解Giải 脫Thoát 道Đạo 論Luận
Quyển 11
優Ưu 波Ba 底Để 沙Sa 造Tạo 梁Lương 僧Tăng 伽Già 婆Bà 羅La 譯Dịch

解Giải 脫Thoát 道Đạo 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 一nhất

阿A 羅La 漢Hán 優ưu 波ba 底để 沙sa 梁lương 言ngôn 大đại 光quang 造tạo

梁lương 扶phù 南nam 三tam 藏tạng 僧Tăng 伽già 婆bà 羅la 譯dịch 五ngũ 方phương 便tiện 品phẩm 之chi 二nhị

問vấn 云vân 何hà 聖Thánh 諦Đế 方phương 便tiện 。 答đáp 謂vị 四tứ 聖Thánh 諦Đế 。 苦khổ 聖Thánh 諦Đế 。 苦Khổ 集Tập 聖Thánh 諦Đế 。 苦Khổ 滅Diệt 聖Thánh 諦Đế 。 苦Khổ 滅Diệt 道Đạo 聖Thánh 諦Đế 。 問vấn 云vân 何hà 苦khổ 聖Thánh 諦Đế 。 答đáp 生sanh 苦khổ 老lão 苦khổ 死tử 苦khổ 。 憂ưu 苦khổ 憂ưu 悲bi 苦khổ 惱não 苦khổ 。 苦khổ 苦khổ 怨oán 憎tăng 會hội 苦khổ 。 愛ái 別biệt 離ly 苦khổ 。 求cầu 不bất 得đắc 苦khổ 。 以dĩ 略lược 五ngũ 受thọ 陰ấm 苦khổ 。 生sanh 苦khổ 者giả 。 於ư 眾chúng 生sanh 種chủng 。 類loại 諸chư 陰ấm 起khởi 。 此thử 一nhất 切thiết 苦khổ 集tập 義nghĩa 。 老lão 苦khổ 者giả 。 以dĩ 生sanh 諸chư 界giới 熟thục 。 此thử 失thất 力lực 色sắc 諸chư 根căn 念niệm 慧tuệ 義nghĩa 。 死tử 苦khổ 者giả 。 壽thọ 命mạng 滅diệt 作tác 畏úy 怖bố 義nghĩa 。 憂ưu 苦khổ 者giả 。 至chí 苦khổ 處xứ 心tâm 畏úy 懼cụ 。 此thử 內nội 燒thiêu 義nghĩa 。 憂ưu 悲bi 苦khổ 者giả 。 苦khổ 至chí 語ngữ 言ngôn 。 此thử 內nội 外ngoại 燒thiêu 義nghĩa 。 苦khổ 苦khổ 者giả 。 身thân 苦khổ 此thử 因nhân 苦khổ 身thân 義nghĩa 。 惱não 苦khổ 者giả 。 心tâm 苦khổ 此thử 因nhân 苦khổ 心tâm 義nghĩa 。 怨oán 憎tăng 會hội 苦khổ 者giả 。 與dữ 不bất 可khả 愛ái 眾chúng 生sanh 共cộng 和hòa 合hợp 。 此thử 作tác 苦khổ 義nghĩa 。 愛ái 別biệt 離ly 苦khổ 者giả 。 與dữ 可khả 愛ái 眾chúng 生sanh 共cộng 分phân 散tán 離ly 別biệt 。 此thử 作tác 憂ưu 苦khổ 義nghĩa 。 求cầu 不bất 得đắc 苦khổ 者giả 。 樂nhạo/nhạc/lạc 得đắc 與dữ 不bất 可khả 愛ái 別biệt 離ly 樂nhạo/nhạc/lạc 可khả 愛ái 和hòa 合hợp 。 彼bỉ 不bất 得đắc 失thất 樂lạc 義nghĩa 。 已dĩ 略lược 說thuyết 五ngũ 受thọ 陰ấm 苦khổ 者giả 。 不bất 離ly 五ngũ 受thọ 陰ấm 苦khổ 。 是thị 故cố 以dĩ 略lược 。 五ngũ 受thọ 陰ấm 苦khổ 。 問vấn 云vân 何hà 五ngũ 受thọ 陰ấm 。 答đáp 色sắc 受thọ 陰ấm 痛thống 受thọ 陰ấm 想tưởng 受thọ 陰ấm 行hành 受thọ 陰ấm 識thức 受thọ 陰ấm 。 如như 陰ấm 方phương 便tiện 廣quảng 說thuyết 。 如như 是thị 可khả 知tri 。 於ư 是thị 二nhị 種chủng 苦khổ 處xứ 苦khổ 自tự 性tánh 苦khổ 。 於ư 是thị 生sanh 苦khổ 死tử 苦khổ 怨oán 憎tăng 會hội 苦khổ 。 愛ái 別biệt 離ly 苦khổ 。 求cầu 不bất 得đắc 苦khổ 。 以dĩ 略lược 五ngũ 受thọ 陰ấm 苦khổ 。 此thử 謂vị 處xứ 苦khổ 。 憂ưu 苦khổ 憂ưu 悲bi 苦khổ 惱não 苦khổ 。 此thử 謂vị 自tự 性tánh 苦khổ 。 三tam 種chủng 苦khổ 者giả 。 苦khổ 苦khổ 壞hoại 苦khổ 行hạnh 苦khổ 。 於ư 是thị 身thân 苦khổ 心tâm 苦khổ 。 是thị 謂vị 苦khổ 苦khổ 。 有hữu 漏lậu 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 彼bỉ 處xứ 壞hoại 。 是thị 謂vị 壞hoại 苦khổ 。 五ngũ 受thọ 陰ấm 行hành 苦khổ 。 此thử 謂vị 苦Khổ 聖Thánh 諦Đế 。 問vấn 云vân 何hà 苦Khổ 集Tập 聖Thánh 諦Đế 。 答đáp 愛ái 令linh 復phục 生sanh 。 與dữ 欲dục 共cộng 起khởi 。 處xứ 處xứ 起khởi 。 如như 是thị 欲dục 愛ái 有hữu 愛ái 不bất 有hữu 愛ái 。 此thử 愛ái 令linh 復phục 生sanh 者giả 。 有hữu 愛ái 多đa 成thành 令linh 有hữu 生sanh 愛ái 。 苦khổ 集tập 者giả 。 唯duy 愛ái 不bất 共cộng 故cố 說thuyết 苦khổ 集tập 。 與dữ 欲dục 共cộng 起khởi 者giả 。 唯duy 愛ái 令linh 歡hoan 喜hỷ 名danh 起khởi 。 令linh 染nhiễm 名danh 染nhiễm 。 共cộng 染nhiễm 起khởi 喜hỷ 。 起khởi 者giả 是thị 處xứ 處xứ 令linh 身thân 性tánh 起khởi 。 是thị 處xứ 歡hoan 喜hỷ 。 是thị 處xứ 可khả 愛ái 色sắc 。 是thị 處xứ 歡hoan 喜hỷ 。 如như 是thị 欲dục 愛ái 有hữu 愛ái 非phi 有hữu 愛ái 。 除trừ 有hữu 愛ái 及cập 不bất 有hữu 愛ái 。 餘dư 愛ái 是thị 欲dục 愛ái 。 有hữu 愛ái 者giả 與dữ 常thường 見kiến 共cộng 起khởi 。 非phi 有hữu 愛ái 者giả 與dữ 斷đoạn 見kiến 共cộng 起khởi 。 此thử 謂vị 苦Khổ 集Tập 聖Thánh 諦Đế 。 問vấn 云vân 何hà 苦Khổ 滅Diệt 聖Thánh 諦Đế 。 答đáp 唯duy 愛ái 滅diệt 無vô 餘dư 。 捨xả 遠viễn 離ly 解giải 脫thoát 無vô 處xứ 。 此thử 謂vị 苦Khổ 滅Diệt 聖Thánh 諦Đế 。 問vấn 不bất 然nhiên 此thử 亦diệc 集tập 滅diệt 。 何hà 故cố 世Thế 尊Tôn 。 說thuyết 苦khổ 因nhân 滅diệt 。 答đáp 苦khổ 因nhân 滅diệt 故cố 。 成thành 不bất 生sanh 滅diệt 。 應ưng 作tác 證chứng 義nghĩa 。 是thị 故cố 集tập 滅diệt 。 世Thế 尊Tôn 說thuyết 苦khổ 滅diệt 。 問vấn 云vân 何hà 苦Khổ 滅Diệt 道Đạo 聖Thánh 諦Đế 。 答đáp 此thử 八bát 正chánh 分phần/phân 道đạo 。 如như 是thị 正chánh 見kiến 。 正chánh 思tư 惟duy 正chánh 語ngữ 正chánh 業nghiệp 正chánh 命mạng 正chánh 精tinh 進tấn 正chánh 念niệm 正chánh 定định 。 正chánh 見kiến 者giả 四Tứ 諦Đế 智trí 。 正chánh 思tư 惟duy 者giả 是thị 。 三tam 善thiện 思tư 惟duy 。 正chánh 語ngữ 者giả 離ly 四tứ 惡ác 行hành 。 正chánh 業nghiệp 者giả 是thị 離ly 三tam 惡ác 行hành 。 正chánh 命mạng 者giả 離ly 邪tà 命mạng 。 正chánh 精tinh 進tấn 者giả 四tứ 正chánh 勤cần 。 正chánh 念niệm 者giả 四tứ 念niệm 處xứ 。 正chánh 定định 者giả 四tứ 禪thiền 。

復phục 次thứ 若nhược 修tu 行hành 聖thánh 道Đạo 。 於ư 泥Nê 洹Hoàn 知tri 見kiến 。 此thử 謂vị 正chánh 見kiến 。 唯duy 於ư 泥Nê 洹Hoàn 覺giác 是thị 正chánh 思tư 惟duy 。 彼bỉ 斷đoạn 邪tà 語ngữ 是thị 正chánh 語ngữ 。 斷đoạn 邪tà 業nghiệp 是thị 正chánh 業nghiệp 。 彼bỉ 斷đoạn 邪tà 命mạng 是thị 正chánh 命mạng 。 斷đoạn 邪tà 精tinh 進tấn 是thị 正chánh 精tinh 進tấn 。 於ư 泥Nê 洹Hoàn 念niệm 是thị 正chánh 念niệm 。 於ư 泥Nê 洹Hoàn 專chuyên 心tâm 是thị 正chánh 定định 。 於ư 是thị 慧tuệ 根căn 。 慧tuệ 力lực 慧tuệ 如như 意ý 足túc 。 擇Trạch 法Pháp 覺Giác 分Phần 。 成thành 入nhập 內nội 正chánh 見kiến 。 精tinh 進tấn 根căn 。 精tinh 進tấn 力lực 。 精tinh 進tấn 如như 意ý 足túc 。 欲dục 如như 意ý 足túc 。 精Tinh 進Tấn 覺Giác 分Phần 。 四tứ 正chánh 勤cần 。 成thành 入nhập 內nội 精tinh 進tấn 。 念niệm 根căn 念niệm 力lực 念niệm 覺giác 分phần/phân 四tứ 念niệm 處xứ 。 成thành 入nhập 內nội 正chánh 念niệm 。 定định 根căn 定định 力lực 。 心tâm 如như 意ý 足túc 。 信tín 根căn 信tín 力lực 。 定định 覺giác 分phần/phân 。 喜hỷ 覺giác 分phần/phân 。 猗ỷ 覺giác 分phần/phân 。 捨xả 覺giác 分phần/phân 。 成thành 入nhập 內nội 正chánh 定định 。 如như 是thị 三tam 十thập 七thất 菩Bồ 提Đề 法Pháp 。 成thành 入nhập 八Bát 正Chánh 道Đạo 內nội 。 此thử 謂vị 苦Khổ 滅Diệt 道Đạo 聖Thánh 諦Đế 。 此thử 謂vị 四tứ 聖Thánh 諦Đế 。 問vấn 何hà 故cố 說thuyết 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 。 不bất 三tam 不bất 五ngũ 。 答đáp 一nhất 切thiết 疑nghi 。 為vi 世thế 間gian 出xuất 世thế 間gian 。 果quả 因nhân 故cố 成thành 四tứ 。 問vấn 云vân 何hà 世thế 諦đế 果quả 苦khổ 集tập 世thế 諦đế 因nhân 果quả 。 滅diệt 出xuất 世thế 諦đế 果quả 。 道đạo 出xuất 世thế 諦đế 因nhân 。 是thị 故cố 四tứ 不bất 三tam 不bất 五ngũ 。

復phục 次thứ 應ưng 知tri 應ưng 斷đoạn 應ưng 證chứng 應ưng 修tu 。 以dĩ 四tứ 句cú 故cố 成thành 四tứ 。 此thử 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 。 以dĩ 十thập 一nhất 行hành 可khả 勝thắng 可khả 知tri 。 如như 是thị 以dĩ 句cú 義nghĩa 以dĩ 相tương/tướng 以dĩ 次thứ 第đệ 以dĩ 略lược 以dĩ 譬thí 喻dụ 以dĩ 分phân 別biệt 以dĩ 數số 以dĩ 一nhất 以dĩ 種chủng 種chủng 以dĩ 次thứ 第đệ 廣quảng 以dĩ 相tương/tướng 攝nhiếp 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 句cú 義nghĩa 。 答đáp 聖Thánh 諦Đế 者giả 。 聖thánh 人nhân 所sở 說thuyết 名danh 聖Thánh 諦Đế 。 通thông 達đạt 彼bỉ 故cố 成thành 聖Thánh 諦Đế 。 諦đế 者giả 如như 是thị 義nghĩa 。 不bất 異dị 義nghĩa 。 自tự 相tương/tướng 不bất 異dị 義nghĩa 。 苦khổ 者giả 果quả 義nghĩa 。 集tập 者giả 因nhân 義nghĩa 。 滅diệt 者giả 隨tùy 滅diệt 義nghĩa 。 道đạo 者giả 見kiến 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 如như 是thị 以dĩ 句cú 義nghĩa 可khả 知tri 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 相tương/tướng 。 答đáp 苦khổ 者giả 過quá 患hoạn 相tương/tướng 。 集tập 者giả 因nhân 相tương/tướng 。 滅diệt 者giả 不bất 生sanh 相tương/tướng 。 道đạo 者giả 方phương 便tiện 相tương/tướng 。

復phục 次thứ 苦khổ 者giả 逼bức 惱não 相tương/tướng 憂ưu 相tương/tướng 有hữu 為vi 相tương/tướng 有hữu 邊biên 相tương/tướng 。 集tập 者giả 聚tụ 相tương/tướng 因nhân 緣duyên 相tương 和hòa 合hợp 相tương/tướng 著trước 相tương/tướng 。 滅diệt 者giả 出xuất 離ly 相tương/tướng 寂tịch 寂tịch 相tương/tướng 無vô 為vi 相tương/tướng 醍đề 醐hồ 相tương/tướng 。 道đạo 者giả 乘thừa 相tương/tướng 令linh 到đáo 相tương 見kiến 相tương 依y 相tương/tướng 。 如như 是thị 異dị 相tướng 可khả 知tri 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 次thứ 第đệ 。 答đáp 以dĩ 麁thô 義nghĩa 及cập 證chứng 義nghĩa 。 初sơ 說thuyết 苦Khổ 諦Đế 。 此thử 苦khổ 以dĩ 此thử 生sanh 第đệ 二nhị 集tập 。 此thử 集tập 滅diệt 是thị 此thử 苦khổ 滅diệt 。 第đệ 三tam 滅diệt 。 此thử 方phương 便tiện 為vi 實thật 滅diệt 。 第đệ 四tứ 說thuyết 道Đạo 。 如như 明minh 了liễu 醫y 。 初sơ 見kiến 病bệnh 源nguyên 後hậu 問vấn 病bệnh 緣duyên 。 為vi 滅diệt 病bệnh 故cố 如như 病bệnh 說thuyết 藥dược 。 如như 是thị 病bệnh 如như 苦khổ 可khả 知tri 。 如như 是thị 病bệnh 因nhân 緣duyên 如như 集tập 可khả 知tri 。 如như 是thị 病bệnh 盡tận 如như 脫thoát 滅diệt 可khả 知tri 。 如như 是thị 藥dược 如như 道đạo 可khả 知tri 。 如như 是thị 以dĩ 次thứ 第đệ 可khả 知tri 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 略lược 。 答đáp 生sanh 是thị 苦khổ 。 令linh 生sanh 是thị 集tập 。 苦khổ 止chỉ 是thị 滅diệt 。 令linh 止chỉ 是thị 道đạo 。 煩phiền 惱não 處xứ 是thị 苦khổ 。 煩phiền 惱não 是thị 集tập 。 斷đoạn 煩phiền 惱não 是thị 滅diệt 。 斷đoạn 方phương 便tiện 是thị 道đạo 。 苦khổ 能năng 起khởi 開khai 身thân 見kiến 門môn 。 集tập 能năng 起khởi 開khai 斷đoạn 見kiến 門môn 。 滅diệt 能năng 起khởi 開khai 常thường 見kiến 門môn 。 道đạo 能năng 起khởi 開khai 邪tà 見kiến 門môn 。 如như 是thị 以dĩ 略lược 可khả 知tri 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 譬thí 喻dụ 。 答đáp 如như 毒độc 樹thụ 如như 是thị 苦khổ 可khả 知tri 。 如như 種chủng 如như 是thị 集tập 可khả 知tri 。 如như 是thị 燒thiêu 種chủng 。 如như 是thị 滅diệt 可khả 知tri 。 如như 火hỏa 如như 是thị 道đạo 可khả 知tri 。 如như 此thử 岸ngạn 有hữu 苦khổ 有hữu 怖bố 畏úy 。 如như 是thị 苦khổ 可khả 知tri 。 如như 流lưu 如như 是thị 集tập 可khả 知tri 。 如như 彼bỉ 岸ngạn 無vô 苦khổ 無vô 怖bố 畏úy 。 如như 是thị 滅diệt 可khả 知tri 。 如như 船thuyền 能năng 渡độ 。 如như 是thị 道đạo 可khả 知tri 。 如như 擔đảm 擔đảm 如như 是thị 苦khổ 可khả 知tri 。 如như 取thủ 擔đảm 如như 是thị 集tập 可khả 知tri 。 如như 置trí 擔đảm 如như 是thị 滅diệt 可khả 知tri 。 如như 置trí 擔đảm 方phương 便tiện 如như 是thị 道đạo 可khả 知tri 。 如như 是thị 以dĩ 譬thí 喻dụ 可khả 知tri 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 分phân 別biệt 可khả 知tri 。 答đáp 四tứ 種chủng 諦đế 。 語ngữ 諦đế 。 各các 各các 諦đế 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 聖Thánh 諦Đế 。 於ư 是thị 說thuyết 實thật 語ngữ 非phi 不bất 實thật 。 是thị 謂vị 語ngữ 諦đế 。 於ư 各các 各các 諦đế 大đại 入nhập 諸chư 見kiến 。 此thử 謂vị 各các 各các 諦đế 。 彼bỉ 諦đế 比Bỉ 丘Khâu 妄vọng 語ngữ 愚ngu 癡si 法pháp 。 彼bỉ 不bất 妄vọng 語ngữ 愚ngu 癡si 法pháp 。 是thị 諦đế 。 泥Nê 洹Hoàn 者giả 是thị 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 是thị 聖thánh 人nhân 所sở 修tu 行hành 。 是thị 聖Thánh 諦Đế 於ư 此thử 所sở 樂lạc 聖Thánh 諦Đế 。 如như 是thị 以dĩ 分phân 別biệt 可khả 知tri 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 數số 可khả 知tri 。

答đáp 除trừ 愛ái 於ư 三tam 地địa 善thiện 不bất 善thiện 無vô 記ký 。 法pháp 是thị 苦Khổ 諦Đế 。 愛ái 是thị 集Tập 諦Đế 。 斷đoạn 彼bỉ 是thị 滅Diệt 諦Đế 。 八bát 分phần/phân 道đạo 是thị 道Đạo 諦Đế 。

復phục 次thứ 除trừ 愛ái 餘dư 煩phiền 惱não 。 於ư 第đệ 三Tam 地Địa 。 善thiện 不bất 善thiện 無vô 記ký 。 法pháp 是thị 苦Khổ 諦Đế 。 愛ái 及cập 餘dư 煩phiền 惱não 是thị 集Tập 諦Đế 。 斷đoạn 彼bỉ 是thị 滅Diệt 諦Đế 。 道đạo 者giả 是thị 道Đạo 諦Đế 。

復phục 次thứ 除trừ 愛ái 餘dư 煩phiền 惱não 。 一nhất 切thiết 不bất 善thiện 。 於ư 三tam 地địa 善thiện 有hữu 記ký 法pháp 是thị 苦Khổ 諦Đế 。 愛ái 及cập 與dữ 煩phiền 惱não 一nhất 切thiết 不bất 善thiện 是thị 集Tập 諦Đế 。 斷đoạn 彼bỉ 是thị 滅Diệt 諦Đế 。 道đạo 是thị 道Đạo 諦Đế 。

復phục 次thứ 除trừ 愛ái 與dữ 煩phiền 惱não 及cập 。 一nhất 切thiết 不bất 善thiện 。 於ư 三tam 地địa 不bất 善thiện 。 於ư 三tam 地địa 無vô 記ký 法pháp 是thị 苦Khổ 諦Đế 。 愛ái 及cập 餘dư 煩phiền 惱não 。 及cập 一nhất 切thiết 不bất 善thiện 。 於ư 三tam 地địa 善thiện 此thử 集Tập 諦Đế 。 斷đoạn 彼bỉ 是thị 滅Diệt 諦Đế 。 道đạo 是thị 道Đạo 諦Đế 。 於ư 是thị 覓mịch 有hữu 氣khí 味vị 義nghĩa 是thị 愛ái 。 集tập 有hữu 結kết 使sử 義nghĩa 。 餘dư 煩phiền 惱não 是thị 集tập 。 以dĩ 可khả 斷đoạn 義nghĩa 。 以dĩ 令linh 起khởi 有hữu 義nghĩa 。 一nhất 切thiết 不bất 善thiện 是thị 集tập 。 以dĩ 令linh 有hữu 義nghĩa 。 於ư 三tam 地địa 善thiện 法Pháp 是thị 集tập 。 於ư 是thị 愛ái 及cập 餘dư 煩phiền 惱não 是thị 集tập 。 一nhất 切thiết 不bất 善thiện 。 於ư 三tam 地địa 及cập 善thiện 。 或hoặc 苦Khổ 諦Đế 或hoặc 集Tập 諦Đế 。 逼bức 惱não 憂ưu 有hữu 為vi 有hữu 邊biên 相tương/tướng 故cố 成thành 苦Khổ 諦Đế 。 聚tụ 因nhân 緣duyên 著trước 和hòa 合hợp 相tương/tướng 故cố 成thành 集Tập 諦Đế 。 如như 是thị 以dĩ 數số 可khả 知tri 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 一nhất 可khả 知tri 。 答đáp 此thử 四Tứ 諦Đế 以dĩ 四tứ 行hành 成thành 一nhất 。 以dĩ 諦đế 義nghĩa 以dĩ 如như 義nghĩa 以dĩ 法pháp 義nghĩa 以dĩ 空không 義nghĩa 。 如như 是thị 以dĩ 一nhất 可khả 知tri 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 種chủng 種chủng 可khả 知tri 。 答đáp 二nhị 諦đế 。 世thế 諦đế 出xuất 世thế 諦đế 。 世thế 諦đế 者giả 有hữu 漏lậu 有hữu 結kết 有hữu 縛phược 有hữu 流lưu 有hữu 厄ách 有hữu 蓋cái 可khả 觸xúc 。 有hữu 取thủ 有hữu 煩phiền 惱não 。 所sở 謂vị 苦khổ 及cập 集tập 。 出xuất 世thế 諦đế 者giả 。 無vô 漏lậu 無vô 結kết 無vô 縛phược 無vô 流lưu 無vô 厄ách 無vô 蓋cái 不bất 可khả 觸xúc 無vô 取thủ 無vô 煩phiền 惱não 。 所sở 謂vị 滅diệt 道đạo 。 三tam 諦đế 有hữu 為vi 。 滅Diệt 諦Đế 無vô 為vi 。 三tam 諦đế 無vô 色sắc 。 苦Khổ 諦Đế 有hữu 色sắc 無vô 色sắc 。 集Tập 諦Đế 不bất 善thiện 。 道Đạo 諦Đế 善thiện 。 滅Diệt 諦Đế 無vô 記ký 。 苦Khổ 諦Đế 善thiện 不bất 善thiện 無vô 記ký 。 苦Khổ 諦Đế 可khả 知tri 。 集Tập 諦Đế 可khả 斷đoạn 。 滅Diệt 諦Đế 可khả 證chứng 。 道Đạo 諦Đế 應ưng 修tu 。 如như 是thị 以dĩ 種chủng 種chủng 可khả 知tri 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 次thứ 第đệ 廣quảng 。 答đáp 以dĩ 一nhất 種chủng 。 有hữu 識thức 身thân 是thị 苦khổ 。 集tập 我ngã 慢mạn 。 斷đoạn 彼bỉ 是thị 滅diệt 。 身thân 念niệm 是thị 道đạo 。 以dĩ 二nhị 種chủng 。 名danh 色sắc 是thị 苦khổ 。 是thị 無vô 明minh 有hữu 愛ái 是thị 集tập 。 斷đoạn 彼bỉ 是thị 滅diệt 。 奢xa 摩ma 他tha 毘Tỳ 婆Bà 舍Xá 那Na 是thị 道đạo 。 以dĩ 三tam 種chủng 成thành 。 所sở 謂vị 苦khổ 苦khổ 是thị 苦Khổ 諦Đế 。 三tam 不bất 善thiện 根căn 是thị 集tập 。 斷đoạn 彼bỉ 是thị 滅diệt 。 戒giới 定định 慧tuệ 是thị 道đạo 。 以dĩ 四tứ 種chủng 成thành 。 四tứ 身thân 性tánh 處xứ 是thị 苦khổ 。 四tứ 顛điên 倒đảo 是thị 集tập 。 斷đoạn 顛điên 倒đảo 是thị 滅diệt 。 四tứ 念niệm 處xứ 。 是thị 道đạo 。 以dĩ 五ngũ 種chủng 成thành 。 五ngũ 趣thú 是thị 苦khổ 。 五ngũ 蓋cái 是thị 集tập 。 斷đoạn 蓋cái 是thị 滅diệt 。 五ngũ 根căn 是thị 道đạo 。 以dĩ 六lục 種chủng 成thành 。 六lục 觸xúc 入nhập 是thị 苦khổ 。 六lục 愛ái 身thân 是thị 集tập 。 斷đoạn 愛ái 身thân 是thị 滅diệt 。 六lục 出xuất 離ly 法pháp 是thị 道đạo 。 以dĩ 七thất 種chủng 成thành 。 七thất 識thức 住trụ 是thị 苦khổ 。 七thất 使sử 是thị 集tập 。 斷đoạn 七thất 使sử 是thị 滅diệt 。 七Thất 菩Bồ 提Đề 分Phần 是thị 道đạo 。 以dĩ 八bát 種chủng 成thành 。 八bát 世thế 間gian 法pháp 是thị 苦khổ 。 八bát 邪tà 邊biên 是thị 集tập 。 斷đoạn 八bát 邪tà 邊biên 是thị 滅diệt 。 八bát 正chánh 分phân 是thị 道đạo 。 以dĩ 九cửu 種chủng 成thành 。 九cửu 眾chúng 生sanh 居cư 是thị 苦khổ 。 九cửu 愛ái 根căn 法pháp 是thị 集tập 。 斷đoạn 彼bỉ 是thị 滅diệt 。 九cửu 正chánh 作tác 意ý 根căn 法pháp 是thị 道đạo 。 以dĩ 十thập 種chủng 成thành 。 十thập 方phương 行hành 是thị 苦khổ 。 十thập 結kết 使sử 是thị 集tập 。 斷đoạn 結kết 是thị 滅diệt 。 十thập 想tưởng 是thị 道đạo 。 如như 是thị 以dĩ 次thứ 第đệ 廣quảng 可khả 知tri 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 攝nhiếp 。 答đáp 三tam 種chủng 攝nhiếp 。 陰ấm 攝nhiếp 入nhập 攝nhiếp 界giới 攝nhiếp 。 於ư 是thị 苦Khổ 諦Đế 五ngũ 陰ấm 所sở 攝nhiếp 。 集Tập 諦Đế 及cập 道Đạo 諦Đế 行hành 陰ấm 所sở 攝nhiếp 。 滅Diệt 諦Đế 非phi 陰ấm 所sở 攝nhiếp 。 苦Khổ 諦Đế 十thập 二nhị 入nhập 所sở 攝nhiếp 。 三tam 諦đế 法pháp 入nhập 所sở 攝nhiếp 。 苦Khổ 諦Đế 十thập 八bát 界giới 所sở 攝nhiếp 。 三tam 諦đế 法Pháp 界Giới 所sở 攝nhiếp 。 如như 是thị 以dĩ 攝nhiếp 可khả 知tri 。 以dĩ 此thử 行hành 於ư 聖Thánh 諦Đế 知tri 令linh 起khởi 。 此thử 謂vị 聖Thánh 諦Đế 方phương 便tiện 聖Thánh 諦Đế 方phương 便tiện 已dĩ 竟cánh )# 。

解Giải 脫Thoát 道Đạo 論Luận 分Phân 別Biệt 諦Đế 品Phẩm 第đệ 十thập 二nhị 之chi 一nhất

爾nhĩ 時thời 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 已dĩ 明minh 了liễu 陰ấm 界giới 入nhập 因nhân 緣duyên 諦đế 。 已dĩ 得đắc 聞văn 戒giới 頭đầu 陀đà 禪thiền 。 以dĩ 凡phàm 夫phu 未vị 解giải 脫thoát 怖bố 畏úy 惡ác 趣thú 。 已dĩ 觀quán 惡ác 趣thú 怖bố 。 已dĩ 觀quán 無vô 始thỉ 生sanh 死tử 怖bố 。 已dĩ 觀quán 一nhất 剎sát 那na 不bất 可khả 得đắc 。 已dĩ 觀quán 三tam 百bách 鉾mâu 刺thứ 喻dụ 。 已dĩ 觀quán 燒thiêu 頭đầu 愛ái 喻dụ 。 未vị 分phân 別biệt 四tứ 聖Thánh 諦Đế 。 為vi 分phân 別biệt 聖Thánh 諦Đế 。 當đương 作tác 方phương 便tiện 。 當đương 作tác 欲dục 。 當đương 作tác 勇dũng 猛mãnh 精tinh 進tấn 。 專chuyên 心tâm 緣duyên 念niệm 具cụ 足túc 應ưng 令linh 滿mãn 。 問vấn 云vân 何hà 當đương 作tác 。 答đáp 彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 初sơ 四tứ 聖Thánh 諦Đế 當đương 聞văn 。 或hoặc 以dĩ 略lược 或hoặc 以dĩ 廣quảng 或hoặc 以dĩ 略lược 廣quảng 。 以dĩ 聞văn 以dĩ 義nghĩa 以dĩ 誦tụng 當đương 受thọ 持trì 。 是thị 時thời 坐tọa 禪thiền 人nhân 入nhập 寂tịch 寂tịch 。 坐tọa 不bất 亂loạn 心tâm 不bất 去khứ 來lai 心tâm 。 四tứ 聖Thánh 諦Đế 應ưng 令linh 起khởi 。 初sơ 苦Khổ 諦Đế 應ưng 令linh 起khởi 。 或hoặc 以dĩ 陰ấm 或hoặc 以dĩ 入nhập 或hoặc 以dĩ 界giới 陰ấm 法pháp 。 以dĩ 自tự 相tương/tướng 以dĩ 陰ấm 相tương 應ứng 令linh 起khởi 。 如như 陰ấm 方phương 便tiện 廣quảng 說thuyết 。 如như 是thị 當đương 知tri 。 入nhập 者giả 以dĩ 入nhập 相tương 應ứng 令linh 起khởi 。 如như 入nhập 方phương 便tiện 廣quảng 說thuyết 。 如như 是thị 當đương 知tri 。 界giới 者giả 以dĩ 界giới 相tương 應ứng 令linh 起khởi 。 如như 界giới 方phương 便tiện 廣quảng 說thuyết 。 如như 是thị 當đương 知tri 。 彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 如như 是thị 已dĩ 陰ấm 入nhập 界giới 。 唯duy 有hữu 陰ấm 入nhập 界giới 。 無vô 眾chúng 生sanh 無vô 命mạng 。 已dĩ 令linh 起khởi 已dĩ 得đắc 行hành 想tưởng 。

爾nhĩ 時thời 已dĩ 略lược 作tác 二nhị 種chủng 令linh 起khởi 。 所sở 謂vị 名danh 色sắc 。 於ư 是thị 色sắc 陰ấm 十thập 。 入nhập 十thập 界giới 色sắc 。 四tứ 陰ấm 意ý 入nhập 七thất 界giới 。 是thị 名danh 法pháp 入nhập 法Pháp 界Giới 。 或hoặc 名danh 或hoặc 色sắc 餘dư 名danh 餘dư 色sắc 。 餘dư 名danh 餘dư 色sắc 者giả 以dĩ 色sắc 空không 。 色sắc 者giả 以dĩ 名danh 空không 。 名danh 者giả 以dĩ 色sắc 不bất 離ly 。 色sắc 者giả 以dĩ 名danh 不bất 離ly 。 如như 鼓cổ 聲thanh 唯duy 依y 名danh 色sắc 生sanh 。 依y 色sắc 名danh 生sanh 。 如như 盲manh 跛bả 遠viễn 行hành 。 問vấn 名danh 色sắc 者giả 何hà 差sai 別biệt 。 答đáp 名danh 者giả 無vô 身thân 。 色sắc 者giả 有hữu 身thân 。 名danh 者giả 有hữu 所sở 知tri 。 色sắc 者giả 無vô 所sở 知tri 。 名danh 者giả 輕khinh 轉chuyển 。 色sắc 者giả 遲trì 轉chuyển 。 名danh 無vô 聚tụ 色sắc 有hữu 聚tụ 。 名danh 者giả 覺giác 知tri 思tư 識thức 。 色sắc 者giả 無vô 此thử 。 色sắc 者giả 行hành 倚ỷ 坐tọa 臥ngọa 屈khuất 申thân 。 名danh 無vô 此thử 。 名danh 者giả 知tri 我ngã 行hành 我ngã 倚ỷ 我ngã 坐tọa 我ngã 臥ngọa 我ngã 屈khuất 我ngã 申thân 。 色sắc 無vô 此thử 。 色sắc 者giả 飲ẩm 食thực 噉đạm 嘗thường 。 名danh 無vô 此thử 。 名danh 者giả 知tri 我ngã 飲ẩm 我ngã 食thực 我ngã 噉đạm 我ngã 嘗thường 。 色sắc 無vô 此thử 。 色sắc 者giả 拍phách 戲hí 笑tiếu 啼đề 。 種chủng 種chủng 言ngôn 說thuyết 。 名danh 無vô 此thử 。 名danh 者giả 知tri 我ngã 拍phách 我ngã 笑tiếu 我ngã 戲hí 我ngã 啼đề 我ngã 。 種chủng 種chủng 言ngôn 說thuyết 。 色sắc 無vô 此thử 。 謂vị 名danh 色sắc 差sai 別biệt 。 彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 如như 是thị 名danh 色sắc 。 唯duy 以dĩ 名danh 色sắc 無vô 。 眾chúng 生sanh 無vô 命mạng 。 已dĩ 令linh 起khởi 。 已dĩ 得đắc 行hành 想tưởng 。

爾nhĩ 時thời 一nhất 切thiết 作tác 略lược 。 苦Khổ 諦Đế 者giả 令linh 起khởi 如như 實thật 知tri 見kiến 清thanh 淨tịnh 。 令linh 名danh 色sắc 起khởi 。 此thử 總tổng 語ngữ 苦Khổ 諦Đế 令linh 起khởi 可khả 知tri 。 彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 如như 是thị 已dĩ 令linh 起khởi 苦Khổ 諦Đế 。 作tác 眾chúng 生sanh 想tưởng 。 從tùng 此thử 苦khổ 因nhân 緣duyên 應ưng 觀quán 。 問vấn 此thử 苦khổ 何hà 因nhân 緣duyên 何hà 集tập 。 答đáp 彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 如như 是thị 知tri 。 此thử 苦khổ 生sanh 為vi 因nhân 緣duyên 。 生sanh 者giả 有hữu 為vi 因nhân 緣duyên 。 有hữu 者giả 取thủ 為vi 因nhân 緣duyên 。 取thủ 者giả 愛ái 為vi 因nhân 緣duyên 。 愛ái 者giả 受thọ 為vi 因nhân 緣duyên 。 受thọ 者giả 觸xúc 為vi 因nhân 緣duyên 。 觸xúc 者giả 六lục 入nhập 為vi 因nhân 緣duyên 。 六lục 入nhập 者giả 名danh 色sắc 為vi 因nhân 緣duyên 。 名danh 色sắc 者giả 識thức 為vi 因nhân 緣duyên 。 識thức 者giả 行hành 為vi 因nhân 緣duyên 。 行hành 者giả 無vô 明minh 為vi 因nhân 緣duyên 。 如như 是thị 無vô 明minh 緣duyên 行hành 。 行hành 緣duyên 識thức 。 生sanh 緣duyên 老lão 死tử 。 成thành 憂ưu 悲bi 苦khổ 惱não 。 如như 是thị 悉tất 苦khổ 陰ấm 成thành 起khởi 。 彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 如như 是thị 以dĩ 因nhân 緣duyên 。 所sở 縛phược 以dĩ 廣quảng 觀quán 。

爾nhĩ 時thời 以dĩ 作tác 略lược 。 此thử 受thọ 緣duyên 愛ái 。 彼bỉ 苦khổ 集tập 令linh 起khởi 。 或hoặc 法pháp 住trụ 智trí 。 或hoặc 聖thánh 取thủ 因nhân 緣duyên 智trí 。 或hoặc 離ly 疑nghi 清thanh 淨tịnh 。 此thử 眾chúng 語ngữ 言ngôn 。 集Tập 諦Đế 令linh 起khởi 智trí 。 彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 以dĩ 令linh 起khởi 苦khổ 集tập 。 於ư 三tam 昧muội 已dĩ 度độ 疑nghi 。

爾nhĩ 時thời 觀quán 苦khổ 滅diệt 。 誰thùy 滅diệt 為vi 苦khổ 滅diệt 誰thùy 。 滅diệt 為vi 此thử 苦khổ 滅diệt 。 彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 如như 是thị 知tri 。 從tùng 生sanh 滅diệt 此thử 苦khổ 滅diệt 。 從tùng 生sanh 滅diệt 有hữu 滅diệt 從tùng 有hữu 滅diệt 取thủ 滅diệt 。 從tùng 取thủ 滅diệt 愛ái 滅diệt 。 從tùng 無vô 明minh 滅diệt 行hành 滅diệt 。 如như 是thị 從tùng 無vô 明minh 滅diệt 行hành 滅diệt 。 從tùng 行hành 滅diệt 識thức 滅diệt 。 從tùng 生sanh 滅diệt 老lão 死tử 憂ưu 悲bi 苦khổ 惱não 滅diệt 。 如như 是thị 此thử 一nhất 切thiết 苦khổ 陰ấm 成thành 滅diệt 。 彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 如như 是thị 因nhân 緣duyên 所sở 縛phược 滅diệt 。 已dĩ 廣quảng 已dĩ 觀quán 。

爾nhĩ 時thời 作tác 略lược 。 此thử 受thọ 緣duyên 愛ái 。 從tùng 彼bỉ 滅diệt 苦khổ 滅diệt 令linh 起khởi 滅Diệt 諦Đế 。 彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 如như 是thị 已dĩ 令linh 起khởi 滅Diệt 諦Đế 。

爾nhĩ 時thời 觀quán 苦khổ 滅diệt 道đạo 。 何hà 道đạo 何hà 具cụ 足túc 為vi 愛ái 滅diệt 。 彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 如như 是thị 知tri 於ư 五ngũ 受thọ 陰ấm 觀quán 過quá 患hoạn 。 此thử 道đạo 此thử 具cụ 足túc 。 為vi 愛ái 滅diệt 令linh 起khởi 道Đạo 諦Đế 。 如như 諦đế 方phương 便tiện 廣quảng 說thuyết 。 如như 是thị 可khả 知tri 。 彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 如như 是thị 以dĩ 次thứ 第đệ 已dĩ 令linh 起khởi 四Tứ 諦Đế 。

爾nhĩ 時thời 於ư 五ngũ 受thọ 陰ấm 。 以dĩ 一nhất 百bách 八bát 十thập 法pháp 。 次thứ 第đệ 以dĩ 聚tụ 分phân 別biệt 觀quán 。 所sở 有hữu 色sắc 過quá 去khứ 未vị 來lai 現hiện 在tại 。 或hoặc 內nội 或hoặc 外ngoại 或hoặc 大đại 或hoặc 小tiểu 。 或hoặc 麁thô 或hoặc 妙diệu 或hoặc 遠viễn 或hoặc 近cận 。 一nhất 切thiết 色sắc 以dĩ 無vô 常thường 廣quảng 觀quán 。 以dĩ 廣quảng 觀quán 苦khổ 。 以dĩ 廣quảng 觀quán 無vô 我ngã 。 如như 是thị 所sở 有hữu 受thọ 。 所sở 有hữu 想tưởng 。 所sở 有hữu 行hành 。 所sở 有hữu 識thức 。 於ư 一nhất 一nhất 陰ấm 十thập 二nhị 法Pháp 門môn 。 於ư 五ngũ 陰ấm 五ngũ 十thập 二nhị 成thành 六lục 十thập 。 六lục 十thập 無vô 常thường 見kiến 。 六lục 十thập 苦khổ 見kiến 。 六lục 十thập 無vô 我ngã 見kiến 。 成thành 一nhất 百bách 八bát 十thập 。

復phục 次thứ 一nhất 百bách 八bát 十thập 法Pháp 門môn 。 六lục 內nội 入nhập 。 六lục 外ngoại 入nhập 。 六lục 識thức 身thân 。 六lục 觸xúc 身thân 。 六lục 受thọ 身thân 。 六lục 想tưởng 身thân 。 六lục 思tư 身thân 。 六lục 愛ái 身thân 。 六lục 覺giác 六lục 觀quán 。 此thử 十thập 六lục 成thành 六lục 十thập 。 六lục 十thập 無vô 常thường 見kiến 。 六lục 十thập 苦khổ 見kiến 。 六lục 十thập 無vô 我ngã 見kiến 。 三tam 六lục 十thập 成thành 一nhất 百bách 八bát 十thập 。 彼bỉ 久cửu 遠viễn 年niên 時thời 。 日nhật 月nguyệt 月nguyệt 半bán 日nhật 夜dạ 時thời 念niệm 剎sát 那na 。 以dĩ 迴hồi 轉chuyển 法pháp 行hành 成thành 新tân 故cố 。 如như 燈đăng 焰diễm 相tương 續tục 成thành 轉chuyển 。 以dĩ 無vô 常thường 於ư 行hành 分phân 別biệt 觀quán 。 以dĩ 惡ác 趣thú 受thọ 苦khổ 。 飢cơ 渴khát 怖bố 畏úy 。 求cầu 覓mịch 愛ái 別biệt 離ly 老lão 病bệnh 死tử 。 憂ưu 悲bi 苦khổ 惱não 。 此thử 行hành 相tương 應ứng 相tương 續tục 。 以dĩ 苦khổ 於ư 行hành 觀quán 分phân 別biệt 。 從tùng 陰ấm 入nhập 界giới 因nhân 緣duyên 諦đế 業nghiệp 果quả 報báo 因nhân 緣duyên 令linh 生sanh 所sở 生sanh 。 無vô 眾chúng 生sanh 不bất 動động 無vô 事sự 自tự 性tánh 行hành 成thành 起khởi 。 以dĩ 無vô 我ngã 於ư 觀quán 分phân 別biệt 。 於ư 行hành 色sắc 無vô 常thường 。 以dĩ 滅diệt 義nghĩa 。 以dĩ 苦khổ 怖bố 義nghĩa 。 無vô 我ngã 不bất 實thật 義nghĩa 。 以dĩ 作tác 略lược 廣quảng 分phân 別biệt 。 如như 是thị 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 無vô 常thường 滅diệt 義nghĩa 。 苦khổ 者giả 以dĩ 怖bố 義nghĩa 。 無vô 我ngã 以dĩ 不bất 實thật 義nghĩa 。 如như 是thị 作tác 略lược 廣quảng 分phân 別biệt 。 於ư 是thị 以dĩ 無vô 常thường 已dĩ 分phân 別biệt 除trừ 常thường 想tưởng 。 以dĩ 苦khổ 分phân 別biệt 除trừ 樂lạc 想tưởng 。 以dĩ 無vô 我ngã 分phân 別biệt 除trừ 我ngã 想tưởng 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 無vô 常thường 廣quảng 分phân 別biệt 。 答đáp 如như 實thật 見kiến 。 一nhất 切thiết 諸chư 行hành 。 無vô 有hữu 為vi 邊biên 滅diệt 為vi 邊biên 。 於ư 無vô 相tướng 或hoặc 令linh 起khởi 心tâm 。 於ư 無vô 相tướng 界giới 為vi 安an 心tâm 。 是thị 故cố 以dĩ 無vô 常thường 廣quảng 分phân 別biệt 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 苦khổ 分phân 別biệt 。 答đáp 於ư 一nhất 切thiết 諸chư 行hành 。 令linh 心tâm 怖bố 畏úy 。 從tùng 作tác 願nguyện 令linh 起khởi 心tâm 。 於ư 無vô 作tác 願nguyện 為vi 心tâm 安an 。 是thị 故cố 以dĩ 苦khổ 廣quảng 分phân 別biệt 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 無vô 我ngã 廣quảng 分phân 別biệt 。 答đáp 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 見kiến 。 從tùng 他tha 從tùng 此thử 執chấp 令linh 起khởi 心tâm 。 於ư 空không 界giới 為vi 心tâm 安an 。

是thị 故cố 以dĩ 無vô 我ngã 廣quảng 分phân 別biệt 。 如như 是thị 分phân 別biệt 。 三tam 有hữu 五ngũ 趣thú 七thất 識thức 住trụ 。 九cửu 眾chúng 生sanh 居cư 。 以dĩ 滅diệt 怖bố 畏úy 。 以dĩ 無vô 實thật 觀quán 之chi 分phần 別biệt 智trí 已dĩ 竟cánh )# 。

彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 於ư 五ngũ 受thọ 陰ấm 。 已dĩ 分phân 別biệt 於ư 三tam 相tương/tướng 。 令linh 樂nhạo/nhạc/lạc 入nhập 欲dục 斷đoạn 諸chư 行hành 。

爾nhĩ 時thời 現hiện 在tại 內nội 五ngũ 受thọ 陰ấm 。 取thủ 彼bỉ 相tương/tướng 令linh 通thông 達đạt 起khởi 滅diệt 。 如như 是thị 此thử 法pháp 以dĩ 無vô 生sanh 現hiện 生sanh 。 以dĩ 生sanh 滅diệt 如như 是thị 通thông 達đạt 。 於ư 是thị 取thủ 相tương/tướng 者giả 。 取thủ 相tương/tướng 三tam 種chủng 。 取thủ 煩phiền 惱não 相tương/tướng 。 取thủ 定định 相tương/tướng 。 取thủ 毘Tỳ 婆Bà 舍Xá 那Na 相tương/tướng 。 於ư 是thị 愚ngu 癡si 凡phàm 夫phu 。 於ư 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 境cảnh 界giới 。 以dĩ 成thành 樂nhạo/nhạc/lạc 常thường 想tưởng 顛điên 倒đảo 所sở 。 初sơ 心tâm 以dĩ 好hảo/hiếu 取thủ 相tương/tướng 。 於ư 此thử 著trước 煩phiền 惱não 。 如như 蛾nga 投đầu 燈đăng 。 此thử 謂vị 取thủ 煩phiền 惱não 相tương/tướng 。 問vấn 云vân 何hà 取thủ 定định 相tương/tướng 。 答đáp 於ư 此thử 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 樂nhạo/nhạc/lạc 得đắc 定định 以dĩ 念niệm 正chánh 智trí 所sở 。 初sơ 心tâm 三tam 十thập 八bát 行hành 。 於ư 一nhất 一nhất 行hành 取thủ 相tương/tướng 令linh 繫hệ 心tâm 。 為vi 不bất 亂loạn 故cố 如như 繫hệ 象tượng 。 此thử 謂vị 取thủ 定định 相tương/tướng 。 問vấn 云vân 何hà 取thủ 毘tỳ 婆bà 奢xa 那na 相tương/tướng 。 答đáp 常thường 觀quán 人nhân 以dĩ 慧tuệ 所sở 初sơ 心tâm 。 色sắc 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 各các 各các 分phân 別biệt 其kỳ 自tự 相tương/tướng 。 樂nhạo 欲dục 捨xả 修tu 彼bỉ 相tương/tướng 。 如như 捉tróc 毒độc 蛇xà 。 此thử 謂vị 取thủ 毘tỳ 婆bà 奢xa 那na 相tương/tướng 。 於ư 此thử 取thủ 毘tỳ 婆bà 奢xa 那na 相tương/tướng 可khả 樂lạc 。 問vấn 云vân 何hà 取thủ 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 相tương/tướng 。 答đáp 彼bỉ 色sắc 識thức 相tương/tướng 。 或hoặc 以dĩ 地địa 界giới 。 或hoặc 以dĩ 水thủy 界giới 。 或hoặc 以dĩ 火hỏa 界giới 。 或hoặc 以dĩ 風phong 界giới 。 或hoặc 眼nhãn 入nhập 或hoặc 身thân 入nhập 。 如như 是thị 觀quán 彼bỉ 受thọ 受thọ 相tương/tướng 。 或hoặc 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 或hoặc 為vi 苦khổ 。 或hoặc 為vi 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 。 如như 是thị 觀quán 彼bỉ 想tưởng 想tưởng 相tương/tướng 。 或hoặc 為vi 色sắc 想tưởng 或hoặc 為vi 法pháp 想tưởng 。 如như 是thị 觀quán 知tri 行hàng 行hàng 相tương/tướng 。 或hoặc 為vi 觸xúc 或hoặc 為vi 思tư 。 或hoặc 為vi 覺giác 或hoặc 為vi 觀quán 。 或hoặc 為vi 作tác 意ý 。 如như 是thị 觀quán 彼bỉ 識thức 識thức 相tương/tướng 。 或hoặc 眼nhãn 識thức 或hoặc 意ý 識thức 。 如như 是thị 觀quán 彼bỉ 彼bỉ 坐tọa 禪thiền 。 如như 是thị 善thiện 取thủ 彼bỉ 相tương/tướng 。 以dĩ 善thiện 令linh 起khởi 。 令linh 起khởi 如như 是thị 取thủ 色sắc 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 相tương/tướng 。

復phục 次thứ 以dĩ 二nhị 行hành 取thủ 心tâm 相tương/tướng 。 以dĩ 事sự 以dĩ 作tác 意ý 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 事sự 取thủ 心tâm 相tương/tướng 。 答đáp 以dĩ 此thử 事sự 我ngã 心tâm 起khởi 。 當đương 觀quán 彼bỉ 以dĩ 此thử 色sắc 受thọ 事sự 。 以dĩ 此thử 想tưởng 事sự 。 以dĩ 此thử 行hành 事sự 。 以dĩ 此thử 識thức 事sự 。 我ngã 心tâm 起khởi 。 如như 是thị 當đương 觀quán 。 彼bỉ 如như 是thị 以dĩ 事sự 取thủ 心tâm 相tương/tướng 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 作tác 意ý 取thủ 心tâm 相tương/tướng 。 答đáp 如như 是thị 我ngã 作tác 意ý 色sắc 此thử 心tâm 起khởi 。 如như 是thị 當đương 觀quán 。 如như 是thị 我ngã 作tác 意ý 受thọ 想tưởng 行hành 我ngã 心tâm 起khởi 。 如như 是thị 當đương 觀quán 。 如như 是thị 已dĩ 作tác 。 意ý 取thủ 心tâm 相tương/tướng 。 問vấn 云vân 何hà 彼bỉ 相tương/tướng 成thành 善thiện 取thủ 。 答đáp 以dĩ 是thị 行hành 以dĩ 是thị 相tương/tướng 。 色sắc 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 想tưởng 以dĩ 成thành 觀quán 。 若nhược 復phục 堪kham 更cánh 觀quán 彼bỉ 相tương/tướng 。 以dĩ 此thử 行hành 以dĩ 此thử 相tương/tướng 。 是thị 謂vị 彼bỉ 相tương/tướng 成thành 善thiện 取thủ 。 通thông 達đạt 生sanh 滅diệt 者giả 。 有hữu 起khởi 有hữu 滅diệt 。 有hữu 起khởi 滅diệt 通thông 達đạt 。 於ư 是thị 色sắc 已dĩ 生sanh 現hiện 在tại 。 彼bỉ 生sanh 相tương/tướng 起khởi 變biến 相tương/tướng 滅diệt 。 彼bỉ 二nhị 句cú 以dĩ 慧tuệ 眼nhãn 見kiến 。 通thông 達đạt 起khởi 滅diệt 。 受thọ 已dĩ 生sanh 現hiện 在tại 。 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 彼bỉ 生sanh 相tương/tướng 起khởi 變biến 相tương/tướng 滅diệt 。 彼bỉ 二nhị 句cú 以dĩ 慧tuệ 眼nhãn 見kiến 通thông 達đạt 起khởi 滅diệt 。

復phục 次thứ 以dĩ 三tam 行hành 通thông 達đạt 起khởi 相tương/tướng 。 以dĩ 三tam 行hành 通thông 達đạt 滅diệt 相tương/tướng 。 如như 是thị 以dĩ 因nhân 以dĩ 緣duyên 。 以dĩ 自tự 味vị 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 因nhân 通thông 達đạt 起khởi 相tương/tướng 。 答đáp 愛ái 無vô 明minh 業nghiệp 是thị 因nhân 為vi 陰ấm 起khởi 。 以dĩ 慧tuệ 眼nhãn 見kiến 以dĩ 因nhân 通thông 達đạt 起khởi 相tương/tướng 。 云vân 何hà 以dĩ 緣duyên 通thông 達đạt 起khởi 相tương/tướng 。 食thực 緣duyên 為vi 色sắc 陰ấm 起khởi 。 觸xúc 緣duyên 為vi 三tam 陰ấm 起khởi 。 名danh 色sắc 緣duyên 為vi 識thức 陰ấm 起khởi 。 以dĩ 慧tuệ 眼nhãn 見kiến 以dĩ 緣duyên 通thông 達đạt 起khởi 相tương/tướng 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 自tự 味vị 通thông 達đạt 起khởi 相tương/tướng 。 答đáp 如như 燈đăng 焰diễm 。 相tương 續tục 無vô 間gián 。 初sơ 後hậu 新tân 新tân 起khởi 行hành 。 以dĩ 相tương/tướng 以dĩ 慧tuệ 眼nhãn 見kiến 。 以dĩ 自tự 味vị 通thông 達đạt 起khởi 相tương/tướng 。 於ư 是thị 以dĩ 因nhân 以dĩ 起khởi 見kiến 。 以dĩ 集Tập 諦Đế 相tương/tướng 成thành 見kiến 。 以dĩ 令linh 起khởi 覺giác 。 以dĩ 緣duyên 以dĩ 自tự 味vị 。 以dĩ 起khởi 見kiến 苦Khổ 諦Đế 。 以dĩ 相tương/tướng 成thành 所sở 見kiến 。 以dĩ 剎sát 那na 不bất 可khả 得đắc 覺giác 。 如như 是thị 以dĩ 三tam 行hành 通thông 達đạt 起khởi 相tương/tướng 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 三tam 行hành 通thông 達đạt 滅diệt 相tương/tướng 。 答đáp 以dĩ 因nhân 滅diệt 以dĩ 緣duyên 滅diệt 以dĩ 自tự 味vị 滅diệt 。 於ư 是thị 以dĩ 愛ái 滅diệt 以dĩ 無vô 明minh 。 滅diệt 以dĩ 業nghiệp 滅diệt 。 陰ấm 成thành 滅diệt 。 以dĩ 慧tuệ 眼nhãn 見kiến 。 以dĩ 因nhân 滅diệt 通thông 達đạt 滅diệt 相tương/tướng 。 以dĩ 食thực 滅diệt 色sắc 陰ấm 成thành 滅diệt 。 以dĩ 觸xúc 滅diệt 三tam 陰ấm 成thành 滅diệt 。 以dĩ 名danh 色sắc 滅diệt 識thức 陰ấm 成thành 滅diệt 。 以dĩ 慧tuệ 眼nhãn 見kiến 。 以dĩ 緣duyên 滅diệt 通thông 達đạt 滅diệt 相tương/tướng 。 如như 燈đăng 焰diễm 相tương 續tục 無vô 間gián 。 初sơ 有hữu 滅diệt 行hành 以dĩ 慧tuệ 眼nhãn 見kiến 。 以dĩ 自tự 味vị 通thông 達đạt 滅diệt 相tương/tướng 。 於ư 是thị 以dĩ 因nhân 滅diệt 見kiến 滅Diệt 諦Đế 。 以dĩ 相tương/tướng 成thành 所sở 見kiến 。 以dĩ 無vô 生sanh 相tương/tướng 覺giác 以dĩ 緣duyên 滅diệt 。 以dĩ 自tự 味vị 以dĩ 見kiến 滅diệt 。 以dĩ 苦Khổ 諦Đế 相tương/tướng 成thành 初sơ 見kiến 。 以dĩ 剎sát 那na 不bất 可khả 得đắc 覺giác 。 問vấn 若nhược 以dĩ 起khởi 滅diệt 見kiến 苦Khổ 諦Đế 。 以dĩ 相tương/tướng 得đắc 見kiến 。 何hà 故cố 上thượng 智trí 當đương 起khởi 。 答đáp 何hà 用dụng 起khởi 見kiến 滅diệt 。 以dĩ 苦Khổ 諦Đế 相tương/tướng 得đắc 見kiến 未vị 見kiến 。 彼bỉ 苦khổ 成thành 滿mãn 。 乃nãi 至chí 諸chư 行hành 過quá 盡tận 。 如như 實thật 已dĩ 見kiến 。 從tùng 行hành 相tương/tướng 已dĩ 令linh 起khởi 心tâm 。 於ư 非phi 行hành 心tâm 成thành 度độ 。 如như 實thật 已dĩ 見kiến 諸chư 行hành 過quá 患hoạn 。 從tùng 行hành 相tương/tướng 已dĩ 令linh 起khởi 心tâm 。 於ư 非phi 行hành 成thành 度độ 。 是thị 處xứ 見kiến 苦khổ 成thành 滿mãn 。 謂vị 往vãng 邊biên 故cố 。 猶do 如như 飛phi 鳥điểu 。 為vi 火hỏa 所sở 圍vi 未vị 免miễn 怖bố 畏úy 。 若nhược 未vị 至chí 虛hư 空không 。 見kiến 火hỏa 圍vi 過quá 患hoạn 。 成thành 飛phi 虛hư 空không 。 是thị 時thời 彼bỉ 見kiến 火hỏa 怖bố 圍vi 成thành 滿mãn 如như 是thị 。 於ư 此thử 可khả 知tri 。 於ư 是thị 以dĩ 因nhân 以dĩ 緣duyên 以dĩ 起khởi 見kiến 。 成thành 通thông 達đạt 因nhân 緣duyên 起khởi 相tương/tướng 。 此thử 有hữu 此thử 起khởi 。 此thử 起khởi 故cố 此thử 成thành 起khởi 。 因nhân 滅diệt 故cố 及cập 緣duyên 滅diệt 。 故cố 以dĩ 見kiến 滅diệt 因nhân 緣duyên 生sanh 相tương/tướng 成thành 通thông 達đạt 。 此thử 無vô 有hữu 此thử 不bất 成thành 。 此thử 滅diệt 故cố 此thử 滅diệt 。 以dĩ 自tự 味vị 以dĩ 起khởi 滅diệt 。 見kiến 已dĩ 起khởi 成thành 通thông 達đạt 。 知tri 因nhân 緣duyên 法pháp 有hữu 為vi 法pháp 起khởi 。 彼bỉ 起khởi 得đắc 知tri 。 彼bỉ 滅diệt 亦diệc 知tri 。 彼bỉ 住trụ 亦diệc 知tri 。 如như 是thị 以dĩ 起khởi 滅diệt 見kiến 四tứ 法pháp 成thành 所sở 知tri 。 如như 是thị 一nhất 相tướng 。 法pháp 種chủng 種chủng 法pháp 無vô 事sự 法pháp 正Chánh 法Pháp 。 於ư 是thị 一nhất 相tương 續tục 所sở 著trước 諸chư 行hành 以dĩ 起khởi 。 彼bỉ 見kiến 不bất 成thành 。 種chủng 種chủng 執chấp 。 初sơ 後hậu 轉chuyển 諸chư 行hành 。 以dĩ 彼bỉ 滅diệt 見kiến 不bất 成thành 一nhất 執chấp 。 自tự 性tánh 離ly 無vô 動động 諸chư 行hành 。 以dĩ 初sơ 後hậu 見kiến 不bất 成thành 我ngã 執chấp 。 因nhân 緣duyên 所sở 轉chuyển 初sơ 後hậu 諸chư 行hành 。 如như 是thị 以dĩ 法pháp 見kiến 不bất 成thành 無vô 事sự 執chấp 。 無vô 聞văn 凡phàm 夫phu 以dĩ 一nhất 不bất 覺giác 常thường 斷đoạn 說thuyết 。 以dĩ 種chủng 種chủng 不bất 覺giác 成thành 常thường 說thuyết 。 以dĩ 無vô 事sự 不bất 覺giác 成thành 我ngã 說thuyết 。 如như 是thị 以dĩ 法pháp 不bất 覺giác 。 成thành 無vô 事sự 說thuyết 。 於ư 是thị 以dĩ 平bình 等đẳng 語ngữ 言ngôn 。 以dĩ 一nhất 相tương 勝thắng 語ngữ 言ngôn 。 以dĩ 種chủng 種chủng 相tương/tướng 攝nhiếp 成thành 一nhất 相tương/tướng 。 以dĩ 分phân 別biệt 義nghĩa 成thành 種chủng 種chủng 。 以dĩ 煩phiền 惱não 義nghĩa 成thành 一nhất 性tánh 。 以dĩ 方phương 便tiện 義nghĩa 成thành 種chủng 種chủng 性tánh 。 以dĩ 愛ái 果quả 成thành 一nhất 性tánh 。 以dĩ 業nghiệp 果quả 成thành 種chủng 種chủng 性tánh 。 彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 如như 是thị 見kiến 一nhất 性tánh 。 非phi 於ư 此thử 執chấp 種chủng 種chủng 見kiến 。 若nhược 見kiến 種chủng 種chủng 性tánh 。 非phi 於ư 此thử 執chấp 常thường 見kiến 一nhất 性tánh 。 若nhược 現hiện 見kiến 一nhất 性tánh 。 餘dư 作tác 餘dư 覺giác 除trừ 此thử 見kiến 。 若nhược 現hiện 見kiến 種chủng 種chủng 性tánh 。 彼bỉ 作tác 彼bỉ 覺giác 除trừ 此thử 見kiến 。 若nhược 現hiện 見kiến 一nhất 性tánh 除trừ 此thử 斷đoạn 見kiến 。 若nhược 現hiện 見kiến 種chủng 種chủng 性tánh 除trừ 此thử 常thường 見kiến 。 彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 如như 是thị 以dĩ 起khởi 滅diệt 。 見kiến 一nhất 性tánh 種chủng 種chủng 性tánh 。 法pháp 明minh 何hà 以dĩ 起khởi 。 現hiện 起khởi 諸chư 行hành 見kiến 彼bỉ 無vô 事sự 。 何hà 故cố 一nhất 切thiết 。 諸chư 行hành 無vô 事sự 不bất 動động 。 無vô 餘dư 所sở 起khởi 住trụ 。 住trụ 自tự 性tánh 因nhân 緣duyên 。 和hòa 合hợp 集tập 為vi 因nhân 緣duyên 。 如như 是thị 以dĩ 止chỉ 法pháp 生sanh 令linh 生sanh 。 於ư 是thị 以dĩ 無vô 命mạng 義nghĩa 及cập 不bất 動động 義nghĩa 。 無vô 事sự 法pháp 可khả 知tri 。 以dĩ 自tự 性tánh 。 義nghĩa 及cập 緣duyên 義nghĩa 。 如như 是thị 止chỉ 法pháp 可khả 知tri 。 令linh 現hiện 空không 無vô 事sự 。 令linh 現hiện 業nghiệp 所sở 作tác 。 如như 是thị 止chỉ 法pháp 令linh 現hiện 無vô 事sự 名danh 法pháp 。 如như 是thị 令linh 現hiện 止chỉ 法pháp 名danh 行hành 。 於ư 是thị 以dĩ 一nhất 性tánh 法pháp 覺giác 苦khổ 相tương/tướng 成thành 通thông 達đạt 。 以dĩ 種chủng 種chủng 性tánh 覺giác 無vô 常thường 相tương/tướng 成thành 通thông 達đạt 。 以dĩ 無vô 事sự 法pháp 覺giác 。 如như 是thị 以dĩ 止chỉ 法pháp 覺giác 無vô 我ngã 相tương/tướng 成thành 通thông 達đạt 。 問vấn 彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 一nhất 切thiết 諸chư 行hành 。 以dĩ 無vô 餘dư 處xứ 觀quán 起khởi 滅diệt 為vi 一nhất 處xứ 當đương 觀quán 耶da 。 答đáp 於ư 初sơ 諸chư 行hành 處xứ 取thủ 其kỳ 相tương/tướng 。 通thông 達đạt 起khởi 滅diệt 無vô 餘dư 處xứ 。 一nhất 切thiết 諸chư 行hành 令linh 滿mãn 。 如như 人nhân 於ư 大đại 海hải 一nhất 處xứ 以dĩ 舌thiệt 舐thỉ 水thủy 。 即tức 知tri 一nhất 切thiết 水thủy 醎hàm 。 如như 是thị 於ư 此thử 可khả 知tri 。 以dĩ 二nhị 行hành 諸chư 行hành 令linh 滿mãn 。 以dĩ 事sự 以dĩ 不bất 愚ngu 癡si 。 於ư 是thị 諸chư 行hành 取thủ 其kỳ 相tương/tướng 。 通thông 達đạt 生sanh 滅diệt 。 彼bỉ 諸chư 行hành 以dĩ 其kỳ 事sự 成thành 滿mãn 。 於ư 是thị 斷đoạn 無vô 智trí 故cố 。 餘dư 諸chư 行hành 以dĩ 不bất 愚ngu 癡si 成thành 滿mãn 。 於ư 是thị 起khởi 滅diệt 智trí 。 是thị 諸chư 行hành 分phân 別biệt 智trí 。 一nhất 切thiết 諸chư 行hành 。 以dĩ 起khởi 初sơ 邊biên 成thành 分phân 別biệt 。 以dĩ 滅diệt 後hậu 邊biên 成thành 分phân 別biệt 。 以dĩ 起khởi 初sơ 邊biên 成thành 寂tịch 寂tịch 。 以dĩ 滅diệt 有hữu 邊biên 成thành 寂tịch 寂tịch 。 以dĩ 起khởi 從tùng 起khởi 無vô 初sơ 。 以dĩ 滅diệt 從tùng 滅diệt 無vô 後hậu 。 是thị 故cố 起khởi 滅diệt 智trí 。 成thành 諸chư 行hành 分phân 別biệt 智trí (# 起khởi 滅diệt 智trí 已dĩ 竟cánh )# 。

彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 如như 是thị 正chánh 見kiến 生sanh 滅diệt 相tương/tướng 。 善thiện 分phân 別biệt 諸chư 行hành 。 樂nhạo/nhạc/lạc 得đắc 滅diệt 樂nhạo/nhạc/lạc 定định 。

爾nhĩ 時thời 不bất 作tác 意ý 觀quán 生sanh 。 唯duy 見kiến 心tâm 滅diệt 。 以dĩ 色sắc 事sự 以dĩ 心tâm 生sanh 滅diệt 。 依y 彼bỉ 事sự 見kiến 心tâm 滅diệt 。 如như 是thị 以dĩ 受thọ 持trì 。 以dĩ 想tưởng 事sự 以dĩ 行hành 事sự 。 以dĩ 識thức 事sự 以dĩ 心tâm 生sanh 滅diệt 。 依y 彼bỉ 事sự 見kiến 心tâm 生sanh 滅diệt 。

復phục 次thứ 以dĩ 三tam 行hành 。 見kiến 滅diệt 如như 是thị 以dĩ 聚tụ 以dĩ 雙song 以dĩ 分phân 別biệt 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 聚tụ 。 答đáp 於ư 威uy 儀nghi 威uy 儀nghi 所sở 起khởi 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 於ư 其kỳ 處xứ 以dĩ 聚tụ 見kiến 彼bỉ 滅diệt 。

復phục 次thứ 已dĩ 觀quán 色sắc 無vô 常thường 。 受thọ 無vô 常thường 想tưởng 無vô 常thường 行hành 無vô 常thường 識thức 無vô 常thường 。

爾nhĩ 時thời 以dĩ 無vô 常thường 事sự 所sở 起khởi 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 以dĩ 聚tụ 見kiến 彼bỉ 滅diệt 。 如như 是thị 以dĩ 苦khổ 事sự 無vô 我ngã 事sự 。 如như 是thị 以dĩ 聚tụ 當đương 見kiến 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 雙song 。 答đáp 此thử 色sắc 無vô 常thường 已dĩ 觀quán 無vô 常thường 。 隨tùy 無vô 常thường 起khởi 心tâm 見kiến 心tâm 生sanh 滅diệt 。 如như 是thị 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 無vô 常thường 已dĩ 觀quán 。 隨tùy 無vô 常thường 事sự 起khởi 心tâm 見kiến 生sanh 滅diệt 。 如như 是thị 已dĩ 苦khổ 事sự 已dĩ 無vô 我ngã 事sự 。 如như 是thị 以dĩ 雙song 當đương 觀quán 。 問vấn 云vân 何hà 以dĩ 分phân 別biệt 。 答đáp 已dĩ 觀quán 此thử 色sắc 無vô 常thường 。 隨tùy 無vô 常thường 事sự 起khởi 心tâm 見kiến 心tâm 生sanh 滅diệt 。 如như 是thị 以dĩ 分phân 別biệt 觀quán 見kiến 多đa 心tâm 滅diệt 。 如như 是thị 觀quán 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 無vô 常thường 。 隨tùy 無vô 常thường 事sự 起khởi 心tâm 見kiến 心tâm 生sanh 滅diệt 。 以dĩ 是thị 見kiến 心tâm 滅diệt 復phục 見kiến 滅diệt 。 如như 是thị 以dĩ 分phân 別biệt 見kiến 多đa 心tâm 滅diệt 。 如như 是thị 觀quán 苦khổ 觀quán 無vô 我ngã 。 如như 是thị 已dĩ 分phân 別biệt 。 唯duy 現hiện 觀quán 彼bỉ 滅diệt 。 其kỳ 彼bỉ 苦khổ 滅diệt 事sự 成thành 專chuyên 。 常thường 覓mịch 諸chư 行hành 剎sát 那na 成thành 得đắc 利lợi 。 彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 以dĩ 此thử 慧tuệ 非phi 他tha 緣duyên 。 見kiến 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 以dĩ 自tự 性tánh 如như 到đáo 芥giới 子tử 頭đầu 。 於ư 一nhất 心tâm 剎sát 那na 生sanh 老lão 死tử 變biến 。

爾nhĩ 時thời 坐tọa 禪thiền 人nhân 復phục 如như 是thị 見kiến 。 如như 偈kệ 所sở 說thuyết 。

此thử 雙song 名danh 色sắc 性tánh 。 展triển 轉chuyển 於ư 一nhất 滅diệt 。

句cú 滅diệt 緣duyên 彼bỉ 滅diệt 。 及cập 彼bỉ 因nhân 所sở 生sanh 。

陰ấm 無vô 常thường 滅diệt 法pháp 。 苦khổ 生sanh 法pháp 滅diệt 法pháp 。

如như 桴phù 打đả 鼓cổ 聲thanh 。 亦diệc 不bất 從tùng 眼nhãn 生sanh 。

色sắc 香hương 等đẳng 五ngũ 法pháp 。 亦diệc 不bất 從tùng 色sắc 生sanh 。

亦diệc 不bất 離ly 二nhị 句cú 。 依y 緣duyên 生sanh 有hữu 為vi 。

如như 桴phù 打đả 鼓cổ 聲thanh 。 亦diệc 不bất 從tùng 耳nhĩ 生sanh 。

色sắc 香hương 等đẳng 五ngũ 法pháp 。 亦diệc 不bất 從tùng 聲thanh 生sanh 。

亦diệc 不bất 離ly 二nhị 句cú 。 亦diệc 不bất 從tùng 鼻tị 生sanh 。

色sắc 香hương 等đẳng 五ngũ 法pháp 。 亦diệc 不bất 從tùng 香hương 生sanh 。

亦diệc 不bất 離ly 二nhị 句cú 。 亦diệc 不bất 從tùng 舌thiệt 生sanh 。

色sắc 香hương 等đẳng 五ngũ 法pháp 。 亦diệc 不bất 從tùng 味vị 生sanh 。

亦diệc 不bất 離ly 二nhị 句cú 。 亦diệc 不bất 從tùng 身thân 生sanh 。

色sắc 香hương 等đẳng 五ngũ 法pháp 。 亦diệc 不bất 從tùng 觸xúc 生sanh 。

亦diệc 不bất 離ly 二nhị 句cú 。 不bất 從tùng 處xứ 色sắc 生sanh 。

不bất 從tùng 法pháp 入nhập 出xuất 。 依y 因nhân 緣duyên 依y 生sanh 。

如như 桴phù 打đả 鼓cổ 聲thanh 。 彼bỉ 根căn 最tối 羸luy 出xuất 。

初sơ 因nhân 亦diệc 最tối 羸luy 。 彼bỉ 因nhân 亦diệc 最tối 羸luy 。

所sở 起khởi 彼bỉ 亦diệc 羸luy 。 共cộng 地địa 此thử 最tối 羸luy 。

相tương 應ứng 亦diệc 最tối 羸luy 。 和hòa 合hợp 亦diệc 最tối 羸luy 。

展triển 轉chuyển 此thử 常thường 羸luy 。 展triển 轉chuyển 法pháp 不bất 住trụ 。

亦diệc 無vô 性tánh 展triển 轉chuyển 。 無vô 有hữu 能năng 令linh 起khởi 。

令linh 起khởi 彼bỉ 亦diệc 無vô 。 如như 乾càn 闥thát 婆bà 城thành 。

是thị 誰thùy 初sơ 令linh 起khởi 。 不bất 以dĩ 自tự 身thân 生sanh 。

不bất 以dĩ 自tự 力lực 住trụ 。 由do 隨tùy 他tha 法pháp 生sanh 。

生sanh 諸chư 有hữu 漏lậu 法pháp 。

自tự 體thể 臝# 劣liệt 不bất 自tự 生sanh 。 亦diệc 不bất 自tự 因nhân 不bất 自tự 事sự 。

不bất 有hữu 為vi 處xứ 不bất 自tự 性tánh 。 不bất 自tự 性tánh 行hành 相tương/tướng 諸chư 有hữu 。

為vi 生sanh 自tự 身thân 臝# 無vô 時thời 。 無vô 所sở 從tùng 來lai 無vô 所sở 行hành 。

處xứ 無vô 所sở 生sanh 為vi 他tha 國quốc 。 心tâm 無vô 我ngã 所sở 命mạng 身thân 性tánh 。

一nhất 心tâm 苦khổ 樂lạc 相tương 應ứng 速tốc 。 剎sát 那na 山sơn 海hải 八bát 萬vạn 劫kiếp 。

一nhất 住trụ 不bất 再tái 無vô 二nhị 心tâm 。 相tương 應ứng 過quá 去khứ 及cập 當đương 滅diệt 。

現hiện 住trụ 一nhất 切thiết 彼bỉ 諸chư 陰ấm 。 此thử 等đẳng 已dĩ 去khứ 無vô 間gian 失thất 。

未vị 來lai 當đương 失thất 於ư 彼bỉ 間gian 。 已dĩ 沒một 無vô 異dị 相tướng 不bất 起khởi 。

以dĩ 不bất 生sanh 故cố 現hiện 在tại 生sanh 。 從tùng 於ư 心tâm 失thất 世thế 間gian 無vô 。

第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 中trung 無vô 去khứ 來lai 。 未vị 來lai 無vô 聚tụ 唯duy 轉chuyển 生sanh 。

住trụ 如như 芥giới 子tử 生sanh 諸chư 法pháp 。 彼bỉ 法pháp 滅diệt 已dĩ 是thị 其kỳ 初sơ 。

世thế 間gian 以dĩ 法pháp 初sơ 不bất 雜tạp 。 不bất 見kiến 去khứ 來lai 不bất 見kiến 生sanh 。

諸chư 法pháp 不bất 生sanh 如như 虛hư 空không 。 猶do 如như 電điện 起khởi 須tu 臾du 滅diệt 。

彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 如như 是thị 見kiến 滅diệt 無vô 盡tận 入nhập 定định 。 如như 鑽toàn 火hỏa 烟yên 起khởi 。 菩Bồ 提Đề 品phẩm 剎sát 那na 剎sát 那na 起khởi 。 光quang 明minh 智trí 起khởi 。 喜hỷ 猗ỷ 樂nhạo/nhạc/lạc 取thủ 解giải 脫thoát 念niệm 處xứ 起khởi 。 捨xả 出xuất 離ly 於ư 是thị 不bất 明minh 了liễu 。 坐tọa 禪thiền 人nhân 於ư 彼bỉ 法pháp 或hoặc 起khởi 亂loạn 。 或hoặc 起khởi 增tăng 上thượng 慢mạn 。 問vấn 云vân 何hà 為vi 除trừ 亂loạn 。 答đáp 彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 於ư 法pháp 起khởi 喜hỷ 。 彼bỉ 喜hỷ 復phục 令linh 更cánh 安an 。 如như 是thị 彼bỉ 坐tọa 復phục 更cánh 令linh 安an 。 成thành 其kỳ 心tâm 法pháp 調điều 所sở 攝nhiếp 。 若nhược 法pháp 調điều 所sở 攝nhiếp 心tâm 。 從tùng 滅diệt 觀quán 定định 其kỳ 心tâm 離ly 常thường 。 難nạn/nan 常thường 通thông 達đạt 。 如như 是thị 離ly 去khứ 。 問vấn 云vân 何hà 起khởi 增tăng 上thượng 慢mạn 。 答đáp 彼bỉ 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 於ư 法pháp 初sơ 起khởi 光quang 相tướng 。 得đắc 出xuất 世thế 間gian 法Pháp 。 於ư 未vị 得đắc 成thành 得đắc 相tương/tướng 。 常thường 不bất 更cánh 作tác 精tinh 進tấn 。 如như 是thị 增tăng 上thượng 慢mạn 起khởi 。 明minh 了liễu 坐tọa 禪thiền 人nhân 。 知tri 此thử 煩phiền 惱não 是thị 定định 亂loạn 。 知tri 世thế 間gian 法pháp 行hành 事sự 。 如như 是thị 知tri 出xuất 世thế 間gian 法Pháp 泥Nê 洹Hoàn 事sự 。 如như 是thị 知tri 已dĩ 。 如như 是thị 智trí 除trừ 亂loạn 。 除trừ 增tăng 上thượng 慢mạn 。 唯duy 見kiến 滅diệt 是thị 善thiện 修tu 行hành 多đa 修tu (# 觀quán 滅diệt 智trí 已dĩ 竟cánh )# 。

解Giải 脫Thoát 道Đạo 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 一nhất

Print Friendly, PDF & Email