顯Hiển 揚Dương 聖Thánh 教Giáo 論Luận
Quyển 19
無Vô 著Trước 菩Bồ 薩Tát 造Tạo 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch

顯Hiển 揚Dương 聖Thánh 教Giáo 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 九cửu

無vô 著trước 菩Bồ 薩Tát 造tạo

三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 攝nhiếp 勝thắng 決quyết 擇trạch 品phẩm 第đệ 十thập 一nhất 之chi 三tam 。

論luận 曰viết 。 如như 是thị 已dĩ 說thuyết 界giới 事sự 決quyết 擇trạch 。 於ư 雜tạp 染nhiễm 事sự 勝thắng 決quyết 擇trạch 中trung 。 煩phiền 惱não 雜tạp 染nhiễm 勝thắng 決quyết 擇trạch 。 今kim 當đương 先tiên 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

意ý 相tương 應ứng 四tứ 惑hoặc 。 遍biến 行hành 而nhi 俱câu 起khởi 。

無vô 記ký 最tối 後hậu 滅diệt 。 隨tùy 所sở 生sanh 彼bỉ 性tánh 。

論luận 曰viết 。 當đương 知tri 意ý 相tương 應ứng 煩phiền 惱não 遍biến 行hành 一nhất 切thiết 位vị 與dữ 一nhất 切thiết 有hữu 漏lậu 善thiện 等đẳng 心tâm 。 俱câu 時thời 現hiện 行hành 不bất 相tương 違vi 故cố 。 又hựu 此thử 煩phiền 惱não 。 皆giai 是thị 俱câu 生sanh 。 非phi 分phân 別biệt 起khởi 。 是thị 有hữu 覆phú 無vô 記ký 性tánh 。 非phi 不bất 善thiện 性tánh 。 最tối 後hậu 金kim 剛cang 喻dụ 定định 。 之chi 所sở 頓đốn 斷đoạn 。 又hựu 此thử 煩phiền 惱não 有hữu 四tứ 種chủng 。 所sở 謂vị 無vô 明minh 。 薩tát 迦ca 耶da 見kiến 我ngã 慢mạn 我ngã 愛ái 。 若nhược 生sanh 此thử 界giới 中trung 補bổ 特đặc 伽già 羅la 當đương 知tri 。 此thử 意ý 相tương 應ứng 煩phiền 惱não 。 即tức 是thị 此thử 界giới 體thể 性tánh 所sở 攝nhiếp 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

一nhất 切thiết 生sanh 相tương 續tục 。 現hiện 起khởi 及cập 與dữ 緣duyên 。

隨tùy 眠miên 境cảnh 麁thô 重trọng 。 各các 差sai 別biệt 二nhị 十thập 。

論luận 曰viết 。 若nhược 生sanh 此thử 界giới 。 此thử 地địa 即tức 此thử 界giới 地địa 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 令linh 生sanh 相tương 續tục 。 又hựu 此thử 煩phiền 惱não 雜tạp 染nhiễm 。 若nhược 現hiện 行hành 若nhược 緣duyên 若nhược 隨tùy 眠miên 若nhược 所sở 緣duyên 境cảnh 若nhược 麁thô 重trọng 。 當đương 知tri 各các 有hữu 二nhị 十thập 種chủng 相tương/tướng 煩phiền 惱não 。 現hiện 行hành 有hữu 二nhị 十thập 種chủng 者giả 。 一nhất 隨tùy 所sở 欲dục 纏triền 現hiện 行hành 。 謂vị 在tại 家gia 者giả 。 二nhị 不bất 隨tùy 所sở 欲dục 纏triền 現hiện 行hành 。 謂vị 出xuất 家gia 者giả 。 三tam 無vô 所sở 了liễu 別biệt 。 謂vị 處xứ 惡ác 說thuyết 法Pháp 者giả 。 四tứ 有hữu 所sở 了liễu 別biệt 。 謂vị 處xứ 善thiện 說thuyết 法Pháp 者giả 。 五ngũ 互hỗ 增tăng 上thượng 。 謂vị 貪tham 等đẳng 行hành 者giả 。 六lục 皆giai 平bình 等đẳng 。 謂vị 等đẳng 分phần/phân 行hành 者giả 。 七thất 微vi 薄bạc 。 謂vị 薄bạc 塵trần 行hành 者giả 。 八bát 外ngoại 門môn 纏triền 現hiện 行hành 。 謂vị 未vị 離ly 欲dục 者giả 。 九cửu 內nội 門môn 纏triền 現hiện 行hành 。 謂vị 由do 世thế 間gian 道đạo 離ly 欲dục 者giả 。 十thập 增tăng 上thượng 纏triền 現hiện 行hành 。 謂vị 諸chư 異dị 生sanh 。 十thập 一nhất 失thất 念niệm 纏triền 現hiện 行hành 。 謂vị 諸chư 有hữu 學học 。 十thập 二nhị 分phần 別biệt 纏triền 現hiện 行hành 。 謂vị 堅kiên 執chấp 著trước 者giả 。 十thập 三tam 俱câu 生sanh 纏triền 現hiện 行hành 。 謂vị 不bất 堅kiên 執chấp 著trước 者giả 。 十thập 四tứ 觀quán 察sát 現hiện 行hành 。 謂vị 憙hí 觀quán 察sát 者giả 。 十thập 五ngũ 不bất 自tự 在tại 現hiện 行hành 。 謂vị 睡thụy 眠miên 者giả 。 十thập 六lục 自tự 在tại 現hiện 行hành 。 謂vị 覺giác 悟ngộ 者giả 。 十thập 七thất 不bất 可khả 救cứu 現hiện 行hành 。 謂vị 無vô 涅Niết 槃Bàn 法pháp 者giả 。 十thập 八bát 可khả 救cứu 現hiện 行hành 。 謂vị 有hữu 涅Niết 槃Bàn 法pháp 者giả 。 十thập 九cửu 取thủ 相tương/tướng 現hiện 行hành 。 謂vị 尋tầm 思tư 彼bỉ 隨tùy 法pháp 而nhi 取thủ 相tướng 貌mạo 者giả 。 二nhị 十thập 不bất 取thủ 相tướng 貌mạo 現hiện 行hành 。 謂vị 不bất 尋tầm 思tư 彼bỉ 隨tùy 法pháp 不bất 取thủ 相tướng 貌mạo 者giả 。 煩phiền 惱não 緣duyên 有hữu 二nhị 十thập 種chủng 者giả 。 一nhất 樂nhạo/nhạc/lạc 。 二nhị 苦khổ 。 三tam 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 。 四tứ 欲dục 。 五ngũ 尋tầm 。 六lục 觸xúc 。 七thất 先tiên 所sở 串xuyến 習tập 。 八bát 隨tùy 眠miên 。 九cửu 不bất 親thân 近cận 善thiện 友hữu 。 十thập 不bất 聽thính 聞văn 正Chánh 法Pháp 。 十thập 一nhất 不bất 如như 理lý 作tác 意ý 。 十thập 二nhị 不bất 信tín 。 十thập 三tam 懈giải 怠đãi 。 十thập 四tứ 失thất 念niệm 。 十thập 五ngũ 散tán 亂loạn 。 十thập 六lục 不bất 正chánh 知tri 。 十thập 七thất 放phóng 逸dật 煩phiền 惱não 。 十thập 八bát 異dị 生sanh 性tánh 。 十thập 九cửu 由do 離ly 欲dục 。 二nhị 十thập 由do 受thọ 生sanh 。

煩phiền 惱não 隨tùy 眠miên 。 有hữu 二nhị 十thập 種chủng 者giả 。 一nhất 不bất 定định 地địa 隨tùy 眠miên 。 二nhị 定định 地địa 隨tùy 眠miên 。 三tam 隨tùy 自tự 境cảnh 隨tùy 眠miên 。 四tứ 隨tùy 他tha 境cảnh 隨tùy 眠miên 。 五ngũ 被bị 損tổn 隨tùy 眠miên 。 六lục 未vị 被bị 損tổn 隨tùy 眠miên 。 七thất 隨tùy 順thuận 隨tùy 眠miên 。 八bát 不bất 隨tùy 順thuận 隨tùy 眠miên 。 九cửu 具cụ 滿mãn 隨tùy 眠miên 。 十thập 缺khuyết 減giảm 隨tùy 眠miên 。 十thập 一nhất 可khả 害hại 隨tùy 眠miên 。 十thập 二nhị 不bất 可khả 害hại 隨tùy 眠miên 。 十thập 三tam 增tăng 上thượng 隨tùy 眠miên 。 十thập 四tứ 平bình 等đẳng 隨tùy 眠miên 。 十thập 五ngũ 微vi 薄bạc 隨tùy 眠miên 。 十thập 六lục 有hữu 覺giác 隨tùy 眠miên 。 十thập 七thất 無vô 覺giác 隨tùy 眠miên 。 十thập 八bát 生sanh 多đa 苦khổ 隨tùy 眠miên 。 十thập 九cửu 生sanh 少thiểu 苦khổ 隨tùy 眠miên 。 二nhị 十thập 不bất 生sanh 苦khổ 隨tùy 眠miên 。

煩phiền 惱não 所sở 緣duyên 境cảnh 有hữu 二nhị 十thập 種chủng 者giả 。 一nhất 緣duyên 有hữu 事sự 境cảnh 。 二nhị 緣duyên 無vô 事sự 境cảnh 。 三tam 緣duyên 自tự 相tương/tướng 境cảnh 。 四tứ 緣duyên 共cộng 相tương 境cảnh 。 五ngũ 緣duyên 現hiện 見kiến 境cảnh 。 六lục 緣duyên 不bất 現hiện 見kiến 境cảnh 。 七thất 緣duyên 外ngoại 門môn 境cảnh 八bát 緣duyên 內nội 門môn 境cảnh 。 九cửu 緣duyên 自tự 類loại 煩phiền 惱não 境cảnh 。 十thập 緣duyên 他tha 類loại 煩phiền 惱não 境cảnh 。 十thập 一nhất 緣duyên 自tự 境cảnh 。 十thập 二nhị 緣duyên 他tha 境cảnh 。 十thập 三tam 緣duyên 無vô 境cảnh 。 十thập 四tứ 緣duyên 有hữu 漏lậu 境cảnh 。 十thập 五ngũ 緣duyên 無vô 漏lậu 境cảnh 。 十thập 六lục 緣duyên 有hữu 為vi 境cảnh 。 十thập 七thất 緣duyên 無vô 為vi 境cảnh 。 十thập 八bát 緣duyên 自tự 心tâm 分phân 別biệt 境cảnh 。 十thập 九cửu 緣duyên 憶ức 念niệm 分phân 別biệt 境cảnh 。 二nhị 十thập 緣duyên 事sự 相tướng 境cảnh 。 麁thô 重trọng 有hữu 二nhị 十thập 種chủng 者giả 。 一nhất 性tánh 執chấp 麁thô 重trọng 。 二nhị 性tánh 煩phiền 惱não 麁thô 重trọng 。 三tam 性tánh 業nghiệp 麁thô 重trọng 。 四tứ 煩phiền 惱não 障chướng 麁thô 重trọng 。 五ngũ 所sở 知tri 障chướng 麁thô 重trọng 。 六lục 定định 障chướng 麁thô 重trọng 。 七thất 業nghiệp 障chướng 麁thô 重trọng 。 八bát 報báo 障chướng 麁thô 重trọng 。 九cửu 蓋cái 障chướng 麁thô 重trọng 。 十thập 不bất 正chánh 尋tầm 思tư 麁thô 重trọng 。 十thập 一nhất 愁sầu 惱não 麁thô 重trọng 。 十thập 二nhị 怖bố 畏úy 麁thô 重trọng 。 十thập 三tam 勞lao 倦quyện 麁thô 重trọng 。 十thập 四tứ 食thực 麁thô 重trọng 。 十thập 五ngũ 眠miên 夢mộng 麁thô 重trọng 。 十thập 六lục 婬dâm 欲dục 麁thô 重trọng 。 十thập 七thất 大đại 種chủng 乖quai 違vi 麁thô 重trọng 。 十thập 八bát 時thời 分phần/phân 變biến 異dị 麁thô 重trọng 。 十thập 九cửu 死tử 麁thô 重trọng 。 二nhị 十thập 遍biến 行hành 麁thô 重trọng 。 又hựu 若nhược 略lược 說thuyết 了liễu 知tri 煩phiền 惱não 。 由do 五ngũ 種chủng 相tướng 。 謂vị 自tự 體thể 相tướng 。 因nhân 相tương/tướng 。 品phẩm 類loại 相tương/tướng 。 於ư 境cảnh 心tâm 亂loạn 相tương/tướng 。 及cập 果quả 相tương/tướng 。

復phục 次thứ 齊tề 何hà 當đương 說thuyết 煩phiền 惱não 隨tùy 眠miên 及cập 不bất 善thiện 。 頌tụng 曰viết 。

隨tùy 順thuận 自tự 生sanh 故cố 。 種chủng 子tử 故cố 事sự 故cố 。

生sanh 四tứ 過quá 失thất 故cố 。 不bất 淨tịnh 三tam 因nhân 故cố 。

論luận 曰viết 。 由do 四tứ 種chủng 因nhân 故cố 說thuyết 名danh 隨tùy 眠miên 。 一nhất 隨tùy 順thuận 自tự 生sanh 故cố 。 謂vị 若nhược 煩phiền 惱não 事sự 隨tùy 順thuận 。 此thử 煩phiền 惱não 二nhị 種chủng 子tử 隨tùy 縛phược 故cố 。 三tam 彼bỉ 增tăng 上thượng 事sự 故cố 。 四tứ 生sanh 四tứ 過quá 失thất 故cố 。 四tứ 過quá 失thất 者giả 。 一nhất 不bất 寂tịch 靜tĩnh 過quá 失thất 。 二nhị 差sai 別biệt 過quá 失thất 。 三tam 發phát 行hạnh 過quá 失thất 。 四tứ 攝nhiếp 因nhân 過quá 失thất 。 此thử 中trung 前tiền 一nhất 由do 二nhị 所sở 顯hiển 。 三tam 種chủng 由do 四tứ 所sở 顯hiển 。 問vấn 齊tề 何hà 當đương 知tri 不bất 善thiện 煩phiền 惱não 相tương/tướng 。 答đáp 由do 三tam 因nhân 故cố 。 謂vị 猛mãnh 盛thịnh 故cố 。 惱não 亂loạn 有hữu 情tình 故cố 。 能năng 障chướng 礙ngại 善thiện 故cố 。

復phục 次thứ 業nghiệp 雜tạp 染nhiễm 勝thắng 決quyết 擇trạch 今kim 當đương 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

業nghiệp 思tư 及cập 思tư 已dĩ 。 差sai 別biệt 有hữu 十thập 三tam 。

彼bỉ 果quả 六lục 三tam 位vị 。 業nghiệp 決quyết 定định 五ngũ 種chủng 。

論luận 曰viết 。 若nhược 略lược 說thuyết 業nghiệp 有hữu 二nhị 種chủng 。 謂vị 思tư 及cập 思tư 已dĩ 。 此thử 業nghiệp 差sai 別biệt 復phục 有hữu 十thập 三tam 種chủng 。 一nhất 身thân 業nghiệp 。 二nhị 語ngữ 業nghiệp 。 三tam 意ý 業nghiệp 。 四tứ 律luật 儀nghi 所sở 攝nhiếp 業nghiệp 。 五ngũ 不bất 律luật 儀nghi 所sở 攝nhiếp 業nghiệp 。 六lục 俱câu 非phi 所sở 攝nhiếp 業nghiệp 。 七thất 福phước 業nghiệp 。 八bát 非phi 福phước 業nghiệp 。 九cửu 不bất 動động 業nghiệp 。 十thập 黑hắc 黑hắc 異dị 熟thục 業nghiệp 。 十thập 一nhất 白bạch 白bạch 異dị 熟thục 業nghiệp 。 十thập 二nhị 黑hắc 白bạch 黑hắc 白bạch 異dị 熟thục 業nghiệp 。 十thập 三tam 非phi 黑hắc 白bạch 無vô 異dị 熟thục 業nghiệp 。 能năng 盡tận 諸chư 業nghiệp 。 如như 是thị 等đẳng 業nghiệp 。 當đương 知tri 有hữu 六lục 種chủng 果quả 三tam 種chủng 位vị 。 六lục 種chủng 果quả 者giả 。 謂vị 可khả 愛ái 果quả 。 不bất 可khả 愛ái 果quả 。 清thanh 淨tịnh 果quả 。 異dị 熟thục 果quả 。 等đẳng 流lưu 果quả 。 增tăng 上thượng 果quả 。 三tam 位vị 者giả 。 謂vị 作tác 用dụng 位vị 。 習tập 氣khí 位vị 。 與dữ 果quả 位vị 。 又hựu 如như 是thị 業nghiệp 有hữu 五ngũ 種chủng 決quyết 定định 。 一nhất 現hiện 法pháp 受thọ 決quyết 定định 。 二nhị 生sanh 受thọ 決quyết 定định 。 三tam 後hậu 差sai 別biệt 受thọ 決quyết 定định 。 四tứ 受thọ 報báo 決quyết 定định 。 五ngũ 作tác 業nghiệp 決quyết 定định 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

自tự 業nghiệp 等đẳng 四tứ 種chủng 。 此thử 先tiên 熟thục 亦diệc 四tứ 。

復phục 九cửu 種chủng 當đương 知tri 。 即tức 二nhị 種chủng 差sai 別biệt 。

論luận 曰viết 。 如như 薄Bạc 伽Già 梵Phạm 說thuyết 。 摩ma 納nạp 婆bà 當đương 知tri 。 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 自tự 業nghiệp 所sở 作tác 業nghiệp 為vi 諍tranh 本bổn 。 從tùng 業nghiệp 所sở 生sanh 業nghiệp 為vi 依y 趣thú 。 如như 是thị 此thử 業nghiệp 自tự 所sở 作tác 業nghiệp 。 四tứ 種chủng 應ưng 知tri 。 於ư 自tự 相tương 續tục 能năng 與dữ 果quả 故cố 。 能năng 治trị 所sở 治trị 。 現hiện 在tại 前tiền 故cố 。 從tùng 過quá 去khứ 世thế 生sanh 現hiện 世thế 故cố 。 為vì 未vị 來lai 有hữu 故cố 。 為vi 業nghiệp 盡tận 故cố 名danh 業nghiệp 依y 趣thú 。 又hựu 此thử 業nghiệp 報báo 當đương 知tri 四tứ 種chủng 。 先tiên 後hậu 報báo 熟thục 。 所sở 謂vị 最tối 先tiên 重trọng 業nghiệp 報báo 熟thục 。 次thứ 最tối 近cận 者giả 。 次thứ 串xuyến 習tập 者giả 。 後hậu 先tiên 作tác 者giả 。 又hựu 不bất 可khả 斷đoạn 業nghiệp 當đương 知tri 異dị 熟thục 決quyết 定định 若nhược 不bất 定định 報báo 業nghiệp 。 於ư 離ly 欲dục 斷đoạn 。 不bất 能năng 為vi 礙ngại 。 又hựu 諸chư 外ngoại 道đạo 起khởi 如như 是thị 見kiến 。 說thuyết 如như 是thị 論luận 。 隨tùy 諸chư 眾chúng 生sanh 。 造tạo 作tác 諸chư 業nghiệp 。 或hoặc 樂nhạo/nhạc/lạc 俱câu 行hành 或hoặc 苦khổ 俱câu 行hành 。 所sở 受thọ 異dị 熟thục 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 彼bỉ 諸chư 外ngoại 道đạo 。 皆giai 是thị 妄vọng 執chấp 。

何hà 以dĩ 故cố 。 具cụ 二nhị 受thọ 故cố 。 謂vị 諸chư 善thiện 業nghiệp 亦diệc 受thọ 苦khổ 報báo 亦diệc 受thọ 樂lạc 報báo 。 不bất 善thiện 之chi 業nghiệp 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 又hựu 當đương 知tri 業nghiệp 依y 二nhị 根căn 故cố 成thành 善thiện 不bất 善thiện 性tánh 。 謂vị 依y 善thiện 根căn 故cố 。 起khởi 諸chư 善thiện 業nghiệp 。 依y 不bất 善thiện 根căn 故cố 。 起khởi 不bất 善thiện 業nghiệp 。 又hựu 善thiện 不bất 善thiện 業nghiệp 。 差sai 別biệt 之chi 相tướng 。 當đương 知tri 由do 九cửu 種chủng 因nhân 。 一nhất 由do 因nhân 及cập 田điền 故cố 。 謂vị 由do 善thiện 不bất 善thiện 根căn 及cập 尊tôn 重trọng 等đẳng 田điền 有hữu 差sai 別biệt 。 二nhị 由do 事sự 故cố 。 謂vị 由do 圓viên 滿mãn 不bất 圓viên 滿mãn 事sự 。 三tam 由do 方phương 便tiện 故cố 。 謂vị 由do 無vô 間gian 殷ân 重trọng 方phương 便tiện 。 四tứ 由do 依y 止chỉ 故cố 。 謂vị 由do 依y 止chỉ 。 或hoặc 淨tịnh 不bất 淨tịnh 。 五ngũ 由do 作tác 意ý 故cố 。 謂vị 由do 猛mãnh 利lợi 淨tịnh 信tín 及cập 增tăng 上thượng 纏triền 。 六lục 由do 欲dục 解giải 故cố 。 謂vị 由do 迴hồi 向hướng 願nguyện 求cầu 。 勝thắng 劣liệt 果quả 報báo 。 七thất 由do 助trợ 伴bạn 故cố 。 謂vị 由do 所sở 餘dư 善thiện 不bất 善thiện 法pháp 。 之chi 所sở 攝nhiếp 受thọ 。 八bát 由do 多đa 修tu 習tập 故cố 。 謂vị 自tự 修tu 行hành 亦diệc 教giáo 他tha 作tác 讚tán 歎thán 隨tùy 喜hỷ 。 見kiến 同đồng 法pháp 者giả 。 心tâm 生sanh 喜hỷ 悅duyệt 。 九cửu 由do 多đa 人nhân 故cố 。 謂vị 與dữ 多đa 人nhân 共cộng 行hành 此thử 業nghiệp 。

復phục 次thứ 生sanh 雜tạp 染nhiễm 勝thắng 決quyết 擇trạch 今kim 當đương 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

命mạng 終chung 定định 不bất 定định 。 中trung 夭yểu 由do 六lục 因nhân 。

明minh 了liễu 位vị 三tam 心tâm 。 中trung 有hữu 或hoặc 有hữu 無vô 。

論luận 曰viết 。 有hữu 二nhị 種chủng 命mạng 終chung 。 一nhất 決quyết 定định 。 謂vị 北bắc 勝thắng 上thượng 洲châu 。 二nhị 不bất 決quyết 定định 。 謂vị 餘dư 處xứ 。 又hựu 復phục 中trung 夭yểu 由do 六lục 種chủng 因nhân 。 一nhất 不bất 避tị 不bất 平bình 等đẳng 故cố 。 二nhị 念niệm 忘vong 失thất 故cố 。 三tam 意ý 瞋sân 忿phẫn 故cố 。 四tứ 壽thọ 盡tận 故cố 。 五ngũ 業nghiệp 盡tận 故cố 。 六lục 福phước 盡tận 故cố 。 又hựu 命mạng 終chung 時thời 有hữu 三tam 種chủng 心tâm 。 謂vị 善thiện 心tâm 。 不bất 善thiện 心tâm 。 無vô 記ký 心tâm 。 此thử 在tại 分phân 明minh 心tâm 位vị 。 若nhược 至chí 不bất 分phân 明minh 位vị 。 定định 唯duy 無vô 記ký 。 又hựu 命mạng 終chung 後hậu 。 或hoặc 有hữu 中trung 有hữu 。 謂vị 將tương 生sanh 有hữu 色sắc 界giới 者giả 。 或hoặc 無vô 中trung 有hữu 。 謂vị 將tương 生sanh 無vô 色sắc 界giới 者giả 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

依y 餘dư 有hữu 所sở 緣duyên 。 染nhiễm 污ô 心tâm 生sanh 起khởi 。

於ư 四tứ 種chủng 生sanh 中trung 。 及cập 三tam 界giới 五ngũ 趣thú 。

論luận 曰viết 。 依y 止chỉ 餘dư 中trung 有hữu 緣duyên 生sanh 處xứ 為vi 境cảnh 。 染nhiễm 污ô 心tâm 生sanh 起khởi 令linh 生sanh 有hữu 相tương 續tục 。 又hựu 於ư 四tứ 種chủng 生sanh 中trung 受thọ 諸chư 生sanh 死tử 。 謂vị 卵noãn 生sanh 胎thai 生sanh 。 濕thấp 生sanh 化hóa 生sanh 。 又hựu 於ư 欲dục 色sắc 無vô 色sắc 。 三tam 界giới 中trung 及cập 於ư 地địa 獄ngục 等đẳng 五ngũ 趣thú 中trung 受thọ 諸chư 生sanh 死tử 。 如như 是thị 若nhược 死tử 若nhược 生sanh 若nhược 處xứ 所sở 已dĩ 顯hiển 生sanh 雜tạp 染nhiễm 勝thắng 決quyết 擇trạch 。 諦đế 事sự 決quyết 擇trạch 今kim 當đương 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

當đương 知tri 世thế 俗tục 諦đế 。 意ý 解giải 義nghĩa 及cập 說thuyết 。

淨tịnh 所sở 緣duyên 彼bỉ 性tánh 。 方phương 便tiện 名danh 勝thắng 義nghĩa 。

論luận 曰viết 。 一nhất 切thiết 言ngôn 說thuyết 。 及cập 因nhân 彼bỉ 意ý 解giải 所sở 得đắc 義nghĩa 。 皆giai 名danh 世thế 俗tục 諦đế 。 若nhược 清thanh 淨tịnh 所sở 緣duyên 。 若nhược 清thanh 淨tịnh 性tánh 。 若nhược 彼bỉ 方phương 便tiện 。 皆giai 名danh 勝thắng 義nghĩa 諦đế 。 清thanh 淨tịnh 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 四tứ 聖Thánh 諦Đế 及cập 真Chân 如Như 。 清thanh 淨tịnh 性tánh 者giả 。 謂vị 滅Diệt 諦Đế 清thanh 淨tịnh 。 方phương 便tiện 者giả 。 謂vị 道Đạo 諦Đế 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

當đương 知tri 是thị 四tứ 種chủng 。 染nhiễm 淨tịnh 之chi 所sở 攝nhiếp 。

未vị 見kiến 未vị 經kinh 受thọ 。 如như 病bệnh 病bệnh 滅diệt 因nhân 。

論luận 曰viết 。 當đương 知tri 四Tứ 諦Đế 。 染nhiễm 污ô 清thanh 淨tịnh 二nhị 法pháp 所sở 攝nhiếp 。 染nhiễm 污ô 二nhị 種chủng 。 若nhược 果quả 若nhược 因nhân 。 清thanh 淨tịnh 亦diệc 爾nhĩ 。 如như 是thị 四Tứ 諦Đế 。 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 未vị 如như 實thật 見kiến 滅diệt 道đạo 二nhị 諦đế 。 亦diệc 未vị 經kinh 受thọ 。 又hựu 如như 病bệnh 病bệnh 滅diệt 及cập 彼bỉ 二nhị 因nhân 建kiến 立lập 四Tứ 諦Đế 。 苦Khổ 諦Đế 如như 病bệnh 。 集Tập 諦Đế 如như 病bệnh 因nhân 。 滅Diệt 諦Đế 如như 病bệnh 滅diệt 。 道Đạo 諦Đế 如như 病bệnh 滅diệt 因nhân 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

當đương 知tri 是thị 四Tứ 諦Đế 。 各các 四tứ 相tương/tướng 四tứ 行hành 。

遍biến 知tri 等đẳng 四tứ 種chủng 。 因nhân 果quả 性tánh 差sai 別biệt 。

論luận 曰viết 。 當đương 知tri 四tứ 聖Thánh 諦Đế 一nhất 一nhất 有hữu 四tứ 種chủng 相tương/tướng 。 苦Khổ 諦Đế 有hữu 四tứ 相tương/tướng 者giả 。 一nhất 起khởi 苦khổ 。 二nhị 內nội 緣duyên 苦khổ 。 三tam 外ngoại 緣duyên 苦khổ 。 四tứ 麁thô 重trọng 苦khổ 。 初sơ 謂vị 生sanh 苦khổ 。 第đệ 二nhị 謂vị 老lão 病bệnh 死tử 苦khổ 。 第đệ 三tam 謂vị 怨oán 憎tăng 會hội 苦khổ 。 愛ái 別biệt 離ly 苦khổ 。 所sở 欲dục 匱quỹ 苦khổ 。 第đệ 四tứ 謂vị 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 苦khổ 。 集Tập 諦Đế 有hữu 四tứ 相tương/tướng 者giả 。 一nhất 總tổng 愛ái 。 二nhị 後hậu 有hữu 愛ái 。 三tam 喜hỷ 貪tham 俱câu 行hành 愛ái 。 四tứ 彼bỉ 彼bỉ 處xứ 喜hỷ 愛ái 。 滅Diệt 諦Đế 有hữu 四tứ 相tương/tướng 者giả 。 一nhất 愛ái 盡tận 。 二nhị 離ly 欲dục 。 三tam 滅diệt 。 四tứ 涅Niết 槃Bàn 。 道Đạo 諦Đế 有hữu 四tứ 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 苦khổ 遲trì 通thông 等đẳng 四tứ 種chủng 行hành 迹tích 前tiền 已dĩ 說thuyết 。 又hựu 一nhất 一nhất 諦đế 各các 有hữu 四tứ 行hành 當đương 知tri 。 如như 成thành 現hiện 觀quán 品phẩm 已dĩ 說thuyết 。 又hựu 於ư 諸chư 諦đế 有hữu 遍biến 知tri 永vĩnh 斷đoạn 。 作tác 證chứng 修tu 道Đạo 因nhân 果quả 體thể 性tánh 應ưng 知tri 。 前tiền 三tam 是thị 果quả 。 修tu 道Đạo 是thị 因nhân 。 謂vị 遍biến 知tri 苦khổ 因nhân 。 永vĩnh 斷đoạn 集tập 因nhân 。 及cập 證chứng 滅diệt 因nhân 。

云vân 何hà 世thế 俗tục 等đẳng 說thuyết 名danh 為vi 諦đế 。 頌tụng 曰viết 。

彼bỉ 覺giác 無vô 乖quai 諍tranh 。 法pháp 爾nhĩ 證chứng 亦diệc 然nhiên 。

諦đế 三tam 種chủng 唯duy 善thiện 。 復phục 二nhị 種chủng 應ưng 知tri 。

論luận 曰viết 。 彼bỉ 覺giác 無vô 乖quai 諍tranh 法pháp 爾nhĩ 者giả 。 謂vị 世thế 間gian 愚ngu 夫phu 等đẳng 。 由do 法pháp 爾nhĩ 故cố 。 於ư 彼bỉ 諸chư 法pháp 覺giác 無vô 乖quai 諍tranh 名danh 世thế 俗tục 諦đế 法pháp 爾nhĩ 。 證chứng 亦diệc 然nhiên 者giả 。 謂vị 諸chư 已dĩ 見kiến 諦Đế 者giả 。 如như 其kỳ 法pháp 性tánh 證chứng 無vô 乖quai 諍tranh 。 名danh 勝thắng 義nghĩa 諦đế 。 由do 此thử 道Đạo 理lý 。 薄bạc 伽già 梵Phạm 說thuyết 。 一nhất 切thiết 聖thánh 者giả 。 以dĩ 此thử 為vi 諦đế 故cố 名danh 聖Thánh 諦Đế 。 又hựu 苦khổ 等đẳng 四Tứ 諦Đế 當đương 知tri 。 初sơ 二nhị 通thông 善thiện 不bất 善thiện 無vô 記ký 三tam 性tánh 。 餘dư 唯duy 是thị 善thiện 。 又hựu 善thiện 有hữu 二nhị 種chủng 謂vị 。 世thế 間gian 出xuất 世thế 間gian 。 此thử 復phục 二nhị 種chủng 謂vị 斷đoạn 及cập 道đạo 所sở 攝nhiếp 。 如như 是thị 已dĩ 說thuyết 諦đế 事sự 決quyết 擇trạch 。 依y 止chỉ 決quyết 擇trạch 今kim 當đương 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

當đương 知tri 七thất 依y 止chỉ 。 三tam 種chủng 所sở 依y 性tánh 。

彼bỉ 善thiện 巧xảo 二nhị 種chủng 。 四tứ 句cú 等đẳng 廣quảng 說thuyết 。

論luận 曰viết 。 當đương 知tri 由do 三tam 種chủng 所sở 依y 性tánh 故cố 。 薄bạc 伽già 梵Phạm 說thuyết 七thất 種chủng 依y 止chỉ 。 何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 三tam 種chủng 所sở 依y 。 一nhất 漏lậu 盡tận 所sở 依y 。 二nhị 功công 德đức 發phát 起khởi 所sở 依y 。 三tam 現hiện 法Pháp 樂lạc 住trụ 所sở 依y 。 又hựu 此thử 依y 止chỉ 有hữu 二nhị 種chủng 善thiện 巧xảo 應ưng 知tri 。 一nhất 三tam 摩ma 地địa 善thiện 巧xảo 。 二nhị 三Tam 摩Ma 鉢Bát 底Để 善thiện 巧xảo 。 此thử 有hữu 四tứ 句cú 等đẳng 廣quảng 分phân 別biệt 。 如như 薄Bạc 伽Già 梵Phạm 。 說thuyết 嗢ốt 柁đả 南nam 伽già 他tha 曰viết 。

或hoặc 有hữu 靜tĩnh 慮lự 者giả 。 三tam 摩ma 地địa 善thiện 巧xảo 。

或hoặc 三Tam 摩Ma 鉢Bát 底Để 。 或hoặc 俱câu 不bất 俱câu 等đẳng 。

云vân 何hà 三tam 摩ma 地địa 善thiện 巧xảo 非phi 三Tam 摩Ma 鉢Bát 底Để 善thiện 巧xảo 。 謂vị 於ư 空không 等đẳng 三tam 三tam 摩ma 地địa 善thiện 巧xảo 故cố 。 非phi 於ư 勝thắng 處xứ 遍biến 處xứ 滅diệt 盡tận 定định 等đẳng 善thiện 巧xảo 故cố 。 云vân 何hà 三Tam 摩Ma 鉢Bát 底Để 。 善thiện 巧xảo 非phi 三tam 摩ma 地địa 善thiện 巧xảo 。 謂vị 於ư 勝thắng 處xứ 遍biến 處xứ 無vô 想tưởng 定định 等đẳng 。 若nhược 入nhập 若nhược 出xuất 三Tam 摩Ma 鉢Bát 底Để 善thiện 巧xảo 故cố 。 非phi 於ư 三tam 三tam 摩ma 地địa 善thiện 巧xảo 故cố 。 云vân 何hà 俱câu 善thiện 巧xảo 。 謂vị 於ư 所sở 說thuyết 三tam 摩ma 地địa 三Tam 摩Ma 鉢Bát 底Để 。 差sai 別biệt 俱câu 善thiện 巧xảo 故cố 。 云vân 何hà 俱câu 非phi 善thiện 巧xảo 。 謂vị 於ư 所sở 說thuyết 三tam 摩ma 地địa 三Tam 摩Ma 鉢Bát 底Để 。 差sai 別biệt 俱câu 不bất 善thiện 巧xảo 故cố 。

復phục 次thứ 三tam 摩ma 地địa 善thiện 巧xảo 非phi 三Tam 摩Ma 鉢Bát 底Để 善thiện 巧xảo 者giả 。 謂vị 善thiện 了liễu 知tri 所sở 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。 名danh 句cú 文văn 差sai 別biệt 。 故cố 不bất 善thiện 了liễu 知tri 。 能năng 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。 諸chư 行hành 狀trạng 相tướng 故cố 。 三Tam 摩Ma 鉢Bát 底Để 。 善thiện 巧xảo 非phi 三tam 摩ma 地địa 善thiện 巧xảo 者giả 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 能năng 善thiện 了liễu 知tri 。 所sở 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。 諸chư 行hành 狀trạng 相tướng 。 而nhi 入nhập 彼bỉ 定định 不bất 善thiện 了liễu 知tri 。 此thử 三tam 摩ma 地địa 。 名danh 句cú 文văn 差sai 別biệt 。 謂vị 我ngã 今kim 入nhập 如như 此thử 如như 此thử 名danh 三tam 摩ma 地địa 。 又hựu 有hữu 菩Bồ 薩Tát 。 能năng 入nhập 若nhược 百bách 三tam 摩ma 地địa 。 若nhược 千thiên 三tam 摩ma 地địa 等đẳng 。 然nhiên 彼bỉ 不bất 能năng 了liễu 知tri 。 彼bỉ 定định 名danh 句cú 文văn 身thân 差sai 別biệt 。 謂vị 我ngã 今kim 入nhập 如như 此thử 如như 此thử 名danh 三tam 摩ma 地địa 。 乃nãi 至chí 未vị 從tùng 諸chư 佛Phật 及cập 得đắc 第đệ 一nhất 究cứu 竟cánh 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 所sở 聞văn 。 或hoặc 自tự 未vị 得đắc 第đệ 一nhất 究cứu 竟cánh 。

問vấn 云vân 何hà 住trụ 定định 。 答đáp 謂vị 如như 有hữu 一nhất 於ư 能năng 入nhập 定định 諸chư 行hành 狀trạng 相tướng 善thiện 能năng 了liễu 取thủ 善thiện 了liễu 取thủ 故cố 。 隨tùy 其kỳ 所sở 欲dục 。 住trụ 所sở 入nhập 定định 。 又hựu 於ư 所sở 入nhập 諸chư 三tam 摩ma 地địa 。 無vô 有hữu 退thoái 失thất 。 如như 是thị 有hữu 二nhị 種chủng 住trụ 。 一nhất 安an 住trụ 於ư 定định 故cố 名danh 為vi 住trụ 。 二nhị 能năng 不bất 退thoái 失thất 故cố 名danh 為vi 住trụ 。 問vấn 云vân 何hà 起khởi 定định 。 答đáp 謂vị 如như 有hữu 一nhất 於ư 能năng 入nhập 定định 諸chư 行hành 狀trạng 相tướng 。 不bất 復phục 思tư 惟duy 。 但đãn 以dĩ 不bất 定định 地địa 分phân 別biệt 相tương/tướng 所sở 攝nhiếp 定định 地địa 同đồng 分phân 作tác 意ý 思tư 惟duy 諸chư 法Pháp 故cố 。 從tùng 此thử 三tam 摩ma 地địa 起khởi 。 或hoặc 因nhân 隨tùy 所sở 作tác 故cố 起khởi 。 或hoặc 因nhân 決quyết 定định 所sở 作tác 故cố 起khởi 。 或hoặc 因nhân 期kỳ 願nguyện 所sở 作tác 故cố 起khởi 。 隨tùy 所sở 作tác 者giả 。 謂vị 衣y 鉢bát 眾chúng 具cụ 業nghiệp 。 決quyết 定định 所sở 作tác 者giả 。 謂vị 大đại 小tiểu 便tiện 利lợi 。 供cung 事sự 師sư 長trưởng 乞khất 食thực 等đẳng 行hành 。 期kỳ 願nguyện 所sở 作tác 者giả 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 期kỳ 許hứa 為vi 他tha 隨tùy 有hữu 所sở 作tác 。 或hoặc 為vi 更cánh 入nhập 餘dư 定định 故cố 從tùng 定định 起khởi 。 問vấn 云vân 何hà 為vi 行hành 。 答đáp 行hành 所sở 緣duyên 境cảnh 而nhi 入nhập 於ư 定định 故cố 名danh 為vi 行hành 。 謂vị 依y 三tam 摩ma 地địa 所sở 起khởi 麁thô 靜tĩnh 病bệnh 癰ung 箭tiễn 無vô 常thường 等đẳng 行hành 。 問vấn 云vân 何hà 名danh 狀trạng 。 答đáp 若nhược 有hữu 將tương 入nhập 定định 者giả 。

爾nhĩ 時thời 必tất 有hữu 定định 相tương 生sanh 起khởi 。 由do 此thử 相tương/tướng 故cố 。 行hành 者giả 自tự 知tri 。 我ngã 當đương 不bất 久cửu 將tương 入nhập 如như 是thị 如như 是thị 相tương/tướng 定định 。 或hoặc 復phục 已dĩ 入nhập 。 又hựu 教giáo 授thọ 師sư 亦diệc 知tri 。 此thử 行hành 者giả 有hữu 如như 是thị 如như 是thị 相tương/tướng 起khởi 。 不bất 久cửu 當đương 入nhập 如như 是thị 如như 是thị 定định 。

問vấn 云vân 何hà 名danh 相tướng 。 答đáp 相tương/tướng 有hữu 二nhị 種chủng 一nhất 者giả 境cảnh 相tướng 。 二nhị 者giả 因nhân 相tương/tướng 。 境cảnh 相tướng 者giả 。 謂vị 分phân 別biệt 相tương/tướng 由do 緣duyên 此thử 故cố 而nhi 入nhập 於ư 定định 。 因nhân 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 能năng 入nhập 定định 所sở 有hữu 資tư 糧lương 。 如như 隨tùy 順thuận 言ngôn 教giáo 。 定định 具cụ 積tích 集tập 修tu 俱câu 樂nhạo 欲dục 。 厭yếm 離ly 之chi 心tâm 。 極cực 善thiện 了liễu 知tri 亂loạn 不bất 亂loạn 相tương/tướng 。 及cập 不bất 為vi 他tha 之chi 所sở 觸xúc 惱não 。 或hoặc 人nhân 非phi 人nhân 或hoặc 聲thanh 所sở 作tác 或hoặc 用dụng 所sở 作tác 。

問vấn 云vân 何hà 名danh 調điều 順thuận 。 答đáp 若nhược 三tam 摩ma 地địa 為vi 諸chư 行hành 相tương/tướng 之chi 所sở 拘câu 執chấp 。 猶do 如như 持trì 水thủy 法pháp 爾nhĩ 被bị 執chấp 。 不bất 靜tĩnh 不bất 妙diệu 非phi 安an 隱ẩn 道đạo 。 不bất 能năng 證chứng 得đắc 。 心tâm 定định 一nhất 趣thú 。 當đương 知tri 爾nhĩ 時thời 。 此thử 三tam 摩ma 地địa 。 不bất 名danh 調điều 順thuận 。 不bất 隨tùy 意ý 住trụ 與dữ 此thử 相tương 違vi 名danh 為vi 調điều 順thuận 。

聞văn 云vân 何hà 名danh 所sở 行hành 。 答đáp 謂vị 三tam 摩ma 地địa 境cảnh 界giới 若nhược 過quá 此thử 境cảnh 定định 不bất 能năng 知tri 。 如như 入nhập 初sơ 靜tĩnh 慮lự 。 不bất 能năng 知tri 見kiến 。 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 等đẳng 事sự 。 如như 是thị 根căn 度độ 及cập 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 度độ 亦diệc 不bất 知tri 見kiến 。

問vấn 云vân 何hà 引dẫn 發phát 。 答đáp 謂vị 能năng 略lược 攝nhiếp 廣quảng 文văn 句cú 義nghĩa 。 及cập 能năng 發phát 起khởi 。 諸chư 勝thắng 功công 德đức 。

問vấn 何hà 等đẳng 三tam 摩ma 地địa 名danh 為vi 可khả 愛ái 。 答đáp 謂vị 具cụ 慚tàm 愧quý 愛ái 敬kính 淨tịnh 信tín 如như 理lý 作tác 意ý 。 憶ức 念niệm 正chánh 知tri 守thủ 護hộ 諸chư 根căn 。 持trì 戒giới 無vô 悔hối 等đẳng 。 乃nãi 至chí 樂nhạo/nhạc/lạc 為vi 最tối 後hậu 如như 其kỳ 所sở 樂lạc 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。 當đương 知tri 翻phiên 此thử 名danh 非phi 可khả 愛ái 。

問vấn 云vân 何hà 可khả 愛ái 不bất 可khả 愛ái 謂vị 慚tàm 愧quý 等đẳng 少thiểu 分phần 成thành 就tựu 少thiểu 分phần 不bất 成thành 就tựu 。 謂vị 具cụ 慚tàm 愧quý 非phi 愛ái 敬kính 相tương 應ứng 等đẳng 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。

問vấn 云vân 何hà 為vi 增tăng 。 答đáp 謂vị 三tam 摩ma 地địa 已dĩ 得đắc 增tăng 長trưởng 。 問vấn 云vân 何hà 為vi 減giảm 。 答đáp 謂vị 三tam 摩ma 地địa 得đắc 已dĩ 退thoái 失thất 。 問vấn 云vân 何hà 方phương 便tiện 。 答đáp 謂vị 趣thú 二nhị 之chi 道đạo 。

問vấn 云vân 何hà 奢xa 摩ma 他tha 。 答đáp 謂vị 無vô 分phân 別biệt 影ảnh 像tượng 作tác 意ý 相tương/tướng 。

問vấn 云vân 何hà 執chấp 受thọ 。 答đáp 謂vị 由do 隨tùy 一nhất 若nhược 清thanh 淨tịnh 相tương/tướng 或hoặc 光quang 明minh 相tướng 起khởi 執chấp 取thủ 相tương/tướng 。

問vấn 云vân 何hà 棄khí 捨xả 。 答đáp 謂vị 於ư 善thiện 品phẩm 已dĩ 得đắc 平bình 等đẳng 增tăng 上thượng 捨xả 相tương/tướng 。

復phục 次thứ 依y 諸chư 靜tĩnh 慮lự 勝thắng 決quyết 擇trạch 今kim 當đương 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

靜tĩnh 慮lự 數số 障chướng 分phần/phân 。 及cập 彼bỉ 廣quảng 建kiến 立lập 。

遠viễn 離ly 於ư 苦khổ 動động 。 後hậu 後hậu 分phần/phân 勝thắng 異dị 。

論luận 曰viết 。 如như 上thượng 所sở 說thuyết 。 四tứ 種chủng 靜tĩnh 慮lự 。 云vân 何hà 唯duy 四tứ 。 不bất 多đa 不bất 少thiểu 。 由do 出xuất 苦khổ 樂lạc 事sự 究cứu 竟cánh 故cố 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 漸tiệm 次thứ 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 憂ưu 苦khổ 喜hỷ 樂lạc 。 得đắc 超siêu 度độ 故cố 。

問vấn 初sơ 靜tĩnh 慮lự 所sở 治trị 障chướng 云vân 何hà 。 答đáp 有hữu 五ngũ 種chủng 應ưng 知tri 。 一nhất 貪tham 恚khuể 害hại 尋tầm 。 二nhị 苦khổ 。 三tam 憂ưu 。 四tứ 犯phạm 戒giới 。 五ngũ 散tán 亂loạn 。

問vấn 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 所sở 治trị 障chướng 云vân 何hà 。 答đáp 亦diệc 有hữu 五ngũ 種chủng 應ưng 知tri 。 一nhất 初sơ 靜tĩnh 慮lự 貪tham 。 二nhị 尋tầm 伺tứ 。 三tam 苦khổ 。 四tứ 掉trạo 。 五ngũ 定định 下hạ 劣liệt 性tánh 。

問vấn 第đệ 三tam 靜tĩnh 慮lự 所sở 治trị 障chướng 云vân 何hà 。 答đáp 有hữu 四tứ 種chủng 應ưng 知tri 。 一nhất 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 貪tham 。 二nhị 喜hỷ 。 三tam 踊dũng 躍dược 。 四tứ 定định 下hạ 劣liệt 性tánh 。

問vấn 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 所sở 治trị 障chướng 云vân 何hà 。 答đáp 亦diệc 有hữu 五ngũ 種chủng 應ưng 知tri 。 一nhất 入nhập 出xuất 息tức 。 二nhị 第đệ 三tam 靜tĩnh 慮lự 貪tham 。 三tam 樂nhạo/nhạc/lạc 。 四tứ 樂nhạo/nhạc/lạc 作tác 意ý 。 五ngũ 定định 下hạ 劣liệt 性tánh 。

問vấn 於ư 諸chư 靜tĩnh 慮lự 。 有hữu 幾kỷ 支chi 耶da 。 答đáp 初sơ 有hữu 五ngũ 支chi 。 何hà 等đẳng 為vi 五ngũ 。

謂vị 尋tầm 伺tứ 喜hỷ 樂lạc 。 心tâm 一nhất 境cảnh 性tánh 。 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 有hữu 四tứ 支chi 。 謂vị 內nội 等đẳng 淨tịnh 喜hỷ 樂lạc 。 心tâm 一nhất 境cảnh 性tánh 。 問vấn 內nội 等đẳng 淨tịnh 以dĩ 何hà 法pháp 為vi 體thể 。 答đáp 以dĩ 念niệm 正chánh 知tri 及cập 捨xả 為vi 體thể 。 第đệ 三tam 靜tĩnh 慮lự 有hữu 五ngũ 支chi 。 謂vị 念niệm 正chánh 知tri 捨xả 樂nhạo/nhạc/lạc 。 心tâm 一nhất 境cảnh 性tánh 。 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 有hữu 四tứ 支chi 。 謂vị 捨xả 清thanh 淨tịnh 念niệm 清thanh 淨tịnh 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 。 心tâm 一nhất 境cảnh 性tánh 。 問vấn 念niệm 正chánh 知tri 捨xả 一nhất 切thiết 處xứ 有hữu 。 何hà 故cố 於ư 初sơ 靜tĩnh 慮lự 等đẳng 不bất 說thuyết 耶da 。 答đáp 初sơ 靜tĩnh 慮lự 中trung 由do 尋tầm 伺tứ 門môn 。 所sở 引dẫn 發phát 故cố 。 雖tuy 有hữu 不bất 說thuyết 。 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 中trung 有hữu 踊dũng 躍dược 自tự 體thể 之chi 所sở 作tác 業nghiệp 。 及cập 心tâm 所sở 有hữu 少thiểu 分phần 煩phiền 惱não 所sở 纏triền 覆phú 故cố 。 總tổng 以dĩ 內nội 等đẳng 淨tịnh 名danh 顯hiển 之chi 。 第đệ 三tam 靜tĩnh 慮lự 中trung 彼bỉ 心tâm 所sở 有hữu 少thiểu 分phần 煩phiền 惱não 皆giai 遠viễn 離ly 故cố 顯hiển 彼bỉ 自tự 相tương/tướng 。 故cố 經kinh 中trung 說thuyết 遠viễn 離ly 喜hỷ 貪tham 。 初sơ 靜tĩnh 慮lự 中trung 雖tuy 離ly 欲dục 貪tham 未vị 離ly 喜hỷ 貪tham 。 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 中trung 雖tuy 離ly 尋tầm 伺tứ 貪tham 未vị 離ly 喜hỷ 貪tham 。 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 中trung 即tức 此thử 捨xả 念niệm 極cực 善thiện 清thanh 淨tịnh 顯hiển 了liễu 。 是thị 故cố 於ư 諸chư 靜tĩnh 慮lự 。 中trung 如như 其kỳ 所sở 應ứng 。 彼bỉ 差sai 別biệt 應ưng 知tri 。

問vấn 何hà 故cố 於ư 四tứ 靜tĩnh 慮lự 建kiến 立lập 四tứ 支chi 五ngũ 支chi 耶da 答đáp 住trụ 所sở 依y 故cố 。 住trụ 順thuận 益ích 故cố 。 住trụ 自tự 體thể 故cố 。

復phục 次thứ 思tư 惟duy 境cảnh 界giới 故cố 。 受thọ 用dụng 境cảnh 界giới 故cố 。 於ư 境cảnh 不bất 散tán 故cố 。

復phục 次thứ 順thuận 益ích 所sở 依y 故cố 。 增tăng 上thượng 心tâm 所sở 依y 故cố 。 增tăng 上thượng 慧tuệ 所sở 依y 故cố 復phục 次thứ 為vi 對đối 治trị 三tam 種chủng 惱não 亂loạn 住trụ 障chướng 故cố 三tam 種chủng 惱não 亂loạn 住trụ 者giả 。 謂vị 染nhiễm 污ô 住trụ 苦khổ 住trụ 迷mê 亂loạn 住trụ 。

復phục 次thứ 如như 受thọ 用dụng 五ngũ 欲dục 者giả 有hữu 三tam 種chủng 正chánh 所sở 作tác 事sự 。 顯hiển 彼bỉ 受thọ 用dụng 諸chư 欲dục 。 一nhất 以dĩ 正chánh 方phương 便tiện 。 求cầu 所sở 受thọ 用dụng 。 二nhị 求cầu 得đắc 已dĩ 正chánh 受thọ 用dụng 。 三tam 自tự 在tại 隨tùy 轉chuyển 。 如như 是thị 修tu 靜tĩnh 慮lự 者giả 。 依y 三tam 種chủng 正chánh 所sở 作tác 事sự 。 如như 其kỳ 所sở 應ứng 。 建kiến 立lập 支chi 分phần/phân 應ưng 知tri 。

復phục 次thứ 為vi 對đối 治trị 自tự 苦khổ 行hạnh 故cố 。 修tu 靜tĩnh 慮lự 者giả 建kiến 立lập 支chi 分phần/phân 應ưng 知tri 。 此thử 復phục 三tam 種chủng 對đối 治trị 。 一nhất 離ly 欲dục 對đối 治trị 。 二nhị 止chỉ 息tức 身thân 心tâm 逼bức 惱não 對đối 治trị 。 三tam 外ngoại 心tâm 散tán 亂loạn 寂tịch 靜tĩnh 對đối 治trị 。 問vấn 何hà 故cố 初sơ 靜tĩnh 慮lự 中trung 說thuyết 離ly 欲dục 已dĩ 復phục 說thuyết 遠viễn 離ly 。 惡ác 不bất 善thiện 法pháp 。 答đáp 為vi 顯hiển 諸chư 欲dục 自tự 相tương 及cập 顯hiển 過quá 患hoạn 相tương/tướng 故cố 。 過quá 患hoạn 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 彼bỉ 諸chư 欲dục 起khởi 惡ác 行hành 已dĩ 墮đọa 極cực 下hạ 處xứ 。 故cố 名danh 為vi 惡ác 。 違vi 善thiện 法Pháp 生sanh 故cố 名danh 不bất 善thiện 復phục 次thứ 為vi 顯hiển 能năng 斷đoạn 煩phiền 惱não 雜tạp 染nhiễm 故cố 。 及cập 顯hiển 能năng 斷đoạn 先tiên 所sở 積tích 集tập 。 業nghiệp 雜tạp 染nhiễm 故cố 。

復phục 次thứ 為vi 顯hiển 斷đoạn 在tại 家gia 者giả 受thọ 用dụng 事sự 門môn 所sở 生sanh 欲dục 故cố 。 及cập 顯hiển 斷đoạn 出xuất 家gia 者giả 於ư 尋tầm 伺tứ 門môn 所sở 生sanh 法pháp 故cố 。

復phục 次thứ 為vi 顯hiển 斷đoạn 欲dục 尋tầm 故cố 。 及cập 顯hiển 斷đoạn 恚khuể 尋tầm 害hại 尋tầm 故cố 。

復phục 次thứ 為vi 顯hiển 同đồng 彼bỉ 外ngoại 仙tiên 所sở 得đắc 相tương/tướng 故cố 。 及cập 顯hiển 斷đoạn 彼bỉ 退thoái 已dĩ 起khởi 惡ác 咒chú 故cố 。

問vấn 何hà 故cố 苦khổ 根căn 初sơ 靜tĩnh 慮lự 中trung 說thuyết 未vị 斷đoạn 耶da 。 答đáp 彼bỉ 品phẩm 麁thô 重trọng 未vị 遠viễn 離ly 故cố 。 若nhược 初sơ 靜tĩnh 慮lự 已dĩ 斷đoạn 苦khổ 根căn 麁thô 重trọng 品phẩm 者giả 。 與dữ 住trụ 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 時thời 應ưng 無vô 差sai 別biệt 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 初sơ 靜tĩnh 慮lự 中trung 未vị 斷đoạn 麁thô 重trọng 苦khổ 品phẩm 。 問vấn 尋tầm 伺tứ 等đẳng 法pháp 於ư 初sơ 靜tĩnh 慮lự 等đẳng 中trung 能năng 為vi 順thuận 益ích 。 攝nhiếp 受thọ 自tự 地địa 。 令linh 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 何hà 故cố 如Như 來Lai 。 說thuyết 彼bỉ 名danh 動động 。 答đáp 望vọng 他tha 地địa 故cố 說thuyết 名danh 為vi 動động 。 非phi 望vọng 自tự 地địa 。

問vấn 何hà 故cố 從tùng 欲dục 界giới 及cập 於ư 初sơ 靜tĩnh 慮lự 等đẳng 中trung 建kiến 立lập 後hậu 後hậu 支chi 耶da 。 答đáp 略lược 有hữu 三tam 因nhân 謂vị 。 能năng 治trị 所sở 治trị 故cố 。 證chứng 利lợi 益ích 故cố 。 證chứng 自tự 體thể 故cố 。 如như 是thị 三tam 因nhân 於ư 四tứ 靜tĩnh 慮lự 中trung 五ngũ 支chi 所sở 攝nhiếp 。 如như 其kỳ 所sở 應ứng 當đương 知tri 。 問vấn 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 望vọng 初sơ 靜tĩnh 慮lự 有hữu 何hà 勝thắng 異dị 。 答đáp 三tam 摩ma 地địa 圓viên 滿mãn 勝thắng 異dị 。 問vấn 第đệ 三tam 靜tĩnh 慮lự 望vọng 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 有hữu 何hà 勝thắng 異dị 。 答đáp 順thuận 益ích 圓viên 滿mãn 勝thắng 異dị 。 問vấn 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 望vọng 第đệ 三tam 靜tĩnh 慮lự 有hữu 何hà 勝thắng 異dị 。 答đáp 清thanh 淨tịnh 圓viên 滿mãn 勝thắng 異dị 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

近cận 分phần/phân 喜hỷ 有hữu 動động 。 唯duy 初sơ 能năng 盡tận 漏lậu 。

亦diệc 二nhị 種chủng 緣duyên 聲thanh 。 八bát 等đẳng 至chí 捨xả 八bát 。

論luận 曰viết 。 初sơ 靜tĩnh 慮lự 近cận 分phần/phân 喜hỷ 有hữu 動động 。 非phi 如như 根căn 本bổn 靜tĩnh 慮lự 喜hỷ 。 又hựu 初sơ 近cận 分phần/phân 未vị 至chí 所sở 攝nhiếp 定định 能năng 盡tận 諸chư 漏lậu 非phi 餘dư 。 又hựu 初sơ 近cận 分phần/phân 有hữu 二nhị 種chủng 。 謂vị 世thế 間gian 出xuất 世thế 間gian 。 餘dư 近cận 分phần/phân 唯duy 世thế 間gian 。 由do 已dĩ 得đắc 初sơ 根căn 本bổn 無vô 漏lậu 靜tĩnh 慮lự 故cố 。 非phi 於ư 上thượng 地địa 諸chư 近cận 分phần/phân 定định 無vô 漏lậu 現hiện 前tiền 。 又hựu 處xứ 定định 中trung 取thủ 外ngoại 聲thanh 時thời 。 當đương 知tri 由do 二nhị 種chủng 取thủ 。 一nhất 由do 了liễu 別biệt 定định 所sở 緣duyên 境cảnh 及cập 種chủng 種chủng 所sở 緣duyên 境cảnh 意ý 識thức 故cố 。 二nhị 由do 此thử 俱câu 生sanh 耳nhĩ 識thức 故cố 。 八bát 等đẳng 至chí 捨xả 八bát 者giả 。 謂vị 八bát 種chủng 三Tam 摩Ma 鉢Bát 底Để 。 能năng 捨xả 八bát 事sự 捨xả 。 何hà 等đẳng 八bát 。 謂vị 捨xả 語ngữ 尋tầm 喜hỷ 樂lạc 故cố 。 證chứng 四tứ 靜tĩnh 慮lự 。 三Tam 摩Ma 鉢Bát 底Để 。 捨xả 色sắc 空không 識thức 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 想tưởng 故cố 。 證chứng 四tứ 無vô 色sắc 。 三Tam 摩Ma 鉢Bát 底Để 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

現hiện 法pháp 安an 樂lạc 住trụ 。 能năng 入nhập 於ư 現hiện 觀quán 。

讚tán 說thuyết 想tưởng 解giải 脫thoát 。 四tứ 種chủng 因nhân 當đương 知tri 。

論luận 曰viết 。 唯duy 諸chư 靜tĩnh 慮lự 是thị 現hiện 法pháp 安an 樂lạc 住trụ 性tánh 。 具cụ 有hữu 身thân 心tâm 二nhị 種chủng 安an 故cố 。 非phi 無vô 色sắc 定định 無vô 身thân 安an 故cố 。 又hựu 依y 靜tĩnh 慮lự 能năng 入nhập 現hiện 觀quán 。 非phi 無vô 色sắc 定định 。 以dĩ 諸chư 靜tĩnh 慮lự 。 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 。 極cực 猛mãnh 利lợi 故cố 。 又hựu 修tu 靜tĩnh 慮lự 及cập 諸chư 定định 者giả 。 於ư 無vô 色sắc 解giải 脫thoát 數số 入nhập 數số 出xuất 讚tán 說thuyết 彼bỉ 相tương/tướng 。 極cực 寂tịch 靜tĩnh 故cố 。 又hựu 諸chư 外ngoại 道đạo 於ư 無vô 色sắc 定định 起khởi 解giải 脫thoát 想tưởng 故cố 數sác 數sác 讚tán 說thuyết 。 又hựu 依y 有hữu 想tưởng 三tam 摩ma 地địa 解giải 脫thoát 。 能năng 盡tận 諸chư 漏lậu 。 乃nãi 至chí 無vô 所sở 有hữu 。 處xử 三tam 摩ma 地địa 極cực 猛mãnh 利lợi 故cố 。 是thị 故cố 薄bạc 伽già 梵Phạm 說thuyết 。 唯duy 依y 有hữu 想tưởng 三Tam 摩Ma 鉢Bát 底Để 。 領lãnh 解giải 通thông 達đạt 。 非phi 於ư 餘dư 地địa 。 四tứ 種chủng 因nhân 者giả 。 謂vị 諸chư 三Tam 摩Ma 鉢Bát 底Để 。 能năng 為vi 現hiện 法pháp 安an 樂lạc 住trụ 等đẳng 四tứ 種chủng 依y 因nhân 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 應ưng 知tri 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

愛ái 味vị 等đẳng 當đương 知tri 。 十thập 種chủng 六lục 三tam 種chủng 。

退thoái 相tương 續tục 障chướng 治trị 。 各các 多đa 種chủng 差sai 別biệt 。

論luận 曰viết 。 愛ái 味vị 相tương 應ứng 清thanh 淨tịnh 無vô 漏lậu 。 三tam 種chủng 靜tĩnh 慮lự 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 有hữu 十thập 種chủng 六lục 種chủng 三tam 種chủng 應ưng 知tri 。 云vân 何hà 十thập 種chủng 。 謂vị 如như 攝nhiếp 事sự 品phẩm 已dĩ 說thuyết 。 云vân 何hà 六lục 種chủng 。 謂vị 六lục 種chủng 清thanh 淨tịnh 。 一nhất 引dẫn 發phát 清thanh 淨tịnh 。 二nhị 上thượng 練luyện 清thanh 淨tịnh 。 三tam 後hậu 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 四tứ 垢cấu 染nhiễm 清thanh 淨tịnh 。 五ngũ 攝nhiếp 清thanh 淨tịnh 。 六lục 堪kham 任nhậm 清thanh 淨tịnh 。 云vân 何hà 三tam 種chủng 。 謂vị 出xuất 世thế 間gian 無vô 漏lậu 。 離ly 繫hệ 無vô 漏lậu 。 後hậu 得đắc 無vô 漏lậu 。

又hựu 從tùng 離ly 欲dục 退thoái 彼bỉ 相tương 續tục 彼bỉ 障chướng 治trị 應ưng 知tri 。 各các 有hữu 多đa 種chủng 。 謂vị 或hoặc 由do 依y 止chỉ 不bất 平bình 等đẳng 故cố 退thoái 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 遭tao 於ư 重trọng/trùng 疾tật 退thoái 失thất 於ư 定định 。 如như 尊tôn 者giả 伐phạt 勒lặc 迦ca 梨lê 說thuyết 。 我ngã 今kim 於ư 此thử 。 三tam 摩ma 地địa 不bất 能năng 證chứng 入nhập 。 將tương 無vô 於ư 此thử 。 三tam 摩ma 地địa 由do 多đa 麁thô 重trọng 故cố 而nhi 退thoái 失thất 耶da 。 又hựu 如như 有hữu 一nhất 為vi 性tánh 多đa 麁thô 重trọng 。 由do 宿túc 習tập 故cố 。 由do 此thử 多đa 麁thô 重trọng 故cố 退thoái 三tam 摩ma 地địa 。 或hoặc 由do 境cảnh 界giới 勝thắng 妙diệu 故cố 退thoái 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 得đắc 勝thắng 妙diệu 境cảnh 界giới 。 現hiện 前tiền 故cố 退thoái 失thất 定định 。 如như 聞văn 有hữu 外ngoại 道đạo 仙tiên 人nhân 乃nãi 至chí 得đắc 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 定định 。 由do 觸xúc 可khả 愛ái 妙diệu 色sắc 少thiểu 女nữ 身thân 故cố 退thoái 失thất 彼bỉ 定định 。 或hoặc 由do 敬kính 養dưỡng 故cố 退thoái 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 現hiện 前tiền 獲hoạch 得đắc 。 勝thắng 妙diệu 敬kính 養dưỡng 便tiện 退thoái 失thất 定định 。 如như 天thiên 與dữ 等đẳng 或hoặc 由do 輕khinh 毀hủy 故cố 退thoái 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 被bị 他tha 瞋sân 毀hủy 訶ha 責trách 便tiện 退thoái 失thất 定định 。 如như 諸chư 外ngoại 仙tiên 瞋sân 忿phẫn 退thoái 已dĩ 行hành 諸chư 惡ác 咒chú 或hoặc 由do 憍kiêu 慢mạn 故cố 退thoái 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 因nhân 所sở 得đắc 定định 自tự 舉cử 陵lăng 他tha 。 退thoái 失thất 於ư 定định 。 或hoặc 由do 增tăng 上thượng 慢mạn 故cố 退thoái 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 於ư 所sở 未vị 得đắc 定định 起khởi 。 已dĩ 得đắc 增tăng 上thượng 慢mạn 故cố 。 退thoái 所sở 得đắc 定định 。 或hoặc 由do 不bất 作tác 意ý 故cố 退thoái 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 先tiên 由do 如như 是thị 諸chư 行hành 。 狀trạng 相tướng 得đắc 入nhập 諸chư 定định 。 彼bỉ 於ư 後hậu 時thời 。 更cánh 不bất 思tư 惟duy 。 此thử 行hành 狀trạng 相tướng 故cố 退thoái 失thất 於ư 定định 。 或hoặc 由do 不bất 純thuần 熟thục 故cố 退thoái 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 修tu 習tập 始thỉ 業nghiệp 創sáng/sang 發phát 善thiện 品phẩm 。 或hoặc 由do 自tự 煩phiền 惱não 多đa 現hiện 在tại 前tiền 故cố 退thoái 失thất 定định 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 愛ái 上thượng 靜tĩnh 慮lự 乃nãi 至chí 疑nghi 上thượng 靜tĩnh 慮lự 故cố 退thoái 失thất 定định 。 或hoặc 由do 壽thọ 盡tận 福phước 盡tận 業nghiệp 盡tận 故cố 退thoái 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 從tùng 上thượng 地địa 生sanh 處xứ 捨xả 命mạng 墮đọa 下hạ 地địa 生sanh 。

復phục 次thứ 若nhược 下hạ 品phẩm 煩phiền 惱não 下hạ 品phẩm 善thiện 根căn 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 由do 多đa 剎sát 那na 用dụng 功công 方phương 退thoái 。 由do 多đa 剎sát 那na 用dụng 功công 方phương 得đắc 入nhập 定định 。 若nhược 下hạ 品phẩm 煩phiền 惱não 上thượng 品phẩm 善thiện 根căn 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 由do 多đa 剎sát 那na 用dụng 功công 方phương 退thoái 。 由do 一nhất 剎sát 那na 速tốc 得đắc 入nhập 定định 。 若nhược 上thượng 品phẩm 煩phiền 惱não 下hạ 品phẩm 善thiện 根căn 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 由do 一nhất 剎sát 那na 速tốc 退thoái 失thất 定định 。 多đa 念niệm 用dụng 功công 方phương 能năng 入nhập 定định 。 若nhược 上thượng 品phẩm 煩phiền 惱não 上thượng 品phẩm 善thiện 根căn 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 由do 一nhất 剎sát 那na 速tốc 退thoái 失thất 定định 。 由do 一nhất 剎sát 那na 速tốc 能năng 入nhập 定định 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

利lợi 根căn 及cập 生sanh 轉chuyển 。 當đương 知tri 無vô 有hữu 退thoái 。

依y 下hạ 地địa 發phát 定định 。 離ly 欲dục 後hậu 生sanh 故cố 。

論luận 曰viết 。 如như 是thị 退thoái 定định 利lợi 根căn 者giả 無vô 。 若nhược 轉chuyển 易dị 生sanh 雖tuy 鈍độn 根căn 者giả 亦diệc 無vô 有hữu 退thoái 。 又hựu 靜tĩnh 慮lự 等đẳng 定định 必tất 先tiên 依y 下hạ 地địa 發phát 起khởi 。 以dĩ 先tiên 於ư 此thử 間gian 入nhập 定định 然nhiên 後hậu 生sanh 彼bỉ 。

何hà 以dĩ 故cố 。 要yếu 先tiên 離ly 欲dục 者giả 後hậu 時thời 得đắc 生sanh 彼bỉ 故cố 。 如như 是thị 已dĩ 說thuyết 依y 止chỉ 決quyết 擇trạch 。 覺giác 分phần/phân 決quyết 擇trạch 今kim 當đương 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

依y 二Nhị 乘Thừa 大Đại 乘Thừa 。 由do 二nhị 十thập 七thất 相tướng 。

正chánh 方phương 便tiện 當đương 知tri 。 建kiến 立lập 於ư 覺giác 分phần/phân 。

論luận 曰viết 。 依y 聲Thanh 聞Văn 獨Độc 覺Giác 。 二Nhị 乘Thừa 及cập 依y 大Đại 乘Thừa 建kiến 立lập 覺giác 分phần/phân 。 由do 二nhị 十thập 七thất 種chủng 相tương/tướng 正chánh 方phương 便tiện 應ưng 知tri 。 何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 二nhị 十thập 七thất 種chủng 正chánh 方phương 便tiện 。 謂vị 繫hệ 屬thuộc 所sở 緣duyên 正chánh 觀quán 方phương 便tiện 。 捨xả 離ly 染nhiễm 污ô 攝nhiếp 淨tịnh 方phương 便tiện 。 修tu 治trị 內nội 心tâm 調điều 順thuận 方phương 便tiện 。 引dẫn 發phát 出xuất 世thế 正Chánh 法Pháp 方phương 便tiện 。 彼bỉ 無vô 間gian 缺khuyết 方phương 便tiện 。 真chân 實thật 現hiện 覺giác 方phương 便tiện 。 證chứng 餘dư 寂tịch 滅diệt 方phương 便tiện 。 入nhập 所sở 知tri 方phương 便tiện 。 入nhập 斷đoạn 方phương 便tiện 。 通thông 達đạt 不bất 淨tịnh 無vô 樂nhạo/nhạc/lạc 有hữu 苦khổ 方phương 便tiện 。 學học 圓viên 滿mãn 方phương 便tiện 。 於ư 境cảnh 無vô 散tán 觀quán 察sát 方phương 便tiện 。 聖thánh 教giáo 不bất 壞hoại 方phương 便tiện 。 攝nhiếp 智trí 所sở 知tri 彼bỉ 果quả 方phương 便tiện 。 願nguyện 方phương 便tiện 。 悲bi 愍mẫn 有hữu 情tình 方phương 便tiện 。 修tu 治trị 智trí 方phương 便tiện 。 法pháp 現hiện 觀quán 方phương 便tiện 。 能năng 治trị 所sở 治trị 。 進tiến 趣thú 方phương 便tiện 。 福phước 德đức 資tư 糧lương 。 積tích 集tập 方phương 便tiện 。 成thành 熟thục 有hữu 情tình 方phương 便tiện 。 攝nhiếp 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 道đạo 方phương 便tiện 。 引dẫn 發phát 威uy 德đức 方phương 便tiện 。 引dẫn 發phát 言ngôn 教giáo 方phương 便tiện 。 廣quảng 大đại 甚thậm 深thâm 。 心tâm 積tích 習tập 方phương 便tiện 。 遠viễn 離ly 匱quỹ 法pháp 業nghiệp 方phương 便tiện 。 安an 住trụ 有hữu 情tình 涅Niết 槃Bàn 二nhị 界giới 方phương 便tiện 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

身thân 等đẳng 三tam 差sai 別biệt 。 彼bỉ 影ảnh 像tượng 隨tùy 觀quán 。

由do 聞văn 等đẳng 三tam 智trí 。 念niệm 法pháp 無vô 迷mê 惑hoặc 。

論luận 曰viết 。 當đương 知tri 身thân 等đẳng 各các 有hữu 三tam 種chủng 差sai 別biệt 。 身thân 三tam 種chủng 者giả 。 或hoặc 有hữu 身thân 分phần/phân 自tự 性tánh 不bất 淨tịnh 如như 身thân 內nội 分phần/phân 。 或hoặc 有hữu 身thân 分phần/phân 相tương 似tự 清thanh 淨tịnh 如như 身thân 皮bì 分phần/phân 。 或hoặc 有hữu 身thân 分phần/phân 變biến 壞hoại 不bất 淨tịnh 。 如như 命mạng 終chung 已dĩ 青thanh 瘀ứ 等đẳng 身thân 分phần/phân 。 受thọ 有hữu 三tam 種chủng 者giả 。 所sở 謂vị 苦khổ 樂lạc 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 。 心tâm 有hữu 三tam 種chủng 者giả 。 謂vị 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 。 受thọ 相tương 應ứng 法pháp 有hữu 三tam 種chủng 者giả 。 謂vị 黑hắc 白bạch 雜tạp 彼bỉ 影ảnh 像tượng 隨tùy 觀quán 者giả 。 如như 尋tầm 思tư 經kinh 說thuyết 於ư 彼bỉ 身thân 等đẳng 影ảnh 像tượng 隨tùy 觀quán 。 與dữ 所sở 知tri 事sự 同đồng 分phần 類loại 故cố 。 名danh 為vi 影ảnh 像tượng 。 所sở 言ngôn 隨tùy 者giả 。 是thị 相tương 似tự 義nghĩa 。 又hựu 此thử 隨tùy 觀quán 即tức 是thị 三tam 智trí 。 謂vị 聞văn 所sở 生sanh 智trí 。 思tư 所sở 生sanh 智trí 修tu 所sở 生sanh 智trí 。 如như 是thị 三tam 智trí 由do 念niệm 力lực 故cố 。 於ư 彼bỉ 增tăng 上thượng 緣duyên 修Tu 多Đa 羅La 等đẳng 。 法pháp 無vô 有hữu 迷mê 惑hoặc 。 是thị 故cố 說thuyết 名danh 。 念niệm 住trụ 於ư 身thân 受thọ 心tâm 法pháp 。 由do 念niệm 力lực 住trụ 故cố 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

彼bỉ 所sở 治trị 九cửu 種chủng 。 作tác 意ý 當đương 知tri 二nhị 。

修tu 差sai 別biệt 有hữu 三tam 。 二nhị 種chủng 無vô 失thất 壞hoại 。

論luận 曰viết 。 當đương 知tri 諸chư 念niệm 住trụ 有hữu 九cửu 種chủng 所sở 治trị 障chướng 。 一nhất 不bất 厭yếm 離ly 。 二nhị 不bất 作tác 意ý 。 三tam 止Chỉ 觀Quán 隨tùy 煩phiền 惱não 。 四tứ 沈trầm 下hạ 。 五ngũ 不bất 能năng 堪kham 忍nhẫn 。 六lục 於ư 少thiểu 劣liệt 知tri 足túc 。 七thất 忘vong 失thất 教giáo 授thọ 。 八bát 違vi 犯phạm 戒giới 行hạnh 。 九cửu 棄khí 捨xả 欲dục 樂lạc 。 增tăng 上thượng 猛mãnh 利lợi 諸chư 妙diệu 善thiện 軛ách 。 又hựu 於ư 修tu 念niệm 住trụ 有hữu 二nhị 種chủng 作tác 意ý 。 謂vị 不bất 緩hoãn 作tác 意ý 。 不bất 染nhiễm 作tác 意ý 。 經kinh 言ngôn 。 熾sí 盛thịnh 者giả 此thử 顯hiển 第đệ 一nhất 。 正chánh 智trí 憶ức 念niệm 除trừ 世thế 間gian 貪tham 憂ưu 。 者giả 此thử 顯hiển 第đệ 二nhị 。 又hựu 此thử 第đệ 二nhị 能năng 除trừ 。 三tam 種chủng 雜tạp 染nhiễm 。 何hà 者giả 名danh 為vi 。 三tam 種chủng 雜tạp 染nhiễm 。 一nhất 犯phạm 戒giới 因nhân 緣duyên 心tâm 生sanh 變biến 悔hối 。 由do 此thử 障chướng 故cố 能năng 令linh 初sơ 時thời 心tâm 不bất 得đắc 定định 二nhị 內nội 心tâm 惛hôn 略lược 。 由do 此thử 障chướng 故cố 雖tuy 已dĩ 得đắc 定định 心tâm 於ư 所sở 緣duyên 忘vong 失thất 沈trầm 沒một 。 三tam 外ngoại 心tâm 散tán 亂loạn 。 由do 此thử 障chướng 故cố 雖tuy 證chứng 勝thắng 法Pháp 而nhi 著trước 世thế 間gian 名danh 聞văn 利lợi 養dưỡng 。 或hoặc 未vị 能năng 證chứng 勝thắng 進tiến 之chi 法pháp 。 心tâm 生sanh 憂ưu 惱não 。 修tu 差sai 別biệt 有hữu 三tam 者giả 。 修tu 諸chư 念niệm 住trụ 。 各các 有hữu 三tam 種chủng 。 謂vị 於ư 內nội 外ngoại 。 俱câu 身thân 等đẳng 隨tùy 觀quán 。 又hựu 復phục 於ư 身thân 或hoặc 唯duy 觀quán 影ảnh 像tượng 。 或hoặc 以dĩ 影ảnh 像tượng 比tỉ 類loại 於ư 身thân 。 或hoặc 復phục 和hòa 合hợp 總tổng 觀quán 。 如như 於ư 身thân 三tam 種chủng 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 於ư 法pháp 亦diệc 爾nhĩ 。 又hựu 有hữu 二nhị 種chủng 於ư 諸chư 念niệm 住trụ 。 無vô 有hữu 失thất 壞hoại 。 一nhất 初sơ 無vô 失thất 壞hoại 。 謂vị 不bất 散tán 亂loạn 。 由do 此thử 力lực 故cố 。 能năng 善thiện 發phát 起khởi 。 二nhị 後hậu 無vô 失thất 壞hoại 。 謂vị 無vô 增tăng 上thượng 慢mạn 。 由do 此thử 力lực 故cố 。 善thiện 修tu 究cứu 竟cánh 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

為vi 斷đoạn 於ư 沈trầm 掉trạo 。 相tương 應ứng 道đạo 二nhị 種chủng 。

觀quán 察sát 捨xả 煩phiền 惱não 。 及cập 為vi 盡tận 三tam 愛ái 。

論luận 曰viết 。 於ư 念niệm 住trụ 修tu 位vị 中trung 。 為vi 斷đoạn 沈trầm 掉trạo 故cố 應ưng 修tu 二nhị 種chủng 相tương 應ứng 道đạo 。 如như 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 。 經kinh 及cập 取thủ 自tự 心tâm 相tương/tướng 經kinh 說thuyết 。 云vân 何hà 比Bỉ 丘Khâu 尼ni 經kinh 說thuyết 。 如như 彼bỉ 經kinh 言ngôn 。 為vi 斷đoạn 沈trầm 沒một 故cố 應ưng 當đương 思tư 惟duy 少thiểu 分phần 可khả 愛ái 清thanh 淨tịnh 相tướng 貌mạo 。 為vi 斷đoạn 掉trạo 動động 故cố 復phục 應ưng 略lược 攝nhiếp 。 云vân 何hà 取thủ 自tự 心tâm 相tương/tướng 經kinh 說thuyết 。 如như 彼bỉ 經kinh 言ngôn 。 由do 不bất 取thủ 自tự 心tâm 相tương/tướng 故cố 令linh 心tâm 沈trầm 沒một 。 由do 取thủ 少thiểu 分phần 可khả 愛ái 外ngoại 相tướng 故cố 沈trầm 隨tùy 煩phiền 惱não 暫tạm 時thời 斷đoạn 息tức 。 然nhiên 心tâm 未vị 得đắc 定định 復phục 更cánh 略lược 攝nhiếp 其kỳ 心tâm 。 見kiến 沈trầm 沒một 過quá 復phục 取thủ 外ngoại 相tướng 。 見kiến 掉trạo 動động 過quá 後hậu 復phục 更cánh 取thủ 自tự 心tâm 之chi 相tướng 。

爾nhĩ 時thời 能năng 斷đoạn 沈trầm 掉trạo 隨tùy 煩phiền 惱não 心tâm 得đắc 正chánh 定định 。 略lược 攝nhiếp 其kỳ 心tâm 取thủ 自tự 心tâm 相tương/tướng 。 離ly 沈trầm 掉trạo 故cố 。

復phục 次thứ 由do 相tương 應ứng 道đạo 觀quán 察sát 故cố 。 能năng 捨xả 煩phiền 惱não 應ưng 知tri 。 如như 鷃# 經kinh 說thuyết 。 故cố 彼bỉ 經kinh 言ngôn 。 所sở 言ngôn 鷃# 者giả 。 喻dụ 行hành 者giả 心tâm 行hành 非phi 所sở 行hành 處xứ 者giả 。 喻dụ 彼bỉ 行hành 者giả 思tư 惟duy 可khả 愛ái 境cảnh 界giới 。 被bị 鷂diêu 所sở 執chấp 者giả 。 喻dụ 彼bỉ 行hành 者giả 為vi 貪tham 纏triền 所sở 執chấp 。 鷃# 怨oán 訴tố 者giả 。 喻dụ 彼bỉ 行hành 者giả 心tâm 生sanh 變biến 悔hối 。 暫tạm 放phóng 捨xả 者giả 。 喻dụ 彼bỉ 行hành 者giả 貪tham 纏triền 暫tạm 息tức 。 土thổ/độ 塊khối 者giả 。 喻dụ 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 。 大đại 場tràng 壠# 者giả 喻dụ 無vô 常thường 觀quán 。 窟quật 穴huyệt 者giả 喻dụ 通thông 達đạt 真Chân 如Như 觀quán 。 喚hoán 鷂diêu 子tử 者giả 喻dụ 觀quán 察sát 作tác 意ý 鷂diêu 迅tấn 來lai 者giả 喻dụ 彼bỉ 貪tham 纏triền 將tương 現hiện 在tại 前tiền 。 入nhập 窟quật 穴huyệt 者giả 喻dụ 思tư 惟duy 真Chân 如Như 觀quán 。 鷂diêu 自tự 苦khổ 害hại 者giả 喻dụ 隨tùy 眠miên 斷đoạn 。

復phục 次thứ 此thử 相tương 應ứng 道đạo 當đương 知tri 能năng 盡tận 三tam 愛ái 。 謂vị 助trợ 伴bạn 愛ái 。 利lợi 養dưỡng 愛ái 。 後hậu 有hữu 愛ái 。 為vi 對đối 治trị 此thử 故cố 顯hiển 我ngã 與dữ 法pháp 。 無vô 有hữu 差sai 別biệt 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

為vi 斷đoạn 增tăng 上thượng 慢mạn 。 味vị 所sở 依y 顛điên 倒đảo 。

及cập 三tam 心tâm 趣thú 入nhập 。 修tu 習tập 於ư 念niệm 住trụ 。

論luận 曰viết 。 為vi 欲dục 對đối 治trị 。 增tăng 上thượng 慢mạn 故cố 。 為vi 欲dục 對đối 治trị 愛ái 味vị 所sở 依y 定định 故cố 。 及cập 為vi 對đối 治trị 四tứ 顛điên 倒đảo 故cố 。 修tu 習tập 念niệm 住trụ 。 為vi 對đối 治trị 增tăng 上thượng 慢mạn 者giả 。 如như 經kinh 說thuyết 。 唯duy 應ưng 於ư 此thử 身thân 。 受thọ 心tâm 法pháp 若nhược 住trụ 憶ức 念niệm 。 乃nãi 至chí 或hoặc 唯duy 有hữu 智trí 。 或hoặc 唯duy 有hữu 見kiến 。 或hoặc 唯duy 繫hệ 念niệm 。 此thử 增tăng 上thượng 慢mạn 有hữu 二nhị 種chủng 。 謂vị 於ư 未vị 斷đoạn 身thân 等đẳng 麁thô 重trọng 障chướng 起khởi 。 及cập 於ư 未vị 圓viên 滿mãn 止Chỉ 觀Quán 俱câu 品phẩm 治trị 起khởi 。 為vi 對đối 治trị 愛ái 味vị 所sở 依y 定định 者giả 。 如như 經kinh 說thuyết 。 無vô 所sở 依y 止chỉ 故cố 。 為vi 對đối 治trị 顛điên 倒đảo 故cố 者giả 。 如như 經kinh 說thuyết 。 於ư 諸chư 世thế 間gian 。 無vô 少thiểu 執chấp 取thủ 。 由do 顛điên 倒đảo 斷đoạn 故cố 。 更cánh 不bất 復phục 執chấp 少thiểu 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 為vi 常thường 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 為vi 我ngã 為vi 淨tịnh 。 又hựu 為vi 三tam 心tâm 趣thú 入nhập 修tu 習tập 念niệm 住trụ 應ưng 知tri 。 謂vị 遊du 行hành 聚tụ 落lạc 。 時thời 心tâm 趣thú 於ư 出xuất 。 住trụ 憒hội 閙náo 時thời 心tâm 趣thú 遠viễn 離ly 。 處xử 於ư 靜tĩnh 室thất 心tâm 趣thú 涅Niết 槃Bàn 。 又hựu 趣thú 出xuất 生sanh 死tử 趣thú 離ly 煩phiền 惱não 樂nhạo/nhạc/lạc 寂tịch 滅diệt 故cố 心tâm 趣thú 涅Niết 槃Bàn 。

顯Hiển 揚Dương 聖Thánh 教Giáo 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 九cửu

Print Friendly, PDF & Email