顯Hiển 揚Dương 聖Thánh 教Giáo 論Luận
Quyển 18
無Vô 著Trước 菩Bồ 薩Tát 造Tạo 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch

顯Hiển 揚Dương 聖Thánh 教Giáo 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 八bát

無vô 著trước 菩Bồ 薩Tát 造tạo

三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 攝nhiếp 勝thắng 決quyết 擇trạch 品phẩm 第đệ 十thập 一nhất 之chi 二nhị 。

復phục 次thứ 心tâm 差sai 別biệt 相tương/tướng 建kiến 立lập 應ưng 知tri 。 頌tụng 曰viết 。

所sở 依y 境cảnh 界giới 力lực 。 建kiến 立lập 心tâm 差sai 別biệt 。

復phục 由do 七thất 種chủng 行hành 。 難nan 了liễu 相tương 應ứng 知tri 。

論luận 曰viết 。 心tâm 差sai 別biệt 相tương 當đương 知tri 。 復phục 由do 所sở 依y 所sở 緣duyên 力lực 。 而nhi 得đắc 建kiến 立lập 。 由do 所sở 依y 力lực 者giả 。 謂vị 立lập 眼nhãn 識thức 。 乃nãi 至chí 意ý 識thức 。 所sở 緣duyên 力lực 者giả 。 謂vị 立lập 色sắc 識thức 乃nãi 至chí 法pháp 識thức 。 青thanh 識thức 黃hoàng 識thức 乃nãi 至chí 苦khổ 識thức 樂nhạo/nhạc/lạc 識thức 。 如như 是thị 等đẳng 復phục 由do 七thất 種chủng 行hành 相tương/tướng 。 了liễu 知tri 諸chư 心tâm 難nan 知tri 差sai 別biệt 。 一nhất 不bất 可khả 知tri 相tương 續tục 久cửu 住trụ 器khí 差sai 別biệt 相tương/tướng 。 二nhị 多đa 種chủng 相tương/tướng 境cảnh 差sai 別biệt 相tương/tướng 。 三tam 俱câu 有hữu 差sai 別biệt 相tướng 。 四tứ 能năng 治trị 所sở 治trị 。 速tốc 疾tật 迴hồi 轉chuyển 差sai 別biệt 相tương/tướng 。 五ngũ 習tập 氣khí 差sai 別biệt 相tương/tướng 。 六lục 續tục 生sanh 差sai 別biệt 相tương/tướng 。 七thất 解giải 脫thoát 心tâm 差sai 別biệt 相tương/tướng 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

所sở 緣duyên 無vô 自tự 在tại 。 住trụ 惡ác 所sở 依y 止chỉ 。

隨tùy 緣duyên 力lực 所sở 轉chuyển 。 心tâm 繫hệ 縛phược 應ưng 知tri 。

論luận 曰viết 。 由do 三tam 因nhân 故cố 說thuyết 心tâm 被bị 縛phược 。 一nhất 於ư 所sở 緣duyên 境cảnh 。 不bất 自tự 在tại 故cố 。 二nhị 安an 住trụ 穢uế 惡ác 所sở 依y 止chỉ 故cố 。 三tam 隨tùy 眾chúng 緣duyên 力lực 而nhi 轉chuyển 變biến 故cố 。 此thử 中trung 於ư 所sở 緣duyên 境cảnh 不bất 自tự 在tại 者giả 。 謂vị 於ư 制chế 伏phục 相tương/tướng 於ư 化hóa 於ư 變biến 等đẳng 。 不bất 如như 所sở 欲dục 住trụ 境cảnh 自tự 在tại 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

散tán 亂loạn 及cập 安an 住trụ 。 六lục 種chủng 十thập 五ngũ 種chủng 。

緣duyên 境cảnh 界giới 六lục 等đẳng 。 所sở 治trị 心tâm 非phi 一nhất 。

論luận 曰viết 。 當đương 知tri 心tâm 散tán 亂loạn 有hữu 六lục 種chủng 心tâm 安an 住trụ 。 有hữu 十thập 五ngũ 種chủng 心tâm 緣duyên 境cảnh 。 有hữu 六lục 種chủng 等đẳng 眾chúng 多đa 差sai 別biệt 。 所sở 對đối 治trị 心tâm 亦diệc 非phi 一nhất 種chủng 。 應ưng 知tri 。

心tâm 散tán 亂loạn 有hữu 六lục 種chủng 者giả 。 一nhất 作tác 意ý 心tâm 散tán 亂loạn 。 謂vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 棄khí 捨xả 大Đại 乘Thừa 相tương 應ứng 作tác 意ý 。 退thoái 習tập 聲Thanh 聞Văn 獨Độc 覺Giác 。 相tương 應ứng 下hạ 劣liệt 作tác 意ý 。 二nhị 外ngoại 心tâm 散tán 亂loạn 。 謂vị 於ư 外ngoại 妙diệu 五ngũ 欲dục 中trung 及cập 憒hội 閙náo 相tướng 貌mạo 尋tầm 思tư 隨tùy 煩phiền 惱não 外ngoại 境cảnh 界giới 中trung 。 縱túng 心tâm 流lưu 散tán 。 三tam 內nội 心tâm 散tán 亂loạn 。 謂vị 或hoặc 由do 惛hôn 沈trầm 睡thụy 眠miên 下hạ 劣liệt 。 或hoặc 由do 味vị 著trước 諸chư 定định 。 或hoặc 由do 種chủng 種chủng 定định 中trung 。 隨tùy 煩phiền 惱não 故cố 。 惱não 亂loạn 其kỳ 心tâm 。 四tứ 相tương/tướng 心tâm 散tán 亂loạn 。 謂vị 依y 止chỉ 外ngoại 相tướng 作tác 意ý 思tư 惟duy 。 內nội 境cảnh 相tướng 貌mạo 。 五ngũ 麁thô 重trọng 心tâm 散tán 亂loạn 。 謂vị 內nội 作tác 意ý 為vị 緣duyên 生sanh 起khởi 諸chư 受thọ 。 由do 麁thô 重trọng 身thân 。 故cố 計kế 我ngã 我ngã 所sở 。 六lục 自tự 性tánh 心tâm 散tán 亂loạn 。 謂vị 五ngũ 識thức 身thân 心tâm 安an 住trụ 有hữu 十thập 五ngũ 種chủng 者giả 。 一nhất 初sơ 發phát 安an 住trụ 心tâm 。 謂vị 修tu 三tam 摩ma 地địa 方phương 便tiện 。 二nhị 證chứng 得đắc 安an 住trụ 心tâm 。 謂vị 已dĩ 得đắc 未vị 至chí 三tam 摩ma 地địa 。 三tam 圓viên 滿mãn 安an 住trụ 心tâm 。 謂vị 已dĩ 得đắc 根căn 本bổn 靜tĩnh 慮lự 三tam 摩ma 地địa 。 四tứ 自tự 在tại 安an 住trụ 心tâm 。 謂vị 即tức 於ư 此thử 。 得đắc 隨tùy 所sở 欲dục 。 五ngũ 有hữu 動động 安an 住trụ 心tâm 。 謂vị 於ư 下hạ 三tam 靜tĩnh 慮lự 。 六lục 無vô 動động 安an 住trụ 心tâm 。 謂vị 於ư 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 。 七thất 此thử 上thượng 寂tịch 靜tĩnh 安an 住trụ 心tâm 。 謂vị 於ư 寂tịch 靜tĩnh 無vô 色sắc 解giải 脫thoát 。 八bát 最tối 勝thắng 寂tịch 靜tĩnh 安an 住trụ 心tâm 。 謂vị 於ư 想tưởng 受thọ 滅diệt 解giải 脫thoát 。 九cửu 信tín 解giải 安an 住trụ 心tâm 。 謂vị 於ư 聞văn 所sở 生sanh 智trí 。 十thập 決quyết 定định 安an 住trụ 心tâm 。 謂vị 於ư 思tư 所sở 生sanh 智trí 。 十thập 一nhất 影ảnh 像tượng 安an 住trụ 心tâm 。 謂vị 於ư 世thế 間gian 修tu 所sở 生sanh 智trí 。 十thập 二nhị 成thành 實thật 安an 住trụ 心tâm 。 謂vị 出xuất 世thế 間gian 修tu 所sở 生sanh 智trí 。 十thập 三tam 有hữu 增tăng 上thượng 慢mạn 。 出xuất 離ly 安an 住trụ 心tâm 。 謂vị 於ư 世thế 間gian 靜tĩnh 慮lự 無vô 色sắc 。 十thập 四tứ 無vô 增tăng 上thượng 慢mạn 。 出xuất 離ly 安an 住trụ 心tâm 。 謂vị 於ư 出xuất 離ly 世thế 間gian 。 靜tĩnh 慮lự 無vô 色sắc 。 十thập 五ngũ 三tam 行hành 雜tạp 染nhiễm 安an 住trụ 心tâm 。 謂vị 識thức 隨tùy 色sắc 而nhi 住trụ 。 緣duyên 色sắc 而nhi 住trụ 。 依y 色sắc 而nhi 住trụ 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 隨tùy 行hành 而nhi 住trụ 。 緣duyên 行hành 而nhi 住trụ 。 依y 行hành 而nhi 住trụ 。 此thử 中trung 隨tùy 色sắc 而nhi 住trụ 者giả 。 謂vị 執chấp 受thọ 所sở 依y 故cố 。 緣duyên 色sắc 而nhi 住trụ 者giả 。 謂vị 取thủ 境cảnh 界giới 故cố 。 依y 色sắc 而nhi 住trụ 者giả 。 謂vị 由do 麁thô 重trọng 故cố 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 隨tùy 行hành 等đẳng 三tam 。 當đương 知tri 識thức 非phi 識thức 住trụ 。 緣duyên 自tự 心tâm 心tâm 能năng 盡tận 愛ái 故cố 。

復phục 次thứ 緣duyên 境cảnh 界giới 六lục 等đẳng 者giả 。 謂vị 常thường 緣duyên 境cảnh 非phi 常thường 緣duyên 境cảnh 。 遍biến 滿mãn 緣duyên 境cảnh 。 淨tịnh 行hạnh 緣duyên 境cảnh 。 善thiện 巧xảo 緣duyên 境cảnh 。 淨tịnh 惑hoặc 緣duyên 境cảnh 。 如như 是thị 為vi 先tiên 復phục 有hữu 多đa 種chủng 餘dư 緣duyên 境cảnh 界giới 。 謂vị 欲dục 界giới 繫hệ 心tâm 緣duyên 欲dục 色sắc 無vô 色sắc 。 及cập 不bất 繫hệ 境cảnh 。 如như 是thị 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 繫hệ 心tâm 及cập 不bất 繫hệ 心tâm 各các 緣duyên 四tứ 種chủng 境cảnh 。 又hựu 依y 欲dục 界giới 繫hệ 心tâm 起khởi 欲dục 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 繫hệ 心tâm 及cập 不bất 繫hệ 心tâm 。 依y 色sắc 界giới 繫hệ 心tâm 起khởi 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 繫hệ 心tâm 及cập 不bất 繫hệ 心tâm 。 依y 無vô 色sắc 界giới 繫hệ 心tâm 起khởi 無vô 色sắc 界giới 繫hệ 心tâm 及cập 不bất 繫hệ 心tâm 。 又hựu 過quá 去khứ 心tâm 緣duyên 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 現hiện 在tại 。 如như 是thị 未vị 來lai 。 現hiện 在tại 心tâm 各các 緣duyên 三tam 種chủng 。 又hựu 善thiện 心tâm 緣duyên 。 善thiện 不bất 善thiện 無vô 記ký 。 如như 是thị 不bất 善thiện 無vô 記ký 心tâm 各các 緣duyên 三tam 種chủng 。 又hựu 樂nhạo/nhạc/lạc 俱câu 行hành 心tâm 緣duyên 樂nhạo/nhạc/lạc 俱câu 行hành 等đẳng 三tam 種chủng 境cảnh 界giới 。 如như 是thị 苦khổ 俱câu 行hành 心tâm 。 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 俱câu 行hành 心tâm 。 各các 緣duyên 三tam 種chủng 。 又hựu 貪tham 瞋sân 癡si 相tương 應ứng 心tâm 。 各các 緣duyên 貪tham 等đẳng 相tương 應ứng 三tam 種chủng 境cảnh 界giới 。

復phục 次thứ 所sở 治trị 心tâm 非phi 一nhất 者giả 。 謂vị 欲dục 界giới 繫hệ 有hữu 五ngũ 種chủng 心tâm 。 謂vị 見kiến 苦khổ 所sở 斷đoạn 心tâm 。 乃nãi 至chí 修tu 道Đạo 所sở 斷đoạn 心tâm 。 如như 是thị 色sắc 無vô 色sắc 界giới 繫hệ 心tâm 。 各các 有hữu 五ngũ 種chủng 。 及cập 無vô 漏lậu 心tâm 合hợp 為vi 十thập 六lục 種chủng 心tâm 復phục 有hữu 二nhị 十thập 種chủng 心tâm 。 謂vị 欲dục 界giới 繫hệ 心tâm 有hữu 八bát 種chủng 。 一nhất 生sanh 得đắc 善thiện 心tâm 。 二nhị 方phương 便tiện 善thiện 心tâm 。 三tam 不bất 善thiện 心tâm 。 四tứ 有hữu 覆phú 無vô 記ký 心tâm 。 及cập 無vô 覆phú 無vô 記ký 心tâm 。 分phân 為vi 四tứ 種chủng 。 謂vị 異dị 熟thục 生sanh 心tâm 。 威uy 儀nghi 路lộ 心tâm 。 工công 巧xảo 處xứ 心tâm 。 變biến 化hóa 心tâm 。 色sắc 界giới 繫hệ 有hữu 六lục 心tâm 。 除trừ 不bất 善thiện 工công 巧xảo 處xứ 心tâm 。 無vô 色sắc 界giới 繫hệ 有hữu 四tứ 心tâm 。 謂vị 除trừ 不bất 善thiện 威uy 儀nghi 路lộ 工công 巧xảo 處xứ 變biến 化hóa 心tâm 。 不bất 繫hệ 心tâm 有hữu 二nhị 種chủng 。 謂vị 學học 心tâm 無Vô 學Học 心tâm 。

復phục 次thứ 心tâm 所sở 有hữu 事sự 勝thắng 決quyết 擇trạch 。 今kim 當đương 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

依y 多đa 境cảnh 了liễu 別biệt 。 各các 為vi 自tự 業nghiệp 生sanh 。

心tâm 法pháp 不bất 應ưng 思tư 。 相tương 似tự 境cảnh 轉chuyển 故cố 。

論luận 曰viết 。 心tâm 所sở 有hữu 法pháp 依y 止chỉ 。 能năng 緣duyên 多đa 境cảnh 八bát 種chủng 識thức 故cố 。 各các 各các 造tạo 作tác 自tự 業nghiệp 而nhi 起khởi 。 依y 心tâm 而nhi 有hữu 故cố 名danh 。 心tâm 所sở 有hữu 法pháp 。 不bất 應ưng 更cánh 思tư 。 彼bỉ 所sở 緣duyên 境cảnh 。 由do 彼bỉ 與dữ 識thức 等đẳng 緣duyên 轉chuyển 故cố 。 如như 經kinh 言ngôn 若nhược 於ư 此thử 受thọ 即tức 於ư 此thử 思tư 若nhược 於ư 此thử 思tư 即tức 於ư 此thử 想tưởng 若nhược 於ư 此thử 想tưởng 即tức 於ư 此thử 了liễu 別biệt 。

復phục 次thứ 今kim 當đương 略lược 說thuyết 。 作tác 意ý 觸xúc 受thọ 想tưởng 思tư 五ngũ 種chủng 遍biến 行hành 心tâm 法pháp 作tác 業nghiệp 。 頌tụng 曰viết 。

引dẫn 心tâm 三tam 分phân 別biệt 。 領lãnh 位vị 審thẩm 了liễu 相tương/tướng 。

得đắc 失thất 等đẳng 營doanh 為vi 。 名danh 作tác 意ý 等đẳng 業nghiệp 。

論luận 曰viết 。 引dẫn 發phát 於ư 心tâm 是thị 作tác 意ý 業nghiệp 。 三tam 和hòa 分phân 別biệt 是thị 觸xúc 業nghiệp 。 領lãnh 納nạp 違vi 順thuận 俱câu 相tương 違vi 位vị 是thị 受thọ 業nghiệp 。 審thẩm 了liễu 位vị 相tương/tướng 是thị 想tưởng 業nghiệp 。 為vi 造tạo 功công 德đức 過quá 失thất 俱câu 非phi 是thị 思tư 業nghiệp 。 餘dư 心tâm 法pháp 業nghiệp 。 如như 前tiền 廣quảng 說thuyết 。

復phục 次thứ 色sắc 事sự 決quyết 擇trạch 今kim 當đương 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

上thượng 界giới 無vô 香hương 味vị 。 大đại 造tạo 隨tùy 可khả 得đắc 。

極cực 微vi 無vô 自tự 體thể 。 非phi 實thật 有hữu 七thất 事sự 。

論luận 曰viết 。 上thượng 界giới 無vô 香hương 味vị 者giả 。 欲dục 界giới 已dĩ 上thượng 香hương 味vị 無vô 故cố 。 大đại 造tạo 隨tùy 可khả 得đắc 者giả 。 四tứ 大đại 及cập 所sở 造tạo 色sắc 隨tùy 於ư 聚tụ 中trung 現hiện 。 可khả 得đắc 者giả 即tức 自tự 相tương/tướng 有hữu 。 不bất 可khả 得đắc 者giả 。 此thử 中trung 即tức 無vô 。 極cực 微vi 無vô 自tự 體thể 者giả 。 謂vị 諸chư 極cực 微vi 但đãn 假giả 想tưởng 立lập 自tự 體thể 實thật 無vô 。 非phi 實thật 有hữu 七thất 事sự 者giả 。 謂vị 七thất 種chủng 事sự 無vô 有hữu 實thật 體thể 。 一nhất 表biểu 色sắc 。 二nhị 形hình 色sắc 。 三tam 影ảnh 像tượng 。 四tứ 響hưởng 音âm 。 五ngũ 觸xúc 處xứ 造tạo 色sắc 。 六lục 律luật 儀nghi 色sắc 。 七thất 不bất 律luật 儀nghi 色sắc 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

微vi 和hòa 合hợp 不bất 離ly 。 善thiện 惡ác 無vô 自tự 然nhiên 。

三tam 相tương/tướng 想tưởng 外ngoại 無vô 。 法pháp 處xứ 色sắc 十thập 二nhị 。

論luận 曰viết 。 微vi 和hòa 合hợp 不bất 離ly 者giả 。 謂vị 於ư 大đại 極cực 微vi 能năng 依y 造tạo 色sắc 處xứ 不bất 相tương 離ly 。 餘dư 異dị 處xứ 色sắc 若nhược 和hòa 若nhược 合hợp 。 亦diệc 不bất 相tương 離ly 。 善thiện 惡ác 無vô 自tự 然nhiên 者giả 。 色sắc 非phi 自tự 體thể 有hữu 善thiện 惡ác 性tánh 。 隨tùy 能năng 發phát 心tâm 假giả 說thuyết 善thiện 惡ác 故cố 。 三tam 相tương/tướng 想tưởng 外ngoại 無vô 者giả 。 三tam 相tương/tướng 色sắc 外ngoại 無vô 別biệt 有hữu 色sắc 。 謂vị 有hữu 見kiến 有hữu 對đối 色sắc 無vô 見kiến 有hữu 對đối 色sắc 。 無vô 見kiến 無vô 對đối 色sắc 。 三tam 想tưởng 所sở 行hành 色sắc 外ngoại 亦diệc 無vô 別biệt 色sắc 。 謂vị 色sắc 想tưởng 有hữu 對đối 想tưởng 種chủng 種chủng 別biệt 異dị 想tưởng 。 法pháp 處xứ 色sắc 十thập 二nhị 者giả 。 謂vị 法pháp 處xứ 所sở 攝nhiếp 色sắc 。 略lược 說thuyết 有hữu 十thập 二nhị 種chủng 相tương/tướng 。 一nhất 影ảnh 像tượng 相tương/tướng 。 二nhị 所sở 作tác 成thành 就tựu 相tương/tướng 。 三tam 無vô 見kiến 相tương/tướng 。 四tứ 無vô 對đối 相tương/tướng 。 五ngũ 非phi 實thật 大đại 種chủng 所sở 生sanh 相tương/tướng 。 六lục 屬thuộc 心tâm 相tương/tướng 。 七thất 世thế 間gian 相tương/tướng 。 八bát 不bất 可khả 思tư 議nghị 相tướng 。 九cửu 世thế 間gian 三tam 摩ma 地địa 果quả 相tương/tướng 。 十thập 出xuất 世thế 間gian 三tam 摩ma 地địa 果quả 相tương/tướng 。 十thập 一nhất 自tự 地địa 下hạ 地địa 境cảnh 界giới 相tương/tướng 。 十thập 二nhị 諸chư 佛Phật 。 菩Bồ 薩Tát 隨tùy 心tâm 自tự 在tại 。 轉chuyển 變biến 不bất 可khả 思tư 議nghị 相tướng 。

復phục 次thứ 心tâm 不bất 相tương 應ứng 。 行hành 勝thắng 決quyết 擇trạch 。 今kim 當đương 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

當đương 知tri 不bất 相tương 應ứng 。 皆giai 假giả 施thi 設thiết 有hữu 。

假giả 有hữu 性tánh 六lục 種chủng 。 彼bỉ 皆giai 二nhị 過quá 故cố 。

論luận 曰viết 。 當đương 知tri 心tâm 不bất 相tương 應ứng 。 行hành 皆giai 是thị 假giả 有hữu 。 假giả 有hữu 之chi 性tánh 。 略lược 有hữu 六lục 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 六lục 。 謂vị 若nhược 事sự 能năng 起khởi 六lục 種chủng 言ngôn 論luận 。 何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 六lục 種chủng 言ngôn 論luận 。 一nhất 屬thuộc 主chủ 相tương 應ứng 言ngôn 論luận 。 二nhị 遠viễn 離ly 此thử 彼bỉ 言ngôn 論luận 。 三tam 眾chúng 共cộng 施thi 設thiết 言ngôn 論luận 。 四tứ 眾chúng 法pháp 聚tụ 集tập 言ngôn 論luận 。 五ngũ 不bất 遍biến 一nhất 切thiết 言ngôn 論luận 。 六lục 非phi 常thường 言ngôn 論luận 。 屬thuộc 主chủ 相tương 應ứng 言ngôn 論luận 者giả 。 謂vị 諸chư 言ngôn 論luận 配phối 屬thuộc 於ư 主chủ 方phương 解giải 其kỳ 相tương/tướng 。 非phi 不bất 屬thuộc 主chủ 。 如như 說thuyết 生sanh 時thời 。 此thử 誰thùy 之chi 生sanh 。 觀quán 所sở 屬thuộc 主chủ 起khởi 此thử 言ngôn 論luận 。 所sở 謂vị 色sắc 之chi 生sanh 。 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 之chi 生sanh 。 非phi 說thuyết 色sắc 時thời 。 此thử 誰thùy 之chi 色sắc 。 觀quán 所sở 屬thuộc 主chủ 起khởi 此thử 言ngôn 論luận 。 如như 生sanh 如như 是thị 住trụ 異dị 無vô 常thường 等đẳng 心tâm 不bất 相tương 應ứng 行hành 類loại 。 如như 其kỳ 所sở 應ứng 盡tận 當đương 知tri 。 是thị 名danh 屬thuộc 主chủ 相tương 應ứng 言ngôn 論luận 。 若nhược 事sự 能năng 起khởi 。 如như 是thị 言ngôn 論luận 。 當đương 知tri 此thử 是thị 假giả 相tương/tướng 。

遠viễn 離ly 此thử 彼bỉ 言ngôn 論luận 者giả 。 謂vị 諸chư 言ngôn 論luận 非phi 以dĩ 此thử 顯hiển 此thử 。 亦diệc 非phi 以dĩ 彼bỉ 顯hiển 彼bỉ 。 此thử 說thuyết 名danh 為vi 遠viễn 離ly 此thử 彼bỉ 言ngôn 論luận 。 若nhược 以dĩ 此thử 顯hiển 此thử 言ngôn 論luận 。 此thử 言ngôn 論luận 亦diệc 於ư 實thật 相tướng 處xứ 起khởi 。 亦diệc 於ư 假giả 相tương/tướng 處xứ 起khởi 。 若nhược 以dĩ 彼bỉ 顯hiển 彼bỉ 言ngôn 論luận 。 此thử 言ngôn 論luận 亦diệc 於ư 實thật 相tướng 處xứ 起khởi 。 亦diệc 於ư 假giả 相tương/tướng 處xứ 起khởi 。 若nhược 非phi 以dĩ 此thử 顯hiển 此thử 。 亦diệc 非phi 以dĩ 彼bỉ 顯hiển 。 彼bỉ 言ngôn 論luận 此thử 言ngôn 論luận 。 一nhất 向hướng 於ư 假giả 相tương/tướng 處xứ 起khởi 。 云vân 何hà 以dĩ 此thử 。 顯hiển 此thử 言ngôn 論luận 。 於ư 實thật 相tướng 處xứ 起khởi 。 如như 言ngôn 地địa 之chi 堅kiên 。 云vân 何hà 此thử 復phục 於ư 假giả 相tương/tướng 處xứ 起khởi 。 如như 言ngôn 石thạch 之chi 圓viên 。 如như 地địa 之chi 堅kiên 石thạch 之chi 圓viên 。 如như 是thị 水thủy 之chi 濕thấp 油du 之chi 滑hoạt 火hỏa 之chi 煖noãn 燬# 之chi 焰diễm 風phong 之chi 動động 飄phiêu 之chi 鼓cổ 。 當đương 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。 云vân 何hà 以dĩ 彼bỉ 顯hiển 彼bỉ 言ngôn 論luận 。 於ư 實thật 相tướng 處xứ 起khởi 。 如như 言ngôn 眼nhãn 之chi 識thức 身thân 之chi 觸xúc 。 如như 是thị 等đẳng 云vân 何hà 此thử 復phục 於ư 假giả 相tương/tướng 處xứ 起khởi 。 如như 言ngôn 佛Phật 救cứu 德đức 友hữu 之chi 食thực 飲ẩm 。 衣y 服phục 嚴nghiêm 具cụ 。 如như 是thị 等đẳng 云vân 何hà 非phi 以dĩ 此thử 顯hiển 此thử 。 亦diệc 非phi 以dĩ 彼bỉ 顯hiển 彼bỉ 言ngôn 論luận 一nhất 向hướng 於ư 假giả 相tương/tướng 處xứ 起khởi 。 如như 舍xá 之chi 門môn 舍xá 之chi 壁bích 甕úng 之chi 口khẩu 甕úng 之chi 腹phúc 軍quân 之chi 車xa 林lâm 之chi 樹thụ 百bách 之chi 十thập 十thập 之chi 三tam 。 如như 是thị 等đẳng 是thị 名danh 遠viễn 離ly 此thử 彼bỉ 言ngôn 論luận 。 眾chúng 共cộng 施thi 設thiết 言ngôn 論luận 者giả 。 謂vị 六lục 種chủng 相tướng 貌mạo 言ngôn 說thuyết 自tự 體thể 施thi 設thiết 言ngôn 論luận 。 六lục 種chủng 相tướng 貌mạo 者giả 。 謂vị 事sự 相tướng 。 應ưng 識thức 相tương/tướng 。 好hảo/hiếu 等đẳng 相tương/tướng 。 益ích 等đẳng 相tương/tướng 。 言ngôn 說thuyết 狀trạng 相tướng 。 邪tà 行hành 等đẳng 相tương/tướng 。 事sự 相tướng 者giả 。 謂vị 若nhược 相tương/tướng 識thức 所sở 取thủ 。 應ưng 識thức 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 若nhược 相tương/tướng 由do 作tác 意ý 故cố 能năng 起khởi 於ư 識thức 。 好hảo/hiếu 等đẳng 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 若nhược 相tương 觸xúc 所sở 取thủ 。 益ích 等đẳng 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 若nhược 相tương/tướng 受thọ 所sở 取thủ 。 言ngôn 說thuyết 狀trạng 相tướng 者giả 。 謂vị 若nhược 相tương/tướng 想tưởng 所sở 取thủ 。 邪tà 行hành 等đẳng 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 若nhược 相tương/tướng 思tư 所sở 取thủ 。

眾chúng 法pháp 聚tụ 集tập 言ngôn 論luận 者giả 。 謂vị 於ư 眾chúng 多đa 和hòa 合hợp 安an 立lập 自tự 體thể 言ngôn 論luận 。 如như 於ư 內nội 色sắc 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 說thuyết 我ngã 等đẳng 言ngôn 論luận 。 於ư 外ngoại 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 。 安an 立lập 差sai 別biệt 。 說thuyết 舍xá 甕úng 軍quân 林lâm 等đẳng 言ngôn 論luận 。

不bất 遍biến 一nhất 切thiết 言ngôn 論luận 者giả 。 謂vị 諸chư 言ngôn 論luận 有hữu 處xứ 隨tùy 轉chuyển 有hữu 處xứ 退thoái 還hoàn 。 如như 於ư 舍xá 舍xá 言ngôn 唯duy 隨tùy 舍xá 轉chuyển 。 於ư 村thôn 亭đình 等đẳng 即tức 便tiện 退thoái 還hoàn 。 於ư 甕úng 甕úng 言ngôn 於ư 餘dư 瓶bình 器khí 等đẳng 即tức 便tiện 退thoái 還hoàn 。 軍quân 言ngôn 於ư 別biệt 男nam 女nữ 等đẳng 退thoái 還hoàn 。 林lâm 言ngôn 於ư 別biệt 樹thụ 根căn 莖hành 葉diệp 花hoa 菓quả 等đẳng 退thoái 還hoàn 。

非phi 常thường 言ngôn 論luận 者giả 。 當đương 知tri 四tứ 種chủng 因nhân 。 謂vị 破phá 壞hoại 故cố 。 不bất 破phá 壞hoại 故cố 。 加gia 行hành 故cố 。 轉chuyển 變biến 故cố 。 破phá 壞hoại 故cố 者giả 。 如như 瓶bình 壞hoại 已dĩ 瓶bình 言ngôn 捨xả 瓦ngõa 等đẳng 言ngôn 生sanh 。 不bất 破phá 壞hoại 故cố 者giả 。 如như 種chủng 種chủng 藥dược 物vật 共cộng 和hòa 合hợp 已dĩ 或hoặc 丸hoàn 或hoặc 散tán 種chủng 種chủng 藥dược 言ngôn 捨xả 藥dược 物vật 丸hoàn 散tán 等đẳng 言ngôn 生sanh 。 加gia 行hành 故cố 者giả 。 如như 於ư 金kim 段đoạn 起khởi 諸chư 加gia 行hành 造tạo 作tác 環hoàn 釧xuyến 等đẳng 異dị 莊trang 嚴nghiêm 具cụ 爾nhĩ 時thời 金kim 段đoạn 之chi 言ngôn 捨xả 異dị 物vật 環hoàn 釧xuyến 等đẳng 言ngôn 生sanh 。 轉chuyển 變biến 故cố 者giả 。 如như 飲ẩm 食thực 等đẳng 轉chuyển 變biến 時thời 飲ẩm 食thực 等đẳng 言ngôn 捨xả 糞phẩn 穢uế 等đẳng 言ngôn 生sanh 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 應ưng 知tri 。 非phi 常thường 言ngôn 論luận 隨tùy 於ư 諸chư 物vật 。 發phát 起khởi 如như 是thị 。 六lục 種chủng 言ngôn 論luận 。 當đương 知tri 此thử 物vật 皆giai 是thị 假giả 有hữu 。 問vấn 諸chư 心tâm 不bất 相tương 應ứng 。 行hành 皆giai 是thị 假giả 有hữu 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。 答đáp 由do 二nhị 種chủng 過quá 失thất 故cố 。 一nhất 因nhân 過quá 失thất 。 二nhị 體thể 過quá 失thất 。 因nhân 過quá 失thất 者giả 。 若nhược 言ngôn 生sanh 是thị 生sanh 因nhân 。 能năng 生sanh 生sanh 故cố 說thuyết 名danh 為vi 生sanh 。 是thị 即tức 無vô 別biệt 果quả 生sanh 可khả 得đắc 。 此thử 生sanh 為vi 誰thùy 。 能năng 生sanh 因nhân 故cố 說thuyết 之chi 為vi 生sanh 。 若nhược 言ngôn 生sanh 是thị 生sanh 體thể 。 是thị 即tức 從tùng 他tha 生sanh 故cố 。 不bất 應ưng 說thuyết 為vi 能năng 生sanh 。 如như 是thị 餘dư 心tâm 不bất 相tương 應ứng 行hành 。 如như 理lý 應ưng 知tri 。

復phục 次thứ 彼bỉ 心tâm 等đẳng 乃nãi 至chí 心tâm 不bất 相tương 應ứng 行hành 。 諸chư 有hữu 為vi 法pháp 。 是thị 因nhân 性tánh 故cố 。 此thử 因nhân 決quyết 擇trạch 今kim 當đương 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

三tam 過quá 因nhân 非phi 五ngũ 。 因nhân 相tương/tướng 略lược 繫hệ 合hợp 。

相tương 依y 處xứ 差sai 別biệt 。 建kiến 立lập 有hữu 多đa 種chủng 。

論luận 曰viết 。 有hữu 一nhất 異dị 計kế 立lập 六lục 種chủng 因nhân 。 謂vị 同đồng 類loại 因nhân 。 遍biến 行hành 因nhân 。 俱câu 有hữu 因nhân 。 相tương 應ứng 因nhân 。 異dị 熟thục 因nhân 。 能năng 作tác 因nhân 。 如như 是thị 六lục 種chủng 。 除trừ 異dị 熟thục 因nhân 餘dư 五ngũ 因nhân 性tánh 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。 由do 有hữu 三tam 種chủng 過quá 失thất 故cố 。 何hà 等đẳng 為vi 三tam 。

且thả 如như 同đồng 類loại 因nhân 有hữu 三tam 過quá 失thất 。 若nhược 言ngôn 同đồng 類loại 之chi 因nhân 。 名danh 同đồng 類loại 因nhân 。 有hữu 已dĩ 成thành 過quá 。

何hà 以dĩ 故cố 。 若nhược 善thiện 等đẳng 法pháp 善thiện 等đẳng 體thể 性tánh 。 先tiên 已dĩ 成thành 就tựu 。 彼bỉ 何hà 用dụng 因nhân 。 若nhược 言ngôn 同đồng 類loại 即tức 因nhân 。 名danh 同đồng 類loại 因nhân 。 是thị 即tức 無vô 果quả 。 有hữu 不bất 定định 過quá 。

何hà 以dĩ 故cố 。 不bất 示thị 其kỳ 果quả 。 是thị 誰thùy 因nhân 耶da 。 又hựu 非phi 決quyết 定định 因nhân 體thể 同đồng 類loại 不bất 相tương 似tự 法pháp 亦diệc 為vi 因nhân 故cố 。 若nhược 言ngôn 非phi 同đồng 類loại 即tức 因nhân 亦diệc 非phi 同đồng 類loại 之chi 因nhân 是thị 即tức 言ngôn 名danh 有hữu 虛hư 設thiết 過quá 。 同đồng 類loại 因nhân 言ngôn 無vô 有hữu 所sở 主chủ 浪lãng 施thi 設thiết 故cố 。 如như 是thị 於ư 餘dư 四tứ 因nhân 三tam 種chủng 過quá 失thất 。 亦diệc 應ưng 如như 理lý 廣quảng 說thuyết 。

復phục 次thứ 已dĩ 破phá 不bất 如như 理lý 因nhân 。 今kim 當đương 建kiến 立lập 如như 理lý 因nhân 相tương/tướng 。 若nhược 略lược 說thuyết 有hữu 二nhị 種chủng 因nhân 。 一nhất 繫hệ 縛phược 相tương/tướng 因nhân 。 二nhị 和hòa 合hợp 相tương/tướng 因nhân 。 繫hệ 縛phược 相tương/tướng 因nhân 者giả 。 謂vị 煩phiền 惱não 隨tùy 眠miên 。 此thử 依y 能năng 生sanh 後hậu 有hữu 而nhi 說thuyết 。 和hòa 合hợp 相tương/tướng 因nhân 者giả 。 謂vị 因nhân 緣duyên 和hòa 合hợp 。 彼bỉ 彼bỉ 法pháp 生sanh 。 此thử 依y 能năng 生sanh 現hiện 在tại 時thời 說thuyết 。

又hựu 應ưng 知tri 此thử 略lược 所sở 說thuyết 因nhân 相tương/tướng 。 及cập 依y 處xứ 差sai 別biệt 。 建kiến 立lập 復phục 有hữu 多đa 種chủng 。

相tương/tướng 者giả 。 謂vị 若nhược 由do 此thử 為vi 先tiên 。 此thử 為vi 建kiến 立lập 。 此thử 和hòa 合hợp 故cố 。 彼bỉ 彼bỉ 諸chư 法pháp 。 或hoặc 生sanh 或hoặc 得đắc 。 或hoặc 成thành 立lập 或hoặc 成thành 辦biện 。 或hoặc 起khởi 作tác 用dụng 。 當đương 知tri 說thuyết 此thử 即tức 是thị 彼bỉ 因nhân 。

問vấn 以dĩ 誰thùy 為vi 先tiên 。 誰thùy 為vi 建kiến 立lập 。 誰thùy 和hòa 合hợp 故cố 。 何hà 法pháp 生sanh 耶da 。 答đáp 自tự 種chủng 子tử 為vi 先tiên 。 除trừ 所sở 依y 種chủng 外ngoại 。 所sở 餘dư 若nhược 色sắc 非phi 色sắc 所sở 依y 及cập 業nghiệp 。 以dĩ 為vi 建kiến 立lập 。 伴bạn 及cập 所sở 緣duyên 境cảnh 為vi 和hòa 合hợp 故cố 。 如như 其kỳ 所sở 應ứng 。 欲dục 繫hệ 色sắc 繫hệ 無vô 色sắc 繫hệ 及cập 不bất 繫hệ 諸chư 法pháp 生sanh 。 問vấn 以dĩ 誰thùy 為vi 先tiên 。 誰thùy 為vi 建kiến 立lập 。 誰thùy 和hòa 合hợp 故cố 。 得đắc 何hà 法pháp 耶da 。 答đáp 聲Thanh 聞Văn 獨Độc 覺Giác 。 及cập 與dữ 如Như 來Lai 種chủng 性tánh 為vi 先tiên 。 內nội 因nhân 力lực 為vi 建kiến 立lập 。 外ngoại 因nhân 力lực 為vi 和hòa 合hợp 故cố 。 證chứng 得đắc 煩phiền 惱não 離ly 繫hệ 涅Niết 槃Bàn 。 此thử 中trung 內nội 因nhân 力lực 者giả 。 謂vị 如như 理lý 作tác 意ý 。 少thiểu 欲dục 知tri 足túc 。 等đẳng 內nội 分phần/phân 善thiện 法Pháp 。 又hựu 得đắc 人nhân 身thân 生sanh 在tại 聖thánh 處xứ 。 諸chư 根căn 無vô 缺khuyết 。 無vô 諸chư 業nghiệp 障chướng 。 於ư 如Như 來Lai 所sở 。 具cụ 淨tịnh 信tín 心tâm 。 如như 是thị 等đẳng 法Pháp 。 是thị 名danh 內nội 因nhân 力lực 。 外ngoại 因nhân 力lực 者giả 。 謂vị 諸chư 佛Phật 出xuất 世thế 。 宣tuyên 說thuyết 妙diệu 法Pháp 。 住trụ 正Chánh 法Pháp 者giả 共cộng 為vi 伴bạn 侶lữ 。 具cụ 悲bi 信tín 者giả 以dĩ 為vi 施thí 主chủ 。 如như 是thị 等đẳng 法Pháp 。 名danh 外ngoại 因nhân 力lực 。

問vấn 以dĩ 誰thùy 為vi 先tiên 。 誰thùy 為vi 建kiến 立lập 。 誰thùy 和hòa 合hợp 故cố 何hà 法pháp 成thành 立lập 。 答đáp 於ư 所sở 知tri 法pháp 勝thắng 解giải 欲dục 樂lạc 為vi 先tiên 。 宗tông 因nhân 譬thí 喻dụ 。 以dĩ 為vi 建kiến 立lập 。 不bất 相tương 違vi 眾chúng 及cập 對đối 論luận 者giả 為vi 和hòa 合hợp 故cố 。 所sở 欲dục 立lập 義nghĩa 方phương 得đắc 成thành 立lập 。

問vấn 以dĩ 誰thùy 為vi 先tiên 。 誰thùy 為vi 建kiến 立lập 。 誰thùy 和hòa 合hợp 故cố 。 何hà 法pháp 成thành 辦biện 。 答đáp 工công 巧xảo 智trí 為vi 先tiên 。 隨tùy 彼bỉ 勤cần 勞lao 為vi 建kiến 立lập 。 工công 巧xảo 業nghiệp 處xứ 。 眾chúng 具cụ 為vi 和hòa 合hợp 故cố 。 彼bỉ 彼bỉ 工công 巧xảo 業nghiệp 處xứ 成thành 辦biện 。 又hựu 愛ái 為vi 先tiên 。 由do 食thực 住trụ 者giả 依y 止chỉ 為vi 建kiến 立lập 。 四tứ 食thực 為vi 和hòa 合hợp 故cố 。 已dĩ 生sanh 有hữu 情tình 。 存tồn 養dưỡng 得đắc 住trụ 。

問vấn 以dĩ 誰thùy 為vi 先tiên 。 誰thùy 為vi 建kiến 立lập 誰thùy 和hòa 合hợp 故cố 。 何hà 法pháp 作tác 用dụng 。 答đáp 自tự 種chủng 為vi 先tiên 。 即tức 彼bỉ 前tiền 生sanh 為vi 建kiến 立lập 。 彼bỉ 生sanh 緣duyên 為vi 和hòa 合hợp 故cố 。 自tự 作tác 業nghiệp 者giả 自tự 所sở 作tác 用dụng 。 而nhi 得đắc 成thành 辦biện 。 自tự 所sở 作tác 業nghiệp 者giả 。 如như 眼nhãn 之chi 見kiến 業nghiệp 。 如như 是thị 所sở 餘dư 諸chư 根căn 當đương 知tri 各các 別biệt 作tác 業nghiệp 。 又hựu 如như 地địa 能năng 持trì 水thủy 能năng 爛lạn 火hỏa 能năng 燒thiêu 風phong 能năng 燥táo 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 是thị 名danh 外ngoại 法pháp 。 各các 別biệt 作tác 業nghiệp 。

依y 處xứ 者giả 有hữu 十thập 五ngũ 種chủng 因nhân 緣duyên 所sở 依y 處xứ 。 一nhất 語ngữ 。 二nhị 領lãnh 受thọ 。 三tam 習tập 氣khí 。 四tứ 有hữu 潤nhuận 種chủng 子tử 。 五ngũ 無vô 間gián 滅diệt 。 六lục 境cảnh 界giới 。 七thất 根căn 。 八bát 作tác 用dụng 。 九cửu 士sĩ 夫phu 用dụng 。 十thập 真chân 實thật 見kiến 。 十thập 一nhất 隨tùy 順thuận 。 十thập 二nhị 差sai 別biệt 功công 能năng 。 十thập 三tam 和hòa 合hợp 。 十thập 四tứ 障chướng 礙ngại 。 十thập 五ngũ 不bất 障chướng 礙ngại 。 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 十thập 因nhân 四tứ 緣duyên 五ngũ 果quả 十thập 因nhân 者giả 。 謂vị 隨tùy 說thuyết 因nhân 。 觀quán 待đãi 因nhân 。 牽khiên 引dẫn 因nhân 。 生sanh 起khởi 因nhân 。 攝nhiếp 受thọ 因nhân 。 引dẫn 發phát 因nhân 。 定định 別biệt 因nhân 。 同đồng 事sự 因nhân 。 相tương 違vi 因nhân 。 不bất 相tương 違vi 因nhân 。 四tứ 緣duyên 者giả 。 謂vị 因nhân 緣duyên 。 等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 。 所sở 緣duyên 緣duyên 。 增tăng 上thượng 緣duyên 。 五ngũ 果quả 者giả 。 謂vị 異dị 熟thục 果quả 。 等đẳng 流lưu 果quả 。 離ly 繫hệ 果quả 。 士sĩ 用dụng 果quả 。 增tăng 上thượng 果quả 。

此thử 中trung 隨tùy 一nhất 切thiết 法pháp 名danh 為vi 先tiên 故cố 想tưởng 。 想tưởng 為vi 先tiên 故cố 說thuyết 。 是thị 謂vị 彼bỉ 諸chư 法pháp 隨tùy 說thuyết 因nhân 。 若nhược 觀quán 待đãi 此thử 故cố 。 若nhược 因nhân 此thử 故cố 。 於ư 彼bỉ 諸chư 事sự 若nhược 求cầu 若nhược 取thủ 。 是thị 謂vị 觀quán 待đãi 因nhân 。 如như 觀quán 待đãi 手thủ 故cố 。 手thủ 為vi 因nhân 故cố 。 起khởi 執chấp 取thủ 業nghiệp 。 觀quán 待đãi 足túc 故cố 。 足túc 為vi 因nhân 故cố 。 起khởi 往vãng 來lai 業nghiệp 。 觀quán 待đãi 節tiết 故cố 。 節tiết 為vi 因nhân 故cố 。 起khởi 屈khuất 伸thân 業nghiệp 。 觀quán 待đãi 飢cơ 渴khát 故cố 。 飢cơ 渴khát 為vi 因nhân 故cố 追truy 求cầu 飲ẩm 食thực 。 隨tùy 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 無vô 量lượng 所sở 受thọ 。 當đương 知tri 皆giai 名danh 觀quán 待đãi 因nhân 。 若nhược 種chủng 子tử 於ư 最tối 後hậu 自tự 果quả 是thị 牽khiên 引dẫn 因nhân 。 即tức 此thử 種chủng 子tử 是thị 自tự 果quả 生sanh 起khởi 因nhân 。 除trừ 種chủng 子tử 外ngoại 。 所sở 餘dư 緣duyên 是thị 攝nhiếp 受thọ 因nhân 。 即tức 此thử 種chủng 子tử 果quả 生sanh 已dĩ 後hậu 。 是thị 種chủng 所sở 牽khiên 引dẫn 果quả 引dẫn 發phát 因nhân 。 能năng 作tác 種chủng 種chủng 。 異dị 類loại 各các 別biệt 之chi 因nhân 。 是thị 名danh 定định 別biệt 因nhân 。 若nhược 觀quán 待đãi 因nhân 。 若nhược 牽khiên 引dẫn 因nhân 。 若nhược 生sanh 起khởi 因nhân 。 若nhược 攝nhiếp 受thọ 因nhân 。 若nhược 引dẫn 發phát 因nhân 。 若nhược 定định 別biệt 因nhân 。 總tổng 攝nhiếp 如như 是thị 等đẳng 因nhân 。 名danh 同đồng 事sự 因nhân 。 若nhược 果quả 生sanh 已dĩ 。 能năng 為vi 障chướng 礙ngại 。 是thị 名danh 相tướng 違vi 因nhân 。 若nhược 離ly 障chướng 礙ngại 。 是thị 名danh 不bất 相tương 違vi 因nhân 。

諸chư 法pháp 種chủng 子tử 是thị 因nhân 緣duyên 。 等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 者giả 。 若nhược 從tùng 此thử 識thức 等đẳng 無vô 間gian 。 諸chư 識thức 等đẳng 決quyết 定định 生sanh 。 此thử 是thị 彼bỉ 等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 。 若nhược 諸chư 心tâm 心tâm 所sở 有hữu 法pháp 所sở 緣duyên 境cảnh 。 是thị 所sở 緣duyên 緣duyên 增tăng 上thượng 緣duyên 者giả 。 除trừ 種chủng 子tử 外ngoại 。 餘dư 所sở 依y 如như 眼nhãn 及cập 諸chư 共cộng 有hữu 法pháp 於ư 眼nhãn 識thức 等đẳng 。 如như 是thị 所sở 餘dư 諸chư 根căn 等đẳng 。 於ư 餘dư 識thức 等đẳng 又hựu 善thiện 不bất 善thiện 法pháp 。 攝nhiếp 受thọ 愛ái 不bất 愛ái 果quả 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 是thị 增tăng 上thượng 緣duyên 。 諸chư 不bất 善thiện 法pháp 。 所sở 招chiêu 惡ác 趣thú 報báo 。 有hữu 漏lậu 善thiện 法Pháp 所sở 招chiêu 善thiện 趣thú 報báo 。 是thị 名danh 異dị 熟thục 果quả 。 若nhược 由do 習tập 不bất 善thiện 故cố 。 樂nhạo/nhạc/lạc 住trụ 不bất 善thiện 不bất 善thiện 增tăng 多đa 。 修tu 習tập 善thiện 故cố 。 樂nhạo/nhạc/lạc 住trụ 於ư 善thiện 善thiện 法Pháp 增tăng 多đa 。 又hựu 與dữ 前tiền 業nghiệp 相tương 似tự 後hậu 果quả 隨tùy 轉chuyển 。 是thị 名danh 等đẳng 流lưu 果quả 。 若nhược 由do 聖thánh 八bát 支chi 道đạo 諸chư 煩phiền 惱não 滅diệt 。 是thị 離ly 繫hệ 果quả 。 若nhược 諸chư 異dị 生sanh 由do 世thế 間gian 道đạo 諸chư 煩phiền 惱não 滅diệt 。 非phi 究cứu 竟cánh 轉chuyển 故cố 非phi 離ly 繫hệ 果quả 。 若nhược 諸chư 世thế 間gian 。 於ư 現hiện 法Pháp 中trung 。 隨tùy 依y 一nhất 種chủng 工công 巧xảo 業nghiệp 處xứ 。 起khởi 士sĩ 夫phu 用dụng 。 謂vị 營doanh 農nông 商thương 賈cổ 事sự 王vương 書thư 算toán 計kế 數sổ 造tạo 印ấn 等đẳng 。 由do 依y 此thử 故cố 苗miêu 稼giá 成thành 滿mãn 。 獲hoạch 商thương 利lợi 等đẳng 果quả 法pháp 成thành 就tựu 。 是thị 名danh 士sĩ 用dụng 果quả 。 眼nhãn 識thức 是thị 眼nhãn 根căn 增tăng 上thượng 果quả 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 意ý 識thức 是thị 意ý 根căn 增tăng 上thượng 果quả 。 又hựu 諸chư 眾chúng 生sanh 。 身thân 不bất 散tán 壞hoại 是thị 命mạng 根căn 增tăng 上thượng 果quả 。 又hựu 二nhị 十thập 二nhị 根căn 。 一nhất 切thiết 各các 別biệt 增tăng 上thượng 力lực 故cố 。 彼bỉ 果quả 得đắc 生sanh 。 應ưng 知tri 彼bỉ 果quả 皆giai 名danh 增tăng 上thượng 果quả 。

問vấn 建kiến 立lập 云vân 何hà 。 答đáp 依y 語ngữ 因nhân 依y 處xứ 建kiến 立lập 隨tùy 說thuyết 因nhân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 由do 於ư 欲dục 界giới 繫hệ 法pháp 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 繫hệ 法pháp 及cập 不bất 繫hệ 法pháp 建kiến 立lập 。 名danh 為vi 先tiên 故cố 想tưởng 轉chuyển 。 想tưởng 為vi 先tiên 故cố 起khởi 語ngữ 。 由do 語ngữ 故cố 隨tùy 見kiến 隨tùy 聞văn 隨tùy 覺giác 隨tùy 知tri 起khởi 諸chư 言ngôn 說thuyết 。 是thị 故cố 依y 語ngữ 依y 處xứ 建kiến 立lập 隨tùy 說thuyết 因nhân 。

依y 領lãnh 受thọ 因nhân 依y 處xứ 建kiến 立lập 觀quán 待đãi 因nhân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 諸chư 有hữu 欲dục 求cầu 。 欲dục 界giới 繫hệ 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 彼bỉ 觀quán 此thử 故cố 。 於ư 諸chư 欲dục 具cụ 或hoặc 為vi 求cầu 得đắc 。 或hoặc 求cầu 積tích 集tập 或hoặc 求cầu 受thọ 用dụng 。 諸chư 有hữu 欲dục 求cầu 。 色sắc 無vô 色sắc 繫hệ 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 彼bỉ 觀quán 此thử 故cố 。 於ư 彼bỉ 諸chư 緣duyên 或hoặc 為vi 求cầu 得đắc 。 或hoặc 求cầu 受thọ 用dụng 。 諸chư 有hữu 欲dục 求cầu 。 不bất 繫hệ 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 彼bỉ 觀quán 此thử 故cố 。 於ư 彼bỉ 諸chư 緣duyên 或hoặc 為vi 求cầu 得đắc 。 或hoặc 求cầu 受thọ 用dụng 。 諸chư 有hữu 不bất 欲dục 苦khổ 者giả 。 彼bỉ 觀quán 此thử 故cố 。 於ư 得đắc 彼bỉ 緣duyên 於ư 斷đoạn 彼bỉ 緣duyên 。 或hoặc 求cầu 遠viễn 離ly 或hoặc 求cầu 受thọ 用dụng 。 是thị 故cố 依y 領lãnh 受thọ 依y 處xứ 建kiến 立lập 觀quán 待đãi 因nhân 。

依y 習tập 氣khí 因nhân 依y 處xứ 建kiến 立lập 牽khiên 引dẫn 因nhân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 由do 淨tịnh 不bất 淨tịnh 業nghiệp 。 熏huân 習tập 三tam 界giới 諸chư 行hành 。 於ư 愛ái 不bất 愛ái 趣thú 中trung 能năng 感cảm 愛ái 。 不bất 愛ái 自tự 身thân 。 又hựu 即tức 由do 此thử 。 增tăng 上thượng 力lực 故cố 。 諸chư 外ngoại 資tư 具cụ 或hoặc 成thành 滿mãn 或hoặc 損tổn 減giảm 。 是thị 故cố 依y 諸chư 行hành 淨tịnh 不bất 淨tịnh 業nghiệp 。 習tập 氣khí 依y 處xứ 建kiến 立lập 牽khiên 引dẫn 因nhân 。

依y 有hữu 潤nhuận 種chủng 子tử 因nhân 依y 處xứ 建kiến 立lập 生sanh 起khởi 因nhân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 欲dục 繫hệ 諸chư 法pháp 及cập 色sắc 無vô 色sắc 繫hệ 諸chư 法pháp 。 各các 從tùng 自tự 種chủng 。 而nhi 得đắc 生sanh 起khởi 。 愛ái 名danh 能năng 潤nhuận 種chủng 是thị 所sở 潤nhuận 。 由do 此thử 所sở 潤nhuận 諸chư 種chủng 子tử 故cố 。 先tiên 所sở 牽khiên 引dẫn 各các 別biệt 自tự 身thân 今kim 得đắc 生sanh 起khởi 。 如như 經kinh 言ngôn 。 業nghiệp 為vi 感cảm 生sanh 因nhân 。 愛ái 為vi 生sanh 起khởi 因nhân 。 是thị 故cố 依y 有hữu 潤nhuận 種chủng 子tử 依y 處xứ 建kiến 立lập 生sanh 起khởi 因nhân 。

依y 無vô 間gian 滅diệt 因nhân 依y 處xứ 及cập 境cảnh 界giới 根căn 作tác 用dụng 士sĩ 用dụng 真chân 實thật 見kiến 因nhân 依y 處xứ 建kiến 立lập 攝nhiếp 受thọ 因nhân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 由do 欲dục 繫hệ 諸chư 法pháp 無vô 間gian 滅diệt 攝nhiếp 受thọ 故cố 。 境cảnh 界giới 攝nhiếp 受thọ 故cố 。 根căn 攝nhiếp 受thọ 故cố 。 作tác 用dụng 攝nhiếp 受thọ 故cố 。 士sĩ 用dụng 攝nhiếp 受thọ 故cố 。 彼bỉ 諸chư 行hành 轉chuyển 。 如như 欲dục 繫hệ 諸chư 行hành 。 如như 是thị 色sắc 無vô 色sắc 繫hệ 。 諸chư 行hành 亦diệc 爾nhĩ 。 真chân 實thật 見kiến 攝nhiếp 受thọ 故cố 。 餘dư 不bất 繫hệ 諸chư 行hành 轉chuyển 。 是thị 故cố 依y 無vô 間gian 滅diệt 境cảnh 界giới 根căn 作tác 用dụng 士sĩ 用dụng 真chân 實thật 見kiến 依y 處xứ 建kiến 立lập 攝nhiếp 受thọ 因nhân 。

依y 隨tùy 順thuận 因nhân 依y 處xứ 建kiến 立lập 引dẫn 發phát 因nhân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 欲dục 繫hệ 善thiện 法Pháp 能năng 引dẫn 欲dục 繫hệ 諸chư 勝thắng 善thiện 法Pháp 如như 是thị 欲dục 繫hệ 善thiện 法Pháp 能năng 引dẫn 色sắc 無vô 色sắc 繫hệ 諸chư 勝thắng 善thiện 法Pháp 隨tùy 順thuận 彼bỉ 故cố 。 如như 欲dục 繫hệ 善thiện 法Pháp 。 如như 是thị 色sắc 繫hệ 善thiện 法Pháp 能năng 引dẫn 色sắc 繫hệ 諸chư 勝thắng 善thiện 法Pháp 及cập 無vô 色sắc 繫hệ 若nhược 不bất 繫hệ 諸chư 勝thắng 善thiện 法Pháp 。 如như 色sắc 繫hệ 善thiện 法Pháp 。 如như 是thị 無vô 色sắc 繫hệ 善thiện 法Pháp 能năng 引dẫn 無vô 色sắc 繫hệ 諸chư 勝thắng 善thiện 法Pháp 及cập 不bất 繫hệ 善thiện 法Pháp 。 如như 無vô 色sắc 繫hệ 善thiện 法Pháp 。 如như 是thị 不bất 繫hệ 善thiện 法Pháp 能năng 引dẫn 不bất 繫hệ 諸chư 勝thắng 善thiện 法Pháp 及cập 能năng 引dẫn 無vô 為vi 作tác 證chứng 之chi 法pháp 。 又hựu 不bất 善thiện 法Pháp 能năng 引dẫn 勝thắng 不bất 善thiện 法Pháp 。 謂vị 如như 欲dục 貪tham 能năng 引dẫn 瞋sân 癡si 慢mạn 見kiến 疑nghi 身thân 惡ác 行hành 語ngữ 惡ác 行hành 意ý 惡ác 行hành 。 如như 欲dục 貪tham 如như 是thị 瞋sân 癡si 慢mạn 見kiến 疑nghi 。 如như 其kỳ 所sở 應ứng 盡tận 當đương 知tri 。 如như 是thị 無vô 記ký 之chi 法pháp 能năng 引dẫn 善thiện 不bất 善thiện 無vô 記ký 法pháp 。 所sở 謂vị 能năng 持trì 善thiện 不bất 善thiện 無vô 記ký 。 種chủng 子tử 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 又hựu 無vô 記ký 法pháp 能năng 引dẫn 同đồng 類loại 勝thắng 無vô 記ký 法pháp 。 謂vị 諸chư 段đoạn 食thực 能năng 引dẫn 已dĩ 生sanh 有hữu 情tình 。 令linh 住trụ 不bất 壞hoại 。 及cập 能năng 引dẫn 彼bỉ 適thích 悅duyệt 勢thế 力lực 令linh 其kỳ 增tăng 長trưởng 。 隨tùy 順thuận 彼bỉ 故cố 。 是thị 故cố 依y 隨tùy 順thuận 因nhân 依y 處xứ 建kiến 立lập 引dẫn 發phát 因nhân 。

依y 差sai 別biệt 功công 能năng 因nhân 依y 處xứ 建kiến 立lập 定định 別biệt 因nhân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 由do 欲dục 繫hệ 法pháp 自tự 體thể 功công 能năng 。 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 能năng 生sanh 種chủng 種chủng 體thể 差sai 別biệt 法pháp 。 如như 欲dục 繫hệ 法pháp 如như 是thị 色sắc 繫hệ 法pháp 無vô 色sắc 繫hệ 法pháp 及cập 不bất 繫hệ 法pháp 亦diệc 爾nhĩ 。 是thị 故cố 依y 差sai 別biệt 功công 能năng 依y 處xứ 建kiến 立lập 定định 別biệt 因nhân 。 依y 和hòa 合hợp 因nhân 依y 處xứ 建kiến 立lập 同đồng 事sự 因nhân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 要yếu 由do 獲hoạch 得đắc 自tự 生sanh 和hòa 合hợp 故cố 欲dục 繫hệ 法pháp 生sanh 。 如như 欲dục 繫hệ 法pháp 如như 是thị 色sắc 繫hệ 法pháp 無vô 色sắc 繫hệ 法pháp 及cập 不bất 繫hệ 法pháp 亦diệc 爾nhĩ 。 如như 生sanh 和hòa 合hợp 如như 是thị 得đắc 和hòa 合hợp 成thành 立lập 和hòa 合hợp 成thành 辦biện 和hòa 合hợp 作tác 用dụng 和hòa 合hợp 亦diệc 爾nhĩ 。 是thị 故cố 依y 和hòa 合hợp 依y 處xứ 建kiến 立lập 同đồng 事sự 因nhân 。

依y 有hữu 障chướng 礙ngại 因nhân 依y 處xứ 建kiến 立lập 相tương 違vi 因nhân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 若nhược 欲dục 繫hệ 法pháp 將tương 生sanh 時thời 。 若nhược 有hữu 障chướng 礙ngại 現hiện 前tiền 便tiện 不bất 得đắc 起khởi 。 如như 欲dục 繫hệ 法pháp 如như 是thị 色sắc 無vô 色sắc 繫hệ 法pháp 及cập 不bất 繫hệ 法pháp 亦diệc 爾nhĩ 。 如như 為vi 欲dục 生sanh 如như 是thị 為vi 欲dục 得đắc 為vi 欲dục 成thành 立lập 為vi 欲dục 成thành 辦biện 為vi 欲dục 作tác 用dụng 亦diệc 爾nhĩ 。 是thị 故cố 依y 障chướng 礙ngại 依y 處xứ 建kiến 立lập 相tương 違vi 因nhân 。 依y 無vô 障chướng 礙ngại 因nhân 依y 處xứ 建kiến 立lập 不bất 相tương 違vi 因nhân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 若nhược 欲dục 繫hệ 法pháp 將tương 生sanh 時thời 。 若nhược 無vô 障chướng 礙ngại 現hiện 前tiền 便tiện 得đắc 生sanh 起khởi 。 如như 欲dục 繫hệ 法pháp 如như 是thị 色sắc 無vô 色sắc 繫hệ 法pháp 及cập 不bất 繫hệ 法pháp 亦diệc 爾nhĩ 。 如như 生sanh 如như 是thị 得đắc 成thành 立lập 成thành 辦biện 作tác 用dụng 亦diệc 爾nhĩ 。 是thị 故cố 依y 無vô 障chướng 礙ngại 依y 處xứ 建kiến 立lập 不bất 相tương 違vi 因nhân 。

復phục 次thứ 依y 種chủng 子tử 緣duyên 依y 處xứ 建kiến 立lập 因nhân 緣duyên 。 依y 無vô 間gian 滅diệt 緣duyên 依y 處xứ 建kiến 立lập 。 等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 。 依y 境cảnh 界giới 緣duyên 依y 處xứ 建kiến 立lập 所sở 緣duyên 緣duyên 。 依y 所sở 餘dư 緣duyên 依y 處xứ 建kiến 立lập 增tăng 上thượng 緣duyên 。

復phục 次thứ 依y 習tập 氣khí 及cập 隨tùy 順thuận 因nhân 。 依y 處xứ 緣duyên 依y 處xứ 建kiến 立lập 異dị 熟thục 果quả 及cập 等đẳng 流lưu 果quả 。 依y 真chân 實thật 見kiến 因nhân 依y 處xứ 緣duyên 依y 處xứ 建kiến 立lập 離ly 繫hệ 果quả 。 依y 士sĩ 用dụng 因nhân 依y 處xứ 緣duyên 依y 處xứ 建kiến 立lập 士sĩ 用dụng 果quả 。 依y 所sở 餘dư 因nhân 依y 處xứ 緣duyên 依y 處xứ 建kiến 立lập 增tăng 上thượng 果quả 。

復phục 次thứ 順thuận 益ích 義nghĩa 是thị 因nhân 義nghĩa 。 建kiến 立lập 義nghĩa 是thị 緣duyên 義nghĩa 。 成thành 辦biện 義nghĩa 是thị 果quả 義nghĩa 。

復phục 次thứ 建kiến 立lập 因nhân 有hữu 五ngũ 種chủng 相tương/tướng 。 謂vị 能năng 生sanh 因nhân 。 方phương 便tiện 因nhân 。 俱câu 有hữu 因nhân 。 無vô 間gian 滅diệt 因nhân 。 久cửu 遠viễn 滅diệt 因nhân 。 能năng 生sanh 因nhân 者giả 。 謂vị 生sanh 起khởi 因nhân 。 方phương 便tiện 因nhân 者giả 。 謂vị 所sở 餘dư 因nhân 。 俱câu 有hữu 因nhân 者giả 。 謂vị 攝nhiếp 受thọ 因nhân 一nhất 分phần/phân 。 如như 眼nhãn 於ư 眼nhãn 識thức 。 如như 是thị 耳nhĩ 等đẳng 於ư 所sở 餘dư 識thức 。 無vô 間gian 滅diệt 因nhân 者giả 。 謂vị 生sanh 起khởi 因nhân 。 久cửu 遠viễn 滅diệt 因nhân 者giả 。 謂vị 牽khiên 引dẫn 因nhân 。 又hựu 建kiến 立lập 因nhân 有hữu 五ngũ 種chủng 相tương/tướng 。 謂vị 可khả 愛ái 因nhân 。 不bất 可khả 愛ái 因nhân 。 增tăng 長trưởng 因nhân 。 流lưu 轉chuyển 因nhân 。 還hoàn 滅diệt 因nhân 。 又hựu 建kiến 立lập 因nhân 有hữu 七thất 種chủng 相tương/tướng 。 謂vị 無vô 常thường 法pháp 是thị 因nhân 相tương/tướng 。 無vô 有hữu 常thường 法pháp 得đắc 名danh 為vi 因nhân 。 謂vị 若nhược 生sanh 因nhân 若nhược 得đắc 因nhân 。 若nhược 成thành 立lập 因nhân 。 若nhược 成thành 辦biện 因nhân 。 若nhược 作tác 用dụng 因nhân 。 又hựu 無vô 常thường 法pháp 為vi 無vô 常thường 法pháp 因nhân 時thời 。 與dữ 他tha 性tánh 為vi 因nhân 。 非phi 己kỷ 性tánh 。 亦diệc 與dữ 後hậu 自tự 性tánh 為vi 因nhân 。 非phi 即tức 此thử 剎sát 那na 。 又hựu 與dữ 他tha 性tánh 為vi 因nhân 。 及cập 後hậu 自tự 性tánh 為vi 因nhân 時thời 。 必tất 已dĩ 生sanh 未vị 滅diệt 。 非phi 未vị 生sanh 已dĩ 滅diệt 。 又hựu 已dĩ 生sanh 未vị 滅diệt 為vi 因nhân 時thời 。 必tất 得đắc 餘dư 緣duyên 。 非phi 不bất 得đắc 。 又hựu 得đắc 餘dư 緣duyên 時thời 。 必tất 成thành 變biến 異dị 。 非phi 未vị 成thành 變biến 異dị 。 又hựu 成thành 變biến 異dị 時thời 。 必tất 有hữu 功công 能năng 相tương 應ứng 。 非phi 功công 能năng 退thoái 失thất 。 又hựu 功công 能năng 相tương 應ứng 時thời 。 必tất 相tương 稱xứng 隨tùy 順thuận 。 非phi 不bất 相tương 稱xưng 不bất 隨tùy 順thuận 。 如như 是thị 七thất 種chủng 因nhân 相tương/tướng 。 如như 其kỳ 所sở 應ứng 。 建kiến 立lập 應ưng 知tri 。

復phục 次thứ 無vô 為vi 決quyết 擇trạch 今kim 當đương 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

心tâm 所sở 緣duyên 等đẳng 故cố 。 清thanh 淨tịnh 所sở 緣duyên 故cố 。

四tứ 種chủng 離ly 繫hệ 故cố 。 建kiến 立lập 八bát 無vô 為vi 。

論luận 曰viết 。 八bát 種chủng 無vô 為vi 。 如như 攝nhiếp 事sự 品phẩm 已dĩ 說thuyết 。 虛hư 空không 無vô 為vi 。 者giả 由do 心tâm 所sở 緣duyên 境cảnh 。 相tương/tướng 相tương 似tự 故cố 立lập 為vi 常thường 。 非phi 緣duyên 彼bỉ 心tâm 緣duyên 彼bỉ 境cảnh 界giới 有hữu 時thời 變biến 異dị 故cố 。 由do 清thanh 淨tịnh 所sở 緣duyên 。 故cố 建kiến 立lập 真Chân 如Như 。 由do 此thử 真Chân 如Như 如như 清thanh 淨tịnh 時thời 所sở 緣duyên 體thể 相tướng 。 常thường 如như 是thị 住trụ 故cố 。 由do 四tứ 種chủng 離ly 繫hệ 故cố 。 建kiến 立lập 餘dư 四tứ 無vô 為vi 。 謂vị 非phi 擇trạch 滅diệt 等đẳng 四tứ 種chủng 。 離ly 繫hệ 者giả 。 謂vị 緣duyên 差sai 脫thoát 畢tất 竟cánh 離ly 繫hệ 。 簡giản 擇trạch 煩phiền 惱não 究cứu 竟cánh 離ly 繫hệ 。 苦khổ 樂lạc 暫tạm 時thời 離ly 繫hệ 。 心tâm 心tâm 法pháp 暫tạm 時thời 離ly 繫hệ 。 如như 是thị 已dĩ 說thuyết 一nhất 切thiết 決quyết 擇trạch 界giới 事sự 。 決quyết 擇trạch 今kim 當đương 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

三tam 界giới 應ưng 當đương 知tri 。 十thập 二nhị 相tướng 差sai 別biệt 。

所sở 治trị 及cập 能năng 治trị 。 唯duy 能năng 損tổn 伏phục 種chủng 。

論luận 曰viết 。 當đương 知tri 欲dục 色sắc 無vô 色sắc 。 三tam 界giới 有hữu 十thập 二nhị 種chủng 相tương/tướng 差sai 別biệt 。 一nhất 多đa 種chủng 差sai 別biệt 。 此thử 復phục 六lục 種chủng 應ưng 知tri 。 謂vị 多đa 種chủng 所sở 依y 。 多đa 種chủng 相tướng 貌mạo 。 多đa 種chủng 處xứ 所sở 。 多đa 種chủng 境cảnh 界giới 。 多đa 種chủng 煩phiền 惱não 。 多đa 種chủng 作tác 業nghiệp 。 二nhị 趣thú 差sai 別biệt 。 三tam 苦khổ 樂lạc 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 俱câu 行hành 差sai 別biệt 。 四tứ 有hữu 難nạn/nan 無vô 難nạn/nan 差sai 別biệt 。 謂vị 欲dục 界giới 或hoặc 有hữu 難nạn/nan 或hoặc 無vô 難nạn/nan 。 上thượng 二nhị 界giới 唯duy 有hữu 難nạn/nan 少thiểu 功công 能năng 故cố 。 五ngũ 不bất 清thanh 淨tịnh 處xứ 不bất 清thanh 淨tịnh 身thân 等đẳng 差sai 別biệt 。 謂vị 或hoặc 有hữu 處xứ 。 不bất 清thanh 淨tịnh 身thân 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 欲dục 界giới 無vô 難nạn 處xứ 生sanh 。 或hoặc 有hữu 處xứ 清thanh 淨tịnh 非phi 身thân 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 異dị 生sanh 或hoặc 有hữu 處xứ 不bất 清thanh 淨tịnh 身thân 不bất 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 欲dục 界giới 有hữu 難nạn 處xứ 生sanh 。 或hoặc 有hữu 處xứ 清thanh 淨tịnh 身thân 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 已dĩ 見kiến 諦Đế 者giả 。 六lục 受thọ 用dụng 差sai 別biệt 。 謂vị 欲dục 界giới 受thọ 用dụng 外ngoại 門môn 境cảnh 界giới 及cập 受thọ 用dụng 四tứ 食thực 。 上thượng 二nhị 界giới 受thọ 用dụng 內nội 門môn 境cảnh 界giới 及cập 受thọ 用dụng 三tam 食thực 。 七thất 善thiện 根căn 勝thắng 劣liệt 差sai 別biệt 。 八bát 雜tạp 惡ác 行hành 不bất 雜tạp 惡ác 行hành 善thiện 根căn 差sai 別biệt 。 九cửu 麁thô 重trọng 厚hậu 薄bạc 差sai 別biệt 。 十thập 生sanh 差sai 別biệt 。 十thập 一nhất 得đắc 自tự 體thể 差sai 別biệt 。 謂vị 於ư 欲dục 界giới 具cụ 四tứ 種chủng 得đắc 自tự 體thể 。 上thượng 二nhị 界giới 唯duy 有hữu 一nhất 種chủng 。 由do 彼bỉ 界giới 無vô 故cố 。 自tự 害hại 亦diệc 無vô 他tha 害hại 故cố 。 十thập 二nhị 言ngôn 說thuyết 差sai 別biệt 。 謂vị 欲dục 界giới 中trung 具cụ 四tứ 種chủng 言ngôn 說thuyết 。 色sắc 界giới 無vô 覺giác 無vô 推thôi 度độ 故cố 。 無vô 色sắc 界giới 中trung 。 一nhất 切thiết 無vô 有hữu 。 又hựu 此thử 三tam 界giới 能năng 治trị 所sở 治trị 。 差sai 別biệt 應ưng 知tri 。 謂vị 欲dục 界giới 是thị 所sở 治trị 。 色sắc 界giới 是thị 能năng 治trị 。 色sắc 界giới 是thị 所sở 治trị 。 無vô 色sắc 界giới 是thị 能năng 治trị 。 又hựu 下hạ 地địa 是thị 所sở 治trị 。 上thượng 地địa 是thị 能năng 治trị 。 如như 是thị 對đối 治trị 唯duy 損tổn 伏phục 種chủng 。 令linh 其kỳ 微vi 劣liệt 。 非phi 是thị 永vĩnh 害hại 以dĩ 更cánh 生sanh 故cố 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

法Pháp 王Vương 海hải 醎hàm 味vị 。 欲dục 惡ác 趣thú 長trường 壽thọ 。

多đa 世thế 界giới 共cộng 一nhất 。 各các 二nhị 種chủng 因nhân 緣duyên 。

論luận 曰viết 。 何hà 因nhân 緣duyên 故cố 。 焰diễm 魔ma 鬼quỷ 王vương 。 說thuyết 名danh 法Pháp 王Vương 。 謂vị 由do 攝nhiếp 益ích 。 彼bỉ 眾chúng 生sanh 故cố 。 由do 二nhị 種chủng 因nhân 能năng 為vi 攝nhiếp 益ích 。 一nhất 令linh 彼bỉ 憶ức 念niệm 。 前tiền 生sanh 所sở 作tác 。 令linh 自tự 訶ha 厭yếm 先tiên 世thế 惡ác 業nghiệp 故cố 。 二nhị 令linh 於ư 地địa 獄ngục 卒tốt 所sở 不bất 造tạo 餘dư 惡ác 業nghiệp 故cố 。 從tùng 彼bỉ 地địa 獄ngục 速tốc 得đắc 出xuất 離ly 。 何hà 因nhân 緣duyên 故cố 。 諸chư 大đại 海hải 水thủy 。 皆giai 悲bi 醎hàm 味vị 。 謂vị 由do 二nhị 因nhân 故cố 。 一nhất 水thủy 生sanh 眾chúng 生sanh 福phước 力lực 增tăng 上thượng 故cố 。 令linh 餘dư 眾chúng 生sanh 不bất 能năng 趣thú 入nhập 。 二nhị 陸lục 生sanh 眾chúng 生sanh 非phi 福phước 增tăng 上thượng 故cố 。 令linh 彼bỉ 不bất 得đắc 入nhập 取thủ 珍trân 寶bảo 。 何hà 因nhân 緣duyên 故cố 。 於ư 地địa 獄ngục 畜súc 生sanh 。 趣thú 一nhất 分phần/phân 眾chúng 生sanh 壽thọ 量lượng 。 長trường 遠viễn 非phi 於ư 欲dục 界giới 所sở 攝nhiếp 善thiện 趣thú 。 謂vị 惡ác 趣thú 長trường 壽thọ 由do 二nhị 因nhân 故cố 。 一nhất 欲dục 界giới 善thiện 法Pháp 思tư 擇trạch 勵lệ 力lực 方phương 能năng 起khởi 故cố 。 二nhị 諸chư 不bất 善thiện 法pháp 。 不bất 由do 思tư 擇trạch 任nhậm 運vận 起khởi 故cố 。 何hà 因nhân 緣duyên 故cố 。 此thử 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 中trung 。 有hữu 多đa 世thế 界giới 。 乃nãi 至chí 色Sắc 究Cứu 竟Cánh 天Thiên 。 而nhi 同đồng 說thuyết 為vi 一nhất 世thế 界giới 但đãn 至chí 梵Phạm 世Thế 。 謂vị 亦diệc 由do 二nhị 因nhân 故cố 。 一nhất 同đồng 成thành 壞hoại 故cố 。 二nhị 建kiến 立lập 眾chúng 會hội 故cố 。

顯Hiển 揚Dương 聖Thánh 教Giáo 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 八bát