 間gian 。 三tam 與dữ 十thập 佛Phật 土độ 。 下hạ 歎thán 菩Bồ 薩Tát 功công 德đức 。 辨biện 眾chúng 生sanh 世thế 間gian 。 初sơ 中trung 相tương/tướng 傳truyền 。 普phổ 光quang 堂đường 在tại 菩Bồ 提Đề 樹thụ 。 東đông 南nam 可khả 三tam 里lý 許hứa 熙hi 連liên 河hà 曲khúc 內nội 。 佛Phật 初sơ 成thành 道Đạo 諸chư 龍long 見kiến 佛Phật 樹thụ 下hạ 露lộ 坐tọa 。 遂toại 為vi 佛Phật 造tạo 此thử 法pháp 堂đường 。 良lương 以dĩ 諸chư 龍long 多đa 為vi 陰ấm 覆phú 。 供cúng 養dường 故cố 耳nhĩ 。 又hựu 以dĩ 堂đường 近cận 樹thụ 故cố 與dữ 場tràng 同đồng 舉cử 。 又hựu 依y 此thử 經Kinh 以dĩ 菩Bồ 提Đề 樹thụ 為vi 本bổn 。 餘dư 處xứ 皆giai 不bất 離ly 此thử 也dã 。 又hựu 此thử 中trung 初sơ 始thỉ 得đắc 者giả 約ước 信tín 法pháp 辨biện 之chi 。 蓮liên 華hoa 藏tạng 者giả 信tín 行hành 開khai 敷phu 離ly 染nhiễm 攝nhiếp 德đức 。 約ước 法pháp 准chuẩn 之chi 。 又hựu 大đại 集tập 經kinh 中trung 菩Bồ 薩Tát 得đắc 蓮liên 華hoa 。 陀đà 羅la 尼ni 故cố 。 凡phàm 說thuyết 法Pháp 處xứ 皆giai 有hữu 蓮liên 華hoa 座tòa 。 餘dư 義nghĩa 竝tịnh 同đồng 前tiền 釋thích 。

二nhị 善thiện 覺giác 智trí 下hạ 釋thích 智trí 正chánh 覺giác 世thế 間gian 殊thù 勝thắng 。 於ư 中trung 十thập 句cú 。 文văn 同đồng 攝nhiếp 論luận 受thọ 用dụng 身thân 二nhị 十thập 一nhất 種chủng 殊thù 勝thắng 功công 德đức 。 中trung 初sơ 十thập 句cú 。 如như 下hạ 第đệ 七thất 會hội 初sơ 二nhị 十thập 一nhất 句cú 總tổng 具cụ 。 今kim 依y 攝nhiếp 論luận 及cập 佛Phật 地địa 論luận 釋thích 此thử 十thập 句cú 。 初sơ 一nhất 總tổng 餘dư 九cửu 別biệt 。 總tổng 中trung 善thiện 覺giác 智trí 者giả 彼bỉ 名danh 正chánh 覺giác 。 謂vị 具cụ 後hậu 九cửu 德đức 名danh 善thiện 覺giác 。 以dĩ 順thuận 理lý 離ly 邪tà 名danh 正chánh 名danh 善thiện 。 開khai 明minh 照chiếu 察sát 名danh 覺giác 名danh 智trí 。 別biệt 中trung 初sơ 無vô 二nhị 念niệm 者giả 是thị 一nhất 向hướng 無vô 障chướng 功công 德đức 。 謂vị 離ly 二nhị 障chướng 故cố 。 異dị 凡phàm 小tiểu 故cố 。 又hựu 於ư 遠viễn 時thời 方Phương 等Đẳng 境cảnh 無vô 知tri 不bất 知tri 二nhị 現hiện 行hành 故cố 。 是thị 故cố 由do 無vô 二nhị 念niệm 名danh 善thiện 覺giác 智trí 。 二nhị 了liễu 達đạt 法pháp 性tánh 者giả 論luận 名danh 。 趣thú 無vô 相tướng 法pháp 。 此thử 是thị 能năng 入nhập 。 無vô 二nhị 功công 德đức 。 亦diệc 名danh 調điều 化hóa 方phương 便tiện 功công 德đức 。 謂vị 自tự 能năng 入nhập 離ly 有hữu 無vô 相tướng 。 清thanh 淨tịnh 真Chân 如Như 。 亦diệc 令linh 他tha 入nhập 故cố 。 三tam 住trụ 佛Phật 所sở 住trụ 。 者giả 是thị 觀quán 所sở 調điều 化hóa 功công 德đức 。 謂vị 住trụ 大đại 悲bi 常thường 觀quán 世thế 間gian 故cố 。 又hựu 是thị 任nhậm 運vận 無vô 功công 利lợi 樂lạc 有hữu 情tình 。 不bất 休hưu 息tức 功công 德đức 故cố 。 又hựu 安an 住trụ 聖thánh 天thiên 及cập 梵Phạm 住trụ 故cố 。 四Tứ 等Đẳng 如Như 來Lai 者giả 謂vị 得đắc 諸chư 佛Phật 相tương 似tự 事sự 業nghiệp 功công 德đức 。 於ư 法Pháp 身thân 中trung 所sở 依y 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 作tác 業nghiệp 無vô 別biệt 。 即tức 理lý 智trí 益ích 生sanh 三tam 法pháp 無vô 別biệt 。 五ngũ 至chí 無vô 礙ngại 趣thú 者giả 是thị 永vĩnh 斷đoạn 所sở 治trị 功công 德đức 。 謂vị 修tu 二nhị 障chướng 對đối 治trị 道đạo 。 成thành 就tựu 現hiện 前tiền 。 已dĩ 到đáo 解giải 脫thoát 一nhất 切thiết 。 障chướng 處xứ 所sở 依y 趣thú 故cố 。 六lục 具cụ 不bất 退thoái 法Pháp 者giả 。 是thị 伏phục 外ngoại 道đạo 功công 德đức 。 謂vị 證chứng 教giáo 法pháp 彼bỉ 不bất 能năng 轉chuyển 。 伏phục 彼bỉ 顯hiển 已dĩ 正Chánh 道Đạo 法pháp 故cố 。 七thất 無vô 壞hoại 境cảnh 界giới 。 者giả 是thị 伏phục 魔ma 怨oán 功công 德đức 。 謂vị 違vi 順thuận 中trung 境cảnh 不bất 能năng 礙ngại 心tâm 。 雖tuy 在tại 世thế 間gian 。 八bát 法pháp 不bất 污ô 。 以dĩ 世thế 境cảnh 嬈nhiễu 心tâm 障chướng 善thiện 稱xưng 魔ma 。 此thử 降giáng/hàng 彼bỉ 故cố 。 八bát 住trụ 不bất 思tư 議nghị 。 者giả 是thị 安an 立lập 教giáo 法pháp 功công 德đức 。 謂vị 所sở 說thuyết 勝thắng 教giáo 超siêu 過quá 一nhất 切thiết 。 尋tầm 思tư 境cảnh 故cố 。 九cửu 等đẳng 達đạt 三tam 世thế 者giả 是thị 記ký 莂biệt 三tam 世thế 功công 德đức 。 謂vị 記ký 莂biệt 去khứ 來lai 皆giai 如như 現hiện 在tại 。 分phân 明minh 無vô 別biệt 故cố 名danh 等đẳng 達đạt 。 具cụ 此thử 九cửu 別biệt 成thành 初sơ 總tổng 句cú 。 同đồng 異dị 成thành 壞hoại 准chuẩn 思tư 可khả 見kiến 。

三tam 釋thích 眾chúng 生sanh 世thế 間gian 中trung 有hữu 二nhị 。 先tiên 簡giản 定định 其kỳ 人nhân 。 後hậu 歎thán 其kỳ 實thật 德đức 。 初sơ 中trung 有hữu 四tứ 。 一nhất 簡giản 多đa 異dị 少thiểu 。 謂vị 十thập 佛Phật 國quốc 土độ 。 微vi 塵trần 數số 故cố 。 二nhị 簡giản 大đại 異dị 小tiểu 。 謂vị 大đại 菩Bồ 薩Tát 故cố 。 三tam 簡giản 終chung 異dị 始thỉ 。 謂vị 一Nhất 生Sanh 補Bổ 處Xứ 故cố 。 四tứ 簡giản 新tân 異dị 舊cựu 。 謂vị 從tùng 他tha 方phương 來lai 集tập 。 然nhiên 此thử 四tứ 位vị 以dĩ 前tiền 望vọng 後hậu 。 展triển 轉chuyển 奇kỳ 特đặc 皆giai 可khả 准chuẩn 知tri 。 三tam 中trung 一nhất 生sanh 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 約ước 人nhân 中trung 。 二nhị 約ước 天thiên 上thượng 。 三tam 約ước 下hạ 生sanh 之chi 身thân 。 此thử 就tựu 化hóa 相tương/tướng 。 若nhược 約ước 實thật 報báo 四tứ 種chủng 變biến 易dị 報báo 中trung 。 唯duy 有hữu 末mạt 後hậu 無vô 有hữu 生sanh 死tử 。 一nhất 位vị 猶do 存tồn 。 故cố 云vân 一nhất 生sanh 。 此thử 經Kinh 意ý 約ước 前tiền 義nghĩa 辨biện 也dã 。 二nhị 歎thán 德đức 之chi 中trung 。 文văn 有hữu 八bát 句cú 。 義nghĩa 有hữu 七thất 對đối 。 初sơ 二nhị 句cú 藥dược 病bệnh 一nhất 對đối 。 謂vị 初sơ 句cú 了liễu 彼bỉ 機cơ 器khí 種chủng 性tánh 。 後hậu 句cú 深thâm 證chứng 所sở 授thọ 法Pháp 界Giới 。 二nhị 常thường 善thiện 思tư 等đẳng 明minh 染nhiễm 淨tịnh 一nhất 對đối 。 謂vị 如như 攝nhiếp 論luận 中trung 依y 他tha 起khởi 上thượng 遍biến 計kế 染nhiễm 分phần/phân 名danh 生sanh 死tử 。 圓viên 成thành 淨tịnh 分phần/phân 名danh 涅Niết 槃Bàn 。 二nhị 分phần 不bất 異dị 名danh 一nhất 依y 他tha 。 若nhược 見kiến 一nhất 分phần/phân 餘dư 分phần/phân 性tánh 不bất 異dị 。 是thị 故cố 經kinh 說thuyết 。 如Như 來Lai 不bất 見kiến 生sanh 死tử 。 不bất 見kiến 涅Niết 槃Bàn 。 又hựu 中trung 論luận 云vân 。 世thế 界giới 與dữ 涅Niết 槃Bàn 無vô 毫hào 釐li 差sai 別biệt 。 此thử 名danh 染nhiễm 淨tịnh 無vô 礙ngại 。 四tứ 句cú 融dung 攝nhiếp 。 或hoặc 以dĩ 本bổn 從tùng 末mạt 唯duy 世thế 間gian 。 或hoặc 反phản 此thử 唯duy 涅Niết 槃Bàn 。 或hoặc 相tương/tướng 融dung 而nhi 雙song 現hiện 。 或hoặc 形hình 奪đoạt 而nhi 兩lưỡng 亡vong 。 巧xảo 觀quán 此thử 理lý 。 名danh 曰viết 善Thiện 思Tư 。 恆hằng 觀quán 不bất 息tức 名danh 曰viết 常thường 思tư 。 三tam 因nhân 果quả 一nhất 對đối 。 謂vị 諸chư 眾chúng 生sanh 。 報báo 果quả 業nghiệp 因nhân 。 種chủng 種chủng 差sai 別biệt 。 明minh 了liễu 此thử 等đẳng 皆giai 依y 眾chúng 生sanh 諸chư 識thức 心tâm 行hành 而nhi 得đắc 成thành 立lập 。 四tứ 教giáo 義nghĩa 一nhất 對đối 。 謂vị 義nghĩa 是thị 所sở 詮thuyên 。 諸chư 法pháp 之chi 義nghĩa 。 味vị 是thị 能năng 詮thuyên 諸chư 法pháp 之chi 教giáo 。 則tắc 名danh 句cú 味vị 身thân 。 五ngũ 縛phược 解giải 一nhất 對đối 。 謂vị 觀quán 彼bỉ 世thế 間gian 相tương/tướng 即tức 空không 故cố 名danh 離ly 世thế 法pháp 。 不bất 待đãi 壞hoại 世thế 。 六lục 理lý 事sự 一nhất 對đối 。 謂vị 緣duyên 所sở 起khởi 法pháp 名danh 曰viết 有hữu 為vi 。 無vô 性tánh 真chân 理lý 名danh 曰viết 無vô 為vi 。 會hội 緣duyên 即tức 真chân 而nhi 。 不bất 壞hoại 緣duyên 起khởi 。 是thị 名danh 究cứu 竟cánh 分phân 別biệt 無vô 為vi 。 泯mẫn 理lý 唯duy 事sự 而nhi 不bất 失thất 理lý 。 名danh 曰viết 究cứu 竟cánh 。 分phân 別biệt 有hữu 為vi 。 下hạ 文văn 云vân 。 於ư 有hữu 為vi 界giới 出xuất 無vô 為vi 界giới 而nhi 亦diệc 不bất 壞hoại 有hữu 為vi 界giới 。 無vô 為vi 亦diệc 爾nhĩ 可khả 思tư 准chuẩn 之chi 。 七thất 三tam 世thế 一nhất 對đối 。 謂vị 知tri 三tam 現hiện 在tại 各các 攝nhiếp 過quá 未vị 。 及cập 相tương/tướng 即tức 入nhập 。 是thị 為vi 十thập 世thế 。 靡mĩ 猶do 無vô 也dã 。 貫quán 謂vị 通thông 也dã 。 於ư 此thử 三tam 世thế 。 無vô 不bất 通thông 達đạt 。 上thượng 來lai 序tự 分phần/phân 竟cánh 。

第đệ 二nhị 請thỉnh 分phần/phân 此thử 中trung 通thông 請thỉnh 下hạ 五ngũ 會hội 文văn 。 於ư 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 念niệm 請thỉnh 。 二nhị 念niệm 問vấn 。 三tam 念niệm 現hiện 。 問vấn 中trung 裕# 梵Phạm 等đẳng 法Pháp 師sư 離ly 為vi 一nhất 百bách 二nhị 十thập 四tứ 問vấn 。 謂vị 初sơ 十thập 問vấn 法Pháp 身thân 自tự 體thể 之chi 行hành 。 中trung 間gian 一nhất 百bách 問vấn 報báo 身thân 起khởi 修tu 之chi 行hành 。 後hậu 十thập 四tứ 問vấn 方phương 便tiện 身thân 。 平bình 等đẳng 之chi 行hành 。 又hựu 若nhược 合hợp 中trung 間gian 九cửu 十thập 問vấn 為vi 九cửu 問vấn 。 即tức 總tổng 四tứ 十thập 三tam 問vấn 。 光quang 統thống 師sư 合hợp 隨tùy 喜hỷ 心tâm 等đẳng 為vi 一nhất 問vấn 。 即tức 為vi 三tam 十thập 四tứ 問vấn 。 初sơ 十thập 問vấn 先tiên 際tế 佛Phật 法Pháp 。 次thứ 十thập 問vấn 中trung 際tế 佛Phật 法Pháp 。 後hậu 十thập 四tứ 問vấn 後hậu 際tế 佛Phật 法Pháp 。 至chí 下hạ 第đệ 六lục 會hội 來lai 答đáp 之chi 。 今kim 依y 此thử 釋thích 總tổng 分phân 為vi 三tam 。 初sơ 十thập 問vấn 因nhân 所sở 依y 果quả 。 次thứ 十thập 問vấn 果quả 所sở 起khởi 因nhân 。 後hậu 十thập 四tứ 問vấn 因nhân 所sở 得đắc 果quả 。 攝nhiếp 論luận 云vân 。 無vô 不bất 從tùng 此thử 法Pháp 身thân 流lưu 。 無vô 不bất 還hoàn 證chứng 此thử 法Pháp 身thân 。 欲dục 明minh 因nhân 依y 果quả 成thành 還hoàn 能năng 剋khắc 於ư 果quả 。 果quả 能năng 垂thùy 於ư 因nhân 還hoàn 為vi 因nhân 成thành 果quả 。 因nhân 果quả 相tương/tướng 成thành 緣duyên 起khởi 無vô 性tánh 。 無vô 自tự 性tánh 故cố 。 即tức 真chân 法Pháp 界Giới 無vô 性tánh 即tức 體thể 不bất 礙ngại 緣duyên 起khởi 故cố 。 真chân 法Pháp 界Giới 不bất 壞hoại 因nhân 果quả 。 因nhân 果quả 緣duyên 起khởi 理lý 實thật 之chi 義nghĩa 案án 此thử 而nhi 立lập 。 又hựu 初sơ 十thập 問vấn 此thử 會hội 初sơ 三tam 品phẩm 內nội 通thông 答đáp 之chi 。 若nhược 別biệt 分phần/phân 四Tứ 諦Đế 答đáp 說thuyết 法Pháp 一nhất 問vấn 。 光quang 覺giác 答đáp 勢thế 力lực 正chánh 覺giác 二nhị 問vấn 。 此thử 品phẩm 答đáp 餘dư 問vấn 。 通thông 答đáp 順thuận 文văn 。 明minh 難nạn/nan 下hạ 三tam 品phẩm 別biệt 自tự 有hữu 問vấn 。 以dĩ 信tín 不bất 成thành 位vị 故cố 。 無vô 懸huyền 問vấn 十thập 信tín 之chi 言ngôn 。 不bất 同đồng 十thập 住trụ 等đẳng 。 此thử 初sơ 十thập 問vấn 二nhị 釋thích 。 一nhất 約ước 依y 正chánh 二nhị 果quả 為vi 問vấn 。 謂vị 初sơ 一nhất 通thông 問vấn 淨tịnh 土độ 依y 報báo 。 二nhị 通thông 問vấn 法Pháp 身thân 正chánh 報báo 。 三tam 問vấn 土thổ/độ 嚴nghiêm 具cụ 。 四tứ 問vấn 法Pháp 身thân 所sở 證chứng 。 五ngũ 問vấn 土thổ/độ 離ly 染nhiễm 。 六lục 問vấn 證chứng 後hậu 說thuyết 法Pháp 。 七thất 問vấn 前tiền 土thổ/độ 體thể 。 八bát 問vấn 正chánh 報báo 光quang 輪luân 。 九cửu 問vấn 應ưng 緣duyên 起khởi 土thổ/độ 。 十thập 問vấn 現hiện 正Chánh 等Đẳng 覺Giác 。 八bát 相tương/tướng 等đẳng 事sự 。 二nhị 唯duy 約ước 土thổ/độ 海hải 為vi 問vấn 。 以dĩ 准chuẩn 下hạ 文văn 及cập 瓔anh 珞lạc 經kinh 此thử 會hội 明minh 國quốc 土độ 海hải 義nghĩa 故cố 也dã 。 十thập 中trung 前tiền 五ngũ 明minh 土thổ/độ 。 眾chúng 德đức 具cụ 足túc 。 後hậu 五ngũ 明minh 土thổ/độ 體thể 用dụng 圓viên 備bị 。 又hựu 初sơ 一nhất 是thị 總tổng 餘dư 九cửu 是thị 別biệt 。 別biệt 中trung 土thổ/độ 有hữu 九cửu 義nghĩa 。 一nhất 別biệt 住trụ 義nghĩa 謂vị 紅hồng 蓮liên 華hoa 等đẳng 如như 攝nhiếp 論luận 說thuyết 。 二nhị 具cụ 德đức 義nghĩa 謂vị 理lý 行hành 事sự 等đẳng 各các 有hữu 校giáo 飾sức 。 三tam 軌quỹ 持trì 義nghĩa 謂vị 土thổ/độ 法pháp 比tỉ 證chứng 。 所sở 得đắc 不bất 同đồng 。 四tứ 離ly 染nhiễm 義nghĩa 謂vị 自tự 性tánh 與dữ 相tương 及cập 用dụng 等đẳng 淨tịnh 。 五ngũ 成thành 教giáo 義nghĩa 謂vị 約ước 言ngôn 顯hiển 土thổ/độ 如như 說thuyết 世thế 界giới 等đẳng 。 六lục 自tự 體thể 義nghĩa 謂vị 理lý 智trí 識thức 事sự 皆giai 有hữu 體thể 故cố 。 七thất 妙diệu 用dụng 義nghĩa 謂vị 威uy 光quang 攝nhiếp 伏phục 等đẳng 。 八bát 緣duyên 起khởi 義nghĩa 謂vị 隨tùy 眾chúng 生sanh 機cơ 佛Phật 剎sát 起khởi 故cố 。 又hựu 令linh 隨tùy 剎sát 而nhi 起khởi 因nhân 行hành 。 又hựu 隨tùy 剎sát 佛Phật 出xuất 故cố 亦diệc 云vân 起khởi 。 此thử 順thuận 兜đâu 沙sa 經kinh 。 又hựu 隨tùy 因nhân 緣duyên 具cụ 而nhi 剎sát 得đắc 起khởi 。 如như 起khởi 具cụ 因nhân 緣duyên 世thế 界giới 等đẳng 。 九cửu 現hiện 覺giác 義nghĩa 謂vị 諸chư 剎sát 海hải 現hiện 成thành 正Chánh 道Đạo 以dĩ 依y 正chánh 無vô 礙ngại 故cố 。 餘dư 義nghĩa 准chuẩn 下hạ 答đáp 中trung 知tri 之chi 。 次thứ 因nhân 中trung 十thập 問vấn 從tùng 昇thăng 須Tu 彌Di 下hạ 至chí 菩Bồ 薩Tát 住trú 處xứ 來lai 答đáp 之chi 。 初sơ 九cửu 問vấn 約ước 位vị 自tự 行hành 。 後hậu 隨tùy 喜hỷ 下hạ 問vấn 隨tùy 緣duyên 化hóa 物vật 行hành 。 初sơ 中trung 十thập 藏tạng 何hà 故cố 。 問vấn 在tại 迴hồi 向hướng 後hậu 。 下hạ 答đáp 在tại 迴hồi 向hướng 前tiền 者giả 。 以dĩ 藏tạng 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 是thị 出xuất 生sanh 義nghĩa 故cố 在tại 迴hồi 向hướng 後hậu 。 出xuất 生sanh 地địa 上thượng 證chứng 智trí 故cố 。 二nhị 是thị 收thu 攝nhiếp 義nghĩa 故cố 在tại 迴hồi 向hướng 前tiền 。 收thu 攝nhiếp 諸chư 行hành 令linh 成thành 迴hồi 向hướng 故cố 。 由do 此thử 二nhị 義nghĩa 二nhị 處xứ 互hỗ 顯hiển 故cố 不bất 相tương 違vi 。 十thập 願nguyện 初Sơ 地Địa 內nội 答đáp 。 十thập 定định 十thập 忍nhẫn 品phẩm 答đáp 。 以dĩ 觀quán 心tâm 納nạp 理lý 為vi 忍nhẫn 。 止chỉ 心tâm 不bất 散tán 為vi 定định 。 止Chỉ 觀Quán 無vô 礙ngại 唯duy 是thị 一nhất 心tâm 故cố 。 二nhị 處xứ 各các 顯hiển 一nhất 義nghĩa 。 以dĩ 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 緣duyên 真chân 俗tục 境cảnh 皆giai 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 不bất 顛điên 倒đảo 。 二nhị 不bất 散tán 亂loạn 。 具cụ 如như 梁lương 論luận 說thuyết 耳nhĩ 。 十thập 自tự 在tại 十thập 明minh 品phẩm 答đáp 。 以dĩ 作tác 用dụng 明minh 委ủy 故cố 立lập 二nhị 名danh 。 以dĩ 別biệt 翻phiên 菩Bồ 薩Tát 本bổn 業nghiệp 經kinh 彼bỉ 問vấn 中trung 亦diệc 名danh 十thập 明minh 故cố 。 兜đâu 沙sa 中trung 名danh 十thập 飛phi 法pháp 。 又hựu 十thập 頂đảnh 不bất 見kiến 別biệt 答đáp 。 古cổ 人nhân 有hữu 將tương 梵Phạm 網võng 經kinh 於ư 此thử 計kế 會hội 云vân 此thử 脫thoát 錯thác 。 恐khủng 難nạn 依y 用dụng 。 今kim 尋tầm 彼bỉ 經kinh 十thập 一nhất 處xứ 說thuyết 法Pháp 。 六lục 處xứ 同đồng 此thử 。 彼bỉ 云vân 化hóa 樂nhạo/nhạc/lạc 天thiên 。 說thuyết 十Thập 禪Thiền 定Định 。 初sơ 禪thiền 說thuyết 十Thập 金Kim 剛Cang 心tâm 。 二nhị 禪thiền 說thuyết 十thập 願nguyện 。 三tam 禪thiền 說thuyết 十thập 忍nhẫn 。 四tứ 禪thiền 摩Ma 醯Hê 首Thủ 羅La 。 宮cung 說thuyết 心tâm 地địa 法Pháp 門môn 。 不bất 云vân 重trọng/trùng 會hội 普phổ 光quang 及cập 祇Kỳ 洹Hoàn 重trùng 閣các 。 又hựu 此thử 問vấn 與dữ 彼bỉ 有hữu 同đồng 不bất 同đồng 故cố 難nạn/nan 用dụng 耳nhĩ 。 有hữu 云vân 不bất 思tư 議nghị 品phẩm 有hữu 答đáp 。 但đãn 不bất 思tư 品phẩm 等đẳng 既ký 答đáp 後hậu 果quả 問vấn 。 不bất 可khả 屬thuộc 此thử 。 又hựu 僧Tăng 祇kỳ 品phẩm 明minh 十thập 大đại 數số 。 因nhân 位vị 窮cùng 終chung 數số 中trung 之chi 極cực 。 故cố 亦diệc 得đắc 云vân 十thập 頂đảnh 。 但đãn 此thử 品phẩm 初sơ 自tự 別biệt 有hữu 問vấn 。 故cố 亦diệc 難nạn/nan 屬thuộc 。 壽thọ 命mạng 品phẩm 中trung 十thập 重trọng/trùng 佛Phật 土độ 上thượng 至chí 窮cùng 終chung 。 賢hiền 首thủ 佛Phật 剎sát 最tối 極cực 際tế 故cố 稱xưng 為vi 頂đảnh 。 然nhiên 有hữu 十thập 重trọng/trùng 故cố 云vân 十thập 頂đảnh 。 亦diệc 得đắc 無vô 傷thương 。 以dĩ 彼bỉ 品phẩm 初sơ 既ký 無vô 別biệt 問vấn 故cố 得đắc 為vi 答đáp 也dã 。 此thử 中trung 約ước 望vọng 下hạ 尊tôn 高cao 為vi 問vấn 。 下hạ 文văn 就tựu 當đương 處xứ 相tương 續tục 而nhi 答đáp 。 又hựu 但đãn 此thử 經Kinh 下hạ 文văn 別biệt 有hữu 問vấn 者giả 即tức 於ư 此thử 無vô 問vấn 。 下hạ 若nhược 無vô 問vấn 而nhi 有hữu 說thuyết 者giả 。 即tức 是thị 答đáp 此thử 問vấn 也dã 。 故cố 須tu 知tri 之chi 。 隨tùy 喜hỷ 心tâm 下hạ 明minh 問vấn 菩Bồ 薩Tát 隨tùy 緣duyên 起khởi 行hành 。 即tức 菩Bồ 薩Tát 住trú 處xứ 品phẩm 答đáp 之chi 。 以dĩ 彼bỉ 文văn 中trung 明minh 菩Bồ 薩Tát 隨tùy 機cơ 普phổ 應ưng 諸chư 處xứ 起khởi 勝thắng 行hành 故cố 。 此thử 約ước 能năng 依y 之chi 行hành 為vi 問vấn 。 下hạ 就tựu 行hành 所sở 住trú 處xứ 為vi 答đáp 。 依y 此thử 而nhi 判phán 中trung 際tế 佛Phật 法Pháp 中trung 。 問vấn 答đáp 相tương/tướng 屬thuộc 亦diệc 極cực 明minh 耳nhĩ 。 下hạ 明minh 隨tùy 緣duyên 化hóa 他tha 中trung 。 初sơ 見kiến 他tha 少thiểu 善thiện 而nhi 心tâm 隨tùy 喜hỷ 。 二nhị 化hóa 眾chúng 生sanh 令linh 紹thiệu 佛Phật 種chủng 。 謂vị 下hạ 佛Phật 種chủng 子tử 於ư 眾chúng 生sanh 田điền 等đẳng 。 此thử 二nhị 是thị 化hóa 他tha 心tâm 。 下hạ 明minh 化hóa 他tha 行hành 。 謂vị 云vân 何hà 不bất 斷đoạn 。 以dĩ 救cứu 度độ 故cố 。 何hà 處xứ 救cứu 。 煩phiền 惱não 妄vọng 想tưởng 中trung 故cố 。 如như 何hà 救cứu 。 知tri 根căn 行hành 故cố 。 以dĩ 何hà 救cứu 。 解giải 法pháp 藥dược 故cố 。 云vân 何hà 救cứu 度độ 成thành 。 謂vị 令linh 離ly 集tập 垢cấu 超siêu 苦khổ 難nạn 決quyết 道đạo 疑nghi 證chứng 愛ái 滅diệt 。 如như 次thứ 四tứ 句cú 應ưng 知tri 。 後hậu 際tế 中trung 十thập 四tứ 問vấn 。 不bất 思tư 議nghị 品phẩm 至chí 普phổ 賢hiền 品phẩm 通thông 答đáp 之chi 。 於ư 中trung 勝thắng 法Pháp 者giả 是thị 菩Bồ 提Đề 勝thắng 法Pháp 。 同đồng 上thượng 文văn 。 不bất 動động 轉chuyển 者giả 是thị 無vô 功công 用dụng 故cố 。 餘dư 義nghĩa 多đa 同đồng 前tiền 會hội 釋thích 。

第đệ 三tam 說thuyết 分phần/phân 中trung 通thông 下hạ 五ngũ 會hội 答đáp 前tiền 所sở 問vấn 。 於ư 中trung 分phần/phân 三tam 。 初sơ 此thử 會hội 中trung 答đáp 前tiền 初sơ 十thập 問vấn 前tiền 際tế 佛Phật 法Pháp 。 二nhị 從tùng 第đệ 三tam 會hội 下hạ 答đáp 中trung 際tế 佛Phật 法Pháp 。 三tam 從tùng 不bất 思tư 議nghị 品phẩm 下hạ 答đáp 後hậu 際tế 佛Phật 法Pháp 。 就tựu 初sơ 中trung 二nhị 。 先tiên 集tập 眾chúng 顯hiển 圓viên 。 後hậu 對đối 緣duyên 正chánh 說thuyết 。 前tiền 中trung 二nhị 。 先tiên 明minh 能năng 集tập 。 後hậu 明minh 所sở 集tập 。 初sơ 中trung 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 望vọng 前tiền 為vi 答đáp 問vấn 。 二nhị 望vọng 後hậu 為vi 集tập 眾chúng 。 前tiền 意ý 中trung 知tri 心tâm 念niệm 者giả 領lãnh 所sở 問vấn 也dã 。 又hựu 舉cử 受thọ 法pháp 心tâm 器khí 量lượng 也dã 。 即tức 如như 其kỳ 像tượng 。 現hiện 神thần 力lực 者giả 現hiện 像tượng 答đáp 也dã 。 滿mãn 其kỳ 器khí 也dã 。 謂vị 如như 其kỳ 所sở 念niệm 。 如như 上thượng 一nhất 百bách 二nhị 十thập 四tứ 問vấn 。 及cập 下hạ 至chí 第đệ 六lục 會hội 來lai 所sở 說thuyết 法Pháp 門môn 。 答đáp 此thử 問vấn 者giả 。 皆giai 於ư 如Như 來Lai 。 法Pháp 界Giới 身thân 中trung 無vô 不bất 圓viên 明minh 頓đốn 現hiện 其kỳ 像tượng 。 是thị 故cố 展triển 後hậu 五ngũ 會hội 而nhi 不bất 延diên 。 一nhất 身thân 頓đốn 現hiện 而nhi 亦diệc 不bất 促xúc 。 又hựu 六lục 位vị 歷lịch 然nhiên 而nhi 不bất 殊thù 。 圓viên 融dung 即tức 入nhập 而nhi 不bất 壞hoại 者giả 良lương 由do 此thử 也dã 。 令linh 眾chúng 覩đổ 此thử 以dĩ 沃ốc 虛hư 襟khâm 則tắc 為vi 答đáp 耳nhĩ 。 以dĩ 彼bỉ 念niệm 云vân 願nguyện 為vi 我ngã 現hiện 故cố 今kim 現hiện 之chi 也dã 。 下hạ 經Kinh 云vân 清thanh 淨tịnh 法Pháp 身thân 。 中trung 無vô 像tượng 而nhi 不bất 現hiện 故cố 也dã 。 又hựu 像tượng 者giả 緣duyên 集tập 所sở 成thành 無vô 礙ngại 之chi 義nghĩa 。 以dĩ 機cơ 心tâm 器khí 量lượng 印ấn 於ư 佛Phật 身thân 而nhi 成thành 此thử 像tượng 。 又hựu 以dĩ 佛Phật 身thân 應ứng 機cơ 而nhi 現hiện 此thử 像tượng 各các 有hữu 空không 有hữu 二nhị 義nghĩa 及cập 有hữu 力lực 無vô 力lực 義nghĩa 。 四tứ 句cú 融dung 攝nhiếp 無vô 分phân 別biệt 義nghĩa 思tư 之chi 。 又hựu 以dĩ 應ứng 機cơ 現hiện 像tượng 動động 攝nhiếp 功công 能năng 為vi 神thần 通thông 力lực 也dã 。 二nhị 為vi 集tập 眾chúng 者giả 世Thế 尊Tôn 舉cử 集tập 眾chúng 人nhân 。 知tri 心tâm 念niệm 者giả 辨biện 集tập 眾chúng 所sở 由do 。 如như 其kỳ 像tượng 者giả 明minh 稱xưng 法pháp 合hợp 機cơ 。 現hiện 神thần 通thông 力lực 。 者giả 正chánh 明minh 召triệu 眾chúng 令linh 集tập 。 又hựu 如như 所sở 說thuyết 像tượng 而nhi 現hiện 神thần 力lực 。 使sử 他tha 方phương 菩Bồ 薩Tát 。 見kiến 此thử 通thông 光quang 。 知tri 說thuyết 某mỗ 法pháp 。 而nhi 來lai 集tập 此thử 。 亦diệc 使sử 此thử 眾chúng 見kiến 佛Phật 此thử 像tượng 。 知tri 定định 說thuyết 我ngã 所sở 問vấn 之chi 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 而nhi 住trụ 。 何hà 以dĩ 知tri 者giả 以dĩ 如Như 來Lai 身thân 。 光quang 有hữu 其kỳ 二nhị 種chủng 。 一nhất 密mật 故cố 難nan 知tri 。 二nhị 顯hiển 故cố 令linh 知tri 。 令linh 知tri 之chi 中trung 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 將tương 說thuyết 何hà 法pháp 。 而nhi 佛Phật 身thân 光quang 先tiên 現hiện 彼bỉ 像tượng 令linh 眾chúng 見kiến 已dĩ 知tri 說thuyết 某mỗ 法pháp 。 如như 說thuyết 般Bát 若Nhã 時thời 。 勘khám 智trí 論luận )# 。 如như 說thuyết 法Pháp 華hoa 時thời (# 云vân 云vân )# 。 故cố 云vân 如như 其kỳ 像tượng 現hiện 神thần 通thông 也dã 。 二nhị 所sở 集tập 中trung 十thập 方phương 內nội 一nhất 一nhất 方phương 各các 有hữu 三tam 世thế 間gian 可khả 知tri 。 又hựu 各các 有hữu 八bát 義nghĩa 。 一nhất 遠viễn 近cận 。 二nhị 出xuất 土thổ/độ 名danh 。 三tam 標tiêu 佛Phật 號hiệu 。 四tứ 主chủ 菩Bồ 薩Tát 。 五ngũ 攝nhiếp 眷quyến 屬thuộc 。 六lục 來lai 此thử 致trí 敬kính 。 七thất 化hóa 作tác 座tòa 。 八bát 依y 本bổn 方phương 坐tọa 。 世thế 界giới 同đồng 名danh 。 色sắc 者giả 表biểu 信tín 位vị 法pháp 相tướng 麁thô 顯hiển 著trứ 故cố 。 佛Phật 同đồng 名danh 智trí 者giả 表biểu 信tín 中trung 最tối 初sơ 始thỉ 覺giác 從tùng 本bổn 覺giác 起khởi 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 同đồng 名danh 首thủ 者giả 表biểu 信tín 是thị 因nhân 初sơ 故cố 。 其kỳ 文Văn 殊Thù 名danh 義nghĩa 略lược 敘tự 五ngũ 義nghĩa 。 一nhất 者giả 名danh 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 或hoặc 云vân 尸thi 利lợi 。 或hoặc 云vân 漫mạn 殊thù 室thất 利lợi 。 或hoặc 翻phiên 為vi 敬kính 首thủ 。 或hoặc 云vân 溥phổ 首thủ 。 又hựu 云vân 濡nhu 首thủ 。 又hựu 云vân 妙diệu 德đức 。 又hựu 云vân 妙diệu 吉cát 祥tường 。 此thử 中trung 十thập 菩Bồ 薩Tát 依y 梵Phạm 本bổn 同đồng 名danh 室thất 利lợi 。 兜đâu 沙sa 經kinh 中trung 亦diệc 同đồng 名danh 師sư 利lợi 。 又hựu 梵Phạn 語ngữ 喚hoán 頭đầu 為vi 室thất 利lợi 。 吉cát 祥tường 德đức 等đẳng 亦diệc 為vi 室thất 利lợi 故cố 致trí 翻phiên 譯dịch 不bất 同đồng 也dã 。 二nhị 出xuất 處xứ 者giả 若nhược 依y 文Văn 殊Thù 般bát 涅Niết 槃Bàn 經kinh 是thị 此thử 土thổ/độ 。 婆Bà 羅La 門Môn 家gia 生sanh 。 佛Phật 滅diệt 後hậu 四tứ 百bách 年niên 。 於ư 香hương 山sơn 頂đảnh 。 已dĩ 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 若nhược 依y 此thử 經Kinh 是thị 東đông 方phương 菩Bồ 薩Tát 。 現hiện 在tại 清thanh 涼lương 山sơn 。 寂tịch 調điều 音âm 經kinh 亦diệc 云vân 。 是thị 東đông 方phương 去khứ 此thử 。 萬vạn 佛Phật 世thế 界giới 。 國quốc 名danh 寶bảo 住trụ 佛Phật 名danh 寶bảo 相tương/tướng 。 彼bỉ 土độ 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 三Tam 明Minh 師sư 資tư 者giả 。 依y 放phóng 鉢bát 經kinh 昔tích 為vi 釋Thích 迦Ca 師sư 。 此thử 經Kinh 云vân 是thị 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 之chi 母mẫu 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 之chi 師sư 。 四tứ 明minh 位vị 者giả 若nhược 約ước 因nhân 是thị 。 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 常thường 住trụ 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 三Tam 昧Muội 故cố 。 若nhược 約ước 果quả 依y 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 經Kinh 。 於ư 南nam 方phương 平bình 等đẳng 世thế 界giới 成thành 佛Phật 號hiệu 龍long 種chủng 。 五ngũ 明minh 德đức 用dụng 者giả 依y 如Như 幻Huyễn 三Tam 昧Muội 。 經kinh 降hàng 魔ma 場tràng 等đẳng 是thị 調điều 生sanh 力lực 也dã 。 依y 現hiện 寶bảo 藏tạng 經kinh 迦Ca 葉Diếp 擯bấn 等đẳng 是thị 勝thắng 通thông 力lực 。 從tùng 空không 決quyết 定định 論luận 難nạn/nan 叵phả 當đương 慧tuệ 力lực 也dã 。 此thử 約ước 三tam 乘thừa 。 如như 下hạ 光quang 覺giác 品phẩm 一nhất 切thiết 處xứ 等đẳng 是thị 一Nhất 乘Thừa 也dã 。 諸chư 方phương 菩Bồ 薩Tát 皆giai 頭đầu 面diện 禮lễ 佛Phật 者giả 。 禮lễ 佛Phật 義nghĩa 略lược 作tác 三tam 門môn 。 一nhất 禮lễ 數số 。 二nhị 敬kính 儀nghi 。 三Tam 明Minh 得đắc 果quả 。 初sơ 中trung 三tam 業nghiệp 禮lễ 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 以dĩ 有hữu 三tam 處xứ 禮lễ 故cố 。 二nhị 顯hiển 佛Phật 有hữu 天thiên 眼nhãn 天thiên 耳nhĩ 他tha 心tâm 故cố 。 二nhị 敬kính 儀nghi 有hữu 七thất 。 如như 孔khổng 目mục (# 云vân 云vân )# 。 三tam 得đắc 果quả 者giả 有hữu 二nhị 。 一nhất 近cận 得đắc 五ngũ 果quả (# 云vân 云vân )# 。 二nhị 遠viễn 得đắc 佛Phật 果Quả 如như 賢hiền 首thủ 品phẩm 說thuyết (# 云vân 云vân )# 。 依y 方phương 坐tọa 者giả 依y 智trí 論luận 第đệ 十thập 二nhị 。 外ngoại 道đạo 他tha 法pháp 輕khinh 佛Phật 故cố 坐tọa 。 白bạch 衣y 如như 客khách 故cố 坐tọa 。 一nhất 切thiết 五ngũ 眾chúng 身thân 心tâm 屬thuộc 佛Phật 。 是thị 故cố 立lập 。 若nhược 大đại 阿A 羅La 漢Hán 。 事sự 已dĩ 辨biện 者giả 許hứa 坐tọa 。 餘dư 三tam 果quả 不bất 聽thính 坐tọa 。 大đại 事sự 未vị 辨biện 故cố 。 如như 王vương 有hữu 重trọng 臣thần 坐tọa 餘dư 皆giai 立lập 。 今kim 此thử 竝tịnh 是thị 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 故cố 是thị 以dĩ 坐tọa 耳nhĩ 。

第đệ 二nhị 對đối 緣duyên 正chánh 說thuyết 中trung 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 三tam 品phẩm 正chánh 通thông 答đáp 前tiền 問vấn 。 後hậu 三tam 品phẩm 因nhân 論luận 生sanh 論luận 。 別biệt 問vấn 別biệt 答đáp 。 又hựu 釋thích 前tiền 三tam 是thị 能năng 發phát 行hạnh 緣duyên 。 後hậu 三tam 是thị 所sở 發phát 行hạnh 相tương/tướng 。 又hựu 釋thích 前tiền 是thị 所sở 緣duyên 果quả 境cảnh 。 後hậu 是thị 能năng 緣duyên 因nhân 行hành 。 以dĩ 此thử 信tín 行hành 是thị 住trụ 之chi 方phương 便tiện 自tự 無vô 別biệt 位vị 故cố 。 初sơ 無vô 問vấn 也dã 。

就tựu 前tiền 三tam 品phẩm 中trung 有hữu 五ngũ 。 初sơ 歎thán 眾chúng 希hy 有hữu 。 二nhị 牒điệp 問vấn 總tổng 標tiêu 。 三tam 徵trưng 標tiêu 顯hiển 體thể 。 四tứ 徵trưng 體thể 辨biện 相tương/tướng 。 五ngũ 徵trưng 相tương/tướng 明minh 用dụng 。

初sơ 中trung 何hà 故cố 問vấn 佛Phật 文Văn 殊Thù 答đáp 者giả 。 以dĩ 即tức 同đồng 佛Phật 慧tuệ 故cố 。 吉cát 祥tường 妙diệu 慧tuệ 達đạt 土thổ/độ 海hải 故cố 。 增tăng 諸chư 菩Bồ 薩Tát 踴dũng 悅duyệt 心tâm 故cố 。 何hà 不bất 入nhập 定định 者giả 以dĩ 信tín 無vô 位vị 故cố 。 前tiền 會hội 豈khởi 有hữu 位vị 耶da 。 以dĩ 是thị 果quả 德đức 深thâm 細tế 故cố 。 此thử 中trung 豈khởi 無vô 果quả 法pháp 耶da 。 以dĩ 為vi 成thành 因nhân 故cố 。 通thông 具cụ 廣quảng 因nhân 故cố 。 歎thán 希hy 有hữu 者giả 略lược 由do 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 以dĩ 此thử 一nhất 會hội 即tức 是thị 一nhất 切thiết 。 虛hư 空không 法Pháp 界Giới 。 等đẳng 處xứ 會hội 故cố 。 二nhị 以dĩ 此thử 即tức 是thị 法Pháp 門môn 故cố 竝tịnh 如như 光quang 覺giác 品phẩm 說thuyết 。

二nhị 牒điệp 問vấn 內nội 佛Phật 出xuất 是thị 牒điệp 前tiền 七thất 八bát 二nhị 問vấn 。 阿a 耨nậu 菩Bồ 提Đề 牒điệp 前tiền 。 示thị 成thành 正chánh 覺giác 。 或hoặc 佛Phật 出xuất 牒điệp 。 示thị 成thành 正chánh 覺giác 。 七thất 八bát 二nhị 問vấn 略lược 不bất 牒điệp 。 阿a 耨nậu 菩Bồ 提Đề 是thị 通thông 結kết 。 餘dư 句cú 同đồng 前tiền 可khả 知tri 。 總tổng 標tiêu 初sơ 句cú 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 貫quán 通thông 諸chư 句cú 。 故cố 結kết 云vân 皆giai 不bất 思tư 議nghị 。 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 此thử 中trung 大đại 意ý 於ư 一nhất 味vị 法Pháp 界Giới 。 義nghĩa 分phân 為vi 二nhị 。 一nhất 能năng 隨tùy 之chi 土thổ/độ 海hải 。 二nhị 所sở 隨tùy 之chi 機cơ 緣duyên 。 此thử 二nhị 無vô 二nhị 通thông 融dung 無vô 礙ngại 。 若nhược 以dĩ 緣duyên 從tùng 體thể 即tức 當đương 相tương 圓viên 融dung 無vô 別biệt 可khả 別biệt 。 言ngôn 說thuyết 不bất 及cập 也dã 。 若nhược 以dĩ 體thể 從tùng 緣duyên 即tức 復phục 印ấn 成thành 差sai 別biệt 緣duyên 起khởi 。 約ước 此thử 殊thù 形hình 緣duyên 起khởi 反phản 顯hiển 土thổ/độ 體thể 妙diệu 極cực 難nan 思tư 。 是thị 其kỳ 意ý 也dã 。 由do 此thử 義nghĩa 故cố 。 不bất 思tư 之chi 義nghĩa 有hữu 於ư 三tam 種chủng 。 一nhất 寄ký 緣duyên 之chi 詮thuyên 反phản 顯hiển 土thổ/độ 體thể 絕tuyệt 緣duyên 之chi 義nghĩa 。 此thử 即tức 言ngôn 在tại 緣duyên 中trung 意ý 居cư 緣duyên 外ngoại 故cố 云vân 不bất 思tư 議nghị 也dã 。 二nhị 既ký 約ước 緣duyên 顯hiển 土thổ/độ 。 以dĩ 緣duyên 起khởi 塵trần 算toán 故cố 。 令linh 土thổ/độ 體thể 從tùng 緣duyên 印ấn 成thành 差sai 別biệt 。 此thử 即tức 明minh 土thổ/độ 無vô 別biệt 之chi 別biệt 別biệt 而nhi 不bất 別biệt 故cố 不bất 思tư 議nghị 也dã 。 三tam 緣duyên 無vô 別biệt 緣duyên 以dĩ 體thể 即tức 緣duyên 。 是thị 故cố 差sai 別biệt 緣duyên 起khởi 即tức 是thị 甚thậm 深thâm 土thổ/độ 海hải 。 此thử 謂vị 理lý 至chí 近cận 而nhi 難nạn/nan 識thức 故cố 不bất 思tư 議nghị 也dã (# 思tư 之chi )# 。

第đệ 三tam 徵trưng 標tiêu 顯hiển 體thể 中trung 。 先tiên 徵trưng 標tiêu 云vân 何hà 以dĩ 得đắc 知tri 。 不bất 思tư 議nghị 者giả 。 後hậu 顯hiển 體thể 云vân 以dĩ 諸chư 佛Phật 法Pháp 。 隨tùy 彼bỉ 所sở 化hóa 等đẳng 法Pháp 界Giới 故cố 。 二nhị 門môn 雙song 融dung 故cố 無vô 限hạn 際tế 故cố 。 此thử 約ước 體thể 略lược 釋thích 也dã 。

第đệ 四tứ 徵trưng 體thể 辨biện 相tương/tướng 中trung 。 先tiên 徵trưng 體thể 云vân 何hà 以dĩ 得đắc 知tri 差sai 別biệt 無vô 邊biên 等đẳng 法Pháp 界Giới 故cố 。 後hậu 辨biện 相tương/tướng 云vân 未vị 論luận 十thập 方phương 盡tận 空không 世thế 界giới 。 且thả 約ước 此thử 一nhất 娑sa 婆bà 界giới 說thuyết 略lược 辨biện 十thập 種chủng 。 以dĩ 顯hiển 無vô 盡tận 。 餘dư 無vô 邊biên 界giới 應ưng 准chuẩn 知tri 之chi 。 此thử 種chủng 種chủng 身thân 等đẳng 有hữu 諸chư 德đức 。 釋thích 為vi 佛Phật 身thân 等đẳng 。 是thị 故cố 下hạ 辨biện 。 名danh 號hiệu 不bất 同đồng 。 則tắc 釋Thích 種chủng 種chủng 名danh 也dã 。 今kim 細tế 尋tầm 此thử 文văn 。 及cập 准chuẩn 兜đâu 沙sa 經kinh 。 此thử 乃nãi 是thị 所sở 化hóa 眾chúng 生sanh 。 非phi 是thị 能năng 化hóa 之chi 佛Phật 。 以dĩ 此thử 句cú 長trường/trưởng 是thị 西tây 國quốc 語ngữ 法pháp 。 應ưng 云vân 教giáo 化hóa 一nhất 切thiết 。 種chủng 種chủng 身thân 等đẳng 乃nãi 至chí 不bất 同đồng 之chi 眾chúng 生sanh 為vi 一nhất 句cú 。 所sở 見kiến 亦diệc 異dị 。 別biệt 為vi 一nhất 句cú 。 義nghĩa 即tức 可khả 解giải 。 但đãn 為vi 佛Phật 土độ 平bình 等đẳng 無vô 別biệt 可khả 別biệt 故cố 。 寄ký 於ư 所sở 化hóa 眾chúng 生sanh 。 差sai 別biệt 以dĩ 辨biện 土thổ/độ 海hải 。 差sai 別biệt 之chi 相tướng 。 於ư 十thập 句cú 中trung 。 初sơ 一nhất 總tổng 舉cử 五ngũ 蘊uẩn 身thân 差sai 別biệt 。 二nhị 依y 身thân 立lập 名danh 不bất 同đồng 。 三Tam 身Thân 在tại 一nhất 切thiết 處xứ 。 四tứ 隨tùy 種chủng 種chủng 處xứ 有hữu 種chủng 種chủng 形hình 。 色sắc 謂vị 白bạch 黑hắc 等đẳng 。 五ngũ 隨tùy 有hữu 身thân 命mạng 有hữu 脩tu 短đoản 。 六lục 識thức 能năng 取thủ 得đắc 諸chư 境cảnh 。 或hoặc 修tu 行hành 證chứng 得đắc 分phân 齊tề 。 七thất 境cảnh 體thể 入nhập 根căn 。 或hoặc 智trí 能năng 入nhập 法pháp 。 或hoặc 悟ngộ 入nhập 門môn 異dị 。 八bát 略lược 唯duy 六lục 根căn 。 廣quảng 二nhị 十thập 二nhị 根căn 。 或hoặc 信tín 等đẳng 五ngũ 根căn 。 或hoặc 利lợi 鈍độn 生sanh 熟thục 等đẳng 。 如như 下hạ 第đệ 九cửu 迴hồi 向hướng 諸chư 根căn 海hải 處xứ 說thuyết 。 九cửu 諸chư 趣thú 差sai 別biệt 。 或hoặc 四tứ 生sanh 五ngũ 趣thú 。 如như 生sanh 行hành 稠trù 林lâm 等đẳng 。 十thập 業nghiệp 異dị 報báo 殊thù 如như 業nghiệp 行hành 稠trù 林lâm 等đẳng 。 依y 梵Phạm 本bổn 及cập 兜đâu 沙sa 經kinh 此thử 一nhất 一nhất 句cú 皆giai 有hữu 種chủng 種chủng 言ngôn 。 存tồn 略lược 故cố 爾nhĩ 。 是thị 故cố 結kết 云vân 種chủng 種chủng 不bất 同đồng 眾chúng 生sanh 也dã 。 所sở 見kiến 亦diệc 異dị 。 者giả 非phi 直trực 業nghiệp 報báo 依y 正chánh 差sai 別biệt 無vô 邊biên 。 心tâm 中trung 懷hoài 見kiến 悕hy 望vọng 各các 異dị 。 兜đâu 沙sa 中trung 名danh 。 各các 各các 有hữu 聞văn 佛Phật 聲thanh 。 又hựu 亦diệc 前tiền 九cửu 句cú 辨biện 報báo 差sai 別biệt 。 第đệ 十thập 明minh 業nghiệp 差sai 別biệt 。 此thử 顯hiển 見kiến 差sai 別biệt 。 又hựu 說thuyết 此thử 眾chúng 生sanh 差sai 別biệt 分phân 齊tề 為vi 土thổ/độ 海hải 相tương/tướng 者giả 有hữu 三tam 義nghĩa 釋thích 。 如như 上thượng 標tiêu 中trung 不bất 思tư 議nghị 處xứ 辨biện 。 可khả 於ư 此thử 思tư 之chi 用dụng 耳nhĩ 。

第đệ 五ngũ 徵trưng 相tương/tướng 辨biện 用dụng 中trung 。 先tiên 徵trưng 相tương/tướng 云vân 所sở 隨tùy 根căn 器khí 差sai 別biệt 可khả 爾nhĩ 能năng 隨tùy 差sai 別biệt 云vân 何hà 可khả 見kiến 。 釋thích 用dụng 云vân 異dị 機cơ 印ấn 現hiện 佛Phật 法Pháp 多đa 門môn 。 難nan 可khả 具cụ 說thuyết 。 就tựu 異dị 論luận 三tam 。 初sơ 身thân 名danh 普phổ 應ứng 用dụng 。 二nhị 言ngôn 教giáo 遍biến 周chu 用dụng 。 三tam 光quang 輪luân 窮cùng 照chiếu 用dụng 。 並tịnh 與dữ 下hạ 為vi 則tắc 。 又hựu 可khả 分phần/phân 二nhị 。 一nhất 佛Phật 二nhị 法pháp 。 佛Phật 中trung 亦diệc 二nhị 。 一nhất 身thân 二nhị 名danh 。 法pháp 亦diệc 二nhị 。 一nhất 實thật 二nhị 權quyền 。 於ư 中trung 佛Phật 身thân 及cập 實thật 教giáo 差sai 別biệt 難nạn/nan 明minh 。 光quang 覺giác 品phẩm 同đồng 說thuyết 。 佛Phật 名danh 權quyền 教giáo 易dị 辨biện 差sai 別biệt 。 此thử 二nhị 品phẩm 別biệt 論luận 。 又hựu 釋thích 此thử 初sơ 二nhị 品phẩm 文Văn 殊Thù 舉cử 義nghĩa 答đáp 酬thù 前tiền 所sở 問vấn 。 後hậu 一nhất 品phẩm 如Như 來Lai 舉cử 事sự 答đáp 釋thích 成thành 前tiền 義nghĩa 故cố 。 就tựu 前tiền 二nhị 品phẩm 中trung 辨biện 名danh 教giáo 二nhị 法pháp 。 既ký 此thử 差sai 別biệt 如như 上thượng 所sở 問vấn 。 佛Phật 剎sát 等đẳng 義nghĩa 差sai 別biệt 難nan 思tư 。 與dữ 法Pháp 界Giới 等đẳng 。 意ý 存tồn 於ư 此thử 。 即tức 為vi 通thông 答đáp 也dã 。 就tựu 初sơ 釋thích 名danh 別biệt 中trung 二nhị 。 先tiên 顯hiển 名danh 別biệt 。 後hậu 是thị 皆giai 下hạ 釋thích 別biệt 所sở 由do 。 前tiền 中trung 二nhị 。 初sơ 徵trưng 後hậu 釋thích 。 釋thích 中trung 三tam 。 初sơ 辨biện 此thử 界giới 。 二nhị 十thập 方phương 界giới 。 三tam 盡tận 窮cùng 法Pháp 界Giới 。 問vấn 此thử 中trung 名danh 號hiệu 為vi 唯duy 是thị 舍xá 那na 佛Phật 名danh 。 為vi 通thông 餘dư 佛Phật 。 答đáp 若nhược 約ước 三tam 乘thừa 。 唯duy 此thử 界giới 內nội 百bách 億ức 萬vạn 是thị 釋Thích 迦Ca 名danh 。 餘dư 十thập 方phương 界giới 是thị 別biệt 佛Phật 名danh 。 若nhược 約ước 一Nhất 乘Thừa 。 盡tận 法Pháp 界Giới 總tổng 是thị 舍xá 那na 名danh 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 何hà 故cố 上thượng 文văn 云vân 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 說thuyết 法Pháp 知tri 彼bỉ 心tâm 行hành 等đẳng 。 答đáp 皆giai 此thử 佛Phật 所sở 化hóa 處xứ 。 故cố 無vô 別biệt 佛Phật 也dã 。 又hựu 是thị 釋Thích 迦Ca 海hải 印ấn 中trung 現hiện 故cố 無vô 別biệt 佛Phật 。 又hựu 釋thích 如như 一nhất 佛Phật 名danh 既ký 遍biến 十thập 方phương 。 餘dư 十thập 方phương 佛Phật 皆giai 各các 如như 是thị 。 遍biến 於ư 十thập 方phương 也dã 。 又hựu 若nhược 三tam 乘thừa 機cơ 。 於ư 諸chư 四tứ 天thiên 下hạ 。 中trung 隨tùy 各các 聞văn 彼bỉ 當đương 處xứ 佛Phật 號hiệu 未vị 必tất 知tri 於ư 餘dư 處xứ 佛Phật 名danh 。 若nhược 一Nhất 乘Thừa 機cơ 。 一nhất 時thời 頓đốn 納nạp 一nhất 切thiết 名danh 號hiệu 以dĩ 應ưng 一nhất 切thiết 機cơ 之chi 名danh 。 一nhất 機cơ 能năng 受thọ 者giả 是thị 普phổ 賢hiền 機cơ 故cố 。 一nhất 機cơ 即tức 是thị 一nhất 切thiết 機cơ 故cố 。 又hựu 此thử 名danh 號hiệu 若nhược 依y 小Tiểu 乘Thừa 是thị 實thật 名danh 。 三tam 乘thừa 初sơ 教giáo 即tức 假giả 即tức 空không 之chi 名danh 。 終chung 教giáo 此thử 名danh 即tức 平bình 等đẳng 同đồng 真Chân 如Như 。 經Kinh 云vân 名danh 字tự 性tánh 離ly 。 是thị 名danh 解giải 脫thoát 也dã 。 頓đốn 教giáo 一nhất 切thiết 皆giai 絕tuyệt 名danh 。 無vô 名danh 俱câu 離ly 。 圓viên 教giáo 亦diệc 俱câu 離ly 不bất 礙ngại 名danh 故cố 。 今kim 一nhất 名danh 即tức 一nhất 切thiết 名danh 。 一nhất 切thiết 名danh 入nhập 一nhất 名danh 而nhi 不bất 壞hoại 不bất 礙ngại 。 攝nhiếp 一nhất 切thiết 法pháp 界giới 盡tận 。 因nhân 陀đà 羅la 網võng 名danh 也dã 。 問vấn 此thử 大Đại 千Thiên 界Giới 。 依y 餘dư 經kinh 論luận 大đại 圍vi 山sơn 內nội 平bình 滿mãn 有hữu 。 百bách 億ức 四tứ 天thiên 下hạ 。 上thượng 方phương 下hạ 方phương 。 不bất 得đắc 更cánh 有hữu 四tứ 天thiên 下hạ 。 若nhược 上thượng 下hạ 皆giai 有hữu 。 則tắc 一nhất 一nhất 四tứ 天thiên 下hạ 。 皆giai 有hữu 上thượng 下hạ 。 故cố 應ưng 有hữu 三tam 百bách 億ức 。 云vân 何hà 仍nhưng 說thuyết 唯duy 百bách 億ức 耶da 。 答đáp 若nhược 小Tiểu 乘Thừa 實thật 處xứ 理lý 無vô 改cải 動động 。 若nhược 三tam 乘thừa 雖tuy 即tức 空không 真Chân 如Như 等đẳng 。 而nhi 不bất 礙ngại 事sự 故cố 不bất 壞hoại 本bổn 事sự 。 若nhược 此thử 一Nhất 乘Thừa 事sự 即tức 無vô 礙ngại 融dung 改cải 自tự 在tại 。 是thị 故cố 此thử 中trung 。 明minh 處xứ 隨tùy 教giáo 而nhi 圓viên 融dung 。 應ưng 十thập 數số 顯hiển 無vô 盡tận 。 此thử 娑sa 婆bà 一nhất 界giới 有hữu 二nhị 種chủng 融dung 。 一nhất 以dĩ 說thuyết 法Pháp 之chi 處xứ 即tức 為vi 當đương 中trung 。 為vi 成thành 主chủ 伴bạn 融dung 彼bỉ 百bách 億ức 令linh 有hữu 上thượng 下hạ 。 使sử 得đắc 圓viên 故cố 無vô 三tam 百bách 也dã 。 二nhị 縱túng/tung 於ư 最tối 東đông 近cận 圍vi 山sơn 邊biên 一nhất 四tứ 天thiên 下hạ 。 為vi 說thuyết 法Pháp 主chủ 。 即tức 是thị 當đương 中trung 融dung 彼bỉ 餘dư 四tứ 天thiên 下hạ 還hoàn 有hữu 十thập 方phương 。 眷quyến 屬thuộc 具cụ 足túc 。 以dĩ 諸chư 四tứ 天thiên 下hạ 。 皆giai 望vọng 他tha 為vi 伴bạn 望vọng 自tự 為vi 主chủ 故cố 。 是thị 則tắc 圍vi 山sơn 亦diệc 隨tùy 融dung 移di 改cải 也dã 。 餘dư 十thập 方phương 界giới 等đẳng 融dung 義nghĩa 准chuẩn 之chi 。 此thử 約ước 一Nhất 乘Thừa 教giáo 。 若nhược 約ước 三tam 乘thừa 不bất 得đắc 如như 此thử 。 如như 餘dư 經kinh 論luận 說thuyết 之chi 。 娑sa 婆bà 此thử 云vân 堪kham 忍nhẫn 。 悲bi 華hoa 經Kinh 云vân 。 是thị 中trung 眾chúng 生sanh 。 貪tham 瞋sân 癡si 等đẳng 。 過quá 梵Phạm 王Vương 忍nhẫn 之chi 故cố 為vi 名danh 也dã 。 放phóng 鉢bát 經Kinh 云vân 云vân )# 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 此thử 云vân 善thiện 實thật 。 訶ha 尼ni 此thử 或hoặc 云vân 捨xả 義nghĩa 或hoặc 云vân 生sanh 滅diệt 。 以dĩ 本bổn 語ngữ 難nạn/nan 定định 也dã 。 婆bà 伽già 婆bà 有hữu 六lục 義nghĩa (# 云vân 云vân )# 。 伊y 那na 婆bà 那na 此thử 云vân 王vương 林lâm 。 謂vị 佛Phật 為vì 太thái 子tử 。 時thời 在tại 此thử 林lâm 中trung 。 生sanh 故cố 立lập 此thử 名danh 也dã 。 第đệ 二nhị 釋thích 別biệt 所sở 由do 中trung 三tam 。 初sơ 牒điệp 機cơ 。 二nhị 施thí 化hóa 。 三tam 化hóa 意ý 。 初sơ 中trung 二nhị 意ý 。 一nhất 云vân 此thử 等đẳng 名danh 號hiệu 遍biến 法Pháp 界Giới 者giả 。 猶do 自tự 且thả 依y 於ư 佛Phật 有hữu 緣duyên 。 可khả 化hóa 眾chúng 生sanh 。 有hữu 此thử 差sai 別biệt 。 非phi 謂vị 一nhất 切thiết 。 二nhị 云vân 此thử 機cơ 何hà 得đắc 。 於ư 佛Phật 有hữu 緣duyên 。 謂vị 佛Phật 往vãng 昔tích 多đa 劫kiếp 修tu 時thời 。 見kiến 聞văn 隨tùy 喜hỷ 。 等đẳng 故cố 有hữu 緣duyên 也dã (# 更cánh 有hữu 逆nghịch 順thuận 云vân 云vân 如như 別biệt 記ký 在tại )# 。 二nhị 施thí 化hóa 中trung 五ngũ 句cú 。 初sơ 句cú 總tổng 說thuyết 三tam 輪luân 攝nhiếp 化hóa 善thiện 巧xảo 。 二nhị 語ngữ 業nghiệp 方phương 便tiện 。 三Tam 身Thân 業nghiệp 方phương 便tiện 。 四tứ 意ý 業nghiệp 方phương 便tiện 。 五ngũ 施thí 化hóa 稱xưng 根căn 。 又hựu 釋thích 初sơ 句cú 身thân 現hiện 威uy 儀nghi 以dĩ 攝nhiếp 生sanh 故cố 云vân 。 種chủng 種chủng 方phương 便tiện 。 二nhị 語ngữ 業nghiệp 梵Phạm 音âm 等đẳng 。 三tam 所sở 說thuyết 法Pháp 謂vị 為vi 人nhân 天thiên 說thuyết 業nghiệp 報báo 等đẳng 。 為vi 二Nhị 乘Thừa 等đẳng 說thuyết 於ư 權quyền 道đạo 即tức 四Tứ 諦Đế 是thị 。 三tam 化hóa 意ý 者giả 謂vị 隨tùy 說thuyết 人nhân 天thiên 二Nhị 乘Thừa 等đẳng 法pháp 意ý 。 欲dục 令linh 其kỳ 知tri 如Như 來Lai 法pháp 。

四Tứ 諦Đế 品Phẩm 第đệ 四tứ

四tứ 門môn 同đồng 前tiền 。

一nhất 釋thích 名danh 者giả 。 四tứ 是thị 數số 。 諦đế 是thị 義nghĩa 。 謂vị 理lý 實thật 故cố 能năng 生sanh 無vô 倒đảo 解giải 。 故cố 俱câu 名danh 諦đế 。 即tức 帶đái 數số 釋thích 。 此thử 品phẩm 非phi 是thị 解giải 四Tứ 諦Đế 義nghĩa 。 但đãn 明minh 四Tứ 諦Đế 名danh 字tự 不bất 同đồng 。 故cố 名danh 四Tứ 諦Đế 品phẩm 。

二nhị 來lai 意ý 中trung 五ngũ 。 一nhất 為vi 釋thích 成thành 前tiền 品phẩm 末mạt 權quyền 道đạo 之chi 義nghĩa 。 二nhị 依y 前tiền 身thân 業nghiệp 次thứ 辨biện 語ngữ 業nghiệp 故cố 也dã 。 三tam 前tiền 明minh 能năng 說thuyết 之chi 人nhân 。 名danh 字tự 不bất 同đồng 。 此thử 明minh 所sở 說thuyết 之chi 法Pháp 。 名danh 字tự 不bất 同đồng 故cố 來lai 也dã 。 四tứ 答đáp 前tiền 問vấn 中trung 佛Phật 說thuyết 法pháp 問vấn 故cố 。 五ngũ 為vi 釋thích 成thành 前tiền 機cơ 所sở 印ấn 成thành 差sai 別biệt 法pháp 中trung 權quyền 教giáo 異dị 相tướng 故cố 次thứ 來lai 也dã 。

三tam 宗tông 趣thú 者giả 。 以dĩ 無vô 邊biên 甚thậm 深thâm 。 諦đế 海hải 為vi 宗tông 。 及cập 同đồng 上thượng 土thổ/độ 海hải 。 四Tứ 諦Đế 義nghĩa 略lược 作tác 五ngũ 門môn 。 一nhất 釋thích 名danh 。 二nhị 辨biện 相tương/tướng 。 三tam 體thể 性tánh 。 四tứ 業nghiệp 用dụng 。 五ngũ 種chủng 類loại (# 別biệt 時thời 作tác )# 。

四tứ 釋thích 文văn 中trung 三tam 。 初sơ 明minh 此thử 土thổ/độ 諦đế 名danh 。 二nhị 辨biện 娑sa 婆bà 外ngoại 十thập 世thế 界giới 中trung 諦đế 名danh 。 三tam 顯hiển 十thập 界giới 外ngoại 盡tận 空không 世thế 界giới 諦đế 名danh 。 初sơ 中trung 四Tứ 諦Đế 內nội 一nhất 一nhất 各các 三tam 。 先tiên 列liệt 名danh 。 二nhị 結kết 數số 。 三tam 辨biện 意ý 。 謂vị 為vi 應ứng 機cơ 令linh 調điều 伏phục 故cố 立lập 此thử 名danh 。 調điều 者giả 調điều 和hòa 。 伏phục 者giả 制chế 伏phục 。 謂vị 調điều 和hòa 控khống 御ngự 身thân 口khẩu 意ý 。 業nghiệp 制chế 伏phục 除trừ 滅diệt 諸chư 惡ác 行hành 故cố 。 何hà 故cố 文Văn 殊Thù 說thuyết 者giả 。 明minh 妙diệu 慧tuệ 善thiện 達đạt 實thật 諦đế 義nghĩa 故cố 。 又hựu 何hà 故cố 唯duy 顯hiển 四Tứ 諦Đế 差sai 別biệt 。 謂vị 是thị 權quyền 教giáo 差sai 別biệt 易dị 知tri 故cố 。 又hựu 為vi 寄ký 顯hiển 法pháp 故cố 。 何hà 者giả 謂vị 此thử 小Tiểu 乘Thừa 局cục 處xứ 之chi 法pháp 尚thượng 有hữu 如như 此thử 遍biến 空không 世thế 界giới 差sai 別biệt 不bất 同đồng 。 則tắc 知tri 一Nhất 乘Thừa 通thông 方phương 之chi 法pháp 差sai 別biệt 無vô 邊biên 。 理lý 不bất 疑nghi 故cố 也dã 。 又hựu 為vi 破phá 計kế 引dẫn 機cơ 。 何hà 者giả 謂vị 演diễn 彼bỉ 小Tiểu 乘Thừa 局cục 法pháp 令linh 遍biến 故cố 。 使sử 失thất 本bổn 執chấp 。 便tiện 顯hiển 一Nhất 乘Thừa 無vô 邊biên 法Pháp 界Giới 。 令linh 其kỳ 趣thú 入nhập 故cố 。 又hựu 此thử 約ước 一Nhất 乘Thừa 共cộng 教giáo 為vi 則tắc 故cố 。 通thông 收thu 下hạ 位vị 故cố 。 生sanh 苦khổ 之chi 集tập 故cố 云vân 苦khổ 集tập 。 苦khổ 盡tận 之chi 滅diệt 名danh 苦khổ 滅diệt 。 至chí 苦khổ 滅diệt 之chi 道đạo 故cố 云vân 苦khổ 滅diệt 道đạo 。 不bất 得đắc 單đơn 言ngôn 苦khổ 道đạo 。 以dĩ 道đạo 非phi 生sanh 苦khổ 不bất 同đồng 集tập 。 又hựu 非phi 滅diệt 苦khổ 不bất 同đồng 滅diệt 。 但đãn 能năng 證chứng 滅diệt 應ưng 云vân 滅diệt 之chi 道đạo 。 以dĩ 滅diệt 是thị 苦khổ 滅diệt 故cố 云vân 苦khổ 滅diệt 道đạo 。 餘dư 文văn 可khả 知tri 。

如Như 來Lai 光Quang 明Minh 。 覺Giác 品Phẩm 第đệ 五ngũ

四tứ 門môn 同đồng 上thượng 。

初sơ 釋thích 名danh 者giả 。 謂vị 如Như 來Lai 之chi 光quang 。 明minh 光quang 明minh 之chi 開khai 覺giác 。 謂vị 依y 體thể 起khởi 用dụng 依y 用dụng 成thành 益ích 。 皆giai 依y 主chủ 釋thích 可khả 知tri 。

二nhị 來lai 意ý 者giả 有hữu 七thất 。 一nhất 前tiền 明minh 身thân 語ngữ 今kim 明minh 意ý 業nghiệp 故cố 來lai 也dã 。 二nhị 為vi 別biệt 答đáp 前tiền 功công 德đức 勢thế 力lực 等đẳng 問vấn 故cố 。 三tam 前tiền 二nhị 品phẩm 別biệt 明minh 人nhân 法pháp 遍biến 。 此thử 為vi 雙song 顯hiển 二nhị 遍biến 故cố 。 四tứ 為vi 前tiền 但đãn 論luận 佛Phật 名danh 普phổ 遍biến 。 此thử 顯hiển 佛Phật 身thân 實thật 德đức 亦diệc 遍biến 。 前tiền 說thuyết 四Tứ 諦Đế 權quyền 教giáo 普phổ 遍biến 此thử 辨biện 十thập 偈kệ 實thật 教giáo 亦diệc 遍biến 。 謂vị 長trường/trưởng 行hành 及cập 頌tụng 二nhị 處xứ 是thị 也dã 。 五ngũ 為vi 斷đoạn 疑nghi 故cố 謂vị 前tiền 品phẩm 文Văn 殊Thù 說thuyết 佛Phật 名danh 法pháp 名danh 差sai 別biệt 普phổ 遍biến 。 恐khủng 眾chúng 疑nghi 故cố 。 佛Phật 以dĩ 身thân 光quang 照chiếu 現hiện 彼bỉ 事sự 令linh 眾chúng 目mục 覩đổ 疑nghi 網võng 自tự 消tiêu 故cố 來lai 。 六lục 非phi 直trực 如như 前tiền 但đãn 佛Phật 名danh 諦đế 名danh 遍biến 虛hư 空không 法Pháp 界Giới 等đẳng 世thế 界giới 。 而nhi 今kim 如Như 來Lai 即tức 此thử 說thuyết 華hoa 嚴nghiêm 時thời 亦diệc 如như 是thị 遍biến 一nhất 切thiết 盡tận 空không 世thế 界giới 。 一nhất 一nhất 皆giai 時thời 同đồng 處xứ 同đồng 眾chúng 同đồng 說thuyết 同đồng 。 即tức 自tự 驗nghiệm 見kiến 為vi 下hạ 軌quỹ 則tắc 故cố 來lai 也dã 。 七thất 前tiền 佛Phật 名danh 諦đế 名danh 則tắc 多đa 名danh 別biệt 別biệt 遍biến 。 以dĩ 是thị 權quyền 故cố 。 今kim 明minh 一nhất 法pháp 一nhất 會hội 即tức 圓viên 融dung 遍biến 。 以dĩ 是thị 約ước 實thật 故cố 。 又hựu 前tiền 是thị 差sai 別biệt 遍biến 。 此thử 是thị 無vô 差sai 別biệt 遍biến 故cố 須tu 來lai 也dã 。

三tam 宗tông 趣thú 者giả 。 先tiên 宗tông 後hậu 趣thú 。 宗tông 有hữu 二nhị 。 一nhất 開khai 二nhị 合hợp 。 開khai 中trung 三tam 。 一nhất 能năng 照chiếu 之chi 光quang 。 二nhị 光quang 所sở 照chiếu 境cảnh 。 三tam 照chiếu 所sở 成thành 覺giác 。 此thử 三tam 各các 二nhị 。 一nhất 身thân 光quang 照chiếu 事sự 境cảnh 令linh 眾chúng 覺giác 見kiến 。 事sự 無vô 限hạn 礙ngại 即tức 長trường/trưởng 行hành 所sở 辨biện 二nhị 智trí 光quang 照chiếu 理lý 境cảnh 令linh 眾chúng 覺giác 見kiến 。 理lý 無vô 差sai 別biệt 即tức 頌tụng 中trung 所sở 明minh 。 二nhị 合hợp 者giả 良lương 以dĩ 理lý 事sự 俱câu 融dung 唯duy 一nhất 境cảnh 故cố 。 故cố 得đắc 一nhất 事sự 即tức 遍biến 無vô 邊biên 而nhi 不bất 壞hoại 本bổn 相tương/tướng 。 由do 境cảnh 無vô 二nhị 故cố 。 身thân 光quang 即tức 智trí 光quang 。 唯duy 一nhất 無vô 礙ngại 光quang 。 如như 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 云vân 。 是thị 光quang 無vô 相tướng 非phi 青thanh 見kiến 青thanh 也dã 。 又hựu 亦diệc 則tắc 事sự 覺giác 即tức 理lý 覺giác 。 平bình 等đẳng 唯duy 一nhất 覺giác 。 又hựu 以dĩ 此thử 光quang 不bất 異dị 覺giác 境cảnh 三tam 法pháp 圓viên 融dung 唯duy 一nhất 法Pháp 界Giới 。 雖tuy 平bình 等đẳng 絕tuyệt 相tương/tướng 而nhi 具cụ 一nhất 切thiết 恆hằng 不bất 雜tạp 亂loạn 。 以dĩ 無vô 障chướng 礙ngại 故cố 。 二nhị 明minh 意ý 趣thú 者giả 顯hiển 此thử 無vô 礙ngại 理lý 事sự 有hữu 多đa 意ý 趣thú 。 略lược 謂vị 五ngũ 種chủng 。 一nhất 近cận 與dữ 信tín 中trung 菩Bồ 薩Tát 為vi 所sở 信tín 境cảnh 故cố 。 二nhị 遠viễn 與dữ 下hạ 文văn 一nhất 部bộ 為vi 則tắc 。 以dĩ 下hạ 諸chư 會hội 等đẳng 中trung 皆giai 結kết 通thông 云vân 一nhất 切thiết 世thế 界giới 。 亦diệc 如như 是thị 說thuyết 。 者giả 指chỉ 此thử 文văn 也dã 。 三tam 為vi 顯hiển 如Như 來Lai 出xuất 世thế 。 以dĩ 一Nhất 乘Thừa 圓viên 教giáo 於ư 須Tu 彌Di 樓Lâu 山Sơn 。 等đẳng 一nhất 類loại 世thế 界giới 施thí 化hóa 分phân 齊tề 故cố 。 四tứ 為vi 顯hiển 一nhất 會hội 則tắc 一nhất 切thiết 會hội 故cố 。 第đệ 一nhất 卷quyển 云vân 其kỳ 身thân 遍biến 坐tọa 一nhất 切thiết 道Đạo 場Tràng 者giả 是thị 也dã 。 五ngũ 顯hiển 理lý 事sự 俱câu 無vô 障chướng 礙ngại 。 令linh 眾chúng 生sanh 捨xả 執chấp 依y 法pháp 故cố 也dã 。

四tứ 釋thích 文văn 者giả 此thử 光quang 所sở 照chiếu 隨tùy 處xứ 無vô 限hạn 。 大đại 約ước 總tổng 數số 有hữu 二nhị 十thập 五ngũ 重trọng/trùng 。 前tiền 九cửu 別biệt 說thuyết 。 後hậu 十thập 六lục 同đồng 辨biện 。 則tắc 為vi 十thập 段đoạn 。 此thử 中trung 非phi 是thị 二nhị 十thập 五ngũ 度độ 放phóng 光quang 。 亦diệc 非phi 一nhất 放phóng 光quang 次thứ 第đệ 漸tiệm 照chiếu 二nhị 十thập 五ngũ 處xứ 。 但đãn 一nhất 放phóng 光quang 則tắc 並tịnh 頓đốn 照chiếu 。 同đồng 時thời 顯hiển 現hiện 。 以dĩ 引dẫn 機cơ 入nhập 法pháp 令linh 漸tiệm 覩đổ 見kiến 。 自tự 近cận 及cập 遠viễn 。 故cố 有hữu 次thứ 第đệ 。

於ư 初sơ 段đoạn 中trung 二nhị 。 先tiên 佛Phật 以dĩ 身thân 光quang 照chiếu 事sự 。 令linh 眾chúng 得đắc 見kiến 。 後hậu 文Văn 殊Thù 智trí 光quang 說thuyết 法Pháp 。 令linh 眾chúng 得đắc 聞văn 。 前tiền 中trung 二nhị 。 初sơ 明minh 能năng 照chiếu 之chi 光quang 。 二nhị 明minh 所sở 照chiếu 之chi 境cảnh 。 前tiền 中trung 初sơ 放phóng 光quang 人nhân 。 次thứ 光quang 出xuất 處xứ 。 後hậu 顯hiển 光quang 數số 。 足túc 下hạ 相tương/tướng 輪luân 放phóng 光quang 者giả 有hữu 三tam 意ý 。 一nhất 初sơ 義nghĩa 表biểu 信tín 為vi 萬vạn 行hạnh 首thủ 故cố 。 二nhị 卑ty 義nghĩa 表biểu 信tín 行hành 最tối 微vi 故cố 。 三tam 本bổn 義nghĩa 表biểu 信tín 為vi 萬vạn 行hạnh 之chi 本bổn 故cố 。 智trí 論luận 第đệ 九cửu 云vân 。 足túc 下hạ 放phóng 光quang 者giả 身thân 得đắc 住trú 處xứ 皆giai 由do 於ư 足túc 。 此thử 之chi 謂vị 也dã 。 百bách 億ức 光quang 明minh 者giả 以dĩ 所sở 照chiếu 世thế 界giới 雖tuy 復phục 無vô 邊biên 皆giai 是thị 須Tu 彌Di 樓Lâu 山Sơn 。 世thế 界giới 故cố 各các 有hữu 百bách 億ức 。 四tứ 天thiên 等đẳng 為vi 所sở 照chiếu 故cố 。 是thị 故cố 光quang 明minh 亦diệc 唯duy 百bách 億ức 。 二nhị 所sở 照chiếu 現hiện 中trung 二nhị 。 先tiên 明minh 照chiếu 現hiện 本bổn 世thế 界giới 中trung 染nhiễm 淨tịnh 等đẳng 事sự 。 二nhị 如như 此thử 見kiến 佛Phật 下hạ 明minh 照chiếu 現hiện 自tự 法Pháp 會hội 普phổ 遍biến 之chi 相tướng 。 前tiền 中trung 四tứ 。 一nhất 現hiện 人nhân 界giới 。 此thử 海hải 邊biên 有hữu 大đại 樹thụ 名danh 閻diêm 浮phù 提đề 。 因nhân 樹thụ 立lập 此thử 洲châu 名danh 也dã 。 弗phất 婆bà 提đề 此thử 云vân 勝thắng 身thân 。 以dĩ 生sanh 彼bỉ 者giả 身thân 皆giai 殊thù 勝thắng 故cố 。 狗cẩu 伽già 尼ni 此thử 云vân 牛ngưu 貨hóa 。 以dĩ 彼bỉ 以dĩ 牛ngưu 為vi 貨hóa 易dị 故cố 。 欝Uất 單Đơn 越Việt 此thử 云vân 勝thắng 生sanh 。 以dĩ 定định 壽thọ 千thiên 歲tuế 。 衣y 食thực 自tự 然nhiên 故cố 。 二nhị 現hiện 佛Phật 興hưng 。 於ư 八bát 相tương/tướng 中trung 初sơ 三tam 未vị 是thị 出xuất 現hiện 相tướng 故cố 此thử 不bất 論luận 。

問vấn 佛Phật 初sơ 成thành 道Đạo 。 第đệ 二nhị 七thất 日nhật 。 放phóng 此thử 光quang 明minh 。 如như 何hà 卻khước 現hiện 菩Bồ 薩Tát 生sanh 等đẳng 。 又hựu 佛Phật 始thỉ 出xuất 世thế 。 何hà 因nhân 乃nãi 現hiện 有hữu 般bát 涅Niết 槃Bàn 。 答đáp 下hạ 文văn 云vân 。 於ư 一nhất 念niệm 中trung 。 顯hiển 現hiện 三tam 世thế 。 一nhất 切thiết 佛Phật 事sự 。 此thử 明minh 現hiện 在tại 攝nhiếp 過quá 未vị 也dã 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 何hà 不bất 現hiện 彼bỉ 。 無vô 量lượng 劫kiếp 事sự 。 答đáp 此thử 中trung 文văn 意ý 但đãn 為vi 論luận 此thử 世thế 界giới 中trung 。 佛Phật 興hưng 之chi 事sự 故cố 。 不bất 說thuyết 餘dư 耳nhĩ 。 三tam 現hiện 諸chư 天thiên 可khả 知tri 。 四tứ 此thử 世thế 界giới 等đẳng 一nhất 句cú 總tổng 結kết 悉tất 現hiện 。 二nhị 現hiện 自tự 法Pháp 會hội 中trung 二nhị 。 先tiên 現hiện 本bổn 會hội 。 二nhị 以dĩ 佛Phật 神thần 力lực 。 下hạ 現hiện 新tân 眾chúng 來lai 集tập 。 於ư 中trung 佛Phật 神thần 力lực 者giả 是thị 前tiền 則tắc 如như 其kỳ 像tượng 現hiện 神thần 力lực 是thị 也dã 。 所sở 集tập 中trung 有hữu 三tam 世thế 間gian 等đẳng 可khả 知tri 。 又hựu 如như 此thử 處xứ 光quang 照chiếu 無vô 邊biên 界giới 。 一nhất 一nhất 眾chúng 會hội 。 皆giai 悉tất 顯hiển 現hiện 。 彼bỉ 一nhất 一nhất 會hội 。 皆giai 亦diệc 如như 是thị 。 光quang 照chiếu 無vô 邊biên 以dĩ 法pháp 無vô 二nhị 與dữ 此thử 不bất 別biệt 也dã 。 又hựu 諸chư 光quang 交giao 往vãng 不bất 相tương 突đột 礙ngại 。 以dĩ 各các 見kiến 當đương 處xứ 光quang 照chiếu 他tha 不bất 見kiến 他tha 處xứ 光quang 照chiếu 自tự 故cố 。 何hà 以dĩ 故cố 主chủ 主chủ 及cập 伴bạn 伴bạn 皆giai 不bất 並tịnh 故cố 。 主chủ 伴bạn 伴bạn 主chủ 皆giai 不bất 違vi 故cố 。 問vấn 此thử 諸chư 會hội 云vân 何hà 相tương/tướng 顯hiển 。 答đáp 有hữu 二nhị 相tương/tướng 。 一nhất 以dĩ 此thử 光quang 照chiếu 彼bỉ 令linh 彼bỉ 現hiện 此thử 攝nhiếp 成thành 一nhất 會hội 彼bỉ 處xứ 亦diệc 爾nhĩ 。 此thử 同đồng 法pháp 華hoa 。 分phân 身thân 諸chư 佛Phật 。 二nhị 即tức 此thử 一nhất 會hội 佛Phật 及cập 文Văn 殊Thù 等đẳng 融dung 遍biến 法Pháp 界Giới 。 是thị 一nhất 切thiết 會hội 。 以dĩ 圓viên 教giáo 中trung 未vị 有hữu 一nhất 法pháp 不bất 則tắc 一nhất 切thiết 者giả 。 是thị 故cố 一nhất 文Văn 殊Thù 從tùng 東đông 來lai 則tắc 是thị 一nhất 切thiết 處xứ 文Văn 殊Thù 一nhất 時thời 來lai 。 縱túng/tung 今kim 西tây 方phương 過quá 無vô 邊biên 世thế 界giới 。 說thuyết 華hoa 嚴nghiêm 處xứ 。 亦diệc 見kiến 文Văn 殊Thù 從tùng 東đông 十thập 剎sát 外ngoại 來lai 。 東đông 方phương 亦diệc 爾nhĩ 。 未vị 有hữu 見kiến 彼bỉ 過quá 向hướng 西tây 者giả 。 乃nãi 至chí 賢hiền 首thủ 亦diệc 然nhiên 。 以dĩ 是thị 一Nhất 乘Thừa 緣duyên 起khởi 門môn 不bất 雜tạp 故cố 思tư 之chi 。 二nhị 智trí 光quang 覺giác 中trung 二nhị 。 先tiên 此thử 處xứ 後hậu 結kết 通thông 。 此thử 中trung 頌tụng 意ý 只chỉ 融dung 會hội 前tiền 光quang 所sở 照chiếu 諸chư 事sự 。 於ư 中trung 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 約ước 境cảnh 有hữu 三tam 種chủng 初sơ 一nhất 頌tụng 明minh 法pháp 離ly 情tình 謂vị 。 二nhị 有hữu 八bát 頌tụng 會hội 事sự 同đồng 理lý 。 三tam 末mạt 後hậu 一nhất 頌tụng 顯hiển 事sự 無vô 礙ngại 。 皆giai 依y 前tiền 起khởi 後hậu 。 二nhị 約ước 心tâm 者giả 一nhất 恐khủng 眾chúng 見kiến 前tiền 光quang 所sở 照chiếu 事sự 隨tùy 相tương/tướng 執chấp 取thủ 。 是thị 故cố 初sơ 偈kệ 約ước 佛Phật 遣khiển 之chi 。 令linh 眾chúng 捨xả 相tương 離ly 乖quai 理lý 之chi 失thất 。 又hựu 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 云vân 。 如Như 來Lai 非phi 無vô 流lưu 。

何hà 以dĩ 故cố 。 如Như 來Lai 常thường 行hành 有hữu 流lưu 中trung 故cố 。 又hựu 佛Phật 地địa 論luận 明minh 。 佛Phật 非phi 流lưu 非phi 無vô 流lưu 故cố 也dã 。 二nhị 恐khủng 眾chúng 生sanh 疑nghi 。 何hà 因nhân 此thử 事sự 而nhi 得đắc 普phổ 遍biến 。 故cố 次thứ 八bát 偈kệ 會hội 事sự 同đồng 理lý 。 令linh 眾chúng 見kiến 真chân 顯hiển 順thuận 法pháp 之chi 得đắc 。 三tam 疑nghi 云vân 事sự 既ký 同đồng 理lý 則tắc 。 平bình 等đẳng 無vô 二nhị 。 何hà 因nhân 得đắc 有hữu 。 事sự 事sự 普phổ 遍biến 。 故cố 後hậu 一nhất 偈kệ 明minh 則tắc 理lý 之chi 事sự 故cố 。 而nhi 得đắc 一nhất 事sự 則tắc 無vô 量lượng 事sự 也dã 。 八bát 頌tụng 中trung 初sơ 一nhất 前tiền 既ký 知tri 佛Phật 是thị 無vô 流lưu 法pháp 便tiện 為vi 過quá 失thất 。 未vị 知tri 若nhược 為vi 是thị 無vô 失thất 邪tà 。 今kim 云vân 觀quán 佛Phật 無vô 所sở 有hữu 是thị 無vô 失thất 也dã 。 以dĩ 佛Phật 功công 德đức 。 法pháp 從tùng 緣duyên 無vô 性tánh 自tự 散tán 滅diệt 故cố 。 又hựu 釋thích 觀quán 佛Phật 及cập 法pháp 悉tất 離ly 性tánh 故cố 。 此thử 即tức 會hội 前tiền 放phóng 光quang 之chi 佛Phật 明minh 離ly 見kiến 也dã 。 二nhị 會hội 前tiền 光quang 所sở 照chiếu 處xứ 。 又hựu 明minh 前tiền 依y 正chánh 俱câu 絕tuyệt 住trụ 著trước 。 三Tam 明Minh 依y 正chánh 不bất 二nhị 也dã 。 又hựu 明minh 佛Phật 身thân 及cập 無vô 流lưu 法pháp 俱câu 無vô 所sở 有hữu 。 故cố 不bất 二nhị 也dã 。 心tâm 隨tùy 者giả 是thị 方phương 便tiện 觀quán 也dã 。 入nhập 者giả 是thị 正chánh 證chứng 觀quán 。 四tứ 通thông 會hội 三tam 世thế 間gian 。 我ngã 是thị 眾chúng 生sanh 我ngã 執chấp 也dã 。 佛Phật 是thị 智trí 正chánh 覺giác 。 此thử 二nhị 主chủ 伴bạn 平bình 等đẳng 。 彼bỉ 二nhị 所sở 住trụ 是thị 器khí 世thế 間gian 。 無vô 所sở 住trụ 故cố 。 離ly 諸chư 有hữu 也dã 。 又hựu 我ngã 謂vị 妄vọng 執chấp 。 佛Phật 則tắc 真chân 智trí 。 此thử 二nhị 平bình 等đẳng 是thị 標tiêu 也dã 。 下hạ 二nhị 句cú 釋thích 真chân 智trí 。 於ư 理lý 住trụ 無vô 所sở 住trụ 。 妄vọng 我ngã 當đương 體thể 遠viễn 離ly 於ư 有hữu 。 五ngũ 通thông 會hội 五ngũ 蘊uẩn 。 數số 是thị 緣duyên 起khởi 俗tục 數số 之chi 相tướng 。 謂vị 五ngũ 蘊uẩn 若nhược 有hữu 可khả 在tại 俗tục 數số 。 以dĩ 蘊uẩn 空không 故cố 無vô 有hữu 數số 。 又hựu 會hội 前tiền 所sở 放phóng 百bách 億ức 光quang 等đẳng 及cập 所sở 照chiếu 世thế 界giới 諸chư 數số 量lượng 等đẳng 。 皆giai 依y 五ngũ 蘊uẩn 色sắc 心tâm 上thượng 立lập 。 求cầu 此thử 五ngũ 蘊uẩn 實thật 無vô 彼bỉ 數số 。 故cố 云vân 無vô 數số 。 六lục 絕tuyệt 能năng 所sở 觀quán 。 非phi 直trực 所sở 見kiến 世thế 界giới 等đẳng 空không 。 能năng 見kiến 之chi 智trí 。 亦diệc 無vô 所sở 有hữu 。 又hựu 見kiến 者giả 是thị 人nhân 。 此thử 亦diệc 空không 也dã 。 七thất 即tức 用dụng 常thường 寂tịch 觀quán 。 謂vị 此thử 佛Phật 出xuất 世thế 即tức 無vô 起khởi 故cố 。 又hựu 如như 此thử 空không 理lý 現hiện 前tiền 名danh 為vi 佛Phật 出xuất 。 則tắc 空không 佛Phật 名danh 無vô 起khởi 。 八bát 二nhị 空không 觀quán 上thượng 句cú 人nhân 空không 次thứ 句cú 法pháp 空không 。 轉chuyển 如như 是thị 相tướng 者giả 。 一nhất 約ước 執chấp 轉chuyển 卻khước 二nhị 執chấp 之chi 相tướng 。 二nhị 轉chuyển 現hiện 二nhị 空không 理lý 相tương/tướng 。 皆giai 下hạ 一nhất 句cú 明minh 觀quán 益ích 。 並tịnh 可khả 知tri 。 一nhất 中trung 解giải 無vô 量lượng 等đẳng 者giả 。 為vi 明minh 此thử 一nhất 會hội 等đẳng 中trung 而nhi 有hữu 無vô 量lượng 會hội 等đẳng 無vô 量lượng 會hội 等đẳng 中trung 而nhi 是thị 一nhất 會hội 。 是thị 前tiền 光quang 所sở 照chiếu 處xứ 也dã 。 於ư 中trung 初sơ 二nhị 句cú 標tiêu 次thứ 一nhất 句cú 釋thích 後hậu 一nhất 句cú 益ích 。 標tiêu 中trung 通thông 論luận 此thử 有hữu 同đồng 體thể 異dị 體thể 。 各các 有hữu 相tương 容dung 相tương/tướng 即tức 。 准chuẩn 上thượng 釋thích 應ưng 知tri 。 此thử 文văn 且thả 明minh 相tướng 容dung 故cố 云vân 一nhất 中trung 無vô 量lượng 等đẳng 。 然nhiên 通thông 同đồng 異dị 體thể 也dã 。 二nhị 釋thích 中trung 略lược 舉cử 二nhị 因nhân 以dĩ 釋thích 。 一nhất 由do 展triển 轉chuyển 生sanh 故cố 。 二nhị 由do 非phi 實thật 故cố 。 初sơ 門môn 者giả 總tổng 攬lãm 如như 此thử 盡tận 窮cùng 法Pháp 界Giới 差sai 別biệt 。 之chi 緣duyên 成thành 一nhất 緣duyên 起khởi 。 是thị 故cố 一nhất 一nhất 諸chư 緣duyên 相tương 望vọng 各các 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 約ước 體thể 。 具cụ 空không 有hữu 義nghĩa 故cố 有hữu 相tương/tướng 即tức 。 謂vị 若nhược 無vô 一nhất 即tức 一nhất 切thiết 。 緣duyên 全toàn 失thất 自tự 體thể 。

何hà 以dĩ 故cố 。 以dĩ 無vô 一nhất 時thời 多đa 無vô 所sở 成thành 無vô 所sở 成thành 故cố 。 不bất 是thị 緣duyên 也dã 。 是thị 故cố 有hữu 一nhất 即tức 有hữu 一nhất 切thiết 卻khước 一nhất 即tức 卻khước 一nhất 切thiết 。 此thử 即tức 一nhất 切thiết 是thị 空không 義nghĩa 故cố 。 泯mẫn 自tự 即tức 他tha 。 以dĩ 一nhất 是thị 有hữu 義nghĩa 故cố 攝nhiếp 他tha 即tức 自tự 返phản 上thượng 。 即tức 一nhất 是thị 空không 義nghĩa 故cố 亦diệc 泯mẫn 自tự 即tức 他tha 。 多đa 是thị 有hữu 義nghĩa 故cố 攝nhiếp 他tha 即tức 自tự 。 由do 二nhị 空không 二nhị 有hữu 各các 不bất 俱câu 故cố 無vô 不bất 相tương 即tức 時thời 。 一nhất 空không 一nhất 有hữu 不bất 相tương 礙ngại 故cố 恆hằng 時thời 有hữu 相tương/tướng 即tức 。 又hựu 由do 一nhất 一nhất 緣duyên 中trung 空không 有hữu 不bất 二nhị 故cố 不bất 壞hoại 自tự 而nhi 即tức 他tha 。 妙diệu 義nghĩa 思tư 之chi 。 二nhị 約ước 用dụng 。 有hữu 有hữu 力lực 無vô 力lực 。 義nghĩa 故cố 有hữu 相tương/tướng 入nhập 。 謂vị 諸chư 緣duyên 起khởi 非phi 各các 少thiểu 力lực 而nhi 共cộng 生sanh 故cố 。 即tức 一nhất 一nhất 緣duyên 各các 有hữu 全toàn 作tác 義nghĩa 全toàn 不bất 作tác 義nghĩa 。

何hà 以dĩ 故cố 。 若nhược 無vô 一nhất 緣duyên 餘dư 全toàn 不bất 作tác 。 則tắc 一nhất 有hữu 力lực 餘dư 皆giai 無vô 力lực 。 餘dư 緣duyên 亦diệc 爾nhĩ 。 是thị 即tức 一nhất 有hữu 力lực 故cố 能năng 容dung 多đa 。 多đa 無vô 力lực 故cố 潛tiềm 入nhập 一nhất 。 多đa 有hữu 力lực 等đẳng 亦diệc 爾nhĩ 。 亦diệc 由do 二nhị 有hữu 力lực 二nhị 無vô 力lực 不bất 俱câu 故cố 。 無vô 不bất 相tương 入nhập 時thời 。 一nhất 有hữu 力lực 一nhất 無vô 力lực 無vô 礙ngại 故cố 常thường 恆hằng 相tương/tướng 入nhập 耳nhĩ 。 又hựu 於ư 一nhất 一nhất 緣duyên 中trung 各các 由do 有hữu 力lực 無vô 力lực 不bất 二nhị 故cố 。 不bất 壞hoại 在tại 外ngoại 而nhi 恆hằng 相tương/tướng 入nhập 思tư 之chi 。 由do 緣duyên 起khởi 門môn 中trung 有hữu 此thử 相tương/tướng 作tác 等đẳng 義nghĩa 成thành 一nhất 多đa 故cố 云vân 展triển 轉chuyển 生sanh 也dã 。 此thử 即tức 一nhất 多đa 更cánh 互hỗ 展triển 轉chuyển 相tương 生sanh 。 故cố 得đắc 一nhất 中trung 無vô 量lượng 無vô 量lượng 中trung 一nhất 也dã 。 二nhị 非phi 實thật 故cố 者giả 亦diệc 二nhị 門môn 。 一nhất 相tương/tướng 即tức 義nghĩa 。 謂vị 一nhất 非phi 實thật 一nhất 故cố 能năng 攝nhiếp 多đa 。 多đa 非phi 實thật 多đa 故cố 能năng 即tức 一nhất 。 又hựu 多đa 非phi 實thật 多đa 故cố 能năng 攝nhiếp 一nhất 。 一nhất 非phi 實thật 一nhất 故cố 能năng 即tức 多đa 。 又hựu 即tức 多đa 之chi 一nhất 非phi 一nhất 。 即tức 一nhất 之chi 多đa 非phi 多đa 。 何hà 以dĩ 故cố 以dĩ 不bất 實thật 故cố 。 又hựu 即tức 多đa 之chi 一nhất 方phương 名danh 一nhất 。 即tức 一nhất 之chi 多đa 乃nãi 名danh 多đa 。 何hà 以dĩ 故cố 是thị 不bất 實thật 一nhất 故cố 。 多đa 亦diệc 爾nhĩ 。 又hựu 是thị 亦diệc 一nhất 亦diệc 不bất 一nhất 。 亦diệc 多đa 亦diệc 不bất 多đa 。

何hà 以dĩ 故cố 。 不bất 實thật 故cố 具cụ 二nhị 義nghĩa 。 又hựu 非phi 一nhất 非phi 不bất 一nhất 。 非phi 多đa 非phi 不bất 多đa 。

何hà 以dĩ 故cố 。 不bất 實thật 故cố 絕tuyệt 二nhị 相tương/tướng 也dã 思tư 之chi 。 二nhị 相tương 容dung 門môn 者giả 。 謂vị 一nhất 事sự 是thị 不bất 實thật 。 以dĩ 無vô 性tánh 故cố 。 無vô 性tánh 真chân 理lý 既ký 無vô 分phần/phân 限hạn 。 是thị 故cố 於ư 一nhất 事sự 上thượng 觀quán 無vô 性tánh 時thời 。 無vô 不bất 圓viên 盡tận 法Pháp 界Giới 真Chân 如Như 。 若nhược 觀quán 一nhất 少thiểu 事sự 無vô 自tự 性tánh 時thời 。 不bất 得đắc 圓viên 盡tận 法Pháp 界Giới 真chân 者giả 即tức 真Chân 如Như 有hữu 分phần/phân 。 便tiện 同đồng 有hữu 為vi 。 是thị 故cố 一nhất 事sự 無vô 性tánh 即tức 攝nhiếp 真chân 盡tận 。 攝nhiếp 真chân 盡tận 時thời 餘dư 一nhất 切thiết 法pháp 既ký 不bất 礙ngại 存tồn 。 而nhi 即tức 真chân 故cố 同đồng 理lý 俱câu 在tại 一nhất 事sự 中trung 現hiện 。 多đa 中trung 亦diệc 爾nhĩ 准chuẩn 之chi 。 又hựu 由do 俱câu 不bất 壞hoại 本bổn 事sự 故cố 不bất 是thị 相tương/tướng 即tức 門môn 也dã 。 由do 不bất 實thật 之chi 事sự 攝nhiếp 真chân 理lý 故cố 得đắc 相tương/tướng 入nhập 也dã 。 又hựu 可khả 前tiền 展triển 轉chuyển 生sanh 約ước 異dị 體thể 即tức 入nhập 。 此thử 門môn 約ước 同đồng 體thể 即tức 入nhập 思tư 之chi 。 又hựu 但đãn 此thử 經Kinh 中trung 相tương/tướng 即tức 相tương/tướng 入nhập 義nghĩa 釋thích 皆giai 有hữu 二nhị 門môn 。 一nhất 約ước 緣duyên 起khởi 相tương/tướng 由do 門môn 。 二nhị 約ước 法pháp 性tánh 融dung 通thông 門môn 。 故cố 是thị 此thử 二nhị 文văn 也dã 。 由do 展triển 轉chuyển 生sanh 故cố 不bất 實thật 。 即tức 二nhị 門môn 不bất 別biệt 。 又hựu 由do 相tương/tướng 即tức 容dung 二nhị 門môn 各các 攝nhiếp 法pháp 盡tận 故cố 亦diệc 不bất 別biệt 也dã 。 然nhiên 義nghĩa 恆hằng 不bất 雜tạp 思tư 之chi 。 此thử 下hạ 文văn 與dữ 此thử 同đồng 者giả 應ưng 准chuẩn 此thử 知tri 。 此thử 文văn 且thả 約ước 相tương 容dung 義nghĩa 說thuyết 。 故cố 云vân 一nhất 中trung 無vô 量lượng 等đẳng 知tri 之chi 。 觀quán 益ích 者giả 達đạt 此thử 正chánh 理lý 於ư 緣duyên 不bất 懼cụ 故cố 云vân 無vô 所sở 畏úy 也dã 。 以dĩ 境cảnh 法pháp 無vô 礙ngại 故cố 。 令linh 智trí 無vô 畏úy 也dã 。 二nhị 結kết 通thông 中trung 唯duy 結kết 此thử 一nhất 娑Sa 婆Bà 界Giới 中trung 。 百bách 億ức 閻Diêm 浮Phù 處xứ 。 非phi 是thị 後hậu 文văn 盡tận 空không 界giới 等đẳng 。 次thứ 第đệ 二nhị 重trọng/trùng 云vân 一nhất 切thiết 處xứ 文Văn 殊Thù 者giả 。 但đãn 是thị 十thập 方phương 十thập 佛Phật 國quốc 土độ 。 各các 百bách 億ức 處xứ 。 非phi 是thị 第đệ 三tam 重trọng 處xứ 。 乃nãi 至chí 末mạt 後hậu 。 方phương 為vi 盡tận 法Pháp 界Giới 。 文văn 意ý 如như 此thử 應ưng 知tri 。

第đệ 二nhị 重trọng/trùng 照chiếu 十thập 方phương 。 各các 十thập 世thế 界giới 。 長trường/trưởng 行hành 同đồng 前tiền 。 偈kệ 中trung 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 六lục 歎thán 佛Phật 。 後hậu 四tứ 歎thán 菩Bồ 薩Tát 。 初sơ 中trung 一nhất 顯hiển 佛Phật 求cầu 道Đạo 之chi 因nhân 。 二nhị 轉chuyển 正Chánh 法Pháp 輪luân 。 初sơ 句cú 標tiêu 。 次thứ 句cú 釋thích 不bất 常thường 。 下hạ 二nhị 句cú 釋thích 不bất 斷đoạn 。 三tam 大đại 誓thệ 為vi 本bổn 。 四tứ 慈từ 力lực 伏phục 魔ma 。 五ngũ 內nội 智trí 斷đoạn 證chứng 。 六lục 外ngoại 智trí 化hóa 益ích 。 歎thán 菩Bồ 薩Tát 中trung 。 一nhất 遊du 剎sát 。 二nhị 念niệm 佛Phật 。 三tam 救cứu 苦khổ 。 四tứ 護hộ 法Pháp 。 皆giai 下hạ 句cú 結kết 因nhân 果quả 。

第đệ 三tam 重trọng/trùng 照chiếu 十thập 方phương 各các 百bách 世thế 界giới 。 偈kệ 中trung 作tác 二nhị 釋thích 。 一nhất 初sơ 一nhất 偈kệ 歎thán 報báo 身thân 德đức 。 餘dư 九cửu 歎thán 化hóa 身thân 德đức 。 前tiền 中trung 初sơ 二nhị 句cú 明minh 大đại 智trí 德đức 。 次thứ 一nhất 句cú 大đại 定định 德đức 。 下hạ 一nhất 句cú 大đại 悲bi 德đức 。 又hựu 釋thích 以dĩ 理lý 智trí 照chiếu 真chân 故cố 。 覺giác 諸chư 法pháp 如như 空không 。 得đắc 心tâm 淨tịnh 無vô 礙ngại 也dã 。 以dĩ 量lượng 智trí 了liễu 俗tục 故cố 。 覺giác 諸chư 法pháp 如như 幻huyễn 。 得đắc 調điều 群quần 生sanh 也dã 。 二nhị 釋thích 初sơ 一nhất 是thị 總tổng 餘dư 九cửu 別biệt 。 總tổng 中trung 由do 應ứng 機cơ 現hiện 起khởi 故cố 。 如như 幻huyễn 故cố 。 令linh 見kiến 差sai 別biệt 。 由do 則tắc 不bất 起khởi 故cố 。 如như 空không 故cố 。 平bình 等đẳng 一nhất 味vị 。 由do 起khởi 不bất 起khởi 無vô 二nhị 故cố 。 調điều 伏phục 眾chúng 生sanh 。 則tắc 常thường 心tâm 淨tịnh 故cố 。 云vân 無vô 障chướng 礙ngại 。 下hạ 九cửu 偈kệ 中trung 各các 具cụ 此thử 無vô 二nhị 義nghĩa 故cố 用dụng 常thường 寂tịch 也dã 。 又hựu 前tiền 三tam 句cú 明minh 淨tịnh 緣duyên 起khởi 體thể 。 下hạ 一nhất 句cú 明minh 緣duyên 。 下hạ 九cửu 偈kệ 以dĩ 體thể 從tùng 緣duyên 正chánh 明minh 緣duyên 起khởi 相tương/tướng 。 於ư 中trung 或hoặc 見kiến 者giả 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 就tựu 一nhất 人nhân 異dị 時thời 見kiến 。 謂vị 如như 初sơ 時thời 見kiến 初sơ 生sanh 乃nãi 至chí 後hậu 時thời 見kiến 涅Niết 槃Bàn 。 次thứ 第đệ 而nhi 見kiến 。 二nhị 多đa 人nhân 同đồng 時thời 見kiến 。 謂vị 有hữu 人nhân 見kiến 正chánh 說thuyết 法Pháp 時thời 則tắc 於ư 彼bỉ 上thượng 有hữu 見kiến 涅Niết 槃Bàn 等đẳng 。 皆giai 無vô 障chướng 礙ngại 。 互hỗ 不bất 相tương 見kiến 。 三tam 一nhất 人nhân 同đồng 時thời 見kiến 。 謂vị 見kiến 初sơ 生sanh 時thời 於ư 中trung 則tắc 見kiến 涅Niết 槃Bàn 等đẳng 。 如như 下hạ 文văn 八bát 相tương/tướng 微vi 細tế 等đẳng 。 良lương 由do 淨tịnh 心tâm 無vô 礙ngại 故cố 。 得đắc 圓viên 融dung 普phổ 應ưng 。 於ư 中trung 一nhất 初sơ 生sanh 。 二nhị 行hành 七thất 步bộ 時thời 。 三tam 顧cố 眄miện 十thập 方phương 時thời 。 四tứ 師sư 子tử 吼hống 說thuyết 天thiên 上thượng 天thiên 下hạ 。 我ngã 獨độc 尊tôn 時thời 。 五ngũ 出xuất 家gia 。 六lục 成thành 道Đạo 。 七thất 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。 八bát 現hiện 神thần 力lực 。 九cửu 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。

第đệ 四tứ 重trọng/trùng 照chiếu 千thiên 世thế 界giới 。 偈kệ 中trung 分phần/phân 三tam 。 初sơ 二nhị 明minh 法Pháp 身thân 。 次thứ 四tứ 辨biện 解giải 脫thoát 。 後hậu 四tứ 明minh 般Bát 若Nhã 。 法Pháp 身thân 中trung 初sơ 一nhất 明minh 理lý 應ưng 緣duyên 起khởi 。 謂vị 初sơ 句cú 標tiêu 深thâm 。 下hạ 釋thích 無vô 所sở 取thủ 相tương/tướng 亦diệc 無vô 有hữu 能năng 取thủ 智trí 。 然nhiên 不bất 住trụ 此thử 故cố 應ứng 機cơ 現hiện 也dã 。 後hậu 一nhất 明minh 現hiện 即tức 不bất 現hiện 故cố 離ly 諸chư 塵trần 也dã 。 二nhị 明minh 解giải 脫thoát 中trung 三tam 。 初sơ 一nhất 何hà 者giả 解giải 脫thoát 。 謂vị 初sơ 句cú 明minh 脫thoát 體thể 。 下hạ 三tam 句cú 明minh 脫thoát 用dụng 。 謂vị 機cơ 感cảm 相tương 應ứng 名danh 和hòa 合hợp 起khởi 。 次thứ 二nhị 偈kệ 半bán 辨biện 何hà 處xứ 解giải 脫thoát 。 謂vị 初sơ 一nhất 離ly 苦khổ 縛phược 離ly 分phân 段đoạn 故cố 。 不bất 在tại 世thế 間gian 。 離ly 變biến 易dị 故cố 號hiệu 人nhân 師sư 子tử 。 次thứ 一nhất 離ly 業nghiệp 縛phược 。 謂vị 根căn 境cảnh 本bổn 空không 虛hư 妄vọng 業nghiệp 盡tận 故cố 俱câu 脫thoát 也dã 。 次thứ 一nhất 句cú 離ly 煩phiền 惱não 縛phược 。 次thứ 一nhất 句cú 通thông 結kết 永vĩnh 盡tận 故cố 長trường 流lưu 不bất 轉chuyển 也dã 。 下hạ 半bán 偈kệ 明minh 由do 何hà 解giải 脫thoát 。 謂vị 由do 二nhị 利lợi 圓viên 滿mãn 故cố 。 如như 文văn 。 三Tam 明Minh 般Bát 若Nhã 中trung 三tam 。 初sơ 一nhất 照chiếu 真chân 。 次thứ 二nhị 了liễu 俗tục 。 後hậu 一nhất 雙song 結kết 真chân 俗tục 融dung 無vô 礙ngại 也dã 。

第đệ 五ngũ 重trọng/trùng 照chiếu 萬vạn 世thế 界giới 。 偈kệ 中trung 勸khuyến 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 修tu 十thập 種chủng 業nghiệp 。 一nhất 慈từ 悲bi 業nghiệp 。 二nhị 信tín 心tâm 念niệm 佛Phật 業nghiệp 。 三tam 善thiện 慧tuệ 業nghiệp 。 四tứ 無vô 間gian 業nghiệp 。 五ngũ 長trường 時thời 業nghiệp 。 六lục 觀quán 身thân 實thật 相tướng 業nghiệp 。 七thất 觀quán 心tâm 實thật 境cảnh 業nghiệp 。 八bát 神thần 通thông 業nghiệp 。 九cửu 分phân 別biệt 佛Phật 土độ 業nghiệp 。 十thập 了liễu 知tri 多đa 佛Phật 業nghiệp 。 於ư 此thử 十thập 中trung 。 初sơ 一nhất 緣duyên 眾chúng 生sanh 行hành 。 次thứ 四tứ 緣duyên 佛Phật 行hạnh 。 一nhất 信tín 。 二nhị 慧tuệ 。 三tam 觀quán 。 四tứ 求cầu 。 次thứ 二nhị 入nhập 觀quán 行hành 。 一nhất 自tự 二nhị 他tha 。 又hựu 一nhất 身thân 二nhị 心tâm 。 後hậu 三tam 起khởi 用dụng 行hành 。 初sơ 一nhất 通thông 用dụng 。 下hạ 二nhị 智trí 用dụng 。 一nhất 知tri 土thổ/độ 二nhị 知tri 佛Phật 。

第đệ 六lục 重trọng/trùng 照chiếu 十thập 萬vạn 世thế 界giới 。 偈kệ 中trung 依y 梵Phạm 本bổn 各các 四tứ 句cú 為vi 一nhất 頌tụng 。 總tổng 有hữu 十thập 一nhất 偈kệ 。 於ư 中trung 二nhị 。 初sơ 七thất 言ngôn 六lục 偈kệ 明minh 佛Phật 體thể 性tánh 寂tịch 滅diệt 。 後hậu 五ngũ 言ngôn 五ngũ 偈kệ 明minh 妙diệu 用dụng 自tự 在tại 。 前tiền 中trung 初sơ 一nhất 明minh 執chấp 色sắc 乖quai 真chân 。 二nhị 妙diệu 相tướng 超siêu 情tình 。 三tam 顯hiển 超siêu 情tình 所sở 以dĩ 。 謂vị 以dĩ 非phi 相tướng 為vi 相tương/tướng 故cố 。 四tứ 相tương/tướng 即tức 非phi 相tướng 故cố 無vô 合hợp 散tán 。 五ngũ 明minh 佛Phật 無vô 五ngũ 蘊uẩn 。 若nhược 約ước 小Tiểu 乘Thừa 佛Phật 有hữu 有hữu 流lưu 五ngũ 蘊uẩn 。 如như 婆bà 沙sa 等đẳng 說thuyết 。 若nhược 約ước 始thỉ 教giáo 。 佛Phật 有hữu 無vô 流lưu 五ngũ 蘊uẩn 。 如như 成thành 唯duy 識thức 等đẳng 說thuyết 。 若nhược 終chung 教giáo 及cập 頓đốn 圓viên 等đẳng 佛Phật 無vô 無vô 流lưu 五ngũ 蘊uẩn 。 如như 佛Phật 地địa 論luận 云vân 。 如như 實thật 義nghĩa 者giả 如Như 來Lai 身thân 土thổ/độ 甚thậm 深thâm 微vi 妙diệu 。 乃nãi 至chí 非phi 蘊uẩn 界giới 等đẳng 法Pháp 門môn 所sở 攝nhiếp 。 但đãn 隨tùy 所sở 宜nghi 。 種chủng 種chủng 異dị 說thuyết 。 六lục 明minh 佛Phật 外ngoại 身thân 內nội 心tâm 不bất 異dị 。 以dĩ 俱câu 脫thoát 故cố 。 無vô 二nhị 故cố 。 絕tuyệt 色sắc 心tâm 也dã 。 二nhị 妙diệu 用dụng 中trung 三tam 。 初sơ 一nhất 智trí 光quang 照chiếu 。 次thứ 二nhị 身thân 赴phó 感cảm 無vô 礙ngại 。 初sơ 一nhất 一nhất 多đa 無vô 礙ngại 。 後hậu 一nhất 理lý 事sự 無vô 礙ngại 。 後hậu 二nhị 舉cử 妄vọng 顯hiển 真chân 。 初sơ 一nhất 舉cử 妄vọng 。 後hậu 一nhất 顯hiển 真chân 。 如như 是thị 真chân 實thật 。 者giả 是thị 前tiền 妄vọng 想tưởng 也dã 。 由do 迷mê 人nhân 謂vị 妄vọng 為vi 實thật 不bất 見kiến 妄vọng 實thật 。 悟ngộ 人nhân 見kiến 妄vọng 無vô 實thật 即tức 見kiến 妄vọng 實thật 。 以dĩ 稱xưng 妄vọng 法pháp 故cố 。 又hựu 迷mê 人nhân 有hữu 妄vọng 不bất 識thức 妄vọng 故cố 無vô 妄vọng 實thật 。 悟ngộ 人nhân 無vô 妄vọng 故cố 識thức 妄vọng 識thức 妄vọng 故cố 得đắc 妄vọng 實thật 思tư 之chi 。

第đệ 七thất 重trùng 照chiếu 百bách 萬vạn 世thế 界giới 。 頌tụng 十thập 偈kệ 。 初sơ 一nhất 獨độc 拔bạt 超siêu 世thế 。 二nhị 妙diệu 絕tuyệt 心tâm 境cảnh 。 無vô 依y 者giả 無vô 境cảnh 也dã 。 三tam 性tánh 治trị 離ly 染nhiễm 。 上thượng 句cú 性tánh 離ly 。 次thứ 句cú 治trị 離ly 。 下hạ 二nhị 釋thích 成thành 。 四tứ 離ly 妄vọng 解giải 真chân 。 五ngũ 轉chuyển 不bất 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。 六lục 離ly 有hữu 無vô 想tưởng 。 名danh 正chánh 意ý 思tư 。 七thất 約ước 真Chân 諦Đế 法pháp 絕tuyệt 一nhất 多đa 。 八bát 約ước 俗tục 諦đế 。 於ư 中trung 初sơ 二nhị 句cú 一nhất 多đa 無vô 雜tạp 。 後hậu 二nhị 句cú 顯hiển 了liễu 知tri 之chi 益ích 。 問vấn 上thượng 云vân 一nhất 中trung 解giải 無vô 量lượng 等đẳng 。 與dữ 此thử 相tương 違vi 。 如như 何hà 會hội 釋thích 。 答đáp 此thử 中trung 緣duyên 起khởi 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 一nhất 中trung 有hữu 多đa 以dĩ 一nhất 無vô 性tánh 故cố 。 二nhị 一nhất 中trung 無vô 多đa 以dĩ 一nhất 不bất 壞hoại 故cố 。 三tam 一nhất 中trung 亦diệc 多đa 亦diệc 不bất 多đa 。 以dĩ 不bất 壞hoại 一nhất 而nhi 無vô 性tánh 無vô 性tánh 而nhi 不bất 礙ngại 一nhất 故cố 具cụ 二nhị 義nghĩa 也dã 。 四tứ 一nhất 中trung 非phi 多đa 非phi 不bất 多đa 。 以dĩ 二nhị 義nghĩa 全toàn 奪đoạt 融dung 雙song 泯mẫn 故cố 。 又hựu 由do 初sơ 故cố 有hữu 二nhị 。 以dĩ 若nhược 非phi 無vô 性tánh 即tức 壞hoại 一nhất 故cố 。 由do 二nhị 故cố 有hữu 初sơ 。 以dĩ 若nhược 壞hoại 一nhất 無vô 無vô 性tánh 故cố 。 是thị 故cố 二nhị 義nghĩa 唯duy 一nhất 事sự 也dã 。 此thử 約ước 不bất 壞hoại 。 前tiền 約ước 無vô 性tánh 故cố 不bất 相tương 違vi 。 是thị 即tức 由do 一nhất 中trung 無vô 多đa 故cố 一nhất 中trung 有hữu 多đa 也dã 。 返phản 上thượng 亦diệc 爾nhĩ 。 第đệ 三tam 句cú 與dữ 第đệ 四tứ 句cú 俱câu 不bất 俱câu 相tương 順thuận 亦diệc 爾nhĩ 。 並tịnh 無vô 礙ngại 成thành 立lập 。 思tư 准chuẩn 之chi 。 九cửu 觀quán 三tam 法pháp 相tướng 盡tận 名danh 念niệm 菩Bồ 提Đề 。 一nhất 諸chư 法pháp 。 二nhị 眾chúng 生sanh 。 三tam 國quốc 土độ 。 十thập 觀quán 三tam 法pháp 如như 性tánh 名danh 了liễu 佛Phật 法Pháp 義nghĩa 。

第đệ 八bát 重trọng/trùng 照chiếu 一nhất 億ức 世thế 界giới 。 西tây 國quốc 數số 法pháp 有hữu 三tam 種chủng 億ức 。 一nhất 百bách 萬vạn 。 二nhị 千thiên 萬vạn 。 三tam 萬vạn 萬vạn 。 下hạ 文văn 百bách 千thiên 百bách 千thiên 名danh 一nhất 俱câu 胝chi 。 俱câu 胝chi 者giả 此thử 云vân 億ức 。 是thị 千thiên 萬vạn 為vi 億ức 。 此thử 中trung 據cứ 千thiên 萬vạn 為vi 一nhất 億ức 。 對đối 法pháp 論luận (# 云vân 云vân )# 。 二nhị 十thập 偈kệ 歎thán 佛Phật 善thiện 巧xảo 力lực 。 二nhị 頌tụng 為vi 一nhất 義nghĩa 。 皆giai 先tiên 舉cử 所sở 作tác 。 末mạt 後hậu 一nhất 句cú 結kết 由do 巧xảo 力lực 。 於ư 中trung 有hữu 十thập 。 一nhất 智trí 斷đoạn 圓viên 滿mãn 力lực 。 二nhị 大đại 智trí 樂nhạo/nhạc/lạc 境cảnh 力lực 。 三tam 無vô 功công 成thành 事sự 力lực 。 於ư 中trung 三tam 法pháp 。 一nhất 眾chúng 生sanh 。 二nhị 化hóa 處xứ 。 三tam 內nội 禪thiền 。 並tịnh 離ly 著trước 故cố 云vân 巧xảo 力lực 也dã 。 四tứ 理lý 智trí 入nhập 實thật 力lực 。 五ngũ 示thị 果quả 攝nhiếp 生sanh 力lực 。 六lục 智trí 入nhập 深thâm 密mật 力lực 。 七thất 境cảnh 智trí 雙song 亡vong 力lực 。 八bát 記ký 時thời 了liễu 處xứ 力lực 。 九cửu 了liễu 達đạt 群quần 機cơ 力lực 。 十Thập 善Thiện 達đạt 三tam 際tế 力lực 。 於ư 中trung 初sơ 一nhất 約ước 俗tục 後hậu 一nhất 約ước 真chân 。

第đệ 九cửu 重trọng/trùng 照chiếu 十thập 億ức 世thế 界giới 。 二nhị 十thập 偈kệ 。 歎thán 佛Phật 利lợi 他tha 行hành 。 亦diệc 二nhị 頌tụng 為vi 一nhất 事sự 。 於ư 中trung 初sơ 二nhị 總tổng 標tiêu 化hóa 意ý 。 次thứ 十thập 六lục 別biệt 辨biện 化hóa 事sự 。 後hậu 二nhị 結kết 用dụng 同đồng 體thể 。 初sơ 中trung 師sư 子tử 吼hống 者giả 。 決quyết 定định 度độ 故cố 。 別biệt 中trung 八bát 對đối 。 皆giai 初sơ 一nhất 舉cử 所sở 救cứu 。 後hậu 一nhất 辨biện 能năng 救cứu 。 初sơ 對đối 中trung 前tiền 一nhất 救cứu 癡si 愛ái 眾chúng 生sanh 。 如như 人nhân 墮đọa 海hải 由do 四tứ 義nghĩa 難nan 脫thoát 。 一nhất 水thủy 深thâm 。 二nhị 波ba 峻tuấn 。 三tam 被bị 網võng 繫hệ 。 四tứ 黑hắc 闇ám 故cố 難nan 脫thoát 也dã 。 眾chúng 生sanh 亦diệc 爾nhĩ 。 此thử 中trung 愛ái 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 已dĩ 得đắc 多đa 故cố 如như 海hải 。 二nhị 求cầu 不bất 足túc 如như 流lưu 。 癡si 亦diệc 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 不bất 見kiến 過quá 故cố 如như 冥minh 。 二nhị 見kiến 有hữu 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 結kết 網võng 。 後hậu 一nhất 是thị 能năng 精tinh 進tấn 行hành 為vi 能năng 救cứu 。 即tức 是thị 佛Phật 悲bi 境cảnh 故cố 云vân 是thị 佛Phật 境cảnh 也dã 。 二nhị 救cứu 五ngũ 欲dục 眾chúng 生sanh 。 謂vị 色sắc 等đẳng 五ngũ 境cảnh 昏hôn 心tâm 為vi 醉túy 。 實thật 無vô 謂vị 有hữu 故cố 云vân 興hưng 妄vọng 等đẳng 。 三tam 度độ 著trước 我ngã 眾chúng 生sanh 。 慧tuệ 者giả 是thị 佛Phật 。 本bổn 際tế 是thị 我ngã 。 我ngã 是thị 生sanh 死tử 本bổn 故cố 佛Phật 能năng 滅diệt 也dã 。 下hạ 三tam 句cú 是thị 所sở 救cứu 。 初sơ 句cú 前tiền 無vô 際tế 。 下hạ 句cú 後hậu 無vô 窮cùng 。 無vô 我ngã 法pháp 為vi 寂tịch 滅diệt 也dã 。 四tứ 救cứu 惡ác 趣thú 眾chúng 生sanh 。 初sơ 偈kệ 是thị 深thâm 苦khổ 。 後hậu 二nhị 句cú 是thị 重trọng/trùng 苦khổ 。 五ngũ 救cứu 外ngoại 道đạo 邪tà 見kiến 眾chúng 生sanh 。 六lục 救cứu 著trước 三tam 有hữu 眾chúng 生sanh 。 七thất 救cứu 無vô 明minh 眾chúng 生sanh 。 八bát 救cứu 長trường/trưởng 囚tù 眾chúng 生sanh 。 下hạ 結kết 中trung 二nhị 偈kệ 。 初sơ 六lục 句cú 因nhân 圓viên 。 初sơ 句cú 有hữu 緣duyên 。 二nhị 行hành 本bổn 。 三tam 行hành 處xứ 。 四tứ 行hành 廣quảng 。 五ngũ 二nhị 句cú 行hành 深thâm 。 下hạ 二nhị 句cú 果quả 滿mãn 。 同đồng 一nhất 切thiết 三tam 世thế 。 間gian 身thân 故cố 也dã 。

第đệ 十thập 有hữu 十thập 六lục 重trọng/trùng 。 以dĩ 別biệt 說thuyết 難nan 盡tận 故cố 總tổng 論luận 之chi 。 亦diệc 二nhị 十thập 偈kệ 。 初sơ 六lục 舉cử 果quả 歎thán 德đức 。 後hậu 十thập 四tứ 明minh 因nhân 趣thú 入nhập 。 前tiền 中trung 初sơ 二nhị 內nội 智trí 契khế 真chân 。 於ư 中trung 初sơ 二nhị 句cú 一nhất 念niệm 觀quán 多đa 劫kiếp 。 次thứ 二nhị 句cú 一nhất 念niệm 泯mẫn 三tam 際tế 。 次thứ 二nhị 句cú 知tri 緣duyên 起khởi 即tức 真chân 。 次thứ 二nhị 句cú 功công 畢tất 具cụ 果quả 。 次thứ 有hữu 二nhị 偈kệ 明minh 勝thắng 德đức 外ngoại 彰chương 。 於ư 中trung 初sơ 二nhị 句cú 名danh 遍biến 。 次thứ 二nhị 句cú 離ly 染nhiễm 。 次thứ 二nhị 句cú 身thân 遍biến 。 次thứ 二nhị 句cú 說thuyết 遍biến 。 下hạ 二nhị 偈kệ 明minh 依y 正chánh 因nhân 果quả 。 於ư 中trung 初sơ 福phước 因nhân 得đắc 依y 果quả 。 後hậu 智trí 因nhân 得đắc 正chánh 果quả 。 後hậu 十thập 四tứ 中trung 通thông 論luận 教giáo 修tu 七thất 種chủng 行hành 。 初sơ 二nhị 偈kệ 修tu 二nhị 利lợi 行hành 。 先tiên 自tự 利lợi 。 初sơ 句cú 福phước 。 二nhị 忍nhẫn 。 三tam 定định 。 四tứ 慧tuệ 。 後hậu 利lợi 他tha 。 二nhị 二nhị 偈kệ 成thành 見kiến 佛Phật 行hành 。 初sơ 見kiến 應ưng 後hậu 見kiến 真chân 。 一nhất 切thiết 有hữu 無vô 法pháp 了liễu 達đạt 。 非phi 有hữu 無vô 者giả 有hữu 三tam 門môn 。 一nhất 約ước 三tam 性tánh 。 二nhị 約ước 三tam 無vô 性tánh 。 三tam 約ước 雙song 融dung 。 初sơ 中trung 復phục 二nhị 。 初sơ 別biệt 後hậu 總tổng 。 別biệt 中trung 三tam 性tánh 各các 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 所sở 執chấp 中trung 一nhất 是thị 情tình 有hữu 二nhị 是thị 理lý 無vô 。 依y 他tha 中trung 一nhất 是thị 幻huyễn 有hữu 二nhị 是thị 性tánh 空không 。 圓viên 成thành 中trung 一nhất 離ly 相tương/tướng 二nhị 是thị 體thể 實thật 。 此thử 上thượng 三tam 一nhất 一nhất 各các 融dung 不bất 二nhị 為vi 一nhất 性tánh 故cố 。 總tổng 者giả 所sở 執chấp 是thị 無vô 。 圓viên 成thành 是thị 有hữu 。 依y 他tha 是thị 俱câu 。 以dĩ 真chân 妄vọng 該cai 攝nhiếp 二nhị 相tương/tướng 盡tận 故cố 無vô 二nhị 也dã 。 二nhị 約ước 三tam 無vô 性tánh 者giả 初sơ 無vô 相tướng 觀quán 境cảnh 中trung 。 所sở 執chấp 有hữu 無vô 皆giai 虛hư 故cố 。 又hựu 無vô 有hữu 有hữu 無vô 故cố 俱câu 離ly 也dã 。 依y 他tha 無vô 生sanh 性tánh 中trung 。 無vô 幻huyễn 有hữu 有hữu 性tánh 空không 不bất 二nhị 故cố 俱câu 離ly 也dã 。 圓viên 成thành 無vô 性tánh 中trung 。 無vô 二nhị 性tánh 有hữu 真chân 理lý 亦diệc 不bất 二nhị 故cố 俱câu 絕tuyệt 也dã 。 三tam 約ước 雙song 融dung 者giả 。 三tam 有hữu 三tam 無vô 。 圓viên 融dung 無vô 礙ngại 二nhị 相tương/tướng 絕tuyệt 故cố 俱câu 離ly 也dã 。 三tam 二nhị 偈kệ 教giáo 說thuyết 法Pháp 行hành 。 於ư 中trung 初sơ 二nhị 句cú 是thị 所sở 化hóa 境cảnh 。 樂nhạo/nhạc/lạc 是thị 信tín 樂nhạo 。 信tín 樂nhạo 非phi 一nhất 故cố 滿mãn 十thập 方phương 也dã 。 次thứ 一nhất 句cú 化hóa 處xứ 。 次thứ 一nhất 句cú 正chánh 說thuyết 。 次thứ 二nhị 句cú 化hóa 益ích 。 先tiên 離ly 染nhiễm 後hậu 成thành 德đức 。 下hạ 二nhị 句cú 功công 成thành 。 四tứ 二nhị 偈kệ 受thọ 法pháp 行hành 即tức 是thị 見kiến 正chánh 說thuyết 法Pháp 身thân 。 以dĩ 七thất 覺giác 為vi 法Pháp 輪luân 故cố 也dã 。 五ngũ 二nhị 偈kệ 明minh 捨xả 相tương 見kiến 真chân 行hành 。 六lục 二nhị 偈kệ 佛Phật 等đẳng 生sanh 界giới 行hành 。 七thất 二nhị 偈kệ 生sanh 滅diệt 無vô 本bổn 行hạnh 喻dụ 。 上thượng 來lai 通thông 答đáp 前tiền 初sơ 十thập 問vấn 竟cánh 。

明Minh 難Nạn/nan 品Phẩm 第đệ 六lục

五ngũ 門môn 分phân 別biệt 。

初sơ 來lai 意ý 有hữu 二nhị 。 先tiên 分phần/phân 來lai 者giả 前tiền 明minh 所sở 依y 果quả 法pháp 。 今kim 辯biện 依y 果quả 所sở 成thành 因nhân 行hành 故cố 也dã 。 二nhị 品phẩm 來lai 者giả 所sở 成thành 行hành 中trung 。 位vị 前tiền 方phương 便tiện 信tín 行hành 最tối 初sơ 。 信tín 中trung 解giải 行hành 及cập 德đức 。 明minh 難nạn/nan 辨biện 解giải 。 居cư 初sơ 故cố 來lai 。

二nhị 釋thích 名danh 者giả 。 菩Bồ 薩Tát 是thị 人nhân 。 明minh 難nạn/nan 是thị 法pháp 。 簡giản 異dị 果quả 法pháp 故cố 依y 主chủ 釋thích 。 明minh 難nan 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 約ước 心tâm 境cảnh 。 難nạn/nan 謂vị 真chân 俗tục 幽u 邃thúy 。 明minh 謂vị 妙diệu 智trí 朗lãng 照chiếu 。 二nhị 約ước 教giáo 義nghĩa 。 難nạn/nan 謂vị 十thập 義nghĩa 甚thậm 深thâm 。 明minh 謂vị 往vãng 復phục 顯hiển 暢sướng 。 三tam 約ước 論luận 道đạo 。 謂vị 難nạn/nan 問vấn 。 明minh 答đáp 。 以dĩ 通thông 問vấn 答đáp 故cố 名danh 明minh 難nạn/nan 。 何hà 者giả 但đãn 舉cử 法pháp 直trực 諮tư 曰viết 問vấn 。 非phi 理lý 詰cật 責trách 為vi 難nạn/nan 。 隨tùy 問vấn 直trực 陳trần 曰viết 答đáp 。 委ủy 釋thích 顯hiển 煥hoán 為vi 明minh 。 四tứ 分phần/phân 賓tân 主chủ 。 約ước 賓tân 則tắc 長trường/trưởng 行hành 中trung 明minh 設thiết 於ư 難nạn/nan 。 約ước 主chủ 則tắc 偈kệ 中trung 明minh 釋thích 於ư 難nạn/nan 。 故cố 曰viết 明minh 難nạn/nan 。

三tam 料liệu 簡giản 者giả 。 就tựu 此thử 因nhân 中trung 或hoặc 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 比tỉ 位vị 。 謂vị 此thử 品phẩm 下hạ 至chí 迴hồi 向hướng 二nhị 證chứng 位vị 。 謂vị 十Thập 地Địa 品phẩm 下hạ 證chứng 位vị 。 或hoặc 分phần/phân 三tam 。 初sơ 三tam 品phẩm 是thị 位vị 前tiền 方phương 便tiện 。 昇thăng 天thiên 品phẩm 下hạ 十thập 三tam 品phẩm 明minh 三tam 賢hiền 正chánh 位vị 。 十Thập 地Địa 下hạ 六lục 品phẩm 明minh 十thập 聖thánh 真chân 位vị 。 或hoặc 分phần/phân 四tứ 。 初sơ 從tùng 此thử 盡tận 第đệ 三tam 會hội 為vi 十thập 解giải 。 以dĩ 信tín 是thị 住trụ 之chi 方phương 便tiện 無vô 正chánh 位vị 故cố 。 攝nhiếp 屬thuộc 十thập 住trụ 中trung 。 二nhị 第đệ 四tứ 會hội 十thập 行hành 。 三tam 第đệ 五ngũ 會hội 十thập 迴hồi 向hướng 。 四tứ 第đệ 六lục 會hội 十Thập 地Địa 等đẳng 。 或hoặc 分phần/phân 五ngũ 。 開khai 信tín 異dị 住trụ 故cố 。 又hựu 光quang 云vân 義nghĩa 分phần/phân 或hoặc 三tam 。 初sơ 三tam 品phẩm 明minh 始thỉ 起khởi 於ư 先tiên 際tế 。 二nhị 從tùng 昇thăng 天thiên 下hạ 明minh 善thiện 修tu 於ư 中trung 際tế 三tam 不bất 思tư 法pháp 品phẩm 等đẳng 明minh 終chung 顯hiển 於ư 後hậu 際tế 。 或hoặc 分phần/phân 四tứ 。 初sơ 未vị 信tín 者giả 令linh 信tín 。 二nhị 第đệ 三tam 會hội 下hạ 已dĩ 信tín 者giả 令linh 入nhập 。 謂vị 解giải 行hành 也dã 。 三tam 十Thập 地Địa 品phẩm 下hạ 已dĩ 入nhập 者giả 令linh 純thuần 熟thục 。 四tứ 不bất 思tư 品phẩm 下hạ 已dĩ 純thuần 熟thục 者giả 令linh 解giải 脫thoát 。

四tứ 宗tông 趣thú 有hữu 二nhị 。 初sơ 通thông 後hậu 別biệt 。 通thông 論luận 此thử 三tam 品phẩm 明minh 十thập 信tín 行hành 法pháp 。 於ư 中trung 作tác 八bát 門môn 辨biện 。 一nhất 釋thích 名danh 。 二nhị 出xuất 體thể 。 三tam 發phát 心tâm 。 四tứ 定định 位vị 。 五ngũ 行hành 相tương/tướng 。 六lục 除trừ 障chướng 。 七thất 進tiến 退thoái 。 八bát 德đức 用dụng 。

三tam 發phát 心tâm 者giả 謂vị 始thỉ 從tùng 具cụ 縛phược 不bất 識thức 三Tam 寶Bảo 名danh 字tự 等đẳng 。 創sáng/sang 起khởi 一nhất 念niệm 信tín 等đẳng 。 此thử 約ước 始thỉ 教giáo 。 如như 本bổn 業nghiệp 經Kinh 云vân 云vân )# 。 終chung 教giáo 如như 起khởi 信tín 論luận 修tu 行hành 信tín 心tâm 分phần/phân (# 云vân 云vân )# 。 圓viên 教giáo 如như 賢hiền 首thủ 品phẩm 初sơ (# 云vân 云vân )# 。 以dĩ 小Tiểu 乘Thừa 非phi 此thử 故cố 不bất 約ước 說thuyết 。 頓đốn 教giáo 無vô 位vị 故cố 亦diệc 不bất 說thuyết (# 云vân 云vân )# 。 亦diệc 可khả 小Tiểu 乘Thừa 亦diệc 有hữu 初sơ 信tín 義nghĩa 。 如như 小tiểu 論luận (# 云vân 云vân )# 。 頓đốn 中trung 亦diệc 有hữu 信tín (# 云vân 云vân )# 。

四tứ 定định 位vị 者giả 此thử 十thập 信tín 法pháp 於ư 始thỉ 教giáo 中trung 自tự 是thị 位vị 。 如như 梁lương 攝nhiếp 論luận 云vân 。 如như 須tu 陀đà 桓hoàn 道đạo 前tiền 四tứ 位vị 。 謂vị 燸nhu 等đẳng 。 菩Bồ 薩Tát 地địa 前tiền 四tứ 位vị 亦diệc 如như 是thị 。 謂vị 十thập 信tín 十thập 解giải 十thập 行hành 十thập 迴hồi 向hướng 。 又hựu 彼bỉ 論luận 及cập 佛Phật 性tánh 論luận 等đẳng 皆giai 云vân 。 地địa 前tiền 修tu 四tứ 行hành 。 謂vị 十thập 信tín 修tu 信tín 樂nhạo 大Đại 乘Thừa 行hành 。 十thập 解giải 般Bát 若Nhã 行hành 。 十thập 行hành 三tam 昧muội 行hành 。 十thập 迴hồi 向hướng 大đại 悲bi 行hành 。 又hựu 為vi 除trừ 四tứ 黑hắc 障chướng 正chánh 使sử 故cố 。 謂vị 初sơ 除trừ 闡xiển 提đề 不bất 信tín 障chướng 。 二nhị 除trừ 外ngoại 道đạo 我ngã 執chấp 障chướng 。 三tam 除trừ 聲Thanh 聞Văn 畏úy 苦khổ 障chướng 。 四tứ 除trừ 獨Độc 覺Giác 捨xả 大đại 悲bi 障chướng 。 又hựu 信tín 成thành 淨tịnh 德đức 因nhân 種chủng 。 解giải 成thành 我ngã 德đức 因nhân 種chủng 。 行hành 成thành 樂nhạo/nhạc/lạc 德đức 因nhân 種chủng 。 迴hồi 向hướng 成thành 常thường 德đức 因nhân 種chủng 。 又hựu 仁nhân 王vương 經kinh 寄ký 四tứ 輪Luân 王Vương 報báo 。 謂vị 鐵thiết 銅đồng 銀ngân 金kim 。 以dĩ 此thử 教giáo 義nghĩa 故cố 知tri 。 十thập 信tín 亦diệc 是thị 位vị 也dã 。 若nhược 約ước 終chung 教giáo 此thử 信tín 但đãn 是thị 十thập 住trụ 位vị 之chi 方phương 便tiện 。 自tự 無vô 別biệt 位vị 故cố 。 本bổn 業nghiệp 經Kinh 云vân 。 未vị 上thượng 住trụ 前tiền 有hữu 此thử 十thập 心tâm 名danh 字tự 。 謂vị 一nhất 信tín 心tâm 。 二nhị 念niệm 心tâm 。 三tam 精tinh 進tấn 心tâm 。 四tứ 慧tuệ 心tâm 。 五ngũ 定định 心tâm 。 六lục 不bất 退thoái 心tâm 。 七thất 迴hồi 向hướng 心tâm 。 八bát 護hộ 心tâm 。 九cửu 戒giới 心tâm 。 十thập 願nguyện 心tâm 。 增tăng 修tu 是thị 心tâm 一nhất 劫kiếp 二nhị 劫kiếp 。 三tam 劫kiếp 乃nãi 得đắc 入nhập 初sơ 住trụ 中trung 。 心tâm 心tâm 有hữu 十thập 增tăng 成thành 百Bách 法Pháp 明Minh 門Môn 。 名danh 入nhập 習tập 種chủng 性tánh 中trung 。 故cố 知tri 無vô 位vị 但đãn 是thị 。 方phương 便tiện 行hành 也dã 。 又hựu 准chuẩn 六lục 種chủng 性tánh 六lục 忍nhẫn 六lục 慧tuệ 等đẳng 文văn 故cố 亦diệc 是thị 成thành 證chứng 。 又hựu 仁nhân 王vương 但đãn 言ngôn 三tam 賢hiền 十thập 聖thánh 不bất 言ngôn 四tứ 也dã 。 又hựu 此thử 經Kinh 中trung 後hậu 四tứ 位vị 皆giai 有hữu 入nhập 定định 。 出xuất 已dĩ 列liệt 十thập 名danh 辨biện 十thập 義nghĩa 等đẳng 。 唯duy 信tín 中trung 無vô 此thử 。 故cố 得đắc 知tri 也dã 。 又hựu 本bổn 業nghiệp 經kinh 但đãn 有hữu 四tứ 十thập 二nhị 賢hiền 聖thánh 。 不bất 說thuyết 五ngũ 十thập 二nhị 故cố 知tri 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 何hà 故cố 仁nhân 王vương 經kinh 十thập 信tín 為vi 種chủng 性tánh 位vị 仍nhưng 只chỉ 立lập 三tam 賢hiền 位vị 耶da 。 答đáp 此thử 有hữu 相tương/tướng 攝nhiếp 故cố 如như 是thị 。 何hà 者giả 義nghĩa 准chuẩn 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 以dĩ 本bổn 位vị 攝nhiếp 方phương 便tiện 故cố 唯duy 有hữu 三tam 賢hiền 。 則tắc 沒một 信tín 名danh 唯duy 論luận 住trụ 位vị 。 引dẫn 文văn 可khả 知tri 二nhị 以dĩ 方phương 便tiện 攝nhiếp 本bổn 位vị 故cố 即tức 十thập 住trụ 名danh 十thập 信tín 。 沒một 十thập 住trụ 名danh 也dã 。 故cố 仁nhân 王vương 經Kinh 云vân 。 十thập 信tín 十thập 止chỉ 十thập 堅kiên 心tâm 。 則tắc 不bất 論luận 十thập 住trụ 但đãn 名danh 十thập 信tín 也dã 。 三tam 開khai 方phương 便tiện 異dị 本bổn 位vị 故cố 。 則tắc 如như 住trụ 前tiền 有hữu 此thử 十thập 心tâm 為vi 方phương 便tiện 等đẳng 。 四tứ 於ư 方phương 便tiện 處xứ 假giả 說thuyết 正chánh 位vị 。 如như 前tiền 始thỉ 教giáo 。 若nhược 約ước 圓viên 教giáo 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 若nhược 依y 普phổ 賢hiền 自tự 法pháp 一nhất 切thiết 皆giai 無vô 位vị 。 若nhược 約ước 寄ký 法pháp 則tắc 同đồng 終chung 教giáo 。 然nhiên 信tín 滿mãn 入nhập 位vị 之chi 際tế 。 通thông 攝nhiếp 一nhất 切thiết 後hậu 諸chư 位vị 皆giai 在tại 此thử 中trung 。 無vô 不bất 具cụ 足túc 。 此thử 則tắc 約ước 行hành 攝nhiếp 位vị 故cố 也dã 。 問vấn 信tín 既ký 實thật 無vô 正chánh 位vị 。 何hà 故cố 始thỉ 教giáo 說thuyết 為vi 位vị 耶da 。 答đáp 為vi 始thỉ 教giáo 機cơ 麁thô 智trí 淺thiển 行hành 位vị 不bất 分phân 。 影ảnh 似tự 小Tiểu 乘Thừa 教giáo 故cố 說thuyết 四tứ 位vị 。 終chung 教giáo 機cơ 細tế 智trí 深thâm 剋khắc 實thật 分phần/phân 異dị 故cố 也dã 。

五ngũ 行hành 相tương/tướng 者giả 若nhược 始thỉ 教giáo 行hành 信tín 等đẳng 十thập 心tâm 行hành (# 云vân 云vân )# 。 若nhược 依y 終chung 教giáo 如như 起khởi 信tín 論luận 中trung 四tứ 種chủng 信tín 心tâm 五ngũ 門môn 修tu 行hành 等đẳng (# 云vân 云vân )# 。 若nhược 圓viên 教giáo 如như 此thử 三tam 品phẩm 所sở 說thuyết (# 云vân 云vân )# 。

六lục 除trừ 障chướng 者giả 始thỉ 教giáo 如như 前tiền 除trừ 闡xiển 提đề 不bất 信tín 障chướng 。 終chung 教giáo 如như 論luận 深thâm 伏phục 煩phiền 惱não 等đẳng (# 云vân 云vân )# 。 若nhược 圓viên 教giáo 如như 文văn 總tổng 滅diệt 百bách 障chướng 等đẳng (# 云vân 云vân )# 。 竝tịnh 是thị 滿mãn 心tâm 時thời 滅diệt 。

七thất 進tiến 退thoái 者giả 修tu 信tín 未vị 滿mãn 一nhất 萬vạn 劫kiếp 以dĩ 還hoàn 一nhất 切thiết 皆giai 退thoái 。 以dĩ 是thị 不bất 定định 聚tụ 故cố 。 依y 本bổn 業nghiệp 經kinh 如như 輕khinh 毛mao 隨tùy 風phong 等đẳng (# 云vân 云vân )# 。 設thiết 第đệ 六lục 有hữu 不bất 退thoái 心tâm 者giả 。 但đãn 是thị 作tác 此thử 不bất 退thoái 之chi 心tâm 。 以dĩ 非phi 是thị 位vị 故cố 。 未vị 得đắc 不bất 退thoái 也dã 。 亦diệc 有hữu 人nhân 解giải 將tương 此thử 為vi 信tín 不bất 退thoái 者giả 義nghĩa 恐khủng 不bất 可khả 。 以dĩ 經kinh 中trung 說thuyết 如như 輕khinh 毛mao 故cố 。 無vô 位vị 故cố 。 論luận 說thuyết 修tu 信tín 未vị 經kinh 萬vạn 劫kiếp 皆giai 有hữu 退thoái 故cố 。 若nhược 至chí 萬vạn 劫kiếp 信tín 便tiện 已dĩ 滿mãn 。 非phi 第đệ 六lục 故cố 。 若nhược 就tựu 始thỉ 教giáo 以dĩ 隨tùy 麁thô 相tương/tướng 說thuyết 信tín 為vi 位vị 。 是thị 故cố 今kim 後hậu 三tam 賢hiền 亦diệc 隨tùy 相tương/tướng 麁thô 說thuyết 。 是thị 故cố 至chí 十thập 迴hồi 向hướng 以dĩ 上thượng 方phương 得đắc 不bất 退thoái 。 如như 佛Phật 性tánh 論luận 第đệ 一nhất 卷quyển 說thuyết 。 問vấn 彼bỉ 論luận 中trung 是thị 敘tự 薩tát 婆bà 多đa 師sư 說thuyết 。 豈khởi 是thị 大Đại 乘Thừa 耶da 。 答đáp 雖tuy 是thị 薩tát 婆bà 多đa 說thuyết 然nhiên 非phi 彼bỉ 宗tông 。 以dĩ 說thuyết 有hữu 十thập 迴hồi 向hướng 名danh 位vị 故cố 。 小Tiểu 乘Thừa 無vô 此thử 位vị 也dã 。 若nhược 終chung 教giáo 中trung 信tín 滿mãn 入nhập 住trụ 則tắc 為vi 不bất 退thoái 。 如như 起khởi 信tín 論luận 信tín 成thành 就tựu 發phát 心tâm 不bất 退thoái 故cố 。 及cập 此thử 下hạ 文văn 深thâm 心tâm 淨tịnh 信tín 不bất 可khả 壞hoại 。 等đẳng (# 云vân 云vân )# 。 以dĩ 圓viên 同đồng 終chung 故cố 。 入nhập 位vị 已dĩ 後hậu 方phương 說thuyết 為vi 不bất 退thoái 信tín 也dã 。 以dĩ 因nhân 從tùng 果quả 稱xưng 故cố 如như 信tín 忍nhẫn 等đẳng 。

八bát 成thành 德đức 者giả 始thỉ 教giáo 中trung 成thành 淨tịnh 德đức 因nhân 。 及cập 得đắc 鐵thiết 輪Luân 王Vương 報báo 亦diệc 能năng 進tiến 入nhập 十thập 解giải 等đẳng 。 終chung 教giáo 能năng 成thành 十thập 住trụ 位vị 已dĩ 則tắc 能năng 少thiểu 分phần 見kiến 法Pháp 身thân 佛Phật 。 現hiện 八bát 相tương/tướng 成thành 道Đạo 等đẳng 事sự (# 云vân 云vân )# 。 圓viên 中trung 通thông 成thành 後hậu 諸chư 位vị 。 若nhược 約ước 因nhân 得đắc 普phổ 賢hiền 三tam 業nghiệp 。 遍biến 周chu 法Pháp 界Giới 。 約ước 果quả 遍biến 塵trần 世thế 界giới 。 成thành 等Đẳng 正Chánh 覺Giác 。 如như 賢hiền 首thủ 說thuyết 。 二nhị 明minh 品phẩm 宗tông 者giả 以dĩ 十thập 甚thậm 深thâm 義nghĩa 為vi 宗tông 。 信tín 中trung 成thành 解giải 行hành 為vi 趣thú 。

五ngũ 釋thích 文văn 者giả 。 此thử 中trung 三tam 品phẩm 則tắc 為vi 三tam 。 初sơ 品phẩm 明minh 信tín 中trung 解giải 。 次thứ 品phẩm 依y 解giải 起khởi 行hành 。 後hậu 品phẩm 解giải 行hành 具cụ 故cố 成thành 德đức 耳nhĩ 。 又hựu 釋thích 初sơ 行hành 次thứ 願nguyện 後hậu 德đức 位vị 。 就tựu 初sơ 中trung 二nhị 。 初sơ 正chánh 辨biện 十thập 義nghĩa 。 後hậu 結kết 通thông 普phổ 見kiến 。 前tiền 中trung 依y 遷thiên 禪thiền 師sư 釋thích 為vi 十thập 甚thậm 深thâm 義nghĩa 。 於ư 中trung 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 文Văn 殊Thù 問vấn 眾chúng 人nhân 答đáp 。 明minh 妙diệu 慧tuệ 導đạo 眾chúng 行hành 。 後hậu 眾chúng 人nhân 問vấn 文Văn 殊Thù 答đáp 。 明minh 以dĩ 眾chúng 行hành 成thành 妙diệu 慧tuệ 。 又hựu 衍diễn 法Pháp 師sư 云vân 。 初sơ 一nhất 人nhân 問vấn 多đa 人nhân 明minh 。 一nhất 中trung 解giải 無vô 量lượng 。 二nhị 多đa 人nhân 問vấn 一nhất 人nhân 明minh 。 無vô 量lượng 中trung 解giải 一nhất 。 又hựu 文Văn 殊Thù 為vi 法pháp 主chủ 故cố 。 多đa 人nhân 同đồng 問vấn 佛Phật 境cảnh 深thâm 法Pháp 也dã 。 初sơ 一nhất 是thị 緣duyên 起khởi 甚thậm 深thâm 。 二nhị 教giáo 化hóa 甚thậm 深thâm 。 三tam 業nghiệp 果quả 甚thậm 深thâm 。 四tứ 佛Phật 說thuyết 法pháp 甚thậm 深thâm 。 五ngũ 福phước 田điền 甚thậm 深thâm 。 六lục 正chánh 教giáo 甚thậm 深thâm 。 七thất 正chánh 行hạnh 甚thậm 深thâm 。 八bát 助trợ 道đạo 甚thậm 深thâm 。 九cửu 一Nhất 乘Thừa 甚thậm 深thâm 。 十thập 佛Phật 境cảnh 界giới 甚thậm 深thâm 。 初sơ 緣duyên 起khởi 者giả 。 諸chư 法pháp 依y 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 自tự 性tánh 緣duyên 生sanh 方phương 得đắc 集tập 起khởi 故cố 也dã 。 何hà 故cố 最tối 初sơ 辨biện 此thử 義nghĩa 者giả 。 攝nhiếp 論luận 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 初sơ 學học 應ưng 先tiên 觀quán 諸chư 法pháp 如như 實thật 因nhân 緣duyên 以dĩ 成thành 正chánh 信tín 解giải 故cố 。 此thử 之chi 謂vị 也dã 。 於ư 中trung 先tiên 問vấn 後hậu 答đáp 。 亦diệc 是thị 先tiên 明minh 設thiết 於ư 難nạn/nan 。 後hậu 明minh 解giải 於ư 難nạn/nan 。 前tiền 中trung 二nhị 。 初sơ 總tổng 告cáo 。 何hà 故cố 最tối 初sơ 問vấn 覺giác 首thủ 者giả 。 謂vị 創sáng/sang 發phát 厭yếm 求cầu 非phi 初sơ 覺giác 不bất 起khởi 。 如như 善thiện 財tài 初sơ 發phát 於ư 覺giác 城thành 故cố 。 又hựu 緣duyên 起khởi 甚thậm 深thâm 亦diệc 非phi 覺giác 不bất 達đạt 故cố 。 二nhị 正chánh 難nạn/nan 中trung 此thử 難nạn/nan 何hà 因nhân 生sanh 者giả 。 凡phàm 諸chư 菩Bồ 薩Tát 起khởi 信tín 解giải 行hành 等đẳng 皆giai 依y 如như 此thử 唯duy 心tâm 道Đạo 理lý 。 得đắc 異dị 凡phàm 小tiểu 而nhi 成thành 正chánh 行hạnh 故cố 。 起khởi 信tín 論luận 云vân 。 有hữu 法pháp 能năng 起khởi 摩ma 訶ha 衍diễn 信tín 根căn 。 是thị 故cố 應ưng 說thuyết 。 所sở 言ngôn 法pháp 者giả 眾chúng 生sanh 心tâm 。 是thị 心tâm 即tức 攝nhiếp 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 出xuất 世thế 間gian 法Pháp 。 是thị 故cố 於ư 此thử 。 而nhi 起khởi 難nạn/nan 問vấn 。 問vấn 意ý 云vân 。 心tâm 性tánh 是thị 一nhất 果quả 報báo 種chủng 種chủng 。 云vân 何hà 一nhất 心tâm 而nhi 生sanh 多đa 報báo 。 又hựu 心tâm 性tánh 既ký 一nhất 。 果quả 亦diệc 應ưng 一nhất 。 果quả 報báo 既ký 多đa 。 心tâm 亦diệc 應ưng 多đa 。 設thiết 爾nhĩ 何hà 失thất 。 謂vị 心tâm 若nhược 隨tùy 報báo 成thành 多đa 則tắc 失thất 於ư 唯duy 識thức 。 報báo 若nhược 如như 心tâm 為vi 一nhất 則tắc 乖quai 於ư 業nghiệp 果quả 。 設thiết 若nhược 救cứu 言ngôn 。 若nhược 立lập 唯duy 一nhất 性tánh 心tâm 無vô 有hữu 能năng 熏huân 可khả 如như 所sở 難nạn/nan 。 今kim 明minh 心tâm 性tánh 雖tuy 一nhất 隨tùy 善thiện 惡ác 業nghiệp 。 等đẳng 能năng 熏huân 轉chuyển 故cố 生sanh 果quả 報báo 異dị 。 此thử 有hữu 何hà 失thất 。 後hậu 遮già 此thử 救cứu 。 重trùng 更cánh 難nạn/nan 云vân 。 業nghiệp 不bất 知tri 心tâm 心tâm 不bất 知tri 業nghiệp 等đẳng 既ký 不bất 相tương 知tri 。 何hà 成thành 熏huân 習tập 。 熏huân 習tập 不bất 成thành 何hà 得đắc 種chủng 種chủng 。 難nạn/nan 意ý 如như 此thử 。 文văn 中trung 二nhị 。 初sơ 舉cử 法pháp 設thiết 難nạn/nan 。 後hậu 五ngũ 句cú 遮già 救cứu 重trọng/trùng 難nạn/nan 。 前tiền 中trung 三tam 。 初sơ 一nhất 句cú 舉cử 法pháp 案án 定định 。 次thứ 一nhất 句cú 正chánh 顯hiển 相tương 違vi 。 後hậu 五ngũ 句cú 釋thích 成thành 違vi 相tương/tướng 。 初sơ 云vân 心tâm 性tánh 一nhất 者giả 謂vị 心tâm 之chi 性tánh 故cố 。 是thị 如Như 來Lai 藏tạng 。 平bình 等đẳng 一nhất 味vị 。 故cố 云vân 一nhất 也dã 。 又hựu 心tâm 即tức 性tánh 故cố 。 是thị 第đệ 八bát 識thức 無vô 二nhị 類loại 故cố 云vân 一nhất 也dã 。 云vân 何hà 能năng 生sanh 種chủng 種chủng 果quả 報báo 。 者giả 顯hiển 相tương 違vi 也dã 。 此thử 是thị 本bổn 末mạt 相tương 違vi 難nạn/nan 。 三tam 或hoặc 至chí 善thiện 趣thú 等đẳng 者giả 釋thích 成thành 違vi 相tương/tướng 。 於ư 中trung 五ngũ 對đối 。 初sơ 一nhất 約ước 依y 報báo 。 善thiện 趣thú 是thị 人nhân 天thiên 。 惡ác 趣thú 三tam 塗đồ 。 二nhị 對đối 約ước 正chánh 報báo 。 於ư 善thiện 趣thú 中trung 眼nhãn 等đẳng 諸chư 根căn 有hữu 具cụ 不bất 具cụ 。 惡ác 趣thú 中trung 亦diệc 爾nhĩ 。 三tam 對đối 重trọng/trùng 就tựu 依y 報báo 。 於ư 根căn 具cụ 中trung 屠đồ 獵liệp 等đẳng 為vi 惡ác 處xứ 戒giới 施thí 等đẳng 為vi 善thiện 處xứ 。 根căn 不bất 具cụ 中trung 亦diệc 爾nhĩ 四tứ 對đối 重trọng/trùng 約ước 正chánh 報báo 就tựu 善thiện 處xứ 中trung 有hữu 端đoan 正chánh 醜xú 陋lậu 。 惡ác 處xứ 中trung 亦diệc 爾nhĩ 。 五ngũ 對đối 就tựu 端đoan 正chánh 中trung 有hữu 苦khổ 樂lạc 。 醜xú 中trung 亦diệc 爾nhĩ 。 如như 是thị 種chủng 種chủng 差sai 別biệt 。 故cố 云vân 不bất 同đồng 。 報báo 既ký 如như 此thử 不bất 同đồng 。 其kỳ 一nhất 心tâm 之chi 義nghĩa 何hà 在tại 。 自tự 下hạ 五ngũ 句cú 古cổ 人nhân 釋thích 云vân 。 約ước 不bất 相tương 知tri 為vi 難nạn/nan 。 謂vị 心tâm 以dĩ 覺giác 知tri 為vi 性tánh 。 能năng 生sanh 於ư 業nghiệp 。 心tâm 之chi 與dữ 業nghiệp 竝tịnh 得đắc 相tương 知tri 。 云vân 何hà 經kinh 言ngôn 業nghiệp 不bất 知tri 心tâm 心tâm 不bất 知tri 業nghiệp 等đẳng 。 此thử 釋thích 恐khủng 不bất 順thuận 文văn 。 何hà 者giả 此thử 不bất 相tương 知tri 等đẳng 與dữ 上thượng 諸chư 句cú 為vi 同đồng 成thành 一nhất 難nạn/nan 。 為vi 更cánh 成thành 別biệt 難nạn/nan 。 若nhược 同đồng 成thành 一nhất 難nạn/nan 。 前tiền 心tâm 性tánh 是thị 一nhất 果quả 報báo 種chủng 種chủng 。 正chánh 是thị 相tương 違vi 。 故cố 已dĩ 成thành 難nạn/nan 。 此thử 不bất 相tương 知tri 於ư 彼bỉ 何hà 用dụng 。 若nhược 成thành 別biệt 難nạn/nan 。 復phục 因nhân 何hà 義nghĩa 而nhi 生sanh 此thử 難nạn/nan 。 故cố 知tri 文văn 意ý 少thiểu 別biệt 。 是thị 故cố 今kim 釋thích 不bất 同đồng 古cổ 也dã 。 謂vị 此thử 即tức 是thị 遮già 救cứu 重trọng/trùng 難nạn/nan 。 然nhiên 救cứu 在tại 文văn 外ngoại 。 設thiết 若nhược 救cứu 言ngôn 心tâm 性tánh 雖tuy 一nhất 。 然nhiên 有hữu 善thiện 惡ác 業nghiệp 等đẳng 熏huân 習tập 種chủng 子tử 功công 能năng 生sanh 果quả 有hữu 別biệt 。 所sở 依y 心tâm 性tánh 一nhất 而nhi 無vô 二nhị 。 故cố 無vô 失thất 也dã 。 今kim 重trọng/trùng 難nạn/nan 中trung 有hữu 五ngũ 對đối 。 初sơ 一nhất 約ước 能năng 依y 所sở 依y 不bất 相tương 知tri 故cố 不bất 成thành 熏huân 。 此thử 中trung 業nghiệp 是thị 能năng 依y 心tâm 是thị 所sở 依y 。 離ly 所sở 無vô 能năng 能năng 不bất 知tri 所sở 故cố 業nghiệp 不bất 知tri 心tâm 。 離ly 能năng 無vô 所sở 所sở 不bất 知tri 能năng 故cố 心tâm 不bất 知tri 業nghiệp 。 既ký 不bất 相tương 知tri 何hà 成thành 熏huân 習tập 。 熏huân 習tập 無vô 故cố 豈khởi 得đắc 因nhân 業nghiệp 心tâm 生sanh 多đa 報báo 。 此thử 等đẳng 相tương 知tri 約ước 性tánh 力lực 說thuyết 。 但đãn 無vô 性tánh 無vô 力lực 。 故cố 不bất 相tương 知tri 。 非phi 約ước 情tình 知tri 。 上thượng 約ước 本bổn 識thức 因nhân 相tương/tướng 說thuyết 。 第đệ 二nhị 約ước 果quả 相tương/tướng 。 謂vị 因nhân 果quả 不bất 相tương 知tri 。 果quả 謂vị 異dị 熟thục 。 果quả 報báo 具cụ 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 能năng 受thọ 報báo 心tâm 。 是thị 本bổn 識thức 種chủng 子tử 識thức 。 二nhị 所sở 受thọ 報báo 相tương/tướng 。 是thị 果quả 報báo 識thức 。 以dĩ 種chủng 是thị 果quả 因nhân 不bất 自tự 因nhân 故cố 。 受thọ 不bất 知tri 報báo 。 以dĩ 報báo 是thị 因nhân 果quả 不bất 自tự 果quả 故cố 。 報báo 不bất 知tri 受thọ 。 既ký 不bất 相tương 知tri 因nhân 果quả 斯tư 泯mẫn 。 心tâm 生sanh 種chủng 種chủng 。 其kỳ 義nghĩa 安an 在tại 。 第đệ 三tam 約ước 新tân 熏huân 不bất 相tương 知tri 。 謂vị 於ư 此thử 報báo 上thượng 受thọ 謂vị 採thải 納nạp 則tắc 諸chư 轉chuyển 識thức 。 以dĩ 為vi 能năng 熏huân 不bất 同đồng 受thọ 報báo 。 心tâm 謂vị 集tập 起khởi 則tắc 第đệ 八bát 識thức 。 以dĩ 為vi 所sở 熏huân 。 互hỗ 無vô 自tự 性tánh 。 各các 不bất 相tương 知tri 。 熏huân 習tập 既ký 亡vong 。 一nhất 心tâm 云vân 何hà 能năng 生sanh 種chủng 種chủng 。 故cố 瑜du 伽già 云vân 。 不bất 見kiến 藏tạng 住trụ 不bất 見kiến 熏huân 習tập 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 菩Bồ 薩Tát 。 第đệ 四tứ 約ước 親thân 疎sơ 不bất 相tương 知tri 。 謂vị 種chủng 子tử 為vi 因nhân 。 所sở 依y 本bổn 識thức 為vi 緣duyên 。 以dĩ 相tương 待đãi 無vô 性tánh 謂vị 不bất 自tự 不bất 他tha 不bất 共cộng 等đẳng 故cố 。 親thân 疎sơ 相tương/tướng 盡tận 。 故cố 不bất 相tương 知tri 。 因nhân 緣duyên 既ký 離ly 。 心tâm 生sanh 何hà 在tại 。 第đệ 五ngũ 約ước 境cảnh 智trí 不bất 相tương 知tri 。 智trí 謂vị 能năng 知tri 即tức 諸chư 識thức 見kiến 分phần/phân 。 法pháp 謂vị 所sở 知tri 即tức 諸chư 識thức 相tương/tướng 分phần/phân 。 俱câu 依y 一nhất 心tâm 各các 無vô 自tự 體thể 。 自tự 體thể 無vô 矣hĩ 。 誰thùy 共cộng 相tương 知tri 。 心tâm 境cảnh 既ký 亡vong 。 能năng 所sở 斯tư 寂tịch 。 心tâm 生sanh 種chủng 種chủng 其kỳ 義nghĩa 安an 在tại 。 又hựu 釋thích 境cảnh 法pháp 是thị 心tâm 變biến 故cố 不bất 知tri 心tâm 。 心tâm 託thác 境cảnh 生sanh 故cố 不bất 知tri 法pháp 。 無vô 有hữu 境cảnh 外ngoại 心tâm 能năng 取thủ 心tâm 外ngoại 境cảnh 。 是thị 故cố 俱câu 不bất 相tương 知tri 。 相tương/tướng 無vô 不bất 盡tận 也dã 。

第đệ 二nhị 答đáp 中trung 二nhị 。 初sơ 一nhất 頌tụng 讚tán 問vấn 勸khuyến 聽thính 。 上thượng 半bán 歎thán 問vấn 會hội 機cơ 。 下hạ 半bán 勸khuyến 聽thính 許hứa 說thuyết 。 後hậu 有hữu 十thập 偈kệ 。 舉cử 義nghĩa 正chánh 答đáp 。 於ư 中trung 初sơ 五ngũ 偈kệ 答đáp 後hậu 遮già 救cứu 難nạn/nan 。 以dĩ 救cứu 義nghĩa 若nhược 成thành 本bổn 難nạn/nan 方phương 遣khiển 故cố 。 須tu 先tiên 答đáp 後hậu 五ngũ 偈kệ 答đáp 前tiền 本bổn 法pháp 難nạn/nan 。 此thử 中trung 答đáp 意ý 。 明minh 藏tạng 識thức 緣duyên 起khởi 。 有hữu 其kỳ 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 是thị 不bất 起khởi 義nghĩa 。 以dĩ 無vô 自tự 性tánh 故cố 。 二nhị 是thị 有hữu 起khởi 義nghĩa 有hữu 此thử 無vô 性tánh 緣duyên 起khởi 故cố 。 此thử 二nhị 不bất 二nhị 。 是thị 一nhất 無vô 礙ngại 甚thậm 深thâm 緣duyên 起khởi 。 此thử 中trung 由do 不bất 起khởi 故cố 成thành 起khởi 。 是thị 故cố 只chỉ 由do 諸chư 緣duyên 不bất 相tương 知tri 故cố 而nhi 成thành 熏huân 習tập 。 有hữu 種chủng 種chủng 法pháp 生sanh 。 答đáp 後hậu 難nạn/nan 也dã 。 二nhị 由do 起khởi 故cố 不bất 起khởi 。 是thị 故cố 只chỉ 由do 諸chư 法pháp 種chủng 種chủng 生sanh 故cố 。 各các 無vô 自tự 性tánh 唯duy 一nhất 心tâm 性tánh 答đáp 前tiền 難nạn/nan 也dã 。 又hựu 前tiền 即tức 不bất 礙ngại 一nhất 心tâm 即tức 是thị 種chủng 種chủng 。 後hậu 即tức 不bất 礙ngại 種chủng 種chủng 即tức 是thị 一nhất 心tâm 。 緣duyên 起khởi 正chánh 理lý 無vô 礙ngại 鎔dong 融dung 是thị 其kỳ 意ý 也dã 。 前tiền 五ngũ 偈kệ 中trung 。 初sơ 一nhất 法pháp 說thuyết 。 後hậu 四tứ 喻dụ 況huống 。 或hoặc 可khả 長trường/trưởng 為vi 五ngũ 分phần/phân 。 一nhất 宗tông 二nhị 因nhân 三tam 喻dụ 四tứ 合hợp 五ngũ 結kết 。 諸chư 法pháp 不bất 自tự 在tại 者giả 立lập 宗tông 也dã 。 謂vị 諸chư 法pháp 是thị 有hữu 法pháp 。 不bất 自tự 在tại 是thị 法pháp 。 法pháp 與dữ 有hữu 法pháp 和hòa 合hợp 名danh 宗tông 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 藏tạng 性tánh 緣duyên 起khởi 能năng 所sở 熏huân 起khởi 攝nhiếp 多đa 法pháp 。 故cố 云vân 諸chư 法pháp 。 以dĩ 互hỗ 為vi 因nhân 緣duyên 。 更cánh 相tương 繫hệ 屬thuộc 。 各các 各các 不bất 得đắc 自tự 有hữu 所sở 在tại 。 二nhị 從tùng 諸chư 緣duyên 起khởi 無vô 自tự 性tánh 故cố 。 無vô 自tự 可khả 在tại 。 二nhị 出xuất 因nhân 者giả 何hà 以dĩ 得đắc 知tri 不bất 自tự 在tại 耶da 。 因nhân 云vân 求cầu 實thật 不bất 得đắc 故cố 。 以dĩ 本bổn 識thức 諸chư 法pháp 互hỗ 依y 緣duyên 起khởi 更cánh 相tương 形hình 奪đoạt 各các 無vô 自tự 性tánh 故cố 。 云vân 求cầu 實thật 不bất 得đắc 。 此thử 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 約ước 本bổn 識thức 明minh 不bất 自tự 在tại 。 以dĩ 依y 彼bỉ 諸chư 緣duyên 無vô 自tự 性tánh 。 故cố 云vân 求cầu 實thật 不bất 可khả 得đắc 。 二nhị 約ước 能năng 熏huân 等đẳng 法pháp 明minh 不bất 自tự 在tại 。 以dĩ 依y 本bổn 識thức 無vô 自tự 體thể 故cố 云vân 求cầu 。 實thật 不bất 可khả 得đắc 。 或hoặc 通thông 論luận 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 諸chư 法pháp 依y 識thức 故cố 於ư 諸chư 法pháp 求cầu 實thật 有hữu 不bất 得đắc 。 二nhị 本bổn 識thức 為vi 依y 故cố 於ư 本bổn 識thức 求cầu 實thật 無vô 不bất 得đắc 。 三tam 諸chư 法pháp 起khởi 識thức 故cố 於ư 諸chư 法pháp 求cầu 實thật 無vô 不bất 得đắc 。 四tứ 識thức 隨tùy 緣duyên 起khởi 故cố 於ư 本bổn 識thức 求cầu 實thật 有hữu 不bất 得đắc 。 或hoặc 開khai 為vi 八bát 句cú 。 謂vị 各các 有hữu 有hữu 無vô 俱câu 不bất 俱câu 四tứ 句cú 。 故cố 准chuẩn 思tư 可khả 見kiến 。 又hựu 釋thích 此thử 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 以dĩ 不bất 起khởi 不bất 異dị 起khởi 故cố 求cầu 不bất 起khởi 實thật 不bất 得đắc 。 是thị 故cố 不bất 起khởi 不bất 自tự 在tại 。 二nhị 以dĩ 起khởi 不bất 異dị 不bất 起khởi 故cố 求cầu 起khởi 實thật 不bất 得đắc 。 是thị 故cố 起khởi 亦diệc 不bất 自tự 在tại 。 三tam 以dĩ 無vô 二nhị 故cố 。 求cầu 二nhị 實thật 不bất 得đắc 。 是thị 故cố 無vô 俱câu 自tự 在tại 。 四tứ 不bất 礙ngại 二nhị 義nghĩa 故cố 求cầu 俱câu 非phi 實thật 不bất 得đắc 。 是thị 故cố 無vô 俱câu 非phi 自tự 在tại 。 何hà 以dĩ 如như 此thử 。 不bất 自tự 在tại 者giả 以dĩ 緣duyên 起khởi 自tự 在tại 故cố 。 何hà 故cố 不bất 實thật 者giả 以dĩ 緣duyên 起khởi 理lý 實thật 故cố 。 三tam 是thị 故cố 一nhất 切thiết 法pháp 下hạ 結kết 也dã 。 以dĩ 結kết 隨tùy 法pháp 故cố 在tại 宗tông 因nhân 後hậu 。 明minh 合hợp 隨tùy 喻dụ 故cố 在tại 喻dụ 後hậu 說thuyết 。 二nhị 俱câu 不bất 相tương 知tri 者giả 如như 上thượng 能năng 所sở 熏huân 中trung 各các 有hữu 有hữu 無vô 二nhị 義nghĩa 。 以dĩ 二nhị 有hữu 二nhị 無vô 各các 不bất 俱câu 故cố 不bất 得đắc 相tương 知tri 。 以dĩ 一nhất 有hữu 一nhất 無vô 一nhất 無vô 一nhất 有hữu 各các 無vô 二nhị 。 故cố 無vô 可khả 相tương 知tri 。 正chánh 由do 如như 是thị 不bất 知tri 。 等đẳng 故cố 得đắc 有hữu 一nhất 切thiết 法pháp 。 故cố 云vân 一nhất 切thiết 不bất 相tương 知tri 也dã 。 此thử 顯hiển 非phi 直trực 平bình 等đẳng 一nhất 味vị 。 不bất 壞hoại 諸chư 法pháp 。 亦diệc 乃nãi 只chỉ 由do 平bình 等đẳng 有hữu 諸chư 法pháp 也dã 。 四tứ 喻dụ 中trung 有hữu 四tứ 喻dụ 。 此thử 藏tạng 識thức 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 相tương 續tục 因nhân 果quả 依y 他tha 義nghĩa 。 二nhị 互hỗ 為vi 因nhân 果quả 生sanh 識thức 義nghĩa 。 三tam 受thọ 熏huân 義nghĩa 。 四tứ 相tương 依y 持trì 義nghĩa 。 初sơ 云vân 如như 駛sử 流lưu 者giả 唯duy 識thức 論luận 中trung 明minh 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 恆hằng 轉chuyển 如như 瀑bộc 流lưu 。 是thị 此thử 義nghĩa 也dã 。 此thử 中trung 無vô 絕tuyệt 是thị 彼bỉ 恆hằng 義nghĩa 。 流lưu 流lưu 是thị 彼bỉ 轉chuyển 義nghĩa 。 故cố 彼bỉ 論luận 云vân 。 恆hằng 言ngôn 遮già 斷đoạn 。 轉chuyển 表biểu 非phi 常thường 。 若nhược 細tế 別biệt 分phần/phân 凡phàm 水thủy 流lưu 時thời 要yếu 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 有hữu 能năng 流lưu 之chi 水thủy 。 曲khúc 有hữu 三tam 。 一nhất 水thủy 體thể 清thanh 淨tịnh 喻dụ 本bổn 識thức 。 是thị 如Như 來Lai 藏tạng 。 本bổn 性tánh 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 二nhị 土thổ/độ 雜tạp 成thành 濁trược 喻dụ 如Như 來Lai 藏tạng 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 為vi 無vô 明minh 所sở 染nhiễm 有hữu 其kỳ 染nhiễm 心tâm 。 三tam 遇ngộ 冷lãnh 成thành 水thủy 喻dụ 如Như 來Lai 藏tạng 還hoàn 與dữ 妄vọng 識thức 俱câu 成thành 本bổn 識thức 緣duyên 起khởi 。 故cố 楞lăng 伽già 云vân 。 如Như 來Lai 藏tạng 名danh 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 而nhi 與dữ 無vô 明minh 七thất 識thức 俱câu 等đẳng 。 二nhị 相tương/tướng 由do 故cố 流lưu 。 以dĩ 喻dụ 本bổn 識thức 自tự 相tương/tướng 義nghĩa 。 謂vị 後hậu 水thủy 推thôi 故cố 前tiền 得đắc 流lưu 。 或hoặc 前tiền 水thủy 引dẫn 故cố 後hậu 得đắc 流lưu 。 各các 有hữu 有hữu 力lực 無vô 力lực 等đẳng 。 互hỗ 不bất 相tương 知tri 。 而nhi 得đắc 流lưu 注chú 。 此thử 即tức 不bất 流lưu 之chi 流lưu 。 如như 云vân 江giang 河hà 競cạnh 注chú 而nhi 不bất 流lưu 。 此thử 之chi 謂vị 也dã 。 經kinh 中trung 名danh 流lưu 注chú 生sanh 滅diệt 。 唯duy 識thức 論luận 第đệ 三tam 云vân 。 如như 暴bạo 流lưu 水thủy 。 非phi 斷đoạn 非phi 常thường 。 相tương 續tục 長trường 時thời 有hữu 所sở 漂phiêu 溺nịch 。 此thử 識thức 亦diệc 爾nhĩ 。 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 生sanh 滅diệt 相tương 續tục 。 非phi 常thường 非phi 斷đoạn 。 漂phiêu 溺nịch 有hữu 情tình 。 令linh 不bất 出xuất 離ly 。 乃nãi 至chí 謂vị 此thử 識thức 性tánh 無vô 始thỉ 時thời 來lai 。 剎sát 那na 剎sát 那na 。 果quả 生sanh 因nhân 滅diệt 。 果quả 生sanh 故cố 非phi 斷đoạn 因nhân 滅diệt 故cố 非phi 常thường 。 非phi 斷đoạn 非phi 常thường 。 是thị 緣duyên 起khởi 理lý 。 乃nãi 至chí 應ưng 信tín 大Đại 乘Thừa 緣duyên 起khởi 正chánh 理lý 。 謂vị 此thử 正chánh 理lý 深thâm 妙diệu 離ly 言ngôn 。 因nhân 果quả 等đẳng 言ngôn 皆giai 假giả 施thi 設thiết 。 觀quán 現hiện 在tại 法pháp 有hữu 引dẫn 後hậu 用dụng 假giả 立lập 當đương 果quả 對đối 說thuyết 現hiện 因nhân 。 觀quán 現hiện 在tại 法pháp 有hữu 酬thù 前tiền 相tương/tướng 假giả 立lập 曾tằng 因nhân 對đối 說thuyết 現hiện 果quả 。 假giả 謂vị 現hiện 識thức 似tự 彼bỉ 相tương/tướng 現hiện 。 如như 是thị 因nhân 果quả 。 理lý 數số 顯hiển 然nhiên 遠viễn 離ly 二nhị 邊biên 契khế 會hội 中trung 道đạo 。 諸chư 有hữu 智trí 者giả 應ưng 順thuận 修tu 。 學học 又hựu 依y 楞lăng 伽già 云vân 。 剎sát 那na 息tức 煩phiền 亂loạn 寂tịch 靜tĩnh 離ly 所sở 作tác 。 一nhất 切thiết 法pháp 不bất 生sanh 。 我ngã 說thuyết 剎sát 那na 義nghĩa 初sơ 生sanh 即tức 有hữu 滅diệt 。 不bất 為vi 愚ngu 者giả 說thuyết 。 無vô 間gian 相tương 續tục 性tánh 妄vọng 想tưởng 之chi 所sở 熏huân 。 解giải 云vân 前tiền 論luận 中trung 生sanh 滅diệt 隔cách 念niệm 。 經kinh 中trung 生sanh 滅diệt 同đồng 念niệm 。 是thị 故cố 則tắc 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 之chi 生sanh 滅diệt (# 更cánh 思tư 之chi )# 。 經kinh 約ước 終chung 教giáo 。 是thị 不bất 生sanh 滅diệt 與dữ 生sanh 滅diệt 和hòa 合hợp 名danh 阿a 梨lê 耶da 識thức 等đẳng 故cố 。 論luận 約ước 始thỉ 教giáo 唯duy 生sanh 滅diệt 是thị 識thức 。 細tế 剋khắc 亦diệc 不bất 成thành 生sanh 滅diệt 。 以dĩ 生sanh 時thời 無vô 滅diệt 應ưng 非phi 有hữu 為vi 。 以dĩ 相tương/tướng 不bất 具cụ 故cố 。 若nhược 有hữu 滅diệt 應ưng 不bất 得đắc 生sanh 。 以dĩ 相tương 違vi 故cố 。 是thị 故cố 終chung 教giáo 中trung 同đồng 念niệm 。 以dĩ 各các 虛hư 假giả 故cố 不bất 相tương 礙ngại 也dã 。 又hựu 依y 真chân 心tâm 故cố 得đắc 同đồng 。 隨tùy 相tương/tướng 故cố 有hữu 異dị (# 更cánh 思tư 之chi )# 。 過quá 去khứ 滅diệt 能năng 成thành 生sanh 。 當đương 來lai 滅diệt 能năng 壞hoại 生sanh 。 生sanh 法pháp 能năng 壞hoại 過quá 滅diệt 能năng 成thành 當đương 滅diệt 。 又hựu 一nhất 滅diệt 相tương 望vọng 前tiền 生sanh 能năng 壞hoại 。 望vọng 後hậu 生sanh 能năng 成thành 。 一nhất 生sanh 相tương 望vọng 前tiền 滅diệt 能năng 壞hoại 。 望vọng 後hậu 滅diệt 能năng 成thành 是thị 故cố 相tương 續tục 無vô 絕tuyệt (# 更cánh 思tư 之chi )# 。 又hựu 生sanh 由do 滅diệt 起khởi 故cố 。 是thị 故cố 生sanh 中trung 具cụ 有hữu 滅diệt 。 具cụ 有hữu 滅diệt 故cố 。 令linh 生sanh 不bất 住trụ 還hoàn 復phục 成thành 滅diệt 。 滅diệt 由do 生sanh 有hữu 故cố 。 是thị 故cố 滅diệt 中trung 含hàm 於ư 生sanh 。 含hàm 於ư 生sanh 故cố 。 令linh 滅diệt 不bất 住trụ 還hoàn 復phục 成thành 生sanh 。 是thị 故cố 生sanh 滅diệt 交giao 涉thiệp 。 前tiền 後hậu 同đồng 時thời 。 不bất 相tương 障chướng 礙ngại 。 流lưu 注chú 不bất 斷đoạn 。 又hựu 一nhất 生sanh 相tương/tướng 中trung 有hữu 四tứ 種chủng 滅diệt 義nghĩa 。 同đồng 時thời 具cụ 足túc 。 一nhất 性tánh 不bất 成thành 就tựu 名danh 滅diệt 。 二nhị 由do 滅diệt 故cố 起khởi 是thị 故cố 具cụ 滅diệt 。 三tam 能năng 成thành 滅diệt 故cố 具cụ 滅diệt 。 四tứ 由do 生sanh 滅diệt 俱câu 是thị 夢mộng 妄vọng 計kế 妄vọng 中trung 看khán 有hữu 前tiền 後hậu 。 理lý 實thật 照chiếu 時thời 皆giai 無vô 前tiền 後hậu 。 是thị 故cố 生sanh 時thời 還hoàn 有hữu 滅diệt 也dã 。 (# 更cánh 思tư 之chi )# 前tiền 念niệm 滅diệt 流lưu 流lưu 至chí 於ư 生sanh 。 後hậu 念niệm 生sanh 流lưu 流lưu 至chí 於ư 滅diệt 。 生sanh 滅diệt 二nhị 流lưu 故cố 云vân 流lưu 流lưu 。 未vị 得đắc 治trị 道đạo 已dĩ 前tiền 無vô 暫tạm 停đình 止chỉ 故cố 云vân 無vô 絕tuyệt 已dĩ 。 二nhị 流lưu 各các 無vô 等đẳng 不bất 相tương 知tri 也dã 。 三tam 依y 風phong 故cố 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 依y 風phong 得đắc 流lưu 。 喻dụ 藏tạng 識thức 因nhân 相tương/tướng 義nghĩa 。 謂vị 依y 惑hoặc 業nghiệp 風phong 熏huân 習tập 種chủng 子tử 而nhi 漂phiêu 流lưu 故cố 。 此thử 約ước 因nhân 相tương/tướng 辨biện 。 二nhị 依y 風phong 起khởi 浪lãng 。 楞lăng 伽già 云vân 。 藏tạng 識thức 海hải 常thường 住trụ 。 境cảnh 界giới 風phong 所sở 動động 。 種chủng 種chủng 諸chư 識thức 浪lãng 。 騰đằng 躍dược 而nhi 轉chuyển 生sanh 。 唯duy 識thức 第đệ 三tam 云vân 。 又hựu 如như 瀑bộc 流lưu 雖tuy 風phong 等đẳng 擊kích 起khởi 諸chư 波ba 浪lãng 而nhi 流lưu 不bất 斷đoạn 。 此thử 識thức 亦diệc 爾nhĩ 。 雖tuy 遇ngộ 眾chúng 緣duyên 起khởi 眼nhãn 等đẳng 識thức 而nhi 恆hằng 相tương 續tục 。 此thử 中trung 一nhất 風phong 吹xuy 故cố 流lưu 。 二nhị 由do 水thủy 故cố 流lưu 。 故cố 云vân 流lưu 流lưu 。 互hỗ 依y 無vô 性tánh 。 各các 不bất 相tương 知tri 。 或hoặc 種chủng 子tử 流lưu 及cập 所sở 依y 識thức 流lưu 等đẳng 。 雖tuy 不bất 相tương 知tri 而nhi 有hữu 流lưu 。 上thượng 文văn 業nghiệp 不bất 知tri 心tâm 准chuẩn 之chi 。 四tứ 依y 地địa 高cao 下hạ 故cố 流lưu 。 喻dụ 本bổn 識thức 果quả 相tương/tướng 義nghĩa 。 依y 種chủng 種chủng 受thọ 生sanh 地địa 報báo 故cố 流lưu 。 人nhân 天thiên 處xứ 為vi 高cao 。 惡ác 道đạo 處xứ 為vi 下hạ 。 此thử 約ước 果quả 相tương/tướng 。 此thử 中trung 心tâm 與dữ 報báo 為vi 二nhị 。 無vô 性tánh 故cố 不bất 相tương 知tri 。 上thượng 報báo 不bất 知tri 受thọ 等đẳng 准chuẩn 之chi 。 或hoặc 帶đái 物vật 而nhi 流lưu 。 故cố 唯duy 識thức 云vân 。 又hựu 如như 瀑bộc 流lưu 漂phiêu 水thủy 上thượng 下hạ 魚ngư 草thảo 等đẳng 物vật 隨tùy 經kinh 不bất 捨xả 。 此thử 識thức 亦diệc 爾nhĩ 。 與dữ 內nội 習tập 氣khí 外ngoại 觸xúc 等đẳng 法pháp 恆hằng 相tương 隨tùy 轉chuyển 也dã 。 第đệ 二nhị 燈đăng 焰diễm 喻dụ 成thành 依y 者giả 有hữu 三tam 義nghĩa 一nhất 生sanh 識thức 義nghĩa 。 二nhị 互hỗ 為vi 因nhân 果quả 義nghĩa 。 三tam 執chấp 受thọ 義nghĩa 。 初sơ 生sanh 識thức 者giả 如như 依y 前tiền 焰diễm 燒thiêu 炷chú 故cố 後hậu 焰diễm 得đắc 生sanh 。 明minh 照chiếu 前tiền 境cảnh 但đãn 一nhất 念niệm 故cố 不bất 暫tạm 停đình 。 六lục 識thức 亦diệc 爾nhĩ 。 名danh 言ngôn 等đẳng 依y 本bổn 種chủng 子tử 識thức 故cố 能năng 生sanh 後hậu 識thức 照chiếu 於ư 境cảnh 界giới 。 前tiền 滅diệt 後hậu 生sanh 間gian 無vô 暫tạm 停đình 。 此thử 中trung 以dĩ 本bổn 識thức 如như 爐lô 油du 識thức 中trung 諸chư 種chủng 子tử 如như 燈đăng 炷chú 。 所sở 生sanh 現hiện 行hành 六lục 識thức 如như 炎diễm 無vô 體thể 速tốc 滅diệt 故cố 不bất 相tương 知tri 。 二nhị 俱câu 不bất 相tương 知tri 者giả 古cổ 人nhân 云vân 。 炎diễm 爐lô 為vi 二nhị 。 炷chú 油du 為vi 二nhị 。 四tứ 法pháp 和hòa 合hợp 而nhi 生sanh 。 各các 不bất 相tương 知tri 。 此thử 恐khủng 無vô 理lý 。 文văn 意ý 似tự 取thủ 前tiền 焰diễm 後hậu 焰diễm 為vi 二nhị 。 由do 速tốc 滅diệt 不bất 住trụ 無vô 體thể 可khả 以dĩ 相tương 知tri 。 六lục 識thức 依y 本bổn 無vô 體thể 亦diệc 爾nhĩ 。 心tâm 不bất 知tri 受thọ 等đẳng 准chuẩn 之chi 。 二nhị 同đồng 時thời 互hỗ 為vi 因nhân 果quả 義nghĩa 。 如như 攝nhiếp 論luận 第đệ 二nhị 云vân 。 論luận 曰viết 。 譬thí 如như 燈đăng 光quang 。 與dữ 燈đăng 炷chú 生sanh 及cập 燒thiêu 燃nhiên 一nhất 時thời 更cánh 互hỗ 為vi 因nhân 。 釋thích 曰viết 。 由do 炷chú 體thể 依y 止chỉ 能năng 生sanh 光quang 炎diễm 故cố 。 炷chú 是thị 光quang 炎diễm 生sanh 因nhân 。 光quang 炎diễm 則tắc 此thử 生sanh 剎sát 那na 中trung 由do 能năng 燒thiêu 燃nhiên 炷chú 。 光quang 炎diễm 則tắc 為vi 炷chú 燒thiêu 燃nhiên 因nhân (# 乃nãi 至chí 云vân 云vân )# 。 論luận 曰viết 。 應ưng 知tri 本bổn 識thức 與dữ 能năng 熏huân 習tập 更cánh 互hỗ 為vi 因nhân 。 其kỳ 義nghĩa 亦diệc 爾nhĩ 。 如như 識thức 為vi 染nhiễm 污ô 法pháp 因nhân 。 染nhiễm 污ô 法pháp 為vi 識thức 因nhân 。 釋thích 曰viết 。 此thử 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 為vi 種chủng 子tử 生sanh 因nhân 。 若nhược 無vô 此thử 識thức 三tam 業nghiệp 生sanh 滅diệt 無vô 可khả 依y 處xứ 。 如như 體thể 謝tạ 滅diệt 功công 能năng 亦diệc 爾nhĩ 。 故cố 由do 此thử 識thức 諸chư 法pháp 體thể 生sanh 。 功công 能năng 亦diệc 立lập 。 是thị 故cố 本bổn 識thức 為vi 彼bỉ 生sanh 因nhân 。 彼bỉ 法pháp 亦diệc 爾nhĩ 。 若nhược 彼bỉ 法pháp 無vô 此thử 識thức 。 起khởi 在tại 現hiện 在tại 無vô 有hữu 道Đạo 理lý 。 轉chuyển 後hậu 異dị 前tiền 此thử 變biến 異dị 是thị 彼bỉ 法pháp 果quả 。 解giải 云vân 。 此thử 中trung 前tiền 念niệm 炎diễm 炷chú 同đồng 一nhất 剎sát 那na 。 更cánh 互hỗ 生sanh 燒thiêu 。 各các 有hữu 因nhân 果quả 亦diệc 同đồng 時thời 謝tạ 滅diệt 。 後hậu 炎diễm 亦diệc 爾nhĩ 故cố 云vân 炎diễm 炎diễm 。 未vị 至chí 治trị 際tế 此thử 法pháp 恆hằng 起khởi 。 故cố 不bất 暫tạm 停đình 。 以dĩ 二nhị 因nhân 二nhị 果quả 不bất 俱câu 故cố 不bất 相tương 知tri 。 一nhất 因nhân 一nhất 果quả 無vô 二nhị 故cố 無vô 可khả 知tri 。 又hựu 亦diệc 能năng 燒thiêu 炷chú 之chi 炎diễm 及cập 炷chú 所sở 生sanh 之chi 炎diễm 故cố 云vân 炎diễm 炎diễm 。 以dĩ 生sanh 理lý 不bất 停đình 故cố 則tắc 是thị 燒thiêu 。 燒thiêu 理lý 亦diệc 爾nhĩ 故cố 云vân 不bất 暫tạm 停đình 。 不bất 相tương 知tri 如như 上thượng 。 此thử 中trung 互hỗ 為vi 因nhân 果quả 義nghĩa 略lược 作tác 二nhị 重trọng/trùng 。 各các 有hữu 三tam 門môn 。 一nhất 護hộ 過quá 。 二nhị 顯hiển 德đức 。 三tam 示thị 過quá 。 如như 問vấn 答đáp 中trung (# 云vân 云vân )# 。 三tam 執chấp 受thọ 義nghĩa 者giả 。 此thử 中trung 明minh 燈đăng 有hữu 二nhị 功công 能năng 。 一nhất 內nội 燒thiêu 炷chú 燋tiều 。 二nhị 外ngoại 發phát 光quang 照chiếu 。 喻dụ 此thử 本bổn 識thức 有hữu 內nội 外ngoại 執chấp 持trì 。 瑜du 伽già 云vân 。 此thử 識thức 執chấp 受thọ 有hữu 二nhị 。 一nhất 內nội 執chấp 受thọ 種chủng 及cập 五ngũ 根căn 身thân 。 二nhị 外ngoại 執chấp 受thọ 器khí 世thế 間gian 。 猶do 如như 燈đăng 炎diễm 內nội 執chấp 膏cao 炷chú 外ngoại 發phát 光quang 明minh 。 此thử 之chi 謂vị 也dã 。 此thử 內nội 外ngoại 二nhị 故cố 云vân 炎diễm 炎diễm 。 恆hằng 執chấp 無vô 間gian 故cố 云vân 不bất 停đình 。 內nội 外ngoại 為vi 二nhị 。 以dĩ 無vô 性tánh 故cố 。 不bất 相tương 知tri 也dã 。 第đệ 三tam 風phong 喻dụ 熏huân 習tập 義nghĩa 者giả 。 此thử 中trung 風phong 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 有hữu 力lực 能năng 動động 他tha 。 喻dụ 轉chuyển 識thức 能năng 熏huân 成thành 種chủng 子tử 等đẳng 。 二nhị 無vô 體thể 義nghĩa 。 謂vị 此thử 風phong 不bất 能năng 自tự 現hiện 動động 相tương/tướng 。 要yếu 吹xuy 物vật 令linh 動động 方phương 知tri 風phong 相tương/tướng 。 此thử 動động 乃nãi 是thị 物vật 動động 故cố 知tri 風phong 無vô 自tự 體thể 。 諸chư 能năng 熏huân 法pháp 不bất 能năng 自tự 成thành 種chủng 子tử 。 要yếu 熏huân 本bổn 識thức 成thành 種chủng 子tử 已dĩ 方phương 顯hiển 能năng 熏huân 。 此thử 種chủng 乃nãi 是thị 識thức 種chủng 。 故cố 知tri 能năng 熏huân 無vô 性tánh 。 二nhị 俱câu 不bất 相tương 知tri 者giả 風phong 物vật 為vi 二nhị 。 依y 物vật 之chi 動động 則tắc 風phong 無vô 性tánh 。 隨tùy 風phong 之chi 物vật 物vật 無vô 自tự 性tánh 。 亦diệc 二nhị 無vô 二nhị 有hữu 不bất 俱câu 。 一nhất 無vô 一nhất 有hữu 無vô 能năng 所sở 。 故cố 各các 不bất 知tri 也dã 。 識thức 中trung 亦diệc 爾nhĩ 准chuẩn 之chi 。 故cố 云vân 諸chư 法pháp 亦diệc 如như 是thị 。 第đệ 四tứ 地địa 喻dụ 相tương 依y 持trì 義nghĩa 。 如như 地địa 輪luân 依y 水thủy 輪luân 水thủy 輪luân 依y 風phong 輪luân 風phong 輪luân 依y 虛hư 空không 虛hư 空không 無vô 所sở 依y 。 心tâm 義nghĩa 亦diệc 爾nhĩ 。 境cảnh 界giới 依y 妄vọng 心tâm 妄vọng 心tâm 依y 本bổn 識thức 本bổn 識thức 依y 淨tịnh 心tâm 淨tịnh 。 心tâm 無vô 所sở 依y 。 又hựu 釋thích 現hiện 行hành 依y 種chủng 子tử 種chủng 子tử 依y 本bổn 識thức 本bổn 識thức 依y 真Chân 如Như 真Chân 如Như 無vô 所sở 依y 。 不bất 知tri 者giả 空không 與dữ 風phong 為vi 依y 。 自tự 無vô 體thể 故cố 不bất 知tri 風phong 。 風phong 與dữ 水thủy 為vi 依y 自tự 依y 空không 故cố 無vô 力lực 能năng 知tri 水thủy 。 水thủy 望vọng 地địa 亦diệc 爾nhĩ 。 識thức 中trung 亦diệc 准chuẩn 之chi 。 上thượng 來lai 答đáp 後hậu 遮già 救cứu 難nan 竟cánh 。 第đệ 二nhị 答đáp 前tiền 本bổn 難nạn/nan 中trung 五ngũ 偈kệ 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 二nhị 正chánh 答đáp 前tiền 難nạn/nan 。 後hậu 三tam 便tiện 顯hiển 觀quán 門môn 。 前tiền 中trung 難nạn/nan 云vân 。 心tâm 性tánh 既ký 一nhất 。 云vân 何hà 能năng 生sanh 。 種chủng 種chủng 果quả 報báo 。 今kim 答đáp 以dĩ 隨tùy 諸chư 轉chuyển 識thức 熏huân 習tập 故cố 生sanh 。 非phi 是thị 一nhất 心tâm 自tự 作tác 種chủng 種chủng 故cố 云vân 眼nhãn 耳nhĩ 乃nãi 至chí 因nhân 此thử 轉chuyển 眾chúng 苦khổ 。 前tiền 或hoặc 至chí 善thiện 趣thú 等đẳng 五ngũ 對đối 皆giai 約ước 報báo 辨biện 。 故cố 通thông 云vân 眾chúng 苦khổ 也dã 。 此thử 中trung 眼nhãn 等đẳng 五ngũ 識thức 可khả 知tri 。 心tâm 是thị 本bổn 識thức 有hữu 集tập 起khởi 義nghĩa 故cố 。 意ý 是thị 末mạt 那na 有hữu 思tư 量lượng 義nghĩa 故cố 。 情tình 是thị 識thức 則tắc 第đệ 六lục 是thị 了liễu 別biệt 義nghĩa 故cố 。 此thử 八bát 各các 有hữu 根căn 。 五ngũ 根căn 可khả 知tri 。 意ý 為vi 第đệ 六lục 根căn 。 七thất 八bát 互hỗ 為vi 根căn 。 皆giai 有hữu 生sanh 識thức 義nghĩa 。 是thị 故cố 云vân 情tình 根căn 。 因nhân 此thử 能năng 所sở 熏huân 和hòa 合hợp 轉chuyển 眾chúng 苦khổ 。 疑nghi 云vân 既ký 隨tùy 熏huân 轉chuyển 眾chúng 苦khổ 即tức 是thị 成thành 多đa 心tâm 。 云vân 何hà 仍nhưng 說thuyết 唯duy 一nhất 心tâm 耶da 。 答đáp 云vân 此thử 能năng 熏huân 諸chư 法pháp 若nhược 是thị 實thật 可khả 使sử 隨tùy 熏huân 失thất 一nhất 心tâm 。 眾chúng 苦khổ 既ký 虛hư 假giả 故cố 得đắc 一nhất 心tâm 實thật 不bất 轉chuyển 疑nghi 云vân 若nhược 實thật 不bất 轉chuyển 云vân 何hà 前tiền 言ngôn 隨tùy 熏huân 轉chuyển 眾chúng 苦khổ 。 答đáp 云vân 但đãn 示thị 現hiện 轉chuyển 非phi 是thị 實thật 轉chuyển 。 疑nghi 云vân 於ư 法pháp 性tánh 若nhược 有hữu 此thử 示thị 現hiện 亦diệc 得đắc 相tương 違vi 。 答đáp 云vân 但đãn 隨tùy 他tha 有hữu 示thị 現hiện 。 於ư 彼bỉ 法Pháp 中trung 。 無vô 此thử 示thị 也dã 。 何hà 以dĩ 無vô 者giả 以dĩ 示thị 現hiện 無vô 所sở 有hữu 故cố 。 此thử 偈kệ 中trung 上thượng 半bán 明minh 不bất 染nhiễm 而nhi 染nhiễm 。 下hạ 半bán 明minh 染nhiễm 而nhi 不bất 染nhiễm 。 下hạ 三tam 偈kệ 便tiện 明minh 三tam 無vô 性tánh 觀quán 。 初sơ 一nhất 遍biến 計kế 無vô 相tướng 觀quán 。 謂vị 上thượng 八bát 識thức 等đẳng 。 約ước 執chấp 但đãn 是thị 虛hư 妄vọng 。 都đô 無vô 所sở 有hữu 故cố 云vân 也dã 。 次thứ 一nhất 明minh 依y 他tha 無vô 生sanh 觀quán 初sơ 句cú 觀quán 。 方phương 便tiện 尋tầm 思tư 等đẳng 。 次thứ 句cú 觀quán 境cảnh 有hữu 者giả 是thị 前tiền 眼nhãn 耳nhĩ 等đẳng 。 無vô 所sở 有hữu 者giả 。 以dĩ 眾chúng 緣duyên 無vô 性tánh 故cố 空không 也dã 。 次thứ 句cú 正chánh 觀quán 以dĩ 見kiến 無vô 所sở 有hữu 理lý 故cố 云vân 不bất 倒đảo 也dã 。 下hạ 句cú 釋thích 云vân 。 以dĩ 得đắc 見kiến 法pháp 之chi 眼nhãn 不bất 雜tạp 無vô 明minh 故cố 云vân 淨tịnh 也dã 。 後hậu 一nhất 明minh 真chân 實thật 無vô 性tánh 性tánh 觀quán 。 於ư 中trung 虛hư 妄vọng 是thị 所sở 執chấp 性tánh 。 非phi 妄vọng 是thị 無vô 相tướng 性tánh 。 實thật 是thị 無vô 生sanh 性tánh 。 不bất 實thật 是thị 依y 他tha 性tánh 。 二nhị 觀quán 若nhược 成thành 。 是thị 出xuất 世thế 間gian 。 二nhị 觀quán 若nhược 無vô 是thị 世thế 間gian 。 約ước 觀quán 智trí 說thuyết 。 此thử 等đẳng 有hữu 無vô 相tướng 待đãi 不bất 實thật 。 故cố 云vân 但đãn 有hữu 假giả 言ngôn 說thuyết 。 有hữu 無vô 俱câu 亡vong 方phương 入nhập 無vô 性tánh 性tánh 觀quán 也dã 。 此thử 應ưng 廣quảng 說thuyết 三tam 性tánh 二nhị 性tánh 等đẳng 觀quán 約ước 解giải 約ước 行hành 分phân 之chi 。

第đệ 二nhị 教giáo 化hóa 甚thậm 深thâm 何hà 故cố 來lai 者giả 。 前tiền 明minh 攝nhiếp 心tâm 入nhập 理lý 。 此thử 辨biện 後hậu 智trí 救cứu 生sanh 。 財tài 是thị 法Pháp 財tài 故cố 也dã 。 於ư 中trung 先tiên 問vấn 後hậu 答đáp 。 此thử 中trung 問vấn 答đáp 似tự 少thiểu 不bất 同đồng 准chuẩn 答đáp 取thủ 問vấn 。 問vấn 中trung 應ưng 云vân 。 如Như 來Lai 既ký 十thập 隨tùy 教giáo 化hóa 。 云vân 何hà 復phục 說thuyết 。 眾chúng 生sanh 則tắc 非phi 眾chúng 生sanh 。 答đáp 中trung 明minh 身thân 命mạng 等đẳng 皆giai 空không 故cố 。 是thị 十thập 隨tùy 教giáo 化hóa 則tắc 非phi 教giáo 化hóa 。 以dĩ 眾chúng 生sanh 非phi 眾chúng 生sanh 。 教giáo 化hóa 亦diệc 非phi 教giáo 化hóa 。 此thử 有hữu 何hà 失thất 。 又hựu 准chuẩn 問vấn 取thủ 答đáp 。 難nạn/nan 意ý 云vân 。 如như 覺giác 首thủ 所sở 說thuyết 。 眾chúng 生sanh 既ký 空không 。 云vân 何hà 教giáo 化hóa 。 教giáo 化hóa 之chi 時thời 若nhược 如như 聖thánh 智trí 稱xưng 理lý 見kiến 空không 。 則tắc 不bất 成thành 化hóa 。 若nhược 同đồng 凡phàm 執chấp 橫hoạnh/hoành 計kế 為vi 有hữu 。 即tức 不bất 能năng 化hóa 。 此thử 是thị 有hữu 無vô 相tướng 違vi 難nạn/nan 。 答đáp 意ý 眾chúng 生sanh 是thị 空không 空không 是thị 眾chúng 生sanh 。 大đại 品phẩm 云vân 。 非phi 以dĩ 空không 色sắc 故cố 名danh 色sắc 空không 但đãn 以dĩ 色sắc 即tức 是thị 空không 。 空không 即tức 是thị 色sắc 。 解giải 云vân 。 以dĩ 即tức 色sắc 之chi 空không 方phương 是thị 真chân 空không 非phi 斷đoạn 空không 故cố 此thử 非phi 凡phàm 智trí 境cảnh 也dã 。 則tắc 為vi 如như 此thử 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 如như 此thử 十thập 隨tùy 說thuyết 。 如như 此thử 法Pháp 門môn 。 方phương 為vi 真chân 教giáo 化hóa 。 難nạn/nan 問vấn 中trung 二nhị 。 初sơ 一nhất 句cú 舉cử 正chánh 義nghĩa 。 二nhị 云vân 何hà 下hạ 顯hiển 相tương 違vi 。 於ư 中trung 古cổ 人nhân 將tương 隨tùy 身thân 是thị 總tổng 。 今kim 初sơ 一nhất 是thị 總tổng 餘dư 十thập 是thị 別biệt 。 初sơ 一nhất 是thị 發phát 心tâm 時thời 得đắc 道Đạo 時thời 等đẳng 。 論luận 云vân 。 難nạn 處xứ 生sanh 者giả 待đãi 時thời 故cố 。 二nhị 隨tùy 其kỳ 報báo 命mạng 。 或hoặc 長trường 時thời 或hoặc 短đoản 時thời 應ưng 受thọ 化hóa 故cố 。 則tắc 於ư 彼bỉ 時thời 。 而nhi 教giáo 化hóa 之chi 。 三tam 隨tùy 其kỳ 所sở 受thọ 身thân 時thời 。 如như 待đãi 得đắc 人nhân 身thân 方phương 教giáo 化hóa 等đẳng 。 四tứ 隨tùy 所sở 作tác 行hành 業nghiệp 時thời 。 如như 待đãi 作tác 惡ác 行hành 方phương 得đắc 法Pháp 忍nhẫn 。 如như 淨tịnh 諸chư 業nghiệp 障chướng 。 經kinh 說thuyết 善thiện 行hành 等đẳng 准chuẩn 之chi 。 五ngũ 隨tùy 當đương 起khởi 何hà 欲dục 樂lạc 而nhi 受thọ 化hóa 時thời 。 六lục 隨tùy 起khởi 何hà 誓thệ 願nguyện 而nhi 受thọ 化hóa 時thời 。 七thất 隨tùy 起khởi 何hà 意ý 念niệm 何hà 事sự 時thời 。 八bát 隨tùy 起khởi 何hà 方phương 便tiện 而nhi 欲dục 造tạo 修tu 時thời 。 九cửu 隨tùy 起khởi 何hà 思tư 惟duy 照chiếu 察sát 時thời 。 十thập 隨tùy 起khởi 何hà 籌trù 量lượng 計kế 度độ 時thời 。 十thập 一nhất 隨tùy 起khởi 何hà 等đẳng 見kiến 應ưng 受thọ 化hóa 故cố 。 如Như 來Lai 爾nhĩ 時thời 。 則tắc 便tiện 化hóa 之chi 。 既ký 如như 此thử 隨tùy 機cơ 屈khuất 曲khúc 教giáo 化hóa 。 而nhi 說thuyết 眾chúng 生sanh 則tắc 非phi 眾chúng 生sanh 。 其kỳ 理lý 安an 在tại 。 第đệ 二nhị 答đáp 中trung 二nhị 。 初sơ 一nhất 偈kệ 讚tán 德đức 勸khuyến 聽thính 。 上thượng 半bán 歎thán 文Văn 殊Thù 德đức 以dĩ 智trí 中trung 不bất 雜tạp 無vô 明minh 故cố 云vân 明minh 智trí 。 能năng 照chiếu 唯duy 心tâm 之chi 理lý 故cố 云vân 境cảnh 界giới 。 何hà 故cố 恆hằng 照chiếu 此thử 境cảnh 者giả 以dĩ 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 寂tịch 滅diệt 行hành 故cố 。 後hậu 九cửu 偈kệ 中trung 二nhị 。 初sơ 七thất 正chánh 答đáp 前tiền 問vấn 。 後hậu 二nhị 遮già 難nạn/nan 重trọng/trùng 答đáp 。 前tiền 中trung 隨tùy 時thời 一nhất 問vấn 無vô 答đáp 。 以dĩ 總tổng 不bất 離ly 別biệt 故cố 。 初sơ 三tam 偈kệ 答đáp 隨tùy 身thân 一nhất 問vấn 。 次thứ 二nhị 答đáp 隨tùy 命mạng 一nhất 問vấn 。 次thứ 一nhất 答đáp 隨tùy 行hành 一nhất 問vấn 。 後hậu 一nhất 通thông 答đáp 餘dư 七thất 問vấn 。 初sơ 中trung 先tiên 二nhị 明minh 人nhân 空không 。 初sơ 一nhất 昔tích 來lai 謂vị 我ngã 在tại 身thân 中trung 故cố 。 今kim 明minh 身thân 無vô 我ngã 亦diệc 無vô 。 則tắc 以dĩ 界giới 分phân 別biệt 觀quán 觀quán 是thị 身thân 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 則tắc 達đạt 所sở 執chấp 身thân 中trung 我ngã 有hữu 即tức 是thị 無vô 也dã 。 次thứ 一nhất 昔tích 來lai 謂vị 身thân 依y 止chỉ 於ư 我ngã 。 今kim 明minh 我ngã 無vô 身thân 亦diệc 無vô 。 則tắc 尋tầm 能năng 依y 身thân 分phần/phân 觀quán 所sở 依y 之chi 我ngã 不bất 可khả 得đắc 。 故cố 則tắc 於ư 身thân 不bất 著trước 也dã 。 次thứ 一nhất 以dĩ 內nội 類loại 外ngoại 明minh 法pháp 無vô 我ngã 。 於ư 中trung 初sơ 二nhị 句cú 標tiêu 次thứ 一nhất 句cú 釋thích 下hạ 句cú 益ích 。 如như 此thử 隨tùy 身thân 則tắc 非phi 隨tùy 故cố 。 不bất 異dị 眾chúng 生sanh 。 則tắc 非phi 眾chúng 生sanh 。 是thị 故cố 無vô 失thất 也dã 。 就tựu 答đáp 隨tùy 命mạng 二nhị 偈kệ 中trung 。 初sơ 一nhất 觀quán 境cảnh 後hậu 一nhất 觀quán 智trí 。 前tiền 中trung 身thân 謂vị 名danh 色sắc 則tắc 果quả 報báo 身thân 。 命mạng 謂vị 正chánh 受thọ 生sanh 識thức 則tắc 是thị 本bổn 識thức 。 本bổn 識thức 與dữ 身thân 從tùng 始thỉ 至chí 終chung 。 更cánh 互hỗ 因nhân 果quả 和hòa 合hợp 無vô 二nhị 。 喻dụ 說thuyết 可khả 知tri 。 此thử 互hỗ 為vi 因nhân 果quả 非phi 二Nhị 乘Thừa 愚ngu 夫phu 亂loạn 識thức 境cảnh 。 故cố 言ngôn 不bất 可khả 知tri 。 此thử 義nghĩa 誰thùy 能năng 知tri 。 以dĩ 智trí 者giả 能năng 觀quán 察sát 故cố 則tắc 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 法pháp 如như 智trí 也dã 。 所sở 以dĩ 得đắc 知tri 身thân 命mạng 更cánh 互hỗ 為vi 因nhân 緣duyên 者giả 。 以dĩ 分phân 別biệt 依y 他tha 無vô 常thường 法pháp 更cánh 互hỗ 為vi 因nhân 故cố 有hữu 身thân 命mạng 。 以dĩ 常thường 住trụ 法pháp 不bất 成thành 因nhân 故cố 既ký 云vân 無vô 常thường 。 即tức 有hữu 非phi 有hữu 各các 無vô 自tự 性tánh 故cố 。 云vân 空không 無vô 我ngã 。 及cập 離ly 增tăng 益ích 損tổn 減giảm 等đẳng 一nhất 切thiết 相tương/tướng 。 就tựu 答đáp 隨tùy 行hành 一nhất 偈kệ 中trung 。 由do 本bổn 識thức 與dữ 意ý 識thức 諸chư 熏huân 習tập 法pháp 更cánh 互hỗ 為vi 因nhân 故cố 。 業nghiệp 功công 能năng 生sanh 非phi 有hữu 人nhân 法pháp 等đẳng 故cố 云vân 無vô 我ngã 猶do 如như 夢mộng 。 非phi 唯duy 業nghiệp 行hành 獨độc 絕tuyệt 二nhị 我ngã 。 業nghiệp 所sở 得đắc 報báo 我ngã 性tánh 亦diệc 寂tịch 故cố 。 其kỳ 因nhân 果quả 似tự 前tiền 後hậu 異dị 。 無vô 我ngã 義nghĩa 同đồng 曾tằng 無vô 異dị 也dã 。 次thứ 一nhất 偈kệ 答đáp 後hậu 七thất 問vấn 。 以dĩ 隨tùy 欲dục 樂lạc 等đẳng 七thất 皆giai 是thị 心tâm 數số 。 依y 心tâm 王vương 不bất 自tự 在tại 故cố 。 故cố 舉cử 心tâm 王vương 總tổng 收thu 通thông 答đáp 。 故cố 云vân 唯duy 以dĩ 心tâm 為vi 主chủ 故cố 。 又hựu 釋thích 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 法pháp 唯duy 是thị 自tự 心tâm 變biến 異dị 所sở 作tác 心tâm 為vi 其kỳ 本bổn 故cố 云vân 主chủ 也dã 。 然nhiên 愚ngu 夫phu 不bất 了liễu 唯duy 心tâm 義nghĩa 故cố 。 妄vọng 隨tùy 分phân 別biệt 起khởi 此thử 欲dục 樂lạc 等đẳng 七thất 種chủng 心tâm 念niệm 。 以dĩ 皆giai 取thủ 相tương/tướng 故cố 悉tất 是thị 顛điên 倒đảo 。 是thị 顛điên 倒đảo 故cố 則tắc 。 空không 無vô 所sở 有hữu 。 是thị 故cố 隨tùy 之chi 則tắc 非phi 隨tùy 也dã 。 下hạ 釋thích 遮già 難nạn/nan 。 恐khủng 有hữu 難nạn/nan 言ngôn 。 若nhược 眾chúng 生sanh 如như 此thử 則tắc 空không 自tự 是thị 法Pháp 門môn 。 隨tùy 亦diệc 爾nhĩ 者giả 何hà 須tu 更cánh 化hóa 。 釋thích 云vân 。 以dĩ 不bất 能năng 解giải 諸chư 法pháp 則tắc 是thị 無vô 二nhị 故cố 。 是thị 故cố 化hóa 之chi 。 又hựu 更cánh 難nan 云vân 。 則tắc 此thử 不bất 解giải 真chân 實thật 之chi 眾chúng 生sanh 豈khởi 不bất 則tắc 是thị 空không 耶da 。 釋thích 云vân 。 以dĩ 從tùng 緣duyên 起khởi 故cố 非phi 無vô 。 速tốc 滅diệt 不bất 住trụ 故cố 非phi 有hữu 。 此thử 二nhị 不bất 二nhị 是thị 眾chúng 生sanh 故cố 云vân 無vô 異dị 相tướng 。 是thị 故cố 得đắc 教giáo 化hóa 。 前tiền 偈kệ 明minh 須tu 化hóa 。 後hậu 偈kệ 明minh 成thành 化hóa 。

第đệ 三tam 業nghiệp 果quả 甚thậm 深thâm 內nội 先tiên 難nạn/nan 後hậu 明minh 。 難nạn/nan 中trung 二nhị 。 先tiên 舉cử 法pháp 正chánh 難nạn/nan 。 後hậu 然nhiên 法pháp 性tánh 下hạ 遮già 救cứu 重trọng/trùng 難nạn/nan 。 此thử 中trung 難nạn/nan 意ý 。 若nhược 四tứ 大đại 中trung 無vô 我ngã 者giả 誰thùy 作tác 善thiện 惡ác 。 誰thùy 能năng 受thọ 報báo 。 此thử 中trung 執chấp 有hữu 作tác 用dụng 應ưng 有hữu 作tác 者giả 。 是thị 以dĩ 用dụng 徵trưng 體thể 難nạn/nan 。 設thiết 小Tiểu 乘Thừa 救cứu 言ngôn 。 雖tuy 無vô 我ngã 人nhân 作tác 者giả 然nhiên 有hữu 善thiện 惡ác 因nhân 果quả 法pháp 故cố 得đắc 如như 此thử 也dã 。 猶do 是thị 法pháp 執chấp 。 故cố 重trọng/trùng 難nạn/nan 云vân 。 然nhiên 於ư 法pháp 性tánh 。 無vô 善thiện 無vô 惡ác 。 此thử 顯hiển 法pháp 空không 。 既ký 於ư 法pháp 性tánh 空không 無vô 善thiện 惡ác 。 若nhược 無vô 作tác 者giả 。 更cánh 因nhân 何hà 法pháp 而nhi 有hữu 業nghiệp 果quả 。 故cố 知tri 有hữu 我ngã 。 我ngã 既ký 實thật 有hữu 無vô 我ngã 之chi 理lý 安an 在tại 。 難nạn/nan 意ý 如như 此thử 。 前tiền 中trung 二nhị 。 先tiên 一nhất 句cú 舉cử 正chánh 義nghĩa 。 下hạ 顯hiển 相tương 違vi 。 於ư 中trung 五ngũ 對đối 十thập 句cú 。 初sơ 一nhất 約ước 受thọ 報báo 計kế 有hữu 受thọ 者giả 。 二nhị 約ước 作tác 業nghiệp 計kế 有hữu 作tác 者giả 。 三tam 約ước 報báo 中trung 差sai 別biệt 。 內nội 約ước 行hành 外ngoại 約ước 身thân 。 若nhược 無vô 作tác 業nghiệp 者giả 。 何hà 因nhân 有hữu 此thử 別biệt 。 四tứ 約ước 多đa 少thiểu 報báo 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 能năng 作tác 多đa 業nghiệp 受thọ 報báo 亦diệc 多đa 。 少thiểu 亦diệc 爾nhĩ 。 故cố 知tri 有hữu 我ngã 。 上thượng 約ước 生sanh 報báo 。 五ngũ 約ước 現hiện 後hậu 報báo 。 下hạ 遮già 救cứu 難nan 可khả 知tri 。 亦diệc 是thị 覆phú 卻khước 重trọng/trùng 徵trưng 。 第đệ 二nhị 答đáp 中trung 。 何hà 故cố 寶bảo 首thủ 答đáp 者giả 。 謂vị 事sự 中trung 顯hiển 理lý 得đắc 可khả 貴quý 多đa 寶bảo 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 一nhất 偈kệ 法pháp 說thuyết 。 下hạ 九cửu 喻dụ 況huống 。 前tiền 中trung 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 舉cử 義nghĩa 正chánh 答đáp 。 二nhị 引dẫn 佛Phật 證chứng 說thuyết 。 非phi 已dĩ 能năng 知tri 。 初sơ 中trung 上thượng 二nhị 句cú 明minh 業nghiệp 果quả 不bất 壞hoại 。 下hạ 一nhất 句cú 明minh 無vô 作tác 者giả 。 謂vị 隨tùy 其kỳ 所sở 作tác 。 諸chư 差sai 別biệt 業nghiệp 熏huân 於ư 本bổn 識thức 。 本bổn 識thức 依y 他tha 變biến 似tự 其kỳ 業nghiệp 所sở 起khởi 果quả 報báo 。 故cố 有hữu 多đa 報báo 等đẳng 。 種chủng 種chủng 不bất 同đồng 。 但đãn 是thị 諸chư 識thức 緣duyên 起khởi 互hỗ 相tương 集tập 成thành 無vô 自tự 性tánh 故cố 。 得đắc 有hữu 業nghiệp 果quả 。 實thật 非phi 四tứ 大đại 中trung 別biệt 有hữu 人nhân 我ngã 能năng 作tác 業nghiệp 受thọ 果quả 故cố 云vân 造tạo 者giả 無vô 有hữu 也dã 。 此thử 則tắc 由do 無vô 性tánh 理lý 故cố 法pháp 性tánh 無vô 善thiện 惡ác 。 由do 無vô 性tánh 故cố 成thành 因nhân 果quả 故cố 有hữu 業nghiệp 果quả 差sai 別biệt 。 此thử 但đãn 有hữu 無vô 性tánh 之chi 因nhân 果quả 。 何hà 關quan 有hữu 我ngã 人nhân 。 故cố 云vân 四tứ 大đại 中trung 非phi 我ngã 等đẳng 也dã 。 如như 此thử 正Chánh 法Pháp 理lý 數số 決quyết 定định 。 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 之chi 所sở 同đồng 說thuyết 故cố 云vân 諸chư 佛Phật 說thuyết 也dã 。 楞lăng 伽già 第đệ 一nhất 云vân 。 我ngã 常thường 說thuyết 空không 法pháp 。 遠viễn 離ly 於ư 斷đoạn 常thường 。 生sanh 死tử 猶do 如như 夢mộng 。 而nhi 彼bỉ 業nghiệp 不bất 失thất 。 此thử 之chi 謂vị 也dã 。 下hạ 九cửu 喻dụ 中trung 皆giai 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 謂vị 業nghiệp 果quả 歷lịch 然nhiên 而nhi 無vô 所sở 有hữu 。 故cố 成thành 喻dụ 也dã 。 一nhất 明minh 依y 他tha 離ly 性tánh 喻dụ 。 謂vị 本bổn 識thức 如như 鏡kính 。 隨tùy 熏huân 所sở 現hiện 業nghiệp 果quả 如như 像tượng 。 此thử 是thị 依y 他tha 義nghĩa 。 內nội 外ngoại 無vô 所sở 有hữu 者giả 。 明minh 離ly 自tự 性tánh 義nghĩa 。 此thử 有hữu 三tam 重trọng/trùng 四tứ 句cú 。 一nhất 約ước 像tượng 。 謂vị 無vô 質chất 不bất 現hiện 故cố 。 內nội 無vô 所sở 有hữu 。 非phi 鏡kính 無vô 現hiện 故cố 外ngoại 無vô 所sở 有hữu 。 由do 是thị 一nhất 像tượng 故cố 。 俱câu 無vô 所sở 有hữu 。 由do 是thị 像tượng 故cố 俱câu 非phi 無vô 所sở 有hữu 。 以dĩ 凡phàm 是thị 像tượng 義nghĩa 必tất 由do 內nội 外ngoại 方phương 得đắc 現hiện 故cố 。 二nhị 約ước 質chất 。 謂vị 面diện 南nam 像tượng 北bắc 故cố 質chất 。 內nội 無vô 所sở 有hữu 。 由do 如như 面diện 而nhi 現hiện 故cố 質chất 外ngoại 無vô 所sở 有hữu 。 俱câu 不bất 俱câu 可khả 知tri 。 三tam 約ước 鏡kính 。 謂vị 鏡kính 鐵thiết 堅kiên 密mật 。 間gian 無vô 空không 處xứ 。 不bất 受thọ 物vật 故cố 像tượng 非phi 內nội 也dã 。 凡phàm 欲dục 觀quán 像tượng 者giả 皆giai 臨lâm 鏡kính 觀quán 之chi 。 所sở 以dĩ 非phi 外ngoại 。 俱câu 不bất 俱câu 等đẳng 准chuẩn 之chi 。 如như 此thử 無vô 所sở 有hữu 。 而nhi 影ảnh 像tượng 歷lịch 然nhiên 。 業nghiệp 如như 像tượng 性tánh 如như 鏡kính 故cố 云vân 。 亦diệc 如như 是thị 也dã 。 起khởi 信tín 論luận 云vân 。 二nhị 者giả 因nhân 熏huân 習tập 鏡kính 。 謂vị 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 境cảnh 界giới 悉tất 於ư 中trung 現hiện 。 不bất 出xuất 不bất 入nhập 。 不bất 失thất 不bất 壞hoại 。 常thường 住trụ 一nhất 心tâm 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 則tắc 真chân 實thật 性tánh 故cố 。 此thử 之chi 謂vị 也dã 。 第đệ 二nhị 明minh 無vô 知tri 成thành 因nhân 喻dụ 。 謂vị 本bổn 識thức 如như 田điền 。 業nghiệp 等đẳng 如như 種chủng 子tử 。 多đa 類loại 種chủng 子tử 同đồng 一nhất 本bổn 識thức 故cố 各các 無vô 自tự 體thể 可khả 得đắc 相tương 知tri 。 然nhiên 識thức 功công 能năng 不bất 失thất 壞hoại 故cố 而nhi 能năng 為vi 因nhân 。 如như 純thuần 淨tịnh 土độ 得đắc 雨vũ 生sanh 草thảo 。 此thử 多đa 草thảo 種chủng 於ư 彼bỉ 土độ 中trung 求cầu 各các 各các 性tánh 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。 而nhi 能năng 為vi 因nhân 。 縱túng/tung 深thâm 掘quật 地địa 所sở 得đắc 之chi 土thổ/độ 得đắc 雨vũ 生sanh 草thảo 。 草thảo 種chủng 同đồng 土thổ/độ 雖tuy 多đa 年niên 不bất 失thất 。 此thử 亦diệc 爾nhĩ 經Kinh 云vân 。 業nghiệp 雖tuy 經kinh 百bách 劫kiếp 而nhi 終chung 無vô 失thất 壞hoại 。 遇ngộ 眾chúng 緣duyên 合hợp 時thời 要yếu 當đương 酬thù 彼bỉ 果quả 。 故cố 云vân 業nghiệp 性tánh 亦diệc 如như 是thị 也dã 。 又hựu 水thủy 土thổ/độ 為vi 疎sơ 緣duyên 。 種chủng 子tử 為vi 親thân 因nhân 。 各các 全toàn 奪đoạt 有hữu 無vô 故cố 。 是thị 故cố 不bất 相tương 知tri 。 識thức 中trung 准chuẩn 此thử 知tri 之chi 。 第đệ 三tam 因nhân 能năng 現hiện 果quả 喻dụ 。 謂vị 業nghiệp 性tánh 如như 幻huyễn 師sư 現hiện 果quả 如như 幻huyễn 色sắc 。 雖tuy 似tự 有hữu 而nhi 非phi 有hữu 故cố 也dã 。 第đệ 四Tứ 果Quả 法pháp 無vô 念niệm 喻dụ 。 謂vị 由do 咽yết 喉hầu 等đẳng 因nhân 緣duyên 和hòa 合hợp 出xuất 聲thanh 。 實thật 無vô 我ngã 能năng 。 但đãn 從tùng 名danh 言ngôn 熏huân 習tập 生sanh 似tự 於ư 言ngôn 說thuyết 。 如như 木mộc 人nhân 出xuất 聲thanh 無vô 自tự 念niệm 云vân 我ngã 能năng 出xuất 聲thanh 及cập 非phi 我ngã 出xuất 聲thanh 之chi 二nhị 念niệm 也dã 。 又hựu 木mộc 如như 藏tạng 性tánh 。 匠tượng 如như 妄vọng 想tưởng 業nghiệp 等đẳng 。 木mộc 人nhân 如như 眾chúng 生sanh 報báo 相tương/tướng 。 故cố 無vô 我ngã 非phi 我ngã 也dã 。 第đệ 五ngũ 因nhân 體thể 無vô 雜tạp 喻dụ 。 謂vị 鳥điểu 在tại 㲉xác 時thời 未vị 辨biện 音âm 相tương/tướng 。 出xuất 㲉xác 隨tùy 類loại 方phương 有hữu 異dị 音âm 。 口khẩu 業nghiệp 種chủng 子tử 在tại 本bổn 識thức 中trung 同đồng 無vô 記ký 性tánh 。 無vô 若nhược 干can 相tướng 。 至chí 受thọ 生sanh 處xứ 報báo 熟thục 之chi 時thời 。 能năng 出xuất 眾chúng 聲thanh 。 又hựu 功công 能năng 生sanh 果quả 不bất 同đồng 如như 鳥điểu 出xuất 㲉xác 。 業nghiệp 體thể 性tánh 空không 無vô 。 別biệt 如như 鳥điểu 在tại 㲉xác 。 此thử 乃nãi 喻dụ 是thị 前tiền 後hậu 。 約ước 法pháp 同đồng 時thời 。 第đệ 六lục 現hiện 果quả 無vô 來lai 喻dụ 。 謂vị 如như 父phụ 母mẫu 為vi 緣duyên 。 受thọ 生sanh 識thức 有hữu 煩phiền 惱não 業nghiệp 等đẳng 種chủng 子tử 為vi 因nhân 。 此thử 識thức 與dữ 赤xích 白bạch 和hòa 合hợp 時thời 名danh 因nhân 緣duyên 會hội 則tắc 此thử 名danh 受thọ 生sanh 。 無vô 別biệt 來lai 者giả 雖tuy 無vô 來lai 去khứ 而nhi 報báo 漸tiệm 長trường/trưởng 不bất 妨phương 諸chư 根căn 各các 別biệt 。 業nghiệp 亦diệc 爾nhĩ 。 思tư 動động 身thân 等đẳng 造tạo 業nghiệp 。 無vô 別biệt 來lai 處xứ 。 後hậu 若nhược 熟thục 時thời 感cảm 報báo 差sai 別biệt 。 第đệ 七thất 苦khổ 報báo 無vô 本bổn 喻dụ 。 謂vị 以dĩ 惡ác 業nghiệp 熏huân 自tự 心tâm 故cố 令linh 心tâm 變biến 作tác 種chủng 種chủng 苦khổ 具cụ 。 還hoàn 自tự 惱não 害hại 。 然nhiên 彼bỉ 苦khổ 具cụ 雖tuy 外ngoại 無vô 來lai 處xứ 。 然nhiên 惱não 害hại 事sự 不bất 壞hoại 。 業nghiệp 亦diệc 如như 是thị 。 雖tuy 無vô 自tự 性tánh 然nhiên 感cảm 報báo 不bất 滅diệt 故cố 云vân 業nghiệp 性tánh 亦diệc 如như 是thị 也dã 。 第đệ 八bát 勝thắng 果quả 無vô 根căn 喻dụ 。 謂vị 善thiện 業nghiệp 熏huân 心tâm 心tâm 幻huyễn 現hiện 果quả 。 亦diệc 無vô 根căn 本bổn 。 小Tiểu 乘Thừa 說thuyết 輪Luân 王Vương 滅diệt 後hậu 七thất 寶bảo 貯trữ 在tại 鐵Thiết 圍Vi 山Sơn 中trung 。 後hậu 聖thánh 王vương 出xuất 七thất 寶bảo 還hoàn 復phục 。 現hiện 於ư 王vương 前tiền 。 今kim 此thử 不bất 爾nhĩ 。 但đãn 由do 業nghiệp 熏huân 自tự 心tâm 變biến 現hiện 。 無vô 別biệt 寶bảo 體thể 使sử 之chi 來lai 去khứ 。 業nghiệp 性tánh 亦diệc 爾nhĩ 。 論luận 云vân 。 善thiện 惡ác 熏huân 於ư 心tâm 。 何hà 故cố 異dị 心tâm 說thuyết 。 第đệ 九cửu 有hữu 無vô 同đồng 性tánh 喻dụ 。 謂vị 有hữu 流lưu 業nghiệp 未vị 得đắc 果quả 。 及cập 治trị 道đạo 前tiền 為vi 本bổn 識thức 攝nhiếp 持trì 功công 能năng 不bất 滅diệt 。 名danh 為vi 成thành 。 至chí 其kỳ 得đắc 果quả 及cập 得đắc 治trị 道đạo 時thời 。 業nghiệp 功công 能năng 盡tận 。 名danh 為vi 敗bại 。 尋tầm 其kỳ 成thành 時thời 。 無vô 所sở 從tùng 來lai 。 求cầu 其kỳ 敗bại 時thời 亦diệc 無vô 所sở 趣thú 。 此thử 竝tịnh 不bất 壞hoại 世thế 間gian 說thuyết 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 也dã 。

第đệ 四tứ 佛Phật 說thuyết 法pháp 甚thậm 深thâm 。 初sơ 難nạn/nan 中trung 二nhị 。 先tiên 舉cử 法pháp 正chánh 難nạn/nan 。 後hậu 遮già 救cứu 重trọng/trùng 難nạn/nan 。 前tiền 中trung 二nhị 。 初sơ 舉cử 正chánh 義nghĩa 。 二nhị 正chánh 設thiết 難nạn/nan 。 謂vị 十thập 種chủng 相tương 違vi 。 一nhất 法pháp 是thị 一nhất 味vị 真Chân 如Như 也dã 。 難nạn/nan 意ý 云vân 。 所sở 覺giác 既ký 一nhất 設thiết 教giáo 種chủng 種chủng 。 義nghĩa 若nhược 非phi 一nhất 可khả 使sử 隨tùy 言ngôn 竝tịnh 實thật 。 即tức 乖quai 一nhất 味vị 應ưng 失thất 所sở 證chứng 。 義nghĩa 若nhược 一nhất 味vị 而nhi 不bất 隨tùy 言ngôn 即tức 諸chư 教giáo 種chủng 種chủng 皆giai 應ưng 虛hư 妄vọng 。 此thử 是thị 教giáo 義nghĩa 相tương 違vi 難nạn/nan 。 彼bỉ 若nhược 救cứu 言ngôn 。 我ngã 此thử 所sở 證chứng 一nhất 味vị 理lý 中trung 具cụ 多đa 德đức 故cố 。 是thị 故cố 諸chư 教giáo 各các 顯hiển 一nhất 德đức 故cố 不bất 相tương 違vi 。 為vi 遮già 此thử 救cứu 故cố 重trọng/trùng 難nạn/nan 云vân 。 而nhi 於ư 法pháp 性tánh 中trung 。 分phân 別biệt 推thôi 求cầu 如như 此thử 多đa 種chủng 。 實thật 不bất 可khả 得đắc 。 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 教giáo 便tiện 乖quai 義nghĩa 。 又hựu 釋thích 此thử 是thị 體thể 用dụng 相tương 違vi 難nạn/nan 。 謂vị 覺giác 一nhất 法pháp 是thị 體thể 。 應ứng 機cơ 現hiện 多đa 是thị 用dụng 。 若nhược 以dĩ 體thể 從tùng 用dụng 應ưng 乖quai 失thất 一nhất 法pháp 。 若nhược 用dụng 同đồng 體thể 種chủng 種chủng 便tiện 虛hư 。 若nhược 言ngôn 一nhất 法pháp 之chi 內nội 有hữu 種chủng 種chủng 故cố 不bất 相tương 違vi 者giả 。 而nhi 法pháp 性tánh 中trung 求cầu 種chủng 種chủng 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 不bất 成thành 救cứu 也dã 。 十thập 句cú 中trung 。 初sơ 一nhất 總tổng 餘dư 九cửu 別biệt 。 一nhất 教giáo 聲thanh 普phổ 遍biến 。 二nhị 教giáo 力lực 攝nhiếp 生sanh 。 三tam 聲thanh 聲thanh 差sai 別biệt 已dĩ 上thượng 口khẩu 業nghiệp )# 四tứ 身thân 業nghiệp 。 五ngũ 意ý 業nghiệp 。 六lục 身thân 用dụng 。 七thất 依y 報báo 。 八bát 嚴nghiêm 土thổ/độ 。 九cửu 分phân 齊tề 。 若nhược 具cụ 說thuyết 應ưng 一nhất 一nhất 句cú 初sơ 皆giai 云vân 唯duy 覺giác 一nhất 法pháp 云vân 何hà 無vô 量lượng 也dã 。 答đáp 中trung 德đức 首thủ 答đáp 者giả 顯hiển 法pháp 理lý 德đức 深thâm 故cố 。 於ư 中trung 二nhị 。 初sơ 一nhất 偈kệ 歎thán 問vấn 略lược 答đáp 。 答đáp 意ý 云vân 以dĩ 一nhất 味vị 法Pháp 界Giới 。 是thị 無vô 分phân 別biệt 。 義nghĩa 非phi 是thị 一nhất 數số 之chi 一nhất 。 是thị 故cố 隨tùy 緣duyên 成thành 多đa 而nhi 不bất 異dị 一nhất 味vị 。 一nhất 味vị 湛trạm 然nhiên 而nhi 不bất 礙ngại 種chủng 種chủng 。 此thử 二nhị 無vô 二nhị 。 是thị 故cố 諸chư 教giáo 竝tịnh 實thật 而nhi 一nhất 味vị 理lý 存tồn 。 如như 此thử 無vô 礙ngại 。 是thị 故cố 名danh 為vi 。 甚thậm 深thâm 微vi 妙diệu 義nghĩa 也dã 。 又hựu 釋thích 。 此thử 不bất 異dị 多đa 之chi 一nhất 。 是thị 如Như 來Lai 所sở 覺giác 。 不bất 異dị 一nhất 之chi 多đa 。 是thị 如Như 來Lai 所sở 說thuyết 。 是thị 故cố 一nhất 為vi 甚thậm 深thâm 。 以dĩ 不bất 異dị 多đa 故cố 。 多đa 亦diệc 爾nhĩ 。 反phản 上thượng 可khả 知tri 。 故cố 云vân 甚thậm 深thâm 妙diệu 義nghĩa 。 求cầu 功công 德đức 者giả 以dĩ 知tri 一nhất 起khởi 多đa 堪kham 攝nhiếp 生sanh 故cố 。 求cầu 此thử 一nhất 得đắc 。 又hựu 知tri 多đa 歸quy 一nhất 堪kham 證chứng 理lý 故cố 。 求cầu 此thử 多đa 得đắc 故cố 名danh 智trí 者giả 也dã 。 下hạ 半bán 偈kệ 德đức 首thủ 自tự 顯hiển 約ước 法pháp 為vi 名danh 也dã 。 此thử 中trung 九cửu 喻dụ 竝tịnh 顯hiển 不bất 改cải 一nhất 無vô 分phân 別biệt 而nhi 成thành 事sự 差sai 別biệt 。 一nhất 明minh 法pháp 能năng 荷hà 載tái 萬vạn 機cơ 喻dụ 。 二nhị 緣duyên 滅diệt 眾chúng 惑hoặc 喻dụ 。 三tam 入nhập 器khí 無vô 變biến 喻dụ 。 謂vị 如như 法Pháp 界giới 勝thắng 流lưu 義nghĩa 等đẳng 。 四tứ 拂phất 動động 諸chư 根căn 開khai 覺giác 喻dụ 。 謂vị 熏huân 成thành 種chủng 子tử 動động 令linh 厭yếm 求cầu 也dã 。 五ngũ 應ưng 欲dục 隨tùy 潤nhuận 喻dụ 。 龍long 如như 佛Phật 身thân 雷lôi 如như 梵Phạm 音âm 雨vũ 如như 正chánh 教giáo 無vô 分phân 別biệt 故cố 。 不bất 異dị 一nhất 也dã 。 六lục 緣duyên 生sanh 眾chúng 德đức 喻dụ 。 謂vị 依y 淨tịnh 法Pháp 界Giới 成thành 修tu 生sanh 諸chư 行hành 等đẳng 。 七thất 無vô 垢cấu 照chiếu 機cơ 喻dụ 。 八bát 應ứng 機cơ 無vô 往vãng 喻dụ 。 九cửu 隨tùy 緣duyên 不bất 變biến 喻dụ 。 此thử 上thượng 諸chư 門môn 皆giai 不bất 異dị 一nhất 。 無vô 分phân 別biệt 而nhi 現hiện 多đa 種chủng 利lợi 益ích 事sự 。 如như 梵Phạm 應ưng 大Đại 千Thiên 喻dụ 如như 說thuyết 無vô 量lượng 也dã 。 身thân 無vô 異dị 喻dụ 一nhất 味vị 常thường 存tồn 也dã 。 餘dư 門môn 竝tịnh 准chuẩn 。

第đệ 五ngũ 福phước 田điền 甚thậm 深thâm 難nạn/nan 中trung 。 初sơ 正chánh 難nạn/nan 後hậu 遮già 救cứu 重trọng/trùng 難nạn/nan 。 難nạn/nan 意ý 上thượng 既ký 云vân 佛Phật 德đức 無vô 異dị 。 則tắc 應ưng 設thiết 施thí 得đắc 果quả 不bất 殊thù 。 如như 何hà 今kim 見kiến 得đắc 報báo 差sai 別biệt 。 此thử 是thị 緣duyên 果quả 相tương 違vi 難nạn/nan 。 恐khủng 彼bỉ 救cứu 言ngôn 。 佛Phật 田điền 雖tuy 一nhất 若nhược 人nhân 於ư 佛Phật 興hưng 上thượng 妙diệu 供cung 。 佛Phật 於ư 此thử 人nhân 生sanh 親thân 愛ái 念niệm 。 故cố 得đắc 勝thắng 報báo 。 弊tệ 惡ác 返phản 之chi 。 為vi 遮già 此thử 救cứu 故cố 後hậu 云vân 如Như 來Lai 平bình 等đẳng 。 無vô 有hữu 怨oán 親thân 。 此thử 是thị 三tam 念niệm 處xứ 法pháp 也dã 。 正chánh 難nạn/nan 中trung 初sơ 舉cử 正chánh 義nghĩa 後hậu 顯hiển 相tương 違vi 。 於ư 中trung 初sơ 句cú 總tổng 十thập 句cú 別biệt 釋thích 上thượng 總tổng 中trung 不bất 同đồng 之chi 言ngôn 。 一nhất 色sắc 相tướng 好hảo 醜xú 。 二nhị 人nhân 中trung 四tứ 姓tánh 及cập 五ngũ 種chủng 姓tánh 等đẳng 。 三tam 如như 貴quý 而nhi 非phi 富phú 富phú 非phi 貴quý 等đẳng 四tứ 句cú 是thị 家gia 。 四tứ 眼nhãn 等đẳng 根căn 具cụ 闕khuyết 好hảo 惡ác 及cập 根căn 機cơ 利lợi 鈍độn 等đẳng 。 五ngũ 生sanh 財tài 金kim 粟túc 等đẳng 。 六lục 等đẳng 一nhất 布bố 施thí 有hữu 得đắc 奇kỳ 特đặc 財tài 物vật 。 如như 樹thụ 提đề 伽già 。 白bạch 疊điệp 以dĩ 釘đinh/đính 入nhập 地địa 七thất 寸thốn 不bất 穿xuyên 等đẳng 。 七thất 眷quyến 屬thuộc 善thiện 惡ác 等đẳng 。 八bát 既ký 各các 卑ty 己kỷ 行hành 施thí 。 應ưng 同đồng 得đắc 自tự 在tại 。 今kim 乃nãi 有hữu 。 或hoặc 於ư 一nhất 人nhân 得đắc 自tự 在tại 餘dư 處xứ 不bất 得đắc 等đẳng 。 各các 有hữu 分phân 齊tề 。 階giai 降giáng/hàng 不bất 同đồng 。 九cửu 福phước 德đức 多đa 少thiểu 。 十thập 智trí 慧tuệ 淺thiển 深thâm 遮già 救cứu 可khả 知tri 。 答đáp 中trung 目mục 首thủ 者giả 見kiến 此thử 法pháp 明minh 白bạch 故cố 。 答đáp 意ý 凡phàm 施thí 佛Phật 由do 二nhị 因nhân 。 一nhất 由do 施thí 者giả 用dụng 心tâm 不bất 等đẳng 故cố 。 遂toại 令linh 得đắc 報báo 千thiên 差sai 。 如như 溫ôn 室thất 經kinh 說thuyết 。 皆giai 由do 用dụng 心tâm 不bất 等đẳng 故cố 。 二nhị 由do 佛Phật 大đại 悲bi 不bất 思tư 議nghị 故cố 。 究cứu 竟cánh 皆giai 悉tất 令linh 得đắc 解giải 脫thoát 故cố 。 大đại 悲bi 經kinh 第đệ 二nhị 云vân 。 下hạ 至chí 畜súc 生sanh 。 能năng 念niệm 佛Phật 者giả 。 悉tất 得đắc 最tối 上thượng 涅Niết 槃Bàn 。 盡tận 煩phiền 惱não 際tế 。 況huống 于vu 人nhân 等đẳng 。 又hựu 如như 下hạ 性tánh 起khởi 見kiến 聞văn 之chi 益ích 等đẳng 。 是thị 故cố 偈kệ 中trung 眾chúng 生sanh 故cố 有hữu 異dị 。 是thị 初sơ 義nghĩa 也dã 。 能năng 燒thiêu 一nhất 切thiết 。 有hữu 是thị 後hậu 義nghĩa 也dã 。 此thử 二nhị 無vô 二nhị 。 同đồng 一nhất 報báo 故cố 不bất 相tương 違vi 也dã 。 引dẫn 十thập 喻dụ 示thị 。 一nhất 緣duyên 能năng 現hiện 果quả 喻dụ 。 二nhị 應ứng 機cơ 隨tùy 解giải 喻dụ 。 三tam 善thiện 巧xảo 隨tùy 順thuận 喻dụ 。 四tứ 應ưng 感cảm 令linh 喜hỷ 喻dụ 。 五ngũ 物vật 感cảm 現hiện 形hình 喻dụ 。 六lục 善thiện 除trừ 惑hoặc 障chướng 喻dụ 。 七thất 殄điễn 滅diệt 智trí 障chướng 喻dụ 。 八bát 悲bi 情tình 普phổ 被bị 喻dụ 。 九cửu 動động 令linh 生sanh 厭yếm 喻dụ 。 謂vị 不bất 令linh 堅kiên 樂nhạo/nhạc/lạc 也dã 。 十thập 焚phần 燒thiêu 盡tận 滅diệt 喻dụ 。 謂vị 令linh 得đắc 涅Niết 槃Bàn 也dã 。

第đệ 六lục 正chánh 教giáo 甚thậm 深thâm 難nạn/nan 中trung 三tam 。 初sơ 舉cử 教giáo 力lực 。 二nhị 為vi 知tri 下hạ 舉cử 行hành 力lực 。 於ư 中trung 十thập 法pháp 分phần/phân 三tam 。 初sơ 總tổng 知tri 五ngũ 蘊uẩn 。 二nhị 知tri 三tam 界giới 染nhiễm 淨tịnh 報báo 別biệt 。 三tam 知tri 癡si 愛ái 是thị 報báo 緣duyên 。 三tam 若nhược 知tri 下hạ 以dĩ 行hành 難nạn/nan 教giáo 顯hiển 教giáo 無vô 力lực 。 難nạn/nan 意ý 為vi 因nhân 教giáo 法pháp 斷đoạn 惑hoặc 。 為vi 因nhân 勤cần 觀quán 諸chư 法pháp 斷đoạn 惑hoặc 。 若nhược 因nhân 教giáo 能năng 斷đoạn 則tắc 不bất 須tu 精tinh 進tấn 。 若nhược 因nhân 勤cần 行hành 能năng 斷đoạn 則tắc 教giáo 無vô 增tăng 損tổn 。 謂vị 此thử 教giáo 法pháp 於ư 德đức 不bất 增tăng 於ư 惑hoặc 不bất 損tổn 。 又hựu 釋thích 得đắc 教giáo 不bất 增tăng 失thất 教giáo 不bất 損tổn 。 以dĩ 無vô 用dụng 故cố 。 此thử 是thị 教giáo 力lực 相tương 違vi 難nạn/nan 。 答đáp 意ý 以dĩ 教giáo 是thị 精tinh 進tấn 之chi 緣duyên 勤cần 觀quán 扶phù 教giáo 方phương 能năng 斷đoạn 惑hoặc 。 是thị 故cố 速tốc 出xuất 。 教giáo 有hữu 勝thắng 力lực 懈giải 怠đãi 乖quai 教giáo 則tắc 無vô 教giáo 力lực 。 是thị 故cố 難nan 脫thoát 也dã 。 難nạn/nan 者giả 以dĩ 行hành 力lực 奪đoạt 教giáo 力lực 。 答đáp 者giả 顯hiển 行hành 由do 教giáo 力lực 故cố 也dã 。 以dĩ 應ưng 教giáo 離ly 懈giải 怠đãi 故cố 。 進tiến 首thủ 答đáp 之chi 。 偈kệ 中trung 三tam 。 初sơ 一nhất 勸khuyến 聽thính 總tổng 說thuyết 開khai 二nhị 章chương 門môn 。 次thứ 一nhất 偈kệ 辨biện 精tinh 進tấn 順thuận 教giáo 釋thích 速tốc 出xuất 門môn 。 三tam 有hữu 八bát 偈kệ 明minh 懈giải 怠đãi 違vi 教giáo 釋thích 難nan 脫thoát 門môn 。 一nhất 多đa 聞văn 懈giải 怠đãi 喻dụ 。 是thị 人nhân 先tiên 已dĩ 小tiểu 聞văn 尚thượng 不bất 能năng 領lãnh 悟ngộ 。 如như 小tiểu 火hỏa 也dã 。 今kim 更cánh 強cưỡng 求cầu 廣quảng 多đa 聞văn 誦tụng 。 如như 濕thấp 薪tân 也dã 。 以dĩ 新tân 舊cựu 俱câu 失thất 都đô 無vô 成thành 益ích 故cố 為vi 懈giải 怠đãi 。 又hựu 此thử 人nhân 欲dục 以dĩ 少thiểu 時thời 頓đốn 學học 多đa 法pháp 。 學học 既ký 不bất 成thành 遂toại 成thành 懈giải 怠đãi 。 二nhị 無vô 力lực 懈giải 怠đãi 喻dụ 。 是thị 人nhân 薄bạc 福phước 少thiểu 心tâm 力lực 。 復phục 數số 廢phế 習tập 。 無vô 所sở 成thành 故cố 。 為vi 懈giải 怠đãi 也dã 。 又hựu 此thử 人nhân 雖tuy 亦diệc 多đa 時thời 然nhiên 數số 間gian 斷đoạn 。 故cố 業nghiệp 不bất 成thành 名danh 懈giải 怠đãi 也dã 。 三tam 偏thiên 修tu 懈giải 怠đãi 喻dụ 。 是thị 人nhân 背bối/bội 善Thiện 知Tri 識Thức 偏thiên 於ư 經Kinh 卷quyển 求cầu 習tập 聞văn 慧tuệ 。 無vô 所sở 得đắc 故cố 懈giải 怠đãi 也dã 。 又hựu 此thử 人nhân 雖tuy 無vô 間gián 斷đoạn 。 然nhiên 闕khuyết 緣duyên 故cố 業nghiệp 亦diệc 不bất 成thành 。 四tứ 倒đảo 修tu 懈giải 怠đãi 喻dụ 。 是thị 人nhân 聞văn 說thuyết 書thư 持trì 經Kinh 卷quyển 。 便tiện 證chứng 解giải 脫thoát 以dĩ 不bất 知tri 別biệt 時thời 意ý 故cố 。 久cửu 而nhi 不bất 得đắc 便tiện 生sanh 懈giải 怠đãi 。 又hựu 此thử 人nhân 雖tuy 有hữu 外ngoại 緣duyên 竝tịnh 是thị 錯thác 學học 之chi 人nhân 。 妄vọng 取thủ 倒đảo 求cầu 。 故cố 顛điên 墮đọa 也dã 。 五ngũ 過quá 求cầu 懈giải 怠đãi 喻dụ 。 是thị 人nhân 不bất 自tự 知tri 無vô 聞văn 慧tuệ 。 徑kính 望vọng 總tổng 達đạt 。 一nhất 切thiết 佛Phật 法Pháp 。 既ký 不bất 能năng 達đạt 便tiện 生sanh 懈giải 怠đãi 。 又hựu 此thử 人nhân 雖tuy 外ngoại 有hữu 良lương 緣duyên 內nội 因nhân 有hữu 闕khuyết 。 謂vị 無vô 信tín 心tâm 手thủ 無vô 持trì 戒giới 足túc 。 不bất 攣luyến 定định 弓cung 不bất 茹như 智trí 箭tiễn 。 云vân 何hà 能năng 射xạ 煩phiền 惱não 大đại 地địa 。 六lục 少thiểu 力lực 懈giải 怠đãi 喻dụ 。 是thị 人nhân 以dĩ 剎sát 那na 意ý 識thức 則tắc 望vọng 究cứu 盡tận 佛Phật 法Pháp 深thâm 海hải 。 既ký 不bất 得đắc 入nhập 。 便tiện 生sanh 懈giải 怠đãi 。 又hựu 聞văn 一nhất 念niệm 稱xưng 佛Phật 滅diệt 多đa 重trọng 罪tội 。 但đãn 稱xưng 一nhất 句cú 則tắc 休hưu 云vân 我ngã 罪tội 已dĩ 滅diệt 等đẳng 。 七thất 小tiểu 治trị 懈giải 怠đãi 喻dụ 。 是thị 人nhân 聞văn 佛Phật 教giáo 能năng 滅diệt 煩phiền 惱não 火hỏa 。 則tắc 以dĩ 小tiểu 聞văn 望vọng 盡tận 滅diệt 之chi 。 久cửu 而nhi 不bất 盡tận 則tắc 謂vị 佛Phật 教giáo 無vô 用dụng 。 併tinh 皆giai 棄khí 捨xả 。 故cố 是thị 懈giải 怠đãi 。 八bát 無vô 求cầu 出xuất 意ý 喻dụ 。 亦diệc 名danh 執chấp 我ngã 慢mạn 高cao 喻dụ 。 是thị 人nhân 聞văn 說thuyết 眾chúng 生sanh 則tắc 真Chân 如Như 。 以dĩ 不bất 解giải 迷mê 悟ngộ 故cố 。 則tắc 云vân 我ngã 既ký 是thị 真Chân 如Như 則tắc 是thị 已dĩ 證chứng 得đắc 法Pháp 界giới 更cánh 何hà 所sở 修tu 。 則tắc 生sanh 懈giải 怠đãi 故cố 也dã 。

第đệ 七thất 正chánh 行hạnh 甚thậm 深thâm 難nạn/nan 中trung 三tam 。 初sơ 引dẫn 佛Phật 語ngữ 舉cử 正chánh 義nghĩa 。 二nhị 云vân 何hà 下hạ 設thiết 難nạn/nan 顯hiển 違vi 。 於ư 中trung 初sơ 句cú 總tổng 。 次thứ 隨tùy 十thập 種chủng 垢cấu 法pháp 是thị 別biệt 。 恆hằng 上thượng 心tâm 現hiện 行hành 故cố 不bất 離ly 心tâm 也dã 。 三tam 心tâm 無vô 所sở 行hành 。 等đẳng 是thị 結kết 難nạn/nan 反phản 徵trưng 。 謂vị 雖tuy 聞văn 正Chánh 法Pháp 無vô 心tâm 依y 行hành 而nhi 欲dục 斷đoạn 惑hoặc 。 故cố 知tri 佛Phật 說thuyết 聞văn 法Pháp 能năng 斷đoạn 其kỳ 義nghĩa 何hà 在tại 。 又hựu 釋thích 此thử 是thị 遮già 救cứu 重trọng/trùng 難nạn/nan 。 謂vị 若nhược 救cứu 言ngôn 。 若nhược 依y 教giáo 行hành 即tức 能năng 斷đoạn 惑hoặc 。 故cố 聞văn 法Pháp 能năng 斷đoạn 義nghĩa 還hoàn 存tồn 者giả 。 今kim 重trọng/trùng 難nạn/nan 云vân 。 此thử 依y 教giáo 行hành 既ký 是thị 心tâm 有hữu 所sở 行hành 何hà 能năng 斷đoạn 惑hoặc 。 若nhược 依y 道Đạo 理lý 。 要yếu 須tu 心tâm 無vô 所sở 行hành 。 方phương 能năng 斷đoạn 結kết 故cố 。 是thị 故cố 聞văn 法Pháp 終chung 不bất 能năng 斷đoạn 。 答đáp 意ý 則tắc 此thử 心tâm 無vô 所sở 行hành 。 名danh 如như 說thuyết 行hành 。 故cố 能năng 斷đoạn 結kết 。 若nhược 但đãn 唯duy 聞văn 實thật 無vô 斷đoạn 義nghĩa 。 可khả 有hữu 聞văn 而nhi 不bất 行hành 。 無vô 有hữu 行hành 而nhi 不bất 聞văn 。 故cố 曰viết 一nhất 切thiết 佛Phật 法Pháp 。 以dĩ 聞văn 法Pháp 為vi 本bổn 故cố 也dã 。 此thử 與dữ 前tiền 正chánh 教giáo 甚thậm 深thâm 何hà 別biệt 者giả 。 前tiền 以dĩ 行hành 徵trưng 教giáo 難nạn/nan 。 教giáo 力lực 攝nhiếp 行hành 答đáp 。 謂vị 若nhược 無vô 教giáo 勤cần 行hành 不bất 成thành 故cố 。 此thử 中trung 以dĩ 教giáo 徵trưng 行hành 難nạn/nan 。 行hành 能năng 行hành 教giáo 答đáp 。 謂vị 若nhược 不bất 行hành 多đa 聞văn 無vô 用dụng 故cố 。 執chấp 教giáo 成thành 行hành 故cố 。 法pháp 首thủ 答đáp 也dã 。 十thập 偈kệ 初sơ 一nhất 勸khuyến 聽thính 總tổng 答đáp 。 非phi 但đãn 積tích 多đa 聞văn 者giả 明minh 多đa 聞văn 不bất 是thị 過quá 患hoạn 。 但đãn 是thị 唯duy 也dã 。 以dĩ 闕khuyết 行hành 為vi 失thất 故cố 也dã 。 後hậu 九cửu 舉cử 喻dụ 顯hiển 失thất 。 一nhất 不bất 如như 說thuyết 行hành 喻dụ 。 二nhị 隨tùy 說thuyết 廢phế 思tư 喻dụ 。 三tam 計kế 文văn 迷mê 行hành 喻dụ 。 四tứ 自tự 謂vị 非phi 分phần/phân 喻dụ 。 亦diệc 名danh 耽đam 文văn 失thất 行hành 喻dụ 。 五ngũ 惡ác 業nghiệp 障chướng 礙ngại 喻dụ 。 六lục 不bất 解giải 自tự 說thuyết 喻dụ 。 七thất 不bất 見kiến 自tự 義nghĩa 喻dụ 。 謂vị 前tiền 約ước 教giáo 此thử 約ước 義nghĩa 。 八bát 廢phế 正chánh 成thành 助trợ 喻dụ 。 謂vị 如như 牛ngưu 王vương 目mục 比Bỉ 丘Khâu 誦tụng 八bát 萬vạn 法Pháp 聚tụ 。 永vĩnh 度độ 多đa 億ức 眾chúng 得đắc 道Đạo 。 自tự 身thân 不bất 免miễn 墮đọa 地địa 獄ngục 等đẳng 。 九cửu 隱ẩn 非phi 現hiện 是thị 喻dụ 。 謂vị 如như 調Điều 達Đạt 善thiện 說thuyết 法Pháp 內nội 懷hoài 朽hủ 爛lạn 等đẳng 。 又hựu 倚ỷ 恃thị 此thử 說thuyết 非phi 分phần/phân 自tự 高cao 。 返phản 為vi 所sở 害hại 等đẳng 。 問vấn 何hà 故cố 此thử 中trung 。 訶ha 毀hủy 多đa 聞văn 。 十thập 住trụ 品phẩm 中trung 乃nãi 讚tán 多đa 聞văn 。 答đáp 為vi 信tín 中trung 行hành 劣liệt 恐khủng 滯trệ 文văn 故cố 。 又hựu 是thị 聞văn 熏huân 之chi 初sơ 令linh 成thành 一nhất 心tâm 無vô 倒đảo 聽thính 聞văn 故cố 。 十thập 住trụ 已dĩ 去khứ 行hành 勝thắng 故cố 。 不bất 滯trệ 著trước 故cố 。 能năng 廣quảng 利lợi 生sanh 故cố 。

第đệ 八bát 助trợ 道đạo 甚thậm 深thâm 難nạn/nan 中trung 三tam 。 初sơ 舉cử 正chánh 義nghĩa 。 二nhị 何hà 故cố 下hạ 設thiết 難nạn/nan 顯hiển 違vi 。 於ư 中trung 六Lục 度Độ 四Tứ 等Đẳng 為vi 十thập 。 此thử 約ước 行hành 辨biện 。 若nhược 約ước 位vị 論luận 則tắc 加gia 方phương 便tiện 等đẳng 四tứ 為vi 十thập 。 此thử 中trung 般Bát 若Nhã 應ưng 是thị 世thế 間gian 慧tuệ 攝nhiếp 。 不bất 爾nhĩ 非phi 難nạn/nan 故cố 。 三tam 此thử 一nhất 一nhất 法pháp 下hạ 結kết 難nạn/nan 反phản 徵trưng 。 難nạn/nan 意ý 云vân 智trí 慧tuệ 為vi 眾chúng 行hành 之chi 主chủ 。 何hà 不bất 唯duy 讚tán 此thử 而nhi 歎thán 餘dư 行hành 。 餘dư 行hành 離ly 慧tuệ 皆giai 。 不bất 得đắc 菩Bồ 提Đề 。 何hà 須tu 讚tán 之chi 。 此thử 即tức 以dĩ 助trợ 徵trưng 正chánh 難nạn/nan 。 答đáp 意ý 者giả 以dĩ 正chánh 助trợ 相tương/tướng 資tư 答đáp 。 以dĩ 能năng 會hội 助trợ 同đồng 正chánh 故cố 。 智trí 首thủ 答đáp 之chi 。 十thập 偈kệ 中trung 分phần/phân 三tam 。 初sơ 一nhất 嘆thán 問vấn 勸khuyến 聽thính 。 次thứ 二nhị 偈kệ 開khai 二nhị 章chương 門môn 。 謂vị 初sơ 偈kệ 明minh 果quả 非phi 一nhất 行hành 成thành 正chánh 要yếu 待đãi 助trợ 資tư 。 後hậu 偈kệ 明minh 眾chúng 生sanh 樂nhạo 欲dục 別biệt 。 隨tùy 根căn 故cố 別biệt 讚tán 。 三tam 釋thích 二nhị 章chương 。 初sơ 三tam 偈kệ 釋thích 隨tùy 根căn 別biệt 讚tán 。 又hựu 涅Niết 槃Bàn 中trung 於ư 慳san 等đẳng 人nhân 前tiền 不bất 得đắc 讚tán 施thí 等đẳng 者giả 據cứ 根căn 未vị 熟thục 。 為vì 將tương 護hộ 故cố 。 此thử 文văn 約ước 根căn 熟thục 故cố 。 餘dư 亦diệc 爾nhĩ 。 後hậu 四tứ 偈kệ 約ước 法pháp 喻dụ 。 釋thích 初sơ 相tương/tướng 須tu 章chương 門môn 。 施thí 為vi 攝nhiếp 他tha 。 戒giới 為vi 自tự 攝nhiếp 。 此thử 二nhị 通thông 為vi 。 眾chúng 行hành 之chi 本bổn 。 已dĩ 修tu 善thiện 根căn 忍nhẫn 防phòng 不bất 失thất 。 未vị 生sanh 之chi 善thiện 進tiến 故cố 令linh 生sanh 。 又hựu 忍nhẫn 護hộ 外ngoại 煩phiền 。 進tiến 防phòng 內nội 慢mạn 。 故cố 云vân 防phòng 護hộ 。 禪thiền 定định 伏phục 除trừ 。 智trí 慧tuệ 求cầu 斷đoạn 。 故cố 云vân 安an 穩ổn 。 又hựu 禪thiền 攝nhiếp 外ngoại 散tán 。 慧tuệ 證chứng 真chân 理lý 。 故cố 云vân 安an 穩ổn 。 四Tứ 等Đẳng 益ích 生sanh 稱xưng 悅duyệt 自tự 意ý 。 故cố 云vân 安an 樂lạc 也dã 。

第đệ 九cửu 一Nhất 乘Thừa 甚thậm 深thâm 難nạn/nan 中trung 三tam 。 初sơ 舉cử 正chánh 義nghĩa 。 二nhị 設thiết 難nạn/nan 顯hiển 違vi 。 三tam 結kết 難nạn/nan 反phản 徵trưng 。 難nạn/nan 意ý 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 同đồng 修tu 一Nhất 乘Thừa 。 因nhân 行hành 既ký 同đồng 。 得đắc 果quả 應ưng 一nhất 。 云vân 何hà 今kim 見kiến 諸chư 佛Phật 世thế 界giới 。 種chủng 種chủng 不bất 同đồng 。 乃nãi 至chí 法Pháp 住trụ 。 如như 是thị 十thập 種chủng 。 各các 各các 不bất 同đồng 。 無vô 有hữu 不bất 具cụ 。 如như 是thị 一nhất 切thiết 。 差sai 別biệt 佛Phật 法Pháp 。 而nhi 言ngôn 唯duy 以dĩ 一Nhất 乘Thừa 。 其kỳ 義nghĩa 安an 在tại 。 此thử 是thị 以dĩ 因nhân 徵trưng 果quả 難nạn/nan 。 因nhân 同đồng 果quả 亦diệc 同đồng 。 亦diệc 是thị 以dĩ 果quả 徵trưng 因nhân 難nạn/nan 。 謂vị 果quả 異dị 因nhân 亦diệc 異dị 。 答đáp 意ý 理lý 實thật 因nhân 同đồng 果quả 無vô 差sai 別biệt 。 但đãn 隨tùy 眾chúng 生sanh 。 感cảm 見kiến 差sai 別biệt 。 非phi 是thị 諸chư 佛Phật 。 自tự 有hữu 優ưu 劣liệt 。 以dĩ 明minh 達đạt 一Nhất 乘Thừa 順thuận 相tương/tướng 故cố 。 賢hiền 首thủ 答đáp 之chi 。 十thập 偈kệ 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 二nhị 偈kệ 就tựu 實thật 以dĩ 明minh 因nhân 果quả 俱câu 一nhất 。 明minh 上thượng 唯duy 一Nhất 乘Thừa 得đắc 出xuất 也dã 。 於ư 中trung 先tiên 因nhân 一nhất 後hậu 果quả 一nhất 。 因nhân 中trung 初sơ 半bán 明minh 所sở 依y 法pháp 性tánh 一nhất 。 下hạ 半bán 能năng 依y 行hành 修tu 一nhất 。 果quả 中trung 初sơ 半bán 所sở 證chứng 法Pháp 身thân 一nhất 。 下hạ 半bán 修tu 生sanh 勝thắng 德đức 一nhất 。 於ư 中trung 心tâm 是thị 大đại 定định 齊tề 。 次thứ 是thị 大đại 智trí 齊tề 。 此thử 二nhị 是thị 內nội 同đồng 。 力Lực 、 無Vô 畏Úy 等đẳng 。 是thị 外ngoại 化hóa 用dụng 齊tề 。 通thông 論luận 有hữu 三tam 。 初sơ 體thể 同đồng 。 次thứ 德đức 齊tề 。 後hậu 用dụng 等đẳng 。 二nhị 有hữu 八bát 偈kệ 。 明minh 以dĩ 體thể 從tùng 緣duyên 現hiện 有hữu 種chủng 種chủng 。 明minh 上thượng 世thế 界giới 等đẳng 不bất 同đồng 。 是thị 隨tùy 機cơ 見kiến 異dị 。 非phi 佛Phật 有hữu 別biệt 。 則tắc 展triển 轉chuyển 釋thích 疑nghi 。 於ư 中trung 初sơ 一nhất 明minh 佛Phật 隨tùy 機cơ 現hiện 差sai 別biệt 。 二nhị 疑nghi 云vân 何hà 故cố 現hiện 異dị 。 釋thích 以dĩ 眾chúng 生sanh 業nghiệp 異dị 見kiến 差sai 別biệt 故cố 。 三tam 疑nghi 何hà 以dĩ 得đắc 知tri 眾chúng 生sanh 。 俱câu 依y 自tự 業nghiệp 見kiến 異dị 。 釋thích 以dĩ 眾chúng 生sanh 既ký 不bất 見kiến 諸chư 佛Phật 。 法Pháp 身thân 眾chúng 等đẳng 故cố 。 明minh 知tri 是thị 但đãn 見kiến 自tự 心tâm 所sở 現hiện 差sai 別biệt 。 非phi 是thị 佛Phật 體thể 有hữu 若nhược 干can 也dã 。 此thử 明minh 報báo 佛Phật 身thân 土thổ/độ 地địa 前tiền 二Nhị 乘Thừa 俱câu 。 不bất 能năng 見kiến 也dã 。 四tứ 疑nghi 真chân 佛Phật 平bình 等đẳng 眾chúng 生sanh 不bất 見kiến 。 誰thùy 能năng 見kiến 耶da 。 釋thích 本bổn 行hạnh 廣quảng 淨tịnh 等đẳng 者giả 得đắc 見kiến 故cố 。 此thử 明minh 地địa 上thượng 菩Bồ 薩Tát 見kiến 實thật 報báo 身thân 土thổ/độ 。 五ngũ 疑nghi 地địa 前tiền 眾chúng 生sanh 既ký 不bất 得đắc 見kiến 。 何hà 由do 得đắc 入nhập 真chân 。 釋thích 以dĩ 佛Phật 力lực 自tự 在tại 各các 令linh 分phần/phân 見kiến 後hậu 還hoàn 令linh 入nhập 。 六lục 疑nghi 佛Phật 力lực 既ký 自tự 在tại 。 何hà 不bất 則tắc 令linh 眾chúng 生sanh 一nhất 種chủng 見kiến 耶da 。 釋thích 佛Phật 無vô 憎tăng 愛ái 。 彼bỉ 依y 自tự 心tâm 故cố 見kiến 差sai 別biệt 。 七thất 疑nghi 云vân 我ngã 今kim 現hiện 見kiến 。 佛Phật 自tự 差sai 別biệt 。 豈khởi 開khai 我ngã 心tâm 。 是thị 故cố 差sai 別biệt 過quá 在tại 於ư 佛Phật 。 釋thích 云vân 若nhược 不bất 唯duy 汝nhữ 心tâm 可khả 如như 所sở 責trách 。 既ký 實thật 是thị 汝nhữ 自tự 心tâm 變biến 現hiện 故cố 非phi 佛Phật 咎cữu 。 八bát 疑nghi 云vân 若nhược 佛Phật 不bất 自tự 有hữu 差sai 別biệt 現hiện 。 何hà 故cố 有hữu 常thường 見kiến 有hữu 不bất 見kiến 等đẳng 。 釋thích 云vân 淨tịnh 心tâm 器khí 者giả 自tự 心tâm 感cảm 見kiến 。 以dĩ 佛Phật 是thị 心tâm 法pháp 如như 是thị 故cố 也dã 。

第đệ 十thập 佛Phật 境cảnh 界giới 甚thậm 深thâm 。 上thượng 來lai 文Văn 殊Thù 問vấn 多đa 人nhân 。 今kim 多đa 人nhân 問vấn 文Văn 殊Thù 。 首thủ 伴bạn 互hỗ 彰chương 故cố 。 上thượng 論luận 餘dư 法pháp 餘dư 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 。 今kim 辨biện 佛Phật 境cảnh 界giới 。 同đồng 請thỉnh 文Văn 殊Thù 者giả 久cửu 已dĩ 成thành 佛Phật 。 顯hiển 智trí 深thâm 故cố 。 又hựu 文Văn 殊Thù 問vấn 皆giai 以dĩ 理lý 反phản 徵trưng 相tương 違vi 結kết 難nạn/nan 。 今kim 但đãn 諮tư 請thỉnh 不bất 敢cảm 難nạn/nan 者giả 為vi 顯hiển 尊tôn 故cố 長trường/trưởng 故cố 眾chúng 首thủ 故cố 。 又hựu 此thử 佛Phật 境cảnh 界giới 通thông 二nhị 種chủng 。 一nhất 所sở 證chứng 境cảnh 謂vị 真chân 俗tục 等đẳng 。 二nhị 分phần 齊tề 境cảnh 。 謂vị 依y 小Tiểu 乘Thừa 三tam 十thập 四tứ 心tâm 以dĩ 去khứ 是thị 佛Phật 境cảnh 也dã 。 若nhược 三tam 乘thừa 十Thập 地Địa 滿mãn 後hậu 。 是thị 佛Phật 境cảnh 界giới 也dã 。 若nhược 一Nhất 乘Thừa 十thập 信tín 滿mãn 後hậu 是thị 佛Phật 境cảnh 也dã 。 則tắc 如như 此thử 辨biện 在tại 信tín 中trung 者giả 是thị 也dã 。 又hựu 三tam 乘thừa 等đẳng 不bất 通thông 因nhân 位vị 。 一Nhất 乘Thừa 因nhân 果quả 同đồng 故cố 。 亦diệc 是thị 普phổ 賢hiền 境cảnh 界giới 。 餘dư 義nghĩa 如như 性tánh 起khởi 說thuyết 。 文văn 中trung 二nhị 。 先tiên 問vấn 後hậu 答đáp 。 問vấn 中trung 四tứ 。 一nhất 總tổng 告cáo 。 二nhị 結kết 已dĩ 說thuyết 。 三tam 歎thán 文Văn 殊Thù 。 四tứ 正chánh 陳trần 請thỉnh 十thập 一nhất 句cú 。 初sơ 二nhị 問vấn 自tự 利lợi 德đức 體thể 。 次thứ 五ngũ 問vấn 利lợi 他tha 德đức 用dụng 。 次thứ 三tam 問vấn 所sở 益ích 眾chúng 生sanh 。 後hậu 一nhất 結kết 其kỳ 廣quảng 大đại 。 又hựu 初sơ 一nhất 是thị 總tổng 果quả 體thể 也dã 。 二nhị 以dĩ 因nhân 成thành 果quả 。 問vấn 體thể 證chứng 境cảnh 因nhân 。 三tam 入nhập 處xứ 謂vị 因nhân 圓viên 果quả 滿mãn 乘thừa 化hóa 普phổ 入nhập 世thế 間gian 等đẳng 。 四tứ 所sở 度độ 謂vị 入nhập 世thế 間gian 辨biện 所sở 度độ 生sanh 也dã 。 五ngũ 辨biện 知tri 度độ 生sanh 法pháp 之chi 智trí 。 謂vị 知tri 法Pháp 界Giới 法Pháp 門môn 之chi 智trí 。 六lục 所sở 設thiết 法pháp 藥dược 。 七thất 應ứng 機cơ 差sai 別biệt 說thuyết 。 八bát 明minh 機cơ 入nhập 法pháp 。 謂vị 非phi 染nhiễm 識thức 所sở 識thức 也dã 。 九cửu 既ký 非phi 染nhiễm 識thức 境cảnh 。 云vân 何hà 令linh 得đắc 知tri 。 十thập 既ký 得đắc 知tri 已dĩ 。 照chiếu 除trừ 何hà 法pháp 。 又hựu 釋thích 此thử 三tam 問vấn 令linh 所sở 化hóa 如như 次thứ 得đắc 三tam 慧tuệ 益ích 應ưng 知tri 。 十thập 一nhất 總tổng 結kết 佛Phật 境cảnh 廣quảng 遍biến 何hà 處xứ 。 答đáp 中trung 十thập 偈kệ 內nội 第đệ 八bát 一nhất 偈kệ 答đáp 八bát 九cửu 二nhị 句cú 。 餘dư 偈kệ 次thứ 第đệ 答đáp 餘dư 九cửu 問vấn 。 初sơ 偈kệ 答đáp 境cảnh 界giới 。 上thượng 半bán 舉cử 所sở 入nhập 法pháp 。 此thử 通thông 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 齊tề 者giả 等đẳng 也dã 。 謂vị 齊tề 等đẳng 虛hư 空không 即tức 是thị 真Chân 如Như 為vi 所sở 緣duyên 境cảnh 也dã 。 二nhị 齊tề 者giả 分phân 齊tề 也dã 。 謂vị 齊tề 法pháp 性tánh 真chân 空không 已dĩ 去khứ 是thị 佛Phật 境cảnh 。 又hựu 上thượng 句cú 深thâm 下hạ 句cú 廣quảng 也dã 。 下hạ 半bán 明minh 眾chúng 生sanh 證chứng 入nhập 。 言ngôn 無vô 所sở 入nhập 者giả 。 以dĩ 眾chúng 生sanh 則tắc 是thị 法Pháp 身thân 故cố 無vô 更cánh 入nhập 。 如như 常thường 在tại 虛hư 空không 。 豈khởi 得đắc 更cánh 言ngôn 入nhập 虛hư 空không 也dã 。 二nhị 答đáp 因nhân 者giả 一nhất 他tha 分phần/phân 因nhân 唯duy 佛Phật 能năng 分phân 別biệt 。 二nhị 自tự 分phần/phân 因nhân 說thuyết 不bất 盡tận 。 以dĩ 多đa 劫kiếp 修tu 故cố 。 又hựu 多đa 故cố 說thuyết 不bất 盡tận 。 等đẳng 佛Phật 故cố 唯duy 佛Phật 能năng 分phân 別biệt 。 唯duy 佛Phật 能năng 分phân 別biệt 顯hiển 深thâm 也dã 。 說thuyết 不bất 盡tận 廣quảng 也dã 。 自tự 餘dư 者giả 除trừ 佛Phật 以dĩ 外ngoại 餘dư 人nhân 說thuyết 不bất 能năng 盡tận 也dã 。 三tam 答đáp 入nhập 者giả 。 上thượng 半bán 明minh 隨tùy 緣duyên 。 下hạ 半bán 明minh 不bất 變biến 。 謂vị 寂tịch 而nhi 常thường 用dụng 故cố 普phổ 入nhập 也dã 。 用dụng 而nhi 常thường 寂tịch 故cố 寂tịch 然nhiên 也dã 。 和hòa 而nhi 不bất 同đồng 故cố 云vân 不bất 同đồng 世thế 所sở 見kiến 。 正chánh 由do 能năng 入nhập 故cố 不bất 同đồng 也dã 。 四tứ 答đáp 度độ 者giả 。 謂vị 入nhập 在tại 世thế 間gian 作tác 何hà 等đẳng 事sự 。 謂vị 度độ 眾chúng 生sanh 。 上thượng 半bán 舉cử 度độ 生sanh 。 下hạ 半bán 明minh 度độ 數số 。 五ngũ 答đáp 知tri 度độ 生sanh 法pháp 。 之chi 智trí 。 謂vị 上thượng 半bán 是thị 能năng 知tri 。 下hạ 半bán 所sở 知tri 。 六lục 答đáp 法pháp 藥dược 。 謂vị 初sơ 句cú 明minh 法pháp 體thể 。 次thứ 句cú 法pháp 用dụng 。 下hạ 半bán 明minh 用dụng 不bất 異dị 體thể 故cố 唯duy 佛Phật 知tri 也dã 。 具cụ 分phân 別biệt 有hữu 二nhị 。 一nhất 以dĩ 無vô 異dị 法Pháp 界Giới 隨tùy 機cơ 多đa 說thuyết 多đa 故cố 難nan 知tri 。 若nhược 具cụ 分phân 別biệt 唯duy 佛Phật 知tri 。 二nhị 此thử 多đa 說thuyết 則tắc 無vô 異dị 。 無vô 異dị 則tắc 多đa 說thuyết 。 此thử 各các 不bất 壞hoại 二nhị 門môn 不bất 礙ngại 即tức 一nhất 。 此thử 難nạn/nan 分phần/phân 折chiết 。 若nhược 欲dục 具cụ 分phần/phân 。 唯duy 佛Phật 能năng 知tri 。 七thất 答đáp 知tri 音âm 說thuyết 法Pháp 智trí 。 上thượng 半bán 所sở 知tri 。 下hạ 半bán 能năng 知tri 。 謂vị 雖tuy 了liễu 知tri 眾chúng 生sanh 。 言ngôn 音âm 而nhi 以dĩ 說thuyết 法Pháp 。 然nhiên 常thường 無vô 作tác 故cố 無vô 分phân 別biệt 。 八bát 答đáp 識thức 中trung 二nhị 句cú 。 初sơ 句cú 不bất 可khả 議nghị 故cố 。 言ngôn 語ngữ 道đạo 斷đoạn 。 非phi 耳nhĩ 識thức 等đẳng 所sở 識thức 。 下hạ 句cú 不bất 可khả 思tư 故cố 。 心tâm 行hành 處xứ 滅diệt 。 非phi 心tâm 思tư 量lượng 也dã 。 又hựu 非phi 染nhiễm 識thức 亦diệc 非phi 染nhiễm 心tâm 。 如như 楞lăng 伽già 云vân 取thủ 相tương/tướng 名danh 識thức 不bất 取thủ 相tương/tướng 名danh 智trí 故cố 。 四tứ 依y 中trung 不bất 令linh 依y 識thức 也dã 。 九cửu 答đáp 決quyết 定định 知tri 中trung 二nhị 句cú 。 初sơ 句cú 舉cử 法pháp 。 謂vị 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 如Như 來Lai 藏tạng 法pháp 。 下hạ 句cú 示thị 令linh 決quyết 定định 知tri 也dã 。 十thập 答đáp 照chiếu 中trung 。 上thượng 半bán 照chiếu 除trừ 煩phiền 惱não 障chướng 證chứng 。 寂tịch 滅diệt 涅Niết 槃Bàn 。 下hạ 半bán 照chiếu 除trừ 所sở 知tri 障chướng 得đắc 菩Bồ 提Đề 平bình 等đẳng 行hành 世thế 間gian 。 又hựu 無vô 明minh 者giả 無vô 能năng 照chiếu 也dã 。 無vô 所sở 行hành 者giả 。 無vô 所sở 照chiếu 也dã 。 平bình 等đẳng 行hành 世thế 間gian 者giả 絕tuyệt 能năng 所sở 而nhi 照chiếu 故cố 云vân 平bình 等đẳng 行hành 。 行hành 猶do 照chiếu 也dã 。 十thập 一nhất 答đáp 廣quảng 中trung 。 上thượng 半bán 所sở 知tri 廣quảng 。 下hạ 半bán 能năng 知tri 廣quảng 。

第đệ 二nhị 結kết 通thông 普phổ 見kiến 。 明minh 此thử 則tắc 是thị 一nhất 切thiết 處xứ 文Văn 殊Thù 共cộng 一nhất 切thiết 處xứ 覺giác 首thủ 等đẳng 說thuyết 法Pháp 。 前tiền 品phẩm 光quang 照chiếu 令linh 見kiến 眾chúng 會hội 。 此thử 中trung 佛Phật 力lực 令linh 眾chúng 見kiến 所sở 說thuyết 法Pháp 事sự 。 謂vị 因nhân 果quả 也dã 。 文văn 有hữu 三tam 。 初sơ 辨biện 此thử 界giới 。 二nhị 顯hiển 東đông 方phương 。 三tam 類loại 九cửu 方phương 。 初sơ 中trung 三tam 。 先tiên 明minh 佛Phật 加gia 眾chúng 。 二nhị 明minh 所sở 見kiến 十thập 事sự 。 三tam 如như 是thị 下hạ 結kết 。 十thập 中trung 前tiền 五ngũ 因nhân 。 一nhất 行hành 所sở 軌quỹ 法pháp 。 二nhị 依y 法pháp 成thành 行hành 。 三tam 行hành 非phi 出xuất 世thế 。 四tứ 依y 身thân 等đẳng 起khởi 行hành 。 五ngũ 隨tùy 根căn 欲dục 所sở 樂lạc 而nhi 作tác 行hành 業nghiệp 。 後hậu 五ngũ 果quả 中trung 。 一nhất 總tổng 。 二nhị 依y 。 三tam 正chánh 報báo 中trung 持trì 毀hủy 。 四tứ 正chánh 中trung 說thuyết 法Pháp 。 五ngũ 總tổng 結kết 。 又hựu 釋thích 。 初sơ 一nhất 是thị 智trí 首thủ 所sở 說thuyết 六Lục 度Độ 行hành 法pháp 。 二nhị 是thị 寶bảo 首thủ 所sở 說thuyết 業nghiệp 性tánh 義nghĩa 。 三tam 是thị 進tiến 首thủ 所sở 說thuyết 懈giải 怠đãi 難nan 脫thoát 義nghĩa 。 亦diệc 是thị 法pháp 首thủ 多đa 聞văn 過quá 等đẳng 。 四tứ 是thị 財tài 首thủ 所sở 說thuyết 隨tùy 身thân 隨tùy 行hành 教giáo 化hóa 義nghĩa 。 五ngũ 是thị 德đức 首thủ 所sở 說thuyết 佛Phật 法Pháp 一nhất 味vị 隨tùy 根căn 分phần/phân 多đa 。 亦diệc 是thị 目mục 首thủ 因nhân 一nhất 隨tùy 緣duyên 多đa 等đẳng 。 六lục 七thất 八bát 是thị 覺giác 首thủ 所sở 說thuyết 心tâm 性tánh 隨tùy 緣duyên 果quả 報báo 不bất 同đồng 等đẳng 。 九cửu 十thập 是thị 賢hiền 首thủ 一Nhất 乘Thừa 文Văn 殊Thù 佛Phật 境cảnh 可khả 知tri 。 類loại 餘dư 方phương 中trung 。 是thị 前tiền 光quang 覺giác 品phẩm 所sở 辨biện 者giả 是thị 也dã 。

淨Tịnh 行Hạnh 品Phẩm 第đệ 七thất

釋thích 此thử 品phẩm 四tứ 門môn 同đồng 上thượng 。

一nhất 釋thích 名danh 者giả 。 依y 梵Phạm 本bổn 名danh 圓viên 淨tịnh 行hạnh 品phẩm 。 無vô 性tánh 攝nhiếp 論luận 中trung 名danh 清thanh 淨tịnh 所sở 行hành 經kinh 。 謂vị 三tam 業nghiệp 無vô 過quá 云vân 清thanh 淨tịnh 。 心tâm 起khởi 願nguyện 稱xưng 行hành 。 行hành 順thuận 普phổ 法pháp 名danh 圓viên 。 此thử 持trì 業nghiệp 釋thích 。 又hựu 淨tịnh 是thị 理lý 。 行hành 是thị 智trí 。 理lý 智trí 無vô 礙ngại 為vi 圓viên 。 依y 主chủ 釋thích 也dã 。 又hựu 願nguyện 是thị 能năng 淨tịnh 。 行hành 是thị 所sở 淨tịnh 。 令linh 行hành 光quang 潔khiết 。 稱xưng 性tánh 名danh 圓viên 。 以dĩ 是thị 普Phổ 賢Hiền 願nguyện 行hạnh 故cố 也dã 。 又hựu 願nguyện 無vô 垢cấu 名danh 淨tịnh 。 即tức 願nguyện 是thị 行hành 故cố 云vân 淨tịnh 行hạnh 。

二nhị 來lai 意ý 者giả 。 前tiền 解giải 次thứ 行hành 。 又hựu 前tiền 行hành 次thứ 願nguyện 。 義nghĩa 次thứ 第đệ 故cố 來lai 。

三tam 宗tông 者giả 以dĩ 願nguyện 海hải 為vi 宗tông 。 但đãn 願nguyện 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 誓thệ 願nguyện 謂vị 行hành 前tiền 要yếu 期kỳ 等đẳng 。 二nhị 行hạnh 願nguyện 此thử 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 與dữ 行hành 俱câu 起khởi 。 二nhị 但đãn 對đối 事sự 發phát 願nguyện 。 則tắc 此thử 是thị 行hành 以dĩ 防phòng 心tâm 不bất 散tán 故cố 。 三tam 行hành 後hậu 願nguyện 謂vị 以dĩ 行hành 迴hồi 向hướng 願nguyện 得đắc 菩Bồ 提Đề 等đẳng 。 四tứ 自tự 體thể 無vô 礙ngại 願nguyện 謂vị 大đại 願nguyện 究cứu 竟cánh 同đồng 法pháp 性tánh 海hải 。 任nhậm 運vận 成thành 辨biện 。 一nhất 切thiết 諸chư 事sự 。 此thử 中trung 唯duy 論luận 行hạnh 願nguyện 。 餘dư 者giả 義nghĩa 通thông 可khả 知tri 。

四tứ 釋thích 文văn 中trung 二nhị 。 先tiên 問vấn 後hậu 答đáp 。 以dĩ 對đối 緣duyên 巧xảo 願nguyện 非phi 智trí 不bất 熟thục 故cố 。 智trí 首thủ 問vấn 也dã 。 顯hiển 事sự 近cận 而nhi 趣thú 遠viễn 微vi 妙diệu 難nan 知tri 故cố 。 文Văn 殊Thù 答đáp 也dã 。

問vấn 中trung 相tương 從tùng 為vi 十thập 一nhất 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 七thất 明minh 自tự 分phần/phân 因nhân 行hành 。 後hậu 四tứ 明minh 他tha 分phần/phân 果quả 行hành 。 前tiền 中trung 二nhị 。 初sơ 三Tam 明Minh 三tam 業nghiệp 成thành 福phước 智trí 。 後hậu 四tứ 明minh 福phước 智trí 之chi 果quả 。 前tiền 中trung 九cửu 種chủng 三tam 業nghiệp 分phần/phân 三tam 。 初sơ 三tam 離ly 過quá 是thị 創sáng/sang 修tu 故cố 。 謂vị 離ly 三tam 毒độc 。 次thứ 三tam 成thành 三tam 行hành 是thị 次thứ 修tu 故cố 。 謂vị 一nhất 自tự 得đắc 不bất 失thất 。 二nhị 他tha 不bất 能năng 動động 。 三tam 能năng 攝nhiếp 得đắc 他tha 故cố 令linh 讚tán 也dã 。 後hậu 三tam 顯hiển 三tam 德đức 是thị 修tu 終chung 故cố 。 謂vị 一nhất 福phước 德đức 。 二nhị 斷đoạn 德đức 。 三tam 智trí 德đức 。 皆giai 以dĩ 後hậu 釋thích 前tiền 可khả 知tri 。 二nhị 果quả 中trung 二nhị 。 初sơ 明minh 福phước 果quả 中trung 十thập 句cú 。 一nhất 依y 果quả 勝thắng 。 涅Niết 槃Bàn 說thuyết 。 常thường 生sanh 中trung 國quốc 。 有hữu 佛Phật 法Pháp 處xứ 。 二nhị 種chủng 姓tánh 勝thắng 。 地địa 持trì 論luận 說thuyết 。 生sanh 於ư 上thượng 族tộc 。 三tam 富phú 而nhi 貴quý 。 是thị 家gia 勝thắng 。 亦diệc 是thị 如Như 來Lai 家gia 生sanh 。 四tứ 身thân 有hữu 善thiện 色sắc 。 亦diệc 是thị 諸chư 根căn 完hoàn 具cụ 。 五ngũ 身thân 有hữu 福phước 相tương/tướng 。 亦diệc 是thị 相tướng 好hảo 具cụ 足túc 。 六lục 念niệm 定định 亦diệc 是thị 勝thắng 。 念niệm 亦diệc 是thị 總tổng 持trì 不bất 忘vong 。 七thất 慧tuệ 觀quán 亦diệc 是thị 報báo 生sanh 智trí 。 於ư 法pháp 能năng 解giải 。 八bát 意ý 趣thú 謂vị 向hướng 理lý 等đẳng 。 九cửu 威uy 德đức 勝thắng 。 亦diệc 是thị 自tự 在tại 勝thắng 。 謂vị 情tình 無vô 怯khiếp 懼cụ 。 依y 智trí 論luận 菩Bồ 薩Tát 別biệt 有hữu 四tứ 種chủng 無vô 畏úy 。 一nhất 總tổng 持trì 無vô 畏úy 。 於ư 法pháp 記ký 持trì 不bất 懼cụ 忘vong 失thất 。 二nhị 知tri 根căn 無vô 畏úy 。 知tri 根căn 授thọ 法pháp 不bất 懼cụ 差sai 失thất 。 三tam 決quyết 疑nghi 無vô 畏úy 。 隨tùy 問vấn 能năng 答đáp 不bất 懼cụ 不bất 堪kham 。 四tứ 答đáp 難nạn/nan 無vô 畏úy 。 有hữu 難nạn/nan 皆giai 通thông 不bất 懼cụ 屈khuất 滯trệ 。 十thập 常thường 自tự 開khai 覺giác 。 亦diệc 是thị 覺giác 他tha 。 謂vị 覺giác 知tri 生sanh 死tử 。 心tâm 生sanh 厭yếm 離ly 。 二nhị 明minh 智trí 果quả 中trung 九cửu 句cú 。 初sơ 二nhị 勝thắng 凡phàm 夫phu 。 次thứ 二nhị 勝thắng 二Nhị 乘Thừa 。 五ngũ 深thâm 故cố 不bất 可khả 量lượng 。 六lục 功công 能năng 廣quảng 故cố 不bất 可khả 數số 。 七thất 離ly 分phân 別biệt 故cố 。 情tình 不bất 能năng 思tư 。 八bát 體thể 實thật 故cố 不bất 可khả 稱xưng 。 九cửu 離ly 言ngôn 故cố 不bất 可khả 說thuyết 。 第đệ 二nhị 因nhân 力lực 成thành 行hành 中trung 二nhị 。 初sơ 一nhất 能năng 成thành 之chi 力lực 。 二nhị 善thiện 知tri 下hạ 所sở 成thành 諸chư 行hành 。 前tiền 中trung 八bát 力lực 。 一nhất 因nhân 力lực 者giả 。 如như 梁lương 攝nhiếp 論luận 云vân 。 多đa 聞văn 熏huân 習tập 。 與dữ 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 中trung 解giải 性tánh 和hòa 合hợp 一nhất 切thiết 聖thánh 人nhân 。 以dĩ 此thử 為vi 因nhân 。 則tắc 是thị 性tánh 習tập 二nhị 種chủng 姓tánh 備bị 故cố 云vân 具cụ 足túc 。 二nhị 現hiện 行hành 勇dũng 意ý 。 是thị 攝nhiếp 論luận 中trung 正chánh 思tư 惟duy 力lực 也dã 。 謂vị 思tư 量lượng 是thị 意ý 義nghĩa 故cố 。 三tam 巧xảo 便tiện 入nhập 法pháp 。 亦diệc 是thị 依y 思tư 動động 身thân 口khẩu 而nhi 起khởi 行hành 故cố 云vân 方phương 便tiện 。 四tứ 善thiện 友hữu 助trợ 成thành 。 是thị 攝nhiếp 論luận 善Thiện 知Tri 識Thức 力lực 也dã 。 五ngũ 所sở 觀quán 現hiện 前tiền 引dẫn 起khởi 觀quán 智trí 故cố 。 六lục 機cơ 根căn 已dĩ 熟thục 。 堪kham 為vi 入nhập 法pháp 之chi 器khí 。 又hựu 具cụ 信tín 進tiến 等đẳng 根căn 。 又hựu 是thị 資tư 糧lương 善thiện 根căn 當đương 攝nhiếp 論luận 福phước 智trí 二nhị 力lực 也dã 。 七thất 防phòng 心tâm 照chiếu 理lý 。 止Chỉ 觀Quán 俱câu 行hành 。 八bát 止Chỉ 觀Quán 熟thục 已dĩ 。 得đắc 深thâm 禪thiền 定định 。 此thử 上thượng 八bát 種chủng 皆giai 能năng 成thành 行hành 滅diệt 惑hoặc 得đắc 果quả 之chi 勝thắng 用dụng 。 故cố 同đồng 名danh 力lực 也dã 。 於ư 初sơ 菩Bồ 薩Tát 云vân 何hà 。 而nhi 得đắc 令linh 彼bỉ 具cụ 足túc 。 故cố 為vi 問vấn 也dã 。 第đệ 二nhị 成thành 行hành 者giả 。 謂vị 依y 前tiền 諸chư 力lực 得đắc 成thành 解giải 行hành 有hữu 三tam 。 初sơ 善thiện 解giải 法pháp 相tướng 。 行hành 有hữu 十thập 法pháp 。 一nhất 蘊uẩn 。 二nhị 界giới 。 三tam 入nhập 。 四tứ 緣duyên 起khởi 及cập 三tam 界giới 三tam 世thế 。 各các 善thiện 知tri 差sai 別biệt 。 而nhi 不bất 可khả 得đắc 等đẳng 。 二nhị 攝nhiếp 念niệm 入nhập 理lý 。 行hành 亦diệc 十thập 法pháp 。 謂vị 七thất 覺giác 三tam 空không 照chiếu 真chân 理lý 故cố 。 三tam 廣quảng 修tu 十thập 度độ 行hành 可khả 知tri 。 第đệ 二nhị 問vấn 勝thắng 進tiến 果quả 行hành 中trung 四tứ 。 一nhất 內nội 謂vị 具cụ 十thập 勝thắng 德đức 故cố 。 二nhị 外ngoại 謂vị 十thập 王vương 敬kính 護hộ 故cố 。 三tam 悲bi 德đức 普phổ 覆phú 故cố 。 四Tứ 智Trí 德đức 獨độc 超siêu 故cố 。 初sơ 中trung 十Thập 力Lực 略lược 作tác 三tam 門môn 。 一nhất 釋thích 名danh 。 二nhị 出xuất 體thể 。 三tam 建kiến 立lập (# 別biệt 作tác )# 。 三tam 悲bi 德đức 中trung 九cửu 句cú 。 一nhất 作tác 善thiện 友hữu 覆phú 蔭ấm 。 二nhị 救cứu 其kỳ 現hiện 苦khổ 。 三tam 令linh 其kỳ 離ly 怖bố 。 四tứ 為vi 得đắc 樂lạc 之chi 處xứ 。 五ngũ 炬cự 除trừ 惑hoặc 闇ám 。 六lục 與dữ 大đại 智trí 明minh 。 七thất 燈đăng 照chiếu 現hiện 理lý 。 八bát 引dẫn 至chí 方phương 便tiện 道đạo 。 九cửu 引dẫn 至chí 究cứu 竟cánh 處xứ 。 又hựu 釋thích 九cửu 句cú 相tương 從tùng 為vi 四tứ 。 初sơ 二nhị 句cú 化hóa 生sanh 除trừ 障chướng 。 謂vị 覆phú 蔭ấm 眾chúng 生sanh 令linh 外ngoại 惡ác 不bất 干can 名danh 舍xá 。 在tại 苦khổ 能năng 拔bạt 為vi 救cứu 。 次thứ 二nhị 句cú 化hóa 物vật 生sanh 善thiện 。 謂vị 始thỉ 為vi 物vật 歸quy 終chung 為vi 趣thú 向hướng 。 次thứ 三tam 句cú 教giáo 生sanh 智trí 慧tuệ 。 謂vị 令linh 解giải 教giáo 法pháp 為vi 炬cự 。 見kiến 理lý 法pháp 為vi 明minh 。 令linh 知tri 行hành 法pháp 為vi 燈đăng 。 後hậu 二nhị 句cú 導đạo 以dĩ 起khởi 福phước 。 謂vị 生sanh 福phước 之chi 始thỉ 為vi 導đạo 。 成thành 福phước 之chi 終chung 為vi 無vô 上thượng 導đạo 。 更cánh 別biệt 解giải 如như 下hạ 第đệ 一nhất 迴hồi 向hướng 經kinh 中trung 自tự 釋thích 。 尋tầm 之chi 具cụ 辨biện 。 四tứ 問vấn 智trí 德đức 獨độc 出xuất 中trung 七thất 句cú 。 初sơ 第đệ 一nhất 者giả 位vị 過quá 世thế 間gian 。 二nhị 大đại 者giả 德đức 體thể 無vô 待đãi 。 三tam 勝thắng 者giả 行hành 用dụng 殊thù 勝thắng 。 四tứ 上thượng 者giả 下hạ 不bất 能năng 及cập 。 五ngũ 無vô 上thượng 者giả 上thượng 無vô 能năng 過quá 。 六lục 無vô 等đẳng 者giả 餘dư 無vô 能năng 等đẳng 。 七thất 無vô 等đẳng 等đẳng 者giả 。 無vô 等đẳng 大đại 聖thánh 自tự 相tương/tướng 等đẳng 故cố 云vân 無vô 等đẳng 等đẳng 也dã 。 又hựu 釋thích 第đệ 一nhất 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 大đại 二nhị 勝thắng 故cố 云vân 第đệ 一nhất 。 謂vị 化hóa 德đức 過quá 人nhân 名danh 大đại 。 自tự 德đức 過quá 人nhân 名danh 勝thắng 。 大đại 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 上thượng 二nhị 無vô 上thượng 故cố 云vân 大đại 。 勝thắng 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 無vô 等đẳng 二nhị 無vô 等đẳng 等đẳng 故cố 云vân 勝thắng 。

第đệ 二nhị 答đáp 中trung 二nhị 。 先tiên 歎thán 問vấn 二nhị 通thông 答đáp 。 前tiền 中trung 多đa 饒nhiêu 益ích 是thị 授thọ 因nhân 行hành 。 多đa 安an 隱ẩn 是thị 令linh 得đắc 果quả 。 此thử 二nhị 標tiêu 也dã 。 慧tuệ 利lợi 釋thích 初sơ 也dã 。 安an 樂lạc 釋thích 後hậu 也dã 。 又hựu 釋thích 初sơ 益ích 成thành 出xuất 世thế 因nhân 果quả 。 後hậu 哀ai 愍mẫn 下hạ 令linh 益ích 人nhân 天thiên 因nhân 果quả 。 又hựu 佛Phật 地địa 論luận 第đệ 七thất 云vân 。 令linh 修tu 善thiện 因nhân 名danh 利lợi 益ích 。 令linh 得đắc 樂lạc 果quả 名danh 安an 樂lạc 。 又hựu 令linh 離ly 惡ác 名danh 利lợi 益ích 。 令linh 其kỳ 攝nhiếp 善thiện 名danh 安an 樂lạc 。 又hựu 拔bạt 其kỳ 苦khổ 名danh 利lợi 益ích 。 施thí 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 名danh 安an 樂lạc 。 此thử 世thế 他tha 世thế 。 世thế 出xuất 世thế 等đẳng 。 應ưng 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。 二nhị 通thông 答đáp 中trung 三tam 。 初sơ 標tiêu 意ý 答đáp 。 二nhị 偈kệ 頌tụng 答đáp 。 三tam 結kết 益ích 相tương/tướng 。 初sơ 中trung 二nhị 。 先tiên 舉cử 意ý 總tổng 標tiêu 。 謂vị 成thành 熟thục 身thân 口khẩu 意ý 是thị 以dĩ 願nguyện 淨tịnh 三tam 業nghiệp 也dã 。 能năng 得đắc 下hạ 明minh 所sở 得đắc 益ích 相tương/tướng 。 二nhị 於ư 佛Phật 下hạ 釋thích 成thành 三tam 業nghiệp 得đắc 妙diệu 功công 德đức 。 於ư 中trung 二nhị 。 初sơ 明minh 自tự 分phần/phân 因nhân 行hành 。 於ư 中trung 三tam 。 初sơ 明minh 意ý 業nghiệp 勝thắng 德đức 。 二nhị 去khứ 來lai 下hạ 明minh 語ngữ 業nghiệp 勝thắng 德đức 。 於ư 中trung 初sơ 總tổng 辨biện 。 二nhị 不bất 捨xả 眾chúng 生sanh 。 者giả 明minh 法Pháp 輪luân 應ứng 機cơ 。 三Tam 明Minh 達đạt 實thật 相tướng 者giả 法Pháp 輪luân 應ưng 理lý 。 四tứ 斷đoạn 惡ác 者giả 法Pháp 輪luân 離ly 過quá 。 五ngũ 具cụ 善thiện 者giả 法Pháp 輪luân 具cụ 德đức 滿mãn 。 三tam 色sắc 像tượng 下hạ 明minh 身thân 業nghiệp 勝thắng 德đức 。 第đệ 二nhị 勝thắng 進tiến 果quả 行hành 中trung 初sơ 具cụ 種chủng 智trí 。 二nhị 於ư 法pháp 無vô 礙ngại 。 三tam 辨biện 定định 德đức 。 佛Phật 為vi 第đệ 一nhất 。 簡giản 異dị 佛Phật 故cố 云vân 第đệ 二nhị 也dã 。

第đệ 二nhị 舉cử 頌tụng 正chánh 答đáp 中trung 二nhị 。 初sơ 標tiêu 起khởi 後hậu 正chánh 答đáp 。 答đáp 中trung 有hữu 一nhất 百bách 四tứ 十thập 願nguyện 通thông 答đáp 前tiền 諸chư 問vấn 。 何hà 以dĩ 爾nhĩ 者giả 以dĩ 一nhất 一nhất 願nguyện 中trung 皆giai 有hữu 六lục 義nghĩa 故cố 。 能năng 隨tùy 事sự 轉chuyển 本bổn 所sở 習tập 防phòng 淨tịnh 三tam 業nghiệp 巧xảo 成thành 菩Bồ 薩Tát 二nhị 利lợi 行hành 。 體thể 契khế 普phổ 賢hiền 法pháp 具cụ 上thượng 諸chư 益ích 。 是thị 故cố 通thông 答đáp 彼bỉ 諸chư 問vấn 也dã 。 一nhất 轉chuyển 捨xả 事sự 。 二nhị 轉chuyển 成thành 法pháp 。 三tam 轉chuyển 他tha 令linh 離ly 過quá 。 四tứ 轉chuyển 他tha 令linh 入nhập 法pháp 。 五ngũ 轉chuyển 顯hiển 自tự 過quá 。 六lục 轉chuyển 成thành 自tự 行hành 。 且thả 約ước 初sơ 一nhất 願nguyện 作tác 之chi 。 餘dư 一nhất 一nhất 皆giai 准chuẩn 知tri 。 謂vị 初sơ 願nguyện 轉chuyển 所sở 居cư 事sự 家gia 。 是thị 轉chuyển 捨xả 事sự 也dã 。 二nhị 願nguyện 成thành 所sở 證chứng 空không 法pháp 。 是thị 轉chuyển 成thành 法pháp 也dã 。 如như 淨tịnh 名danh 經Kinh 云vân 。 畢tất 竟cánh 空không 寂tịch 舍xá 。 斯tư 之chi 謂vị 也dã 。 三tam 願nguyện 眾chúng 生sanh 離ly 家gia 難nạn/nan 。 是thị 轉chuyển 他tha 令linh 離ly 過quá 也dã 。 四tứ 入nhập 空không 法pháp 中trung 。 是thị 轉chuyển 他tha 令linh 入nhập 法pháp 也dã 。 五ngũ 自tự 雖tuy 居cư 家gia 由do 此thử 發phát 願nguyện 。 轉chuyển 自tự 見kiến 家gia 之chi 心tâm 不bất 作tác 世thế 間gian 家gia 解giải 故cố 。 令linh 過quá 患hoạn 不bất 入nhập 自tự 心tâm 。 是thị 自tự 轉chuyển 離ly 也dã 。 六lục 既ký 不bất 見kiến 世thế 家gia 則tắc 見kiến 為vi 法pháp 。 悲bi 念niệm 眾chúng 生sanh 。 令linh 入nhập 此thử 空không 法pháp 。 是thị 自tự 轉chuyển 成thành 悲bi 智trí 行hành 也dã 。 此thử 六lục 中trung 前tiền 四tứ 當đương 成thành 以dĩ 是thị 要yếu 期kỳ 誓thệ 願nguyện 故cố 。 後hậu 二nhị 現hiện 就tựu 以dĩ 是thị 則tắc 行hạnh 願nguyện 故cố 。 所sở 以dĩ 有hữu 此thử 。 六lục 義nghĩa 者giả 以dĩ 凡phàm 一nhất 願nguyện 上thượng 必tất 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 所sở 依y 事sự 。 二nhị 所sở 為vi 眾chúng 生sanh 。 三tam 自tự 智trí 緣duyên 彼bỉ 。 此thử 三tam 皆giai 有hữu 捨xả 世thế 事sự 成thành 法Pháp 門môn 之chi 二nhị 故cố 有hữu 六lục 也dã 。 如như 此thử 隨tùy 事sự 防phòng 心tâm 不bất 隨tùy 世thế 法pháp 。 常thường 遊du 法pháp 理lý 不bất 失thất 正chánh 觀quán 。 是thị 其kỳ 意ý 也dã 。 又hựu 此thử 下hạ 諸chư 願nguyện 中trung 隨tùy 事sự 逆nghịch 順thuận 差sai 別biệt 相tương 從tùng 略lược 辨biện 十thập 勢thế 。 一nhất 轉chuyển 事sự 入nhập 理lý 勢thế 。 如như 初sơ 偈kệ 轉chuyển 事sự 家gia 入nhập 空không 理lý 等đẳng 。 二nhị 轉chuyển 染nhiễm 成thành 淨tịnh 勢thế 。 如như 若nhược 得đắc 五ngũ 欲dục 。 是thị 染nhiễm 功công 德đức 具cụ 足túc 是thị 淨tịnh 等đẳng 。 三tam 相tương 似tự 類loại 轉chuyển 勢thế 。 如như 布bố 施thí 轉chuyển 令linh 悉tất 捨xả 一nhất 切thiết 。 心tâm 無vô 著trước 等đẳng 。 四tứ 轉chuyển 因nhân 成thành 果quả 勢thế 。 如như 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 塔tháp 是thị 行hành 因nhân 得đắc 道Đạo 無vô 見kiến 頂đảnh 是thị 果quả 等đẳng 。 五ngũ 轉chuyển 世thế 同đồng 出xuất 世thế 勢thế 。 如như 在tại 房phòng 室thất 等đẳng 為vi 世thế 。 賢hiền 聖thánh 地địa 為vi 出xuất 世thế 。 六lục 轉chuyển 依y 同đồng 正chánh 勢thế 。 如như 見kiến 城thành 郭quách 是thị 依y 報báo 也dã 金kim 剛cang 身thân 等đẳng 是thị 正chánh 報báo 也dã 。 七thất 轉chuyển 偽ngụy 歸quy 真chân 勢thế 。 如như 見kiến 仙tiên 人nhân 等đẳng 。 以dĩ 仙tiên 非phi 真chân 脫thoát 故cố 。 轉chuyển 向hướng 正chánh 真chân 。 究cứu 竟cánh 解giải 脫thoát 。 八bát 轉chuyển 人nhân 同đồng 法pháp 勢thế 。 如như 見kiến 疾tật 病bệnh 人nhân 等đẳng 。 身thân 空không 是thị 法pháp 以dĩ 知tri 人nhân 病bệnh 身thân 則tắc 是thị 真chân 空không 法pháp 故cố 何hà 苦khổ 不bất 脫thoát 。 九cửu 轉chuyển 境cảnh 成thành 行hành 勢thế 。 如như 受thọ 著trước 袈ca 裟sa 等đẳng 。 是thị 境cảnh 離ly 三tam 毒độc 心tâm 歡hoan 喜hỷ 是thị 智trí 斷đoạn 二nhị 行hành 也dã 。 十thập 轉chuyển 虛hư 同đồng 實thật 勢thế 。 如như 若nhược 在tại 伎kỹ 樂nhạc 。 為vi 虛hư 法Pháp 樂lạc 為vi 實thật 。 餘dư 偈kệ 皆giai 各các 類loại 知tri 之chi 耳nhĩ 。 就tựu 此thử 文văn 中trung 長trường/trưởng 分phân 為vi 十thập 。 初sơ 明minh 菩Bồ 薩Tát 在tại 家gia 時thời 願nguyện 。 二nhị 從tùng 以dĩ 信tín 捨xả 家gia 。 下hạ 明minh 創sáng/sang 出xuất 家gia 時thời 願nguyện 。 三tam 從tùng 受thọ 持trì 淨tịnh 戒giới 。 下hạ 明minh 既ký 出xuất 家gia 已dĩ 。 受thọ 禁cấm 戒giới 時thời 願nguyện 。 四tứ 從tùng 若nhược 敷phu 床sàng 座tòa 下hạ 明minh 既ký 具cụ 戒giới 已dĩ 修tu 定định 慧tuệ 行hành 時thời 願nguyện 。 以dĩ 出xuất 家gia 人nhân 三tam 學học 是thị 其kỳ 正chánh 所sở 修tu 故cố 。 五ngũ 從tùng 下hạ 床sàng 安an 足túc 下hạ 明minh 既ký 出xuất 定định 已dĩ 於ư 住trú 處xứ 進tiến 止chỉ 威uy 儀nghi 時thời 願nguyện 。 六lục 從tùng 手thủ 執chấp 錫tích 杖trượng 。 下hạ 明minh 為vi 乞khất 食thực 利lợi 生sanh 故cố 疾tật 速tốc 進tiến 路lộ 時thời 願nguyện 。 七thất 從tùng 見kiến 趣thú 高cao 路lộ 下hạ 明minh 在tại 路lộ 見kiến 聞văn 諸chư 事sự 時thời 願nguyện 。 此thử 中trung 二nhị 。 初sơ 見kiến 依y 報báo 事sự 。 二nhị 從tùng 見kiến 嚴nghiêm 飾sức 人nhân 下hạ 明minh 見kiến 人nhân 物vật 事sự 。 八bát 從tùng 入nhập 里lý 乞khất 食thực 。 下hạ 明minh 行hành 至chí 聚tụ 落lạc 乞khất 食thực 時thời 願nguyện 。 九cửu 從tùng 若nhược 入nhập 水thủy 時thời 下hạ 明minh 食thực 訖ngật 禮lễ 誦tụng 時thời 願nguyện 。 十thập 從tùng 昏hôn 夜dạ 下hạ 明minh 晝trú 夜dạ 寢tẩm 覺giác 時thời 願nguyện 。 如như 是thị 始thỉ 終chung 隨tùy 事sự 發phát 願nguyện 無vô 空không 過quá 也dã 。 智trí 論luận 第đệ 十thập 二nhị 云vân 。 智trí 慧tuệ 人nhân 有hữu 二nhị 。 在tại 家gia 名danh 婆Bà 羅La 門Môn 。 謂vị 七thất 世thế 清thanh 淨tịnh 。 生sanh 滿mãn 六lục 歲tuế 皆giai 受thọ 戒giới 出xuất 家gia 名danh 沙Sa 門Môn 。 此thử 云vân 息tức 惡ác 。 問vấn 何hà 故cố 瓔anh 珞lạc 明minh 入nhập 理lý 願nguyện 此thử 經Kinh 多đa 明minh 對đối 事sự 願nguyện 耶da 。 答đáp 此thử 經Kinh 順thuận 一Nhất 乘Thừa 。 在tại 事sự 益ích 大đại 。 彼bỉ 約ước 三tam 乘thừa 。 在tại 事sự 不bất 勝thắng 故cố 入nhập 理lý 辨biện 也dã 。

賢Hiền 首Thủ 菩Bồ 薩Tát 品Phẩm 第đệ 八bát

釋thích 此thử 品phẩm 作tác 四tứ 門môn 。

一nhất 釋thích 名danh 者giả 。 依y 梵Phạm 本bổn 名danh 跋Bạt 陀Đà 羅La 。 此thử 云vân 賢hiền 。 室thất 利lợi 此thử 云vân 吉cát 祥tường 。 或hoặc 云vân 德đức 或hoặc 云vân 首thủ 或hoặc 云vân 勝thắng 。 是thị 故cố 非phi 是thị 。 初sơ 首thủ 之chi 首thủ 亦diệc 非phi 上thượng 首thủ 之chi 首thủ 。 此thử 等đẳng 梵Phạn 語ngữ 皆giai 有hữu 別biệt 名danh 故cố 。 此thử 但đãn 為vi 顯hiển 吉cát 祥tường 勝thắng 德đức 超siêu 絕tuyệt 為vi 首thủ 。 當đương 體thể 至chí 順thuận 調điều 柔nhu 曰viết 賢hiền 。 賢hiền 約ước 體thể 性tánh 首thủ 約ước 德đức 用dụng 。 是thị 持trì 業nghiệp 釋thích 。 於ư 此thử 信tín 滿mãn 入nhập 普phổ 賢hiền 位vị 。 具cụ 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 若nhược 約ước 果quả 則tắc 下hạ 文văn 賢hiền 首thủ 佛Phật 剎sát 等đẳng 。 此thử 中trung 約ước 因nhân 故cố 云vân 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 或hoặc 唯duy 約ước 人nhân 賢hiền 首thủ 則tắc 是thị 菩Bồ 薩Tát 故cố 。 又hựu 以dĩ 此thử 人nhân 是thị 說thuyết 法Pháp 者giả 。 從tùng 人nhân 為vi 名danh 故cố 。 或hoặc 唯duy 是thị 法pháp 菩Bồ 薩Tát 則tắc 是thị 賢hiền 首thủ 故cố 。 所sở 說thuyết 亦diệc 是thị 賢Hiền 首Thủ 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 門môn 故cố 。 或hoặc 人nhân 法pháp 合hợp 目mục 則tắc 依y 主chủ 釋thích 也dã 。

二nhị 來lai 意ý 者giả 。 收thu 前tiền 行hạnh 願nguyện 以dĩ 成thành 普phổ 賢hiền 廣quảng 大đại 德đức 用dụng 故cố 來lai 也dã 。

三tam 宗tông 者giả 明minh 普phổ 賢hiền 行hành 位vị 體thể 及cập 相tương/tướng 用dụng 廣quảng 大đại 無vô 邊biên 。 始thỉ 終chung 俱câu 括quát 。 應ưng 在tại 信tín 門môn 該cai 攝nhiếp 諸chư 位vị 成thành 佛Phật 妙diệu 果Quả 。 是thị 此thử 所sở 明minh 也dã 。

四tứ 釋thích 文văn 者giả 。 此thử 中trung 二nhị 。 先tiên 問vấn 後hậu 答đáp 。

問vấn 中trung 亦diệc 二nhị 。 先tiên 經kinh 家gia 序tự 列liệt 。 何hà 故cố 文Văn 殊Thù 問vấn 賢hiền 首thủ 答đáp 者giả 。 以dĩ 信tín 收thu 萬vạn 行hạnh 非phi 妙diệu 德đức 無vô 以dĩ 發phát 起khởi 。 信tín 該cai 六lục 位vị 非phi 賢hiền 德đức 無vô 以dĩ 宣tuyên 揚dương 。 又hựu 達đạt 深thâm 顯hiển 慧tuệ 淨tịnh 德đức 彰chương 福phước 。 二nhị 以dĩ 頌tụng 正chánh 問vấn 中trung 二nhị 。 一nhất 結kết 前tiền 二nhị 問vấn 後hậu 。 此thử 中trung 亦diệc 二nhị 。 先tiên 問vấn 甚thậm 深thâm 行hành 。 後hậu 問vấn 廣quảng 大đại 德đức 。 何hà 故cố 此thử 中trung 。 問vấn 答đáp 皆giai 以dĩ 偈kệ 頌tụng 者giả 。 釋thích 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 以dĩ 始thỉ 德đức 深thâm 廣quảng 該cai 徹triệt 窮cùng 終chung 散tán 說thuyết 難nạn/nan 周chu 故cố 以dĩ 偈kệ 頌tụng 總tổng 攝nhiếp 。 二nhị 顯hiển 圓viên 德đức 勝thắng 妙diệu 故cố 以dĩ 美mỹ 辭từ 讚tán 述thuật 。 地địa 論luận 云vân 。 偈kệ 頌tụng 者giả 以dĩ 少thiểu 字tự 攝nhiếp 多đa 義nghĩa 故cố 。 諸chư 讚tán 歎thán 者giả 多đa 以dĩ 偈kệ 頌tụng 故cố 。 是thị 上thượng 二nhị 義nghĩa 也dã 。

就tựu 賢hiền 首thủ 答đáp 中trung 總tổng 有hữu 三tam 百bách 六lục 十thập 三tam 頌tụng 。 前tiền 十thập 三tam 五ngũ 言ngôn 。 後hậu 三tam 百bách 五ngũ 十thập 七thất 言ngôn 。 於ư 中trung 總tổng 長trường/trưởng 分phần/phân 有hữu 八bát 分phần/phân 。 一nhất 歎thán 深thâm 難nạn/nan 說thuyết 分phần/phân 。 二nhị 略lược 示thị 行hành 相tương/tướng 分phần/phân 。 三tam 略lược 辨biện 勝thắng 能năng 分phần/phân 。 四tứ 攝nhiếp 諸chư 行hành 位vị 分phần/phân 。 五ngũ 無vô 方phương 大đại 用dụng 分phần/phân 。 六lục 喻dụ 況huống 玄huyền 旨chỉ 分phần/phân 。 七thất 校giảo 量lượng 勸khuyến 發phát 分phần/phân 。 八bát 顯hiển 實thật 證chứng 成thành 分phần/phân 。

就tựu 初sơ 中trung 有hữu 七thất 頌tụng 。 於ư 中trung 分phần/phân 三tam 。 初sơ 二nhị 明minh 德đức 廣quảng 說thuyết 略lược 可khả 知tri 。 次thứ 四tứ 釋thích 略lược 說thuyết 所sở 由do 。 後hậu 一nhất 結kết 已dĩ 略lược 相tương/tướng 。 就tựu 第đệ 二nhị 釋thích 中trung 。 初sơ 一nhất 辨biện 德đức 廣quảng 所sở 依y 。 二nhị 明minh 依y 心tâm 德đức 勝thắng 。 前tiền 中trung 有hữu 四tứ 種chủng 難nạn/nan 故cố 雖tuy 是thị 初sơ 心tâm 令linh 此thử 功công 德đức 廣quảng 大đại 無vô 邊biên 。 一nhất 處xứ 難nạn/nan 謂vị 於ư 生sanh 死tử 苦khổ 惱não 。 之chi 處xứ 而nhi 能năng 發phát 心tâm 。 此thử 為vi 難nạn/nan 故cố 生sanh 德đức 廣quảng 也dã 。 二nhị 時thời 難nạn/nan 謂vị 久cửu 已dĩ 發phát 心tâm 一nhất 向hướng 不bất 動động 。 未vị 足túc 為vi 難nan 。 今kim 則tắc 反phản 此thử 。 故cố 生sanh 德đức 多đa 也dã 。 三tam 境cảnh 難nạn/nan 謂vị 能năng 求cầu 此thử 無vô 限hạn 菩Bồ 提Đề 。 以dĩ 心tâm 從tùng 境cảnh 故cố 廣quảng 大đại 也dã 。 四tứ 心tâm 難nạn/nan 謂vị 若nhược 發phát 心tâm 進tiến 退thoái 不bất 定định 生sanh 德đức 不bất 廣quảng 。 今kim 則tắc 反phản 此thử 故cố 廣quảng 大đại 也dã 。 一nhất 頌tụng 四tứ 句cú 。 如như 次thứ 應ưng 知tri 。 此thử 是thị 起khởi 信tín 論luận 三tam 種chủng 發phát 心tâm 中trung 當đương 最tối 初sơ 信tín 成thành 就tựu 發phát 心tâm 。 故cố 云vân 初sơ 也dã 。 同đồng 下hạ 文văn 十thập 住trụ 初sơ 發phát 心tâm 住trụ 。 及cập 發phát 心tâm 功công 德đức 品phẩm 。 此thử 約ước 信tín 終chung 彼bỉ 就tựu 住trụ 初sơ 故cố 無vô 二nhị 也dã 。 既ký 以dĩ 信tín 滿mãn 入nhập 住trụ 方phương 為vi 信tín 。 何hà 不bất 住trụ 滿mãn 入nhập 行hành 為vi 住trụ 耶da 。 釋thích 云vân 信tín 不bất 成thành 位vị 故cố 不bất 例lệ 也dã 。 二nhị 所sở 起khởi 勝thắng 位vị 中trung 。 初sơ 一nhất 舉cử 小tiểu 猶do 無vô 盡tận 。 後hậu 二nhị 顯hiển 多đa 則tắc 亡vong 言ngôn 。 何hà 得đắc 說thuyết 之chi 。 而nhi 不bất 略lược 耳nhĩ 。 三tam 結kết 說thuyết 中trung 少thiểu 分phần 者giả 有hữu 三tam 重trọng/trùng 。 一nhất 多đa 劫kiếp 所sở 修tu 此thử 難nạn/nan 辨biện 。 故cố 且thả 論luận 一nhất 念niệm 功công 德đức 。 二nhị 則tắc 此thử 一nhất 念niệm 之chi 中trung 功công 德đức 自tự 如Như 來Lai 。 窮cùng 劫kiếp 說thuyết 不bất 盡tận 。 是thị 故cố 且thả 論luận 一nhất 時thời 中trung 所sở 說thuyết 功công 德đức 。 三tam 則tắc 此thử 一nhất 時thời 。 所sở 說thuyết 功công 德đức 。 猶do 自tự 深thâm 廣quảng 唯duy 佛Phật 能năng 說thuyết 。 菩Bồ 薩Tát 不bất 知tri 。 是thị 故cố 復phục 於ư 佛Phật 所sở 。 說thuyết 中trung 分phần/phân 取thủ 小tiểu 分phần/phân 菩Bồ 薩Tát 所sở 知tri 。 而nhi 今kim 說thuyết 之chi 。 又hựu 此thử 少thiểu 分phần 與dữ 彼bỉ 廣quảng 大đại 通thông 融dung 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 以dĩ 此thử 少thiểu 分phần 不bất 異dị 多đa 故cố 。 攝nhiếp 少thiểu 同đồng 多đa 則tắc 此thử 所sở 說thuyết 亦diệc 是thị 不bất 說thuyết 說thuyết 也dã 。 如như 鳥điểu 所sở 履lý 之chi 空không 不bất 異dị 未vị 行hành 之chi 處xứ 廣quảng 大đại 空không 也dã 。 是thị 故cố 性tánh 起khởi 品phẩm 云vân 。 如như 鳥điểu 飛phi 虛hư 空không 。 經kinh 遊du 百bách 千thiên 年niên 行hành 處xứ 未vị 行hành 處xứ 皆giai 悉tất 不bất 可khả 量lượng 。 若nhược 人nhân 百bách 千thiên 劫kiếp 演diễn 說thuyết 如Như 來Lai 。 行hành 已dĩ 說thuyết 及cập 未vị 說thuyết 皆giai 悉tất 不bất 可khả 量lượng 。 二nhị 或hoặc 攝nhiếp 多đa 同đồng 少thiểu 義nghĩa 亦diệc 圓viên 備bị 。 如như 地địa 論luận 云vân 。 如như 實thật 滿mãn 足túc 攝nhiếp 取thủ 故cố 。 三tam 或hoặc 二nhị 俱câu 攝nhiếp 故cố 亦diệc 說thuyết 亦diệc 不bất 說thuyết 。 四tứ 或hoặc 二nhị 俱câu 不bất 攝nhiếp 故cố 非phi 說thuyết 非phi 不bất 說thuyết 。 竝tịnh 准chuẩn 思tư 之chi 。 問vấn 何hà 故cố 此thử 中trung 。 信tín 位vị 菩Bồ 薩Tát 得đắc 有hữu 如như 此thử 。 廣quảng 大đại 功công 德đức 。 答đáp 此thử 是thị 普phổ 賢hiền 法Pháp 界Giới 行hành 德đức 。 但đãn 就tựu 信tín 門môn 。 於ư 中trung 顯hiển 現hiện 。 故cố 說thuyết 不bất 盡tận 。 若nhược 分phân 別biệt 論luận 總tổng 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 或hoặc 唯duy 約ước 信tín 門môn 當đương 相tương 階giai 降giáng/hàng 以dĩ 辨biện 。 則tắc 此thử 信tín 但đãn 是thị 善thiện 趣thú 位vị 如như 輕khinh 毛mao 等đẳng 。 如như 瓔anh 珞lạc 本bổn 業nghiệp 及cập 仁nhân 王vương 等đẳng 經kinh 說thuyết 。 此thử 約ước 三tam 乘thừa 。 二nhị 或hoặc 唯duy 約ước 普phổ 賢hiền 當đương 體thể 德đức 辨biện 。 如như 普phổ 賢hiền 行hành 品phẩm 說thuyết 。 三tam 或hoặc 俱câu 。 謂vị 約ước 彼bỉ 信tín 門môn 顯hiển 此thử 普phổ 賢hiền 德đức 。 如như 此thử 品phẩm 所sở 說thuyết 。 此thử 約ước 一Nhất 乘Thừa 因nhân 分phần/phân 說thuyết 。 四tứ 或hoặc 俱câu 非phi 。 總tổng 不bất 可khả 說thuyết 。 此thử 約ước 果quả 分phân 離ly 言ngôn 之chi 處xứ 。 是thị 故cố 圓viên 教giáo 中trung 所sở 明minh 信tín 位vị 與dữ 彼bỉ 三tam 乘thừa 中trung 十thập 信tín 義nghĩa 別biệt 不bất 同đồng 也dã 。

第đệ 二nhị 從tùng 非phi 是thị 無vô 所sở 因nhân 下hạ 六lục 頌tụng 明minh 略lược 示thị 行hành 相tương/tướng 分phần/phân 。 於ư 中trung 二nhị 。 先tiên 一nhất 總tổng 標tiêu 因nhân 緣duyên 釋thích 成thành 發phát 心tâm 廣quảng 大đại 所sở 以dĩ 。 此thử 中trung 因nhân 者giả 謂vị 。 如Như 來Lai 種chủng 姓tánh 。 緣duyên 者giả 謂vị 習tập 所sở 成thành 性tánh 。 又hựu 地địa 持trì 瑜du 伽già 因nhân 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 種chủng 性tánh 具cụ 足túc 。 二nhị 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 善thiện 友hữu 攝nhiếp 。 三tam 起khởi 大đại 悲bi 心tâm 。 四tứ 不bất 怖bố 大đại 苦khổ 。 緣duyên 亦diệc 四tứ 。 一nhất 見kiến 佛Phật 神thần 變biến 等đẳng 。 二nhị 雖tuy 不bất 見kiến 佛Phật 然nhiên 得đắc 聞văn 法Pháp 。 三tam 雖tuy 不bất 聞văn 法Pháp 。 見kiến 法pháp 欲dục 滅diệt 。 四tứ 見kiến 無vô 佛Phật 法Pháp 處xứ 眾chúng 生sanh 造tạo 惡ác 。 又hựu 有hữu 四tứ 力lực 。 一nhất 自tự 力lực 。 二nhị 他tha 力lực 。 三tam 因nhân 力lực 。 謂vị 宿túc 習tập 大Đại 乘Thừa 聞văn 熏huân 等đẳng 。 四tứ 方phương 便tiện 力lực 。 謂vị 聞văn 法Pháp 方phương 能năng 修tu 善thiện 等đẳng 。 又hựu 四tứ 因nhân 四tứ 緣duyên 及cập 自tự 力lực 因nhân 力lực 。 發phát 心tâm 決quyết 定định 。 他tha 力lực 方phương 便tiện 力lực 發phát 者giả 不bất 定định 。 又hựu 起khởi 信tín 論luận 智trí 印ấn 經kinh 有hữu 七thất 因nhân 緣duyên 發phát 心tâm 。 謂vị 三tam 堅kiên 四tứ 退thoái 如như 彼bỉ 應ưng 知tri 。 此thử 上thượng 約ước 三tam 乘thừa 。 若nhược 依y 此thử 經Kinh 有hữu 十thập 種chủng 發phát 。 菩Bồ 提Đề 心tâm 因nhân 緣duyên 。 如như 下hạ 文văn 說thuyết 。 此thử 約ước 一Nhất 乘Thừa 。 又hựu 以dĩ 如Như 來Lai 藏tạng 內nội 熏huân 為vi 因nhân 所sở 餘dư 為vi 緣duyên 。 二nhị 釋thích 所sở 發phát 心tâm 相tương/tướng 。 此thử 中trung 通thông 論luận 有hữu 十thập 義nghĩa 。 俱câu 是thị 心tâm 心tâm 廣quảng 大đại 功công 德đức 。 因nhân 緣duyên 之chi 義nghĩa 。 故cố 云vân 非phi 是thị 無vô 所sở 因nhân 等đẳng 也dã 。 十thập 義nghĩa 心tâm 者giả 。 一nhất 初sơ 二nhị 句cú 明minh 正chánh 直trực 趣thú 理lý 心tâm 。 論luận 云vân 直trực 心tâm 者giả 正chánh 念niệm 真Chân 如Như 法pháp 故cố 。 二nhị 次thứ 一nhất 頌tụng 明minh 深thâm 信tín 三Tam 寶Bảo 心tâm 。 三tam 有hữu 一nhất 頌tụng 遠viễn 離ly 四tứ 過quá 心tâm 。 四tứ 句cú 各các 一nhất 可khả 知tri 。 四tứ 一nhất 頌tụng 大đại 願nguyện 度độ 生sanh 心tâm 。 五ngũ 二nhị 句cú 明minh 大đại 慈từ 大đại 悲bi 心tâm 。 謂vị 拔bạt 苦khổ 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 也dã 。 六lục 一nhất 句cú 嚴nghiêm 淨tịnh 佛Phật 剎sát 心tâm 。 七thất 一nhất 句cú 廣quảng 供cung 諸chư 佛Phật 心tâm 。 八bát 一nhất 句cú 建kiến 立lập 正Chánh 法Pháp 心tâm 。 九cửu 一nhất 句cú 正chánh 求cầu 勝thắng 果quả 心tâm 。 十thập 淨tịnh 修tu 果quả 因nhân 心tâm 。 此thử 上thượng 十thập 心tâm 並tịnh 所sở 緣duyên 境cảnh 無vô 限hạn 量lượng 故cố 。 令linh 心tâm 攝nhiếp 亦diệc 無vô 限hạn 也dã 。 故cố 下hạ 文văn 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 不bất 為vi 供cung 一nhất 佛Phật 故cố 發phát 心tâm 。 不bất 為vi 供cung 百bách 千thiên 世thế 界giới 。 塵trần 數số 諸chư 佛Phật 故cố 發phát 心tâm 。 悉tất 欲dục 供cúng 養dường 一nhất 切thiết 佛Phật 。 故cố 是thị 故cố 無vô 限hạn 也dã 。 如như 供cung 佛Phật 信tín 三Tam 寶Bảo 離ly 過quá 失thất 度độ 生sanh 嚴nghiêm 土thổ/độ 。 悉tất 皆giai 無vô 限hạn 故cố 廣quảng 大đại 也dã 。 略lược 示thị 行hành 相tương/tướng 分phần/phân 竟cánh 。

第đệ 三tam 深thâm 心tâm 淨tịnh 信tín 不bất 可khả 壞hoại 。 下hạ 有hữu 九cửu 頌tụng 。 明minh 略lược 示thị 勝thắng 能năng 分phần/phân 。 於ư 中trung 初sơ 二nhị 明minh 信tín 能năng 成thành 發phát 心tâm 。 以dĩ 是thị 行hành 本bổn 故cố 。 後hậu 七thất 明minh 信tín 能năng 成thành 餘dư 德đức 。 以dĩ 行hành 所sở 成thành 故cố 。 前tiền 中trung 初sơ 一nhất 約ước 三Tam 寶Bảo 境cảnh 。 成thành 不bất 壞hoại 信tín 方phương 能năng 發phát 心tâm 。 二nhị 約ước 三tam 佛Phật 性tánh 境cảnh 。 初sơ 句cú 約ước 信tín 自tự 性tánh 住trụ 佛Phật 性tánh 。 次thứ 句cú 引dẫn 出xuất 佛Phật 性tánh 。 次thứ 句cú 至chí 得đắc 果quả 佛Phật 性tánh 。 又hựu 釋thích 初sơ 句cú 信tín 佛Phật 及cập 教giáo 法pháp 。 次thứ 句cú 信tín 僧Tăng 及cập 行hành 法pháp 。 次thứ 句cú 正chánh 向hướng 信tín 果quả 。 下hạ 因nhân 此thử 深thâm 信tín 成thành 就tựu 方phương 能năng 發phát 心tâm 。 又hựu 此thử 中trung 信tín 不bất 可khả 壞hoại 。 者giả 信tín 滿mãn 心tâm 得đắc 不bất 退thoái 故cố 云vân 不bất 壞hoại 。 依y 此thử 信tín 發phát 心tâm 。 故cố 知tri 此thử 心tâm 已dĩ 入nhập 住trụ 。 然nhiên 約ước 能năng 入nhập 方phương 便tiện 故cố 屬thuộc 信tín 終chung 。 下hạ 明minh 成thành 德đức 中trung 非phi 直trực 成thành 前tiền 入nhập 十thập 住trụ 初sơ 發phát 心tâm 之chi 位vị 。 亦diệc 更cánh 通thông 成thành 已dĩ 後hậu 位vị 中trung 所sở 有hữu 行hành 位vị 。 是thị 故cố 此thử 中trung 。 略lược 辨biện 所sở 成thành 。 二nhị 十thập 功công 德đức 。 一nhất 能năng 生sanh 福phước 智trí 。 謂vị 覺giác 道đạo 之chi 元nguyên 福phước 德đức 之chi 母mẫu 。 二nhị 能năng 斷đoạn 疑nghi 示thị 道đạo 。 三tam 能năng 離ly 垢cấu 心tâm 堅kiên 。 謂vị 除trừ 慢mạn 釋thích 離ly 垢cấu 敬kính 本bổn 釋thích 心tâm 堅kiên 。 上thượng 三tam 各các 二nhị 句cú 如như 次thứ 應ưng 知tri 。 四tứ 信tín 體thể 具cụ 德đức 故cố 如như 寶bảo 藏tạng 。 五ngũ 納nạp 法pháp 成thành 行hành 故cố 如như 淨tịnh 手thủ 。 六lục 能năng 捨xả 染nhiễm 離ly 著trước 。 七thất 能năng 解giải 深thâm 玄huyền 。 上thượng 四tứ 各các 一nhất 句cú 應ưng 知tri 。 八bát 轉chuyển 進tiến 成thành 果quả 。 兩lưỡng 句cú 可khả 知tri 。 九cửu 能năng 令linh 善thiện 根căn 明minh 利lợi 。 十Thập 力Lực 用dụng 無vô 壞hoại 。 十thập 一nhất 能năng 滅diệt 惡ác 業nghiệp 。 十thập 二nhị 能năng 得đắc 大đại 果quả 。 十thập 三tam 入nhập 法pháp 無vô 礙ngại 。 十thập 四tứ 離ly 八bát 難nạn 報báo 障chướng 。 十thập 五ngũ 能năng 越việt 魔ma 境cảnh 。 十thập 六lục 巧xảo 示thị 脫thoát 因nhân 。 十thập 七thất 為vi 大đại 果quả 堅kiên 因nhân 。 謂vị 佛Phật 地địa 一nhất 切thiết 諸chư 功công 德đức 。 法pháp 莫mạc 不bất 皆giai 以dĩ 不bất 壞hoại 之chi 信tín 為vi 彼bỉ 因nhân 種chủng 。 十thập 八bát 生sanh 覺giác 樹thụ 果quả 。 十thập 九cửu 長trường/trưởng 種chủng 智trí 門môn 。 二nhị 十thập 示thị 妙diệu 覺giác 果quả 。 上thượng 初sơ 八bát 自tự 分phần/phân 行hành 。 後hậu 十thập 二nhị 為vi 勝thắng 進tiến 德đức 。 此thử 等đẳng 功công 德đức 並tịnh 是thị 已dĩ 後hậu 諸chư 位vị 乃nãi 至chí 佛Phật 地Địa 。 所sở 成thành 之chi 德đức 。 俱câu 在tại 信tín 中trung 之chi 所sở 成thành 就tựu 也dã 。 下hạ 一nhất 頌tụng 結kết 歎thán 顯hiển 勝thắng 。 是thị 故cố 者giả 是thị 前tiền 信tín 能năng 成thành 彼bỉ 二nhị 十thập 。 勝thắng 功công 德đức 故cố 。 所sở 說thuyết 次thứ 第đệ 所sở 修tu 行hành 中trung 。 是thị 故cố 信tín 樂nhạo 最tối 勝thắng 難nan 得đắc 也dã 。 後hậu 半bán 喻dụ 況huống 。 一nhất 信tín 體thể 希hy 有hữu 喻dụ 。 二nhị 能năng 出xuất 眾chúng 德đức 喻dụ 。

第đệ 四tứ 若nhược 信tín 恭cung 敬kính 下hạ 有hữu 五ngũ 十thập 頌tụng 。 明minh 能năng 廣quảng 攝nhiếp 行hành 位vị 分phần/phân 中trung 二nhị 。 先tiên 攝nhiếp 行hành 。 後hậu 若nhược 生sanh 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 下hạ 明minh 攝nhiếp 位vị 。 前tiền 中trung 先tiên 明minh 信tín 敬kính 三Tam 寶Bảo 行hành 。 後hậu 明minh 信tín 順thuận 三Tam 寶Bảo 行hành 。 前tiền 中trung 初sơ 有hữu 三tam 頌tụng 明minh 信tín 佛Phật 成thành 二nhị 行hành 。 初sơ 二nhị 成thành 持trì 戒giới 行hạnh 。 後hậu 一nhất 成thành 供cúng 養dường 行hành 。 二nhị 有hữu 一nhất 頌tụng 信tín 法pháp 成thành 二nhị 行hành 。 謂vị 聞văn 教giáo 無vô 厭yếm 行hành 。 欣hân 證chứng 難nan 思tư 行hành 。 三tam 有hữu 一nhất 頌tụng 信tín 僧Tăng 成thành 二nhị 行hành 。 謂vị 信tín 體thể 無vô 壞hoại 及cập 信tín 力lực 無vô 動động 。 下hạ 明minh 信tín 順thuận 三Tam 寶Bảo 行hành 中trung 。 初sơ 二nhị 頌tụng 順thuận 僧Tăng 成thành 二nhị 行hành 。 謂vị 利lợi 根căn 捨xả 惡ác 友hữu 及cập 近cận 善thiện 友hữu 修tu 勝thắng 行hành 。 次thứ 一nhất 順thuận 法pháp 成thành 二nhị 行hành 。 謂vị 解giải 因nhân 果quả 行hành 法pháp 。 成thành 解giải 脫thoát 果quả 法pháp 。 後hậu 一nhất 頌tụng 順thuận 佛Phật 亦diệc 二nhị 行hành 。 謂vị 順thuận 果quả 佛Phật 護hộ 。 起khởi 因nhân 發phát 心tâm 。 上thượng 來lai 攝nhiếp 行hành 為vi 入nhập 十thập 住trụ 之chi 方phương 便tiện 竟cánh 。

第đệ 二nhị 攝nhiếp 位vị 中trung 攝nhiếp 後hậu 四tứ 位vị 則tắc 為vi 四tứ 段đoạn 。 初sơ 有hữu 二nhị 頌tụng 半bán 明minh 攝nhiếp 十thập 住trụ 位vị 。 謂vị 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 則tắc 是thị 入nhập 初sơ 住trụ 位vị 。 勤cần 修tu 佛Phật 德đức 是thị 治trị 地địa 修tu 行hành 二nhị 住trụ 行hành 也dã 。 生sanh 佛Phật 家gia 是thị 生sanh 貴quý 住trụ 。 謂vị 生sanh 在tại 佛Phật 家gia 。 種chủng 姓tánh 尊tôn 貴quý 故cố 也dã 。 無vô 著trước 是thị 五ngũ 六lục 二nhị 住trụ 行hành 也dã 。 深thâm 心tâm 妙diệu 淨tịnh 是thị 七thất 八bát 二nhị 住trụ 行hành 也dã 。 殊thù 勝thắng 無vô 上thượng 心tâm 是thị 九cửu 十thập 二nhị 住trụ 行hành 也dã 。 皆giai 准chuẩn 釋thích 可khả 知tri 。 二nhị 若nhược 得đắc 無vô 上thượng 。 下hạ 三tam 頌tụng 明minh 攝nhiếp 十thập 行hành 位vị 。 於ư 中trung 波Ba 羅La 蜜Mật 總tổng 舉cử 十thập 行hành 。 摩ma 訶ha 衍diễn 是thị 異dị 小Tiểu 乘Thừa 行hành 法pháp 。 供cung 是thị 順thuận 理lý 行hành 謂vị 是thị 初sơ 四tứ 行hành 也dã 。 念niệm 佛Phật 定định 是thị 離ly 癡si 亂loạn 行hành 。 見kiến 佛Phật 常thường 住trụ 是thị 後hậu 五ngũ 行hành 。 以dĩ 後hậu 五ngũ 俱câu 是thị 般Bát 若Nhã 攝nhiếp 故cố 。 三tam 若nhược 知tri 如Như 來Lai 下hạ 二nhị 頌tụng 半bán 明minh 攝nhiếp 十thập 迴hồi 向hướng 位vị 。 於ư 中trung 行hành 成thành 稱xưng 理lý 故cố 法pháp 永vĩnh 存tồn 。 謂vị 是thị 如như 相tương 及cập 法Pháp 界Giới 等đẳng 。 辨biện 說thuyết 度độ 生sanh 。 是thị 救cứu 眾chúng 生sanh 離ly 眾chúng 生sanh 相tướng 等đẳng 。 前tiền 七thất 迴hồi 向hướng 亦diệc 是thị 諸chư 門môn 迴hồi 向hướng 眾chúng 生sanh 義nghĩa 也dã 。 大đại 悲bi 者giả 是thị 此thử 位vị 中trung 所sở 成thành 大đại 悲bi 行hành 。 對đối 治trị 獨Độc 覺Giác 捨xả 大đại 悲bi 障chướng 故cố 也dã 。 四tứ 若nhược 得đắc 大đại 悲bi 下hạ 有hữu 三Tam 十Thập 三Tam 。 頌tụng 明minh 攝nhiếp 十Thập 地Địa 位vị 。 於ư 中trung 初sơ 半bán 頌tụng 攝nhiếp 初Sơ 地Địa 。 謂vị 喜hỷ 樂lạc 深thâm 法Pháp 是thị 初sơ 極cực 喜hỷ 地địa 。 所sở 證chứng 遍biến 滿mãn 真Chân 如Như 名danh 深thâm 法Pháp 也dã 。 二nhị 半bán 頌tụng 離ly 有hữu 為vi 過quá 。 是thị 離Ly 垢Cấu 地Địa 。 以dĩ 離ly 犯phạm 戒giới 有hữu 為vi 之chi 過quá 失thất 故cố 。 三tam 有hữu 一nhất 頌tụng 明minh 第đệ 三tam 地địa 。 以dĩ 得đắc 禪thiền 離ly 慢mạn 故cố 不bất 味vị 著trước 故cố 能năng 兼kiêm 利lợi 眾chúng 生sanh 也dã 。 四tứ 有hữu 一nhất 頌tụng 明minh 第đệ 四tứ 地địa 。 以dĩ 得đắc 道Đạo 品phẩm 智trí 故cố 處xứ 生sanh 死tử 而nhi 無vô 憂ưu 也dã 。 十thập 度độ 行hành 中trung 此thử 當đương 進tiến 行hành 故cố 云vân 精tinh 進tấn 無vô 上thượng 也dã 。 五ngũ 有hữu 一nhất 頌tụng 明minh 第đệ 五ngũ 地địa 。 以dĩ 此thử 地địa 成thành 禪thiền 度độ 依y 禪thiền 起khởi 通thông 也dã 又hựu 能năng 善thiện 解giải 世thế 間gian 。 五ngũ 明minh 處xứ 等đẳng 故cố 云vân 解giải 眾chúng 生sanh 行hành 。 六lục 有hữu 一nhất 頌tụng 明minh 第đệ 六lục 地địa 。 以dĩ 此thử 地địa 得đắc 悲bi 智trí 不bất 住trụ 般Bát 若Nhã 大đại 智trí 現hiện 前tiền 故cố 也dã 。 此thử 中trung 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 是thị 悲bi 成thành 生sanh 智trí 是thị 智trí 也dã 。 七thất 有hữu 二nhị 頌tụng 明minh 第đệ 七thất 地địa 。 初sơ 一nhất 是thị 有hữu 中trung 殊thù 勝thắng 行hành 故cố 四tứ 攝nhiếp 攝nhiếp 生sanh 。 後hậu 一nhất 是thị 空không 中trung 方phương 便tiện 智trí 相tương/tướng 導đạo 故cố 令linh 住trụ 無vô 上thượng 道Đạo 也dã 。 八bát 有hữu 三tam 頌tụng 明minh 第đệ 八bát 地địa 。 初sơ 一nhất 超siêu 四tứ 魔ma 。 謂vị 捨xả 分phân 段đoạn 故cố 無vô 陰ấm 魔ma 。 無vô 捨xả 命mạng 故cố 離ly 死tử 魔ma 。 惑hoặc 永vĩnh 不bất 現hiện 行hành 故cố 。 無vô 煩phiền 惱não 魔ma 。 是thị 故cố 天thiên 魔ma 亦diệc 不bất 得đắc 便tiện 也dã 。 此thử 第đệ 八bát 地địa 成thành 就tựu 超siêu 四tứ 魔ma 之chi 因nhân 云vân 道đạo 也dã 。 次thứ 一nhất 得đắc 位vị 及cập 忍nhẫn 。 彼bỉ 釋thích 名danh 分phần/phân 及cập 淨tịnh 忍nhẫn 分phần/phân 。 後hậu 一nhất 授thọ 記ký 位vị 如như 善Thiện 慧Tuệ 仙Tiên 人Nhân 。 於ư 第đệ 八Bát 地Địa 。 得đắc 授thọ 記ký 等đẳng 。 現hiện 佛Phật 前tiền 在tại 彼bỉ 四tứ 種chủng 一nhất 向hướng 佛Phật 土độ 中trung 故cố 。 九cửu 有hữu 一nhất 頌tụng 半bán 明minh 第đệ 九cửu 地địa 。 謂vị 彼bỉ 菩Bồ 薩Tát 。 作tác 大đại 法Pháp 師sư 。 故cố 解giải 佛Phật 密mật 教giáo 順thuận 教giáo 說thuyết 法Pháp 令linh 佛Phật 護hộ 念niệm 。 佛Phật 德đức 自tự 嚴nghiêm 。 為vì 他tha 說thuyết 法Pháp 。 十thập 有hữu 二nhị 十thập 一nhất 頌tụng 半bán 明minh 第đệ 十Thập 地Địa 。 於ư 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 十thập 三tam 頌tụng 半bán 明minh 殊thù 勝thắng 三tam 業nghiệp 。 於ư 中trung 先tiên 有hữu 五ngũ 頌tụng 半bán 明minh 身thân 業nghiệp 勝thắng 。 此thử 中trung 三tam 頌tụng 正chánh 報báo 勝thắng 。 二nhị 頌tụng 半bán 依y 報báo 勝thắng 。 次thứ 有hữu 四tứ 頌tụng 明minh 語ngữ 業nghiệp 勝thắng 。 此thử 中trung 初sơ 二nhị 解giải 深thâm 巧xảo 辯biện 。 次thứ 二nhị 明minh 智trí 身thân 說thuyết 法Pháp 。 後hậu 四tứ 頌tụng 明minh 意ý 業nghiệp 勝thắng 。 一nhất 他tha 心tâm 智trí 。 二nhị 斷đoạn 惑hoặc 智trí 。 三tam 證chứng 實thật 智trí 。 四tứ 十Thập 地Địa 十thập 自tự 在tại 等đẳng 結kết 位vị 也dã 。 命mạng 自tự 在tại 等đẳng 十thập 種chủng 成thành 就tựu 此thử 位vị 故cố 。 二nhị 若nhược 十Thập 地Địa 種chủng 下hạ 有hữu 四tứ 頌tụng 明minh 十Thập 地Địa 終chung 心tâm 受thọ 位vị 分phần/phân 。 此thử 甘cam 露lộ 水thủy 灌quán 頂đảnh 等đẳng 明minh 此thử 信tín 滿mãn 中trung 受thọ 職chức 。 三tam 若nhược 身thân 下hạ 四tứ 頌tụng 明minh 結kết 歎thán 顯hiển 勝thắng 。 初sơ 一nhất 明minh 入nhập 理lý 深thâm 廣quảng 天thiên 人nhân 莫mạc 知tri 。 謂vị 此thử 法Pháp 身thân 滿mãn 空không 十thập 方phương 不bất 動động 。 是thị 故cố 於ư 此thử 。 無vô 等đẳng 界giới 諸chư 天thiên 世thế 人nhân 。 莫mạc 能năng 知tri 也dã 。 次thứ 一nhất 行hành 成thành 果quả 滿mãn 見kiến 聞văn 廣quảng 益ích 。 於ư 本bổn 所sở 行hành 無vô 不bất 果quả 者giả 。 所sở 求cầu 畢tất 故cố 無vô 不bất 果quả 遂toại 也dã 。 又hựu 如như 下hạ 明minh 法pháp 品phẩm 云vân 。 見kiến 聞văn 供cúng 養dường 者giả 皆giai 住trụ 不bất 退thoái 地địa 。 故cố 云vân 不bất 空không 也dã 。 次thứ 一nhất 頌tụng 半bán 威uy 力lực 護hộ 法Pháp 常thường 益ích 不bất 斷đoạn 。 如như 維duy 摩ma 經Kinh 云vân 此thử 經Kinh 住trụ 世thế 皆giai 彌Di 勒Lặc 威uy 神thần 力lực 也dã 。 又hựu 初sơ 體thể 。 次thứ 德đức 。 後hậu 用dụng 。 下hạ 半bán 頌tụng 結kết 。 上thượng 句cú 結kết 慧tuệ 。 下hạ 句cú 結kết 福phước 。 俱câu 無vô 盡tận 如như 海hải 。 又hựu 此thử 信tín 門môn 中trung 展triển 轉chuyển 鉤câu 鎖tỏa 該cai 攝nhiếp 如như 此thử 。 十Thập 地Địa 等đẳng 者giả 以dĩ 信tín 為vi 道đạo 元nguyên 功công 德đức 母mẫu 諸chư 位vị 行hành 相tương/tướng 皆giai 信tín 而nhi 成thành 。 故cố 上thượng 總tổng 云vân 信tín 能năng 轉chuyển 勝thắng 成thành 眾chúng 行hành 究cứu 竟cánh 。 畢tất 至chí 如Như 來Lai 處xứ 。 斯tư 之chi 謂vị 也dã 。 又hựu 云vân 在tại 於ư 一nhất 地địa 普phổ 攝nhiếp 一nhất 切thiết 。 諸chư 地địa 功công 德đức 。 是thị 此thử 一Nhất 乘Thừa 圓viên 教giáo 法pháp 也dã 。 三tam 乘thừa 中trung 則tắc 不bất 得đắc 如như 此thử 。

第đệ 五ngũ 從tùng 或hoặc 有hữu 剎sát 土độ 下hạ 有hữu 二nhị 百bách 頌tụng 半bán 明minh 無vô 方phương 大đại 用dụng 分phần/phân 。 以dĩ 信tín 滿mãn 成thành 此thử 賢hiền 首thủ 位vị 故cố 。 同đồng 普phổ 賢hiền 等đẳng 廣quảng 大đại 三tam 業nghiệp 該cai 因nhân 及cập 果quả 遍biến 一nhất 切thiết 處xứ 。 盡tận 一nhất 切thiết 時thời 常thường 作tác 無vô 邊biên 法Pháp 界Giới 大đại 用dụng 。 此thử 為vi 恆hằng 式thức 。 當đương 相tương 而nhi 論luận 不bất 依y 諸chư 位vị 。 今kim 約ước 信tín 門môn 之chi 中trung 顯hiển 現hiện 則tắc 屬thuộc 信tín 攝nhiếp 。 然nhiên 大đại 用dụng 無vô 涯nhai 難nan 以dĩ 具cụ 述thuật 。 依y 例lệ 辨biện 十thập 以dĩ 顯hiển 無vô 盡tận 。 則tắc 是thị 十thập 三tam 昧muội 門môn 之chi 業nghiệp 用dụng 也dã 。 一nhất 圓viên 明minh 海Hải 印Ấn 三Tam 昧Muội 門môn 。 二nhị 華hoa 嚴nghiêm 妙diệu 行hạnh 三tam 昧muội 門môn 。 三tam 因nhân 陀đà 羅la 網võng 三tam 昧muội 門môn 。 四tứ 手thủ 出xuất 廣quảng 供cung 三tam 昧muội 門môn 。 五ngũ 現hiện 諸chư 法Pháp 門môn 三tam 昧muội 門môn 。 六lục 四tứ 攝nhiếp 攝nhiếp 生sanh 三tam 昧muội 門môn 。 七thất 窮cùng 同đồng 世thế 間gian 三tam 昧muội 門môn 。 八bát 毛mao 光quang 覺giác 照chiếu 三tam 昧muội 門môn 。 九cửu 主chủ 伴bạn 嚴nghiêm 麗lệ 三tam 昧muội 門môn 。 十thập 寂tịch 用dụng 無vô 涯nhai 三tam 昧muội 門môn 。 以dĩ 業nghiệp 用dụng 差sai 別biệt 所sở 主chủ 各các 異dị 。 功công 能năng 純thuần 雜tạp 依y 門môn 不bất 同đồng 故cố 以dĩ 三tam 昧muội 門môn 而nhi 辨biện 差sai 別biệt 。 如như 水thủy 一nhất 切thiết 處xứ 定định 等đẳng 。 又hựu 以dĩ 創sáng/sang 辨biện 大đại 用dụng 之chi 本bổn 故cố 。

初sơ 顯hiển 海hải 印ấn 後hậu 明minh 用dụng 不bất 異dị 體thể 。 故cố 末mạt 後hậu 辨biện 寂tịch 用dụng 無vô 礙ngại 。

就tựu 初sơ 文văn 中trung 有hữu 五ngũ 頌tụng 半bán 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 明minh 業nghiệp 用dụng 後hậu 顯hiển 所sở 依y 。 前tiền 中trung 五ngũ 。 初sơ 一nhất 偈kệ 明minh 現hiện 佛Phật 說thuyết 法pháp 。 次thứ 二nhị 一nhất 偈kệ 顯hiển 無vô 功công 成thành 事sự 。 謂vị 不bất 作tác 功công 用dụng 故cố 云vân 斷đoạn 希hy 望vọng 也dã 。 又hựu 釋thích 以dĩ 因nhân 位vị 滿mãn 故cố 更cánh 無vô 希hy 求cầu 故cố 云vân 斷đoạn 。 次thứ 三tam 一nhất 偈kệ 明minh 現hiện 八bát 相tương/tướng 。 次thứ 四tứ 一nhất 偈kệ 明minh 現hiện 三tam 乘thừa 。 次thứ 五ngũ 一nhất 偈kệ 現hiện 雜tạp 類loại 。 後hậu 二nhị 句cú 結kết 用dụng 所sở 依y 。 海hải 印ấn 者giả 從tùng 喻dụ 為vi 名danh 。 如như 修tu 羅la 四tứ 兵binh 列liệt 在tại 空không 中trung 於ư 大đại 海hải 內nội 印ấn 現hiện 其kỳ 像tượng 。 菩Bồ 薩Tát 定định 心tâm 猶do 如như 大đại 海hải 。 應ứng 機cơ 現hiện 異dị 如như 彼bỉ 兵binh 像tượng 故cố 。 大đại 集tập 經kinh 第đệ 十thập 四tứ 云vân 。 喻dụ 如như 閻Diêm 浮Phù 提Đề 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 身thân 。 及cập 餘dư 外ngoại 色sắc 。 如như 是thị 等đẳng 色sắc 。 海hải 中trung 皆giai 有hữu 印ấn 像tượng 以dĩ 是thị 故cố 名danh 大đại 海hải 印ấn 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 得đắc 大đại 海Hải 印Ấn 三Tam 昧Muội 。 已dĩ 能năng 分phân 別biệt 。 見kiến 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 心tâm 行hành 。 於ư 一nhất 切thiết 法Pháp 門môn 。 皆giai 得đắc 慧tuệ 明minh 。 是thị 為vi 菩Bồ 薩Tát 。 得đắc 海Hải 印Ấn 三Tam 昧Muội 。 見kiến 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 心tâm 行hành 所sở 趣thú 。 解giải 云vân 。 此thử 中trung 見kiến 字tự 亦diệc 現hiện 字tự 。 謂vị 由do 見kiến 故cố 現hiện 也dã 。 通thông 二nhị 應ưng 知tri 。 問vấn 此thử 中trung 既ký 是thị 十thập 信tín 菩Bồ 薩Tát 現hiện 成thành 佛Phật 者giả 為vi 是thị 暫tạm 時thời 化hóa 現hiện 。 為vi 實thật 成thành 耶da 。 答đáp 若nhược 三tam 乘thừa 初sơ 教giáo 中trung 總tổng 無vô 化hóa 現hiện 成thành 佛Phật 。 以dĩ 未vị 得đắc 不bất 退thoái 故cố 。 若nhược 終chung 教giáo 十thập 信tín 滿mãn 心tâm 勝thắng 進tiến 分phần/phân 上thượng 入nhập 十thập 住trụ 初sơ 。 則tắc 得đắc 不bất 退thoái 故cố 能năng 暫tạm 時thời 化hóa 現hiện 成thành 佛Phật 。 如như 起khởi 信tín 論luận 說thuyết 。 若nhược 一Nhất 乘Thừa 圓viên 教giáo 中trung 實thật 則tắc 不bất 依y 位vị 。 寄ký 終chung 教giáo 位vị 相tương/tướng 以dĩ 辨biện 之chi 。 於ư 信tín 滿mãn 不bất 退thoái 之chi 際tế 則tắc 明minh 得đắc 彼bỉ 普phổ 賢hiền 法Pháp 界Giới 行hành 德đức 具cụ 攝nhiếp 因nhân 果quả 圓viên 融dung 無vô 礙ngại 。 若nhược 以dĩ 因nhân 門môn 取thủ 則tắc 常thường 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 若nhược 果quả 門môn 取thủ 則tắc 恆hằng 是thị 佛Phật 。 由do 此thử 鎔dong 融dung 有hữu 其kỳ 四tứ 句cú 。 或hoặc 唯duy 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 或hoặc 唯duy 是thị 佛Phật 。 或hoặc 俱câu 不bất 俱câu 等đẳng 思tư 準chuẩn 之chi 。 問vấn 此thử 中trung 果quả 門môn 成thành 佛Phật 與dữ 終chung 教giáo 化hóa 現hiện 何hà 別biệt 。 答đáp 彼bỉ 但đãn 於ư 一nhất 位vị 依y 一nhất 世thế 界giới 化hóa 現hiện 一nhất 佛Phật 。 此thử 中trung 具cụ 十Thập 地Địa 等đẳng 攝nhiếp 一nhất 切thiết 位vị 也dã 。 十thập 方phương 世thế 界giới 。 者giả 一nhất 切thiết 處xứ 也dã 。 念niệm 念niệm 中trung 者giả 一nhất 切thiết 時thời 也dã 。 問vấn 此thử 中trung 既ký 言ngôn 示thị 現hiện 只chỉ 應ưng 暫tạm 現hiện 同đồng 上thượng 終chung 教giáo 。 答đáp 如như 文văn 無vô 悕hy 望vọng 之chi 功công 用dụng 能năng 一nhất 念niệm 頃khoảnh 遊du 十thập 方phương 。 若nhược 斯tư 之chi 德đức 自tự 非phi 因nhân 位vị 窮cùng 滿mãn 孰thục 能năng 具cụ 此thử 。 故cố 知tri 定định 是thị 實thật 行hạnh 滿mãn 也dã 。 不bất 同đồng 彼bỉ 是thị 劣liệt 位vị 人nhân 也dã 。 又hựu 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 於ư 諸chư 世thế 界giới 。 為vi 物vật 成thành 道Đạo 皆giai 是thị 示thị 現hiện 。 以dĩ 廢phế 機cơ 約ước 自tự 無vô 成thành 不bất 成thành 等đẳng 故cố 也dã 。 又hựu 大đại 集tập 經kinh 第đệ 十thập 四tứ 云vân 。 得đắc 灌quán 頂đảnh 正chánh 位vị 於ư 一nhất 切thiết 諸chư 菩Bồ 薩Tát 行hành 。 得đắc 次thứ 佛Phật 神thần 力lực 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 成thành 就tựu 。 如như 是thị 等đẳng 法Pháp 。 者giả 能năng 於ư 無vô 佛Phật 。 世thế 界giới 示thị 現hiện 八bát 相tương/tướng 成thành 佛Phật 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。

第đệ 二nhị 華Hoa 嚴Nghiêm 三Tam 昧Muội 。 於ư 中trung 二nhị 頌tụng 半bán 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 辨biện 業nghiệp 用dụng 。 於ư 中trung 有hữu 七thất 行hành 。 一nhất 嚴nghiêm 土thổ/độ 行hành 。 二nhị 供cung 佛Phật 行hạnh 。 三tam 光quang 明minh 行hành 。 四tứ 教giáo 化hóa 行hành 。 五ngũ 智trí 慧tuệ 行hành 。 六lục 說thuyết 法Pháp 行hành 。 七thất 十thập 度độ 行hành 。 後hậu 二nhị 句cú 結kết 行hành 所sở 依y 三tam 昧muội 。 以dĩ 行hành 門môn 無vô 礙ngại 稱xưng 。 一nhất 切thiết 自tự 在tại 。 華hoa 嚴nghiêm 是thị 行hành 法pháp 故cố 結kết 屬thuộc 之chi 。 如như 第đệ 七thất 會hội 入nhập 華Hoa 嚴Nghiêm 三Tam 昧Muội 。 說thuyết 二nhị 千thiên 行hành 法pháp 等đẳng 。

第đệ 三tam 因nhân 陀đà 羅la 網võng 三tam 昧muội 於ư 中trung 有hữu 四tứ 頌tụng 分phần/phân 三tam 。 初sơ 二nhị 句cú 標tiêu 定định 門môn 。 謂vị 將tương 現hiện 因nhân 陀đà 羅la 網võng 土thổ/độ 故cố 。 先tiên 入nhập 因nhân 陀đà 羅la 定định 也dã 。 二nhị 明minh 其kỳ 業nghiệp 用dụng 。 於ư 中trung 二nhị 。 先tiên 明minh 一nhất 塵trần 內nội 現hiện 。 後hậu 類loại 一nhất 切thiết 塵trần 。 三tam 後hậu 二nhị 句cú 結kết 所sở 依y 定định 。 雖tuy 法Pháp 界Giới 緣duyên 起khởi 理lý 數số 常thường 爾nhĩ 然nhiên 由do 菩Bồ 薩Tát 不bất 亂loạn 智trí 力lực 而nhi 得đắc 顯hiển 現hiện 。 故cố 云vân 自tự 在tại 力lực 也dã 。 亦diệc 名danh 解giải 脫thoát 者giả 是thị 不bất 思tư 議nghị 解giải 脫thoát 以dĩ 離ly 諸chư 礙ngại 故cố 。 如như 下hạ 文văn 不bất 思tư 議nghị 品phẩm 末mạt 說thuyết 有hữu 十thập 種chủng 。 謂vị 一nhất 塵trần 中trung 現hiện 三tam 世thế 佛Phật 事sự 等đẳng 。 又hựu 可khả 上thượng 句cú 是thị 定định 力lực 解giải 脫thoát 是thị 智trí 力lực 。 以dĩ 不bất 亂loạn 是thị 定định 作tác 用dụng 無vô 礙ngại 是thị 解giải 脫thoát 故cố 也dã 。

第đệ 四tứ 手thủ 出xuất 廣quảng 供cung 三tam 昧muội 。 於ư 中trung 有hữu 十thập 七thất 頌tụng 分phần/phân 三tam 。 初sơ 三tam 句cú 標tiêu 定định 門môn 。 二nhị 辨biện 業nghiệp 用dụng 中trung 二nhị 。 初sơ 手thủ 內nội 出xuất 供cung 。 二nhị 無vô 量lượng 清thanh 淨tịnh 。 下hạ 明minh 手thủ 光quang 嚴nghiêm 供cung 。 以dĩ 是thị 法Pháp 界Giới 手thủ 故cố 求cầu 差sai 別biệt 性tánh 。 了liễu 不bất 可khả 得đắc 。 然nhiên 出xuất 供cúng 具cụ 不bất 可khả 窮cùng 盡tận 。 三tam 後hậu 一nhất 偈kệ 結kết 所sở 依y 定định 。 涅Niết 槃Bàn 中trung 名danh 佛Phật 為vi 大đại 仙tiên 也dã 。

第đệ 五ngũ 現hiện 諸chư 法Pháp 門môn 三tam 昧muội 。 於ư 中trung 八bát 頌tụng 分phần/phân 四tứ 。 初sơ 一nhất 標tiêu 門môn 及cập 意ý 。 二nhị 明minh 業nghiệp 用dụng 有hữu 二nhị 十thập 二nhị 門môn 。 攝nhiếp 眾chúng 生sanh 通thông 入nhập 故cố 云vân 門môn 也dã 。 三tam 有hữu 二nhị 句cú 結kết 無vô 盡tận 。 四tứ 一nhất 偈kệ 結kết 所sở 依y 定định 。

第đệ 六lục 四tứ 攝nhiếp 攝nhiếp 生sanh 三tam 昧muội 。 於ư 中trung 十thập 六lục 頌tụng 一nhất 句cú 分phần/phân 三tam 。 初sơ 一nhất 頌tụng 標tiêu 定định 門môn 及cập 意ý 。 二nhị 明minh 業nghiệp 用dụng 。 三tam 末mạt 後hậu 一nhất 句cú 結kết 無vô 盡tận 。 就tựu 業nghiệp 用dụng 中trung 四tứ 。 初sơ 二nhị 頌tụng 明minh 布bố 施thí 攝nhiếp 。 二nhị 以dĩ 諸chư 相tướng 好hảo/hiếu 下hạ 四tứ 頌tụng 辨biện 愛ái 語ngữ 攝nhiếp 。 於ư 中trung 初sơ 示thị 愛ái 色sắc 令linh 脫thoát 。 二nhị 柔nhu 軟nhuyễn 下hạ 妙diệu 音âm 說thuyết 法Pháp 。 此thử 八bát 種chủng 梵Phạm 音âm 義nghĩa 略lược 作tác 三tam 門môn 。 初sơ 種chủng 類loại 。 二nhị 名danh 體thể 。 三tam 業nghiệp 用dụng 。 初sơ 中trung 檢kiểm 諸chư 聖thánh 教giáo 有hữu 四tứ 種chủng 類loại 。 一nhất 約ước 教giáo 義nghĩa 辨biện 。 如như 十thập 住trụ 經kinh 說thuyết 。 如Như 來Lai 有hữu 八bát 種chủng 音âm 聲thanh 。 一nhất 謂vị 見kiến 苦khổ 。 二nhị 謂vị 向hướng 苦khổ 。 三tam 謂vị 見kiến 習tập 。 四tứ 謂vị 向hướng 習tập 。 五ngũ 謂vị 見kiến 盡tận 。 六lục 謂vị 向hướng 盡tận 。 七thất 謂vị 見kiến 道đạo 。 八bát 謂vị 向hướng 道đạo 。 此thử 八bát 以dĩ 音âm 從tùng 所sở 說thuyết 辨biện 。 以dĩ 約ước 佛Phật 音âm 用dụng 故cố 也dã 。 二nhị 約ước 佛Phật 音âm 體thể 。 亦diệc 如như 十thập 住trụ 經kinh 謂vị 。 梵Phạm 音âm 有hữu 八bát 種chủng 。 一nhất 不bất 男nam 音âm 。 二nhị 不bất 女nữ 音âm 。 三tam 不bất 強cường/cưỡng 音âm 。 四tứ 不bất 軟nhuyễn 音âm 。 五ngũ 不bất 清thanh 音âm 。 六lục 不bất 濁trược 音âm 。 七thất 不bất 雄hùng 音âm 。 八bát 不bất 雌thư 音âm 。 三tam 約ước 佛Phật 音âm 德đức 亦diệc 八bát 種chủng 。 如như 梵Phạm 摩ma 喻dụ 經kinh 說thuyết 。 一nhất 最tối 好hảo/hiếu 聲thanh 其kỳ 聲thanh 清thanh 雅nhã 。 如như 迦ca 陵lăng 等đẳng 。 二nhị 易dị 了liễu 聲thanh 言ngôn 辭từ 辨biện 了liễu 。 三tam 調điều 和hòa 聲thanh 大đại 小tiểu 得đắc 中trung 。 四tứ 柔nhu 軟nhuyễn 聲thanh 言ngôn 無vô 麁thô 獷quánh 等đẳng 。 五ngũ 不bất 誤ngộ 聲thanh 言ngôn 無vô 錯thác 失thất 。 六lục 不bất 女nữ 聲thanh 其kỳ 聲thanh 雄hùng 朗lãng 。 七thất 尊tôn 慧tuệ 聲thanh 言ngôn 無vô 憚đạn 怯khiếp 如như 尊tôn 重trọng 人nhân 如như 勝thắng 慧tuệ 人nhân 言ngôn 無vô 所sở 畏úy 。 八bát 深thâm 遠viễn 聲thanh 齊tề 輪luân 發phát 聲thanh 猶do 如như 雷lôi 震chấn 。 此thử 上thượng 三tam 類loại 是thị 佛Phật 圓viên 音âm 體thể 德đức 用dụng 分phần/phân 三tam 耳nhĩ 。 四tứ 約ước 通thông 融dung 有hữu 六lục 十thập 四tứ 。 種chủng 梵Phạm 音âm 聲thanh 。 此thử 有hữu 二nhị 釋thích 。 一nhất 別biệt 數số 六lục 十thập 四tứ 種chủng 。 如như 密Mật 迹Tích 力Lực 士Sĩ 。 經kinh 中trung 具cụ 顯hiển 。 二nhị 諸chư 德đức 於ư 前tiền 三tam 類loại 之chi 中trung 。 以dĩ 初sơ 八bát 入nhập 後hậu 八bát 內nội 。 一nhất 一nhất 具cụ 八bát 。 是thị 故cố 八bát 八bát 成thành 六lục 十thập 四tứ 也dã 。 二nhị 名danh 體thể 。 先tiên 名danh 者giả 具cụ 足túc 五ngũ 義nghĩa 方phương 名danh 梵Phạm 音âm 。 如như 闍xà 尼ni 沙sa 經kinh 說thuyết 。 其kỳ 有hữu 音âm 聲thanh 五ngũ 種chủng 清thanh 淨tịnh 乃nãi 名danh 梵Phạm 聲thanh 。 何hà 等đẳng 為vi 五ngũ 。

一nhất 者giả 其kỳ 音âm 正chánh 直trực 。 二nhị 者giả 其kỳ 音âm 和hòa 雅nhã 。 三tam 者giả 其kỳ 音âm 清thanh 徹triệt 。 四tứ 者giả 其kỳ 音âm 深thâm 滿mãn 。 五ngũ 者giả 周chu 遍biến 遠viễn 聞văn 。 具cụ 此thử 五ngũ 義nghĩa 乃nãi 名danh 梵Phạm 音âm 。 又hựu 梵Phạm 者giả 圓viên 潔khiết 之chi 謂vị 又hựu 如như 梵Phạm 天Thiên 普phổ 應ưng 等đẳng 故cố 名danh 也dã 。 聲thanh 者giả 是thị 執chấp 受thọ 聲thanh 。 音âm 者giả 明minh 彼bỉ 有hữu 詮thuyên 表biểu 之chi 韻vận 是thị 故cố 名danh 也dã 。 二nhị 體thể 者giả 小Tiểu 乘Thừa 唯duy 是thị 色sắc 蘊uẩn 攝nhiếp 。 是thị 不bất 可khả 見kiến 有hữu 對đối 色sắc 。 十thập 二nhị 處xứ 中trung 聲thanh 處xứ 攝nhiếp 。 十thập 八bát 界giới 中trung 聲thanh 界giới 收thu 。 初sơ 教giáo 聲thanh 處xứ 等đẳng 則tắc 空không 為vi 性tánh 。 又hựu 是thị 十thập 一nhất 識thức 中trung 言ngôn 說thuyết 識thức 為vi 體thể 。 終chung 教giáo 此thử 聲thanh 用dụng 佛Phật 淨tịnh 識thức 為vi 性tánh 。 然nhiên 此thử 淨tịnh 識thức 復phục 不bất 異dị 真Chân 如Như 故cố 則tắc 以dĩ 真Chân 如Như 為vi 彼bỉ 自tự 性tánh 。 頓đốn 教giáo 梵Phạm 音âm 稱xưng 同đồng 本bổn 性tánh 則tắc 不bất 可khả 說thuyết 也dã 。 圓viên 教giáo 以dĩ 彼bỉ 無vô 盡tận 法Pháp 界Giới 無vô 礙ngại 為vi 性tánh 。 是thị 故cố 通thông 攝nhiếp 一nhất 切thiết 。 圓viên 融dung 自tự 在tại 如như 下hạ 性tánh 起khởi 品phẩm 如Như 來Lai 音âm 聲thanh 處xứ 說thuyết 。 三Tam 明Minh 業nghiệp 用dụng 者giả 有hữu 二nhị 。 初sơ 約ước 益ích 生sanh 。 小Tiểu 乘Thừa 唯duy 益ích 當đương 會hội 等đẳng 眾chúng 。 三tam 乘thừa 乃nãi 益ích 顯hiển 密mật 等đẳng 眾chúng 。 一Nhất 乘Thừa 益ích 於ư 無vô 盡tận 顯hiển 密mật 。 謂vị 重trùng 重trùng 無vô 盡tận 也dã 。 二nhị 約ước 分phần/phân 量lượng 。 小Tiểu 乘Thừa 唯duy 同đồng 人nhân 類loại 言ngôn 音âm 。 三tam 乘thừa 佛Phật 音âm 遍biến 一nhất 切thiết 界giới 。 如như 目Mục 連Liên 尋tầm 不bất 知tri 等đẳng 。 一Nhất 乘Thừa 遍biến 因nhân 陀đà 羅la 網võng 法Pháp 界Giới 處xứ 重trùng 重trùng 無vô 盡tận 無vô 盡tận 也dã 。 三tam 眾chúng 生sanh 苦khổ 樂lạc 。 下hạ 明minh 同đồng 事sự 攝nhiếp 。 於ư 中trung 初sơ 同đồng 其kỳ 事sự 。 二nhị 若nhược 有hữu 不bất 識thức 下hạ 明minh 示thị 法pháp 。 十thập 行hành 是thị 十thập 度độ 也dã 。 四tứ 或hoặc 有hữu 眾chúng 生sanh 。 下hạ 四tứ 頌tụng 顯hiển 利lợi 行hành 攝nhiếp 。 於ư 中trung 初sơ 示thị 生sanh 死tử 過quá 令linh 捨xả 。 二nhị 如Như 來Lai 十Thập 力Lực 。 下hạ 顯hiển 佛Phật 德đức 令linh 求cầu 。 三tam 如như 是thị 方phương 便tiện 。 無vô 有hữu 量lượng 一nhất 句cú 結kết 無vô 盡tận 也dã 。

第đệ 七thất 窮cùng 同đồng 世thế 間gian 三tam 昧muội 。 於ư 中trung 有hữu 十thập 七thất 頌tụng 一nhất 句cú 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 三tam 句cú 標tiêu 意ý 。 二nhị 博bác 綜tống 下hạ 正chánh 辨biện 大đại 用dụng 。 於ư 中trung 二nhị 。 先tiên 明minh 身thân 業nghiệp 用dụng 。 二nhị 若nhược 見kiến 世thế 間gian 無vô 正chánh 見kiến 下hạ 明minh 語ngữ 業nghiệp 用dụng 。 初sơ 中trung 有hữu 五ngũ 。 一nhất 作tác 王vương 臣thần 等đẳng 益ích 。 二nhị 或hoặc 於ư 曠khoáng 野dã 下hạ 作tác 非phi 情tình 益ích 。 三tam 若nhược 見kiến 世thế 界giới 下hạ 作tác 悲bi 匠tượng 益ích 。 四tứ 咒chú 術thuật 下hạ 作tác 仙tiên 人nhân 益ích 。 五ngũ 作tác 外ngoại 道đạo 益ích 生sanh 。 皆giai 令linh 解giải 脫thoát 。 二nhị 語ngữ 業nghiệp 用dụng 中trung 三tam 。 初sơ 一nhất 偈kệ 總tổng 舉cử 。 二nhị 別biệt 顯hiển 。 三tam 知tri 一nhất 切thiết 下hạ 二nhị 句cú 結kết 所sở 依y 定định 。 一nhất 心tâm 說thuyết 法Pháp 名danh 三tam 昧muội 也dã 。

第đệ 八bát 毛mao 光quang 覺giác 照chiếu 三tam 昧muội 。 於ư 中trung 有hữu 八bát 十thập 九cửu 頌tụng 分phần/phân 四tứ 。 初sơ 一nhất 標tiêu 門môn 及cập 意ý 。 二nhị 所sở 放phóng 光quang 下hạ 正chánh 辨biện 業nghiệp 用dụng 。 三tam 是thị 名danh 下hạ 結kết 所sở 依y 本bổn 。 四tứ 所sở 修tu 行hành 業nghiệp 。 下hạ 重trọng/trùng 釋thích 成thành 分phân 齊tề 。 第đệ 二nhị 業nghiệp 用dụng 中trung 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 一nhất 毛mao 光quang 用dụng 。 二nhị 如như 一nhất 毛mao 下hạ 類loại 顯hiển 多đa 毛mao 。 前tiền 一nhất 毛mao 中trung 復phục 二nhị 。 初sơ 略lược 辨biện 四tứ 十thập 三tam 門môn 。 二nhị 如như 是thị 等đẳng 比tỉ 。 下hạ 廣quảng 結kết 恆Hằng 沙sa 。 謂vị 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 身thân 同đồng 法Pháp 界Giới 窮cùng 盡tận 九cửu 世thế 遍biến 該cai 塵trần 道đạo 。 常thường 有hữu 如như 此thử 光quang 明minh 。 大đại 用dụng 無vô 休hưu 息tức 時thời 。 是thị 故cố 此thử 光quang 常thường 定định 恆hằng 有hữu 恆hằng 無vô 。 於ư 淨tịnh 眼nhãn 者giả 無vô 時thời 不bất 見kiến 故cố 恆hằng 有hữu 。 無vô 淨tịnh 眼nhãn 者giả 無vô 時thời 暫tạm 見kiến 故cố 恆hằng 無vô 。 法pháp 光quang 常thường 定định 。 廢phế 興hưng 在tại 緣duyên 故cố 也dã 。 前tiền 中trung 四tứ 十thập 三tam 門môn 內nội 一nhất 一nhất 皆giai 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 出xuất 光quang 名danh 。 二nhị 顯hiển 光quang 益ích 。 三tam 出xuất 光quang 因nhân 。 初sơ 光quang 中trung 因nhân 內nội 或hoặc 以dĩ 言ngôn 說thuyết 顯hiển 三Tam 寶Bảo 。 或hoặc 約ước 事sự 如như 開khai 佛Phật 門môn 現hiện 塔tháp 形hình 等đẳng 。 第đệ 二nhị 中trung 燈đăng 明minh 離ly 染nhiễm 闇ám 故cố 得đắc 淨tịnh 光quang 。 或hoặc 燈đăng 照chiếu 現hiện 淨tịnh 境cảnh 。 三tam 四tứ 二nhị 因nhân 內nội 各các 二nhị 。 一nhất 事sự 因nhân 。 二nhị 法pháp 因nhân 。 第đệ 五ngũ 歡hoan 喜hỷ 光quang 因nhân 內nội 。 一nhất 莊trang 飾sức 佛Phật 像tượng 令linh 見kiến 者giả 喜hỷ 。 二nhị 讚tán 佛Phật 德đức 令linh 聞văn 者giả 喜hỷ 故cố 也dã 。 第đệ 六lục 因nhân 中trung 。 一nhất 自tự 樂nhạo/nhạc/lạc 三Tam 寶Bảo 。 二nhị 教giáo 他tha 樂nhạo/nhạc/lạc 。 寂tịch 靜tĩnh 光quang 因nhân 內nội 離ly 十thập 種chủng 。 非phi 法pháp 語ngữ 者giả 。 以dĩ 惡ác 語ngữ 惱não 人nhân 令linh 他tha 心tâm 不bất 安an 靜tĩnh 故cố 是thị 障chướng 也dã 。 依y 燃nhiên 燈đăng 經kinh 十thập 種chủng 非phi 法pháp 語ngữ 。 一nhất 妄vọng 語ngữ 。 二nhị 痛thống 心tâm 語ngữ 。 三tam 麁thô 語ngữ 。 四tứ 苦khổ 惡ác 語ngữ 。 五ngũ 不bất 喜hỷ 語ngữ 。 六lục 不bất 樂nhạo 語ngữ 。 七thất 不bất 愛ái 語ngữ 。 八bát 不bất 入nhập 心tâm 語ngữ 。 九cửu 惱não 他tha 語ngữ 。 十thập 結kết 怨oán 語ngữ 。 又hựu 見kiến 佛Phật 光quang 中trung 依y 西tây 國quốc 法pháp 。 有hữu 欲dục 捨xả 命mạng 者giả 令linh 面diện 向hướng 西tây 臥ngọa 。 於ư 前tiền 安an 一nhất 立lập 佛Phật 像tượng 。 像tượng 亦diệc 面diện 向hướng 西tây 。 以dĩ 一nhất 旛phan 頭đầu 挂quải 像tượng 手thủ 指chỉ 。 令linh 病bệnh 人nhân 手thủ 捉tróc 旛phan 脚cước 。 口khẩu 稱xưng 佛Phật 名danh 。 作tác 隨tùy 佛Phật 往vãng 生sanh 淨tịnh 土độ 之chi 意ý 。 兼kiêm 與dữ 燒thiêu 香hương 。 鳴minh 磬khánh 助trợ 稱xưng 佛Phật 名danh 。 若nhược 能năng 作tác 此thử 安an 處xứ 非phi 直trực 亡vong 者giả 得đắc 生sanh 佛Phật 前tiền 。 此thử 人nhân 亦diệc 當đương 得đắc 見kiến 佛Phật 光quang 也dã 。 又hựu 樂nhạo 法Pháp 光quang 因nhân 中trung 有hữu 七thất 。 一nhất 聽thính 。 二nhị 說thuyết 。 三tam 書thư 。 四tứ 愛ái 。 五ngũ 護hộ 。 六lục 施thí 。 七thất 行hành 故cố 也dã 。 此thử 中trung 護hộ 法Pháp 者giả 通thông 論luận 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 護hộ 理lý 法pháp 不bất 滯trệ 見kiến 故cố 。 二nhị 護hộ 行hành 法pháp 令linh 增tăng 長trưởng 故cố 。 三tam 護hộ 教giáo 法pháp 說thuyết 不bất 倦quyện 故cố 。 四tứ 護hộ 果quả 法pháp 。 謂vị 敵địch 對đối 惡ác 王vương 等đẳng 護hộ 住trụ 持trì 三Tam 寶Bảo 故cố 。 於ư 此thử 四tứ 處xứ 皆giai 不bất 惜tích 身thân 命mạng 。 而nhi 存tồn 護hộ 也dã 。 第đệ 二nhị 廣quảng 結kết 中trung 。 業nghiệp 者giả 是thị 光quang 往vãng 因nhân 也dã 。 果quả 是thị 現hiện 光quang 也dã 。 二nhị 俱câu 同đồng 現hiện 者giả 過quá 去khứ 因nhân 行hành 以dĩ 依y 十thập 世thế 門môn 故cố 亦diệc 在tại 此thử 現hiện 也dã 。 第đệ 三tam 結kết 所sở 依y 中trung 不bất 亂loạn 故cố 明minh 了liễu 故cố 結kết 定định 智trí 二nhị 門môn 也dã 。 第đệ 四tứ 重trọng/trùng 釋thích 中trung 。 何hà 須tu 重trọng/trùng 釋thích 者giả 以dĩ 上thượng 云vân 彼bỉ 光quang 覺giác 悟ngộ 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 何hà 故cố 。 乃nãi 有hữu 眾chúng 生sanh 。 而nhi 不bất 見kiến 耶da 。 釋thích 中trung 三tam 。 初sơ 二nhị 偈kệ 法pháp 說thuyết 。 於ư 中trung 有hữu 七thất 種chủng 眾chúng 生sanh 。 得đắc 遇ngộ 此thử 光quang 。 以dĩ 有hữu 緣duyên 故cố 。 一nhất 同đồng 業nghiệp 。 二nhị 隨tùy 喜hỷ 。 三tam 聞văn 修tu 。 四tứ 見kiến 行hành 。 五ngũ 修tu 多đa 德đức 。 六lục 供cung 多đa 佛Phật 。 七thất 求cầu 大đại 果quả 。 二nhị 有hữu 三tam 偈kệ 半bán 喻dụ 說thuyết 。 於ư 中trung 初sơ 二nhị 偈kệ 明minh 機cơ 眼nhãn 開khai 閉bế 喻dụ 。 二nhị 有hữu 一nhất 偈kệ 半bán 明minh 機cơ 業nghiệp 善thiện 惡ác 喻dụ 。 三tam 有hữu 一nhất 偈kệ 明minh 聞văn 法Pháp 勝thắng 益ích 。

第đệ 九cửu 主chủ 伴bạn 嚴nghiêm 麗lệ 三tam 昧muội 。 於ư 中trung 有hữu 六lục 頌tụng 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 一nhất 偈kệ 標tiêu 名danh 及cập 意ý 。 二nhị 三tam 千thiên 下hạ 正chánh 顯hiển 業nghiệp 用dụng 。 於ư 中trung 五ngũ 偈kệ 。 初sơ 一nhất 偈kệ 化hóa 現hiện 身thân 座tòa 則tắc 主chủ 也dã 。 次thứ 一nhất 攝nhiếp 眷quyến 屬thuộc 。 次thứ 一nhất 釋thích 眷quyến 屬thuộc 勝thắng 。 次thứ 一nhất 顯hiển 主chủ 勝thắng 。 次thứ 一nhất 結kết 通thông 十thập 方phương 無vô 邊biên 法Pháp 界Giới 身thân 也dã 。

第đệ 十thập 寂tịch 用dụng 無vô 涯nhai 三tam 昧muội 。 於ư 中trung 有hữu 三tam 十thập 五ngũ 頌tụng 分phần/phân 三tam 。 初sơ 一nhất 偈kệ 標tiêu 意ý 。 於ư 中trung 往vãng 返phản 約ước 方phương 出xuất 入nhập 約ước 定định 。 二nhị 或hoặc 東đông 方phương 下hạ 正chánh 顯hiển 業nghiệp 用dụng 。 三tam 是thị 名danh 下hạ 結kết 無vô 盡tận 。 第đệ 二nhị 業nghiệp 用dụng 中trung 二nhị 。 初sơ 約ước 位vị 總tổng 明minh 自tự 在tại 。 二nhị 一nhất 切thiết 鬼quỷ 神thần 。 入nhập 正chánh 受thọ 下hạ 明minh 微vi 細tế 差sai 別biệt 自tự 在tại 。 前tiền 中trung 三tam 。 初sơ 明minh 器khí 世thế 間gian 自tự 在tại 。 二nhị 東đông 方phương 世thế 界giới 。 下hạ 於ư 智trí 正chánh 覺giác 世thế 間gian 自tự 在tại 。 三tam 於ư 眼nhãn 根căn 中trung 下hạ 於ư 眾chúng 生sanh 世thế 間gian 自tự 在tại 。 凡phàm 論luận 菩Bồ 薩Tát 三tam 世thế 間gian 自tự 在tại 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 菩Bồ 薩Tát 身thân 作tác 三tam 世thế 間gian 故cố 得đắc 無vô 礙ngại 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 於ư 三tam 世thế 間gian 處xứ 示thị 現hiện 自tự 在tại 。 今kim 此thử 文văn 中trung 初sơ 二nhị 世thế 間gian 約ước 後hậu 義nghĩa 說thuyết 。 眾chúng 生sanh 世thế 間gian 。 約ước 前tiền 義nghĩa 說thuyết 。 文văn 中trung 互hỗ 舉cử 。 理lý 實thật 遍biến 通thông 具cụ 此thử 二nhị 義nghĩa 也dã 。 就tựu 初sơ 二nhị 世thế 間gian 自tự 在tại 中trung 。 何hà 以dĩ 得đắc 成thành 東đông 入nhập 西tây 出xuất 等đẳng 者giả 。 通thông 論luận 文văn 中trung 有hữu 四tứ 重trọng/trùng 無vô 礙ngại 。 一nhất 處xứ 無vô 礙ngại 。 謂vị 以dĩ 東đông 方phương 則tắc 西tây 故cố 。 是thị 故cố 不bất 移di 。 東đông 而nhi 常thường 在tại 西tây 也dã 。 問vấn 文văn 中trung 不bất 言ngôn 不bất 移di 而nhi 至chí 。 何hà 必tất 不bất 是thị 東đông 沒một 西tây 出xuất 耶da 。 答đáp 文văn 中trung 既ký 言ngôn 常thường 見kiến 在tại 東đông 亦diệc 常thường 見kiến 在tại 西tây 。 故cố 知tri 非phi 移di 動động 也dã 。 二nhị 佛Phật 無vô 礙ngại 。 謂vị 以dĩ 東đông 佛Phật 則tắc 是thị 西tây 佛Phật 故cố 。 常thường 在tại 東đông 佛Phật 前tiền 則tắc 是thị 恆hằng 在tại 西tây 佛Phật 邊biên 也dã 。 三Tam 身Thân 無vô 礙ngại 。 謂vị 在tại 東đông 之chi 身thân 即tức 是thị 在tại 西tây 身thân 故cố 。 是thị 故cố 不bất 動động 東đông 身thân 常thường 現hiện 西tây 也dã 。 問vấn 豈khởi 是thị 不bất 分phân 身thân 一nhất 身thân 在tại 東đông 一nhất 身thân 在tại 西tây 耶da 。 答đáp 若nhược 多đa 身thân 在tại 多đa 處xứ 何hà 成thành 奇kỳ 特đặc 。 何hà 得đắc 名danh 為vi 不bất 思tư 議nghị 用dụng 也dã 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 定định 不bất 分phân 身thân 。 四tứ 入nhập 出xuất 無vô 礙ngại 。 謂vị 以dĩ 入nhập 定định 則tắc 是thị 出xuất 故cố 。 是thị 故cố 不bất 壞hoại 。 入nhập 定định 常thường 見kiến 出xuất 也dã 。 問vấn 何hà 必tất 不bất 是thị 先tiên 入nhập 後hậu 出xuất 耶da 。 答đáp 既ký 言ngôn 常thường 見kiến 入nhập 亦diệc 常thường 見kiến 出xuất 故cố 知tri 是thị 則tắc 也dã 。 理lý 實thật 義nghĩa 中trung 具cụ 斯tư 四tứ 重trọng/trùng 。 然nhiên 此thử 文văn 意ý 為vi 但đãn 顯hiển 彼bỉ 菩Bồ 薩Tát 功công 力lực 故cố 。 初sơ 之chi 二nhị 種chủng 非phi 此thử 所sở 辨biện 。 以dĩ 初sơ 二nhị 則tắc 菩Bồ 薩Tát 無vô 力lực 故cố 。 問vấn 此thử 剎sát 那na 入nhập 定định 何hà 因nhân 則tắc 是thị 出xuất 耶da 。 答đáp 如như 幻huyễn 巾cân 作tác 兔thố 此thử 兔thố 則tắc 生sanh 是thị 死tử 。

何hà 以dĩ 故cố 。 以dĩ 有hữu 則tắc 是thị 無vô 故cố 。 入nhập 出xuất 等đẳng 亦diệc 爾nhĩ 准chuẩn 思tư 之chi 。 又hựu 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 法Pháp 界Giới 為vi 身thân 故cố 。 是thị 故cố 縱túng/tung 於ư 東đông 方phương 百bách 千thiên 界giới 外ngoại 見kiến 。 法Pháp 界Giới 時thời 以dĩ 法Pháp 界Giới 非phi 是thị 分phần/phân 限hạn 法pháp 故cố 隨tùy 顯hiển 現hiện 處xứ 無vô 不bất 全toàn 現hiện 。 故cố 菩Bồ 薩Tát 身thân 常thường 在tại 入nhập 定định 中trung 現hiện 恆hằng 在tại 出xuất 定định 中trung 現hiện 。 無vô 礙ngại 圓viên 融dung 難nan 思tư 議nghị 也dã 。 是thị 故cố 若nhược 向hướng 出xuất 定định 門môn 中trung 看khán 唯duy 見kiến 出xuất 不bất 見kiến 入nhập 。 亦diệc 不bất 見kiến 出xuất 竟cánh 時thời 也dã 。 餘dư 義nghĩa 准chuẩn 之chi 。 又hựu 若nhược 約ước 境cảnh 論luận 理lý 數số 法pháp 爾nhĩ 如như 此thử 圓viên 融dung 。 若nhược 約ước 智trí 說thuyết 由do 菩Bồ 薩Tát 智trí 了liễu 達đạt 此thử 法pháp 。 迴hồi 動động 自tự 在tại 。 今kim 此thử 文văn 中trung 具cụ 通thông 二nhị 也dã 。 就tựu 眾chúng 生sanh 世thế 間gian 。 自tự 在tại 中trung 二nhị 。 初sơ 約ước 自tự 身thân 。 後hậu 約ước 他tha 身thân 。 自tự 中trung 約ước 十thập 二nhị 處xứ 辨biện 。 於ư 中trung 緣duyên 起khởi 無vô 礙ngại 定định 等đẳng 圓viên 融dung 。 一nhất 一nhất 皆giai 有hữu 。 十thập 事sự 五ngũ 對đối 無vô 礙ngại 之chi 相tướng 。 第đệ 一nhất 對đối 根căn 境cảnh 無vô 礙ngại 。 既ký 觀quán 根căn 入nhập 定định 還hoàn 應ưng 從tùng 根căn 出xuất 。 為vi 顯hiển 此thử 根căn 則tắc 是thị 境cảnh 故cố 從tùng 境cảnh 出xuất 也dã 。 以dĩ 一nhất 心tâm 緣duyên 起khởi 無vô 二nhị 而nhi 二nhị 故cố 。 恆hằng 相tương/tướng 則tắc 而nhi 根căn 境cảnh 兩lưỡng 分phần/phân 。 第đệ 二nhị 對đối 二nhị 定định 無vô 礙ngại 。 謂vị 理lý 事sự 二nhị 定định 也dã 。 為vi 分phân 別biệt 境cảnh 事sự 應ưng 入nhập 境cảnh 定định 。 反phản 入nhập 根căn 中trung 為vi 觀quán 根căn 空không 寂tịch 應ưng 入nhập 根căn 定định 。 反phản 入nhập 境cảnh 中trung 以dĩ 分phân 別biệt 境cảnh 事sự 智trí 即tức 是thị 觀quán 根căn 無vô 生sanh 智trí 。 是thị 故cố 二nhị 定định 無vô 礙ngại 唯duy 是thị 一nhất 心tâm 。 第đệ 三tam 對đối 二nhị 境cảnh 無vô 礙ngại 。 謂vị 深thâm 廣quảng 也dã 。 此thử 所sở 分phân 別biệt 廣quảng 事sự 即tức 是thị 無vô 生sanh 無vô 性tánh 深thâm 理lý 故cố 。 是thị 故cố 真chân 俗tục 雙song 融dung 唯duy 一nhất 法Pháp 界Giới 。 但đãn 以dĩ 不bất 礙ngại 二nhị 義nghĩa 故cố 。 寄ký 俗tục 於ư 境cảnh 寄ký 真chân 於ư 根căn 。 理lý 實thật 遍biến 通thông 。 第đệ 四tứ 對đối 入nhập 出xuất 無vô 礙ngại 。 謂vị 以dĩ 入nhập 定định 則tắc 出xuất 故cố 。 是thị 雖tuy 起khởi 定định 而nhi 念niệm 不bất 亂loạn 也dã 。 第đệ 五ngũ 對đối 體thể 用dụng 無vô 礙ngại 。 謂vị 自tự 他tha 也dã 。 謂vị 雖tuy 現hiện 於ư 境cảnh 廣quảng 故cố 。 人nhân 不bất 能năng 知tri 。 恆hằng 寂tịch 故cố 。 雖tuy 起khởi 於ư 定định 深thâm 故cố 。 自tự 心tâm 恆hằng 不bất 散tán 。 是thị 故cố 此thử 上thượng 十thập 義nghĩa 同đồng 為vi 一nhất 聚tụ 。 法Pháp 界Giới 緣duyên 起khởi 無vô 礙ngại 相tương/tướng 則tắc 故cố 也dã 。 又hựu 此thử 中trung 復phục 有hữu 。 三tam 重trọng/trùng 希hy 有hữu 。 謂vị 根căn 入nhập 境cảnh 出xuất 已dĩ 為vi 一nhất 希hy 有hữu 。 復phục 能năng 境cảnh 中trung 更cánh 示thị 無vô 邊biên 分phân 別biệt 。 非phi 天thiên 人nhân 所sở 知tri 。 為vi 二nhị 希hy 有hữu 。 從tùng 境cảnh 出xuất 已dĩ 示thị 此thử 分phân 別biệt 已dĩ 甚thậm 希hy 有hữu 。 復phục 於ư 彼bỉ 時thời 定định 心tâm 不bất 散tán 更cánh 復phục 希hy 有hữu 。 何hà 以dĩ 如như 此thử 。 者giả 欲dục 顯hiển 三tam 昧muội 純thuần 熟thục 故cố 也dã 。 文văn 處xứ 可khả 知tri 。 二nhị 童đồng 子tử 身thân 下hạ 於ư 他tha 身thân 無vô 礙ngại 。 此thử 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 菩Bồ 薩Tát 化hóa 現hiện 彼bỉ 身thân 轉chuyển 變biến 速tốc 疾tật 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 既ký 具cụ 三tam 世thế 間gian 身thân 。 則tắc 以dĩ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 實thật 報báo 之chi 身thân 作tác 自tự 身thân 故cố 。 是thị 故cố 現hiện 彼bỉ 身thân 入nhập 此thử 身thân 出xuất 也dã 。 而nhi 彼bỉ 遍biến 計kế 眾chúng 生sanh 。 不bất 覺giác 不bất 知tri 。 除trừ 應ưng 度độ 者giả 。 此thử 明minh 定định 用dụng 自tự 在tại 可khả 知tri 。 第đệ 二nhị 微vi 細tế 差sai 別biệt 自tự 在tại 中trung 。 亦diệc 三tam 世thế 間gian 皆giai 分phần/phân 折chiết 顯hiển 示thị 。 於ư 中trung 毛mao 孔khổng 毛mao 端đoan 是thị 眾chúng 生sanh 世thế 間gian 之chi 差sai 別biệt 。 佛Phật 光quang 明minh 為vi 智trí 正chánh 覺giác 之chi 差sai 別biệt 。 微vi 塵trần 等đẳng 餘dư 並tịnh 器khí 世thế 間gian 之chi 差sai 別biệt 。 悉tất 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 身thân 現hiện 於ư 彼bỉ 等đẳng 中trung 出xuất 入nhập 定định 也dã 。 非phi 是thị 觀quán 彼bỉ 入nhập 定định 等đẳng 。 以dĩ 文văn 中trung 皆giai 言ngôn 現hiện 故cố 。 現hiện 者giả 現hiện 身thân 於ư 彼bỉ 中trung 也dã 。 第đệ 三tam 結kết 者giả 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 近cận 別biệt 結kết 此thử 第đệ 十thập 定định 。 二nhị 遠viễn 通thông 結kết 前tiền 十thập 門môn 。 是thị 略lược 。 約ước 實thật 則tắc 無vô 盡tận 。

第đệ 六lục 喻dụ 說thuyết 玄huyền 旨chỉ 分phần/phân 。 亦diệc 名danh 舉cử 劣liệt 顯hiển 勝thắng 分phần/phân 。 以dĩ 上thượng 來lai 所sở 明minh 正chánh 顯hiển 一Nhất 乘Thừa 普phổ 賢hiền 行hành 德đức 窮cùng 乎hồ 佛Phật 境cảnh 。 然nhiên 位vị 次thứ 之chi 言ngôn 蓋cái 是thị 外ngoại 凡phàm 十thập 信tín 之chi 位vị 。 既ký 越việt 三tam 乘thừa 反phản 於ư 視thị 聽thính 。 滯trệ 情tình 對đối 教giáo 取thủ 信tín 無vô 由do 。 是thị 故cố 舉cử 斯tư 近cận 事sự 以dĩ 鏡kính 玄huyền 趣thú 令linh 開khai 悟ngộ 耳nhĩ 。 於ư 中trung 有hữu 七thất 十thập 七thất 頌tụng 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 一nhất 偈kệ 總tổng 標tiêu 。 於ư 中trung 眾chúng 生sanh 業nghiệp 等đẳng 者giả 。 下hạ 文văn 諸chư 天thiên 修tu 羅la 等đẳng 是thị 正chánh 報báo 。 海hải 風phong 等đẳng 為vi 依y 報báo 。 次thứ 一nhất 句cú 是thị 下hạ 諸chư 龍long 興hưng 雨vũ 等đẳng 。 下hạ 句cú 是thị 聲Thanh 聞Văn 三tam 昧muội 及cập 梵Phạm 天Thiên 等đẳng 。 並tịnh 於ư 世thế 間gian 有hữu 少thiểu 不bất 測trắc 。 故cố 云vân 難nan 思tư 。 所sở 以dĩ 為ví 喻dụ 況huống 。 二nhị 別biệt 辨biện 中trung 有hữu 十thập 八bát 大đại 喻dụ 。 一nhất 聲Thanh 聞Văn 現hiện 通thông 喻dụ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 自tự 在tại 。 饒nhiêu 益ích 眾chúng 生sanh 力lực 。 於ư 中trung 三tam 。 初sơ 標tiêu 意ý 。 謂vị 理lý 實thật 聲Thanh 聞Văn 之chi 通thông 比tỉ 於ư 菩Bồ 薩Tát 。 如như 牛ngưu 跡tích 之chi 與dữ 大đại 海hải 螢huỳnh 燭chúc 之chi 與dữ 日nhật 光quang 故cố 云vân 無vô 可khả 為ví 喻dụ 也dã 。 但đãn 以dĩ 今kim 舉cử 螢huỳnh 德đức 尚thượng 爾nhĩ 。 矧# 乎hồ 羲# 陽dương 。 令linh 聰thông 慧tuệ 者giả 翻phiên 對đối 懸huyền 解giải 彼bỉ 云vân 聰thông 慧tuệ 者giả 能năng 解giải 是thị 義nghĩa 也dã 。 次thứ 得đắc 八bát 下hạ 舉cử 近cận 喻dụ 。 後hậu 現hiện 作tác 下hạ 顯hiển 遠viễn 趣thú 。 二nhị 水thủy 現hiện 四tứ 兵binh 喻dụ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 海Hải 印Ấn 三Tam 昧Muội 德đức 。 三tam 海hải 天thiên 妙diệu 音âm 喻dụ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 總tổng 持trì 。 巧xảo 說thuyết 令linh 眾chúng 喜hỷ 德đức 。 四tứ 女nữ 授thọ 辨biện 才tài 喻dụ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 方phương 便tiện 。 智trí 授thọ 法pháp 令linh 喜hỷ 德đức 。 五ngũ 幻huyễn 師sư 化hóa 術thuật 喻dụ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 不bất 思tư 議nghị 解giải 脫thoát 力lực 。 轉chuyển 變biến 悅duyệt 機cơ 德đức 。 六lục 修tu 羅la 入nhập 絲ti 喻dụ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 自tự 在tại 無vô 礙ngại 通thông 。 七thất 象tượng 王vương 隨tùy 變biến 喻dụ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 定định 用dụng 隱ẩn 顯hiển 自tự 在tại 德đức 。 八bát 修tu 羅la 大đại 身thân 喻dụ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 現hiện 法Pháp 界Giới 等đẳng 身thân 德đức 。 謂vị 如như 上thượng 文văn 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 中trung 。 化hóa 一nhất 蓮liên 華hoa 滿mãn 世thế 界giới 等đẳng 知tri 之chi 。 九cửu 帝Đế 釋Thích 破phá 怨oán 喻dụ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 降giáng/hàng 破phá 眾chúng 魔ma 德đức 。 十thập 空không 聲thanh 說thuyết 法Pháp 喻dụ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 無vô 功công 用dụng 心tâm 說thuyết 法Pháp 利lợi 生sanh 德đức 。 十thập 一nhất 空không 聲thanh 安an 慰úy 喻dụ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 慈từ 音âm 除trừ 惱não 德đức 。 十thập 二nhị 天thiên 王vương 普phổ 應ưng 喻dụ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 圓viên 迴hồi 之chi 身thân 應ứng 機cơ 無vô 礙ngại 德đức 。 十thập 三tam 魔ma 王vương 自tự 在tại 喻dụ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 十Thập 力Lực 攝nhiếp 生sanh 令linh 同đồng 行hành 德đức 。 十thập 四tứ 梵Phạm 身thân 殊thù 現hiện 喻dụ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 解giải 脫thoát 力lực 遍biến 坐tọa 道Đạo 場Tràng 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 德đức 。 十thập 五ngũ 摩ma 醯hê 數số 渧đế 喻dụ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 一nhất 念niệm 了liễu 知tri 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 心tâm 德đức 。 十thập 六lục 風phong 輪luân 持trì 散tán 喻dụ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 大đại 願nguyện 。 宿túc 成thành 無vô 心tâm 無vô 礙ngại 而nhi 辨biện 說thuyết 應ứng 機cơ 德đức 。 十thập 七thất 大đại 海hải 包bao 含hàm 喻dụ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 蘊uẩn 積tích 眾chúng 德đức 印ấn 現hiện 群quần 機cơ 德đức 。 十thập 八bát 龍long 王vương 遍biến 降giáng/hàng 喻dụ 。 喻dụ 菩Bồ 薩Tát 窮cùng 盡tận 法Pháp 界Giới 普phổ 雨vũ 法Pháp 雨vũ 德đức 。

第đệ 七thất 校giảo 量lượng 勸khuyến 發phát 分phần/phân 。 於ư 中trung 有hữu 十thập 頌tụng 半bán 分phần/phân 四tứ 。 初sơ 一nhất 偈kệ 喻dụ 況huống 難nạn/nan 。 二nhị 一nhất 偈kệ 明minh 說thuyết 者giả 難nạn/nan 。 三tam 有hữu 三tam 偈kệ 半bán 顯hiển 信tín 行hành 者giả 難nạn/nan 。 四tứ 若nhược 三tam 千thiên 下hạ 五ngũ 偈kệ 舉cử 易dị 顯hiển 難nạn/nan 。 各các 是thị 一nhất 事sự 向hướng 後hậu 漸tiệm 難nan 可khả 知tri 。

第đệ 八bát 顯hiển 實thật 證chứng 成thành 分phần/phân 中trung 有hữu 三tam 偈kệ 。 一nhất 辨biện 益ích 有hữu 三tam 。 一nhất 動động 地địa 。 二nhị 降hàng 魔ma 。 三tam 滅diệt 苦khổ 。 二nhị 諸chư 佛Phật 摩ma 頂đảnh 。 三tam 述thuật 讚tán 隨tùy 喜hỷ 。

第đệ 二nhị 會hội 竟cánh 。

華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 探Thám 玄Huyền 記Ký 卷quyển 第đệ 四tứ

Print Friendly, PDF & Email