緣Duyên 生Sanh 論Luận

欝Uất 楞Lăng 迦Ca 造Tạo 隋Tùy 達Đạt 磨Ma 笈Cấp 多Đa 譯Dịch

緣duyên 生sanh 論luận 序tự

原nguyên 是thị 一nhất 心tâm 。 積tích 為vi 三tam 界giới 。 癡si 流lưu 漫mạn 遠viễn 。 苦khổ 樹thụ 欝uất 高cao 。 欲dục 討thảo 其kỳ 際tế 。 難nan 測trắc 其kỳ 本bổn 。 理lý 極cực 實thật 相tướng 之chi 門môn 。 筌thuyên 窮cùng 假giả 名danh 之chi 域vực 。 五ngũ 因nhân 七thất 果quả 。 十thập 有hữu 二nhị 分phần 緣duyên 生sanh 之chi 法pháp 。 總tổng 備bị 於ư 此thử 。 凡phàm 則tắc 迷mê 而nhi 起khởi 妄vọng 。 聖thánh 則tắc 悟ngộ 以dĩ 通thông 真chân 。 下hạ 似tự 免miễn 浮phù 。 上thượng 如như 象tượng 度độ 。 大đại 哉tai 妙diệu 覺giác 。 淵uyên 乎hồ 洞đỗng 盡tận 。 十Thập 地Địa 與dữ 雙song 林lâm 俱câu 暢sướng 。 聞văn 城thành 共cộng 稻đạo 芉can 咸hàm 敷phu 。 至chí 若nhược 此thử 經Kinh 獨độc 苞bao 彼bỉ 例lệ 。 彼bỉ 所sở 未vị 說thuyết 。 此thử 乃nãi 具cụ 演diễn 。 攀phàn 緣duyên 為vi 首thủ 。 對đối 治trị 為vi 末mạt 。 總tổng 則tắc 一nhất 十thập 一nhất 門môn 。 別biệt 則tắc 百bách 二nhị 十thập 問vấn 。 其kỳ 旨chỉ 微vi 而nhi 密mật 。 其kỳ 詞từ 約ước 而nhi 隱ẩn 。 經kinh 之chi 綱cương 目mục 。 攝nhiếp 在tại 茲tư 焉yên 。 并tinh 有hữu 聖thánh 者giả 欝uất 楞lăng 迦ca 。 附phụ 此thử 經Kinh 旨chỉ 作tác 論luận 。 顯hiển 發phát 其kỳ 論luận 也dã 。 遍biến 取thủ 三tam 乘thừa 之chi 意ý 。 不bất 執chấp 一nhất 部bộ 之chi 筌thuyên 。 先tiên 立lập 偈kệ 章chương 。 後hậu 興hưng 論luận 釋thích 。 偈kệ 有hữu 三tam 十thập 。 故cố 亦diệc 名danh 三tam 十thập 論luận 也dã 。 大đại 業nghiệp 二nhị 年niên 十thập 月nguyệt 。 南nam 賢hiền 豆đậu 國quốc (# 舊cựu 名danh 天Thiên 竺Trúc 者giả 訛ngoa 也dã 三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 。 達đạt 磨ma 笈cấp 多đa 。 與dữ 故cố 翻phiên 經Kinh 法Pháp 師sư 彥ngạn 琮# 。 在tại 東đông 都đô 上thượng 林lâm 園viên 。 依y 林lâm 邑ấp 所sở 獲hoạch 賢hiền 豆đậu 梵Phạm 本bổn 。 譯dịch 為vi 隋tùy 言ngôn 。 三tam 年niên 九cửu 月nguyệt 其kỳ 功công 乃nãi 竟cánh 。 經kinh 二nhị 卷quyển 。 論luận 一nhất 卷quyển 。 三tam 藏tạng 師sư 。 究cứu 論luận 閑nhàn 明minh 。 義nghĩa 解giải 沈trầm 密mật 。 琮# 法Pháp 師sư 。 博bác 通thông 經kinh 論luận 。 兼kiêm 善thiện 梵Phạm 文văn 。 共cộng 對đối 葉diệp 本bổn 。 更cánh 相tương 扣khấu 擊kích 。 一nhất 言ngôn 靡mĩ 遺di 。 三tam 覆phú 逾du 審thẩm 。 辭từ 頗phả 簡giản 質chất 。 意ý 存tồn 允duẫn 正chánh 。 比tỉ 之chi 昔tích 人nhân 。 差sai 無vô 尤vưu 失thất 。 真chân 曰viết 法pháp 燈đăng 。 足túc 稱xưng 智trí 藏tạng 。 願nguyện 窮cùng 後hậu 際tế 。 常thường 益ích 世thế 間gian 。 云vân 爾nhĩ 。

緣duyên 生sanh 論luận

聖thánh 者giả 欝uất 楞lăng 迦ca 造tạo

大đại 隋tùy 南nam 印ấn 度độ 三tam 藏tạng 達đạt 磨ma 笈cấp 多đa 譯dịch

從tùng 一nhất 生sanh 於ư 三tam 。 從tùng 三tam 轉chuyển 生sanh 六lục 。

六lục 二nhị 二nhị 更cánh 六lục 。 從tùng 六lục 亦diệc 生sanh 六lục 。

從tùng 六lục 有hữu 於ư 三tam 。 此thử 三tam 復phục 有hữu 三tam 。

三tam 復phục 生sanh 於ư 四tứ 。 四tứ 復phục 生sanh 於ư 三tam 。

從tùng 三tam 生sanh 於ư 一nhất 。 彼bỉ 一nhất 復phục 生sanh 七thất 。

於ư 中trung 所sở 有hữu 苦khổ 。 牟Mâu 尼Ni 說thuyết 皆giai 攝nhiếp 。

十thập 二nhị 種chủng 差sai 別biệt 。 善thiện 淨tịnh 說thuyết 為vi 空không 。

緣duyên 生sanh 分phần/phân 力lực 故cố 。 應ưng 知tri 十thập 二nhị 法pháp 。

無vô 智trí 與dữ 業nghiệp 識thức 。 名danh 色sắc 根căn 三tam 和hòa 。

知tri 渴khát 及cập 以dĩ 取thủ 。 集tập 出xuất 熟thục 後hậu 邊biên 。

初sơ 八bát 九cửu 煩phiền 惱não 。 第đệ 二nhị 第đệ 十thập 業nghiệp 。

餘dư 七thất 皆giai 是thị 苦khổ 。 三tam 攝nhiếp 十thập 二nhị 法pháp 。

初sơ 二nhị 是thị 過quá 去khứ 。 後hậu 二nhị 未vị 來lai 時thời 。

餘dư 八bát 是thị 現hiện 在tại 。 此thử 謂vị 三tam 時thời 法pháp 。

惱não 起khởi 業nghiệp 感cảm 報báo 。 報báo 還hoàn 生sanh 煩phiền 惱não 。

煩phiền 惱não 復phục 生sanh 業nghiệp 。 亦diệc 由do 業nghiệp 有hữu 報báo 。

離ly 惱não 何hà 有hữu 業nghiệp 。 業nghiệp 壞hoại 亦diệc 無vô 報báo 。

無vô 報báo 則tắc 離ly 惱não 。 此thử 三tam 各các 自tự 滅diệt 。

五ngũ 分phần/phân 因nhân 生sanh 果quả 。 名danh 為vi 煩phiền 惱não 業nghiệp 。

七thất 分phần 以dĩ 為vi 果quả 。 七thất 種chủng 苦khổ 應ưng 念niệm 。

因nhân 中trung 空không 無vô 果quả 。 因nhân 中trung 亦diệc 無vô 因nhân 。

果quả 中trung 空không 無vô 因nhân 。 果quả 中trung 亦diệc 無vô 果quả 。

因nhân 果quả 二nhị 俱câu 空không 。 智trí 者giả 與dữ 相tương 應ứng 。

(# 梵Phạm 本bổn 一nhất 偈kệ 今kim 為vi 一nhất 偈kệ 半bán )# 。

世thế 中trung 四tứ 種chủng 分phần/phân 。 因nhân 果quả 合hợp 故cố 有hữu 。

煩phiền 惱não 業nghiệp 果quả 合hợp 。 念niệm 欲dục 為vi 六lục 分phần 。

有hữu 節tiết 所sở 攝nhiếp 故cố 。 二nhị 節tiết 及cập 三tam 略lược 。

因nhân 果quả 雜tạp 為vi 節tiết 。 三tam 四tứ 節tiết 總tổng 略lược 。

二nhị 二nhị 三tam 三tam 二nhị 。 苦khổ 時thời 有hữu 五ngũ 法pháp 。

作tác 者giả 胎thai 境cảnh 界giới 。 發phát 轉chuyển 生sanh 流lưu 行hành 。

迷mê 惑hoặc 發phát 起khởi 果quả 。 報báo 流lưu 果quả 為vi 二nhị 。

相tương 應ứng 根căn 分phần/phân 中trung 。 一nhất 一nhất 三tam 二nhị 分phần 。

熱nhiệt 惱não 貧bần 乏phạp 果quả 。 轉chuyển 出xuất 津tân 流lưu 果quả 。

相tương 應ứng 他tha 分phần/phân 中trung 。 二nhị 一nhất 一nhất 一nhất 法pháp 。

此thử 有hữu 十thập 二nhị 種chủng 。 等đẳng 力lực 緣duyên 自tự 生sanh 。

無vô 眾chúng 生sanh 無vô 命mạng 。 無vô 動động 以dĩ 慧tuệ 知tri 。

無vô 我ngã 無vô 我ngã 所sở 。 無vô 我ngã 無vô 我ngã 因nhân 。

四tứ 種chủng 無vô 智trí 空không 。 餘dư 分phần 亦diệc 如như 是thị 。

斷đoạn 常thường 二nhị 邊biên 離ly 。 此thử 即tức 是thị 中trung 道đạo 。

若nhược 覺giác 已dĩ 成thành 就tựu 。 覺giác 體thể 是thị 諸chư 佛Phật 。

覺giác 已dĩ 於ư 眾chúng 中trung 。 仙tiên 聖thánh 說thuyết 無vô 我ngã 。

曾tằng 於ư 城thành 喻dụ 經kinh 。 導đạo 師sư 說thuyết 此thử 義nghĩa 。

迦ca 栴chiên 延diên 經kinh 說thuyết 。 正chánh 見kiến 及cập 空không 見kiến 。

破phá 邏la 具cụ 膩nị 經kinh (# 張trương 宿túc 名danh 也dã )# 。

亦diệc 說thuyết 殊thù 勝thắng 空không 。 緣duyên 生sanh 若nhược 正chánh 知tri 。

彼bỉ 知tri 空không 相tướng 應ưng 。 緣duyên 生sanh 若nhược 不bất 知tri 。

亦diệc 不bất 知tri 彼bỉ 空không 。 於ư 空không 若nhược 起khởi 慢mạn 。

則tắc 不bất 厭yếm 受thọ 眾chúng 。 若nhược 有hữu 彼bỉ 無vô 見kiến 。

則tắc 迷mê 緣duyên 生sanh 義nghĩa 。 緣duyên 生sanh 不bất 迷mê 故cố 。

離ly 慢mạn 彼bỉ 知tri 空không 。 及cập 厭yếm 受thọ 眾chúng 故cố 。

不bất 迷mê 業nghiệp 果quả 合hợp 。 業nghiệp 作tác 緣duyên 續tục 生sanh 。

亦diệc 非phi 不bất 緣duyên 此thử 。 空không 緣duyên 當đương 有hữu 此thử 。

業nghiệp 報báo 受thọ 用dụng 具cụ 。 十thập 二nhị 分phần 差sai 別biệt 。

前tiền 已dĩ 說thuyết 緣duyên 生sanh 。 彼bỉ 煩phiền 惱não 業nghiệp 苦khổ 。

三tam 中trung 如như 法Pháp 攝nhiếp 。 三tam 中trung 生sanh 於ư 二nhị 。

二nhị 中trung 生sanh 於ư 七thất 。 七thất 中trung 復phục 生sanh 三tam 。

有hữu 輪luân 如như 是thị 轉chuyển 。 因nhân 果quả 諸chư 生sanh 世thế 。

無vô 別biệt 有hữu 眾chúng 生sanh 。 唯duy 是thị 於ư 空không 法pháp 。

還hoàn 自tự 生sanh 空không 法pháp 。 藉tạ 緣duyên 生sanh 煩phiền 惱não 。

藉tạ 緣duyên 亦diệc 生sanh 業nghiệp 。 藉tạ 緣duyên 亦diệc 生sanh 報báo 。

無vô 一nhất 不bất 有hữu 緣duyên 。 誦tụng 燈đăng 印ấn 鏡kính 音âm 。

日nhật 光quang 種chủng 子tử 酢tạc 。 眾chúng 續tục 不bất 超siêu 到đáo 。

智trí 應ưng 觀quán 彼bỉ 二nhị 。

緣duyên 生sanh 三tam 十thập 論luận 本bổn 竟cánh 緣duyên 生sanh 三tam 十thập 論luận 我ngã 當đương 隨tùy 順thuận 次thứ 第đệ 解giải 釋thích 。

從tùng 一nhất 生sanh 於ư 三tam 。 從tùng 三tam 轉chuyển 生sanh 六lục 。

六lục 二nhị 二nhị 更cánh 六lục 。 從tùng 六lục 亦diệc 生sanh 六lục 。

從tùng 一nhất 生sanh 於ư 三tam 者giả 。 一nhất 謂vị 無vô 智trí 。 此thử 無vô 智trí 者giả 。 說thuyết 名danh 無vô 明minh 。 於ư 苦Khổ 集Tập 滅Diệt 道Đạo 中trung 。 不bất 覺giác 知tri 故cố 。 名danh 為vi 無vô 智trí 。 由do 無vô 智trí 故cố 。 則tắc 有hữu 福phước 非phi 福phước 不bất 動động 。 說thuyết 名danh 三tam 行hành 。 及cập 身thân 行hành 口khẩu 行hành 心tâm 行hành 等đẳng 從tùng 其kỳ 轉chuyển 生sanh 。 從tùng 三tam 轉chuyển 生sanh 六lục 者giả 。 從tùng 彼bỉ 三tam 行hành 生sanh 六lục 識thức 身thân 。 所sở 謂vị 眼nhãn 識thức 耳nhĩ 識thức 鼻tị 識thức 舌thiệt 識thức 身thân 識thức 意ý 識thức 。 六lục 二nhị 者giả 。 彼bỉ 六lục 識thức 身thân 轉chuyển 生sanh 二nhị 種chủng 。 所sở 謂vị 名danh 色sắc 。 二nhị 更cánh 六lục 者giả 。 名danh 色sắc 二nhị 種chủng 轉chuyển 生sanh 六lục 入nhập 。 所sở 謂vị 眼nhãn 入nhập 耳nhĩ 入nhập 鼻tị 入nhập 舌thiệt 入nhập 身thân 入nhập 意ý 入nhập 。 從tùng 六lục 亦diệc 生sanh 六lục 者giả 。 從tùng 彼bỉ 六lục 入nhập 轉chuyển 生sanh 六lục 觸xúc 。 所sở 謂vị 眼nhãn 觸xúc 耳nhĩ 觸xúc 鼻tị 觸xúc 舌thiệt 觸xúc 身thân 觸xúc 意ý 觸xúc 。

從tùng 六lục 有hữu 於ư 三tam 。 此thử 三tam 復phục 有hữu 三tam 。

三tam 復phục 生sanh 於ư 四tứ 。 四tứ 復phục 生sanh 於ư 三tam 。

從tùng 六lục 有hữu 於ư 三tam 者giả 。 從tùng 彼bỉ 六lục 觸xúc 轉chuyển 生sanh 三tam 受thọ 。 所sở 謂vị 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 苦khổ 受thọ 。 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 受thọ 。 此thử 三tam 復phục 有hữu 三tam 者giả 。 還hoàn 從tùng 彼bỉ 等đẳng 三tam 受thọ 。 轉chuyển 生sanh 三tam 種chủng 渴khát 愛ái 。 所sở 謂vị 欲dục 渴khát 愛ái 有hữu 渴khát 愛ái 無vô 有hữu 渴khát 愛ái 。 三tam 復phục 生sanh 於ư 四tứ 者giả 。 從tùng 彼bỉ 三tam 種chủng 渴khát 愛ái 轉chuyển 生sanh 四tứ 取thủ 。 所sở 謂vị 欲dục 取thủ 。 見kiến 取thủ 戒giới 苦khổ 行hạnh 取thủ 我ngã 語ngữ 取thủ 。 四tứ 復phục 生sanh 於ư 三tam 者giả 。 從tùng 彼bỉ 四tứ 取thủ 轉chuyển 生sanh 三tam 有hữu 。 所sở 謂vị 欲dục 有hữu 色sắc 有hữu 無vô 色sắc 有hữu 。

從tùng 三tam 生sanh 於ư 一nhất 。 彼bỉ 一nhất 復phục 生sanh 七thất 。

於ư 中trung 所sở 有hữu 苦khổ 。 牟Mâu 尼Ni 說thuyết 皆giai 攝nhiếp 。

從tùng 三tam 生sanh 於ư 一nhất 者giả 。 還hoàn 以dĩ 彼bỉ 等đẳng 三tam 有hữu 作tác 緣duyên 。 生sanh 當đương 來lai 一nhất 種chủng 生sanh 。 彼bỉ 一nhất 復phục 生sanh 七thất 者giả 還hoàn 從tùng 彼bỉ 一nhất 。 當đương 有hữu 老lão 死tử 憂ưu 悲bi 苦khổ 。 惱não 困khốn 等đẳng 七thất 種chủng 。 於ư 中trung 所sở 有hữu 。 苦khổ 牟Mâu 尼Ni 說thuyết 皆giai 攝nhiếp 者giả 。 於ư 中trung 無vô 明minh 為vi 始thỉ 困khốn 為vi 終chung 。 無vô 量lượng 種chủng 苦khổ 。 世Thế 尊Tôn 略lược 說thuyết 。 皆giai 此thử 所sở 攝nhiếp 。

十thập 二nhị 種chủng 差sai 別biệt 。 善thiện 淨tịnh 說thuyết 為vi 空không 。

緣duyên 生sanh 分phần/phân 力lực 故cố 。 應ưng 知tri 十thập 二nhị 法pháp 。

十thập 二nhị 種chủng 差sai 別biệt 。 善thiện 淨tịnh 說thuyết 為vi 空không 者giả 。 此thử 無vô 智trí 等đẳng 各các 別biệt 不bất 雜tạp 有hữu 十thập 二nhị 分phần 。 又hựu 彼bỉ 皆giai 自tự 性tánh 空không 應ưng 當đương 正chánh 見kiến 。 如như 此thử 所sở 說thuyết 。 唯duy 是thị 空không 法pháp 。 自tự 生sanh 空không 法pháp 。 緣duyên 生sanh 分phần/phân 力lực 故cố 應ưng 知tri 。 十thập 二nhị 法pháp 者giả 。 若nhược 以dĩ 次thứ 第đệ 生sanh 分phần/phân 力lực 故cố 。 彼bỉ 十thập 二nhị 法pháp 。 如như 是thị 應ưng 知tri 。 彼bỉ 中trung 迷mê 惑hoặc 相tương/tướng 者giả 是thị 無vô 明minh 。 彼bỉ 行hành 句cú 處xứ 。 積tích 集tập 當đương 有hữu 相tương/tướng 者giả 是thị 行hành 。 彼bỉ 識thức 句cú 處xứ 。 次thứ 受thọ 生sanh 分phần/phân 轉chuyển 出xuất 相tương/tướng 者giả 是thị 識thức 。 彼bỉ 名danh 色sắc 句cú 處xứ 。 名danh 身thân 色sắc 身thân 和hòa 合hợp 相tương/tướng 者giả 是thị 名danh 色sắc 。 彼bỉ 六lục 入nhập 句cú 處xứ 。 相tương/tướng 安an 置trí 相tương/tướng 者giả 是thị 六lục 入nhập 。 彼bỉ 觸xúc 句cú 處xứ 。 眼nhãn 色sắc 識thức 。 共cộng 聚tụ 相tương/tướng 者giả 是thị 觸xúc 。 彼bỉ 受thọ 句cú 處xứ 。 愛ái 不bất 愛ái 受thọ 用dụng 相tương/tướng 者giả 是thị 受thọ 。 彼bỉ 渴khát 愛ái 句cú 處xứ 。 無vô 厭yếm 足túc 相tướng 者giả 是thị 渴khát 愛ái 。 彼bỉ 取thủ 句cú 處xứ 。 執chấp 持trì 攝nhiếp 取thủ 相tương/tướng 者giả 是thị 取thủ 。 彼bỉ 有hữu 句cú 處xứ 。 名danh 身thân 色sắc 身thân 相tướng 者giả 是thị 有hữu 。 彼bỉ 生sanh 句cú 處xứ 。 五ngũ 眾chúng 出xuất 生sanh 相tương/tướng 者giả 是thị 生sanh 。 彼bỉ 老lão 句cú 處xứ 。 成thành 熟thục 相tương/tướng 者giả 是thị 老lão 。 彼bỉ 死tử 句cú 處xứ 。 命mạng 根căn 斷đoạn 者giả 是thị 死tử 。 彼bỉ 憂ưu 句cú 處xứ 。 高cao 舉cử 相tương/tướng 者giả 是thị 憂ưu 。 彼bỉ 悲bi 句cú 處xứ 。 哭khốc 聲thanh 者giả 是thị 悲bi 。 彼bỉ 苦khổ 句cú 處xứ 。 身thân 燒thiêu 熱nhiệt 相tương/tướng 者giả 是thị 苦khổ 。 彼bỉ 惱não 句cú 處xứ 。 心tâm 逼bức 惱não 相tương/tướng 者giả 是thị 惱não 。 彼bỉ 困khốn 句cú 處xứ 。 極cực 疲bì 乏phạp 相tương/tướng 者giả 是thị 困khốn 。

無vô 智trí 與dữ 業nghiệp 識thức 。 名danh 色sắc 根căn 三tam 和hòa 。

知tri 渴khát 及cập 以dĩ 取thủ 。 集tập 出xuất 熟thục 後hậu 邊biên 。

於ư 中trung 無vô 智trí 者giả 是thị 無vô 明minh 。 業nghiệp 者giả 是thị 行hành 。 識thức 者giả 是thị 解giải 。 名danh 色sắc 者giả 是thị 五ngũ 眾chúng 總tổng 聚tụ 。 根căn 者giả 是thị 入nhập 。 三tam 和hòa 者giả 是thị 觸xúc 。 知tri 者giả 是thị 受thọ 。 渴khát 者giả 是thị 渴khát 愛ái 。 取thủ 者giả 是thị 執chấp 持trì 。 集tập 者giả 是thị 有hữu 。 出xuất 者giả 是thị 生sanh 。 熟thục 者giả 是thị 老lão 。 後hậu 邊biên 者giả 是thị 死tử 。

又hựu 此thử 等đẳng 差sai 別biệt 相tương/tướng 攝nhiếp 。 我ngã 當đương 次thứ 第đệ 說thuyết 之chi 。 於ư 中trung 業nghiệp 煩phiền 惱não 報báo 差sai 別biệt 。

初sơ 八bát 九cửu 煩phiền 惱não 。 第đệ 二nhị 第đệ 十thập 業nghiệp 。

餘dư 七thất 皆giai 是thị 苦khổ 。 三tam 攝nhiếp 十thập 二nhị 法pháp 。

三tam 煩phiền 惱não 者giả 。 無vô 明minh 渴khát 愛ái 取thủ 。 二nhị 業nghiệp 者giả 。 行hành 有hữu 。 七thất 報báo 者giả 。 識thức 名danh 色sắc 六lục 入nhập 。 觸xúc 受thọ 生sanh 老lão 死tử 等đẳng 。 此thử 十thập 二nhị 法pháp 三tam 種chủng 所sở 攝nhiếp 。

又hựu 時thời 差sai 別biệt 。

初sơ 二nhị 是thị 過quá 去khứ 。 後hậu 二nhị 未vị 來lai 時thời 。

餘dư 八bát 是thị 現hiện 在tại 。 此thử 謂vị 三tam 時thời 法pháp 。

無vô 明minh 行hành 初sơ 二nhị 種chủng 過quá 去khứ 時thời 中trung 。 生sanh 老lão 死tử 後hậu 二nhị 種chủng 未vị 來lai 時thời 中trung 。 識thức 名danh 色sắc 六lục 入nhập 。 觸xúc 受thọ 渴khát 愛ái 取thủ 有hữu 八bát 種chủng 。 現hiện 在tại 時thời 中trung 。

又hựu 此thử 等đẳng 各các 各các 次thứ 第đệ 相tương 生sanh 。

惱não 起khởi 業nghiệp 感cảm 報báo 。 報báo 還hoàn 生sanh 煩phiền 惱não 。

煩phiền 惱não 復phục 生sanh 業nghiệp 。 亦diệc 由do 業nghiệp 有hữu 報báo 。

煩phiền 惱não 業nghiệp 報báo 三tam 種chủng 。 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 由do 彼bỉ 煩phiền 惱não 故cố 有hữu 業nghiệp 。 由do 業nghiệp 故cố 有hữu 報báo 。 還hoàn 由do 報báo 故cố 有hữu 煩phiền 惱não 。 由do 煩phiền 惱não 故cố 有hữu 業nghiệp 。 由do 業nghiệp 故cố 有hữu 報báo 。

問vấn 曰viết 。 由do 煩phiền 惱não 盡tận 各các 各các 寂tịch 滅diệt 。 其kỳ 義nghĩa 云vân 何hà 。

答đáp 曰viết 。

離ly 惱não 何hà 有hữu 業nghiệp 。 業nghiệp 壞hoại 亦diệc 無vô 報báo 。

無vô 報báo 則tắc 離ly 惱não 。 此thử 三tam 各các 自tự 滅diệt 。

若nhược 其kỳ 此thử 心tâm 無vô 煩phiền 惱não 染nhiễm 則tắc 不bất 集tập 業nghiệp 。 若nhược 不bất 作tác 業nghiệp 則tắc 不bất 受thọ 報báo 。 若nhược 滅diệt 報báo 者giả 亦diệc 。 不bất 生sanh 煩phiền 惱não 。 如như 是thị 此thử 三tam 各các 各các 自tự 滅diệt 。

又hựu 此thử 等đẳng 有hữu 因nhân 果quả 分phần/phân 。

五ngũ 分phần/phân 因nhân 生sanh 果quả 。 名danh 為vi 煩phiền 惱não 業nghiệp 。

七thất 分phần 以dĩ 為vi 果quả 。 七thất 種chủng 苦khổ 應ưng 念niệm 。

五ngũ 種chủng 因nhân 名danh 為vi 煩phiền 惱não 業nghiệp 者giả 。 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 無vô 明minh 行hành 渴khát 愛ái 取thủ 有hữu 是thị 也dã 。 七thất 種chủng 果quả 轉chuyển 生sanh 者giả 。 亦diệc 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 七thất 種chủng 苦khổ 所sở 謂vị 識thức 名danh 色sắc 六lục 入nhập 。 觸xúc 受thọ 生sanh 老lão 死tử 是thị 也dã 。 又hựu 此thử 因nhân 果quả 二nhị 種chủng 空không 。

因nhân 中trung 空không 無vô 果quả 。 因nhân 中trung 亦diệc 無vô 因nhân 。

果quả 中trung 空không 無vô 因nhân 。 果quả 中trung 亦diệc 無vô 果quả 。

因nhân 果quả 二nhị 俱câu 空không 。 智trí 者giả 與dữ 相tương 應ứng 梵Phạm 本bổn 本bổn 一nhất 偈kệ 今kim 為vi 一nhất 偈kệ 半bán )# 。

若nhược 此thử 所sở 說thuyết 因nhân 果quả 二nhị 種chủng 。 於ư 中trung 若nhược 因nhân 空không 果quả 果quả 亦diệc 空không 因nhân 。 如như 是thị 因nhân 亦diệc 空không 因nhân 果quả 亦diệc 空không 果quả 。 於ư 此thử 四tứ 際tế 當đương 與dữ 相tương 應ứng 。

又hựu 此thử 更cánh 有hữu 別biệt 分phần/phân 。

世thế 中trung 四tứ 種chủng 分phần/phân 。 因nhân 果quả 合hợp 故cố 有hữu 。

煩phiền 惱não 業nghiệp 果quả 合hợp 。 念niệm 欲dục 為vi 六lục 分phần 。

世thế 中trung 四tứ 種chủng 分phần/phân 因nhân 果quả 合hợp 故cố 有hữu 者giả 。

道đạo 中trung 五ngũ 種chủng 因nhân 。 及cập 七thất 種chủng 果quả 。 和hòa 合hợp 故cố 總tổng 略lược 為vi 四tứ 種chủng 。 次thứ 第đệ 有hữu 四tứ 種chủng 分phần/phân 。 於ư 中trung 無vô 明minh 行hành 過quá 去khứ 時thời 中trung 。 二nhị 法pháp 為vi 第đệ 一nhất 分phần/phân 。 識thức 名danh 色sắc 六lục 入nhập 。 觸xúc 受thọ 現hiện 在tại 時thời 中trung 。 為vi 第đệ 二nhị 分phần 。 渴khát 愛ái 取thủ 有hữu 亦diệc 是thị 現hiện 在tại 時thời 中trung 。 為vi 第đệ 三tam 分phần/phân 。 生sanh 老lão 死tử 未vị 來lai 時thời 中trung 。 二nhị 法pháp 為vi 第đệ 四tứ 分phần/phân 。 此thử 謂vị 四tứ 種chủng 分phần/phân 也dã 。 煩phiền 惱não 業nghiệp 果quả 合hợp 念niệm 欲dục 為vi 六lục 分phần 者giả 。 煩phiền 惱não 業nghiệp 報báo 。 三tam 種chủng 和hòa 合hợp 。 以dĩ 次thứ 第đệ 故cố 。 於ư 二nhị 根căn 本bổn 有hữu 六lục 種chủng 分phần/phân 。 於ư 中trung 無vô 明minh 所sở 攝nhiếp 。 乃nãi 至chí 受thọ 以dĩ 無vô 明minh 為vi 根căn 。 渴khát 愛ái 所sở 攝nhiếp 。 乃nãi 至chí 老lão 死tử 。 以dĩ 渴khát 愛ái 為vi 根căn 。 無vô 明minh 根căn 中trung 無vô 明minh 是thị 煩phiền 惱não 分phần/phân 。 行hành 是thị 業nghiệp 分phần/phân 。 識thức 名danh 色sắc 六lục 入nhập 。 觸xúc 受thọ 是thị 報báo 分phần/phân 。 渴khát 愛ái 根căn 中trung 渴khát 愛ái 取thủ 是thị 煩phiền 惱não 分phần/phân 。 有hữu 是thị 業nghiệp 分phần/phân 。 生sanh 老lão 死tử 是thị 報báo 分phần/phân 。

又hựu 節tiết 分phần/phân 總tổng 略lược 。

有hữu 節tiết 所sở 攝nhiếp 故cố 。 二nhị 節tiết 及cập 三tam 略lược 。

因nhân 果quả 雜tạp 為vi 節tiết 。 三tam 四tứ 節tiết 總tổng 略lược 。

有hữu 節tiết 為vi 本bổn 發phát 起khởi 二nhị 節tiết 。 所sở 謂vị 有hữu 生sanh 兩lưỡng 間gian 。 為vi 第đệ 一nhất 節tiết 。 行hành 識thức 兩lưỡng 間gian 。 是thị 第đệ 二nhị 節tiết 。 此thử 二nhị 並tịnh 為vi 業nghiệp 果quả 節tiết 。 受thọ 渴khát 愛ái 中trung 因nhân 果quả 共cộng 雜tạp 。 是thị 第đệ 三tam 節tiết 。 此thử 之chi 三tam 節tiết 復phục 為vi 四tứ 種chủng 總tổng 略lược 。 無vô 明minh 行hành 二nhị 種chủng 。 是thị 第đệ 一nhất 總tổng 略lược 。 識thức 名danh 色sắc 六lục 入nhập 。 觸xúc 受thọ 五ngũ 種chủng 。 是thị 第đệ 二nhị 總tổng 略lược 。 渴khát 愛ái 取thủ 有hữu 三tam 種chủng 。 是thị 第đệ 三tam 總tổng 略lược 。 生sanh 老lão 死tử 二nhị 種chủng 。 是thị 第đệ 四tứ 總tổng 略lược 。 此thử 謂vị 三tam 節tiết 及cập 四tứ 總tổng 略lược 。

又hựu 此thử 等đẳng 法pháp 中trung 住trụ 時thời 差sai 別biệt 。

二nhị 二nhị 三tam 三tam 二nhị 。 苦khổ 時thời 有hữu 五ngũ 法pháp 。

作tác 者giả 胎thai 境cảnh 界giới 。 發phát 轉chuyển 生sanh 流lưu 行hành 。

二nhị 二nhị 法pháp 者giả 。 無vô 明minh 行hành 說thuyết 為vi 二nhị 種chủng 。 識thức 名danh 色sắc 說thuyết 為vi 二nhị 種chủng 。 三tam 三tam 者giả 。 六lục 入nhập 觸xúc 受thọ 。 說thuyết 為vi 三tam 種chủng 。 渴khát 愛ái 取thủ 有hữu 說thuyết 為vi 三tam 種chủng 。 又hựu 二nhị 者giả 。 生sanh 老lão 死tử 說thuyết 為vi 二nhị 種chủng 。 此thử 等đẳng 五ngũ 法pháp 。 是thị 苦khổ 時thời 中trung 作tác 者giả 胎thai 藏tạng 境cảnh 界giới 發phát 轉chuyển 出xuất 生sanh 。 於ư 中trung 流lưu 行hành 。 如như 數số 當đương 知tri 。 於ư 中trung 無vô 明minh 行hành 二nhị 種chủng 。 說thuyết 為vi 苦khổ 時thời 中trung 作tác 者giả 。 應ưng 如như 是thị 見kiến 。 識thức 名danh 色sắc 二nhị 種chủng 。 說thuyết 為vi 苦khổ 時thời 中trung 胎thai 藏tạng 。 應ưng 如như 是thị 見kiến 。 六lục 入nhập 觸xúc 受thọ 三tam 種chủng 。 說thuyết 為vi 苦khổ 時thời 中trung 境cảnh 界giới 。 渴khát 愛ái 取thủ 有hữu 三tam 種chủng 。 說thuyết 為vi 苦khổ 時thời 中trung 發phát 轉chuyển 。 生sanh 老lão 死tử 二nhị 種chủng 說thuyết 。 為vi 苦khổ 時thời 中trung 出xuất 生sanh 。

又hựu 果quả 差sai 別biệt 。

迷mê 惑hoặc 發phát 起khởi 果quả 。 報báo 流lưu 果quả 為vi 二nhị 。

相tương 應ứng 根căn 分phần/phân 中trung 。 一nhất 一nhất 三tam 二nhị 分phần 。

如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 此thử 無vô 明minh 根căn 及cập 渴khát 愛ái 根căn 。 於ư 無vô 明minh 根căn 第đệ 一nhất 分phần/phân 中trung 。 迷mê 惑hoặc 發phát 起khởi 報báo 流lưu 。 名danh 四tứ 種chủng 果quả 。 一nhất 一nhất 三tam 二nhị 數số 分phân 之chi 中trung 。 隨tùy 其kỳ 次thứ 第đệ 。 當đương 與dữ 相tương 應ứng 。 於ư 中trung 無vô 明minh 是thị 迷mê 惑hoặc 果quả 。 行hành 是thị 發phát 起khởi 果quả 。 識thức 名danh 色sắc 六lục 入nhập 是thị 報báo 果quả 。 觸xúc 受thọ 是thị 津tân 流lưu 果quả 。

復phục 有hữu 餘dư 殘tàn 果quả 。

熱nhiệt 惱não 貧bần 乏phạp 果quả 。 轉chuyển 出xuất 津tân 流lưu 果quả 。

相tương 應ứng 他tha 分phần/phân 中trung 。 二nhị 一nhất 一nhất 一nhất 法pháp 。

如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 第đệ 二nhị 渴khát 愛ái 根căn 分phần/phân 中trung 。 熱nhiệt 惱não 貧bần 乏phạp 轉chuyển 生sanh 津tân 流lưu 果quả 等đẳng 。 隨tùy 其kỳ 數số 分phần/phân 二nhị 一nhất 一nhất 一nhất 。 於ư 此thử 法Pháp 中trung 。 當đương 與dữ 相tương 應ứng 。 於ư 中trung 渴khát 愛ái 取thủ 是thị 熱nhiệt 惱não 果quả 。 有hữu 是thị 貧bần 乏phạp 果quả 。 生sanh 是thị 轉chuyển 出xuất 果quả 。 老lão 死tử 是thị 津tân 流lưu 果quả 。 如như 是thị 此thử 等đẳng 。 則tắc 有hữu 八bát 果quả 。

此thử 有hữu 十thập 二nhị 種chủng 。 等đẳng 力lực 緣duyên 自tự 生sanh 。

無vô 眾chúng 生sanh 無vô 命mạng 。 無vô 動động 以dĩ 慧tuệ 知tri 。

如như 是thị 無vô 明minh 為vi 初sơ 。 老lão 死tử 為vi 邊biên 。 有hữu 十thập 二nhị 分phần 。 平bình 等đẳng 勝thắng 故cố 。 各các 各các 緣duyên 生sanh 。 而nhi 無vô 眾chúng 生sanh 。 無vô 壽thọ 命mạng 無vô 動động 作tác 。 以dĩ 慧tuệ 應ưng 知tri 。 於ư 中trung 無vô 眾chúng 生sanh 者giả 。 以dĩ 不bất 牢lao 固cố 故cố 。 無vô 壽thọ 命mạng 者giả 。 以dĩ 無vô 我ngã 故cố 。 無vô 動động 作tác 者giả 。 以dĩ 無vô 作tác 者giả 故cố 。

無vô 我ngã 無vô 我ngã 所sở 。 無vô 我ngã 無vô 我ngã 因nhân 。

四tứ 種chủng 無vô 智trí 空không 。 餘dư 分phần 亦diệc 如như 是thị 。

於ư 無vô 我ngã 中trung 無vô 智trí 。 無vô 我ngã 所sở 中trung 無vô 智trí 。 無vô 我ngã 中trung 無vô 智trí 。 無vô 我ngã 因nhân 中trung 無vô 智trí 。 此thử 中trung 以dĩ 無vô 我ngã 故cố 。 四tứ 種chủng 無vô 智trí 空không 。 如như 四tứ 種chủng 次thứ 第đệ 無vô 智trí 空không 。 如như 是thị 行hành 等đẳng 餘dư 分phần/phân 。 亦diệc 皆giai 是thị 空không 。 應ưng 當đương 知tri 之chi 。

斷đoạn 常thường 二nhị 邊biên 離ly 。 此thử 即tức 是thị 中trung 道đạo 。

若nhược 覺giác 已dĩ 成thành 就tựu 。 覺giác 體thể 是thị 諸chư 佛Phật 。

有hữu 是thị 常thường 攝nhiếp 。 無vô 是thị 斷đoạn 攝nhiếp 。 如như 此thử 二nhị 邊biên 彼bỉ 作tác 緣duyên 彼bỉ 處xứ 。 彼bỉ 處xứ 諸chư 有hữu 轉chuyển 生sanh 。 離ly 此thử 二nhị 邊biên 即tức 是thị 中trung 道đạo 。 若nhược 無vô 智trí 諸chư 外ngoại 道đạo 則tắc 墮đọa 於ư 邊biên 。 若nhược 已dĩ 覺giác 悟ngộ 。 諸chư 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 則tắc 為vi 覺giác 體thể 。 於ư 此thử 世thế 間gian 。 獨độc 能năng 成thành 就tựu 。 餘dư 人nhân 悉tất 無vô 此thử 義nghĩa 。

覺giác 已dĩ 於ư 眾chúng 中trung 。 仙tiên 聖thánh 說thuyết 無vô 我ngã 。

曾tằng 於ư 城thành 喻dụ 經kinh 。 導đạo 師sư 說thuyết 此thử 義nghĩa 。

彼bỉ 亦diệc 是thị 此thử 中trung 道đạo 覺giác 已dĩ 。 於ư 諸chư 眾chúng 中trung 。 佛Phật 說thuyết 無vô 我ngã 。 所sở 謂vị 比Bỉ 丘Khâu 。 有hữu 我ngã 我ngã 所sở 。 小tiểu 兒nhi 凡phàm 夫phu 無vô 聞văn 之chi 類loại 。 順thuận 墮đọa 假giả 名danh 。 於ư 中trung 無vô 復phục 。 我ngã 及cập 我ngã 所sở 。 比Bỉ 丘Khâu 。 生sanh 時thời 但đãn 苦khổ 生sanh 。 滅diệt 時thời 但đãn 苦khổ 滅diệt 。 如như 城thành 喻dụ 經kinh 中trung 。 導đạo 師sư 已dĩ 說thuyết 此thử 義nghĩa 。 又hựu 。

迦ca 栴chiên 延diên 經kinh 說thuyết 。 正chánh 見kiến 及cập 空không 見kiến 。

破phá 邏la 具cụ 膩nị 經kinh (# 張trương 宿túc 名danh 也dã )# 。 亦diệc 說thuyết 殊thù 勝thắng 空không 。

此thử 等đẳng 三tam 經kinh 。 及cập 以dĩ 餘dư 處xứ 。 如như 是thị 之chi 相tướng 。 世Thế 尊Tôn 已dĩ 說thuyết 。 彼bỉ 亦diệc 是thị 此thử 。

緣duyên 生sanh 若nhược 正chánh 知tri 。 彼bỉ 知tri 空không 相tướng 應ưng 。

緣duyên 生sanh 若nhược 不bất 知tri 。 亦diệc 不bất 知tri 彼bỉ 空không 。

於ư 前tiền 所sở 說thuyết 緣duyên 生sanh 。 若nhược 有hữu 正chánh 知tri 彼bỉ 知tri 無vô 異dị 。 彼bỉ 復phục 何hà 知tri 。 謂vị 知tri 於ư 空không 。 緣duyên 生sanh 若nhược 不bất 知tri 亦diệc 不bất 知tri 彼bỉ 空không 者giả 。 於ư 此thử 緣duyên 生sanh 若nhược 其kỳ 不bất 知tri 。 亦diệc 於ư 彼bỉ 空không 不bất 能năng 解giải 入nhập 。 應ưng 當đương 知tri 之chi 。

於ư 空không 若nhược 起khởi 慢mạn 。 則tắc 不bất 厭yếm 受thọ 眾chúng 。

若nhược 有hữu 彼bỉ 無vô 見kiến 。 則tắc 迷mê 緣duyên 生sanh 義nghĩa 。

於ư 空không 若nhược 起khởi 慢mạn 則tắc 不bất 厭yếm 受thọ 眾chúng 者giả 。 若nhược 起khởi 空không 慢mạn 。 則tắc 於ư 五ngũ 受thọ 眾chúng 中trung 。 不bất 生sanh 厭yếm 離ly 。 若nhược 有hữu 彼bỉ 無vô 見kiến 則tắc 迷mê 緣duyên 生sanh 義nghĩa 者giả 。 若nhược 復phục 由do 於ư 無vô 見kiến 迷mê 此thử 緣duyên 生sanh 義nghĩa 故cố 。 則tắc 於ư 四tứ 種chủng 見kiến 中trung 。 隨tùy 取thủ 何hà 見kiến 。 一nhất 者giả 斷đoạn 見kiến 。 二nhị 者giả 常thường 見kiến 。 三tam 者giả 自tự 在tại 化hóa 語ngữ 。 四tứ 者giả 唯duy 依y 。 宿túc 世thế 所sở 作tác 。

緣duyên 生sanh 不bất 迷mê 故cố 。 離ly 慢mạn 彼bỉ 知tri 空không 。

及cập 厭yếm 受thọ 眾chúng 故cố 。 不bất 迷mê 業nghiệp 果quả 合hợp 。

緣duyên 生sanh 不bất 迷mê 故cố 離ly 慢mạn 彼bỉ 知tri 空không 者giả 。 於ư 前tiền 所sở 說thuyết 。 各các 各các 緣duyên 生sanh 中trung 若nhược 無vô 迷mê 心tâm 。 及cập 於ư 攝nhiếp 取thủ 我ngã 我ngã 所sở 中trung 。 若nhược 得đắc 離ly 慢mạn 。 彼bỉ 則tắc 如như 法Pháp 能năng 入nhập 於ư 空không 。 及cập 厭yếm 受thọ 眾chúng 故cố 不bất 迷mê 業nghiệp 果quả 合hợp 者giả 。 五ngũ 受thọ 眾chúng 中trung 攝nhiếp 取thủ 。 我ngã 我ngã 所sở 故cố 。 則tắc 遍biến 世thế 間gian 輪luân 轉chuyển 不bất 息tức 。 於ư 彼bỉ 受thọ 眾chúng 起khởi 厭yếm 離ly 故cố 。 於ư 此thử 業nghiệp 果quả 相tương 續tục 。 則tắc 無vô 顛điên 倒đảo 。 亦diệc 不bất 迷mê 惑hoặc 。

又hựu 問vấn 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。

業nghiệp 作tác 緣duyên 續tục 生sanh 。 亦diệc 非phi 不bất 緣duyên 此thử 。

空không 緣duyên 當đương 有hữu 此thử 。 業nghiệp 報báo 受thọ 用dụng 具cụ 。

業nghiệp 作tác 緣duyên 續tục 生sanh 亦diệc 非phi 不bất 緣duyên 此thử 者giả 。 煩phiền 惱não 業nghiệp 染nhiễm 。 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 彼bỉ 以dĩ 如như 是thị 。 淨tịnh 不bất 淨tịnh 業nghiệp 。 推thôi 遣khiển 眾chúng 生sanh 。 傍bàng 及cập 上thượng 下hạ 。 相tương 續tục 而nhi 生sanh 。 若nhược 非phi 此thử 業nghiệp 則tắc 不bất 作tác 緣duyên 。 若nhược 不bất 然nhiên 者giả 。 則tắc 未vị 作tác 竟cánh 而nhi 來lai 。 及cập 已dĩ 作tác 竟cánh 而nhi 失thất (# 來lai 謂vị 業nghiệp 未vị 作tác 竟cánh 其kỳ 果quả 即tức 來lai 失thất 謂vị 業nghiệp 已dĩ 作tác 竟cánh 其kỳ 果quả 便tiện 失thất )# 。 空không 緣duyên 當đương 有hữu 此thử 業nghiệp 報báo 受thọ 用dụng 具cụ 者giả 。 若nhược 由do 此thử 等đẳng 。 淨tịnh 不bất 淨tịnh 業nghiệp 。 有hữu 報báo 受thọ 用dụng 。 則tắc 自tự 性tánh 是thị 空không 。 本bổn 無vô 有hữu 我ngã 。 作tác 緣duyên 發phát 生sanh 。 彼bỉ 自tự 性tánh 空không 亦diệc 應ưng 當đương 知tri 。 彼bỉ 義nghĩa 今kim 更cánh 略lược 說thuyết 。

十thập 二nhị 分phần 差sai 別biệt 。 前tiền 已dĩ 說thuyết 緣duyên 生sanh 。

彼bỉ 煩phiền 惱não 業nghiệp 苦khổ 。 三tam 中trung 如như 法Pháp 攝nhiếp 。

無vô 明minh 為vi 初sơ 。 老lão 死tử 為vi 邊biên 。 是thị 十thập 二nhị 分phần 緣duyên 生sanh 差sai 別biệt 。 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 彼bỉ 中trung 三tam 是thị 煩phiền 惱não 。 二nhị 是thị 業nghiệp 。 七thất 是thị 苦khổ 。 皆giai 已dĩ 攝nhiếp 入nhập 。

三tam 中trung 生sanh 於ư 二nhị 。 二nhị 中trung 生sanh 於ư 七thất 。

七thất 中trung 復phục 生sanh 三tam 。 有hữu 輪luân 如như 是thị 轉chuyển 。

無vô 明minh 渴khát 愛ái 。 取thủ 三tam 種chủng 所sở 生sanh 。 行hành 有hữu 二nhị 種chủng 。 彼bỉ 二nhị 所sở 生sanh 。 識thức 名danh 色sắc 六lục 入nhập 。 觸xúc 受thọ 生sanh 老lão 死tử 七thất 分phần 。 彼bỉ 七thất 分phần 中trung 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 還hoàn 生sanh 三tam 種chủng 。 彼bỉ 三tam 復phục 二nhị 。 其kỳ 二nhị 更cánh 七thất 。 是thị 故cố 二nhị 種chủng 次thứ 第đệ 不bất 斷đoạn 。 此thử 之chi 有hữu 輪luân 如như 是thị 普phổ 轉chuyển 。

因nhân 果quả 諸chư 生sanh 世thế 。 無vô 別biệt 有hữu 眾chúng 生sanh 。

唯duy 是thị 於ư 空không 法pháp 。 還hoàn 自tự 生sanh 空không 法pháp 。

因nhân 果quả 諸chư 生sanh 世thế 無vô 別biệt 有hữu 眾chúng 生sanh 者giả 。 無vô 明minh 行hành 渴khát 愛ái 取thủ 有hữu 五ngũ 種chủng 名danh 因nhân 。 識thức 名danh 色sắc 六lục 入nhập 。 觸xúc 受thọ 生sanh 老lão 死tử 七thất 種chủng 名danh 果quả 。 此thử 等đẳng 所sở 有hữu 普phổ 遍biến 世thế 間gian 。 若nhược 我ngã 若nhược 眾chúng 生sanh 若nhược 壽thọ 若nhược 生sanh 者giả 。 若nhược 丈trượng 夫phu 若nhược 人nhân 若nhược 作tác 者giả 。 是thị 等đẳng 為vi 首thủ 。 次thứ 第đệ 分phân 別biệt 。 其kỳ 唯duy 虛hư 誑cuống 。 應ưng 當đương 知tri 之chi 。 彼bỉ 云vân 何hà 生sanh 。 唯duy 是thị 於ư 空không 法pháp 還hoàn 自tự 生sanh 空không 法pháp 。 謂vị 自tự 性tánh 空không 中trung 假giả 名danh 煩phiền 惱não 業nghiệp 果quả 。 唯duy 有hữu 別biệt 空không 假giả 名danh 。 煩phiền 惱não 業nghiệp 果quả 法pháp 生sanh 。 此thử 是thị 其kỳ 義nghĩa 。

藉tạ 緣duyên 生sanh 煩phiền 惱não 。 藉tạ 緣duyên 亦diệc 生sanh 業nghiệp 。

藉tạ 緣duyên 亦diệc 生sanh 報báo 。 無vô 一nhất 不bất 有hữu 緣duyên 。

若nhược 有hữu 煩phiền 惱não 。 則tắc 有hữu 種chủng 種chủng 無vô 量lượng 種chủng 業nghiệp 。 及cập 種chủng 種chủng 業nghiệp 所sở 生sanh 果quả 報báo 。 彼bỉ 皆giai 共cộng 因nhân 共cộng 緣duyên 。 應ưng 當đương 知tri 之chi 。 無vô 有hữu 一nhất 處xứ 。 無vô 因nhân 緣duyên 者giả 。

又hựu 為vi 明minh 彼bỉ 義nghĩa 。 今kim 更cánh 說thuyết 譬thí 喻dụ 。

誦tụng 燈đăng 印ấn 鏡kính 音âm 。 日nhật 光quang 種chủng 子tử 酢tạc 。

眾chúng 續tục 不bất 超siêu 到đáo 。 智trí 應ưng 觀quán 彼bỉ 二nhị 。

如như 誦tụng 。 有hữu 教giáo 誦tụng 者giả 受thọ 誦tụng 者giả 。 所sở 有hữu 教giáo 誦tụng 不bất 到đáo 受thọ 誦tụng 。

何hà 以dĩ 故cố 。 教giáo 誦tụng 者giả 仍nhưng 安an 住trụ 故cố 。 其kỳ 教giáo 誦tụng 者giả 亦diệc 不bất 相tương 續tục 。

何hà 以dĩ 故cố 。 自tự 不bất 生sanh 故cố 。 如như 燈đăng 次thứ 第đệ 生sanh 非phi 是thị 初sơ 燈đăng 。 超siêu 到đáo 亦diệc 非phi 第đệ 二nhị 。 無vô 因nhân 而nhi 生sanh 。 如như 是thị 印ấn 與dữ 像tượng 二nhị 種chủng 。 面diện 與dữ 鏡kính 二nhị 種chủng 。 音âm 與dữ 響hưởng 二nhị 種chủng 。 日nhật 與dữ 火hỏa 二nhị 種chủng 。 種chủng 子tử 與dữ 芽nha 二nhị 種chủng 。 酢tạc 與dữ 舌thiệt 涎tiên 二nhị 種chủng 。 此thử 等đẳng 所sở 有hữu 皆giai 不bất 超siêu 到đáo 。 亦diệc 非phi 不bất 生sanh 。 亦diệc 非phi 無vô 因nhân 。 而nhi 生sanh 彼bỉ 二nhị 種chủng 。 五ngũ 受thọ 眾chúng 相tướng 續tục 到đáo 時thời 。 非phi 是thị 初sơ 受thọ 眾chúng 。 超siêu 到đáo 而nhi 第đệ 二nhị 受thọ 眾chúng 。 亦diệc 非phi 不bất 生sanh 。 亦diệc 非phi 無vô 因nhân 。 而nhi 生sanh 智trí 者giả 。 於ư 此thử 受thọ 眾chúng 相tướng 續tục 不bất 超siêu 。 而nhi 次thứ 第đệ 到đáo 。 應ưng 當đương 正chánh 觀quán 。

又hựu 外ngoại 內nội 受thọ 用dụng 。 俱câu 有hữu 十thập 種chủng 。 皆giai 應ưng 當đương 見kiến 。 於ư 中trung 外ngoại 十thập 種chủng 者giả 。 一nhất 者giả 非phi 常thường 故cố 。 二nhị 者giả 非phi 斷đoạn 故cố 。 三tam 者giả 不bất 超siêu 到đáo 故cố 。 四tứ 者giả 無vô 中trung 間gian 故cố 。 五ngũ 者giả 非phi 彼bỉ 體thể 故cố 。 六lục 者giả 非phi 別biệt 異dị 故cố 。 七thất 者giả 無vô 作tác 者giả 故cố 。 八bát 者giả 非phi 無vô 因nhân 故cố 。 九cửu 者giả 念niệm 念niệm 空không 故cố 。 十thập 者giả 同đồng 類loại 果quả 相tương/tướng 繫hệ 故cố 。 彼bỉ 外ngoại 所sở 有hữu 種chủng 子tử 滅diệt 無vô 餘dư 故cố 。 非phi 常thường 芽nha 出xuất 生sanh 故cố 。 非phi 斷đoạn 種chủng 子tử 滅diệt 無vô 餘dư 已dĩ 。 其kỳ 芽nha 本bổn 無vô 今kim 有hữu 。 生sanh 故cố 不bất 超siêu 到đáo 。 彼bỉ 所sở 相tương 續tục 無vô 有hữu 斷đoạn 絕tuyệt 。 因nhân 果quả 相tương/tướng 繫hệ 故cố 無vô 中trung 間gian 。 種chủng 子tử 芽nha 差sai 別biệt 故cố 非phi 彼bỉ 體thể 。 從tùng 彼bỉ 出xuất 生sanh 故cố 非phi 別biệt 異dị 。 因nhân 緣duyên 和hòa 合hợp 。 故cố 無vô 作tác 者giả 。 種chủng 子tử 為vi 因nhân 故cố 非phi 無vô 因nhân 。 種chủng 子tử 芽nha 莖hành 枝chi 葉diệp 。 花hoa 果quả 等đẳng 傳truyền 傳truyền 相tương 生sanh 故cố 念niệm 念niệm 空không 。 甜điềm 酢tạc 醎hàm 苦khổ 辛tân 澁sáp 隨tùy 因nhân 差sai 別biệt 果quả 轉chuyển 出xuất 故cố 。 同đồng 類loại 果quả 相tương/tướng 繫hệ 於ư 中trung 。 內nội 十thập 種chủng 者giả 一nhất 者giả 死tử 邊biên 受thọ 眾chúng 滅diệt 無vô 餘dư 故cố 非phi 常thường 。 二nhị 者giả 得đắc 次thứ 生sanh 分phần/phân 受thọ 眾chúng 故cố 非phi 斷đoạn 。 三tam 者giả 死tử 邊biên 受thọ 眾chúng 滅diệt 無vô 餘dư 已dĩ 。 次thứ 生sanh 分phần/phân 受thọ 眾chúng 。 本bổn 無vô 今kim 有hữu 。 生sanh 故cố 不bất 超siêu 到đáo 。 四tứ 者giả 受thọ 眾chúng 相tướng 續tục 。 無vô 有hữu 斷đoạn 絕tuyệt 。 因nhân 果quả 相tương/tướng 繫hệ 故cố 無vô 中trung 間gian 。 五ngũ 者giả 死tử 邊biên 次thứ 生sanh 分phần/phân 受thọ 眾chúng 差sai 別biệt 故cố 非phi 彼bỉ 體thể 。 六lục 者giả 從tùng 彼bỉ 出xuất 生sanh 故cố 非phi 別biệt 異dị 。 七thất 者giả 因nhân 緣duyên 。 和hòa 合hợp 故cố 無vô 作tác 者giả 。 八bát 者giả 煩phiền 惱não 業nghiệp 為vi 因nhân 故cố 非phi 無vô 因nhân 。 九cửu 者giả 迦ca 羅la 邏la 。 頞át 浮phù 陀đà 箄# 尸thi 。 伽già 那na 奢xa 佉khư 。 出xuất 胎thai 。 嬰anh 孩hài 。 童đồng 子tử 。 少thiếu 年niên 。 長trưởng 宿túc 等đẳng 。 傳truyền 傳truyền 相tương 生sanh 。 故cố 念niệm 念niệm 空không 。 十thập 者giả 善thiện 不bất 善thiện 熏huân 。 隨tùy 因nhân 差sai 別biệt 果quả 轉chuyển 出xuất 故cố 。 同đồng 類loại 果quả 相tương/tướng 繫hệ 。

又hựu 有hữu 三tam 偈kệ 。

如như 燈đăng 炎diễm 轉chuyển 生sanh 。 識thức 身thân 亦diệc 如như 是thị 。

先tiên 際tế 與dữ 後hậu 際tế 。 亦diệc 無vô 有hữu 聚tụ 集tập 。

無vô 生sanh 亦diệc 有hữu 生sanh 。 破phá 壞hoại 無vô 相tướng 著trước 。

生sanh 已dĩ 亦diệc 無vô 住trụ 。 而nhi 此thử 作tác 業nghiệp 轉chuyển 。

若nhược 於ư 彼bỉ 緣duyên 生sanh 。 而nhi 能năng 觀quán 知tri 空không 。

為vi 其kỳ 施thi 設thiết 教giáo 。 彼bỉ 亦diệc 是thị 中trung 道đạo 。

於ư 中trung 無vô 明minh 行hành 渴khát 愛ái 取thủ 有hữu 。 是thị 為vi 集Tập 諦Đế 。 識thức 名danh 色sắc 六lục 入nhập 。 觸xúc 受thọ 生sanh 老lão 死tử 。 是thị 為vi 苦Khổ 諦Đế 。 彼bỉ 等đẳng 十thập 二nhị 分phần 滅diệt 。 是thị 為vi 滅Diệt 諦Đế 。 若nhược 於ư 緣duyên 生sanh 。 如như 實thật 能năng 知tri 。 是thị 為vi 道Đạo 諦Đế 。

緣duyên 生sanh 論luận