華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 疏Sớ 注Chú
Quyển 24
唐Đường 澄Trừng 觀Quán 述Thuật 宋Tống 淨Tịnh 源Nguyên 錄Lục 疏Sớ 注Chú 經Kinh

大Đại 方Phương 廣Quảng 佛Phật 華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 七thất 十thập 四tứ (# 入nhập 第đệ 四tứ 十thập 五ngũ 經kinh )#

清thanh 涼lương 山sơn 沙Sa 門Môn 。 澄trừng 觀quán 。 述thuật 。

晉tấn 水thủy 沙Sa 門Môn 。 (# 淨tịnh 源nguyên )# 。 錄lục 疏sớ/sơ 注chú 經kinh 。

○# 阿A 僧Tăng 祇Kỳ 品Phẩm 第đệ 三tam 十thập

△# 初sơ 來lai 意ý 有hữu 二nhị 。 一nhất 通thông 辨biện 者giả 。 謂vị 前tiền 三tam 品phẩm 別biệt 答đáp 前tiền 問vấn 。 此thử 下hạ 三tam 品phẩm 總tổng 明minh 等đẳng 覺giác 。 勝thắng 德đức 深thâm 奧áo 故cố 二nhị 別biệt 辨biện 者giả 。 前tiền 既ký 智trí 圓viên 證chứng 極cực 。 此thử 品phẩm 校giảo 量lượng 行hành 德đức 難nan 思tư 。 故cố 次thứ 來lai 也dã 。 又hựu 難nan 思tư 佛Phật 德đức 。 菩Bồ 薩Tát 盡tận 窮cùng 故cố 。 亦diệc 為vi 遠viễn 答đáp 。 變biến 化hóa 海hải 故cố 。 下hạ 偈kệ 廣quảng 明minh 變biến 化hóa 大đại 用dụng 。 即tức 其kỳ 意ý 也dã 。 又hựu 通thông 顯hiển 一nhất 部bộ 之chi 數số 量lượng 故cố 。

二nhị 釋thích 名danh 者giả 。 阿a 之chi 言ngôn 無vô 。 僧Tăng 祇kỳ 曰viết 。 數số 全toàn 帶đái 數số 名danh 。 若nhược 晉tấn 本bổn 云vân 。 心Tâm 王Vương 菩Bồ 薩Tát 。 問vấn 阿a 僧tăng 祇kỳ 品phẩm 。 兼kiêm 能năng 問vấn 人nhân 。 即tức 人nhân 法pháp 雙song 舉cử 。 及cập 菩Bồ 薩Tát 所sở 。 問vấn 之chi 筭# 數số 。 梵Phạm 本bổn 同đồng 此thử 。 然nhiên 僧Tăng 祇kỳ 是thị 十thập 大đại 數số 之chi 創sáng/sang 首thủ 。 經kinh 論luận 多đa 用dụng 。 故cố 以dĩ 標tiêu 名danh 。 亦diệc 顯hiển 此thử 數số 。 即tức 離ly 數số 故cố 。 寄ký 無vô 數số 標tiêu 名danh 。

三tam 宗tông 趣thú 者giả 。 寄ký 數số 顯hiển 德đức 。 分phân 齊tề 為vi 宗tông 。 令linh 知tri 普phổ 賢hiền 及cập 知tri 諸chư 佛Phật 離ly 數số 。 重trùng 重trùng 無vô 盡tận 為vi 趣thú 。

四tứ 釋thích 經kinh 文văn 。 此thử 下hạ 三tam 品phẩm 總tổng 顯hiển 深thâm 奧áo 。 即tức 為vi 三tam 別biệt 。 此thử 品phẩm 明minh 勝thắng 德đức 無vô 數số 。 次thứ 品phẩm 明minh 盡tận 一nhất 切thiết 時thời 。 後hậu 品phẩm 明minh 徧biến 一nhất 切thiết 處xứ 。 然nhiên 此thử 三tam 品phẩm 。 初sơ 一nhất 通thông 明minh 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 德đức 。 次thứ 品phẩm 正chánh 顯hiển 佛Phật 之chi 勝thắng 德đức 。 兼kiêm 明minh 菩Bồ 薩Tát 。 後hậu 品phẩm 唯duy 明minh 。 菩Bồ 薩Tát 之chi 德đức 。 所sở 以dĩ 爾nhĩ 者giả 。 亦diệc 是thị 等đẳng 覺giác 亦diệc 名danh 佛Phật 故cố 。 位vị 後hậu 普phổ 賢hiền 是thị 。 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 故cố 。 今kim 初sơ 一nhất 品phẩm 。 文văn 分phân 為vi 二nhị 。 先tiên 問vấn 二nhị 。 初sơ 牒điệp 佛Phật 所sở 說thuyết 。

爾nhĩ 時thời 心Tâm 王Vương 菩Bồ 薩Tát 。

所sở 以dĩ 心tâm 王vương 問vấn 者giả 表biểu 數số 。 不bất 離ly 心tâm 數số 與dữ 非phi 數số 。 皆giai 自tự 在tại 故cố 。 又hựu 顯hiển 此thử 數số 。 統thống 收thu 前tiền 後hậu 。 辨biện 超siêu 勝thắng 故cố 。

白bạch 佛Phật 言ngôn 世Thế 尊Tôn 。 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 (# 至chí )# 不bất 可khả 說thuyết 不bất 可khả 說thuyết 。

所sở 以dĩ 偏thiên 問vấn 十thập 者giả 。 舉cử 後hậu 攝nhiếp 初sơ 。 顯hiển 無vô 盡tận 故cố 。 前tiền 後hậu 文văn 中trung 多đa 用dụng 此thử 故cố 。 故cố 後hậu 文văn 云vân 。 如Như 來Lai 演diễn 說thuyết 。 但đãn 問vấn 本bổn 數số 。 已dĩ 攝nhiếp 諸chư 轉chuyển 。

△# 二nhị 正chánh 明minh 諮tư 問vấn 。

世Thế 尊Tôn 云vân 何hà 。 阿a 僧tăng 祇kỳ 乃nãi 至chí 不bất 可khả 說thuyết 不bất 可khả 說thuyết 耶da 。

△# 二nhị 答đáp 四tứ 。 初sơ 讚tán 問vấn 成thành 益ích 。

佛Phật 告cáo 心Tâm 王Vương 菩Bồ 薩Tát 言ngôn 。 善thiện 哉tai 善thiện 哉tai 。 (# 至chí )# 而nhi 問vấn 如Như 來Lai 。

應ưng 。 正Chánh 等Đẳng 覺Giác 。

令linh 入nhập 佛Phật 所sở 知tri 數số 者giả 。 以dĩ 是thị 圓viên 教giáo 所sở 明minh 。 深thâm 廣quảng 無vô 涯nhai 。 唯duy 佛Phật 方phương 測trắc 。 不bất 同đồng 凡phàm 小tiểu 。 之chi 所sở 能năng 知tri 。 如như 黃hoàng 帝đế 筭# 法pháp 。 但đãn 有hữu 二nhị 十thập 三tam 數số 。 始thỉ 從tùng 一nhất 二nhị 。 終chung 至chí 正chánh 載tái 。 已dĩ 說thuyết 天thiên 地địa 。 不bất 容dung 小Tiểu 乘Thừa 六lục 十thập 已dĩ 至chí 無vô 數số 。 此thử 有hữu 百bách 二nhị 十thập 四tứ 倍bội 。 倍bội 變biến 之chi 故cố 。 非phi 餘dư 測trắc 故cố 。 數số 終chung 極cực 寄ký 不bất 可khả 說thuyết 。 況huống 復phục 偈kệ 初sơ 更cánh 積tích 不bất 可khả 說thuyết 。 歷lịch 諸chư 塵trần 剎sát 。 以dĩ 顯hiển 無vô 盡tận 。 所sở 以dĩ 佛Phật 自tự 答đáp 者giả 。 表biểu 難nan 思tư 故cố 。 又hựu 明minh 此thử 品phẩm 統thống 語ngữ 因nhân 位vị 終chung 德đức 。 故cố 佛Phật 說thuyết 之chi 。

△# 二nhị 誡giới 聽thính 許hứa 說thuyết 。

善thiện 男nam 子tử 諦đế 聽thính 。 諦đế 聽thính 善thiện 思tư 。 念niệm 之chi 當đương 為vì 汝nhữ 說thuyết 。

△# 三tam 敬kính 受thọ 尊tôn 命mạng 。

時thời 心Tâm 王Vương 菩Bồ 薩Tát 。 唯dụy 然nhiên 受thọ 教giáo 。

△# 四tứ 正chánh 答đáp 所sở 疑nghi 二nhị 。 初sơ 長trường/trưởng 行hành 明minh 能năng 數sổ 之chi 數số 廣quảng 多đa 。

佛Phật 言ngôn 善thiện 男nam 子tử 一nhất 百bách 洛lạc 叉xoa (# 至chí )# 為vi 一nhất 不bất 可khả 說thuyết 不bất 可khả 說thuyết 轉chuyển 。

問vấn 乃nãi 舉cử 後hậu 難nan 知tri 。 答đáp 則tắc 始thỉ 終chung 具cụ 說thuyết 。 初sơ 言ngôn 一nhất 百bách 洛lạc 叉xoa 為vi 一nhất 俱câu 胝chi 者giả 。 是thị 中trung 等đẳng 數số 洛lạc 叉xoa 是thị 萬vạn 。 俱câu 胝chi 是thị 億ức 故cố 。 光quang 明minh 覺giác 品phẩm 云vân 過quá 一nhất 億ức 。 梵Phạm 本bổn 皆giai 云vân 俱câu 胝chi 故cố 。 若nhược 依y 俱câu 舍xá 。 以dĩ 洛lạc 叉xoa 為vi 億ức 。 則tắc 俱câu 胝chi 當đương 兆triệu 也dã 。 若nhược 兼kiêm 取thủ 一nhất 十thập 百bách 千thiên 。 萬vạn 等đẳng 下hạ 等đẳng 數số 法pháp 。 則tắc 通thông 有hữu 百bách 三tam 十thập 七thất 數số 。 由do 前tiền 易dị 故cố 。 略lược 不bất 說thuyết 之chi 。 俱câu 胝chi 已dĩ 下hạ 並tịnh 是thị 上thượng 等đẳng 數số 法pháp 。 倍bội 倍bội 變biến 故cố 。 餘dư 如như 光quang 明minh 覺giác 品phẩm 中trung 說thuyết 。 其kỳ 中trung 多đa 存tồn 梵Phạm 音âm 。 但đãn 是thị 數số 名danh 更cánh 無vô 別biệt 理lý 。 末mạt 後hậu 云vân 。 此thử 又hựu 不bất 可khả 說thuyết 不bất 可khả 說thuyết 者giả 。 若nhược 類loại 前tiền 具cụ 牒điệp 。 便tiện 有hữu 四tứ 箇cá 不bất 可khả 說thuyết 字tự 。 故cố 譯dịch 家gia 云vân 。 此thử 又hựu 二nhị 字tự 替thế 一nhất 。 不bất 可khả 說thuyết 不bất 可khả 說thuyết 。 為vi 譯dịch 之chi 巧xảo 。

△# 二nhị 偈kệ 頌tụng 。 顯hiển 所sở 數số 之chi 德đức 無vô 盡tận 。 有hữu 一nhất 百bách 二nhị 十thập 偈kệ 。 大đại 分phân 為vi 二nhị 。 初sơ 六lục 偈kệ 明minh 普phổ 賢hiền 德đức 。 廣quảng 說thuyết 不bất 可khả 盡tận 二nhị 。 初sơ 四tứ 偈kệ 半bán 明minh 能năng 數sổ 多đa 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 為vi 心Tâm 王Vương 菩Bồ 薩Tát 。 而nhi 說thuyết 頌tụng 言ngôn 。

不bất 可khả 言ngôn 說thuyết 。 不bất 可khả 說thuyết (# 至chí )# 一nhất 塵trần 十thập 萬vạn 不bất 可khả 說thuyết 。

積tích 數số 自tự 有hữu 十thập 重trọng/trùng 。 以dĩ 顯hiển 無vô 盡tận 。 是thị 知tri 上thượng 至chí 不bất 可khả 說thuyết 轉chuyển 。 尚thượng 約ước 順thuận 機cơ 。 據cứ 佛Phật 所sở 知tri 。 實thật 無vô 盡tận 故cố 。 言ngôn 十thập 重trọng/trùng 者giả 。 一nhất 初sơ 句cú 積tích 不bất 可khả 說thuyết 。 至chí 不bất 可khả 說thuyết 。 然nhiên 此thử 應ưng 積tích 最tối 後hậu 不bất 可khả 說thuyết 不bất 可khả 說thuyết 轉chuyển 。 而nhi 但đãn 積tích 不bất 可khả 說thuyết 者giả 。 有hữu 二nhị 義nghĩa 故cố 。 一nhất 取thủ 言ngôn 易dị 故cố 。 下hạ 偈kệ 多đa 用dụng 故cố 。 二nhị 表biểu 言ngôn 所sở 不bất 及cập 之chi 數số 故cố 。 次thứ 三tam 句cú 將tương 上thượng 所sở 積tích 充sung 滿mãn 一nhất 切thiết 。 不bất 可khả 說thuyết 初sơ 句cú 。 標tiêu 後hậu 二nhị 句cú 釋thích 。 謂vị 何hà 者giả 是thị 。 一nhất 切thiết 不bất 可khả 說thuyết 。 釋thích 云vân 不bất 可khả 說thuyết 劫kiếp 中trung 。 說thuyết 不bất 盡tận 者giả 。 三tam 半bán 偈kệ 將tương 上thượng 諸chư 不bất 可khả 說thuyết 一nhất 一nhất 是thị 一nhất 剎sát 皆giai 碎toái 為vi 塵trần 。 四tứ 半bán 偈kệ 即tức 前tiền 一nhất 一nhất 塵trần 有hữu 不bất 可khả 說thuyết 剎sát 。 五ngũ 有hữu 半bán 偈kệ 。 將tương 前tiền 諸chư 塵trần 中trung 剎sát 一nhất 念niệm 。 徧biến 碎toái 為vi 塵trần 。 六lục 有hữu 半bán 偈kệ 。 念niệm 念niệm 碎toái 塵trần 。 復phục 盡tận 多đa 劫kiếp 。 七thất 有hữu 一nhất 句cú 。 明minh 前tiền 所sở 碎toái 塵trần 。

復phục 有hữu 多đa 剎sát 。 八bát 有hữu 一nhất 句cú 。 即tức 此thử 多đa 剎sát 。 復phục 碎toái 為vi 塵trần 。 九cửu 有hữu 半bán 偈kệ 。 以dĩ 多đa 筭# 數số 。 經kinh 於ư 多đa 劫kiếp 。 數số 上thượng 諸chư 塵trần 。 云vân 如như 是thị 數số 。 十thập 以dĩ 上thượng 諸chư 塵trần 數số 劫kiếp 。 一nhất 塵trần 有hữu 十thập 萬vạn 箇cá 。 不bất 可khả 說thuyết 劫kiếp 。 如như 是thị 重trùng 重trùng 。 無vô 盡tận 無vô 盡tận 。

△# 二nhị 一nhất 偈kệ 半bán 顯hiển 所sở 數số 廣quảng 。

爾nhĩ 劫kiếp 稱xưng 讚tán 一nhất 普phổ 賢hiền (# 至chí )# 如như 是thị 乃nãi 至chí 徧biến 法Pháp 界Giới 。

略lược 舉cử 三tam 重trọng/trùng 。 一nhất 將tương 上thượng 諸chư 劫kiếp 。 讚tán 一nhất 普phổ 賢hiền 之chi 德đức 不bất 盡tận 。 二nhị 況huống 一nhất 塵trần 中trung 有hữu 多đa 普phổ 賢hiền 。 三tam 況huống 徧biến 法Pháp 界Giới 塵trần 。 皆giai 有hữu 多đa 矣hĩ 。 是thị 知tri 普phổ 賢hiền 德đức 無vô 盡tận 故cố 。 若nhược 不bất 以dĩ 稱xưng 性tánh 之chi 心tâm 思tư 之chi 。 心tâm 惑hoặc 狂cuồng 亂loạn 。

△# 二nhị 有hữu 一nhất 百bách 一nhất 十thập 四tứ 偈kệ 。 明minh 佛Phật 德đức 深thâm 廣quảng 普phổ 賢hiền 窮cùng 究cứu 。 即tức 廣quảng 顯hiển 變biến 化hóa 之chi 相tướng 。 文văn 二nhị 。 初sơ 明minh 果quả 德đức 無vô 礙ngại 因nhân 位vị 善thiện 窮cùng 。 二nhị 明minh 果quả 德đức 深thâm 廣quảng 因nhân 能năng 趣thú 入nhập 。 初sơ 中trung 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 果quả 法pháp 無vô 礙ngại 二nhị 。 初sơ 三tam 偈kệ 依y 報báo 自tự 在tại 。

一nhất 毛mao 端đoan 處xứ 。 所sở 有hữu 剎sát (# 至chí )# 種chủng 種chủng 奇kỳ 妙diệu 不bất 可khả 說thuyết 。

△# 二nhị 明minh 依y 正chánh 融dung 攝nhiếp 。 即tức 入nhập 自tự 在tại 。 於ư 中trung 五ngũ 。 初sơ 依y 中trung 現hiện 正chánh 。

於ư 彼bỉ 一nhất 一nhất 。 毛mao 端đoan 處xứ (# 至chí )# 咸hàm 放phóng 光quang 明minh 不bất 可khả 說thuyết 。

△# 二nhị 有hữu 十thập 一nhất 偈kệ 半bán 。 明minh 正chánh 中trung 現hiện 依y 。 文văn 二nhị 。 初sơ 現hiện 蓮liên 華hoa 光quang 明minh 。

於ư 彼bỉ 一nhất 一nhất 。 光quang 明minh 中trung (# 至chí )# 不bất 可khả 言ngôn 說thuyết 不bất 可khả 說thuyết 。

△# 二nhị 有hữu 二nhị 偈kệ 半bán 。 現hiện 淨tịnh 土độ 之chi 用dụng 。

彼bỉ 如như 須Tu 彌Di 一nhất 妙diệu 寶bảo (# 至chí )# 皆giai 出xuất 光quang 明minh 不bất 可khả 說thuyết 。

△# 三tam 有hữu 五ngũ 偈kệ 。 依y 中trung 現hiện 正chánh 。 說thuyết 法Pháp 調điều 伏phục 。

光quang 中trung 現hiện 佛Phật 不bất 可khả 說thuyết (# 至chí )# 調điều 伏phục 眾chúng 生sanh 不bất 可khả 說thuyết 。

△# 四tứ 有hữu 二nhị 偈kệ 。 明minh 現hiện 時thời 常thường 住trụ 。

或hoặc 復phục 於ư 一nhất 。 毛mao 端đoan 處xứ (# 至chí )# 復phục 現hiện 於ư 。 化hóa 不bất 可khả 說thuyết 。

△# 五ngũ 有hữu 九cửu 偈kệ 半bán 。 明minh 自tự 在tại 調điều 生sanh 。

彼bỉ 佛Phật 法Pháp 身thân 不bất 可khả 說thuyết (# 至chí )# 於ư 中trung 差sai 別biệt 不bất 可khả 說thuyết 。

△# 第đệ 二nhị 明minh 因nhân 位vị 善thiện 窮cùng 。 文văn 分phân 為vi 二nhị 。 初sơ 有hữu 半bán 偈kệ 。 結kết 前tiền 生sanh 後hậu 。

菩Bồ 薩Tát 悉tất 能năng 。 分phân 別biệt 說thuyết 諸chư 明minh 筭# 者giả 莫mạc 能năng 辨biện 。

△# 二nhị 正chánh 顯hiển 因nhân 德đức 。 於ư 中trung 有hữu 十thập 。 初sơ 八bát 偈kệ 明minh 帝đế 網võng 身thân 土thổ/độ 是thị 起khởi 行hành 處xứ 。

一nhất 毛mao 端đoan 處xứ 。 大đại 小tiểu 剎sát (# 至chí )# 入nhập 已dĩ 所sở 作tác 不bất 可khả 說thuyết 。

又hựu 前tiền 文văn 明minh 其kỳ 展triển 徧biến 。 此thử 明minh 包bao 容dung 。 文văn 影ảnh 略lược 耳nhĩ 。 言ngôn 毛mao 孔khổng 悉tất 能năng 受thọ 諸chư 剎sát 等đẳng 者giả 。 稱xưng 法pháp 性tánh 之chi 一nhất 毛mao 。 故cố 受thọ 多đa 剎sát 而nhi 無vô 外ngoại 。 不bất 壞hoại 相tương/tướng 之chi 多đa 剎sát 。 安an 徧biến 語ngữ 者giả 之chi 一nhất 毛mao 。 內nội 外ngoại 緣duyên 起khởi 。 非phi 即tức 離ly 故cố 。

△# 二nhị 三tam 業nghiệp 勤cần 勇dũng 行hành 。

意ý 根căn 明minh 了liễu 不bất 可khả 說thuyết (# 至chí )# 了liễu 達đạt 一nhất 切thiết 不bất 可khả 說thuyết 。

△# 三tam 有hữu 四tứ 偈kệ 半bán 。 明minh 應ứng 器khí 攝nhiếp 生sanh 行hành 。

一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 不bất 可khả 說thuyết (# 至chí )# 利lợi 益ích 一nhất 切thiết 諸chư 世thế 間gian 。

△# 四tứ 有hữu 五ngũ 偈kệ 半bán 。 明minh 游du 方phương 供cung 佛Phật 行hạnh 。

普phổ 現hiện 其kỳ 身thân 。 不bất 可khả 說thuyết (# 至chí )# 恭cung 敬kính 諸chư 佛Phật 不bất 可khả 說thuyết 。

△# 五ngũ 有hữu 十thập 一nhất 偈kệ 半bán 。 明minh 廣quảng 修tu 十thập 度độ 行hành 。

修tu 行hành 於ư 施thí 不bất 可khả 說thuyết (# 至chí )# 念niệm 念niệm 恆hằng 住trụ 不bất 可khả 說thuyết 。

△# 六lục 有hữu 二nhị 偈kệ 半bán 。 游du 剎sát 自tự 在tại 行hành 。

諸chư 佛Phật 剎sát 海hải 。 不bất 可khả 說thuyết (# 至chí )# 雜tạp 染nhiễm 世thế 界giới 不bất 可khả 說thuyết 。

△# 七thất 有hữu 四tứ 偈kệ 。 明minh 調điều 伏phục 眾chúng 生sanh 行hành 。

了liễu 知tri 眾chúng 生sanh 。 不bất 可khả 說thuyết (# 至chí )# 令linh 眾chúng 生sanh 淨tịnh 不bất 可khả 說thuyết 。

△# 八bát 有hữu 七thất 偈kệ 半bán 。 三tam 業nghiệp 深thâm 淨tịnh 行hạnh 。

一nhất 一nhất 毛mao 孔khổng 。 不bất 可khả 說thuyết (# 至chí )# 演diễn 說thuyết 讚tán 歎thán 不bất 可khả 說thuyết 。

△# 九cửu 有hữu 八bát 偈kệ 半bán 。 願nguyện 智trí 自tự 在tại 行hành 。

彼bỉ 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 不bất 可khả 說thuyết (# 至chí )# 哀ai 愍mẫn 世thế 間gian 不bất 可khả 說thuyết 。

△# 十thập 有hữu 一nhất 偈kệ 。 結kết 德đức 無vô 盡tận 。

不bất 可khả 言ngôn 說thuyết 。 一nhất 切thiết 劫kiếp (# 至chí )# 不bất 可khả 說thuyết 德đức 不bất 可khả 盡tận 。

△# 二nhị 明minh 果quả 德đức 深thâm 廣quảng 因nhân 能năng 趣thú 入nhập 。 文văn 二nhị 。 初sơ 果quả 三tam 。 初sơ 六lục 偈kệ 總tổng 歎thán 佛Phật 德đức 。

不bất 可khả 言ngôn 說thuyết 。 諸chư 如Như 來Lai (# 至chí )# 歎thán 佛Phật 功công 德đức 無vô 能năng 盡tận 。

△# 二nhị 有hữu 三tam 偈kệ 。 別biệt 明minh 依y 報báo 。

一nhất 微vi 塵trần 中trung 。 能năng 悉tất 有hữu (# 至chí )# 剎sát 海hải 分phân 布bố 不bất 可khả 說thuyết 。

此thử 中trung 所sở 明minh 蓮Liên 華Hoa 世Thế 界Giới 。 賢hiền 首thủ 如Như 來Lai 即tức 是thị 。 次thứ 品phẩm 最tối 後hậu 世thế 界giới 賢hiền 勝thắng 如Như 來Lai 勝thắng 者giả 為vi 首thủ 。 其kỳ 義nghĩa 可khả 知tri 。

△# 三tam 有hữu 三tam 偈kệ 。 別biệt 明minh 正chánh 報báo 。

一nhất 一nhất 剎sát 中trung 。 有hữu 如Như 來Lai (# 至chí )# 獲hoạch 深thâm 智trí 藏tạng 不bất 可khả 說thuyết 。

△# 三Tam 明Minh 因nhân 德đức 趣thú 入nhập 。 於ư 中trung 二nhị 。 初sơ 有hữu 六lục 偈kệ 半bán 。 明minh 自tự 分phần/phân 行hành 。

種chủng 種chủng 數số 量lượng 不bất 可khả 說thuyết (# 至chí )# 一nhất 一nhất 了liễu 知tri 不bất 可khả 說thuyết 。

△# 二nhị 有hữu 三tam 偈kệ 半bán 。 明minh 勝thắng 進tiến 行hành 。

能năng 於ư 一nhất 時thời 。 證chứng 菩Bồ 提Đề (# 至chí )# 菩Bồ 薩Tát 一nhất 切thiết 皆giai 明minh 見kiến 。

且thả 從tùng 相tương/tướng 顯hiển 。 略lược 申thân 科khoa 判phán 。 然nhiên 上thượng 諸chư 德đức 。 德đức 德đức 圓viên 融dung 。 無vô 盡tận 無vô 盡tận 。 惟duy 忘vong 懷hoài 體thể 之chi 。

○# 壽Thọ 量Lượng 品Phẩm 第đệ 三tam 十thập 一nhất

△# 初sơ 來lai 意ý 者giả 。 夫phu 玄huyền 鑒giám 虗hư 朗lãng 。 出xuất 乎hồ 數số 域vực 之chi 表biểu 。 豈khởi 有hữu 殊thù 形hình 萬vạn 狀trạng 脩tu 短đoản 之chi 壽thọ 哉tai 。 然nhiên 應ưng 物vật 隨tùy 機cơ 。 寧ninh 無vô 不bất 形hình 而nhi 無vô 不bất 壽thọ 。 故cố 上thượng 品phẩm 彰chương 其kỳ 實thật 德đức 。 此thử 品phẩm 以dĩ 辨biện 隨tùy 機cơ 。 雖tuy 積tích 少thiểu 至chí 多đa 顯hiển 。

時thời 無vô 不bất 徧biến 。 即tức 前tiền 多đa 德đức 之chi 一nhất 。 故cố 粗thô 廣quảng 之chi 。 亦diệc 為vi 遠viễn 答đáp 壽thọ 量lượng 海hải 故cố 。 所sở 以dĩ 來lai 也dã 。

二nhị 釋thích 名danh 者giả 。 壽thọ 謂vị 報báo 命mạng 。 量lượng 即tức 分phần/phân 限hạn 。 染nhiễm 淨tịnh 土độ 之chi 報báo 。 壽thọ 隨tùy 機cơ 見kiến 之chi 分phần 限hạn 。 以dĩ 顯hiển 無vô 盡tận 之chi 命mạng 無vô 限hạn 之chi 量lượng 。 壽thọ 之chi 量lượng 故cố 。 壽thọ 有hữu 斯tư 量lượng 。 通thông 二nhị 釋thích 也dã 。 別biệt 行hành 經kinh 名danh 無vô 邊biên 佛Phật 土độ 經kinh 。 即tức 以dĩ 處xứ 顯hiển 人nhân 。

三tam 宗tông 趣thú 者giả 。 應ưng 物vật 脩tu 短đoản 為vi 宗tông 。 顯hiển 窮cùng 來lai 際tế 無vô 限hạn 為vi 趣thú 。 以dĩ 就tựu 同đồng 教giáo 。 且thả 積tích 劣liệt 之chi 勝thắng 。 若nhược 就tựu 別biệt 教giáo 。 則tắc 脩tu 短đoản 圓viên 融dung 故cố 。

次thứ 正chánh 釋thích 文văn 二nhị 。 初sơ 集tập 經kinh 者giả 敘tự 。

爾nhĩ 時thời 心Tâm 王Vương 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 於ư 眾chúng 會hội 中trung 。 告cáo 諸chư 菩Bồ 薩Tát 言ngôn 。

而nhi 心tâm 王vương 說thuyết 者giả 。 以dĩ 領lãnh 旨chỉ 故cố 。 佛Phật 壽thọ 自tự 在tại 故cố 。

△# 二nhị 正chánh 說thuyết 三tam 。 初sơ 別biệt 舉cử 十thập 剎sát 相tương 望vọng 巧xảo 明minh 。

佛Phật 子tử 此thử 娑Sa 婆Bà 世Thế 界Giới 。 (# 至chí )# 月nguyệt 智trí 佛Phật 剎sát 。 為vi 一nhất 日nhật 一nhất 夜dạ 。

△# 二nhị 舉cử 略lược 顯hiển 廣quảng 。

佛Phật 子tử 如như 是thị 。 次thứ 第đệ 乃nãi 至chí 。 過quá 百bách 萬vạn 阿a 僧tăng 祇kỳ 世thế 界giới 。

△# 三tam 舉cử 其kỳ 玄huyền 極cực 。

最tối 後hậu 世thế 界giới 一nhất 劫kiếp (# 至chí )# 大đại 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 充sung 滿mãn 其kỳ 中trung 。

且thả 如như 以dĩ 劫kiếp 為vi 日nhật 。 未vị 歷lịch 十thập 重trọng/trùng 。 則tắc 劫kiếp 不bất 可khả 說thuyết 。 況huống 百bách 萬vạn 僧Tăng 祇kỳ 。 則tắc 最tối 後hậu 之chi 剎sát 。 已dĩ 鄰lân 剎sát 海hải 平bình 等đẳng 。 故cố 舉cử 普phổ 賢hiền 等đẳng 充sung 滿mãn 。 其kỳ 中trung 者giả 。 明minh 極cực 位vị 所sở 居cư 。 由do 此thử 名danh 為vi 兼kiêm 顯hiển 菩Bồ 薩Tát 。

大Đại 方Phương 廣Quảng 佛Phật 華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 七thất 十thập 四tứ

Print Friendly, PDF & Email