顯Hiển 揚Dương 聖Thánh 教Giáo 論Luận
Quyển 16
無Vô 著Trước 菩Bồ 薩Tát 造Tạo 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch

顯Hiển 揚Dương 聖Thánh 教Giáo 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 六lục

無vô 著trước 菩Bồ 薩Tát 造tạo

三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 成thành 空không 品phẩm 第đệ 六lục 之chi 餘dư 。

論luận 曰viết 。 如như 是thị 空không 理lý 。 依y 修tu 故cố 證chứng 。 云vân 何hà 為vi 修tu 。 頌tụng 曰viết 。

修tu 差sai 別biệt 十thập 八bát 。 或hoặc 有hữu 毒độc 無vô 毒độc 。

對đối 治trị 五ngũ 種chủng 執chấp 。 略lược 二nhị 種chủng 應ưng 知tri 。

論luận 曰viết 。 修tu 相tương/tướng 差sai 別biệt 有hữu 十thập 八bát 種chủng 。

一nhất 聲Thanh 聞Văn 相tương 應ứng 作tác 意ý 修tu 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 是thị 聲Thanh 聞Văn 住trụ 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 性tánh 。 或hoặc 未vị 入nhập 正chánh 性tánh 無vô 生sanh 。 或hoặc 已dĩ 入nhập 正chánh 性tánh 無vô 生sanh 。 唯duy 觀quán 自tự 利lợi 不bất 觀quán 利lợi 他tha 。 依y 安an 立lập 諦đế 作tác 意ý 門môn 入nhập 真Chân 如Như 理lý 。 自tự 內nội 緣duyên 有hữu 分phần/phân 量lượng 法pháp 。 起khởi 厭yếm 離ly 無vô 欲dục 解giải 脫thoát 行hành 。 為vi 盡tận 自tự 愛ái 作tác 意ý 修tu 習tập 。 是thị 名danh 聲Thanh 聞Văn 。 相tương 應ứng 作tác 意ý 修tu 。

二nhị 菩Bồ 薩Tát 作tác 意ý 修tu 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 住trụ 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 性tánh 。 或hoặc 未vị 入nhập 正chánh 性tánh 無vô 生sanh 。 或hoặc 已dĩ 入nhập 正chánh 性tánh 無vô 生sanh 。 觀quán 自tự 他tha 俱câu 利lợi 。 依y 安an 立lập 非phi 安an 立lập 諦đế 作tác 意ý 門môn 入nhập 真Chân 如Như 理lý 。 自tự 內nội 緣duyên 無vô 分phần/phân 量lượng 法pháp 大đại 悲bi 增tăng 上thượng 故cố 起khởi 利lợi 益ích 他tha 攝nhiếp 受thọ 方phương 便tiện 行hành 。 履lý 無vô 上thượng 迹tích 。 因nhân 為vi 盡tận 自tự 他tha 愛ái 作tác 意ý 修tu 習tập 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 作tác 意ý 修tu 。

三tam 影ảnh 像tượng 作tác 意ý 修tu 。 謂vị 或hoặc 思tư 惟duy 有hữu 分phân 別biệt 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 。 品phẩm 三tam 摩ma 地địa 所sở 行hành 。 本bổn 境cảnh 界giới 法pháp 同đồng 分phần/phân 影ảnh 像tượng 。 或hoặc 復phục 思tư 惟duy 無vô 分phân 別biệt 奢xa 摩ma 他tha 品phẩm 三tam 摩ma 地địa 所sở 行hành 。 本bổn 境cảnh 界giới 法pháp 同đồng 分phần/phân 影ảnh 像tượng 。 如như 是thị 修tu 習tập 。 名danh 為vi 影ảnh 像tượng 作tác 意ý 修tu 。

四tứ 事sự 究cứu 竟cánh 作tác 意ý 修tu 。 謂vị 思tư 惟duy 諸chư 法Pháp 。 若nhược 過quá 去khứ 若nhược 未vị 來lai 若nhược 現hiện 在tại 。 若nhược 內nội 若nhược 外ngoại 。 若nhược 麁thô 若nhược 細tế 。 若nhược 遠viễn 若nhược 近cận 。 或hoặc 復phục 思tư 惟duy 諸chư 法Pháp 。 真Chân 如Như 盡tận 諸chư 所sở 有hữu 。 如như 諸chư 所sở 有hữu 如như 是thị 修tu 習tập 。 是thị 名danh 事sự 究cứu 竟cánh 作tác 意ý 修tu 。

五ngũ 事sự 成thành 就tựu 修tu 。 謂vị 已dĩ 證chứng 得đắc 根căn 本bổn 靜tĩnh 慮lự 及cập 世thế 出xuất 世thế 。 三Tam 摩Ma 鉢Bát 底Để 。 如như 是thị 修tu 習tập 。 是thị 名danh 事sự 成thành 就tựu 修tu 。

六lục 得đắc 修tu 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 依y 初sơ 靜tĩnh 慮lự 。 或hoặc 修tu 習tập 無vô 常thường 想tưởng 。 或hoặc 乃nãi 至chí 修tu 習tập 死tử 想tưởng 時thời 。 此thử 人nhân 所sở 有hữu 。 不bất 現hiện 在tại 前tiền 。 所sở 餘dư 善thiện 想tưởng 。 若nhược 自tự 地địa 攝nhiếp 若nhược 下hạ 地địa 攝nhiếp 。 及cập 彼bỉ 所sở 引dẫn 世thế 及cập 出xuất 世thế 。 所sở 有hữu 功công 德đức 。 皆giai 悉tất 修tu 習tập 令linh 其kỳ 轉chuyển 增tăng 。 猛mãnh 利lợi 清thanh 淨tịnh 當đương 得đắc 生sanh 起khởi 。 證chứng 得đắc 彼bỉ 法pháp 。 自tự 在tại 成thành 就tựu 。 是thị 名danh 得đắc 修tu 。

七thất 習tập 修tu 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 現hiện 前tiền 思tư 惟duy 彼bỉ 彼bỉ 諸chư 法pháp 起khởi 無vô 常thường 等đẳng 所sở 有hữu 善thiện 想tưởng 。 及cập 現hiện 修tu 習tập 。 諸chư 餘dư 善thiện 法Pháp 。 如như 是thị 修tu 習tập 。 是thị 名danh 習tập 修tu 。

八bát 除trừ 遣khiển 修tu 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 思tư 惟duy 三tam 摩ma 地địa 所sở 行hành 影ảnh 像tượng 。 相tương/tướng 故cố 除trừ 遣khiển 諸chư 法pháp 根căn 本bổn 性tánh 相tướng 。 令linh 不bất 復phục 現hiện 依y 以dĩ 榍# 出xuất 榍# 道Đạo 理lý 。 猶do 如như 有hữu 人nhân 。 以dĩ 其kỳ 細tế 榍# 除trừ 遣khiển 麁thô 榍# 。 或hoặc 以dĩ 身thân 安an 遣khiển 身thân 麁thô 重trọng 。 如như 前tiền 已dĩ 說thuyết 。 是thị 名danh 除trừ 遣khiển 修tu 。

九cửu 對đối 治trị 修tu 。 謂vị 思tư 惟duy 修tu 習tập 。 厭yếm 壞hoại 對đối 治trị 。 斷đoạn 對đối 治trị 。 持trì 對đối 治trị 。 遠viễn 分phần/phân 對đối 治trị 。 是thị 名danh 對đối 治trị 修tu 。 此thử 中trung 聞văn 思tư 所sở 生sanh 道đạo 是thị 厭yếm 壞hoại 對đối 治trị 。 出xuất 世thế 間gian 道Đạo 。 是thị 斷đoạn 對đối 治trị 。 彼bỉ 果quả 轉chuyển 依y 是thị 持trì 對đối 治trị 。 世thế 間gian 修tu 慧tuệ 道đạo 是thị 遠viễn 分phần/phân 對đối 治trị 。

十thập 身thân 修tu 。 十thập 一nhất 戒giới 修tu 。 十thập 二nhị 心tâm 修tu 。 十thập 三tam 慧tuệ 修tu 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 依y 根căn 防phòng 護hộ 修tu 習tập 三tam 學học 。 當đương 知tri 是thị 名danh 。 身thân 等đẳng 修tu 性tánh 。

十thập 四tứ 少thiểu 分phần 修tu 。 謂vị 思tư 惟duy 諸chư 法Pháp 。 起khởi 無vô 常thường 等đẳng 一nhất 一nhất 善thiện 想tưởng 及cập 修tu 所sở 餘dư 少thiểu 分phần 善thiện 法Pháp 。 是thị 名danh 少thiểu 分phần 修tu 。

十thập 五ngũ 遍biến 行hành 修tu 。 謂vị 思tư 惟duy 一nhất 切thiết 法pháp 。 一nhất 味vị 真Chân 如Như 。 如như 是thị 修tu 習tập 。 名danh 遍biến 行hành 修tu 。

十thập 六lục 有hữu 動động 修tu 。 謂vị 勤cần 方phương 便tiện 修tu 無vô 相tướng 時thời 。 於ư 中trung 間gian 起khởi 諸chư 有hữu 相tương/tướng 修tu 。 是thị 名danh 有hữu 動động 修tu 。

十thập 七thất 功công 行hành 修tu 。 謂vị 勤cần 方phương 便tiện 修tu 無vô 相tướng 時thời 。 由do 功công 用dụng 行hành 無vô 有hữu 間gian 缺khuyết 起khởi 無vô 相tướng 修tu 。 是thị 名danh 功công 行hành 修tu 。

十thập 八bát 成thành 滿mãn 修tu 。 謂vị 或hoặc 依y 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 。 或hoặc 依y 獨Độc 覺Giác 乘thừa 。 或hoặc 依y 大Đại 乘Thừa 。 一nhất 切thiết 依y 已dĩ 轉chuyển 得đắc 一nhất 切thiết 法pháp 自tự 在tại 。 如như 是thị 修tu 習tập 。 是thị 名danh 成thành 滿mãn 修tu 。

如như 是thị 諸chư 修tu 。 略lược 有hữu 二nhị 種chủng 。 謂vị 有hữu 毒độc 修tu 。 無vô 毒độc 修tu 。 我ngã 我ngã 所sở 執chấp 。 雜tạp 不bất 雜tạp 故cố 。

又hựu 此thử 諸chư 修tu 當đương 知tri 對đối 治trị 五ngũ 種chủng 邪tà 執chấp 。 一nhất 眾chúng 生sanh 邪tà 執chấp 。 二nhị 法pháp 邪tà 執chấp 。 三tam 損tổn 減giảm 邪tà 執chấp 。 四tứ 差sai 別biệt 邪tà 執chấp 。 五ngũ 變biến 異dị 邪tà 執chấp 。 眾chúng 生sanh 邪tà 執chấp 者giả 。 謂vị 於ư 諸chư 蘊uẩn 執chấp 有hữu 有hữu 情tình 。 作tác 者giả 受thọ 者giả 。 法pháp 邪tà 執chấp 者giả 。 謂vị 如như 所sở 言ngôn 說thuyết 執chấp 有hữu 色sắc 等đẳng 自tự 體thể 差sai 別biệt 。 損tổn 減giảm 邪tà 執chấp 者giả 。 謂vị 執chấp 諸chư 法pháp 一nhất 切thiết 相tương/tướng 。 無vô 差sai 別biệt 邪tà 執chấp 者giả 。 謂vị 執chấp 諸chư 法pháp 我ngã 無vô 我ngã 等đẳng 有hữu 別biệt 體thể 性tánh 。 變biến 異dị 邪tà 執chấp 者giả 。 謂vị 執chấp 諸chư 法pháp 先tiên 實thật 有hữu 我ngã 後hậu 成thành 無vô 我ngã 。 又hựu 此thử 諸chư 修tu 。 略lược 有hữu 二nhị 種chủng 。 謂vị 世thế 間gian 修tu 。 出xuất 世thế 間gian 修tu 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

修tu 果quả 應ưng 當đương 知tri 。 三tam 菩Bồ 提Đề 功công 德đức 。

依y 止chỉ 轉chuyển 依y 性tánh 。 所sở 作tác 事sự 成thành 就tựu 。

論luận 曰viết 。 因nhân 修tu 空không 故cố 證chứng 得đắc 妙diệu 果Quả 。 謂vị 依y 止chỉ 轉chuyển 依y 證chứng 三tam 菩Bồ 提Đề 。 及cập 得đắc 無vô 諍tranh 願nguyện 智trí 無vô 礙ngại 解giải 等đẳng 。 無vô 量lượng 功công 德đức 。 及cập 所sở 作tác 事sự 。 圓viên 滿mãn 成thành 就tựu 。 謂vị 即tức 轉chuyển 依y 。 究cứu 竟cánh 成thành 滿mãn 。

顯Hiển 揚Dương 聖Thánh 教Giáo 論Luận 成Thành 無Vô 性Tánh 品Phẩm 第đệ 七thất

論luận 曰viết 。 成thành 空không 品phẩm 中trung 已dĩ 成thành 立lập 眾chúng 生sanh 無vô 我ngã 。 非phi 法pháp 無vô 我ngã 。 今kim 為vi 成thành 立lập 法pháp 無vô 我ngã 故cố 說thuyết 成thành 無vô 性tánh 。 頌tụng 曰viết 。

三tam 自tự 性tánh 應ưng 知tri 。 初sơ 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。

次thứ 依y 他tha 起khởi 性tánh 。 最tối 後hậu 圓viên 成thành 實thật 。

論luận 曰viết 。 當đương 知tri 無vô 性tánh 。 不bất 離ly 自tự 性tánh 。 是thị 故cố 先tiên 說thuyết 三tam 自tự 性tánh 義nghĩa 。 如như 是thị 即tức 顯hiển 三tam 種chủng 無vô 性tánh 密mật 意ý 故cố 。 說thuyết 三tam 自tự 性tánh 者giả 。 謂vị 遍biến 計kế 所sở 執chấp 自tự 性tánh 。 依y 他tha 起khởi 自tự 性tánh 。 圓viên 成thành 實thật 自tự 性tánh 。 遍biến 計kế 所sở 執chấp 者giả 。 所sở 謂vị 諸chư 法pháp 。 依y 因nhân 言ngôn 說thuyết 所sở 計kế 自tự 體thể 。 依y 他tha 起khởi 者giả 。 所sở 謂vị 諸chư 法pháp 。 依y 諸chư 因nhân 緣duyên 所sở 生sanh 自tự 體thể 。 圓viên 成thành 實thật 者giả 。 所sở 謂vị 諸chư 法pháp 。 真Chân 如Như 自tự 體thể 。 頌tụng 曰viết 。

三tam 無vô 性tánh 應ưng 知tri 。 不bất 離ly 三tam 自tự 性tánh 。

由do 相tương/tướng 無vô 生sanh 無vô 。 及cập 勝thắng 義nghĩa 無vô 性tánh 。

論luận 曰viết 。 如như 是thị 三tam 種chủng 自tự 性tánh 。 當đương 知tri 由do 三tam 無vô 自tự 性tánh 故cố 。 說thuyết 三tam 無vô 性tánh 。 一nhất 相tương/tướng 無vô 性tánh 。 謂vị 遍biến 計kế 所sở 執chấp 自tự 性tánh 。 由do 此thử 自tự 性tánh 體thể 相tướng 無vô 故cố 。 二nhị 生sanh 無vô 性tánh 。 謂vị 依y 他tha 起khởi 自tự 性tánh 。 由do 此thử 自tự 性tánh 緣duyên 力lực 所sở 生sanh 非phi 自tự 然nhiên 生sanh 故cố 。 三tam 勝thắng 義nghĩa 無vô 性tánh 。 謂vị 圓viên 成thành 實thật 自tự 性tánh 。 由do 此thử 自tự 性tánh 體thể 是thị 勝thắng 義nghĩa 。 又hựu 是thị 諸chư 法pháp 無vô 性tánh 。 故cố 已dĩ 說thuyết 三tam 種chủng 自tự 性tánh 。 及cập 三tam 無vô 性tánh 相tướng 。 今kim 當đương 顯hiển 示thị 成thành 立lập 道Đạo 理lý 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 皆giai 無vô 自tự 體thể 相tướng 。 頌tụng 曰viết 。

非phi 五ngũ 事sự 所sở 攝nhiếp 。 此thử 外ngoại 更cánh 無vô 有hữu 。

由do 名danh 於ư 義nghĩa 轉chuyển 。 二nhị 更cánh 互hỗ 為vi 客khách 。

論luận 曰viết 。 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 自tự 相tương/tướng 是thị 無vô 。

何hà 以dĩ 故cố 。 五ngũ 事sự 所sở 不bất 攝nhiếp 故cố 。 除trừ 五ngũ 事sự 外ngoại 。 更cánh 無vô 所sở 有hữu 。 何hà 等đẳng 為vi 五ngũ 。

一nhất 相tương/tướng 二nhị 名danh 三tam 分phân 別biệt 四tứ 真Chân 如Như 五ngũ 正chánh 智trí 。 問vấn 若nhược 遍biến 計kế 所sở 執chấp 相tướng 。 無vô 有hữu 自tự 體thể 。 云vân 何hà 能năng 起khởi 。 遍biến 計kế 執chấp 耶da 。 答đáp 由do 名danh 於ư 義nghĩa 轉chuyển 故cố 。 謂vị 隨tùy 彼bỉ 假giả 名danh 於ư 義nghĩa 流lưu 轉chuyển 。 世thế 間gian 愚ngu 夫phu 執chấp 有hữu 名danh 義nghĩa 決quyết 定định 相tương 稱xứng 真chân 實thật 自tự 性tánh 。 問vấn 云vân 何hà 應ưng 知tri 。 此thử 是thị 邪tà 執chấp 。 答đáp 以dĩ 二nhị 更cánh 互hỗ 為vi 客khách 故cố 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 以dĩ 名danh 於ư 義nghĩa 非phi 稱xưng 體thể 故cố 。 說thuyết 之chi 為vi 客khách 。 義nghĩa 亦diệc 如như 名danh 無vô 所sở 有hữu 故cố 。 說thuyết 之chi 為vi 客khách 。 云vân 何hà 知tri 然nhiên 。 頌tụng 曰viết 。

於ư 名danh 前tiền 無vô 覺giác 。 多đa 名danh 及cập 不bất 定định 。

於ư 有hữu 義nghĩa 無vô 義nghĩa 。 轉chuyển 非phi 理lý 義nghĩa 成thành 。

論luận 曰viết 。 若nhược 義nghĩa 自tự 體thể 如như 名danh 有hữu 者giả 未vị 得đắc 名danh 前tiền 。 此thử 覺giác 於ư 義nghĩa 應ưng 先tiên 已dĩ 有hữu 。 又hựu 名danh 多đa 故cố 。 一nhất 義nghĩa 應ưng 有hữu 多đa 種chủng 自tự 體thể 又hựu 名danh 不bất 定định 故cố 。 義nghĩa 之chi 自tự 體thể 亦diệc 應ưng 不bất 定định 。

何hà 以dĩ 故cố 。 即tức 此thử 一nhất 名danh 於ư 所sở 餘dư 義nghĩa 亦diệc 施thi 設thiết 故cố 。 又hựu 復phục 此thử 名danh 為vi 於ư 有hữu 義nghĩa 轉chuyển 為vi 於ư 無vô 義nghĩa 轉chuyển 耶da 。 若nhược 於ư 有hữu 義nghĩa 轉chuyển 者giả 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。 即tức 前tiền 所sở 說thuyết 三tam 因nhân 緣duyên 故cố 。 若nhược 於ư 無vô 義nghĩa 轉chuyển 者giả 。 即tức 前tiền 所sở 說thuyết 二nhị 互hỗ 為vi 客khách 。 道Đạo 理lý 成thành 就tựu 。

復phục 次thứ 若nhược 執chấp 義nghĩa 是thị 實thật 有hữu 。 由do 名danh 顯hiển 了liễu 如như 燈đăng 照chiếu 色sắc 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。

何hà 以dĩ 故cố 。 頌tụng 曰viết 。

取thủ 已dĩ 立lập 名danh 故cố 。 餘dư 即tức 不bất 能năng 取thủ 。

如như 眾chúng 生sanh 邪tà 執chấp 。 增tăng 益ích 為vi 顛điên 倒đảo 。

論luận 曰viết 。 先tiên 取thủ 義nghĩa 已dĩ 。 然nhiên 後hậu 立lập 名danh 。 非phi 未vị 取thủ 義nghĩa 能năng 立lập 名danh 字tự 。 已dĩ 取thủ 得đắc 義nghĩa 復phục 須tu 顯hiển 了liễu 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。 又hựu 即tức 由do 此thử 名danh 。 餘dư 未vị 解giải 者giả 不bất 取thủ 得đắc 義nghĩa 。 燈đăng 照chiếu 了liễu 物vật 。 即tức 不bất 如như 是thị 。 非phi 由do 此thử 燈đăng 餘dư 不bất 能năng 取thủ 所sở 照chiếu 了liễu 物vật 。 又hựu 不bất 應ưng 執chấp 義nghĩa 異dị 名danh 異dị 。 由do 唯duy 依y 名danh 起khởi 義nghĩa 執chấp 故cố 。 譬thí 如như 唯duy 有hữu 諸chư 行hành 無vô 始thỉ 流lưu 轉chuyển 。 自tự 性tánh 異dị 生sanh 。 數số 習tập 力lực 故cố 於ư 自tự 他tha 相tương 續tục 起khởi 眾chúng 生sanh 邪tà 執chấp 。 如như 是thị 於ư 長trường 夜dạ 中trung 。 串xuyến 習tập 言ngôn 說thuyết 熏huân 修tu 心tâm 故cố 。 由do 此thử 方phương 便tiện 。 起khởi 妄vọng 遍biến 計kế 執chấp 有hữu 諸chư 法pháp 。 此thử 法pháp 邪tà 執chấp 猶do 如như 眾chúng 生sanh 。 妄vọng 增tăng 益ích 故cố 。 當đương 知tri 顛điên 倒đảo 。 如như 是thị 顛điên 倒đảo 云vân 何hà 與dữ 雜tạp 染nhiễm 法pháp 。 展triển 轉chuyển 生sanh 起khởi 。 頌tụng 曰viết 。

由do 熏huân 起khởi 依y 他tha 。 依y 此thử 生sanh 顛điên 倒đảo 。

如như 是thị 互hỗ 為vi 緣duyên 。 展triển 轉chuyển 生sanh 相tương 續tục 。

論luận 曰viết 。 由do 此thử 顛điên 倒đảo 。 熏huân 習tập 力lực 故cố 。 後hậu 依y 他tha 果quả 自tự 性tánh 得đắc 生sanh 。 又hựu 依y 此thử 果quả 後hậu 時thời 復phục 生sanh 。 法pháp 執chấp 顛điên 倒đảo 。 如như 是thị 二nhị 法Pháp 。 更cánh 互hỗ 為vi 緣duyên 。 生sanh 死tử 展triển 轉chuyển 。 相tương 續tục 不bất 斷đoạn 。 已dĩ 說thuyết 成thành 立lập 道Đạo 理lý 。 今kim 當đương 顯hiển 示thị 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 自tự 性tánh 差sai 別biệt 。 頌tụng 曰viết 。

自tự 性tánh 與dữ 差sai 別biệt 。 有hữu 覺giác 悟ngộ 隨tùy 眠miên 。

加gia 行hành 名danh 遍biến 計kế 。 又hựu 當đương 知tri 五ngũ 種chủng 。

論luận 曰viết 。 由do 有hữu 六lục 種chủng 遍biến 計kế 差sai 別biệt 故cố 。 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 自tự 性tánh 亦diệc 有hữu 六lục 種chủng 。 何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 六lục 種chủng 遍biến 計kế 。 一nhất 自tự 性tánh 遍biến 計kế 。 謂vị 遍biến 計kế 色sắc 等đẳng 實thật 有hữu 自tự 相tương/tướng 。 二nhị 差sai 別biệt 遍biến 計kế 。 謂vị 遍biến 計kế 色sắc 等đẳng 決quyết 定định 實thật 有hữu 。 有hữu 色sắc 無vô 色sắc 。 有hữu 見kiến 無vô 見kiến 等đẳng 諸chư 差sai 別biệt 相tương/tướng 。 三tam 覺giác 悟ngộ 遍biến 計kế 。 謂vị 善thiện 名danh 言ngôn 者giả 所sở 有hữu 遍biến 計kế 。 四tứ 隨tùy 眠miên 遍biến 計kế 。 謂vị 不bất 善thiện 名danh 言ngôn 者giả 所sở 有hữu 遍biến 計kế 。 五ngũ 加gia 行hành 遍biến 計kế 。 此thử 復phục 五ngũ 種chủng 。 一nhất 貪tham 愛ái 加gia 行hành 。 二nhị 瞋sân 恚khuể 加gia 行hành 。 三tam 合hợp 會hội 加gia 行hành 。 四tứ 別biệt 離ly 加gia 行hành 。 五ngũ 隨tùy 捨xả 加gia 行hành 。 六lục 名danh 遍biến 計kế 。 此thử 復phục 二nhị 種chủng 。 一nhất 文văn 字tự 所sở 起khởi 。 二nhị 非phi 文văn 字tự 所sở 起khởi 。 非phi 文văn 字tự 所sở 起khởi 者giả 。 如như 有hữu 計kế 執chấp 。 此thử 為vi 何hà 物vật 。 云vân 何hà 此thử 物vật 。 此thử 物vật 是thị 何hà 。 此thử 物vật 云vân 何hà 。 文văn 字tự 所sở 起khởi 者giả 。 如như 有hữu 計kế 執chấp 。 此thử 為vi 此thử 物vật 。 此thử 物vật 如như 是thị 。 或hoặc 色sắc 或hoặc 乃nãi 至chí 識thức 。 或hoặc 有hữu 為vi 或hoặc 無vô 為vi 。 或hoặc 常thường 或hoặc 無vô 常thường 。 或hoặc 善thiện 或hoặc 不bất 善thiện 或hoặc 無vô 記ký 如như 是thị 等đẳng 。

復phục 次thứ 遍biến 計kế 所sở 執chấp 自tự 性tánh 。 當đương 知tri 復phục 由do 五ngũ 種chủng 遍biến 計kế 。 何hà 等đẳng 為vi 五ngũ 。

一nhất 依y 名danh 遍biến 計kế 。 義nghĩa 自tự 性tánh 。 二nhị 依y 義nghĩa 遍biến 計kế 。 名danh 自tự 性tánh 。 三tam 依y 名danh 遍biến 計kế 。 名danh 自tự 性tánh 。 四tứ 依y 義nghĩa 遍biến 計kế 。 義nghĩa 自tự 性tánh 。 五ngũ 依y 二nhị 遍biến 計kế 。 二nhị 自tự 性tánh 。 依y 名danh 遍biến 計kế 。 義nghĩa 自tự 性tánh 者giả 。 如như 有hữu 計kế 執chấp 。 此thử 物vật 既ký 名danh 為vi 色sắc 。 必tất 應ưng 定định 有hữu 色sắc 體thể 真chân 實thật 。 此thử 物vật 既ký 名danh 為vi 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 必tất 應ưng 定định 有hữu 受thọ 想tưởng 行hành 。 識thức 體thể 性tánh 真chân 實thật 。 依y 義nghĩa 遍biến 計kế 。 名danh 自tự 性tánh 者giả 。 如như 有hữu 計kế 執chấp 。 此thử 物vật 名danh 色sắc 。 為vi 不bất 名danh 色sắc 。 此thử 物vật 名danh 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 為vi 不bất 名danh 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 依y 名danh 遍biến 計kế 。 名danh 自tự 性tánh 者giả 。 如như 有hữu 計kế 執chấp 。 不bất 了liễu 物vật 體thể 但đãn 知tri 種chủng 種chủng 分phân 別biệt 色sắc 名danh 。 不bất 了liễu 物vật 體thể 但đãn 知tri 種chủng 種chủng 分phân 別biệt 。 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 名danh 依y 義nghĩa 遍biến 計kế 。 義nghĩa 自tự 性tánh 者giả 。 如như 有hữu 計kế 執chấp 。 不bất 了liễu 色sắc 名danh 但đãn 於ư 色sắc 體thể 。 種chủng 種chủng 分phân 別biệt 。 不bất 了liễu 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 名danh 但đãn 於ư 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 體thể 性tánh 種chủng 種chủng 分phân 別biệt 。 依y 二nhị 遍biến 計kế 。 二nhị 自tự 性tánh 者giả 。 如như 有hữu 計kế 執chấp 。 此thử 物vật 是thị 色sắc 體thể 性tánh 。 名danh 之chi 為vi 色sắc 。 此thử 物vật 是thị 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 體thể 性tánh 。 名danh 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 已dĩ 說thuyết 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 自tự 性tánh 差sai 別biệt 。 此thử 遍biến 計kế 執chấp 由do 妄vọng 分phân 別biệt 故cố 生sanh 。 此thử 分phân 別biệt 差sai 別biệt 今kim 當đương 更cánh 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

分phân 別biệt 有hữu 八bát 種chủng 。 能năng 生sanh 於ư 三tam 事sự 。

分phân 別biệt 體thể 應ưng 知tri 。 二nhị 界giới 心tâm 心tâm 法pháp 。

論luận 曰viết 。 八bát 種chủng 分phân 別biệt 能năng 生sanh 三tam 事sự 。 何hà 等đẳng 為vi 三tam 。

一nhất 分phân 別biệt 戲hí 論luận 所sở 依y 緣duyên 事sự 。 二nhị 見kiến 我ngã 慢mạn 事sự 。 三tam 貪tham 愛ái 等đẳng 事sự 。

八bát 種chủng 分phân 別biệt 者giả 。 一nhất 自tự 性tánh 分phân 別biệt 。 謂vị 於ư 色sắc 等đẳng 想tưởng 事sự 分phân 別biệt 色sắc 等đẳng 所sở 有hữu 自tự 性tánh 。 二nhị 差sai 別biệt 分phân 別biệt 。 謂vị 即tức 於ư 色sắc 等đẳng 想tưởng 事sự 。 起khởi 諸chư 分phân 別biệt 。 此thử 有hữu 色sắc 此thử 無vô 色sắc 。 此thử 有hữu 見kiến 此thử 無vô 見kiến 。 此thử 有hữu 對đối 此thử 無vô 對đối 。 如như 是thị 等đẳng 無vô 量lượng 差sai 別biệt 。 以dĩ 自tự 性tánh 分phân 別biệt 為vi 依y 處xứ 故cố 。 分phân 別biệt 種chủng 種chủng 。 差sai 別biệt 之chi 義nghĩa 。 三tam 總tổng 執chấp 分phân 別biệt 。 謂vị 即tức 於ư 色sắc 等đẳng 想tưởng 事sự 所sở 立lập 我ngã 及cập 有hữu 情tình 。 命mạng 者giả 生sanh 者giả 等đẳng 。 假giả 想tưởng 施thi 設thiết 所sở 引dẫn 分phân 別biệt 。 由do 於ư 積tích 聚tụ 多đa 法pháp 總tổng 執chấp 為vi 因nhân 分phân 別biệt 轉chuyển 故cố 。 又hựu 於ư 舍xá 軍quân 林lâm 等đẳng 及cập 於ư 飲ẩm 食thực 衣y 乘thừa 等đẳng 想tưởng 事sự 。 所sở 立lập 舍xá 等đẳng 假giả 想tưởng 施thi 設thiết 所sở 引dẫn 尋tầm 思tư 。 四tứ 我ngã 分phân 別biệt 。 謂vị 若nhược 事sự 有hữu 漏lậu 有hữu 取thủ 。 長trường 時thời 數số 習tập 我ngã 執chấp 所sở 聚tụ 。 由do 數số 習tập 邪tà 執chấp 自tự 見kiến 處xứ 事sự 為vi 緣duyên 所sở 起khởi 。 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 五ngũ 我ngã 所sở 分phân 別biệt 。 謂vị 若nhược 事sự 有hữu 漏lậu 有hữu 取thủ 。 長trường 時thời 數số 習tập 我ngã 所sở 執chấp 所sở 聚tụ 。 由do 數số 習tập 邪tà 執chấp 自tự 見kiến 處xứ 事sự 為vi 緣duyên 所sở 起khởi 。 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 六lục 愛ái 分phân 別biệt 。 謂vị 緣duyên 淨tịnh 妙diệu 可khả 意ý 事sự 境cảnh 分phân 別biệt 。 七thất 不bất 愛ái 分phân 別biệt 。 謂vị 緣duyên 不bất 淨tịnh 妙diệu 不bất 可khả 意ý 事sự 境cảnh 分phân 別biệt 。 八bát 愛ái 不bất 愛ái 俱câu 相tương 違vi 分phân 別biệt 。 謂vị 緣duyên 淨tịnh 不bất 淨tịnh 可khả 意ý 不bất 可khả 意ý 。 俱câu 離ly 事sự 境cảnh 分phân 別biệt 。

如như 是thị 略lược 說thuyết 有hữu 二nhị 種chủng 。 謂vị 分phân 別biệt 自tự 體thể 。 及cập 分phân 別biệt 所sở 依y 所sở 緣duyên 事sự 。 此thử 中trung 自tự 性tánh 分phân 別biệt 。 差sai 別biệt 分phân 別biệt 。 總tổng 執chấp 分phân 別biệt 。 此thử 三tam 分phân 別biệt 能năng 生sanh 分phân 別biệt 戲hí 論luận 所sở 依y 事sự 。 分phân 別biệt 戲hí 論luận 所sở 緣duyên 事sự 。 謂vị 色sắc 等đẳng 想tưởng 事sự 為vi 依y 緣duyên 故cố 。 名danh 想tưởng 言ngôn 說thuyết 所sở 攝nhiếp 名danh 想tưởng 言ngôn 說thuyết 所sở 顯hiển 分phân 別biệt 戲hí 論luận 。 即tức 於ư 此thử 事sự 分phân 別biệt 計kế 度độ 。 無vô 量lượng 種chủng 種chủng 。 眾chúng 多đa 差sai 別biệt 。 此thử 中trung 我ngã 分phân 別biệt 。 我ngã 所sở 分phân 別biệt 。 此thử 二nhị 分phần 別biệt 能năng 生sanh 餘dư 見kiến 根căn 本bổn 及cập 慢mạn 根căn 本bổn 身thân 見kiến 及cập 能năng 生sanh 餘dư 慢mạn 根căn 本bổn 我ngã 慢mạn 。 此thử 中trung 愛ái 分phân 別biệt 。 不bất 愛ái 分phân 別biệt 。 俱câu 相tương 違vi 分phân 別biệt 。 如như 其kỳ 所sở 應ứng 。 生sanh 貪tham 瞋sân 癡si 。 是thị 故cố 如như 是thị 八bát 種chủng 。 分phân 別biệt 為vi 起khởi 此thử 三tam 種chủng 事sự 。 若nhược 欲dục 略lược 說thuyết 分phân 別biệt 體thể 性tánh 。 所sở 謂vị 三tam 界giới 諸chư 心tâm 心tâm 法pháp 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

由do 二nhị 縛phược 所sở 縛phược 。 堅kiên 執chấp 二nhị 自tự 性tánh 。

故cố 二nhị 縛phược 解giải 脫thoát 。 正chánh 無vô 得đắc 無vô 見kiến 。

論luận 曰viết 。 起khởi 前tiền 所sở 說thuyết 諸chư 分phân 別biệt 時thời 。 即tức 為vi 二nhị 縛phược 所sở 縛phược 。 所sở 謂vị 相tướng 縛phược 。 及cập 麁thô 重trọng 縛phược 。 由do 此thử 二nhị 縛phược 執chấp 二nhị 自tự 性tánh 。 謂vị 執chấp 依y 他tha 起khởi 自tự 性tánh 。 及cập 遍biến 計kế 所sở 執chấp 自tự 性tánh 。 是thị 故cố 解giải 脫thoát 二nhị 種chủng 縛phược 已dĩ 。 於ư 二nhị 自tự 性tánh 正chánh 無vô 所sở 得đắc 及cập 無vô 所sở 見kiến 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 由do 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 自tự 性tánh 畢tất 竟cánh 無vô 故cố 。 不bất 可khả 得đắc 依y 他tha 起khởi 自tự 性tánh 。 雖tuy 復phục 是thị 有hữu 不bất 取thủ 相tướng 故cố 無vô 所sở 見kiến 。 如như 是thị 成thành 立lập 。 遍biến 計kế 所sở 執chấp 自tự 性tánh 已dĩ 。 為vi 欲dục 成thành 立lập 依y 他tha 起khởi 自tự 性tánh 故cố 。 當đương 說thuyết 成thành 立lập 道Đạo 理lý 。 頌tụng 曰viết 。

假giả 有hữu 所sở 依y 因nhân 。 若nhược 異dị 壞hoại 二nhị 種chủng 。

雜tạp 染nhiễm 可khả 得đắc 故cố 。 當đương 知tri 依y 他tha 有hữu 。

論luận 曰viết 。 不bất 應ưng 宣tuyên 說thuyết 諸chư 法Pháp 。 唯duy 是thị 假giả 有hữu 。 何hà 以dĩ 故cố 假giả 法pháp 必tất 有hữu 所sở 依y 因nhân 故cố 。 非phi 無vô 實thật 物vật 假giả 法pháp 成thành 立lập 。 若nhược 異dị 此thử 者giả 。 無vô 實thật 物vật 故cố 假giả 亦diệc 是thị 無vô 。 即tức 應ưng 破phá 壞hoại 二nhị 法pháp 。 二nhị 法pháp 壞hoại 故cố 。 雜tạp 染nhiễm 之chi 法pháp 應ưng 不bất 可khả 得đắc 。 由do 雜tạp 染nhiễm 法pháp 。 現hiện 可khả 得đắc 故cố 。 當đương 知tri 必tất 有hữu 。 依y 他tha 起khởi 自tự 性tánh 。

復phục 次thứ 此thử 依y 他tha 起khởi 自tự 性tánh 。 有hữu 何hà 相tướng 貌mạo 。 頌tụng 曰viết 。

相tương/tướng 麁thô 重trọng 為vi 體thể 。 此thử 更cánh 互hỗ 緣duyên 生sanh 。

非phi 自tự 然nhiên 是thị 有hữu 。 故cố 說thuyết 生sanh 無vô 性tánh 。

論luận 曰viết 。 此thử 依y 他tha 起khởi 自tự 性tánh 。 以dĩ 相tương 及cập 麁thô 重trọng 為vi 體thể 。 云vân 何hà 說thuyết 為vi 依y 他tha 起khởi 。 由do 此thử 二nhị 種chủng 更cánh 互hỗ 為vi 緣duyên 。 而nhi 得đắc 生sanh 故cố 。 謂vị 相tương/tướng 為vi 緣duyên 起khởi 於ư 麁thô 重trọng 。 麁thô 重trọng 為vi 緣duyên 又hựu 能năng 生sanh 相tương/tướng 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 故cố 名danh 生sanh 無vô 性tánh 。 謂vị 緣duyên 力lực 所sở 生sanh 非phi 自tự 然nhiên 有hữu 故cố 。

復phục 次thứ 此thử 依y 他tha 起khởi 自tự 性tánh 。 為vi 決quyết 定định 有hữu 為vi 決quyết 定định 無vô 。 頌tụng 曰viết 。

非phi 決quyết 定định 有hữu 無vô 。 一nhất 切thiết 種chủng 皆giai 許hứa 。

通thông 假giả 實thật 二nhị 性tánh 。 世thế 俗tục 說thuyết 為vi 有hữu 。

論luận 曰viết 。 依y 他tha 起khởi 自tự 性tánh 。 非phi 如như 施thi 設thiết 決quyết 定định 是thị 有hữu 。 亦diệc 非phi 一nhất 切thiết 。 決quyết 定định 是thị 無vô 。 故cố 一nhất 切thiết 種chủng 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 然nhiên 許hứa 一nhất 切thiết 種chủng 皆giai 可khả 言ngôn 說thuyết 。 謂vị 若nhược 有hữu 若nhược 無vô 。 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 問vấn 此thử 依y 他tha 起khởi 自tự 性tánh 。 為vi 是thị 實thật 有hữu 為vi 是thị 假giả 有hữu 。 答đáp 應ưng 知tri 此thử 性tánh 通thông 假giả 實thật 有hữu 。 問vấn 為vi 由do 世thế 俗tục 故cố 有hữu 。 為vi 由do 勝thắng 義nghĩa 故cố 有hữu 。 答đáp 當đương 知tri 由do 世thế 俗tục 故cố 說thuyết 之chi 為vi 有hữu 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

宣tuyên 說thuyết 我ngã 法pháp 用dụng 。 皆giai 名danh 為vi 世thế 俗tục 。

當đương 知tri 勝thắng 義nghĩa 諦đế 。 謂vị 七thất 種chủng 真Chân 如Như 。

論luận 曰viết 。 世thế 俗tục 諦đế 者giả 。 當đương 知tri 宣tuyên 說thuyết 。 我ngã 法pháp 作tác 用dụng 已dĩ 。 如như 攝nhiếp 淨tịnh 義nghĩa 品phẩm 中trung 說thuyết 。 勝thắng 義nghĩa 諦đế 者giả 。 謂vị 七thất 種chủng 真Chân 如Như 。 已dĩ 如như 攝nhiếp 事sự 品phẩm 中trung 說thuyết 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

圓viên 成thành 實thật 自tự 性tánh 。 二nhị 最tối 勝thắng 智trí 義nghĩa 。

無vô 有hữu 諸chư 戲hí 論luận 。 遠viễn 離ly 一nhất 異dị 性tánh 。

論luận 曰viết 。 此thử 勝thắng 義nghĩa 諦đế 。 當đương 知tri 即tức 是thị 。 圓viên 成thành 實thật 自tự 性tánh 。 問vấn 何hà 因nhân 緣duyên 故cố 。 七thất 種chủng 真Chân 如Như 名danh 勝thắng 義nghĩa 諦đế 。 答đáp 由do 是thị 二nhị 最tối 勝thắng 智trí 所sở 行hành 故cố 。 謂vị 出xuất 世thế 間gian 智trí 。 及cập 此thử 後hậu 得đắc 世thế 間gian 智trí 。 由do 此thử 勝thắng 義nghĩa 。 無vô 戲hí 論luận 故cố 。 非phi 餘dư 智trí 境cảnh 。 又hựu 此thử 勝thắng 義nghĩa 。 無vô 戲hí 論luận 故cố 。 於ư 有hữu 相tương/tướng 法pháp 離ly 一nhất 異dị 性tánh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 由do 此thử 真Chân 如Như 於ư 有hữu 相tương/tướng 法pháp 不bất 可khả 說thuyết 異dị 亦diệc 非phi 不bất 異dị 故cố 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

清thanh 淨tịnh 之chi 所sở 緣duyên 。 常thường 無vô 有hữu 變biến 異dị 。

善thiện 性tánh 及cập 樂nhạo/nhạc/lạc 性tánh 。 一nhất 切thiết 皆giai 成thành 就tựu 。

論luận 曰viết 。 由do 勝thắng 義nghĩa 諦đế 離ly 一nhất 異dị 性tánh 故cố 。 當đương 知tri 即tức 是thị 。 清thanh 淨tịnh 所sở 緣duyên 性tánh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 由do 緣duyên 此thử 境cảnh 得đắc 心tâm 清thanh 淨tịnh 故cố 。 當đương 知tri 亦diệc 是thị 常thường 。 於ư 一nhất 切thiết 時thời 。 性tánh 無vô 變biến 異dị 故cố 。 又hựu 由do 清thanh 淨tịnh 所sở 緣duyên 故cố 。 當đương 知tri 是thị 善thiện 。 以dĩ 是thị 常thường 故cố 。 當đương 知tri 是thị 樂lạc 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

實thật 勝thắng 義nghĩa 無vô 性tánh 。 戲hí 論luận 我ngã 無vô 故cố 。

依y 他tha 無vô 彼bỉ 相tương/tướng 。 此thử 勝thắng 義nghĩa 無vô 性tánh 。

論luận 曰viết 。 圓viên 成thành 實thật 自tự 性tánh 。 由do 勝thắng 義nghĩa 無vô 性tánh 故cố 說thuyết 為vi 無vô 性tánh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 由do 此thử 自tự 性tánh 即tức 是thị 勝thắng 義nghĩa 亦diệc 是thị 無vô 性tánh 。 由do 無vô 戲hí 論luận 我ngã 法pháp 性tánh 故cố 。 是thị 故cố 圓viên 成thành 實thật 自tự 性tánh 。 是thị 勝thắng 義nghĩa 故cố 。 及cập 無vô 戲hí 論luận 性tánh 故cố 。 說thuyết 為vi 勝thắng 義nghĩa 無vô 性tánh 。 應ưng 知tri 於ư 依y 他tha 起khởi 自tự 性tánh 。 由do 異dị 相tướng 故cố 。 亦diệc 得đắc 建kiến 立lập 為vi 勝thắng 義nghĩa 無vô 性tánh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 由do 無vô 勝thắng 義nghĩa 性tánh 故cố 。

復phục 次thứ 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 有hữu 五ngũ 種chủng 相tương/tướng 。 謂vị 能năng 詮thuyên 相tương/tướng 。 所sở 詮thuyên 相tương/tướng 。 此thử 二nhị 相tương/tướng 屬thuộc 相tương/tướng 。 執chấp 著trước 相tương/tướng 。 不bất 執chấp 著trước 相tương/tướng 。 又hựu 有hữu 三tam 相tương/tướng 。 謂vị 遍biến 計kế 所sở 執chấp 相tương/tướng 。 依y 他tha 起khởi 相tướng 。 圓viên 成thành 實thật 相tướng 。 為vi 五ngũ 攝nhiếp 三tam 。 為vi 三tam 攝nhiếp 五ngũ 耶da 。 頌tụng 曰viết 。

依y 三tam 相tương 應ứng 知tri 。 建kiến 立lập 五ngũ 種chủng 相tương/tướng 。

彼bỉ 如như 其kỳ 所sở 應ứng 。 別biệt 別biệt 有hữu 五ngũ 業nghiệp 。

論luận 曰viết 。 當đương 知tri 依y 三tam 自tự 相tương/tướng 建kiến 立lập 五ngũ 相tương/tướng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 初sơ 及cập 第đệ 二nhị 依y 三tam 自tự 相tương/tướng 。 第đệ 三tam 依y 遍biến 計kế 所sở 執chấp 相tướng 。 第đệ 四tứ 依y 依y 他tha 起khởi 相tướng 。 第đệ 五ngũ 依y 圓viên 成thành 實thật 相tướng 。 又hựu 三tam 自tự 性tánh 一nhất 一nhất 各các 有hữu 五ngũ 業nghiệp 。 已dĩ 如như 攝nhiếp 淨tịnh 義nghĩa 品phẩm 中trung 說thuyết 。

復phục 次thứ 前tiền 成thành 空không 品phẩm 所sở 遮già 眾chúng 生sanh 執chấp 。 今kim 此thử 品phẩm 中trung 所sở 遮già 法pháp 執chấp 。 此thử 二nhị 種chủng 執chấp 誰thùy 從tùng 誰thùy 生sanh 。 頌tụng 曰viết 。

法pháp 執chấp 故cố 愚ngu 夫phu 。 起khởi 彼bỉ 眾chúng 生sanh 執chấp 。

彼bỉ 除trừ 覺giác 法pháp 性tánh 。 覺giác 法pháp 我ngã 執chấp 斷đoạn 。

論luận 曰viết 。 由do 法pháp 執chấp 故cố 世thế 間gian 愚ngu 夫phu 起khởi 眾chúng 生sanh 執chấp 。 除trừ 眾chúng 生sanh 執chấp 現hiện 起khởi 纏triền 故cố 覺giác 法pháp 實thật 性tánh 。 覺giác 法pháp 性tánh 故cố 法pháp 執chấp 永vĩnh 斷đoạn 。 法pháp 執chấp 斷đoạn 時thời 當đương 知tri 亦diệc 斷đoạn 眾chúng 生sanh 執chấp 隨tùy 眠miên 。

復phục 次thứ 於ư 何hà 未vị 斷đoạn 而nhi 成thành 雜tạp 染nhiễm 。 於ư 何hà 斷đoạn 滅diệt 得đắc 成thành 清thanh 淨tịnh 。 頌tụng 曰viết 。

於ư 依y 他tha 執chấp 初sơ 。 熏huân 習tập 成thành 雜tạp 染nhiễm 。

無vô 執chấp 圓viên 成thành 實thật 。 熏huân 習tập 成thành 清thanh 淨tịnh 。

雜tạp 染nhiễm 有hữu 漏lậu 性tánh 。 清thanh 淨tịnh 則tắc 無vô 漏lậu 。

此thử 當đương 知tri 轉chuyển 依y 。 不bất 思tư 議nghị 二nhị 種chủng 。

論luận 曰viết 。 於ư 依y 他tha 起khởi 自tự 性tánh 。 執chấp 著trước 初sơ 自tự 性tánh 故cố 。 起khởi 於ư 熏huân 習tập 則tắc 成thành 雜tạp 染nhiễm 。 當đương 知tri 圓viên 成thành 實thật 自tự 性tánh 。 無vô 執chấp 著trước 故cố 。 起khởi 於ư 熏huân 習tập 則tắc 成thành 清thanh 淨tịnh 。 雜tạp 染nhiễm 即tức 是thị 有hữu 漏lậu 性tánh 。 清thanh 淨tịnh 即tức 是thị 無vô 漏lậu 性tánh 。 此thử 無vô 漏lậu 性tánh 當đương 知tri 即tức 是thị 轉chuyển 依y 相tương/tướng 。 又hựu 此thử 轉chuyển 依y 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 及cập 有hữu 二nhị 種chủng 。 云vân 何hà 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 頌tụng 曰viết 。

真chân 實thật 及cập 自tự 體thể 。 寂tịch 靜tĩnh 與dữ 功công 德đức 。

一nhất 切thiết 不bất 思tư 議nghị 。 當đương 知tri 由do 四tứ 道đạo 。

論luận 曰viết 。 如như 是thị 轉chuyển 依y 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 由do 四tứ 道Đạo 理lý 。 一nhất 由do 真chân 實thật 。 謂vị 是thị 常thường 故cố 。 二nhị 由do 自tự 體thể 。 謂vị 非phi 有hữu 色sắc 非phi 無vô 色sắc 如như 是thị 等đẳng 故cố 。 三tam 由do 寂tịch 靜tĩnh 謂vị 寂tịch 靜tĩnh 住trụ 故cố 。 四tứ 由do 功công 德đức 謂vị 此thử 轉chuyển 依y 有hữu 威uy 德đức 故cố 。 又hựu 此thử 轉chuyển 依y 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 由do 四tứ 種chủng 道đạo 方phương 乃nãi 證chứng 得đắc 。 謂vị 四tứ 種chủng 正chánh 行hạnh 。 四tứ 種chủng 尋tầm 思tư 。 四tứ 如như 實thật 智trí 。 四tứ 種chủng 境cảnh 事sự 。 何hà 等đẳng 為vi 四tứ 。

一nhất 遍biến 滿mãn 境cảnh 。 二nhị 淨tịnh 行hạnh 境cảnh 。 三tam 善thiện 巧xảo 境cảnh 。 四tứ 淨tịnh 惑hoặc 境cảnh 。 此thử 中trung 遍biến 滿mãn 境cảnh 。 復phục 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 有hữu 分phân 別biệt 影ảnh 像tượng 。 二nhị 無vô 分phân 別biệt 影ảnh 像tượng 。 三tam 事sự 究cứu 竟cánh 四tứ 。 所sở 作tác 成thành 就tựu 。 有hữu 分phân 別biệt 影ảnh 像tượng 者giả 。 謂vị 所sở 知tri 事sự 同đồng 分phần 。 三tam 摩ma 地địa 所sở 行hành 。 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 境cảnh 。 無vô 分phân 別biệt 影ảnh 像tượng 者giả 。 謂vị 所sở 知tri 事sự 同đồng 分phần 。 三tam 摩ma 地địa 所sở 行hành 。 奢xa 摩ma 他tha 竟cánh 。 事sự 究cứu 竟cánh 者giả 。 謂vị 盡tận 所sở 有hữu 性tánh 。 及cập 如như 所sở 有hữu 性tánh 。 所sở 作tác 成thành 就tựu 者giả 。 謂vị 轉chuyển 依y 及cập 依y 此thử 。 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 淨tịnh 行hạnh 境cảnh 有hữu 五ngũ 種chủng 。 一nhất 不bất 淨tịnh 。 二nhị 慈từ 悲bi 。 三tam 緣duyên 起khởi 。 四tứ 界giới 差sai 別biệt 。 五ngũ 入nhập 出xuất 息tức 念niệm 。 善thiện 巧xảo 境cảnh 有hữu 五ngũ 種chủng 。 謂vị 蘊uẩn 善thiện 巧xảo 。 界giới 善thiện 巧xảo 。 處xử 善thiện 巧xảo 緣duyên 起khởi 善thiện 巧xảo 。 處xử 非phi 處xứ 善thiện 巧xảo 。 淨tịnh 惑hoặc 境cảnh 。 謂vị 世thế 間gian 道đạo 有hữu 二nhị 。 下hạ 地địa 麁thô 性tánh 。 上thượng 地địa 靜tĩnh 性tánh 等đẳng 。 出xuất 世thế 間gian 道Đạo 。 有hữu 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 等đẳng 。

復phục 次thứ 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 有hữu 二nhị 種chủng 轉chuyển 依y 。 何hà 等đẳng 為vi 二nhị 。

謂vị 聲Thanh 聞Văn 菩Bồ 薩Tát 。 轉chuyển 依y 差sai 別biệt 。 頌tụng 曰viết 。

聲Thanh 聞Văn 有hữu 二nhị 種chủng 。 趣thú 寂tịch 趣thú 菩Bồ 提Đề 。

依y 止chỉ 變biến 化hóa 身thân 。 趣thú 無Vô 上Thượng 正Chánh 覺Giác 。

諸chư 聲Thanh 聞Văn 轉chuyển 依y 。 厭yếm 皆giai 修tu 所sở 得đắc 。

菩Bồ 薩Tát 方phương 便tiện 修tu 。 無vô 二nhị 智trí 依y 止chỉ 。

不bất 住trụ 生sanh 滅diệt 故cố 。 諸chư 佛Phật 智trí 無vô 上thượng 。

利lợi 樂lạc 諸chư 有hữu 情tình 。 不bất 思tư 議nghị 無vô 二nhị 。

論luận 曰viết 。 聲Thanh 聞Văn 轉chuyển 依y 當đương 知tri 復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 趣thú 寂tịch 滅diệt 。 二nhị 趣thú 菩Bồ 提Đề 。 問vấn 聲Thanh 聞Văn 無Vô 學Học 永vĩnh 盡tận 後hậu 有hữu 。 云vân 何hà 能năng 證chứng 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 答đáp 依y 變biến 化hóa 身thân 住trụ 能năng 證chứng 菩Bồ 提Đề 非phi 業nghiệp 報báo 身thân 又hựu 聲Thanh 聞Văn 轉chuyển 依y 以dĩ 於ư 流lưu 轉chuyển 背bối/bội 修tu 故cố 得đắc 。 菩Bồ 薩Tát 轉chuyển 依y 以dĩ 方phương 便tiện 修tu 及cập 無vô 二nhị 智trí 為vi 依y 止chỉ 故cố 得đắc 。 云vân 何hà 以dĩ 方phương 便tiện 修tu 。 謂vị 由do 無vô 間gian 達đạt 法pháp 性tánh 故cố 。 所sở 緣duyên 大đại 故cố 。 發phát 起khởi 最tối 勝thắng 。 勤cần 精tinh 進tấn 故cố 。 顧cố 有hữu 情tình 故cố 。 了liễu 諸chư 行hành 故cố 。 云vân 何hà 無vô 二nhị 。 智trí 為vi 依y 止chỉ 。 謂vị 不bất 住trụ 流lưu 轉chuyển 及cập 以dĩ 寂tịch 滅diệt 。 不bất 顧cố 流lưu 轉chuyển 故cố 。 顧cố 諸chư 有hữu 情tình 故cố 。 由do 此thử 因nhân 緣duyên 。 當đương 知tri 佛Phật 智trí 。 最tối 勝thắng 無vô 上thượng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 餘dư 有hữu 情tình 智trí 。 或hoặc 住trụ 流lưu 轉chuyển 。 或hoặc 住trụ 寂tịch 滅diệt 。 故cố 非phi 無vô 上thượng 。 又hựu 諸chư 佛Phật 智trí 利lợi 益ích 安an 樂lạc 。 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 善thiện 能năng 成thành 滿mãn 自tự 他tha 利lợi 故cố 。 最tối 勝thắng 無vô 上thượng 。 餘dư 有hữu 情tình 智trí 。 或hoặc 唯duy 自tự 利lợi 或hoặc 不bất 俱câu 利lợi 。 故cố 非phi 無vô 上thượng 。 以dĩ 是thị 因nhân 故cố 。 諸chư 佛Phật 智trí 慧tuệ 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 不bất 住trụ 二nhị 邊biên 能năng 作tác 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 利lợi 益ích 事sự 故cố 。 又hựu 無vô 有hữu 二nhị 。 謂vị 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 不bất 涅Niết 槃Bàn 等đẳng 。 性tánh 無vô 二nhị 故cố 。

顯Hiển 揚Dương 聖Thánh 教Giáo 論Luận 成Thành 現Hiện 觀Quán 品Phẩm 第đệ 八bát 之chi 一nhất

論luận 曰viết 。 如như 是thị 正chánh 勤cần 了liễu 知tri 無vô 常thường 。 苦khổ 空không 無vô 我ngã 已dĩ 。 欲dục 何hà 所sở 觀quán 。 頌tụng 曰viết 。

當đương 知tri 現hiện 所sở 觀quán 。 下hạ 中trung 上thượng 品phẩm 事sự 。

有hữu 漏lậu 及cập 無vô 漏lậu 。 未vị 見kiến 未vị 受thọ 遍biến 。

論luận 曰viết 。 為vi 現hiện 觀quán 察sát 欲dục 色sắc 無vô 色sắc 。 三tam 界giới 所sở 繫hệ 。 下hạ 中trung 上thượng 品phẩm 。 所sở 知tri 事sự 故cố 。 有hữu 漏lậu 者giả 。 謂vị 即tức 此thử 苦khổ 集Tập 諦Đế 攝nhiếp 。 無vô 漏lậu 者giả 。 謂vị 此thử 增tăng 上thượng 滅diệt 道Đạo 諦Đế 攝nhiếp 。 未vị 見kiến 者giả 。 謂vị 四Tứ 諦Đế 所sở 攝nhiếp 。 未vị 受thọ 者giả 。 謂vị 滅diệt 道đạo 所sở 攝nhiếp 。 遍biến 者giả 。 謂vị 現hiện 見kiến 不bất 現hiện 見kiến 法pháp 智trí 種chủng 類loại 智trí 所sở 行hành 境cảnh 界giới 。

復phục 次thứ 以dĩ 何hà 現hiện 觀quán 。 頌tụng 曰viết 。

出xuất 世thế 間gian 勝thắng 智trí 。 能năng 除trừ 見kiến 所sở 斷đoạn 。

無vô 分phân 別biệt 證chứng 得đắc 。 唯duy 依y 止chỉ 靜tĩnh 慮lự 。

論luận 曰viết 。 出xuất 世thế 間gian 智trí 。 能năng 為vi 現hiện 觀quán 非phi 世thế 間gian 智trí 為vi 斷đoạn 見kiến 所sở 。 斷đoạn 惑hoặc 唯duy 是thị 見kiến 道đạo 非phi 修tu 道Đạo 故cố 。 問vấn 彼bỉ 復phục 何hà 行hành 。 答đáp 無vô 分phân 別biệt 證chứng 得đắc 。 謂vị 現hiện 前tiền 證chứng 得đắc 。 無vô 分phân 別biệt 行hành 。 非phi 未vị 現hiện 證chứng 。 問vấn 彼bỉ 何hà 所sở 依y 。 答đáp 唯duy 依y 止chỉ 靜tĩnh 慮lự 不bất 依y 無vô 色sắc 。

復phục 次thứ 何hà 處xứ 現hiện 觀quán 。 頌tụng 曰viết 。

極cực 慼thích 非phi 惡ác 趣thú 。 極cực 欣hân 非phi 上thượng 二nhị 。

處xứ 欲dục 界giới 人nhân 天thiên 。 佛Phật 出xuất 世thế 現hiện 觀quán 。

論luận 曰viết 。 於ư 惡ác 趣thú 中trung 不bất 起khởi 現hiện 觀quán 。 苦khổ 受thọ 恆hằng 隨tùy 極cực 憂ưu 慼thích 故cố 。 不bất 能năng 證chứng 得đắc 。 三tam 摩ma 地địa 故cố 。 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 亦diệc 無vô 現hiện 觀quán 。 欣hân 掉trạo 重trọng/trùng 故cố 。 厭yếm 羸luy 劣liệt 故cố 。 是thị 故cố 二nhị 界giới 三tam 趣thú 不bất 起khởi 現hiện 觀quán 。 唯duy 一nhất 欲dục 界giới 人nhân 天thiên 二nhị 趣thú 。 有hữu 佛Phật 出xuất 世thế 。 能năng 起khởi 現hiện 觀quán 。

復phục 次thứ 誰thùy 能năng 現hiện 觀quán 。 頌tụng 曰viết 。

未vị 離ly 欲dục 倍bội 離ly 。 及cập 已dĩ 離ly 欲dục 者giả 。

獨độc 一nhất 證chứng 正chánh 覺giác 。 最tối 勝thắng 我ngã 所sở 生sanh 。

論luận 曰viết 。 有hữu 五ngũ 種chủng 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 能năng 入nhập 現hiện 觀quán 。 或hoặc 無vô 入nhập 者giả 。 以dĩ 無vô 我ngã 故cố 。 何hà 等đẳng 為vi 五ngũ 。

一nhất 未vị 離ly 欲dục 者giả 。 二nhị 倍bội 離ly 欲dục 者giả 。 三tam 已dĩ 離ly 欲dục 者giả 。 四tứ 獨Độc 覺Giác 。 五ngũ 菩Bồ 薩Tát 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。 唯duy 心tâm 能năng 入nhập 現hiện 觀quán 非phi 我ngã 能năng 入nhập 。 頌tụng 曰viết 。

非phi 我ngã 為vi 智trí 因nhân 。 亦diệc 非phi 自tự 取thủ 境cảnh 。

我ngã 非phi 自tự 現hiện 觀quán 。 執chấp 愛ái 自tự 我ngã 故cố 。

無vô 常thường 有hữu 境cảnh 界giới 。 待đãi 緣duyên 智trí 生sanh 起khởi 。

斷đoạn 麁thô 重trọng 等đẳng 三tam 。 故cố 依y 心tâm 現hiện 觀quán 。

論luận 曰viết 。 若nhược 計kế 有hữu 我ngã 。 能năng 入nhập 現hiện 觀quán 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。

何hà 以dĩ 故cố 。 我ngã 為vi 智trí 因nhân 。 不bất 應ưng 理lý 故cố 。 若nhược 離ly 於ư 智trí 自tự 然nhiên 不bất 能năng 取thủ 故cố 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 若nhược 我ngã 能năng 為vi 智trí 因nhân 。 即tức 是thị 無vô 常thường 。 或hoặc 應ưng 智trí 是thị 常thường 有hữu 。 若nhược 我ngã 自tự 能năng 取thủ 境cảnh 界giới 者giả 。 智trí 未vị 生sanh 前tiền 亦diệc 應ưng 能năng 取thủ 。 又hựu 若nhược 計kế 我ngã 能năng 入nhập 現hiện 觀quán 。 此thử 我ngã 亦diệc 應ưng 自tự 觀quán 我ngã 性tánh 。 若nhược 如như 是thị 者giả 。 應ưng 無vô 解giải 脫thoát 。 以dĩ 緣duyên 執chấp 我ngã 及cập 起khởi 愛ái 故cố 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 無vô 有hữu 取thủ 我ngã 不bất 起khởi 我ngã 執chấp 及cập 我ngã 愛ái 者giả 。 若nhược 說thuyết 依y 心tâm 。 能năng 入nhập 現hiện 觀quán 。 斯tư 有hữu 道Đạo 理lý 。

何hà 以dĩ 故cố 。 心tâm 是thị 無vô 常thường 。 有hữu 境cảnh 待đãi 緣duyên 能năng 生sanh 智trí 故cố 。 又hựu 依y 止chỉ 心tâm 若nhược 麁thô 重trọng 若nhược 我ngã 執chấp 及cập 與dữ 我ngã 愛ái 。 皆giai 可khả 斷đoạn 滅diệt 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 心tâm 無vô 常thường 故cố 。 為vi 智trí 生sanh 因nhân 。 有hữu 所sở 緣duyên 故cố 與dữ 智trí 俱câu 時thời 同đồng 取thủ 境cảnh 界giới 。 待đãi 眾chúng 緣duyên 故cố 智trí 不bất 常thường 有hữu 。 又hựu 心tâm 是thị 麁thô 重trọng 之chi 所sở 依y 故cố 。 性tánh 離ly 我ngã 故cố 。 若nhược 證chứng 遍biến 智trí 即tức 能năng 遠viễn 離ly 。 麁thô 重trọng 而nhi 生sanh 。 永vĩnh 除trừ 我ngã 執chấp 及cập 與dữ 我ngã 愛ái 。 云vân 何hà 次thứ 第đệ 能năng 入nhập 現hiện 觀quán 。 頌tụng 曰viết 。

已dĩ 成thành 熟thục 相tương 續tục 。 或hoặc 聽thính 聞văn 正Chánh 法Pháp 。

自tự 然nhiên 極cực 如như 理lý 。 作tác 意ý 故cố 現hiện 觀quán 。

繫hệ 念niệm 於ư 所sở 緣duyên 。 精tinh 勤cần 修tu 靜tĩnh 定định 。

增tăng 上thượng 善thiện 根căn 力lực 。 證chứng 聖thánh 覺giác 道đạo 分phần/phân 。

論luận 曰viết 。 修tu 現hiện 觀quán 者giả 。 先tiên 當đương 成thành 熟thục 自tự 相tương 續tục 已dĩ 。 或hoặc 復phục 聽thính 聞văn 正Chánh 法Pháp 。 謂vị 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 。 或hoặc 復phục 自tự 然nhiên 。 謂vị 菩Bồ 薩Tát 及cập 獨Độc 覺Giác 。 於ư 自tự 內nội 心tâm 極cực 善thiện 作tác 意ý 。 故cố 能năng 入nhập 現hiện 觀quán 。 次thứ 繫hệ 念niệm 於ư 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 四tứ 念niệm 住trụ 。 精tinh 勤cần 者giả 。 謂vị 四tứ 正Chánh 斷Đoạn 修tu 靜tĩnh 定định 者giả 。 謂vị 四Tứ 神Thần 足Túc 。 增tăng 上thượng 善thiện 根căn 者giả 。 謂vị 先tiên 證chứng 得đắc 增tăng 上thượng 資tư 糧lương 信tín 等đẳng 。 善thiện 根căn 力lực 者giả 。 謂vị 彼bỉ 所sở 治trị 不bất 信tín 等đẳng 障chướng 所sở 不bất 能năng 雜tạp 。 證chứng 聖thánh 覺giác 分phần/phân 者giả 。 謂vị 依y 彼bỉ 故cố 證chứng 遍biến 覺giác 支chi 。 證chứng 聖thánh 道Đạo 分phần/phân 者giả 。 謂vị 證chứng 八Bát 聖Thánh 道Đạo 支Chi 。 如như 是thị 次thứ 第đệ 。 得đắc 入nhập 現hiện 觀quán 。

復phục 次thứ 齊tề 何hà 當đương 言ngôn 。 正chánh 入nhập 現hiện 觀quán 。 頌tụng 曰viết 。

從tùng 是thị 入nhập 見kiến 道đạo 。 無vô 漏lậu 正chánh 見kiến 起khởi 。

永vĩnh 斷đoạn 於ư 三tam 結kết 。 證chứng 現hiện 觀quán 應ưng 知tri 。

論luận 曰viết 。 從tùng 前tiền 所sở 修tu 如như 理lý 作tác 意ý 故cố 。 於ư 見kiến 道đạo 位vị 出xuất 世thế 間gian 正chánh 見kiến 得đắc 生sanh 。 由do 正chánh 見kiến 故cố 。 三tam 結kết 永vĩnh 斷đoạn 。 謂vị 薩tát 迦ca 耶da 見kiến 戒giới 禁cấm 取thủ 。 及cập 疑nghi 齊tề 如như 是thị 位vị 當đương 知tri 已dĩ 入nhập 現hiện 觀quán 。 然nhiên 此thử 位vị 中trung 一nhất 切thiết 惡ác 趣thú 。 雜tạp 染nhiễm 之chi 法pháp 皆giai 悉tất 遣khiển 除trừ 。 云vân 何hà 但đãn 言ngôn 三tam 結kết 永vĩnh 斷đoạn 頌tụng 曰viết 。

雖tuy 惡ác 趣thú 雜tạp 染nhiễm 。 計kế 所sở 起khởi 惑hoặc 斷đoạn 。

境cảnh 見kiến 導đạo 師sư 等đẳng 。 隨tùy 生sanh 三tam 所sở 攝nhiếp 。

論luận 曰viết 。 由do 薩tát 迦ca 耶da 見kiến 於ư 境cảnh 迷mê 失thất 。 由do 戒giới 禁cấm 取thủ 於ư 見kiến 迷mê 失thất 。 由do 彼bỉ 疑nghi 故cố 於ư 佛Phật 導đạo 師sư 所sở 說thuyết 正Chánh 法Pháp 。 及cập 正chánh 行hạnh 僧Tăng 而nhi 生sanh 迷mê 惑hoặc 。 是thị 故cố 隨tùy 強cường/cưỡng 唯duy 說thuyết 。 永vĩnh 斷đoạn 三tam 結kết 。

復phục 次thứ 現hiện 觀quán 。 有hữu 何hà 相tướng 貌mạo 。 頌tụng 曰viết 。

由do 先tiên 世thế 間gian 智trí 。 簡giản 擇trạch 諦đế 究cứu 竟cánh 。

於ư 諦đế 無vô 加gia 行hành 。 決quyết 定định 生sanh 起khởi 相tương/tướng 。

智trí 境cảnh 和hòa 合hợp 相tương/tướng 。 於ư 所sở 知tri 究cứu 竟cánh 。

當đương 知tri 諦đế 現hiện 觀quán 。 於ư 十thập 種chủng 決quyết 定định 。

論luận 曰viết 。 由do 先tiên 世thế 間gian 智trí 者giả 。 謂vị 從tùng 聞văn 所sở 生sanh 智trí 乃nãi 至chí 世thế 間gian 。 第đệ 一nhất 法pháp 智trí 。 簡giản 擇trạch 諦đế 究cứu 竟cánh 者giả 。 謂vị 已dĩ 於ư 諸chư 諦đế 究cứu 竟cánh 簡giản 擇trạch 於ư 諦đế 無vô 加gia 行hành 。 決quyết 定định 生sanh 起khởi 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 於ư 所sở 觀quán 察sát 諸chư 諦đế 境cảnh 中trung 不bất 由do 加gia 行hành 功công 用dụng 決quyết 定định 生sanh 起khởi 相tương/tướng 是thị 現hiện 觀quán 相tương/tướng 。 又hựu 此thử 決quyết 定định 智trí 與dữ 境cảnh 和hòa 合hợp 相tương/tướng 究cứu 竟cánh 到đáo 所sở 知tri 故cố 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 除trừ 是thị 以dĩ 外ngoại 更cánh 無vô 異dị 境cảnh 可khả 須tu 求cầu 故cố 。 是thị 故cố 此thử 觀quán 名danh 為vi 現hiện 觀quán 。 當đương 知tri 此thử 決quyết 定định 相tương/tướng 。 復phục 有hữu 十thập 種chủng 。 何hà 等đẳng 為vi 十thập 。

頌tụng 曰viết 。

我ngã 性tánh 無vô 三tam 有hữu 。 不bất 滅diệt 無vô 有hữu 二nhị 。

無vô 分phân 別biệt 無vô 怖bố 。 自tự 斷đoạn 中trung 決quyết 定định 。

論luận 曰viết 。 十thập 種chủng 決quyết 定định 者giả 。 一nhất 於ư 眾chúng 生sanh 無vô 中trung 決quyết 定định 。 二nhị 於ư 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 自tự 性tánh 無vô 中trung 決quyết 定định 。 三tam 於ư 無vô 我ngã 有hữu 。 四tứ 於ư 相tương/tướng 有hữu 。 五ngũ 於ư 麁thô 重trọng 有hữu 。 是thị 中trung 並tịnh 決quyết 定định 。 六lục 於ư 不bất 滅diệt 中trung 決quyết 定định 。 謂vị 或hoặc 無vô 故cố 不bất 滅diệt 。 謂vị 眾chúng 生sanh 我ngã 及cập 法pháp 我ngã 或hoặc 有hữu 故cố 不bất 滅diệt 。 謂vị 二nhị 無vô 我ngã 。 七thất 於ư 無vô 二nhị 中trung 決quyết 定định 。 謂vị 法pháp 及cập 法pháp 空không 。 無vô 有hữu 差sai 別biệt 。 八bát 於ư 空không 無vô 。 分phân 別biệt 決quyết 定định 。 九cửu 於ư 法pháp 性tánh 無vô 怖bố 決quyết 定định 。 謂vị 諸chư 愚ngu 夫phu 於ư 此thử 性tánh 處xứ 生sanh 諸chư 怖bố 畏úy 。 智trí 者giả 於ư 此thử 無vô 有hữu 怖bố 畏úy 。 是thị 故cố 決quyết 定định 。 十thập 於ư 自tự 在tại 能năng 斷đoạn 決quyết 定định 。 謂vị 我ngã 不bất 復phục 從tùng 於ư 他tha 人nhân 求cầu 斷đoạn 方phương 便tiện 。 是thị 故cố 決quyết 定định 。

復phục 次thứ 如như 是thị 現hiện 觀quán 。 云vân 何hà 次thứ 第đệ 修tu 習tập 。 應ưng 知tri 頌tụng 曰viết 。

發phát 起khởi 證chứng 等đẳng 流lưu 。 成thành 滿mãn 次thứ 第đệ 四tứ 。

又hựu 法pháp 住trụ 智trí 等đẳng 。 次thứ 第đệ 八bát 應ưng 知tri 。

論luận 曰viết 。 現hiện 觀quán 次thứ 第đệ 或hoặc 四tứ 或hoặc 八bát 。 或hoặc 復phục 七thất 種chủng 。 何hà 等đẳng 為vi 四tứ 。

一nhất 發phát 起khởi 。 謂vị 從tùng 聞văn 所sở 生sanh 智trí 乃nãi 至chí 。 世Thế 第Đệ 一Nhất 法Pháp 。 二nhị 證chứng 得đắc 。 謂vị 見kiến 道đạo 。 三tam 等đẳng 流lưu 。 謂vị 修tu 道Đạo 。 四tứ 成thành 滿mãn 。 謂vị 究cứu 竟cánh 道đạo 。 云vân 何hà 為vi 八bát 。 謂vị 法pháp 住trụ 智trí 乃nãi 至chí 善thiện 清thanh 淨tịnh 智trí 。 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 云vân 何hà 七thất 種chủng 。 頌tụng 曰viết 。

無vô 悔hối 住trụ 所sở 緣duyên 。 如như 實thật 見kiến 境cảnh 界giới 。

道đạo 所sở 依y 無vô 惑hoặc 。 純thuần 差sai 別biệt 行hành 斷đoạn 。

論luận 曰viết 。 七thất 種chủng 次thứ 第đệ 者giả 。 謂vị 尸thi 羅la 淨tịnh 乃nãi 至chí 行hành 斷đoạn 智trí 見kiến 淨tịnh 。 由do 尸thi 羅la 清thanh 淨tịnh 故cố 無vô 有hữu 變biến 悔hối 。 由do 無vô 悔hối 故cố 心tâm 定định 住trụ 境cảnh 。 由do 心tâm 定định 故cố 於ư 所sở 知tri 境cảnh 得đắc 如như 實thật 見kiến 。 次thứ 於ư 如như 實thật 智trí 見kiến 道đạo 所sở 依y 止chỉ 。 佛Phật 法Pháp 僧Tăng 寶bảo 。 遠viễn 離ly 疑nghi 惑hoặc 得đắc 四tứ 證chứng 淨tịnh 俱câu 生sanh 智trí 。 次thứ 於ư 善Thiện 逝Thệ 所sở 證chứng 所sở 說thuyết 。 得đắc 決quyết 定định 智trí 。 謂vị 唯duy 佛Phật 法Pháp 中trung 有hữu 純thuần 淨tịnh 。 出xuất 離ly 苦khổ 道đạo 非phi 於ư 餘dư 法pháp 。 次thứ 於ư 此thử 道đạo 得đắc 行hành 差sai 別biệt 智trí 。 謂vị 苦khổ 遲trì 通thông 行hành 是thị 下hạ 品phẩm 樂nhạo/nhạc/lạc 。 速tốc 通thông 行hành 是thị 上thượng 品phẩm 。 餘dư 二nhị 行hành 是thị 中trung 品phẩm 。 次thứ 依y 上thượng 品phẩm 正chánh 行hạnh 於ư 餘dư 斷đoạn 滅diệt 生sanh 勝thắng 智trí 見kiến 。

復phục 次thứ 此thử 尸thi 羅la 等đẳng 七thất 清thanh 淨tịnh 。 若nhược 略lược 說thuyết 三tam 學học 所sở 攝nhiếp 當đương 知tri 亦diệc 是thị 。 三tam 淨tịnh 所sở 攝nhiếp 。 云vân 何hà 三tam 淨tịnh 。 頌tụng 曰viết 。

三tam 淨tịnh 攝nhiếp 應ưng 知tri 。 戒giới 淨tịnh 及cập 心tâm 淨tịnh 。

境cảnh 界giới 依y 止chỉ 道đạo 。 說thuyết 為vi 慧tuệ 清thanh 淨tịnh 。

論luận 曰viết 。 三tam 種chủng 淨tịnh 者giả 。 所sở 謂vị 戒giới 淨tịnh 心tâm 淨tịnh 慧tuệ 淨tịnh 。 慧tuệ 清thanh 淨tịnh 中trung 。 復phục 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 於ư 境cảnh 界giới 。 二nhị 於ư 道đạo 所sở 依y 止chỉ 。 三tam 於ư 道đạo 體thể 。 於ư 道đạo 體thể 中trung 當đương 知tri 復phục 有hữu 三tam 種chủng 。 謂vị 純thuần 故cố 。 差sai 別biệt 故cố 。 斷đoạn 故cố 。

復phục 次thứ 於ư 如như 是thị 次thứ 第đệ 中trung 。 以dĩ 何hà 次thứ 第đệ 入nhập 於ư 現hiện 觀quán 。 頌tụng 曰viết 。

知tri 身thân 等đẳng 因nhân 緣duyên 。 善thiện 達đạt 於ư 三tam 世thế 。

次thứ 了liễu 知tri 四tứ 苦khổ 。 復phục 八bát 苦khổ 應ưng 知tri 。

論luận 曰viết 。 先tiên 於ư 四tứ 念niệm 住trụ 位vị 應ưng 善thiện 了liễu 知tri 身thân 受thọ 心tâm 法pháp 。 四tứ 種chủng 因nhân 緣duyên 。 謂vị 由do 食thực 集tập 故cố 身thân 集tập 。 觸xúc 集tập 故cố 受thọ 集tập 。 名danh 色sắc 集tập 故cố 識thức 集tập 。 作tác 意ý 集tập 故cố 法pháp 集tập 。 次thứ 此thử 身thân 等đẳng 於ư 三tam 世thế 。 中trung 應ưng 善thiện 了liễu 知tri 。 謂vị 於ư 未vị 來lai 。 世thế 集tập 法pháp 隨tùy 觀quán 。 於ư 過quá 去khứ 世thế 。 滅diệt 法pháp 隨tùy 觀quán 。 於ư 現hiện 在tại 世thế 。 集tập 滅diệt 法pháp 隨tùy 觀quán 。 次thứ 應ưng 了liễu 知tri 即tức 此thử 身thân 等đẳng 四tứ 苦khổ 所sở 苦khổ 。 謂vị 受thọ 重trọng 擔đảm 苦khổ 。 位vị 變biến 異dị 苦khổ 。 麁thô 重trọng 苦khổ 。 及cập 死tử 生sanh 苦khổ 。 以dĩ 善thiện 不bất 善thiện 法pháp 。 為vi 因nhân 能năng 感cảm 流lưu 轉chuyển 死tử 及cập 生sanh 苦khổ 。 是thị 故cố 了liễu 知tri 死tử 生sanh 二nhị 苦khổ 。 即tức 是thị 了liễu 知tri 法pháp 苦khổ 。 從tùng 此thử 無vô 間gian 。 將tương 觀quán 諸chư 諦đế 。 故cố 先tiên 了liễu 知tri 八bát 種chủng 苦khổ 法pháp 。 所sở 謂vị 生sanh 苦khổ 乃nãi 至chí 略lược 說thuyết 。 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 苦khổ 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

從tùng 是thị 正chánh 觀quán 諦đế 。 起khởi 十thập 六lục 行hành 智trí 。

為vi 治trị 四tứ 顛điên 倒đảo 。 後hậu 後hậu 之chi 所sở 依y 。

論luận 曰viết 。 知tri 八bát 苦khổ 後hậu 。 次thứ 正chánh 觀quán 察sát 四tứ 種chủng 諦đế 理lý 起khởi 十thập 六lục 行hành 智trí 。 前tiền 為vi 後hậu 後hậu 。 之chi 所sở 依y 止chỉ 。 謂vị 為vi 對đối 治trị 四tứ 顛điên 倒đảo 。 故cố 起khởi 苦Khổ 諦Đế 四tứ 行hành 。 一nhất 為vi 對đối 治trị 常thường 顛điên 倒đảo 故cố 起khởi 無vô 常thường 行hành 。 二nhị 為vi 對đối 治trị 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 倒đảo 故cố 起khởi 於ư 苦khổ 行hạnh 。 三tam 為vi 對đối 治trị 我ngã 顛điên 倒đảo 故cố 起khởi 於ư 空không 行hành 。 四tứ 即tức 為vi 治trị 此thử 起khởi 無vô 我ngã 行hành 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 離ly 諸chư 行hành 外ngoại 餘dư 我ngã 空không 故cố 。 即tức 諸chư 行hành 體thể 非phi 我ngã 性tánh 故cố 。 次thứ 於ư 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 我ngã 四tứ 愛ái 集Tập 諦Đế 起khởi 因nhân 集tập 生sanh 緣duyên 四tứ 行hành 。 次thứ 於ư 此thử 斷đoạn 滅Diệt 諦Đế 起khởi 滅diệt 靜tĩnh 妙diệu 離ly 四tứ 行hành 。 次thứ 於ư 此thử 能năng 證chứng 道Đạo 諦Đế 起khởi 道đạo 如như 行hành 出xuất 四tứ 行hành 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

從tùng 是thị 轉chuyển 修tu 習tập 。 於ư 心tâm 總tổng 厭yếm 離ly 。

諦đế 簡giản 擇trạch 決quyết 定định 。 究cứu 竟cánh 覺giác 生sanh 起khởi 。

論luận 曰viết 。 從tùng 十thập 六lục 行hành 智trí 後hậu 復phục 轉chuyển 修tu 習tập 。 先tiên 緣duyên 自tự 心tâm 總tổng 厭yếm 心tâm 智trí 生sanh 此thử 說thuyết 名danh 煖noãn 。 從tùng 此thử 已dĩ 上thượng 。 諦đế 簡giản 擇trạch 智trí 生sanh 。 此thử 說thuyết 名danh 頂đảnh 從tùng 此thử 已dĩ 上thượng 。 決quyết 定định 覺giác 智trí 生sanh 。 此thử 說thuyết 名danh 忍nhẫn 。 復phục 從tùng 此thử 已dĩ 上thượng 。 究cứu 竟cánh 覺giác 智trí 生sanh 。 此thử 說thuyết 名danh 為vi 。 世Thế 第Đệ 一Nhất 法Pháp 。

顯Hiển 揚Dương 聖Thánh 教Giáo 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 六lục

Print Friendly, PDF & Email