顯Hiển 揚Dương 聖Thánh 教Giáo 論Luận
Quyển 2
無Vô 著Trước 菩Bồ 薩Tát 造Tạo 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch

顯Hiển 揚Dương 聖Thánh 教Giáo 論Luận 卷quyển 第đệ 二nhị

無vô 著trước 菩Bồ 薩Tát 造tạo

三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 攝nhiếp 事sự 品phẩm 第đệ 一nhất 之chi 二nhị 。

如như 是thị 已dĩ 說thuyết 雜tạp 染nhiễm 諦đế 今kim 當đương 說thuyết 頌tụng 曰viết 。

諸chư 諦đế 有hữu 六lục 種chủng 。

論luận 曰viết 。 諦đế 有hữu 六lục 種chủng 。 一nhất 世thế 俗tục 諦đế 。 二nhị 勝thắng 義nghĩa 諦đế 。 三tam 苦Khổ 諦Đế 。 四tứ 集Tập 諦Đế 。 五ngũ 滅Diệt 諦Đế 。 六lục 道Đạo 諦Đế 。 世thế 俗tục 諦đế 者giả 。 謂vị 名danh 句cú 文văn 身thân 。 及cập 依y 彼bỉ 義nghĩa 。 一nhất 切thiết 言ngôn 說thuyết 。 及cập 依y 言ngôn 說thuyết 所sở 解giải 了liễu 義nghĩa 。 又hựu 曾tằng 得đắc 世thế 間gian 心tâm 及cập 心tâm 法pháp 。 及cập 彼bỉ 所sở 行hành 境cảnh 義nghĩa 。

勝thắng 義nghĩa 諦đế 者giả 。 謂vị 聖thánh 智trí 及cập 彼bỉ 所sở 行hành 境cảnh 義nghĩa 。 及cập 彼bỉ 相tương 應ứng 心tâm 心tâm 法pháp 等đẳng 。

苦Khổ 諦Đế 者giả 。 此thử 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 世thế 俗tục 諦đế 所sở 攝nhiếp 。 二nhị 勝thắng 義nghĩa 諦đế 所sở 攝nhiếp 。 世thế 俗tục 諦đế 所sở 攝nhiếp 者giả 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 生sanh 苦khổ 老lão 苦khổ 。 病bệnh 苦khổ 死tử 苦khổ 。 怨oán 憎tăng 會hội 苦khổ 。 愛ái 別biệt 離ly 苦khổ 。 求cầu 不bất 得đắc 苦khổ 。 勝thắng 義nghĩa 諦đế 所sở 攝nhiếp 者giả 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 略lược 攝nhiếp 一nhất 切thiết 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 苦khổ 。

集Tập 諦Đế 者giả 。 此thử 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 全toàn 攝nhiếp 。 二nhị 勝thắng 攝nhiếp 。 三tam 世thế 俗tục 諦đế 攝nhiếp 。 四tứ 勝thắng 義nghĩa 諦đế 攝nhiếp 。 全toàn 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 一nhất 切thiết 三tam 界giới 。 煩phiền 惱não 及cập 業nghiệp 。 皆giai 名danh 集Tập 諦Đế 。 勝thắng 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 緣duyên 已dĩ 得đắc 未vị 得đắc 自tự 體thể 及cập 境cảnh 所sở 起khởi 愛ái 後hậu 有hữu 愛ái 喜hỷ 俱câu 行hành 愛ái 處xứ 處xứ 喜hỷ 愛ái 。 皆giai 名danh 集Tập 諦Đế 。 世thế 俗tục 諦đế 攝nhiếp 者giả 。 若nhược 因nhân 能năng 感cảm 世thế 俗tục 諦đế 所sở 攝nhiếp 苦Khổ 諦Đế 。 勝thắng 義nghĩa 諦đế 攝nhiếp 者giả 。 若nhược 因nhân 能năng 感cảm 勝thắng 義nghĩa 諦đế 所sở 攝nhiếp 苦Khổ 諦Đế 。 滅Diệt 諦Đế 者giả 。 亦diệc 有hữu 四tứ 種chủng 。 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 全toàn 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 全toàn 攝nhiếp 集Tập 諦Đế 無vô 餘dư 斷đoạn 棄khí 。 吐thổ 盡tận 離ly 欲dục 滅diệt 沒một 寂tịch 靜tĩnh 。 勝thắng 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 勝thắng 攝nhiếp 集Tập 諦Đế 無vô 餘dư 斷đoạn 棄khí 。 如như 是thị 廣quảng 說thuyết 。 世thế 俗tục 諦đế 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 於ư 世thế 俗tục 諦đế 。 所sở 攝nhiếp 集Tập 諦Đế 無vô 餘dư 斷đoạn 棄khí 。 如như 是thị 廣quảng 說thuyết 。 勝thắng 義nghĩa 諦đế 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 於ư 勝thắng 義nghĩa 諦đế 。 所sở 攝nhiếp 集Tập 諦Đế 無vô 餘dư 斷đoạn 棄khí 。 如như 是thị 廣quảng 說thuyết 。

道Đạo 諦Đế 者giả 。 亦diệc 有hữu 四tứ 種chủng 。 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 全toàn 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 一nhất 切thiết 覺giác 分phần 。 勝thắng 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 八Bát 聖Thánh 道Đạo 支chi 。 世thế 俗tục 諦đế 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 於ư 世thế 俗tục 諦đế 。 所sở 攝nhiếp 苦Khổ 諦Đế 集Tập 諦Đế 滅Diệt 諦Đế 。 為vi 遍biến 知tri 故cố 。 為vì 永vĩnh 斷đoạn 故cố 。 為vi 作tác 證chứng 故cố 。 一nhất 切thiết 聖thánh 道Đạo 勝thắng 義nghĩa 諦đế 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 於ư 勝thắng 義nghĩa 諦đế 。 所sở 攝nhiếp 苦Khổ 諦Đế 集Tập 諦Đế 滅Diệt 諦Đế 。 為vi 遍biến 知tri 故cố 。 如như 是thị 廣quảng 說thuyết 。

苦Khổ 集Tập 滅Diệt 道Đạo 。 聖Thánh 諦Đế 義nghĩa 者giả 。 若nhược 於ư 此thử 處xứ 。 聖thánh 智trí 所sở 行hành 。 此thử 處xứ 苦Khổ 集Tập 滅Diệt 道Đạo 。 是thị 諦đế 由do 諸chư 聖thánh 者giả 。 咸hàm 謂vị 此thử 是thị 諦đế 。 是thị 故cố 說thuyết 名danh 聖Thánh 諦Đế 。 如như 是thị 已dĩ 說thuyết 諦đế 。 依y 止chỉ 今kim 當đương 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

依y 止chỉ 八bát 與dữ 二nhị 。

論luận 曰viết 。 依y 止chỉ 有hữu 八bát 種chủng 。 何hà 等đẳng 為vi 八bát 。

謂vị 四tứ 靜tĩnh 慮lự 及cập 四tứ 無vô 色sắc 。

復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 何hà 等đẳng 為vi 二nhị 。

謂vị 初sơ 靜tĩnh 慮lự 有hữu 二nhị 種chủng 。 世thế 及cập 出xuất 世thế 。 乃nãi 至chí 無vô 所sở 有hữu 。 處xử 有hữu 二nhị 種chủng 。 世thế 及cập 出xuất 世thế 。 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 。 唯duy 是thị 世thế 間gian 。

世thế 間gian 初sơ 靜tĩnh 慮lự 者giả 。 謂vị 或hoặc 緣duyên 離ly 欲dục 界giới 欲dục 增tăng 上thượng 教giáo 法pháp 。 或hoặc 緣duyên 離ly 彼bỉ 增tăng 上thượng 教giáo 授thọ 為vi 境cảnh 界giới 。 已dĩ 由do 世thế 間gian 道đạo 作tác 意ý 觀quán 察sát 熾sí 然nhiên 修tu 習tập 等đẳng 故cố 而nhi 得đắc 轉chuyển 依y 。 然nhiên 不bất 深thâm 入nhập 所sở 知tri 義nghĩa 故cố 。 不bất 能năng 永vĩnh 害hại 隨tùy 眠miên 。 自tự 地địa 煩phiền 惱não 。 之chi 所sở 依y 處xứ 。 是thị 退thoái 還hoàn 法pháp 。 自tự 地địa 三tam 摩ma 地địa 心tâm 及cập 心tâm 法pháp 。 之chi 所sở 依y 止chỉ 。 如như 世thế 間gian 初sơ 靜tĩnh 慮lự 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 世thế 間gian 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 。 各các 緣duyên 離ly 下hạ 地địa 欲dục 增tăng 上thượng 教giáo 法pháp 。 廣quảng 說thuyết 如như 前tiền 。 出xuất 世thế 間gian 初sơ 靜tĩnh 慮lự 者giả 。 謂vị 先tiên 以dĩ 如như 是thị 行hành 如như 是thị 狀trạng 如như 是thị 相tương/tướng 。 作tác 意ý 入nhập 初sơ 靜tĩnh 慮lự 。 今kim 不bất 以dĩ 如như 是thị 行hành 如như 是thị 狀trạng 如như 是thị 相tương/tướng 作tác 意ý 。 然nhiên 或hoặc 於ư 色sắc 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 所sở 攝nhiếp 諸chư 法pháp 。 思tư 惟duy 如như 病bệnh 。 如như 癰ung 如như 箭tiễn 。 障chướng 礙ngại 無vô 常thường 苦khổ 空không 無vô 我ngã 。 或hoặc 復phục 思tư 惟duy 苦khổ 是thị 苦khổ 集tập 是thị 集tập 滅diệt 是thị 滅diệt 道đạo 是thị 道đạo 。 或hoặc 復phục 思tư 惟duy 真Chân 如Như 法pháp 性tánh 實thật 際tế 。 如như 是thị 於ư 諸chư 法pháp 中trung 。 思tư 惟duy 如như 病bệnh 乃nãi 至chí 實thật 際tế 。 已dĩ 於ư 如như 是thị 法Pháp 。 心tâm 生sanh 厭yếm 怖bố 。 生sanh 厭yếm 怖bố 已dĩ 。 於ư 不bất 死tử 界giới 攝nhiếp 心tâm 而nhi 住trụ 。 或hoặc 於ư 真Chân 如Như 法pháp 性tánh 。 實thật 際tế 攝nhiếp 心tâm 而nhi 住trụ 。 此thử 處xứ 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 及cập 彼bỉ 相tương 應ứng 心tâm 及cập 心tâm 法pháp 。 及cập 彼bỉ 所sở 依y 止chỉ 轉chuyển 依y 。 由do 深thâm 入nhập 所sở 知tri 義nghĩa 故cố 。 則tắc 能năng 永vĩnh 害hại 隨tùy 眠miên 。 非phi 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 之chi 所sở 依y 處xứ 。 不bất 退thoái 轉chuyển 法Pháp 。 如như 是thị 名danh 為vi 。 出xuất 世thế 間gian 初sơ 靜tĩnh 慮lự 乃nãi 至chí 無vô 所sở 有hữu 處xứ 。 應ưng 當đương 廣quảng 說thuyết 。 於ư 諸chư 靜tĩnh 慮lự 。 及cập 與dữ 無vô 色sắc 。

復phục 有hữu 四tứ 種chủng 應ưng 知tri 。 一nhất 雜tạp 染nhiễm 。 二nhị 潔khiết 白bạch 。 三tam 建kiến 立lập 。 四tứ 清thanh 淨tịnh 。 雜tạp 染nhiễm 者giả 謂vị 於ư 上thượng 靜tĩnh 慮lự 起khởi 深thâm 愛ái 味vị 見kiến 慢mạn 及cập 疑nghi 。 愛ái 味vị 者giả 。 謂vị 有hữu 十thập 種chủng 。 一nhất 俱câu 生sanh 作tác 意ý 愛ái 味vị 。 二nhị 分phần 別biệt 所sở 起khởi 作tác 意ý 愛ái 味vị 。 三tam 自tự 地địa 作tác 意ý 愛ái 味vị 。 四tứ 異dị 地địa 作tác 意ý 愛ái 味vị 。 五ngũ 過quá 去khứ 愛ái 味vị 。 六lục 未vị 來lai 愛ái 味vị 。 七thất 現hiện 在tại 愛ái 味vị 。 八bát 下hạ 愛ái 味vị 。 九cửu 中trung 愛ái 味vị 。 十thập 上thượng 愛ái 味vị 。

潔khiết 白bạch 者giả 。 謂vị 淨tịnh 及cập 無vô 漏lậu 。 淨tịnh 者giả 復phục 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 引dẫn 發phát 故cố 。 二nhị 上thượng 練luyện 故cố 。 三tam 除trừ 垢cấu 所sở 攝nhiếp 堪kham 任nhậm 故cố 。 無vô 漏lậu 者giả 。 此thử 亦diệc 三tam 種chủng 。 一nhất 出xuất 世thế 間gian 無vô 漏lậu 。 二nhị 此thử 等đẳng 流lưu 無vô 漏lậu 。 三tam 離ly 繫hệ 無vô 漏lậu 。

建kiến 立lập 者giả 。 此thử 復phục 四tứ 種chủng 。 一nhất 建kiến 立lập 近cận 分phần/phân 。 二nhị 建kiến 立lập 根căn 本bổn 。 三tam 建kiến 立lập 定định 。 四tứ 建kiến 立lập 生sanh 。

建kiến 立lập 近cận 分phần/phân 及cập 根căn 本bổn 者giả 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 所sở 謂vị 此thử 身thân 離ly 生sanh 喜hỷ 樂lạc 。 之chi 所sở 滋tư 潤nhuận 。 遍biến 滋tư 潤nhuận 遍biến 適thích 悅duyệt 遍biến 流lưu 布bố 者giả 。 是thị 謂vị 初sơ 靜tĩnh 慮lự 近cận 分phần/phân 。 如như 經kinh 又hựu 說thuyết 。 即tức 此thử 身thân 中trung 。 一nhất 切thiết 處xứ 無vô 有hữu 少thiểu 分phần 。 離ly 生sanh 喜hỷ 樂lạc 。 所sở 不bất 遍biến 滿mãn 者giả 。 是thị 謂vị 初sơ 靜tĩnh 慮lự 根căn 本bổn 。

如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 即tức 於ư 此thử 身thân 。 等đẳng 持trì 所sở 生sanh 喜hỷ 樂lạc 之chi 所sở 滋tư 潤nhuận 。 遍biến 滋tư 潤nhuận 遍biến 適thích 悅duyệt 遍biến 流lưu 布bố 者giả 。 是thị 謂vị 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 近cận 分phần/phân 。 如như 經kinh 又hựu 說thuyết 。 即tức 此thử 身thân 中trung 一nhất 切thiết 處xứ 。 無vô 有hữu 少thiểu 分phần 。 等đẳng 持trì 所sở 生sanh 喜hỷ 樂lạc 所sở 不bất 遍biến 滿mãn 者giả 。 是thị 謂vị 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 根căn 本bổn 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 即tức 於ư 此thử 身thân 。 離ly 喜hỷ 之chi 樂lạc 之chi 所sở 滋tư 潤nhuận 。 遍biến 滋tư 潤nhuận 遍biến 適thích 悅duyệt 遍biến 流lưu 布bố 者giả 。 是thị 謂vị 第đệ 三tam 靜tĩnh 慮lự 近cận 分phần/phân 。 如như 經kinh 又hựu 說thuyết 。 即tức 此thử 身thân 中trung 一nhất 切thiết 處xứ 。 無vô 有hữu 少thiểu 分phần 。 離ly 喜hỷ 之chi 樂lạc 所sở 不bất 遍biến 滿mãn 者giả 。 是thị 謂vị 第đệ 三tam 靜tĩnh 慮lự 根căn 本bổn 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 即tức 於ư 此thử 身thân 。 清thanh 淨tịnh 心tâm 及cập 潔khiết 白bạch 心tâm 意ý 解giải 遍biến 滿mãn 具cụ 足túc 住trụ 者giả 。 是thị 謂vị 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 近cận 分phần/phân 。 如như 經kinh 又hựu 說thuyết 即tức 此thử 身thân 中trung 。 一nhất 切thiết 處xứ 無vô 有hữu 少thiểu 分phần 。 清thanh 淨tịnh 心tâm 及cập 潔khiết 白bạch 心tâm 所sở 不bất 遍biến 滿mãn 者giả 。 是thị 謂vị 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 根căn 本bổn 。

如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 一nhất 切thiết 色sắc 想tưởng 出xuất 過quá 故cố 。 一nhất 切thiết 有hữu 對đối 想tưởng 滅diệt 沒một 故cố 。 一nhất 切thiết 種chủng 想tưởng 不bất 作tác 意ý 故cố 。 入nhập 無vô 邊biên 虛hư 空không 。 虛hư 空không 無vô 邊biên 處xứ 者giả 。 是thị 謂vị 虛hư 空không 無vô 邊biên 處xứ 近cận 分phần/phân 。 如như 經kinh 又hựu 說thuyết 。 具cụ 足túc 住trụ 者giả 。 是thị 謂vị 虛hư 空không 無vô 邊biên 處xứ 根căn 本bổn 。

如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 出xuất 過quá 一nhất 切thiết 。 虛hư 空không 無vô 邊biên 處xứ 。 入nhập 無vô 邊biên 識thức 識Thức 無Vô 邊Biên 處Xứ 者giả 。 是thị 謂vị 識Thức 無Vô 邊Biên 處Xứ 近cận 分phần/phân 。 如như 經kinh 又hựu 說thuyết 。 具cụ 足túc 住trụ 者giả 。 是thị 謂vị 識Thức 無Vô 邊Biên 處Xứ 根căn 本bổn 。

如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 超siêu 過quá 一nhất 切thiết 。 識Thức 無Vô 邊Biên 處Xứ 。 入nhập 無vô 少thiểu 所sở 有hữu 無vô 所sở 有hữu 處xứ 者giả 。 是thị 謂vị 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 近cận 分phần/phân 。 如như 經kinh 又hựu 說thuyết 。 具cụ 足túc 住trụ 者giả 。 是thị 謂vị 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 根căn 本bổn 。

如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 超siêu 過quá 一nhất 切thiết 。 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 。 入nhập 非phi 有hữu 想tưởng 非phi 無vô 想tưởng 。 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 者giả 。 是thị 謂vị 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 近cận 分phần/phân 。 如như 經kinh 又hựu 說thuyết 。 具cụ 足túc 住trụ 者giả 。 是thị 謂vị 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 根căn 本bổn 。

建kiến 立lập 定định 者giả 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 離ly 欲dục 惡ác 不bất 善thiện 法pháp 故cố 。 有hữu 尋tầm 有hữu 伺tứ 。 離ly 生sanh 喜hỷ 樂lạc 。 初sơ 靜tĩnh 慮lự 具cụ 足túc 住trụ 。 離ly 欲dục 者giả 。 謂vị 或hoặc 緣duyên 離ly 欲dục 界giới 欲dục 增tăng 上thượng 教giáo 法pháp 。 或hoặc 緣duyên 彼bỉ 教giáo 授thọ 為vi 境cảnh 界giới 已dĩ 。 斷đoạn 欲dục 界giới 煩phiền 惱não 雜tạp 染nhiễm 。 離ly 惡ác 不bất 善thiện 法pháp 者giả 。 謂vị 斷đoạn 欲dục 界giới 業nghiệp 。 雜tạp 染nhiễm 法pháp 能năng 墮đọa 惡ác 趣thú 故cố 。 名danh 為vi 惡ác 。 能năng 障chướng 於ư 善thiện 故cố 名danh 不bất 善thiện 。 尋tầm 者giả 謂vị 能năng 對đối 治trị 二nhị 種chủng 雜tạp 染nhiễm 。 出xuất 離ly 尋tầm 無vô 恚khuể 尋tầm 無vô 害hại 尋tầm 。 伺tứ 者giả 謂vị 能năng 對đối 治trị 二nhị 種chủng 雜tạp 染nhiễm 。 出xuất 離ly 伺tứ 無vô 恚khuể 伺tứ 無vô 害hại 伺tứ 。 離ly 者giả 謂vị 由do 修tu 習tập 對đối 治trị 斷đoạn 所sở 治trị 障chướng 。 所sở 得đắc 轉chuyển 依y 。 生sanh 者giả 謂vị 從tùng 此thử 所sở 生sanh 。 喜hỷ 者giả 謂vị 已dĩ 轉chuyển 依y 者giả 依y 於ư 轉chuyển 識thức 心tâm 悅duyệt 心tâm 勇dũng 心tâm 適thích 心tâm 調điều 安an 適thích 受thọ 受thọ 所sở 攝nhiếp 。 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 謂vị 已dĩ 轉chuyển 依y 者giả 依y 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 能năng 攝nhiếp 所sở 依y 。 令linh 身thân 怡di 悅duyệt 安an 適thích 受thọ 受thọ 所sở 攝nhiếp 。 初sơ 者giả 謂vị 次thứ 第đệ 定định 中trung 。 此thử 數số 最tối 先tiên 故cố 。 靜tĩnh 慮lự 者giả 謂vị 已dĩ 斷đoạn 欲dục 界giới 雜tạp 染nhiễm 之chi 法pháp 尋tầm 伺tứ 喜hỷ 樂lạc 所sở 依y 。 依y 於ư 轉chuyển 依y 心tâm 住trụ 一nhất 境cảnh 性tánh 。 具cụ 足túc 者giả 謂vị 修tu 習tập 。 圓viên 滿mãn 住trụ 者giả 。 謂vị 於ư 入nhập 住trụ 出xuất 。 隨tùy 意ý 自tự 在tại 。

又hựu 如như 經kinh 說thuyết 。 尋tầm 伺tứ 寂tịch 靜tĩnh 故cố 。 內nội 等đẳng 淨tịnh 故cố 。 心tâm 定định 一nhất 趣thú 故cố 。 無vô 尋tầm 無vô 伺tứ 三tam 摩ma 地địa 生sanh 喜hỷ 樂lạc 。 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 具cụ 足túc 住trụ 。 尋tầm 伺tứ 寂tịch 靜tĩnh 者giả 。 謂vị 或hoặc 緣duyên 離ly 初sơ 靜tĩnh 慮lự 欲dục 增tăng 上thượng 教giáo 法pháp 。 或hoặc 緣duyên 彼bỉ 教giáo 授thọ 為vi 境cảnh 界giới 已dĩ 。 初sơ 靜tĩnh 慮lự 地địa 。 尋tầm 伺tứ 寂tịch 靜tĩnh 。 不bất 復phục 現hiện 行hành 。 內nội 等đẳng 淨tịnh 者giả 。 謂vị 為vi 對đối 治trị 尋tầm 伺tứ 故cố 攝nhiếp 念niệm 正chánh 知tri 。 於ư 自tự 內nội 體thể 其kỳ 心tâm 捨xả 住trụ 。 遠viễn 離ly 尋tầm 伺tứ 塵trần 濁trược 法pháp 故cố 名danh 內nội 等đẳng 淨tịnh 。 心tâm 定định 一nhất 趣thú 者giả 。 謂vị 如như 是thị 入nhập 時thời 多đa 相tương 續tục 住trụ 。 諸chư 尋tầm 伺tứ 法pháp 恆hằng 不bất 現hiện 行hành 。 無vô 尋tầm 無vô 伺tứ 者giả 。 謂vị 證chứng 得đắc 尋tầm 伺tứ 斷đoạn 法pháp 。 三tam 摩ma 地địa 者giả 。 謂vị 已dĩ 轉chuyển 依y 者giả 。 心tâm 住trụ 一nhất 境cảnh 性tánh 生sanh 者giả 。 謂vị 從tùng 三tam 摩ma 地địa 。 所sở 生sanh 喜hỷ 及cập 樂nhạo/nhạc/lạc 。 已dĩ 如như 前tiền 說thuyết 。 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 者giả 。 謂vị 尋tầm 伺tứ 寂tịch 靜tĩnh 。 內nội 體thể 遍biến 淨tịnh 。 三tam 摩ma 地địa 所sở 生sanh 喜hỷ 樂lạc 所sở 依y 。 依y 於ư 轉chuyển 依y 心tâm 住trụ 一nhất 境cảnh 性tánh 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。

又hựu 如như 經kinh 說thuyết 。 由do 離ly 喜hỷ 故cố 住trụ 捨xả 念niệm 正chánh 知tri 及cập 樂nhạo/nhạc/lạc 身thân 正chánh 受thọ 。 聖thánh 者giả 宣tuyên 說thuyết 成thành 就tựu 捨xả 念niệm 樂nhạo/nhạc/lạc 住trụ 。 第đệ 三tam 靜tĩnh 慮lự 具cụ 足túc 住trụ 。 離ly 喜hỷ 者giả 。 謂vị 或hoặc 緣duyên 離ly 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 欲dục 增tăng 上thượng 教giáo 法pháp 。 或hoặc 緣duyên 彼bỉ 教giáo 授thọ 為vi 境cảnh 界giới 已dĩ 。 見kiến 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 喜hỷ 相tương/tướng 過quá 失thất 。 住trụ 捨xả 者giả 。 謂vị 於ư 已dĩ 生sanh 喜hỷ 想tưởng 及cập 作tác 意ý 。 不bất 忍nhẫn 可khả 故cố 。 有hữu 厭yếm 離ly 故cố 。 不bất 染nhiễm 污ô 住trụ 心tâm 。 平bình 等đẳng 心tâm 。 正chánh 直trực 心tâm 。 無vô 轉chuyển 動động 而nhi 安an 住trụ 性tánh 。 念niệm 者giả 謂vị 於ư 已dĩ 觀quán 察sát 喜hỷ 不bất 行hành 相tương/tướng 中trung 。 不bất 忘vong 明minh 了liễu 令linh 喜hỷ 決quyết 定định 。 不bất 復phục 現hiện 行hành 。 正chánh 知tri 者giả 。 謂vị 或hoặc 時thời 失thất 念niệm 喜hỷ 復phục 現hiện 行hành 。 於ư 現hiện 行hành 喜hỷ 相tương/tướng 分phân 別biệt 正chánh 知tri 。 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 謂vị 已dĩ 轉chuyển 依y 者giả 。 離ly 喜hỷ 離ly 勇dũng 安an 適thích 受thọ 受thọ 所sở 攝nhiếp 。 身thân 者giả 謂vị 已dĩ 轉chuyển 依y 者giả 。 若nhược 轉chuyển 識thức 。 若nhược 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 心tâm 性tánh 無vô 別biệt 總tổng 名danh 為vi 身thân 。 正chánh 受thọ 者giả 謂vị 已dĩ 轉chuyển 依y 者giả 。 能năng 攝nhiếp 受thọ 身thân 令linh 身thân 怡di 悅duyệt 。 總tổng 集tập 說thuyết 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 身thân 正chánh 受thọ 此thử 處xứ 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 深thâm 極cực 寂tịch 靜tĩnh 。 最tối 勝thắng 微vi 妙diệu 。 上thượng 下hạ 所sở 無vô 。 聖thánh 者giả 者giả 。 謂vị 佛Phật 及cập 佛Phật 弟đệ 子tử 。 宣tuyên 說thuyết 者giả 。 謂vị 顯hiển 示thị 施thi 設thiết 。 成thành 就tựu 捨xả 念niệm 樂nhạo/nhạc/lạc 住trụ 者giả 。 謂vị 此thử 地địa 已dĩ 上thượng 無vô 妙diệu 樂lạc 故cố 。 下hạ 地địa 亦diệc 無vô 。 如như 是thị 勝thắng 樂nhạo/nhạc/lạc 及cập 無vô 捨xả 念niệm 以dĩ 為vi 對đối 治trị 。 第đệ 三tam 靜tĩnh 慮lự 者giả 。 謂vị 離ly 喜hỷ 已dĩ 捨xả 念niệm 正chánh 知tri 樂nhạo/nhạc/lạc 所sở 依y 止chỉ 。 依y 於ư 轉chuyển 依y 心tâm 住trụ 一nhất 境cảnh 性tánh 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。

又hựu 如như 經kinh 說thuyết 。 由do 斷đoạn 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 。 及cập 先tiên 已dĩ 斷đoạn 苦khổ 喜hỷ 憂ưu 故cố 。 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 。 捨xả 念niệm 清thanh 淨tịnh 。 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 具cụ 足túc 住trụ 。 斷đoạn 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 謂vị 入nhập 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 時thời 。 先tiên 已dĩ 斷đoạn 苦khổ 者giả 。 謂vị 入nhập 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 時thời 。 先tiên 已dĩ 斷đoạn 喜hỷ 者giả 。 謂vị 入nhập 第đệ 三tam 靜tĩnh 慮lự 時thời 。 先tiên 已dĩ 斷đoạn 憂ưu 者giả 。 謂vị 入nhập 初sơ 靜tĩnh 慮lự 時thời 。 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 者giả 。 謂vị 已dĩ 轉chuyển 依y 者giả 。 非phi 安an 適thích 非phi 不bất 安an 適thích 。 受thọ 受thọ 所sở 攝nhiếp 色sắc 界giới 最tối 極cực 增tăng 上thượng 寂tịch 靜tĩnh 。 最tối 勝thắng 攝nhiếp 受thọ 無vô 有hữu 動động 搖dao 捨xả 清thanh 淨tịnh 者giả 。 謂vị 超siêu 過quá 尋tầm 伺tứ 喜hỷ 樂lạc 三tam 地địa 一nhất 切thiết 動động 故cố 。 心tâm 平bình 等đẳng 性tánh 心tâm 正chánh 直trực 性tánh 。 心tâm 無vô 轉chuyển 動động 而nhi 安an 住trụ 性tánh 。 念niệm 清thanh 淨tịnh 者giả 。 謂vị 超siêu 過quá 尋tầm 伺tứ 喜hỷ 樂lạc 三tam 地địa 一nhất 切thiết 動động 故cố 。 心tâm 不bất 忘vong 失thất 。 而nhi 明minh 了liễu 性tánh 。 第đệ 四tứ 者giả 。 由do 次thứ 第đệ 定định 中trung 第đệ 四tứ 數số 故cố 。 靜tĩnh 慮lự 者giả 。 謂vị 樂nhạo/nhạc/lạc 斷đoạn 故cố 。 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 。 捨xả 念niệm 清thanh 淨tịnh 。 之chi 所sở 依y 止chỉ 。 依y 於ư 轉chuyển 依y 心tâm 住trụ 一nhất 境cảnh 性tánh 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。

又hựu 如như 經kinh 說thuyết 。 一nhất 切thiết 色sắc 想tưởng 出xuất 過quá 故cố 。 有hữu 對đối 想tưởng 滅diệt 沒một 故cố 。 種chủng 種chủng 想tưởng 不bất 作tác 意ý 故cố 。 入nhập 無vô 邊biên 虛hư 空không 。 虛hư 空không 無vô 邊biên 處xứ 。 具cụ 足túc 住trụ 一nhất 切thiết 者giả 。 謂vị 諸chư 行hành 相tương/tướng 。 色sắc 想tưởng 者giả 。 謂vị 顯hiển 色sắc 想tưởng 。 出xuất 過quá 者giả 。 謂vị 離ly 彼bỉ 欲dục 故cố 。 如như 出xuất 過quá 義nghĩa 。 有hữu 對đối 想tưởng 滅diệt 沒một 種chủng 種chủng 想tưởng 不bất 作tác 意ý 。 如như 是thị 應ưng 知tri 。 有hữu 對đối 想tưởng 者giả 。 謂vị 彼bỉ 所sở 依y 四tứ 大đại 想tưởng 。 及cập 餘dư 所sở 造tạo 色sắc 想tưởng 。 種chủng 種chủng 想tưởng 者giả 。 謂vị 即tức 於ư 四tứ 大đại 及cập 造tạo 色sắc 中trung 長trường 短đoản 麁thô 細tế 方phương 圓viên 高cao 下hạ 。 正chánh 及cập 不bất 正chánh 光quang 影ảnh 明minh 闇ám 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 假giả 色sắc 所sở 攝nhiếp 種chủng 種chủng 想tưởng 。 若nhược 正chánh 入nhập 無vô 邊biên 虛hư 空không 處xứ 時thời 。 有hữu 對đối 之chi 想tưởng 不bất 現hiện 前tiền 故cố 。 滅diệt 及cập 種chủng 種chủng 想tưởng 不bất 起khởi 作tác 意ý 。 由do 如như 是thị 故cố 。 超siêu 彼bỉ 能năng 依y 。 一nhất 切thiết 色sắc 想tưởng 。 無vô 邊biên 者giả 。 謂vị 十thập 方phương 諸chư 相tướng 。 不bất 可khả 分phân 別biệt 。 虛hư 空không 者giả 。 謂vị 色sắc 對đối 治trị 。 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。 虛hư 空không 無vô 邊biên 處xứ 者giả 。 謂vị 此thử 處xứ 轉chuyển 依y 及cập 能năng 依y 定định 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。

又hựu 如như 經kinh 說thuyết 。 超siêu 過quá 一nhất 切thiết 。 虛hư 空không 無vô 邊biên 處xứ 。 入nhập 無vô 邊biên 識thức 。 識Thức 無Vô 邊Biên 處Xứ 。 具cụ 足túc 住trụ 。 超siêu 過quá 一nhất 切thiết 。 虛hư 空không 無vô 邊biên 處xứ 者giả 。 謂vị 超siêu 過quá 近cận 分phần/phân 及cập 與dữ 根căn 本bổn 。 無vô 邊biên 識thức 者giả 。 謂vị 緣duyên 無vô 邊biên 虛hư 空không 之chi 識thức 。 今kim 緣duyên 此thử 為vi 境cảnh 界giới 。 識Thức 無Vô 邊Biên 處Xứ 者giả 。 謂vị 此thử 處xứ 轉chuyển 依y 及cập 能năng 依y 定định 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。

又hựu 如như 經kinh 說thuyết 。 超siêu 過quá 一nhất 切thiết 。 識Thức 無Vô 邊Biên 處Xứ 。 入nhập 無vô 少thiểu 所sở 有hữu 無vô 所sở 有hữu 。 處xử 具cụ 足túc 住trụ 。 超siêu 過quá 一nhất 切thiết 。 識Thức 無Vô 邊Biên 處Xứ 者giả 。 謂vị 超siêu 過quá 近cận 分phần/phân 及cập 與dữ 根căn 本bổn 。 無vô 少thiểu 所sở 有hữu 者giả 。 謂vị 於ư 識thức 處xứ 上thượng 境cảnh 界giới 推thôi 求cầu 之chi 時thời 無vô 少thiểu 所sở 得đắc 。 除trừ 無vô 所sở 有hữu 無vô 別biệt 境cảnh 界giới 。 由do 唯duy 見kiến 此thử 境cảnh 極cực 寂tịch 靜tĩnh 故cố 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 者giả 。 謂vị 此thử 處xứ 轉chuyển 依y 及cập 能năng 依y 定định 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。

又hựu 如như 經kinh 說thuyết 。 超siêu 過quá 一nhất 切thiết 。 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 。 入nhập 非phi 有hữu 想tưởng 非phi 無vô 想tưởng 。 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 具cụ 足túc 住trụ 。 超siêu 過quá 一nhất 切thiết 。 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 者giả 。 謂vị 超siêu 過quá 近cận 分phần/phân 及cập 與dữ 根căn 本bổn 。 非phi 有hữu 想tưởng 者giả 。 謂vị 超siêu 過quá 無vô 所sở 有hữu 想tưởng 。 非phi 無vô 想tưởng 者giả 。 謂vị 於ư 無vô 所sở 有hữu 。 處xử 上thượng 境cảnh 界giới 推thôi 求cầu 之chi 時thời 。 唯duy 得đắc 緣duyên 無vô 所sở 有hữu 。 極cực 細tế 心tâm 及cập 心tâm 法pháp 。 由do 唯duy 見kiến 此thử 境cảnh 極cực 寂tịch 靜tĩnh 故cố 。 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 者giả 。 謂vị 此thử 處xứ 轉chuyển 依y 及cập 能năng 依y 定định 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。

建kiến 立lập 生sanh 者giả 。 謂vị 先tiên 於ư 此thử 間gian 修tu 下hạ 中trung 上thượng 。 初sơ 靜tĩnh 慮lự 者giả 。 後hậu 生sanh 彼bỉ 處xứ 受thọ 三tam 天thiên 果quả 。 謂vị 梵Phạm 身Thân 天Thiên 。 梵Phạm 輔phụ 天thiên 。 大đại 梵Phạm 天Thiên 。 若nhược 善thiện 修tu 習tập 無vô 尋tầm 有hữu 伺tứ 初sơ 靜tĩnh 慮lự 者giả 。 生sanh 大đại 梵Phạm 天Thiên 果quả 。 更cánh 無vô 異dị 所sở 勝thắng 彼bỉ 處xứ 故cố 。 若nhược 先tiên 於ư 此thử 間gian 修tu 下hạ 中trung 上thượng 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 者giả 。 後hậu 生sanh 彼bỉ 處xứ 受thọ 三tam 天thiên 果quả 。 謂vị 少thiểu 光quang 天thiên 。 無Vô 量Lượng 光Quang 天Thiên 。 極cực 淨tịnh 光quang 天thiên 。 若nhược 先tiên 於ư 此thử 間gian 修tu 下hạ 中trung 上thượng 第đệ 三tam 靜tĩnh 慮lự 若nhược 。 後hậu 生sanh 彼bỉ 處xứ 受thọ 三tam 天thiên 果quả 。 謂vị 少thiểu 淨tịnh 天thiên 。 無Vô 量Lượng 淨Tịnh 天Thiên 。 遍biến 淨tịnh 天thiên 。 若nhược 先tiên 於ư 此thử 間gian 修tu 下hạ 中trung 上thượng 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 者giả 。 後hậu 生sanh 彼bỉ 處xứ 受thọ 三tam 天thiên 果quả 。 謂vị 無vô 雲vân 天thiên 。 福phước 生sanh 天thiên 。 廣quảng 果quả 天thiên 。 從tùng 是thị 已dĩ 上thượng 離ly 色sắc 貪tham 故cố 。 無vô 方phương 處xứ 差sai 別biệt 。 雖tuy 有hữu 修tu 習tập 下hạ 中trung 上thượng 因nhân 。 然nhiên 不bất 建kiến 立lập 生sanh 果quả 差sai 別biệt 。 若nhược 下hạ 中trung 上thượng 修tu 虛hư 空không 無vô 邊biên 處xứ 者giả 。 受thọ 虛hư 空không 無vô 邊biên 。 處xử 天thiên 生sanh 果quả 。 若nhược 下hạ 中trung 上thượng 修tu 識Thức 無Vô 邊Biên 處Xứ 者giả 。 受thọ 識Thức 無Vô 邊Biên 處Xứ 天Thiên 生sanh 果quả 。 若nhược 下hạ 中trung 上thượng 修tu 無vô 所sở 有hữu 處xứ 者giả 。 受thọ 無vô 所sở 有hữu 。 處xử 天thiên 生sanh 果quả 。 若nhược 下hạ 中trung 上thượng 修tu 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 者giả 。 受thọ 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 天Thiên 生sanh 果quả 。 由do 定định 寂tịch 靜tĩnh 。 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 及cập 由do 住trụ 時thời 滿mãn 不bất 滿mãn 故cố 。 彼bỉ 有hữu 差sai 別biệt 。 又hựu 由do 多đa 住trụ 愛ái 味vị 初sơ 靜tĩnh 慮lự 乃nãi 至chí 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 故cố 。 不bất 盡tận 壽thọ 命mạng 而nhi 有hữu 中trung 夭yểu 。 若nhược 雜tạp 修tu 下hạ 品phẩm 世thế 間gian 及cập 無vô 漏lậu 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 者giả 。 受thọ 無vô 煩phiền 淨tịnh 宮cung 天thiên 生sanh 果quả 。 若nhược 雜tạp 修tu 中trung 品phẩm 者giả 。 受thọ 無vô 熱nhiệt 淨tịnh 宮cung 天thiên 生sanh 果quả 。 若nhược 雜tạp 修tu 上thượng 品phẩm 者giả 。 受thọ 妙diệu 現hiện 淨tịnh 宮cung 天thiên 生sanh 果quả 。 若nhược 雜tạp 修tu 上thượng 勝thắng 品phẩm 者giả 。 受thọ 妙diệu 見kiến 淨tịnh 宮cung 天thiên 生sanh 果quả 。 若nhược 雜tạp 修tu 上thượng 極cực 品phẩm 者giả 。 受thọ 無vô 礙ngại 究cứu 竟cánh 淨tịnh 宮cung 天thiên 生sanh 果quả 。 若nhược 善thiện 修tu 習tập 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 量lượng 不bất 思tư 議nghị 。 三tam 摩ma 地địa 所sở 引dẫn 第đệ 十Thập 地Địa 中trung 。 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 者giả 。 受thọ 出xuất 過quá 淨tịnh 宮cung 大Đại 自Tự 在Tại 天Thiên 生sanh 果quả 。 清thanh 淨tịnh 者giả 。 謂vị 邊biên 際tế 初sơ 靜tĩnh 慮lự 。 依y 此thử 引dẫn 生sanh 一nhất 切thiết 勝thắng 德đức 及cập 速tốc 疾tật 神thần 通thông 。 如như 初sơ 靜tĩnh 慮lự 。 清thanh 淨tịnh 之chi 相tướng 。 餘dư 靜tĩnh 慮lự 及cập 諸chư 無vô 色sắc 。 應ưng 如như 是thị 知tri 。 此thử 中trung 無vô 色sắc 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 發phát 彼bỉ 地địa 解giải 脫thoát 等đẳng 功công 德đức 。 如như 是thị 彼bỉ 諸chư 靜tĩnh 慮lự 及cập 無vô 色sắc 定định 雜tạp 染nhiễm 潔khiết 白bạch 建kiến 立lập 清thanh 淨tịnh 差sai 別biệt 。 應ưng 知tri 如như 是thị 。 已dĩ 說thuyết 依y 止chỉ 。 覺giác 分phần/phân 今kim 當đương 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

覺giác 分phần/phân 有hữu 眾chúng 多đa 。 最tối 初sơ 三tam 十thập 七thất 。

論luận 曰viết 。 菩Bồ 提Đề 分Phần 法Pháp 。 品phẩm 類loại 多đa 種chủng 。 最tối 初sơ 勝thắng 者giả 有hữu 三tam 十thập 七thất 。 謂vị 四tứ 念niệm 住trụ 等đẳng 。 廣quảng 說thuyết 如như 經kinh 。

四tứ 念niệm 住trụ 者giả 。 一nhất 身thân 念niệm 住trụ 。 謂vị 或hoặc 緣duyên 於ư 身thân 。 或hoặc 復phục 緣duyên 身thân 增tăng 上thượng 教giáo 法pháp 。 或hoặc 緣duyên 彼bỉ 教giáo 授thọ 為vi 境cảnh 界giới 已dĩ 。 由do 聞văn 思tư 修tu 之chi 所sở 生sanh 慧tuệ 。 或hoặc 唯duy 影ảnh 像tượng 或hoặc 事sự 成thành 就tựu 。 於ư 身thân 境cảnh 處xứ 善thiện 安an 住trụ 念niệm 。 為vi 令linh 於ư 身thân 得đắc 離ly 繫hệ 故cố 。 如như 於ư 身thân 念niệm 住trụ 。 如như 是thị 於ư 受thọ 心tâm 法pháp 念niệm 住trụ 。 應ưng 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。 此thử 中trung 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 各các 於ư 自tự 境cảnh 。 如như 其kỳ 所sở 應ứng 。 乃nãi 至chí 為vì 令linh 。 於ư 法pháp 得đắc 離ly 繫hệ 故cố 。 又hựu 一nhất 切thiết 處xứ 應ưng 說thuyết 。 與dữ 念niệm 相tương 應ứng 。 心tâm 及cập 心tâm 法pháp 。 如như 是thị 發phát 起khởi 觀quán 察sát 心tâm 時thời 。 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 有hữu 四tứ 種chủng 事sự 。 一nhất 心tâm 所sở 執chấp 事sự 。 二nhị 心tâm 領lãnh 納nạp 事sự 。 三tam 心tâm 了liễu 別biệt 事sự 。 四tứ 心tâm 染nhiễm 淨tịnh 事sự 。 四tứ 正Chánh 斷Đoạn 者giả 廣quảng 說thuyết 如như 經kinh 。 一nhất 已dĩ 生sanh 惡ác 不bất 善thiện 法pháp 。 為vi 令linh 斷đoạn 故cố 。 生sanh 欲dục 策sách 勵lệ 。 發phát 起khởi 正chánh 勤cần 。 策sách 心tâm 持trì 心tâm 。 已dĩ 生sanh 者giả 。 謂vị 麁thô 纏triền 所sở 攝nhiếp 。 惡ác 不bất 善thiện 法pháp 者giả 。 謂vị 能năng 起khởi 惡ác 行hành 欲dục 界giới 煩phiền 惱não 。 及cập 隨tùy 煩phiền 惱não 。 惡ác 不bất 善thiện 義nghĩa 已dĩ 如như 前tiền 說thuyết 。 為vi 令linh 斷đoạn 故cố 者giả 。 謂vị 修tu 彼bỉ 對đối 治trị 令linh 微vi 薄bạc 故cố 。 生sanh 欲dục 者giả 。 謂vị 起khởi 證chứng 斷đoạn 樂nhạo/nhạc/lạc 。 欲dục 策sách 勵lệ 者giả 。 謂vị 不bất 忍nhẫn 受thọ 惡ác 及cập 歸quy 趣thú 斷đoạn 故cố 。 發phát 起khởi 正chánh 勤cần 者giả 。 謂vị 多đa 種chủng 堅kiên 固cố 修tu 彼bỉ 對đối 治trị 。 此thử 上thượng 三tam 句cú 顯hiển 不bất 定định 地địa 中trung 聞văn 思tư 兩lưỡng 慧tuệ 下hạ 品phẩm 對đối 治trị 。 策sách 心tâm 者giả 。 謂vị 修tu 彼bỉ 對đối 治trị 修tu 慧tuệ 現hiện 行hành 。 若nhược 心tâm 沈trầm 沒một 。 煩phiền 惱não 染nhiễm 污ô 。 策sách 心tâm 令linh 舉cử 故cố 。 持trì 心tâm 者giả 。 謂vị 即tức 此thử 對đối 治trị 現hiện 行hành 之chi 時thời 。 若nhược 心tâm 浮phù 舉cử 煩phiền 惱não 染nhiễm 污ô 。 持trì 心tâm 令linh 下hạ 故cố 。 二nhị 未vị 生sanh 惡ác 不bất 善thiện 法pháp 。 為vì 不bất 生sanh 故cố 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 未vị 生sanh 者giả 。 謂vị 增tăng 盛thịnh 隨tùy 眠miên 所sở 攝nhiếp 。 能năng 起khởi 麁thô 纏triền 之chi 因nhân 。 為vì 不bất 生sanh 故cố 者giả 。 謂vị 令linh 麁thô 纏triền 。 不bất 現hiện 行hành 故cố 。 生sanh 欲dục 者giả 。 謂vị 起khởi 為vi 證chứng 不bất 現hiện 行hành 。 欲dục 策sách 勵lệ 者giả 。 謂vị 由do 不bất 忘vong 住trụ 為vi 令linh 不bất 現hiện 行hành 。 善thiện 住trụ 念niệm 故cố 。 發phát 起khởi 正chánh 勤cần 策sách 心tâm 持trì 心tâm 。 皆giai 如như 前tiền 說thuyết 。 三tam 未vị 生sanh 善thiện 法Pháp 。 為vì 令linh 生sanh 故cố 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 未vị 生sanh 者giả 。 謂vị 所sở 未vị 得đắc 。 善thiện 法Pháp 者giả 。 謂vị 聞văn 思tư 修tu 所sở 生sanh 三tam 慧tuệ 。 由do 無vô 過quá 義nghĩa 故cố 名danh 為vi 善thiện 。 為vì 令linh 生sanh 故cố 者giả 。 謂vị 令linh 彼bỉ 得đắc 故cố 生sanh 。 欲dục 者giả 。 謂vị 起khởi 證chứng 得đắc 。 欲dục 策sách 勵lệ 者giả 。 謂vị 求cầu 彼bỉ 攝nhiếp 受thọ 正chánh 方phương 便tiện 故cố 。 發phát 起khởi 正chánh 勤cần 者giả 。 謂vị 長trường 時thời 殷ân 重trọng 多đa 堅kiên 修tu 習tập 。 此thử 上thượng 三tam 句cú 顯hiển 得đắc 不bất 定định 地địa 對đối 治trị 。 惡ác 不bất 善thiện 法pháp 。 聞văn 思tư 兩lưỡng 慧tuệ 所sở 攝nhiếp 善thiện 法Pháp 。 策sách 心tâm 持trì 心tâm 者giả 。 謂vị 為vi 得đắc 修tu 慧tuệ 故cố 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。 四tứ 已dĩ 生sanh 善thiện 法Pháp 令linh 住trụ 。 令linh 不bất 忘vong 令linh 修tu 滿mãn 令linh 倍bội 修tu 令linh 增tăng 長trưởng 令linh 廣quảng 大đại 。 生sanh 欲dục 策sách 勵lệ 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 已dĩ 生sanh 者giả 。 謂vị 已dĩ 得đắc 故cố 令linh 住trụ 者giả 謂vị 聞văn 慧tuệ 。 令linh 不bất 忘vong 者giả 。 謂vị 思tư 慧tuệ 。 令linh 修tu 滿mãn 者giả 。 謂vị 修tu 慧tuệ 。 此thử 上thượng 三tam 句cú 顯hiển 唯duy 守thủ 護hộ 已dĩ 所sở 得đắc 善thiện 。 令linh 倍bội 修tu 令linh 增tăng 長trưởng 。 令linh 廣quảng 大đại 者giả 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 不bất 唯duy 於ư 彼bỉ 生sanh 知tri 足túc 故cố 。 生sanh 欲dục 者giả 。 謂vị 起khởi 證chứng 得đắc 欲dục 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。

四Tứ 神Thần 足Túc 者giả 。 廣quảng 說thuyết 如như 經kinh 。 一nhất 欲dục 增tăng 上thượng 故cố 。 得đắc 三tam 摩ma 地địa 。 如như 有hữu 行hành 者giả 先tiên 世thế 修tu 習tập 上thượng 品phẩm 善thiện 根căn 。 於ư 大đại 師sư 所sở 或hoặc 於ư 有hữu 智trí 同đồng 梵Phạm 行hạnh 處xứ 。 生sanh 信tín 生sanh 欲dục 。 聽thính 聞văn 正Chánh 法Pháp 。 如như 所sở 信tín 欲dục 。 聞văn 正Chánh 法Pháp 已dĩ 。 展triển 轉chuyển 證chứng 得đắc 心tâm 住trụ 一nhất 境cảnh 性tánh 。 由do 此thử 欲dục 故cố 三tam 摩ma 地địa 成thành 就tựu 。 已dĩ 生sanh 未vị 生sanh 惡ác 不bất 善thiện 法pháp 。 令linh 斷đoạn 令linh 不bất 起khởi 故cố 。 生sanh 欲dục 乃nãi 至chí 持trì 心tâm 。 若nhược 未vị 生sanh 。 彼bỉ 對đối 治trị 善thiện 法Pháp 令linh 其kỳ 生sanh 故cố 。 若nhược 已dĩ 生sanh 者giả 。 令linh 住trụ 令linh 不bất 忘vong 令linh 修tu 滿mãn 令linh 倍bội 修tu 令linh 增tăng 長trưởng 。 令linh 廣quảng 大đại 故cố 。 生sanh 欲dục 乃nãi 至chí 持trì 心tâm 。 如như 是thị 行hành 者giả 。 復phục 修tu 欲dục 策sách 勵lệ 信tín 安an 正chánh 念niệm 正chánh 知tri 。 思tư 捨xả 八bát 種chủng 斷đoạn 行hành 。 由do 此thử 欲dục 故cố 三tam 摩ma 地địa 成thành 就tựu 者giả 。 謂vị 於ư 此thử 中trung 。 而nhi 得đắc 自tự 在tại 。 已dĩ 生sanh 未vị 生sanh 惡ác 不bất 善thiện 法pháp 者giả 。 謂vị 彼bỉ 下hạ 品phẩm 諸chư 纏triền 所sở 攝nhiếp 及cập 彼bỉ 微vi 薄bạc 。 未vị 損tổn 未vị 害hại 隨tùy 眠miên 所sở 攝nhiếp 。 令linh 斷đoạn 令linh 不bất 起khởi 者giả 。 謂vị 為vi 離ly 已dĩ 生sanh 軟nhuyễn 品phẩm 纏triền 故cố 。 及cập 為vi 損tổn 害hại 微vi 薄bạc 隨tùy 眠miên 故cố 。 生sanh 欲dục 乃nãi 至chí 持trì 心tâm 。 如như 前tiền 廣quảng 說thuyết 。 若nhược 未vị 生sanh 。 彼bỉ 對đối 治trị 善thiện 法Pháp 令linh 其kỳ 生sanh 故cố 。 若nhược 已dĩ 生sanh 者giả 。 令linh 住trụ 令linh 不bất 忘vong 令linh 修tu 滿mãn 令linh 倍bội 修tu 令linh 增tăng 長trưởng 。 令linh 廣quảng 大đại 故cố 。 生sanh 欲dục 乃nãi 至chí 持trì 心tâm 。 如như 前tiền 廣quảng 說thuyết 應ưng 知tri 。 如như 是thị 行hành 者giả 者giả 。 謂vị 如như 是thị 修tu 行hành 。 多đa 時thời 住trụ 者giả 。 復phục 修tu 欲dục 者giả 。 謂vị 欲dục 證chứng 彼bỉ 不bất 現hiện 行hành 及cập 損tổn 害hại 故cố 。 策sách 勵lệ 者giả 。 謂vị 欲dục 為vi 因nhân 於ư 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 。 發phát 起khởi 正chánh 勤cần 故cố 。 信tín 者giả 。 謂vị 生sanh 欲dục 之chi 因nhân 於ư 彼bỉ 損tổn 害hại 。 及cập 所sở 得đắc 中trung 。 決quyết 定định 信tín 故cố 。 安an 者giả 。 謂vị 因nhân 策sách 勵lệ 除trừ 身thân 心tâm 麁thô 重trọng 令linh 身thân 心tâm 堪kham 任nhậm 故cố 。 正chánh 念niệm 者giả 。 謂vị 於ư 防phòng 護hộ 沈trầm 下hạ 浮phù 舉cử 。 隨tùy 煩phiền 惱não 中trung 。 令linh 心tâm 不bất 忘vong 故cố 。 正chánh 知tri 者giả 。 謂vị 或hoặc 時thời 失thất 念niệm 。 隨tùy 煩phiền 惱não 現hiện 行hành 之chi 時thời 。 分phân 別biệt 正chánh 知tri 故cố 。 思tư 者giả 。 謂vị 於ư 止chỉ 舉cử 中trung 。 造tạo 作tác 心tâm 故cố 。 捨xả 者giả 。 謂vị 於ư 不bất 染nhiễm 住trụ 心tâm 平bình 等đẳng 心tâm 正chánh 直trực 心tâm 無vô 轉chuyển 動động 性tánh 。 如như 是thị 一nhất 切thiết 。 諸chư 神thần 足túc 中trung 。 八bát 種chủng 斷đoạn 行hành 應ưng 知tri 。 此thử 中trung 差sai 別biệt 者giả 。 第đệ 二nhị 勤cần 增tăng 上thượng 故cố 。 得đắc 三tam 摩ma 地địa 。 如như 有hữu 行hành 者giả 依y 於ư 教giáo 授thọ 及cập 教giáo 誡giới 法pháp 。 或hoặc 在tại 空không 閑nhàn 或hoặc 居cư 林lâm 樹thụ 或hoặc 止chỉ 靜tĩnh 室thất 。 於ư 如như 是thị 處xứ 。 長trường 時thời 勇dũng 猛mãnh 純thuần 熟thục 熾sí 然nhiên 正chánh 勤cần 。 證chứng 得đắc 心tâm 住trụ 一nhất 境cảnh 性tánh 。 由do 正chánh 勤cần 故cố 三tam 摩ma 地địa 成thành 就tựu 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。 第đệ 三tam 心tâm 增tăng 上thượng 故cố 。 得đắc 三tam 摩ma 地địa 。 如như 有hữu 行hành 者giả 先tiên 已dĩ 修tu 習tập 。 奢Xa 摩Ma 他Tha 行hạnh 。 由do 此thử 因nhân 緣duyên 。 思tư 惟duy 內nội 法pháp 。 速tốc 疾tật 證chứng 得đắc 。 心tâm 住trụ 一nhất 境cảnh 性tánh 。 由do 修tu 心tâm 故cố 三tam 摩ma 地địa 成thành 就tựu 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。 第đệ 四tứ 觀quán 增tăng 上thượng 故cố 。 得đắc 三tam 摩ma 地địa 。 如như 有hữu 行hành 者giả 多đa 聞văn 聞văn 持trì 。 其kỳ 聞văn 積tích 集tập 。 獨độc 處xứ 閑nhàn 靜tĩnh 。 即tức 於ư 彼bỉ 法pháp 以dĩ 慧tuệ 簡giản 擇trạch 。 極cực 細tế 簡giản 擇trạch 遍biến 覺giác 觀quán 察sát 。 因nhân 此thử 證chứng 得đắc 心tâm 住trụ 一nhất 境cảnh 性tánh 。 由do 觀quán 察sát 故cố 三tam 摩ma 地địa 成thành 就tựu 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。

五ngũ 根căn 者giả 。 廣quảng 說thuyết 如như 經kinh 。 一nhất 信tín 根căn 。 由do 世thế 間gian 道đạo 令linh 心tâm 清thanh 淨tịnh 。 鮮tiên 白bạch 無vô 穢uế 。 離ly 隨tùy 煩phiền 惱não 。 得đắc 住trụ 不bất 動động 。 從tùng 是thị 已dĩ 後hậu 。 求cầu 諦đế 現hiện 觀quán 修tu 習tập 方phương 便tiện 。 為vi 永vĩnh 斷đoạn 隨tùy 眠miên 故cố 。 為vi 得đắc 彼bỉ 對đối 治trị 故cố 。 起khởi 增tăng 上thượng 信tín 。 二nhị 正chánh 勤cần 根căn 。 謂vị 依y 信tín 根căn 增tăng 進tiến 勇dũng 猛mãnh 與dữ 信tín 俱câu 行hành 。 三tam 念niệm 根căn 。 謂vị 依y 正chánh 勤cần 明minh 了liễu 不bất 忘vong 與dữ 彼bỉ 俱câu 行hành 。 四Tứ 等Đẳng 持trì 根căn 。 謂vị 依y 念niệm 根căn 心tâm 住trụ 一nhất 境cảnh 。 與dữ 彼bỉ 俱câu 行hành 。 五ngũ 慧tuệ 根căn 。 謂vị 依y 等đẳng 持trì 根căn 簡giản 擇trạch 諸chư 法pháp 與dữ 彼bỉ 俱câu 行hành 。

五Ngũ 力Lực 者giả 。 廣quảng 說thuyết 如như 經kinh 。 即tức 信tín 根căn 等đẳng 由do 善thiện 修tu 習tập 。 多đa 修tu 習tập 故cố 。 不bất 復phục 為vi 彼bỉ 不bất 信tín 等đẳng 法pháp 之chi 所sở 雜tạp 亂loạn 。 復phục 能năng 對đối 治trị 諸chư 雜tạp 亂loạn 法pháp 。 不bất 可khả 伏phục 義nghĩa 說thuyết 名danh 為vi 力lực 。

七thất 遍biến 覺giác 支chi 者giả 。 廣quảng 說thuyết 如như 經kinh 。 一nhất 念niệm 遍biến 覺giác 支chi 。 謂vị 由do 世thế 間gian 道đạo 得đắc 備bị 善thiện 力lực 見kiến 道đạo 現hiện 前tiền 。 由do 先tiên 修tu 習tập 。 世thế 間gian 念niệm 遍biến 覺giác 支chi 。 引dẫn 得đắc 出xuất 世thế 。 無vô 功công 用dụng 無vô 分phân 別biệt 。 於ư 諦đế 明minh 了liễu 於ư 諦đế 不bất 忘vong 。 二nhị 擇trạch 法pháp 遍biến 覺giác 支chi 謂vị 由do 先tiên 所sở 引dẫn 無vô 功công 用dụng 無vô 分phân 別biệt 依y 止chỉ 。 於ư 念niệm 與dữ 念niệm 俱câu 行hành 於ư 諦đế 解giải 了liễu 於ư 諦đế 覺giác 悟ngộ 。 如như 是thị 一nhất 切thiết 。 諸chư 遍biến 覺giác 支chi 由do 先tiên 所sở 引dẫn 。 無vô 功công 用dụng 無vô 分phân 別biệt 。 後hậu 依y 止chỉ 前tiền 與dữ 彼bỉ 俱câu 行hành 。 皆giai 應ưng 了liễu 知tri 。 是thị 中trung 差sai 別biệt 者giả 。 第đệ 三tam 正chánh 勤cần 遍biến 覺giác 支chi 於ư 諦đế 心tâm 勇dũng 。 第đệ 四tứ 喜hỷ 遍biến 覺giác 支chi 。 於ư 諦đế 心tâm 悅duyệt 。 第đệ 五ngũ 安an 遍biến 覺giác 支chi 。 於ư 真Chân 諦Đế 中trung 身thân 心tâm 堪kham 任nhậm 。 第đệ 六lục 三tam 摩ma 地địa 遍biến 覺giác 支chi 。 於ư 真Chân 諦Đế 中trung 心tâm 住trụ 一nhất 境cảnh 。 第đệ 七thất 捨xả 遍biến 覺giác 支chi 。 於ư 真Chân 諦Đế 心tâm 平bình 等đẳng 心tâm 正chánh 直trực 心tâm 無vô 轉chuyển 動động 性tánh 。

又hựu 如như 經kinh 說thuyết 。 即tức 於ư 是thị 中trung 。 復phục 善thiện 修tu 習tập 寂tịch 靜tĩnh 依y 止chỉ 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 寂tịch 靜tĩnh 依y 止chỉ 者giả 。 謂vị 欲dục 界giới 寂tịch 靜tĩnh 依y 故cố 。 離ly 欲dục 依y 止chỉ 者giả 。 謂vị 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 離ly 欲dục 依y 故cố 。 滅diệt 依y 止chỉ 者giả 。 謂vị 已dĩ 得đắc 蘊uẩn 界giới 處xứ 無vô 餘dư 永vĩnh 斷đoạn 依y 故cố 。 趣thú 向hướng 棄khí 捨xả 者giả 。 謂vị 未vị 來lai 蘊uẩn 界giới 處xứ 不bất 相tương 續tục 故cố 。

八Bát 聖Thánh 道Đạo 支Chi 者giả 。 廣quảng 說thuyết 如như 經kinh 。 一nhất 正chánh 見kiến 。 謂vị 於ư 見kiến 道đạo 中trung 得đắc 遍biến 覺giác 支chi 時thời 見kiến 清thanh 淨tịnh 。 及cập 於ư 修tu 道Đạo 中trung 安an 立lập 後hậu 得đắc 遍biến 覺giác 支chi 見kiến 清thanh 淨tịnh 。 總tổng 合hợp 此thử 二nhị 。 名danh 為vi 正chánh 見kiến 。 二nhị 正chánh 思tư 惟duy 。 謂vị 依y 正chánh 見kiến 與dữ 彼bỉ 俱câu 行hành 。 離ly 欲dục 思tư 惟duy 。 無vô 恚khuể 思tư 惟duy 。 無vô 害hại 思tư 惟duy 。 於ư 修tu 道Đạo 中trung 相tương 續tục 作tác 意ý 思tư 惟duy 諸chư 諦đế 。 與dữ 無vô 漏lậu 作tác 意ý 相tương 應ứng 。 令linh 心tâm 趣thú 入nhập 極cực 趣thú 入nhập 。 尋tầm 求cầu 極cực 尋tầm 求cầu 。 現hiện 前tiền 尋tầm 求cầu 覺giác 了liễu 計kế 算toán 。 觀quán 察sát 思tư 惟duy 思tư 惟duy 性tánh 三tam 正chánh 語ngữ 。 謂vị 於ư 修tu 道Đạo 中trung 依y 正chánh 思tư 惟duy 。 由do 相tương 續tục 無vô 漏lậu 作tác 意ý 思tư 惟duy 諸chư 諦đế 故cố 。 得đắc 四tứ 種chủng 語ngữ 業nghiệp 。 聖thánh 愛ái 戒giới 所sở 攝nhiếp 。 不bất 樂nhạo 離ly 樂nhạo/nhạc/lạc 除trừ 滅diệt 種chủng 種chủng 離ly 。 澄trừng 淨tịnh 防phòng 護hộ 不bất 作tác 離ly 作tác 。 不bất 行hành 不bất 毀hủy 不bất 犯phạm 。 橋kiều 梁lương 船thuyền 筏phiệt 。 遠viễn 離ly 不bất 違vi 越việt 不bất 種chủng 種chủng 違vi 越việt 性tánh 。 四tứ 正chánh 業nghiệp 。 謂vị 於ư 修tu 道Đạo 中trung 。 由do 相tương 續tục 無vô 漏lậu 作tác 意ý 思tư 惟duy 諸chư 諦đế 故cố 。 得đắc 三tam 種chủng 身thân 業nghiệp 聖thánh 愛ái 戒giới 所sở 攝nhiếp 不bất 樂nhạo 離ly 樂nhạo/nhạc/lạc 除trừ 滅diệt 種chủng 種chủng 離ly 。 廣quảng 說thuyết 如như 前tiền 。 五ngũ 正chánh 命mạng 。 謂vị 於ư 修tu 道Đạo 中trung 乃nãi 至chí 思tư 惟duy 諸chư 諦đế 故cố 。 遠viễn 離ly 所sở 作tác 邪tà 命mạng 惡ác 法pháp 聖thánh 愛ái 戒giới 所sở 攝nhiếp 。 廣quảng 說thuyết 如như 前tiền 。 六lục 正chánh 策sách 勵lệ 謂vị 於ư 修tu 道Đạo 中trung 乃nãi 至chí 思tư 惟duy 諸chư 諦đế 故cố 。 於ư 所sở 修tu 習tập 。 念niệm 住trụ 正Chánh 斷Đoạn 神Thần 足Túc 。 根căn 力lực 之chi 中trung 。 欲dục 樂lạc 正chánh 勤cần 策sách 勵lệ 勇dũng 猛mãnh 堪kham 任nhậm 。 難nan 制chế 心tâm 正chánh 奮phấn 發phát 相tương 續tục 精tinh 進tấn 性tánh 。 七thất 正chánh 念niệm 。 謂vị 於ư 修tu 道Đạo 中trung 乃nãi 至chí 思tư 惟duy 諸chư 諦đế 故cố 。 或hoặc 依y 奢Xa 摩Ma 他Tha 道đạo 。 或hoặc 依y 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 道Đạo 。 或hoặc 依y 雙song 道đạo 。 於ư 所sở 修tu 習tập 。 擇trạch 法pháp 正chánh 勤cần 喜hỷ 安an 等đẳng 持trì 捨xả 遍biến 覺giác 支chi 中trung 。 念niệm 及cập 正chánh 念niệm 隨tùy 念niệm 諸chư 念niệm 不bất 忘vong 念niệm 心tâm 明minh 了liễu 性tánh 。 及cập 不bất 忘vong 失thất 。 極cực 不bất 忘vong 失thất 極cực 不bất 忘vong 失thất 諸chư 法pháp 性tánh 。 八bát 正chánh 等đẳng 持trì 。 謂vị 於ư 修tu 道Đạo 中trung 乃nãi 至chí 思tư 惟duy 諸chư 諦đế 故cố 。 又hựu 依y 三tam 道đạo 。 於ư 所sở 修tu 中trung 正chánh 念niệm 攝nhiếp 故cố 。 心tâm 住trụ 安an 住trụ 近cận 住trụ 等đẳng 住trụ 不bất 亂loạn 不bất 散tán 正chánh 攝nhiếp 持trì 奢xa 摩ma 他tha 心tâm 住trụ 一nhất 境cảnh 性tánh 。 此thử 諸chư 道đạo 支chi 後hậu 依y 於ư 前tiền 相tương 應ứng 俱câu 起khởi 應ưng 知tri 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

智trí 與dữ 解giải 脫thoát 門môn 。 行hành 迹tích 及cập 止Chỉ 觀Quán 。

論luận 曰viết 。 智trí 者giả 謂vị 十thập 種chủng 智trí 。 廣quảng 說thuyết 如như 經kinh 。 一nhất 法pháp 智trí 。 謂vị 於ư 共cộng 了liễu 現hiện 見kiến 所sở 知tri 諸chư 義nghĩa 境cảnh 界giới 無vô 漏lậu 之chi 智trí 。 二nhị 種chủng 類loại 智trí 。 謂vị 於ư 不bất 共cộng 了liễu 不bất 現hiện 見kiến 所sở 知tri 義nghĩa 境cảnh 無vô 漏lậu 之chi 智trí 。 三tam 他tha 心tâm 智trí 。 謂vị 修tu 所sở 生sanh 修tu 果quả 能năng 知tri 他tha 心tâm 。 及cập 心tâm 法pháp 智trí 。 及cập 諸chư 如Như 來Lai 。 知tri 諸chư 眾chúng 生sanh 。 隨tùy 其kỳ 意ý 解giải 隨tùy 其kỳ 隨tùy 眠miên 教giáo 授thọ 教giáo 誡giới 。 轉chuyển 起khởi 妙diệu 智trí 。 四tứ 世thế 俗tục 智trí 。 謂vị 世thế 間gian 慧tuệ 由do 依y 此thử 故cố 。 如Như 來Lai 為vì 諸chư 眾chúng 生sanh 。 隨tùy 其kỳ 意ý 解giải 隨tùy 其kỳ 隨tùy 眠miên 。 宣tuyên 說thuyết 妙diệu 法Pháp 。 五ngũ 苦khổ 智trí 。 謂vị 於ư 有hữu 漏lậu 。 諸chư 行hành 之chi 中trung 。 無vô 常thường 苦khổ 空không 。 離ly 我ngã 思tư 惟duy 。 若nhược 智trí 若nhược 見kiến 。 明minh 了liễu 覺giác 悟ngộ 慧tuệ 觀quán 察sát 性tánh 。 六lục 集tập 智trí 。 謂vị 於ư 有hữu 漏lậu 諸chư 行hành 因nhân 中trung 。 因nhân 集tập 生sanh 緣duyên 思tư 惟duy 。 若nhược 智trí 若nhược 見kiến 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。 七thất 滅diệt 智trí 。 謂vị 於ư 有hữu 漏lậu 諸chư 行hành 滅diệt 中trung 。 滅diệt 靜tĩnh 妙diệu 離ly 思tư 惟duy 。 若nhược 智trí 若nhược 見kiến 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。 八bát 道đạo 智trí 。 謂vị 於ư 能năng 斷đoạn 有hữu 漏lậu 諸chư 行hành 無vô 漏lậu 道Đạo 中trung 。 道đạo 如như 行hành 出xuất 思tư 惟duy 。 若nhược 智trí 若nhược 見kiến 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。 九cửu 盡tận 智trí 。 謂vị 苦khổ 已dĩ 知tri 集tập 已dĩ 斷đoạn 滅diệt 已dĩ 證chứng 道đạo 已dĩ 修tu 。 或hoặc 緣duyên 盡tận 境cảnh 或hoặc 復phục 為vi 盡tận 。 若nhược 智trí 若nhược 見kiến 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。 十thập 無vô 生sanh 智trí 。 謂vị 苦khổ 已dĩ 知tri 不bất 復phục 當đương 知tri 。 集tập 已dĩ 斷đoạn 不bất 復phục 當đương 斷đoạn 滅diệt 已dĩ 證chứng 不bất 復phục 當đương 證chứng 。 道đạo 已dĩ 修tu 不bất 復phục 當đương 修tu 。 或hoặc 緣duyên 無vô 生sanh 境cảnh 或hoặc 為vi 無vô 生sanh 。 若nhược 智trí 若nhược 見kiến 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。

解giải 脫thoát 門môn 者giả 。 謂vị 三tam 解giải 脫thoát 門môn 。 一nhất 空không 解giải 脫thoát 門môn 。 二nhị 無vô 相tướng 解giải 脫thoát 門môn 。 三tam 無vô 願nguyện 解giải 脫thoát 門môn 。 空không 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 所sở 知tri 。 二nhị 智trí 。 所sở 知tri 者giả 。 謂vị 於ư 眾chúng 生sanh 遍biến 計kế 性tánh 所sở 執chấp 法pháp 中trung 。 及cập 法pháp 遍biến 計kế 性tánh 所sở 執chấp 法pháp 中trung 。 此thử 二nhị 遍biến 計kế 性tánh 俱câu 離ly 無vô 性tánh 及cập 彼bỉ 所sở 餘dư 無vô 我ngã 有hữu 性tánh 。 於ư 諸chư 法pháp 中trung 。 遍biến 計kế 性tánh 無vô 。 即tức 是thị 無vô 我ngã 性tánh 有hữu 。 於ư 諸chư 法pháp 中trung 。 無vô 我ngã 性tánh 有hữu 。 即tức 是thị 遍biến 計kế 性tánh 無vô 。 即tức 於ư 此thử 中trung 。 有hữu 及cập 非phi 有hữu 無vô 二nhị 之chi 性tánh 。 無vô 分phân 別biệt 境cảnh 。 智trí 者giả 。 謂vị 緣duyên 彼bỉ 境cảnh 。 如như 實thật 了liễu 知tri 。 無vô 相tướng 亦diệc 有hữu 二nhị 種chủng 一nhất 所sở 知tri 。 二nhị 智trí 。 所sở 知tri 者giả 。 謂vị 即tức 所sở 知tri 空không 境cảnh 。 由do 此thử 境cảnh 相tướng 一nhất 切thiết 諸chư 相tướng 。 之chi 所sở 不bất 行hành 。 智trí 者giả 。 謂vị 如như 前tiền 說thuyết 。 無vô 願nguyện 亦diệc 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 所sở 知tri 。 二nhị 智trí 。 所sở 知tri 者giả 。 謂vị 由do 無vô 智trí 故cố 。 顛điên 倒đảo 所sở 起khởi 。 諸chư 行hành 相tướng 貌mạo 。 智trí 者giả 。 謂vị 緣duyên 彼bỉ 境cảnh 厭yếm 惡ác 了liễu 知tri 。 空không 行hành 者giả 。 謂vị 於ư 諸chư 行hành 。 我ngã 不bất 可khả 得đắc 。 及cập 諸chư 相tướng 中trung 世thế 俗tục 分phân 別biệt 。 法pháp 不bất 可khả 得đắc 。 無vô 相tướng 行hành 者giả 。 謂vị 即tức 於ư 諸chư 行hành 中trung 。 眾chúng 生sanh 無vô 我ngã 性tánh 可khả 得đắc 。 及cập 諸chư 相tướng 中trung 世thế 俗tục 分phân 別biệt 法pháp 無vô 我ngã 性tánh 可khả 得đắc 。 及cập 於ư 滅diệt 中trung 滅diệt 靜tĩnh 妙diệu 離ly 行hành 。 無vô 願nguyện 行hành 者giả 。 謂vị 無vô 常thường 苦khổ 不bất 淨tịnh 。 如như 病bệnh 如như 癰ung 如như 箭tiễn 。 因nhân 集tập 生sanh 緣duyên 行hành 緣duyên 智trí 空không 道đạo 作tác 道đạo 如như 行hành 出xuất 行hành 。 此thử 亦diệc 是thị 空không 行hành 。 緣duyên 智trí 無vô 相tướng 道đạo 作tác 道đạo 如như 行hành 出xuất 行hành 。 此thử 亦diệc 是thị 無vô 相tướng 行hành 。 緣duyên 智trí 無vô 願nguyện 道đạo 作tác 道đạo 如như 行hành 出xuất 行hành 。 此thử 亦diệc 是thị 無vô 願nguyện 行hành 。 若nhược 無vô 差sai 別biệt 。 總tổng 名danh 空không 無vô 相tướng 無vô 願nguyện 者giả 。 此thử 通thông 聞văn 思tư 修tu 所sở 生sanh 之chi 慧tuệ 世thế 及cập 出xuất 世thế 應ưng 知tri 。 若nhược 名danh 空không 無vô 相tướng 無vô 願nguyện 。 三tam 摩ma 地địa 者giả 。 唯duy 是thị 修tu 所sở 生sanh 慧tuệ 通thông 世thế 出xuất 世thế 應ưng 知tri 。 若nhược 名danh 空không 無vô 相tướng 無vô 願nguyện 。 解giải 脫thoát 門môn 者giả 。 此thử 唯duy 出xuất 世thế 應ưng 知tri 。

行hành 者giả 謂vị 四tứ 種chủng 行hành 。 廣quảng 說thuyết 如như 經kinh 。 一nhất 苦khổ 遲trì 通thông 。 謂vị 鈍độn 根căn 者giả 。 未vị 得đắc 現hiện 法Pháp 樂lạc 住trụ 。 為vi 盡tận 諸chư 漏lậu 。 若nhược 道đạo 若nhược 行hành 。 二nhị 苦khổ 速tốc 通thông 。 謂vị 利lợi 根căn 者giả 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。 三tam 樂nhạo/nhạc/lạc 遲trì 通thông 。 謂vị 鈍độn 根căn 者giả 。 已dĩ 得đắc 現hiện 法Pháp 樂lạc 住trụ 。 為vi 盡tận 諸chư 漏lậu 。 若nhược 道đạo 若nhược 行hành 。 四tứ 樂nhạo/nhạc/lạc 速tốc 通thông 。 謂vị 利lợi 根căn 者giả 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。

迹tích 者giả 謂vị 四tứ 法pháp 迹tích 。 廣quảng 說thuyết 如như 經kinh 。 一nhất 無vô 貪tham 迹tích 。 謂vị 能năng 持trì 尸thi 羅la 蘊uẩn 法pháp 義nghĩa 。 故cố 名danh 迹tích 。 若nhược 未vị 受thọ 者giả 令linh 進tiến 受thọ 。 若nhược 已dĩ 受thọ 者giả 令linh 守thủ 護hộ 令linh 增tăng 長trưởng 令linh 廣quảng 大đại 。 如như 無vô 貪tham 第đệ 二nhị 無vô 瞋sân 亦diệc 爾nhĩ 。 三tam 正chánh 念niệm 迹tích 。 謂vị 能năng 持trì 三tam 摩ma 地địa 蘊uẩn 法pháp 義nghĩa 。 故cố 名danh 迹tích 。 未vị 生sanh 者giả 令linh 生sanh 。 已dĩ 生sanh 者giả 令linh 增tăng 廣quảng 。 四tứ 正chánh 等đẳng 持trì 迹tích 。 謂vị 能năng 持trì 慧tuệ 蘊uẩn 解giải 脫thoát 解giải 脫thoát 。 智trí 見kiến 蘊uẩn 法pháp 義nghĩa 。 故cố 名danh 迹tích 。 若nhược 未vị 生sanh 未vị 證chứng 者giả 令linh 生sanh 令linh 證chứng 。 若nhược 已dĩ 生sanh 已dĩ 證chứng 者giả 令linh 增tăng 令linh 廣quảng 。

止chỉ 者giả 。 謂vị 於ư 如như 所sở 聞văn 。 思tư 法pháp 中trung 正chánh 修tu 行hành 時thời 。 由do 緣duyên 三tam 摩ma 地địa 影ảnh 像tượng 。 境cảnh 作tác 意ý 故cố 。 得đắc 安an 三tam 摩ma 地địa 故cố 。 住trụ 心tâm 於ư 內nội 。

觀quán 者giả 。 謂vị 於ư 如như 所sở 聞văn 。 思tư 法pháp 中trung 正chánh 修tu 行hành 時thời 。 由do 緣duyên 三tam 摩ma 地địa 影ảnh 像tượng 。 境cảnh 作tác 意ý 故cố 。 得đắc 安an 三tam 摩ma 地địa 故cố 。 簡giản 擇trạch 諸chư 法pháp 復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

居cư 處xứ 及cập 所sở 依y 。 發phát 心tâm 與dữ 悲bi 愍mẫn 。

諸chư 行hành 通thông 達đạt 性tánh 。 地Địa 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 。

論luận 曰viết 。 居cư 處xứ 者giả 。 謂vị 四tứ 居cư 處xứ 。 廣quảng 說thuyết 如như 經kinh 。 一nhất 慧tuệ 居cư 處xứ 。 謂vị 諦đế 觀quán 方phương 便tiện 世thế 間gian 之chi 慧tuệ 為vi 安an 立lập 。 證chứng 諦đế 出xuất 世thế 智trí 義nghĩa 故cố 。 二nhị 諦đế 居cư 處xứ 謂vị 已dĩ 得đắc 諦đế 觀quán 出xuất 世thế 慧tuệ 為vi 安an 立lập 。 有hữu 事sự 顛điên 倒đảo 斷đoạn 義nghĩa 故cố 。 三tam 捨xả 居cư 處xứ 。 謂vị 有hữu 事sự 顛điên 倒đảo 斷đoạn 為vi 安an 立lập 。 無vô 餘dư 煩phiền 惱não 。 息tức 滅diệt 義nghĩa 故cố 。 四tứ 寂tịch 靜tĩnh 居cư 處xứ 。 謂vị 無vô 餘dư 煩phiền 惱não 。 寂tịch 靜tĩnh 為vi 安an 立lập 。 一nhất 切thiết 苦khổ 不bất 生sanh 義nghĩa 故cố 。 所sở 依y 者giả 。 謂vị 四tứ 種chủng 依y 。 廣quảng 說thuyết 如như 經kinh 。 一nhất 依y 法pháp 不bất 依y 眾chúng 生sanh 。 謂vị 若nhược 法pháp 是thị 如Như 來Lai 所sở 說thuyết 。 或hoặc 弟đệ 子tử 說thuyết 十thập 二nhị 分phần 教giáo 隨tùy 學học 隨tùy 轉chuyển 。 不bất 隨tùy 眾chúng 生sanh 所sở 行hành 。 行hành 學học 亦diệc 不bất 隨tùy 轉chuyển 。 二nhị 依y 義nghĩa 不bất 依y 文văn 。 謂vị 若nhược 法pháp 非phi 飾sức 詞từ 者giả 。 所sở 造tạo 綺ỷ 文văn 字tự 句cú 。 唯duy 能năng 顯hiển 了liễu 獨độc 滿mãn 清thanh 淨tịnh 鮮tiên 白bạch 梵Phạm 行hạnh 。 於ư 此thử 法Pháp 中trung 。 恭cung 敬kính 信tín 解giải 。 非phi 於ư 能năng 顯hiển 顛điên 倒đảo 梵Phạm 行hạnh 。 及cập 不bất 顯hiển 了liễu 梵Phạm 行hạnh 。 但đãn 飾sức 詞từ 者giả 。 所sở 造tạo 綺ỷ 文văn 字tự 句cú 。 三tam 依y 了liễu 義nghĩa 經Kinh 。 不bất 依y 不bất 了liễu 義nghĩa 經Kinh 。 謂vị 於ư 如Như 來Lai 。 所sở 說thuyết 相tương 似tự 甚thậm 深thâm 空không 性tánh 相tương 應ứng 。 隨tùy 順thuận 諸chư 緣duyên 緣duyên 起khởi 法pháp 中trung 不bất 妄vọng 執chấp 著trước 。 如như 言ngôn 淺thiển 義nghĩa 亦diệc 不bất 住trụ 自tự 內nội 見kiến 取thủ 心tâm 。 唯duy 勤cần 尋tầm 究cứu 顯hiển 了liễu 義nghĩa 經kinh 。 四tứ 依y 智trí 不bất 依y 識thức 。 謂vị 不bất 唯duy 聽thính 聞văn 。 而nhi 生sanh 知tri 足túc 。 便tiện 不bất 進tiến 修tu 。 法Pháp 隨tùy 法Pháp 行hành 。 然nhiên 為vi 盡tận 諸chư 漏lậu 勤cần 求cầu 自tự 內nội 證chứng 真Chân 諦Đế 智trí 。

發phát 心tâm 者giả 。 謂vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 住trụ 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 性tánh 。 為vì 欲dục 利lợi 益ích 。 十thập 方phương 世thế 界giới 。 所sở 有hữu 有hữu 情tình 。 依y 彼bỉ 行hành 相tương/tướng 強cường/cưỡng 勝thắng 因nhân 緣duyên 。 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 發phát 大đại 誓thệ 願nguyện 。 受thọ 發phát 心tâm 法pháp 。 謂vị 我ngã 必tất 定định 。 當đương 證chứng 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 為vi 度độ 十thập 方phương 一nhất 切thiết 。 有hữu 情tình 令linh 離ly 諸chư 煩phiền 惱não 故cố 。 及cập 離ly 諸chư 苦khổ 難nạn 故cố 。 此thử 受thọ 發phát 心tâm 。 復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 世thế 俗tục 發phát 心tâm 。 二nhị 證chứng 法pháp 性tánh 發phát 心tâm 。 世thế 俗tục 發phát 心tâm 者giả 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 隨tùy 智trí 者giả 前tiền 。 恭cung 敬kính 而nhi 住trụ 。 起khởi 增tăng 上thượng 意ý 。 發phát 誓thệ 願nguyện 言ngôn 。 長trưởng 老lão 憶ức 念niệm 。 或hoặc 言ngôn 聖thánh 者giả 憶ức 念niệm 。 或hoặc 言ngôn 鄔ổ 波ba 拕tha 耶da 。 我ngã 如như 是thị 名danh 。 從tùng 今kim 日nhật 始thỉ 。 發phát 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 為vì 欲dục 饒nhiêu 益ích 。 諸chư 有hữu 情tình 故cố 。 從tùng 今kim 已dĩ 往vãng 。 凡phàm 我ngã 所sở 修tu 布bố 施thí 持trì 戒giới 忍nhẫn 。 辱nhục 正chánh 勤cần 靜tĩnh 慮lự 及cập 慧tuệ 。 一nhất 切thiết 皆giai 為vi 證chứng 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 故cố 。 我ngã 今kim 與dữ 諸chư 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 和hòa 合hợp 出xuất 家gia 。 願nguyện 尊tôn 證chứng 知tri 。 我ngã 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 第đệ 二nhị 第đệ 三tam 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 證chứng 法pháp 性tánh 發phát 心tâm 者giả 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 已dĩ 過quá 第đệ 一nhất 劫kiếp 。 阿a 僧tăng 企xí 耶da 。 已dĩ 證chứng 菩Bồ 薩Tát 初sơ 極cực 喜hỷ 地địa 。 已dĩ 入nhập 菩Bồ 薩Tát 定định 無vô 生sanh 位vị 。 已dĩ 如như 實thật 知tri 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 及cập 菩Bồ 提Đề 方phương 便tiện 。 已dĩ 悟ngộ 自tự 身thân 將tương 近cận 等đẳng 近cận 。 大đại 菩Bồ 提Đề 果Quả 。 證chứng 解giải 自tự 他tha 悉tất 平bình 等đẳng 故cố 。 得đắc 大đại 我ngã 意ý 。 已dĩ 至chí 不bất 住trụ 流lưu 轉chuyển 寂tịch 滅diệt 。 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 故cố 。 得đắc 廣quảng 大đại 意ý 。 由do 如như 是thị 故cố 。 於ư 大đại 菩Bồ 提Đề 。 願nguyện 不bất 退thoái 轉chuyển 。 是thị 謂vị 證chứng 法pháp 性tánh 發phát 心tâm 。

悲bi 愍mẫn 者giả 。 謂vị 如như 是thị 已dĩ 。 發phát 心tâm 菩Bồ 薩Tát 。 於ư 十thập 方phương 世thế 界giới 。 或hoặc 三tam 種chủng 退thoái 墮đọa 苦khổ 有hữu 情tình 。 或hoặc 五ngũ 趣thú 定định 苦khổ 有hữu 情tình 。 或hoặc 四tứ 種chủng 極cực 苦khổ 有hữu 情tình 。 或hoặc 六lục 種chủng 重trọng/trùng 苦khổ 苦khổ 有hữu 情tình 。 或hoặc 三tam 種chủng 相tương/tướng 苦khổ 苦khổ 有hữu 情tình 。 諸chư 如như 是thị 所sở 令linh 離ly 苦khổ 。 行hành 不bất 害hại 為vi 性tánh 。

諸chư 行hành 者giả 。 謂vị 十thập 種chủng 法pháp 行hành 。 廣quảng 說thuyết 如như 經kinh 。 一nhất 於ư 菩Bồ 薩Tát 藏tạng 。 法pháp 若nhược 多đa 若nhược 少thiểu 。 尊tôn 重trọng 恭cung 敬kính 。 書thư 持trì 法Pháp 行hành 。 二nhị 若nhược 劣liệt 若nhược 勝thắng 。 諸chư 供cúng 養dường 具cụ 。 供cúng 養dường 法pháp 行hành 。 三tam 若nhược 自tự 書thư 已dĩ 由do 矜căng 愍mẫn 心tâm 施thí 他tha 法pháp 行hành 。 四tứ 若nhược 他tha 發phát 意ý 恭cung 敬kính 尊tôn 重trọng 。 以dĩ 微vi 妙diệu 聲thanh 宣tuyên 揚dương 闡xiển 讀đọc 由do 宗tông 仰ngưỡng 故cố 諦đế 聽thính 法Pháp 行hành 。 五ngũ 發phát 淨tịnh 信tín 解giải 恭cung 敬kính 。 重trọng/trùng 心tâm 披phi 讀đọc 法pháp 行hành 。 六lục 為vì 欲dục 修tu 習tập 。 法Pháp 隨tùy 法Pháp 行hành 。 從tùng 師sư 受thọ 已dĩ 諷phúng 誦tụng 法pháp 行hành 。 七thất 既ký 諷phúng 誦tụng 已dĩ 為vi 堅kiên 持trì 故cố 以dĩ 廣quảng 妙diệu 音âm 溫ôn 習tập 法pháp 行hành 。 八bát 悲bi 愍mẫn 他tha 故cố 傳truyền 授thọ 與dữ 彼bỉ 隨tùy 其kỳ 廣quảng 略lược 開khai 演diễn 法pháp 行hành 。 九cửu 獨độc 處xứ 閑nhàn 靜tĩnh 。 極cực 善thiện 研nghiên 尋tầm 稱xưng 理lý 觀quán 察sát 。 思tư 惟duy 法Pháp 行hành 。 十thập 如như 所sở 思tư 惟duy 。 修tu 行hành 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 。 為vi 欲dục 趣thú 入nhập 乃nãi 至chí 為vì 令linh 。 諸chư 所sở 求cầu 義nghĩa 成thành 就tựu 法pháp 行hành 。

顯Hiển 揚Dương 聖Thánh 教Giáo 論Luận 卷quyển 第đệ 二nhị

Print Friendly, PDF & Email